Bedrijfsverkoop Bent u voorbereid?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bedrijfsverkoop Bent u voorbereid?"

Transcriptie

1 HOLLAND CORPORATE FINANCE Bedrijfsverkoop Bent u voorbereid? Adviezen en ervaringen uit onze M&A-praktijk.

2 2 Over Holland Corporate Finance en M&A International De auteurs van deze whitepaper over bedrijfsverkoop zijn partner bij Holland Corporate Finance. Holland Corporate Finance is het Nederlandse kantoor van M&A International, dat vanuit 45 kantoren in 40 landen met 600 mensen wereldwijd advies geeft over bedrijfsovernames. In Nederland werkt M&A International - Holland Corporate Finance met een team van 25 mensen vanuit het hart van het Nederlandse zakencentrum aan nationale en internationale fusies en overnames met gespecialiseerde internationale sectorteams. Holland Corporate Finance richt zich op de directeur-grootaandeelhouder die opvolging zoekt voor zijn bedrijf, maar ook op de multi-national die een onderdeel wil aan- of verkopen. Dat kan in binnen en buitenland zijn. Met meer dan 250 deals in Nederland en ruim in de rest van de wereld, is M&A International-Holland Corporate Finance de grootste onafhankelijke fusie- en overnameadvies organisatie. Vanuit deze onafhankelijke rol in de markt geeft de afdeling Debt Advisory van Holland Corporate Finance ook advies over financieringsvraagstukken die met het doen van overnames te maken hebben of het optimaliseren van de bancaire positie. HOLLAND CORPORATE FINANCE

3 3 Bedrijfsverkoop Stel dat op een dag uw grootste concurrent belt, de marktleider in uw sector. Of hij niet eens zal komen praten over een vergaande samenwerking. Bent u dan voorbereid?

4 4 Bedrijfsverkoop - Bent u voorbereid? Beginnersfouten kunnen duur uitpakken Praten kan natuurlijk altijd, maar voor u het weet ligt er een voorstel voor een overname op tafel. In de praktijk blijken veel ondernemers erg gevoelig voor dergelijke belangstelling voor hun bedrijf en vinden zij het moeilijk weerstand te bieden aan vleierij. Vaak laten mensen zich meeslepen in een onderhandelingsproces waarover ze al snel geen controle meer blijken te hebben en waarin de sfeer langzaam maar zeker steeds minder plezierig wordt. Kun je je beginnersfouten permitteren bij iets wat je waarschijnlijk eens in je leven gaat doen? Er volgen maanden waarin enorm veel tijd moet worden geïnvesteerd in het beantwoorden van vragenlijsten van accountants, fiscalisten, juristen, pensioendeskundigen en milieuspecialisten. Uiteindelijk blijkt het oorspronkelijke bod toch flink aangepast te moeten worden en dienen er allerlei garanties afgegeven te worden vanwege de problemen en onzekerheden die aan het licht zijn gekomen. Op dat punt aangekomen blijkt de weg terug vaak erg moeilijk. De keuze is lastig. Of een fors lager bod aanvaarden, waarvan de betaling soms ook nog in termijnen plaatsvindt. Of accepteren dat de deal niet doorgaat. Voorlopig zijn dan alle inspanningen voor niets geweest. Geoefende kopers kennen deze onderhandelingsdynamiek en maken daar uiteraard handig gebruik van. Kun je je beginnersfouten permitteren bij iets wat je waarschijnlijk eens in je leven

5 5 gaat doen? Elke ondernemer die op een dag te maken krijgt met de verkoop van een bedrijf zou zich dat moeten afvragen. Timing en voorbereiding Dus stel het nadenken over bedrijfsverkoop niet uit tot op een dag de telefoon gaat. Ook de ondernemer die zelf het initiatief neemt om kopers voor zijn bedrijf te zoeken, is in veel gevallen te laat. Vaak ontstaat dit initiatief vanuit persoonlijke, veelal leeftijdsgebonden overwegingen, of als reactie op moeilijker wordende marktomstandigheden. Door technologische verbeteringen of door nieuwe toetreders zijn bijvoorbeeld de marges onder druk komen te staan. Een bedrijf dat op dat punt is beland, is voor mogelijke kopers beduidend minder aantrekkelijk dan een onderneming waar nog groei en potentie in zit. En wie ook nog rekening houdt met het feit dat een bedrijfsverkoop in de regel zes tot twaalf maanden vergt, komt tot de conclusie dat een gedegen gestructureerde voorbereiding op een bedrijfsverkoop in sommige gevallen al jaren voor de daadwerkelijke verkoop moet beginnen. Goede voorbereiding: de ervaring leert dat dit uiteindelijk een 10 tot 20 procent hogere verkoopprijs op kan leveren. Voor wie nog niet overtuigd is van het nut van een goede voorbereiding: de ervaring leert dat dit uiteindelijk een 10 tot 20 procent hogere verkoopprijs op kan leveren.

6 6 Mijn accountant en ik liepen constant achter de feiten aan Terwijl Jan van der Sprong de oprichting van zijn Van der Sprong Laboratories nog aan het vieren was, kreeg hij van zijn accountant het advies om vanaf dag 1 rekening te houden met het feit dat hij het ooit ook weer zou moeten verkopen. En hoewel de oprichter dat advies in de jaren dat zijn laboratorium groeide altijd in zijn achterhoofd had gehouden, werd hij toch verrast toen zich op een dag een koper meldde. In het onderhandelingsproces dat vervolgens begon, liep Van der Sprong bijna vast. Dat proces bleek veel en veel ingewikkelder dan we dachten, en dat werd steeds frustrerender. Telkens was het de koper die allerlei punten aandroeg, mijn accountant en ik liepen achter de feiten aan. De controle kreeg hij pas terug nadat hij, op advies van het daags vantevoren ingeschakelde Holland Corporate Finance, het finale bod van de koper afwees. Wat volgde was een periode van drie jaar met drie transacties waarin het bedrijf in onderdelen werd verkocht, deels aan de oorspronkelijke koper. Die hele periode van verkopen heb ik als spannend maar vooral als heel plezierig ervaren. Het heel zakelijk en gestructureerd onderhandelen, daar heb ik van genoten, herinnerde Van der Sprong zich. Door de onderneming in twee delen te splitsen, het ene deel te versterken met de overname van een ander bedrijf en voor de beide onderdelen de meest geschikte koper te zoeken, viel de totale opbrengst uiteindelijk drie tot vier keer hoger uit dan het finale bod dat Jan van der Sprong drie jaar eerder af had gewezen.

7 7 Bedrijfsverkoop - Bent u voorbereid? Een overnameadviseur houdt regie over het proces Het belangrijkste voordeel van een gedegen voorbereiding en van begeleiding door een ervaren overnameadviseur is dat het mogelijk wordt een gestructureerd verkoopproces te volgen waarover je als verkoper zo lang mogelijk zelf de regie kan voeren. Bij een gestructureerd proces hoort dan ook het gelijktijdig benaderen van meerdere potentiële kopers met een informatie memorandum zodat een competitief biedingsproces kan ontstaan. Dit levert vaak niet alleen een betere prijs op, maar biedt ook de mogelijkheid het startpunt van exclusieve onderhandelingen zo laat mogelijk te leggen. Gunstig voor de verkoper, want voor hem geldt dat hoe verder het verkoopproces vordert, hoe zwakker zijn onderhandelingspositie wordt. Voorkomen moet worden dat een koper tijdens de exclusieve fase argumenten vindt waarmee hij in staat is terug te komen op zijn bod. Met name het moment waarop exclusiviteit aan een potentiële koper wordt geboden, is vaak een keerpunt in het proces (zie grafiek op de volgende pagina). Koper en verkoper tekenen een Letter Of Intent en vanaf dat moment start de koper met een boekenonderzoek (due diligence). Negatieve verrassingen uit dit onderzoek vertalen zich dikwijls in een heronderhandeling van de prijs en de overige voorwaarden. Het is dan ook verstandig om ook de minder florissante kanten van het bedrijf al voor de exclusieve fase op tafel te leggen of vooraf al een eigen boekenonderzoek te laten uitvoeren zodat duidelijk is hoe de onderneming er precies voor staat en er nog

8 8 Bedrijfsverkoop - Bent u voorbereid? actie kan worden ondernomen op belangrijke punten. Voorkomen moet worden dat een koper tijdens de exclusieve fase argumenten vindt waarmee hij in staat is terug te komen op zijn bod. Voorbereiding van het proces Geen verrassingen en een goede voorbereiding op alle mogelijke vragen door het inrichten van een Dataroom is hier het devies. Een goede voorbereiding brengt bovendien tijdig zwaktes aan het licht die mogelijk nog verholpen kunnen worden. Ook wordt daarmee de doorlooptijd van het verkoopproces verkort, wat de verkoper minder kwetsbaar maakt voor factoren buiten zijn invloed die de verkoop kunnen torpederen: een financiële crisis, een brand op een productielokatie, een leverancier die failliet gaat, een product recall of het plotselinge vertrek van de verkoopdirecteur. Een goede voorbereiding brengt bovendien tijdig zwaktes aan het licht die mogelijk nog verholpen kunnen worden. Long list met kopers Teaser Geheimhoudingsovereenkomst ONDERHANDELINGSPOSITIE Boekenonderzoek Informatie memorandum Indicatief bod Koopovereenkomst Management prestaties, bedrijfsbezoek Letter of intent TIJD EXCLUSIEVE FASE

9 9 Exclusieve onderhandelingen De praktijk leert dat in de fase waarin exclusieve gesprekken met een koper worden gevoerd, nog ongeveer een kwart van de transacties niet tot een succesvol einde wordt gebracht. Dit kan het gevolg zijn van zaken die volledig buiten de invloedssfeer van de verkoper liggen: de commissarissen van de koper geven niet hun fiat aan het definitieve onderhandelingsresultaat, de mededingingsautoriteit blijkt niet akkoord te gaan of de bankfinanciering komt op het laatste moment toch niet rond. Faalfactoren Als koper en verkoper vast zijn gelopen in hun onderhandelingen, kan een adviseur die boven de partijen staat de gesprekken weer vlot trekken. De belangrijkste faalfactoren die wél op het conto van de verkoper kunnen worden geschreven, hebben betrekking op de prestaties van de onderneming tijdens het verkoopproces. Naast verborgen gebreken die pas tijdens een boekenonderzoek aan het licht komen, ondermijnt niets het vertrouwen van kopers zo als resultaten die achterblijven bij de afgegeven voorspellingen. De les voor de ondernemer is dan ook dat hij of zij op de eerste plaats moet zorgen dat de onderneming minstens zo goed presteert als voorspeld is en dat het aansturen van het onderhandelingsproces beter uit handen kan worden gegeven aan externe specialisten. Voor veel ondernemers, van nature zowel effectieve onderhandelaars als slecht in staat om afstand te nemen van hun bedrijf,

10 10 Bedrijfsverkoop - Bent u voorbereid? blijkt dat een bijzonder lastige opgave. Toch zijn er meerdere redenen waarom ondernemers er tijdens de onderhandelingen verstandig aan doen om op de achtergrond te blijven. De aanvankelijke positieve belangstelling van de kopers en de inspirerende strategische vooruitzichten maken gaandeweg plaats voor professioneel wantrouwen, een niet aflatende aandacht voor details en negatieve scenario s. Alles lijkt erop gericht eventuele toekomstige schade, waarvan de oorzaak geplaatst kan worden in de periode voordat de deal gesloten wordt, in kaart te brengen. Deze schade wil de koper na de deal kunnen verhalen op de verkoper. Belastingclaims, bodemverontreiniging, twijfels over leverancierscontracten, onduidelijke pensioenverplichtingen, over alle mogelijke oorzaken van schade zal een koper garanties eisen. Voor de meeste ondernemers valt het niet mee om die zakelijk-kritische houding niet op te vatten als een aanval op zijn persoonlijke integriteit en betrouwbaarheid. Ook uit tactische overwegingen is het verstandig om verschillende spelers in te kunnen zetten in het rollenspel van de onderhandelingen. De ondernemer, die na de verkoop vaak nog een periode samen moet werken met de nieuwe eigenaren, kan zo goed de rol van good guy aan blijven nemen. Zijn adviseurs kunnen als bad guy optreden, als buffer om de eerste klappen van de tegenpartij op te vangen, of als breekijzer om deze tot concessies te dwingen. En als koper en verkoper vast zijn gelopen in hun onderhandelingen, kan een adviseur die boven de partijen staat worden ingezet om te testen of een compromis de gesprekken weer vlot kan trekken.

11 11 Samen met Holland Corporate Finance hebben we een short-list van mogelijke partners opgesteld Export is een speerpunt in de strategie van Vetus, wij waren dan ook al jaren actief met zeer succesvolle eigen dochterbedrijven in wel 12 landen, zegt Marcel Borsboom CEO van Vetus, toeleverancier van technische onderdelen voor zowel pleziervaart als kleine beroepsvaart. We zijn echter ook steeds naar mogelijkheden blijven kijken om ons internationale netwerk verder uit te breiden. Omdat Vetus technische producten verhandelt in een markt met een heel eigen dynamiek lag het voor de hand om een adviseur in te schakelen bij de zoektocht naar een internationale partner. De keus viel op Holland Corporate Finance vanwege het grote internationale netwerk en de sectorkennis van het team. Samen met Fokko Poldervaart en het team van Holland Corporate Finance zijn we uiteindelijk uitgekomen bij een short-list van mogelijke partners voor Vetus, zowel potentiële strategische en financiële kopers. Uiteindelijk bleek de Japanse branchegenoot Yanmar het beste te passen en werden gesprekken gestart. Deze internationale motorenfabrikant past bij wat wij zochten. Het is echt een goede partij die Vetus verder kan helpen groeien. Het boekenonderzoek met de buitenlandse dochters en de complexiteit van de voorraad van Vetus, met wel meer dan tienduizend artikelnummers, was na de eerste verkennende gesprekken een echte uitdaging. Maar door een strakke planning en aansturing kijkt Borsboom tevreden terug op het proces. Vooral door het gebruik van een digitale dataroom, waardoor men mee kon kijken in Japan, is het boekenonderzoek tot een goed einde gebracht. Dat is een spannende en belangrijke stap in het proces geweest. De overname is zo opgezet dat Vetus met de eigen merknamen in de markt aanwezig blijft. Borsboom: We vullen elkaar uitstekend aan wat betreft assortiment en de landen waar we aanwezig zijn. Samen kunnen wij onze positie op de nautische markt verder versterken.

12 12 Bedrijfsverkoop - Bent u voorbereid? Closing: the devil is in the detail Tenslotte vereist de complexiteit die met het structureren van een bedrijfsverkoop gepaard gaat dat de onderhandelingen worden gevoerd door specialisten. Een fusie- en overnameadviseur weet dat er met het structureren van de koopovereenkomst al snel 10 tot 20 procent valt te winnen of verliezen. Die verkoopprijs, wordt die betaald in cash of in aandelen van de koper? Wordt het hele bedrag ineens betaald of in termijnen en pas nadat de afgegeven omzet- en winstvoorspellingen zijn waargemaakt? Komt de overname som direct ter beschikking van de verkoper of wordt een deel vastgezet om toekomstige schadeclaims af te dekken? Als de onderneming met terugwerkende kracht per 1 januari wordt verkocht, wie ontvangt dan de winst uit het lopende boekjaar? Als die winst naar de koper gaat, kan de verkoper dan een rentevergoeding over de koopsom bedingen? Een fusie- en overnameadviseur weet dat er met het structureren van de koopovereenkomst al snel 10 tot 20 procent valt te winnen of verliezen.

13 13 Ook na de verkoop is het contact met Holland Corporate Finance altijd gebleven. Het is al weer tien jaar geleden dat Herman van der Velde, oprichter van Djoser, in contact kwam met Robert Boersma en Marc van de Put van Holland Corporate Finance. In het voorjaar van 2005 begeleidden zij de verkoop van de reisorganisatie aan de Britse reisgigant Holiday Break. De verkoop was een goede samenwerking, blikt Van der Velde terug, die na de verkoop aanbleef als directeur. Ook na de verkoop is het contact altijd gebleven. Toen het nieuwe moederbedrijf Holiday Break in het voorjaar van 2011 onverwacht van de beurs werd gehaald door het Indiase Cox en Kings was Marc van de Put een van de mensen waarmee Van der Velde over de nieuwe toekomst van Djoser sprak. De nieuwe Indiase aandeelhouder had een kijk op de toekomst die niet in alle opzichten even goed beviel. Van der Velde: Djoser opereerde nog altijd onder eigen naam, maar ik miste bij Cox en Kings vooral een gedeelde visie op de toekomst. Djoser richt zich op betaalbare groepsreizen. Dat is een niche die wij goed kennen en waar wij thuis horen en ook willen blijven. Het gevoel ontstond dat Djoser weer op eigen benen zou moeten staan. We hebben veel gesprekken gevoerd over de toekomst en over de kansen voor Djoser. Het was fijn om ook het team van Holland Corporate Finance er weer bij te hebben. In het voorjaar van 2013 was de overname rond en kon Van der Velde verder met Djoser, opnieuw als zelfstandige aanbieder van avontuurlijke reizen. We zijn nu blij met de verzelfstandiging, blikt hij terug. We zijn een nieuwe fase ingegaan, die van het ondernemerschap. We pakken nieuwe dingen op, dat is mooi om te zien.

14 14 Bedrijfsverkoop - Bent u voorbereid? Wat zou mijn bedrijf eigenlijk waard zijn? Het antwoord op die vraag krijgt u pas aan het einde van het verkoopproces. Het berekenen van de waarde van een onderneming is een theoretische exercitie. De prijs die uiteindelijk voor een onderneming wordt betaald, komt tot stand in de markt en wordt bepaald door vraag en aanbod, en door intensief onderhandelen. Dat betekent niet dat er voor dat u die onderhandelingen ingaat niets valt te zeggen over de waarde van uw bedrijf. In grote lijnen zijn er twee waarderingsmethodes die gezamenlijk de bandbreedte voor de stand alone waarde van uw bedrijf bepalen. De prijs die uiteindelijk voor een onderneming wordt betaald, komt tot stand in de markt en wordt bepaald door vraag en aanbod, en door intensief onderhandelen. Discounted cash flows De bekendste methode om een onderneming te waarderen is het contant maken van toekomstige kasstromen ( discounted cash flows ). Hierbij wordt, op basis van een reeks aannames over de ontwikkeling van de onderneming en de markt waarin zij actief is, een gedetailleerde voorspelling gemaakt van de kasstromen voor de komende jaren. Die aannames en voorspellingen worden tijdens de onderhandelingen uiteraard ter discussie gesteld. Daarom is het zaak aan te kunnen tonen dat de voorspellingen logisch volgen uit de resultaten uit het verleden. Belangrijker nog is dat de bedrijfsresultaten die u tijdens de onderhandelingsperiode boekt, voldoen aan die voorspellingen. Welke koper ver-

15 15 trouwt na tegenvallende kwartaalcijfers nog voorspellingen voor de komende vijf jaar? Vergelijkbare transacties Bij de andere methode wordt gekeken naar de prijs die in vergelijkbare transacties is betaald en de waardering van vergelijkbare bedrijven op de beurs. Holland Corporate Finance beschikt daartoe over databases waarin tienduizenden transacties van overal ter wereld zijn opgenomen. Op grond van de prijsvorming bij vergelijkbare bedrijven worden zogenoemde market multiples afgeleid. Door de omzet en winst van uw onderneming te vermenigvuldigen met deze multiples, ontstaat inzicht over hoe de markt uw bedrijf waardeert. Wat uw bedrijf echt waard is? U ontdekt het pas als u erin slaagt het te verkopen! Om te beginnen moeten daarvoor kengetallen worden vastgesteld die houdbaar zijn, en die geschoond zijn voor bijvoorbeeld eenmalige lasten en baten. Vervolgens moeten de juiste multiples worden gehanteerd. Die variëren niet alleen per bedrijfstak, maar veranderen ook in de tijd (gedurende de financiële crisis zijn multiples aanvankelijk flink gedaald). Bovendien zijn multiples afhankelijk van de bedrijfsgrootte; voor kleinere bedrijven wordt in de regel een lagere multiple gehanteerd. En ten slotte geldt dat naarmate omzet en winst sneller groeien, hogere multiples worden toegepast. Na deze exercitie beschikt u over een bandbreedte voor de stand alone waarde van uw bedrijf en over een uitgangspunt

16 16 Bedrijfsverkoop - Bent u voorbereid? voor de verkooponderhandelingen. Als er veel potentiële kopers zijn en er een competitief verkoopproces (een veiling) georganiseerd kan worden, heeft dat altijd een gunstig effect op het eindresultaat. Per koper kan een inschatting worden gemaakt van de synergievoordelen die te behalen zijn. De kunst is vervolgens om in de onderhandelingen een zo groot mogelijk deel van die voordelen richting verkoper te laten vloeien. Die strategische premie kan oplopen tot tientallen procenten van de verkoopprijs! Als er veel potentiële kopers zijn en er een competitief verkoopproces (een veiling) georganiseerd kan worden, heeft dat altijd een gunstig effect op het eindresultaat.

17 17 Ter voorbereiding op een bedrijfsverkoop Kies een goede fiscale structuur Het gebruik van exotische fiscale constructies zorgt ervoor dat beursgenoteerde en andere kopers van naam en faam afhaken; zij zijn zeer bezorgd over toekomstige fiscale claims. Zorg dat de onderneming is ondergebracht in een holding zodat de verkoopopbrengst niet privé wordt belast. Wanneer de opbrengst in een holding blijft kan er geprofiteerd worden van de deelnemingsvrijstelling en is het volledige kapitaal beschikbaar voor beleggingen of het starten van nieuwe ondernemingsplannen. Rationaliseer bedrijfsactiviteiten Verschillende activiteiten die door de jaren heen in het bedrijf vervlochten zijn geraakt, vormen in de ogen van mogelijke kopers wellicht geen logische combinatie. Het kan dan de moeite waard zijn die activiteiten te ontvlechten en te zorgen dat deze zelfstandig levensvatbaar of verkoopbaar zijn. Voor de onderdelen kunnen dan verschillende kopers worden gezocht. Creëer transparantie De beschikbare managementinformatie moet duidelijk maken dat de onderneming onder controle is. Het moet helder zijn wat de (maandelijkse) resultaten per business unit of productgroep zijn; waar het geld verdiend wordt en hoe de kosten gealloceerd zijn. En scheid werk en privé. Is het echt nodig dat de partner van de ondernemer een auto van de zaak rijdt? Zoek een adviseur Heeft u (een team van) adviseurs klaar staan of op het oog die kunnen ondersteunen in het proces en bij de onderhandelingen?

18 18 Normaliseer kosten en inkomsten Voorkom dat incidentele posten als reorganisatiekosten, bovenmatige managementvergoedingen of een boekwinst op de verkoop van een bedrijfspand het financiële beeld van de onderneming vertekenen. Ook de balans en het werkkapitaal verdienen aandacht. Als de verkopen jaarlijks vlak voor Kerst een piek vertonen, laten balansen per 31 december misschien een abnormaal grote post debiteuren zien. Daarmee wordt de suggestie gewekt dat de onderneming een grotere financieringsbehoefte heeft dan door het jaar heen het geval is. Door ook balansen per 30 juni beschikbaar te hebben, ontstaat een reëler beeld en wordt de verkoopprijs niet nodeloos gedrukt. Haal het onroerend goed van de balans Veel kopers zijn niet bereid om hun kapitaal in bakstenen te investeren en geven vaak de voorkeur aan een langlopend huurcontract. Door het onroerend goed in een aparte bv onder te brengen of te verkopen, ontstaat mogelijk een interessante belegging. Zorg voor continuïteit van het management Een nieuwe eigenaar is er veel aan gelegen dat een onderneming na een overname soepel doordraait. Als een oprichter en/of voormalig eigenaar niet bereid is om nog twee jaar onder de nieuwe eigenaar door te werken, is het zaak dat hij of zij al ruim voor verkoop afstand neemt van het bedrijf. Een managementteam dat in die periode heeft kunnen laten zien dat de leiding over het bedrijf bij hun in goede handen is, vertegenwoordigt voor een nieuwe eigenaar een grote waarde. Werk achterstallig onderhoud weg Het klinkt triviaal, maar een likje verf, een nieuw tapijtje en een aangeharkte tuin kunnen een groot, vaak onbewust effect hebben op potentiële kopers. Zij moeten het bedrijf graag willen hebben. Daarbij helpt het aanzienlijk als een bedrijf niet alleen op papier succesvol is, maar dat ook aan de buitenkant uitstraalt.

19 19 Contacts M&A INTERNATIONAL - HOLLAND CORPORATE FINANCE Maarten Wolleswinkel Managing partner Holland Corporate Finance Telefoon: , Robert Boersma Partner Holland Corporate Finance Telefoon: , Marc van de Put Partner Holland Corporate Finance Telefoon: , Frederik van der Schoot Partner Holland Corporate Finance Telefoon: , SMALL CAP ADVISORY Adse de Kock Managing Partner HCF Small Cap Advisory Telefoon: , Fokko Poldervaart Partner HCF Small Cap Advisory Telefoon: , DEBT ADVISORY Bas Stoetzer Managing partner HCF Debt Advisory Telefoon: , EQUITY & ECM ADVISORY Gerbrand ter Brugge Managing partner HCF Equity & ECM Advisory Telefoon: , Bezoekadres: Strawinskylaan 2631 (Atrium Toren A aan de Zuidas), 1077 ZZ Amsterdam Postadres: Postbus 75786, 1070 AT Amsterdam Telefoon: ,

20 HOLLAND CORPORATE FINANCE

Beginnersfouten kunnen duur uitpakken

Beginnersfouten kunnen duur uitpakken Beginnersfouten kunnen duur uitpakken De auteurs van dit artikel zijn partner bij Holland Corporate Finance, een onafhankelijke boutique investment bank die bedrijven adviseert en ondersteunt bij hun internationale

Nadere informatie

Overwegingen voor verkoop

Overwegingen voor verkoop VERTROUWELIJK VOOR DISCUSSIE Overwegingen voor verkoop Presentatie Navius Corporate Finance & Strategy Utrecht, februari 2006 AGENDA Introductie Navius Rationale van verkoop Het verkoopproces Enkele suggesties

Nadere informatie

Plan van aanpak bij het kopen van bedrijven:

Plan van aanpak bij het kopen van bedrijven: Plan van aanpak bij het kopen van bedrijven: I. Analyse fase: 1. Vaststelling ondernemings-strategie en missie 2. Vaststelling van de financierings-structuur II. Search fase: 3. Search van overname-kandidaten

Nadere informatie

Pitch formulier Small Cap Award: Aandeelhouders verkopen meerderheidsbelang in Salarisprofs aan Manpower

Pitch formulier Small Cap Award: Aandeelhouders verkopen meerderheidsbelang in Salarisprofs aan Manpower Pitch formulier Small Cap Award: Aandeelhouders verkopen meerderheidsbelang in Salarisprofs aan Manpower Wat is beste Small Cap Deal in de periode 1/11/2013 1/11/2014 (

Nadere informatie

Waardering van bedrijven Financiering van bedrijfsovernames

Waardering van bedrijven Financiering van bedrijfsovernames MKB Duiven Max Miltenburg Workshop Bedrijfsovernames Agenda Agenda: Inleiding Proces van bedrijfsovernames Pauze x Waardering van bedrijven Financiering van bedrijfsovernames 1 Introductie MFS Onafhankelijk

Nadere informatie

Het realiseren van een MBO - 10 veel gestelde vragen en antwoorden 1

Het realiseren van een MBO - 10 veel gestelde vragen en antwoorden 1 Het realiseren van een MBO - 10 veel gestelde vragen en antwoorden PricewaterhouseCoopers Corporate Finance heeft jarenlange ervaring in het begeleiden van teams bij het succesvol realiseren van management

Nadere informatie

In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming LEERGANG BEDRIJF KOPEN

In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming LEERGANG BEDRIJF KOPEN In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming LEERGANG BEDRIJF KOPEN Leergang Bedrijf Kopen U bent van plan een bedrijf over te nemen. Er komt veel inhoudelijke en financiële

Nadere informatie

UW BEDRIJF VERKOPEN?

UW BEDRIJF VERKOPEN? UW BEDRIJF VERKOPEN? BEDRIJFSVERKOOP Begeleiding bij bedrijfsverkoop Elke zelfstandig ondernemer krijgt er vroeg of laat mee te maken: bedrijfsverkoop. Het verkopen van uw bedrijf is geen sinecure. Het

Nadere informatie

Hoe verkoop ik mijn onderneming: het verkoopproces. Whitepaper van de Jong & Laan corporate finance. Bel 038-7779807 of kijk op www.jonglaan.

Hoe verkoop ik mijn onderneming: het verkoopproces. Whitepaper van de Jong & Laan corporate finance. Bel 038-7779807 of kijk op www.jonglaan. Hoe verkoop ik mijn onderneming: het verkoopproces Whitepaper van de Jong & Laan corporate finance Inhoudsopgave Inleiding 3 Verkooptraject 4 Waardebepaling 5 Over de Jong & Laan corporate finance 6 1.

Nadere informatie

Aanpak, risico s en waardering

Aanpak, risico s en waardering Studiedag Journée d études Overdracht en overname van KMO s Transmission et reprise de PME Aanpak, risico s en waardering Hilde WITTEMANS Bedrijfsrevisor Inhoudstafel 1. Trends in de overnamemarkt 2. Overzicht

Nadere informatie

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname EEN BEDRIJF KOPEN? EEN BEDRIJF KOPEN Management Buy Out Het overnemen van een bedrijf is zeker geen eenvoudig proces. Een bedrijfsovername kan op verschillende manieren worden ingezet. De meeste bedrijfsovernames

Nadere informatie

Informatieblad 03-10-14. Bedrijfsoverdracht

Informatieblad 03-10-14. Bedrijfsoverdracht Informatieblad 03-10-14 Bedrijfsoverdracht Er komt een moment dat u uw bedrijf gaat overdragen. Of dat nu is om gezondheidsredenen, uw leeftijd of als appeltje voor de dorst. Wat de reden ook is, een bedrijfsoverdracht

Nadere informatie

MASTERCLASS: PRACTISCH CONTRACTEREN

MASTERCLASS: PRACTISCH CONTRACTEREN MASTERCLASS: PRACTISCH CONTRACTEREN Handelsgeschillen wil je zoveel mogelijk voorkomen. En mochten ze toch ontstaan, dan wil je ze soepel kunnen oplossen. Dat is in het belang van alle partijen. In de

Nadere informatie

Marktlink Fusies & Overnames

Marktlink Fusies & Overnames Marktlink Fusies & Overnames Workshop Zoeken en vinden van een koper / verkoper Jeroen Oldengarm j.oldengarm@marktlink.nl 06 30 39 42 11 Mei 2013 Inhoud Doel Introductie Marktlink Marktontwikkelingen en

Nadere informatie

Stappenplan bedrijfsoverdracht

Stappenplan bedrijfsoverdracht Stappenplan bedrijfsoverdracht t.b.v. verkoper FASE 1: ORIËNTATIE 1 Wat wilt u precies overdragen? Het hele bedrijf? Het onroerend goed? Wordt de onderneming na overdracht voortgezet? 2 Hoe lang blijft

Nadere informatie

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf?

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf? 19 mei 2008 Wat is de waarde van een bedrijf? Wat is de waarde van een bedrijf? P.P.C. Buijsrogge RV Register Valuator Makelaar in bedrijfsbelangen www.corporatesearch.nl buijsrogge@corporatesearch.nl

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

NOVEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF KOPEN

NOVEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF KOPEN In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming NOVEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF KOPEN Leergang Bedrijf Kopen U bent van plan een bedrijf over te nemen. Er komt veel inhoudelijke

Nadere informatie

Eenmaal, andermaal: verkocht?

Eenmaal, andermaal: verkocht? CB VERKOOP Wanneer doet een ondernemer er goed aan zijn bedrijf te verkopen of een bedrijf over te nemen? In dit tweeluik aandacht voor zowel de verkoop- als de koopkant van het verhaal. Eenmaal, andermaal:

Nadere informatie

KvK Overnamedag 10 mei 2012. Max Miltenburg. Het proces van bedrijfsoverdracht

KvK Overnamedag 10 mei 2012. Max Miltenburg. Het proces van bedrijfsoverdracht KvK Overnamedag 10 mei 2012 Max Miltenburg Het proces van bedrijfsoverdracht Introductie MFS Onafhankelijk bedrijfsovernameadvies Focus op het Midden- en Kleinbedrijf Voorbereiding/begeleiding van ondernemers

Nadere informatie

Fusies en overnames in tijden van crisis. 27 mei 2013 Wilbert van Gerwen

Fusies en overnames in tijden van crisis. 27 mei 2013 Wilbert van Gerwen Fusies en overnames in tijden van crisis 27 mei 2013 Wilbert van Gerwen Inhoud Brabant Finance Event Introductie Rembrandt Fusies & Overnames Fusies en Overnames: markt trends Kansen in een roerige markt

Nadere informatie

Bespaar tijd en geld

Bespaar tijd en geld Bespaar tijd en geld Brengt financiële mogelijkheden en risico s in kaart Da Vinci Finance voor financiering en financiële vraagstukken. Het is bijna onmogelijk om op alle gebieden de actuele kennis bij

Nadere informatie

Goed voorbereid een overnametraject in. Financiële en juridische aspecten bij overnames Joy van der Veer Guido Goorts

Goed voorbereid een overnametraject in. Financiële en juridische aspecten bij overnames Joy van der Veer Guido Goorts Goed voorbereid een overnametraject in Financiële en juridische aspecten bij overnames Joy van der Veer Guido Goorts Inleiding Het overnametraject in Financiële en juridische aspecten bij overnames Joy

Nadere informatie

Due Diligence onderzoeken in de praktijk

Due Diligence onderzoeken in de praktijk Due Diligence (nl) Due Diligence onderzoeken in de praktijk Introductie Due diligence onderzoeken worden door Contzé & Partners benadert van een multidisciplinaire optiek. Onze partners zijn getraind in

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigen over fouten bij overnames in de hostingbranche

Ervaringsdeskundigen over fouten bij overnames in de hostingbranche Ervaringsdeskundigenoverfoutenbijovernamesindehostingbranche Degrotere jongens indehostingbranchezijnopjacht.zezijnopzoeknaarovernamekandidaten. Groeien wordt door veel providers als enig middel gezien

Nadere informatie

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013 Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht 16 mei 2013 Van bedrijf naar kapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht drsj.j.a. Knol, 06-8197 2288 Agenda 1. Verkoop klaar maken van uw onderneming 2. Bedrijf verkocht:

Nadere informatie

De Hooge Waerder Corporate Finance

De Hooge Waerder Corporate Finance De Hooge Waerder Corporate Finance Aankoop van een bedrijf Of u nu een bedrijf wilt overnemen, omdat het een minder risicovolle manier is om een bedrijf te starten of omdat u uitbreidingsmogelijkheden

Nadere informatie

Tijdig Starten met Stoppen

Tijdig Starten met Stoppen NJU/VGZ Themadag Tijdig Starten met Stoppen Paul Overwater Manager MKB Adviseurs & Henri Brom Senior adviseur Overname & Opvolging Programma Inleiding Fasen in proces Waardebepaling Fiscale aspecten Mogelijkheden

Nadere informatie

Vendor Assistance vergroot de kans op een succesvolle verkoop van uw onderneming

Vendor Assistance vergroot de kans op een succesvolle verkoop van uw onderneming Vendor Assistance vergroot de kans op een succesvolle verkoop van uw onderneming Een Vendor Assistance kijkt naar uw onderneming vanuit het perspectief van de koper en identificeert in een vroeg stadium

Nadere informatie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie LexPartners: uw full service juridische sparringpartner en huisadviseur Door het sterk gestegen belang voor ondernemingen

Nadere informatie

Agenda. Wie is De Hooge Waerder?

Agenda. Wie is De Hooge Waerder? 1 Agenda 1. Wie is De Hooge Waerder? 2. Wat is mijn bedrijf waard? 3. Is uw bedrijf verkoopklaar? Vestigingen Wie is De Hooge Waerder? 2 Wie is De Hooge Waerder? Divisies: op alle vestigingen zijn alle

Nadere informatie

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl Euler Hermes Nederland Corporate Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren en corporate incasso en is onderdeel

Nadere informatie

Leergang Bedrijf Kopen

Leergang Bedrijf Kopen Leergang Bedrijf Kopen U bent van plan een bedrijf over te nemen. Er komt veel inhoudelijke en financiële informatie op u af. U krijgt te maken met meerdere partijen en verschillende aspecten bij het overnameproces.

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht De cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een

Nadere informatie

Financieel management

Financieel management Financieel management Tweede herziene druk Kees van Alphen Inhoud 1 inleiding 1 2 het verhaal achter de cijfers 3 2.1 Het besturen van een organisatie: ondernemingsmodel 3 Checklist 6 3 sturen op winst,

Nadere informatie

Wilt u weten hoe uw onderneming er voor staat? Met deze scan krijgt u alvast een beeld. Uw SRA-accountant helpt u verder.

Wilt u weten hoe uw onderneming er voor staat? Met deze scan krijgt u alvast een beeld. Uw SRA-accountant helpt u verder. Bouwscan deelnemer: 1120544 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Algemeen Over heel 2014 steeg de omzet met ruim 1 procent. Ondanks deze groei ligt het omzetniveau nog bijna 20 procent onder

Nadere informatie

Fiscale zaken voor BV ondernemers

Fiscale zaken voor BV ondernemers Fiscale zaken voor BV ondernemers Countus accountants + adviseurs Apeldoorn 28 mei 2013 Henk-Jan Roersma FB Programma Introductie Aandelenoverdracht Activa/passiva transactie Bedrijfsopvolging Pensioenvoorzieningen

Nadere informatie

Nutreco N.V. Postbus 299 3800 AG Amersfoort The Netherlands. Vereniging VEB NCVB t.a.v. de heer Paul Koster, Directeur Postbus 240 2501 CE DEN HAAG

Nutreco N.V. Postbus 299 3800 AG Amersfoort The Netherlands. Vereniging VEB NCVB t.a.v. de heer Paul Koster, Directeur Postbus 240 2501 CE DEN HAAG Vereniging VEB NCVB t.a.v. de heer Paul Koster, Directeur Postbus 240 2501 CE DEN HAAG Nutreco N.V. Postbus 299 3800 AG Amersfoort The Netherlands T. +31 33 422 6100 www.nutreco.com Datum 4 november 2014

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

VAN SEED NAAR START-UP EN VERVOLGENS NAAR DE GROEIFASE. Welke financiering past hierbij? Omdat mensen tellen.

VAN SEED NAAR START-UP EN VERVOLGENS NAAR DE GROEIFASE. Welke financiering past hierbij? Omdat mensen tellen. VAN SEED NAAR START-UP EN VERVOLGENS NAAR DE GROEIFASE. Welke financiering past hierbij? Omdat mensen tellen. Van seed naar start-up en vervolgens naar de groeifase. Welke financiering past hierbij? 1

Nadere informatie

1 Waarom de AA-Accountant?

1 Waarom de AA-Accountant? Bedrijfsovername Inleiding Wilt u een onderneming starten? Overweeg dan eens het kopen van een bedrijf. Een bedrijfsovername biedt veel voordelen. U hebt al een goede startpositie, een basis waar u op

Nadere informatie

Het kopen van een bedrijf. Seminar MediaAlliantie 12 oktober 2012

Het kopen van een bedrijf. Seminar MediaAlliantie 12 oktober 2012 Het kopen van een bedrijf Seminar MediaAlliantie 12 oktober 2012 Inhoud Wie zijn wij Kort over het verkoopproces Oriëntatie overnamemarkt Koopmotieven Stappen in het koopproces Aandachtpunten Vragen /

Nadere informatie

Financieren van overnames met Crowdfunding

Financieren van overnames met Crowdfunding Themabijeenkomst 2 oktober Acquisition Finance Financieren van overnames met Crowdfunding Sandra van der Westen en Hans Minnaar Hans Minnaar Marketing/MKB/BB Marketing Corporte banking Acquisition finance

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

Een bedrijf kopen? 10 tips voor een succesvol aankoopproces

Een bedrijf kopen? 10 tips voor een succesvol aankoopproces Een bedrijf kopen? 10 tips voor een succesvol aankoopproces Inhoudsopgave Introductie... 3 Tip 1: Geef snel duidelijkheid door een indicatief bod... 4 Tip 2: Ga uit van een schuldvrije waarde... 4 Tip

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman Integratie 60 procent managers onderschat IT-integratie Giezeman Eerste 100 dagen cruciaal 60 procent managers onderschat it-integratie Vijftig tot tachtig procent van de fusies en overnames creëert geen

Nadere informatie

Aankoop en Verkoop Het begint met dromen. Denk ondernemend. Denk Bol.

Aankoop en Verkoop Het begint met dromen. Denk ondernemend. Denk Bol. Aankoop en Verkoop Het begint met dromen Denk ondernemend. Denk Bol. Stimulerende rendementsdenkers Groei stimuleert. Bij Bol Adviseurs geloven we in de positieve kracht van groei. We dagen ondernemers

Nadere informatie

Innoveren = Marktgericht communiceren

Innoveren = Marktgericht communiceren Innoveren = Marktgericht communiceren Inleiding Adviseurs bij Syntens constateren bij bedrijven vaak een gebrek aan aandacht voor de markt. Veel ondernemingen hebben een verstoorde marktdynamiek. Door

Nadere informatie

Wat was uw brutomarge in 2013? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet

Wat was uw brutomarge in 2013? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet Bouwscan deelnemer: 1055277 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Algemeen De bouwsector is harder dan gemiddeld getroffen door de crisis, maar inmiddels zijn de eerste tekenen van herstel

Nadere informatie

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd Specialisten bedrijfsovernames Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk Al meer dan 15 jaar ondersteunt Company Brokers ondernemers bij de overdracht of aankoop van de onderneming en richt zich

Nadere informatie

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT?

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT? TOETS JAARREKENINGLEZEN BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR VOORJAARSSCYCLUS 2012 EN INHALERS 11 OKTOBER 2012 (12.00 13.15 UUR) Naam :..... Cursusgroep :..... a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET

Nadere informatie

Bedrijfsfinanciering. hoe kijkt een bank naar uw onderneming?

Bedrijfsfinanciering. hoe kijkt een bank naar uw onderneming? Bedrijfsfinanciering hoe kijkt een bank naar uw onderneming? Inhoudsopgave Introductie... 3 Communicatie met de bank... 4 Kredietaanvraag... 6 Soorten financiering... 7 Afdelingen bij banken... 8 Contactgegevens...

Nadere informatie

Welkom bij Aeternus. De vooruitkijkspiegel

Welkom bij Aeternus. De vooruitkijkspiegel Welkom bij Aeternus De vooruitkijkspiegel Wat doen we? Werkgebieden en internationale netwerken Aeternus heeft lokale kennis en is een relevante partij in haar netwerken en bezit een kwalitatief internationaal

Nadere informatie

1 Waarom een accountant?

1 Waarom een accountant? Bedrijfsoverdracht Inleiding Als gevolg van de vergrijzing stoppen veel ondernemers binnenkort met hun onderneming. Wellicht bent u één van hen. U kunt besluiten om uw onderneming te staken, maar u kunt

Nadere informatie

Waardering van een Onderneming

Waardering van een Onderneming Waardering Congres Financieele Dagblad: Private Equity in de Praktijk 6 april 2006 Dr Michel van Bremen Partner First Dutch Capital B.V. Waardering, essentie: Res tantum valet quantum vendi potest Iets

Nadere informatie

SEPTEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF VERKOPEN

SEPTEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF VERKOPEN In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de verkoop van uw onderneming SEPTEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF VERKOPEN Leergang Bedrijf Verkopen U heeft besloten uw bedrijf in de nabije toekomst te verkopen.

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Wat kost een drukkerij? En hoe reken je af?

Wat kost een drukkerij? En hoe reken je af? En hoe reken je af? 3 modellen om de prijs van een drukkerij te bepalen Inhoud 1. SAMEN VERDER... - 3-1.1. INPAKKEN EN WEGWEZEN... - 4-1.2. SAMEN WAARDE CREËREN...- 6-1.3. HET ZAKELIJK HUWELIJK...- 8-2.

Nadere informatie

Onderzoek finance & sales 2014. Bedrijven laten (onnodig) geld liggen.

Onderzoek finance & sales 2014. Bedrijven laten (onnodig) geld liggen. Relatie finance & sales - onderzoek Credit Expo en Graydon 2014 Graydon Nederland 2014 Onderzoek finance & sales 2014. Bedrijven laten (onnodig) geld liggen. Voorwoord Graydon Nederland 2014 Sturen op

Nadere informatie

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1 Welkom RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering 1 Voorstellen drs. Chris Denneboom RV RAB cdenneboom@valuepro.nl Master in Business Valuation Register Valuator Register adviseur bedrijfsopvolging Gerechtelijk

Nadere informatie

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Er is al heel wat gezegd en geschreven over het onderwerp Cash Flows. Wat ons blijft verbazen is hoe onvolledig deze publicaties

Nadere informatie

Examen Accountancypraktijk voor gevorderden najaar 2010

Examen Accountancypraktijk voor gevorderden najaar 2010 Examen Accountancypraktijk voor gevorderden => Beschikbare tijd: 3 uur => Gebruik van een rekenmachine is toegestaan, gebruik van de syllabus of andere literatuur is niet toegestaan => Specificeer de uitwerkingen

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek bedrijfsoverdracht familiebedrijven. 20 juni 2012

Uitkomsten onderzoek bedrijfsoverdracht familiebedrijven. 20 juni 2012 Uitkomsten onderzoek bedrijfsoverdracht familiebedrijven 20 juni 2012 Samenvatting De waardering van het familiebedrijf vormt een belangrijk obstakel bij de overdracht van de onderneming. Vooral de waardering

Nadere informatie

Ontslaggolf op komst. Resultaten december 2008

Ontslaggolf op komst. Resultaten december 2008 Resultaten december 2008 Ontslaggolf op komst Foto Carel Richel De Nederlandse autodealers maken zich op voor een uitzonderlijk zwaar jaar. De verkopen nieuw blijven achter, de occasionmarkt is ingestort

Nadere informatie

Uw bedrijf verkopen? Taxatie. Overnameprijs UW BEDRIJF VERKOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT

Uw bedrijf verkopen? Taxatie. Overnameprijs UW BEDRIJF VERKOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT Uw bedrijf verkopen? risatie Taxatie Overnameprijs UW BEDRIJF VERKOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT mei 2013 UW BEDRIJF VERKOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT Deze brochure is speciaal bedoeld voor ondernemers die

Nadere informatie

ICP Corporate Finance

ICP Corporate Finance ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseurs Bedrijfsprofiel Januari 2013 Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij complexe Corporate Finance vraagstukken

Nadere informatie

Vlaanderen is ondernemen. Overname kompas Continuïteit voor je onderneming AGENTSCHAP ONDERNEMEN. AGENTSCHAPONDERNEMEN.be

Vlaanderen is ondernemen. Overname kompas Continuïteit voor je onderneming AGENTSCHAP ONDERNEMEN. AGENTSCHAPONDERNEMEN.be Vlaanderen is ondernemen Overname kompas Continuïteit voor je onderneming AGENTSCHAP ONDERNEMEN AGENTSCHAPONDERNEMEN.be Werken aan de continuïteit van uw onderneming is een heel proces en kan verschillende

Nadere informatie

Bedrijfsovername. Arnhem De Liemers Doetinchem e.o.

Bedrijfsovername. Arnhem De Liemers Doetinchem e.o. Bedrijfsovername 16 met gecontroleerde risico s Er is een fusie- en overnamegolf aanstaande in Nederland. Investeerders kunnen goedkoop financiering ophalen en het investeringssentiment is positief, schreef

Nadere informatie

Plan van aanpak financiering via een particimaatschappij

Plan van aanpak financiering via een particimaatschappij Plan van aanpak financiering via een particimaatschappij Geachte lezer, Een gedegen en gestructureerde voorbereiding op een bedrijfsfinancieringtraject is dé manier om succesvol invulling te geven aan

Nadere informatie

Inleiding. Als gevolg van de vergrijzing doen veel ondernemers binnenkort afstand van hun bedrijf. Overweegt u een bedrijfsovername,

Inleiding. Als gevolg van de vergrijzing doen veel ondernemers binnenkort afstand van hun bedrijf. Overweegt u een bedrijfsovername, Bedrijfsovername Inleiding Als gevolg van de vergrijzing doen veel ondernemers binnenkort afstand van hun bedrijf. Overweegt u een bedrijfsovername, dan is de tijd nu rijp. countant in. Van de voorbereiding

Nadere informatie

Management Buy-Out. 10 mythes rondom de Management Buy-Out ontkracht

Management Buy-Out. 10 mythes rondom de Management Buy-Out ontkracht Management Buy-Out 10 mythes rondom de Management Buy-Out ontkracht Inhoudsopgave Introductie 3 Mythe 1: Ik kan het bedrijf waar ik nu manager ben niet betalen 4 Mythe 2: Mijn werkgever vraagt de hoofdprijs

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

UW BEDRIJF VERKOPEN. Uw bedrijf verkopen

UW BEDRIJF VERKOPEN. Uw bedrijf verkopen UW BEDRIJF VERKOPEN Uw bedrijf verkopen 1 Disclaimer De inhoud van deze uitgave pretendeert geen exactheid of volledigheid. Doel van deze uitgave is ondernemers een idee te geven van de aspecten die aan

Nadere informatie

Businessplan op een Bierviltje

Businessplan op een Bierviltje Businessplan op een Bierviltje Door Quirien Veldman, Syntens Ze zeggen wel eens: een businessplan moet zo simpel zijn dat het op een bierviltje past. Hoe kan dat als de businessplannen die de meeste ondernemers

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. QWIC bv is een aanbieder op de markt van elektrische fietsen en elektrische scooters (informatiebron 1). Dit Nederlandse bedrijf zag

Nadere informatie

Starten door overname

Starten door overname Starten door overname 1 INHOUD Starten door een bedrijfsovername Adviseurs Proces van bedrijfsovername Voorbereiding Zoeken Waarderen en onderhandelen Financiering en afronding Tips Conclusie 2 Starten

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht binnen de familie Het proces van opvolging wordt vaak onderschat

Bedrijfsoverdracht binnen de familie Het proces van opvolging wordt vaak onderschat Voor een bedrijfsopvolging binnen de familie zijn er fiscale faciliteiten Bedrijfsoverdracht binnen de familie Het proces van opvolging wordt vaak onderschat Er komt een moment waarop u uw onderneming

Nadere informatie

Andere dingen kunnen ons veranderen, maar we beginnen en eindigen met onze familie. Anthony Brandt.

Andere dingen kunnen ons veranderen, maar we beginnen en eindigen met onze familie. Anthony Brandt. Exitstrategieën Als er geen volgende generatie familieleden klaarstaat, bereid of in staat is het bedrijf voort te zetten, kan het zinvoller zijn een uittreedplan op te stellen in plaats van een opvolgingsplan.

Nadere informatie

Verwerking van IE in de jaarrekening, een praktische beschouwing

Verwerking van IE in de jaarrekening, een praktische beschouwing Verwerking van IE in de jaarrekening, een praktische beschouwing WAARDEBEPALING IP-RECHTEN Verwerking van onderzoek in innovatie in uw jaarrekening, een praktische beschouwing: Introductie Inhoud 1. Algemene

Nadere informatie

Uw bedrijf verkopen? 10 tips voor een succesvol verkoopproces

Uw bedrijf verkopen? 10 tips voor een succesvol verkoopproces Uw bedrijf verkopen? 10 tips voor een succesvol verkoopproces Inhoudsopgave Introductie... 3 Tip 1: Probeer de verkoop van uw onderneming goed te timen... 4 Tip 2: Bepaal de waarde van de onderneming op

Nadere informatie

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL Amsterdam in 1594, aan het begin van de Gouden Eeuw. De Nederlandse kunst, wetenschap en vooral de economie bloeien op. Ondernemers krijgen nieuwe kansen en kunnen steeds grotere investeringen doen. De

Nadere informatie

Masterclass Bedrijfsoverdracht Wout van der Goot ING Bank. 0 ING Bank

Masterclass Bedrijfsoverdracht Wout van der Goot ING Bank. 0 ING Bank Masterclass Bedrijfsoverdracht Wout van der Goot ING Bank 0 ING Bank Bedrijfsoverdracht Een zaak van gevoel en verstand 1 ING Bank Vormen van bedrijfsoverdracht Familie Persoon MBO Verkoop/ opvolging MBI

Nadere informatie

EENMANSZAAK OF B.V.?

EENMANSZAAK OF B.V.? EENMANSZAAK OF B.V.? Inleiding Dit memorandum beoogt ondernemers informatie te verschaffen over twee hoofdvormen waarin een onderneming kan worden gedreven: de eenmanszaak en de B.V., en de keuze tussen

Nadere informatie

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan De Automotivescan 2014 is 464 x ingevuld: 4 van de respondenten heeft een merk-garagebedrijf en 5 is universeel. 71% heeft een

Nadere informatie

Een goede. voorbereiding is goud waard

Een goede. voorbereiding is goud waard Een goede Bedrijfsverkoop voorbereiding is goud waard In de dynamische context waarin bedrijfsverkopen plaatsvinden, vormt de financieel directeur of controller vaak de spil. Alleen met een goede voorbereiding

Nadere informatie

MKBi-Groeifonds Obligaties

MKBi-Groeifonds Obligaties MKBi-Groeifonds Obligaties Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met het MKBi Groeifonds! Meer

Nadere informatie

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing tsvorm Jaarreken Vergunningen De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT maart 2013 DE MKB-ACCOUNTANT: EEN GOEDE ADVISEUR Elke ondernemer heeft behoefte aan een goede adviseur,

Nadere informatie

Een bedrijf kopen? Taxatie. Overnameprijs EEN BEDRIJF KOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT

Een bedrijf kopen? Taxatie. Overnameprijs EEN BEDRIJF KOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT Een bedrijf kopen? risatie Taxatie Overnameprijs EEN BEDRIJF KOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT mei 2013 EEN BEDRIJF KOPEN? DAAROM EEN ACCOUNTANT Deze brochure is speciaal bedoeld voor ondernemers die van plan

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal?

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? White paper Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? Deze white paper wordt u gratis aangeboden door De Valk Leadership Company Datum: 1 januari 2013 Versie: 2.0 Auteur: Guido

Nadere informatie

Van familiebedrijf naar familiekapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht

Van familiebedrijf naar familiekapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht Objectief Onafhankelijk Overzichtelijk & ondernemend Van familiebedrijf naar familiekapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht Praktijkdag: 'De Switch naar Advieskantoor' Bunnik, 18 november 2014 drsj.j.a.

Nadere informatie

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen.

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met

Nadere informatie

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion FISCALE TIPS & BLUNDERS 2016 1e druk Copyright Finovion Wij heten u van harte welkom. WELKOM Dit handzame boekje met financiële blunders en fiscale tips ontvangt u van Finovion. Wij zijn een ondernemend

Nadere informatie

Behoefte aan financiering in het MKB

Behoefte aan financiering in het MKB M200909 Behoefte aan financiering in het MKB Ontwikkelingen van december 2008 tot april 2009 Lia Smit Joris Meijaard Zoetermeer, 20 mei 2009 MKB iets minder pessimistisch over financiering Het algemene

Nadere informatie

Wat was uw brutomarge in 2013? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet

Wat was uw brutomarge in 2013? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet Automotivescan Deelnemer: info@sra.nl Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Automotive in beeld Merkdealers en universele autobedrijven zien dat de omzet en winstgevendheid onder druk staan.

Nadere informatie

Webpositie....als u weet wat uw concurrenten doen kunt u het altijd beter doen...

Webpositie....als u weet wat uw concurrenten doen kunt u het altijd beter doen... Webpositie...als u weet wat uw concurrenten doen kunt u het altijd beter doen... SEO INTERNET MARKETING "Ik heb een website maar die kost mij alleen maar geld" Webpositie === Definitie === Webpositie

Nadere informatie