2.5.8 Hairy cell leukemie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2.5.8 Hairy cell leukemie"

Transcriptie

1 2.5.8 Hairy cell leukemie Volwassen patiënten Aantasting van beenmerg milt: kan enorm groot worden lever bloed Indolent verloop Low grade maligne Lymfeklieren laattijdig of nooit aangetast EM: lange cytoplasmatische uitlopers Welke soort cellen? B-cellen Beenmerg Voorlopers rbc Vet Voorlopers rode reeks Cellen ver van elkaar ~hairy cellen Kern soms boonvormig ~ doet denken aan monocyten-macrofagen BM As tg B-lymfocyten Diffuus Als ook vergrote lever en milt hairy cell leukemie Vet Bot 54

2 Nupie 't Olifantje Milt Alles ingenomen Kernen beetje verder van elkaar dan normaal Diffuus grootcellig B cel lymfoom Klinische kenmerken Alle leeftijden Mstl gelokaliseerde aandoening (stadium I) frequent extranodaal Heterogene groep lymfomen Prognose is moeilijk voorspelbaar Mstl agressief Diffuus itt folliculair lymfoom Gemeenschappelijke morfologische kenmerken Diffuus groeiende proliferatie van grote, monotypische B-cellen Geen specifieke onderliggende genetische afwijking Frequent herschikking van het Bcl6 oncogen (met zeer partnerchromosomen) Diffuse populatie Eerst metastasen v carcinoom uitsluiten vooraleer D/ lymfoom 55

3 Mitose Kernen zo groot als die van endotheel Grote kernen Weinig cytoplasma Indeling Men probeert binnen deze groepen enkele (clinico-pathologische) entiteiten te identificeren met mogelijk prognostische betekenis T cel rijk/histiocyten rijk B cel lymfoom Primair mediastinaal B cel lymfoom 56

4 T-cel rijk B cel lymfoom Bij voorkeur oudere mannen Bij diagnose meestal een uitgebreid stadium met beenmerg-, milt- en leverinvasie T-cellen helpen niet om proces tg te gaan Zeer agressieve aandoening, meestal therapie resistent Morfologische kenmerken beperkt aantal kwaadaardige B lymfoomcellen opgemengd met groot aantal stromale (reactieve) T cellen Abnormale cellen Kleine cellen = T-cellen Kleuring vr B-cel Veel reactieve T-cellen CD20 57

5 Primair mediastinaal B cel lymfoom Jonge vrouwen met grote mediastinale massa Waarschijnlijk uitgaande van B-lymfocyten van de thymus Prognose duidelijk beter dan die van de andere B cel tumoren a DD Metastase van een carcinoma (long,...) Kwaadaardig thymoma (< thymus-epitheel, plaveiselcelcarcinoma) Veel mitosefiguren Diffuus grootcellig Burkitt s lymfoom Endemisch in Centraal Afrika Sporadisch in West Europa en USA Frequent extranodale lokalisatie, ondermeer in de kaak en in de darm ~ EBV infectie Grote cellen met korrels in cytoplasma = puinmacrofagen: veel grote turn-over Cellen blijven delen, maar niet genoeg zuurstof gaan dood macrofagen 58

6 2.6. Perifere (matuur) T cel tumoren Klinische kenmerken Zeer zeldzaam veel minder goed bestudeerd Mstl gepaard met belangrijke klinische symptomen nachtzweten, koorts, nausea Doorgaans slechte prognose Niet rijpe T-cellen in bloedbaan Anaplastisch grootcellig (nul cel of T cel) lymfoom Nul cel: B noch T eigenschappen; activiteit als killer cellen viraal besmette/kankercellen vernietigen Exprimeren het CD30 ~ expressie "anaplastic lymphoma kinase" ALK positief en ALK negatief lymfoom zeer prognose + kliniek ALK+ lymfoom is een aparte entiteit grote polygonale cellen dicht ij elkaar vroeger vaak als ca aanzien Deel vd lymfomen heeft specifieke onderliggende genetische afwijking: herschikking ALK gen & overexpressie ALK Klinische kenmerken Frequent bij kinderen en jonge volwassenen Meestal jongens Frequent extranodaal gelokaliseerd (huid!: primaire lokalisatie) Relatief goede prognose mits adequate behandeling 59

7 ALK+ kunnen stoppen Morfologische kenmerken en fenotype Partieel aangetaste klieren (zoals metastasen) Cohesief groeiende tumor Opgebouwd uit grote anaplastische tumorcellen: lijken op epitheelcellen! Lijken qua groei en cytologie op epitheliale tumoren Zeer specifieke onderliggende genetische afwijking met herschikking van ALK gen en overexpressie van het ALK proteïne Exprimeren CD30 Anaplastisch grootcellig ALK+ NH lymfoom Cellen lijken nergens op, heel ongedifferentieerd Spier Blv: arteriool 60

8 Nupie 't Olifantje Mitosen en abnormale mitosen CD30 CD30 Tumorcellen Lymfocyten ertussen CD30 aan oppervlakte Cellen nemen hele velden in 61

9 Anaplastisch Grootcellig Lymfoom IMMUNOHISTOCHEMIE om carcinoom uit te sluiten 1 AGL CD 30- AGL CD30+ IMMUNOHISTOCHEMIE voor CD30 AGL CD30+/ALK - AGL CD30+/ALK + IMMUNOHISTOCHEMIE voor B en T merkers AGL CD30+/ALK + T of NUL AGL CD30+/ALK + B 1: epitheliale tumor of niet? B-cel T-cel nul-cel? Merkers als CD30 en ALK gebruiken Algemene opmerkingen ivm leerstof en examen: Van belang: Morfologische basis humorale en cellulaire immuunrespons (B-cel: follikel, T-cel: paracortex) Folliculaire hyperplasie (Bcl2, kappa en lambda) Bonte pulpa hyperplasie (DD Hodgkin), reactief Dermatopathische lymfadenitis Granulomateuze ontstekingen (tbc,...) Basis REAL/WHO classificatie CLL (T-cel marker CD5) + nle tegenhanger Mantel cel lymfoom (t11;14) Folliculair lymfoom (t14;18) MALT lymfoom (lymfo-epitheliale letsels) Diffuus grootcellig B-lymfoom Anaplastisch grootcellig NHL (Alk) Vb vraag: Beschrijf de morfologische stadia vd humorale immuunrespons 62

10 3. Ziekte van Hodgkin 3.1. Inleiding Primaire kwaadaardige aandoening vd lymfoïde weefsels Oorspronkelijk beschreven door Sir Thomas Hodgkin Bij aanvang gelokaliseerd in de klieren, eventueel in het mediastinum Later uitbreiding nr milt, lever, beenmerg Studentenleeftijd 3.2. Ongewone klinische kenmerken Bimodale incidentie curve 2 leeftijdspieken (18 jaar en oudere) (niet zo bij andere lymfomen) hoge incidentie bij jonge volwassenen daarna progressief toenemende incidentie bij ouder worden Zeer weinig tumorcellen tg achtergrond ve uitgesproken stromale reactie (cellen en extracellulaire matrix) Aard vd tumorcel: waarschijnlijk B-cel origine A A N T A L 18 JAAR LEEFTIJD 50 JAAR 3.3. Klinische kenmerken bij diagnose Mstl geen klachten, toevallige vondst Soms klachten tgv RIP (mediastinale lokalisatie) soms B symptomen koorts vermagering moe jeuk Grote klieren of klierpakket 3.4. Etiologie Relatie met EBV infectie? Relatie met TBC? Relatie met gestoorde cellulaire immuniteit? Relatie met milieufactoren? 63

11 3.5. Prognostisch belangrijke factoren Uitgebreidheid van de aandoening (staging: radiologie, PET) ++ ~ gevorderd: moeilijkere R/, slechtere prognose Leeftijd van de patiënt ouder ~ slechter Histologisch subtype Stadium I Een klierpakket aan 1 zijde v diafragma Stadium II Twee klierpakketten, hetzij boven, hetzij onder diafragma Stadium III Boven en onder diafragma Stadium IV (M+) + milt/lever/bm 3.6. Diagnose ~ representatief biopt Adequate hoeveelheid representatief wfs meer ~ beter Adequate verwerking van dat wfs cryo- kleuring/microscoop menselijke erfelijkheid: karyogram 64

12 3.7. Morfologische kenmerken van de ziekte van Hodgkin Tumormassa: beperkt # tumorcellen = Reed Sternberg cel heel grote cel: 20x groter dan lymfocyt meerlobbige kern: lijkt 2-kernig prominente nucleolus in elke kernlob: maken ribosomen karakteristiek fenotype: CD15+ / CD30+ omgeven door roset van T-cellen CD15 ~ myelomonocytaire merker (foutief) CD30 = ook op groot anaplastisch NHL ~ actief Belangrijke hoeveelheid stromale cellen en extracellulaire matrix = typisch kenmerk binnen lymfoom diagnostiek stroma = cellen en matrix kleine lymfocyten plasma cellen eosinofielen neutrofielen histiocyten fibroblasten + matrix Ook ~ long-, maag-, pancreastumor = desmoplastische reactie (sterke stromareactie) DD: EBV 65

13 Op deze achtergrond: Hodgkin Als alleen grote cellen: grootcellig anaplastisch NHL CD15: alle myeloïde cellen +(monocyten, macrofagen, tumorcellen) CD30: Reed-Sternberg T-cel kleuring: CD3 Reed-Sternberg ~ in mitose aan het gaan 66

14 3.8. Morfologische (en prognostisch relevante!) varianten of subtypes Obv de verhouding van het aantal Reed-Sternberg cellen en de stromale reactie Obv de samenstelling van stromale reactie Obv fenotype van Reed-Sternberg cellen ~"jasje": kenmerken aan oppervlakte 3.9. Morbus Hodgkin subtypes met CD15 en CD30+ Reed Sternberg cellen en T lymfocyten als belangrijkste stromale component Lymfocyten rijke vorm (betere prognose) Gemengde cellulariteit Lymfocyten arme vorm Subtype ook mogelijks B-lymfocyten vezels Hodgkin; achtergrond lymfocyten (T) REED STERNBERG CELLEN CD15+/CD30+ T LYMFOCYTEN LYMFOCYTEN RIJK GEMENGDE CELLULARITEIT LYMFOCYTEN overlap overlap Morfologische kenmerken Lymfeklier kapsel is sterk fibreus verdikt Ziekteproces tast oorspronkelijk de paracortex (het T-gebied) aan Dit neemt in volume toe tgv een wisselend # Reed-Sternberg cellen en de begeleidende stromale reactie Expansieve T paracortex tgv stromale reactie (beperkt # tumorcellen) 67

15 R-S Klinische kenmerken Vooral volwassen patiënten Het ziekte proces is agressiever naarmate het aantal Reed-Sternberg cellen toeneemt De uitgebreidheid (stadium II&III) van het ziekteproces ~ zeer goed met het # Reed-Sternberg cellen Aard van Reed-Sternberg cel niet met zekerheid gekend REED STERNBERG CELLEN CD15+/CD30+ T LYMFOCYTEN LYMFOCYTEN RIJK GEMENGDE CELLULARITEIT LYMFOCYTEN ARM FIBROSE =NODULAIR SCLEROSERENDE VORM Fibrose: achtergrond: vezels = collageen < fibroblasten (reactie op tumor) 68

16 Nupie 't Olifantje Nodulair scleroserende Hodgkin Morfologische kenmerken ~ apart type Uitgesproken fibreuze verdikking van het kapsel Fibreuze septa vertrekkende vanuit dit kapsel Resulteert in een nodulaire verbouwing van het klierparenchym sclerose = celarme fibrose # Reed-Sternberg cellen kan enorm variëren "Lacunaire" Reed-Sternberg cellen cytoplasma niet te beoordelen ~ open ruimtes rond kern Klinische kernmerken Bij voorkeur jonge patiënten Is bij voorkeur gelokaliseerd thv mediastinale klieren Mestal toevallige vondst zonder klinische symptomen Goede prognose mits behandeling Noduli ~ Hodgkin Kapsel: verdikt - septa Moeilijk te zeggen, maar suggestief ~ enige type dat dit doet Collageen Kern Holte... Lymfocyten 69

17 Lacunaire R-S cellen Geretraheerd cytoplasma Morbus Hodgkin subtype met CD20 pos Reed Sternberg cellen en B cellen als belangrijkste stromale component B cellen: nog niet zo lang bekend Paragranuloom Nodulair gestructureerde lymfocyten rijke vorm van ziekte van Hodgkin REED STERNBERG CELLEN CD15+/CD30+ T LYMFOCYTEN LYMFOCYTEN RIJK GEMENGDE CELLULARITEIT LYMFO- B LYMFOCYTEN REED STERNBERG CELLEN CD20+/CD15-/CD30- PARAGRANULOOM OF NODULAIR LYMFOCYTEN RIJK SUB- CD20: B-cel merker ~ fenotype 70

18 Morfologische kenmerken Tumorale proliferatie thv B-follikel en niet in de paracortex Tumorale proliferatie: nodulaire opbouw De stromale proliferatie is rijk aan B-lymfocyten Reed-Sternberg cellen (van dit subtype) beantwoorden aan "popcorn" cellen en zijn van B-cel origine Opmerking: Waarom is dit geen B-cel non-hodgkin? (afspraak) Popcorn R-S cellen CD20: B-cel marker R-S + B-lymfocyten achtergrond 71

19 Nupie 't Olifantje Klinische kenmerken Bij voorkeur volwassen mannen Mstl beperkt tot een enkele, opvallend grote klier (lies) Geen B symptomen Zeer indolent verloop Wel treden gemakkelijk recidieven op Kan evolueren naar grootcellig B cel lymfoom (evolutie Hodgkin non-hodgkin) DD Reactieve aandoeningen gepaard gaande met bonte pulpa hyperplasie bv. EBV infectie, anti-epileptica geen CD15 expressie door grote, gestimuleerde cellen Non-Hodgkin lymfoom Anaplastisch grootcellig lymfoom - bevat Reed-Sternberg achtige cellen - exprimeert CD30 maar geen CD15 - bimodale incidentie T cel rijk B cel lymfoom - achtergrond van T cellen CD20: MH, nodulair lymfocyten-rijk CD20: T-cel rijk B-cel NH lymfoom 72

2. Perifere B- cel tumoren Monoklonale lichte ketens (IHC, PCR) FISH, Karyotypering B- cel merkers: CD20, CD79a, PAX5

2. Perifere B- cel tumoren Monoklonale lichte ketens (IHC, PCR) FISH, Karyotypering B- cel merkers: CD20, CD79a, PAX5 PATHOLOGIE MALIGNITEITEN I. NON- HODGKIN LYMFOMEN 1. Precursor B- en T- cel lymfomen B- cel: 0-3 jaar, B- ALL (geen tumormassa) T- cel: Jongetje 10 jaar, Mediastinale massa, Daaropvolgende weken: leukemisch,

Nadere informatie

HEMOPATHOLOGIE HFDST 1: NORMALE ARCHITECTUUR EN IMMUUNRESPONS IN HET LYMFOÏDE WEEFSEL 3

HEMOPATHOLOGIE HFDST 1: NORMALE ARCHITECTUUR EN IMMUUNRESPONS IN HET LYMFOÏDE WEEFSEL 3 HEMOPATHOLOGIE Geen histologische foto's op examen! Prof. van den Oord INHOUDSOPGAVE HFDST 1: NORMALE ARCHITECTUUR EN IMMUUNRESPONS IN HET LYMFOÏDE WEEFSEL 3 1. INLEIDING 3 1.1. AFWIJKINGEN IN BLOED IN

Nadere informatie

2. AFWIJKINGEN IN BLOED EN BEENMERG WORDEN BESPROKEN IN DE LESSEN HEMATOLOGIE

2. AFWIJKINGEN IN BLOED EN BEENMERG WORDEN BESPROKEN IN DE LESSEN HEMATOLOGIE HEMATOPATHOLOGIE 1. INLEIDING DEEL VAN DE PATHOLOGISCHE ONTLEEDKUNDE DAT GERICHT IS OP DE IDENTIFICATIE VAN PATHOLOGISCHE VERANDERINGEN IN HET BLOED HET BEENMERG DE LYMFOIDE WEEFSELS MET ALS DOEL HET ZIEKTEPROCES

Nadere informatie

Hfdst 2: Aandoeningen van de lymfoïde weefsels: inflammatoire lymfeklierbeelden (lymfadenitiden)

Hfdst 2: Aandoeningen van de lymfoïde weefsels: inflammatoire lymfeklierbeelden (lymfadenitiden) Hfdst 2: Aandoeningen van de lymfoïde weefsels: inflammatoire lymfeklierbeelden (lymfadenitiden) 1. Inleiding 1.1.Klinische symptomen bij aandoeningen vd lymfoïde weefsels (zowel inflammatoir als tumoraal)

Nadere informatie

KWAADAARDIGE AANDOENINGEN VAN DE LYMFOIDE WEEFSELS

KWAADAARDIGE AANDOENINGEN VAN DE LYMFOIDE WEEFSELS KWAADAARDIGE AANDOENINGEN VAN DE LYMFOIDE WEEFSELS 1. SECONDAIRE TUMOREN OF METASTASEN = uitgezaaide tumorale haarden bij voorkeur carcinomas (adenoca, spino) = epitheliale tumoren 2. PRIMAIRE TUMOREN

Nadere informatie

Casus jaar oud kind Massa in het caecum van 4 cm

Casus jaar oud kind Massa in het caecum van 4 cm Casus 1 11 jaar oud kind Massa in het caecum van 4 cm Mib1/Ki67 BCL6 CD20 BCL2 Kwis groep 1a A. Hoe noemen we dit karakteristiek morfologisch beeld? B. Waaruit is het cytologisch samengesteld? C. Hoe

Nadere informatie

Pitfalls in de diagnostiek van het Hodgkin Lymfoom

Pitfalls in de diagnostiek van het Hodgkin Lymfoom Pitfalls in de diagnostiek van het Hodgkin Lymfoom Arjan Diepstra, patholoog UMC Groningen 73 e NVvO Oncologiedag 30 sept. 2015 Pathology & Medical Biology UNIVERSITY MEDICAL CENTER GRONINGEN Disclosure

Nadere informatie

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Lessenreeks Hematologie Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Caroline Brusselmans & Mieke Develter LAG chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting nederlandse samenvatting Algemene inleiding Primair bot lymfoom is een zeldzame aandoening. Het is een extranodaal subtype van het grootcellig B non Hodgkin lymfoom, dat zich

Nadere informatie

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Maligne hematologie Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Leukemie acuut AML (acute myeloïde leukemie) ALL (acute lymfoïde leukemie) chronisch CML (chronische myeloïde

Nadere informatie

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Welkom in Meander Medisch Centrum Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Indolent non Hodgkin lymfoom en chronischlymfatischeleukemie Van oorzaaktot (nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat?

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? LYMMCARE Patiëntensymposium 13 november 2014 Rien van Oers non-hodgkin lymfomen Inleiding: indeling non-hodgkin lymfomen Behandeling anno 2014 Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Zeldzame Gastro-intestinale poliepen 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Casusbeschrijving 57 jarige Surinaamse vrouw Blanco voorgeschiedenis, medicatie Klachtenpresentatie:

Nadere informatie

HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015

HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015 HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015 Josée Zijlstra VUMC www.hematologie.nl/ j.zijlstra@vumc.nl Thomas Hodgkin 1798-1866 Hodgkin lymfoom Diagnostiek Pathologie Epidemiologie Symptomen Beeldvorming

Nadere informatie

T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen

T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen Daphne de Jong, NKI-AVL Amsterdam Werkgroep Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie 28-01-1011 WHO classificatie

Nadere informatie

Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B)

Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B) Nederlandse samenvatting Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B) Inleiding Een maligne lymfoom is een kwaadaardige woekering van witte bloedcellen die zich meestal manifesteert in lymfeklieren en zich verspreidt

Nadere informatie

T-cel lymfoom en beenmergcytologie. Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam

T-cel lymfoom en beenmergcytologie. Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam T-cel lymfoom en beenmergcytologie Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam Patient 22 jarige man Zwelling in hals links 15 kg afgevallen, periode met nachtzweten, maar gestopt, geen koorts Periode

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers Dhr O., 60 jaar Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen Claudia Ootjers Geen (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag NVvH 2 Relevante

Nadere informatie

Casus 4: Perifeer bloed: erytroblasten: 600/100 leukocyten

Casus 4: Perifeer bloed: erytroblasten: 600/100 leukocyten 22.06.2011 RBM 2011 Casus 4: Perifeer bloed: erytroblasten: 600/100 leukocyten Casus 4: Nederlands tijdschrift voor hematologie Casus 4 Hoeveel blasten in het NEC heb je nodig voor de diagnose erytroleukemie/aml-

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 147 148 Maligne lymfomen zijn kwaadaardige woekeringen van verschillende typen witte bloedcellen. Deze aandoeningen ontstaan meestal in lymfklieren, maar in ongeveer 40% van de

Nadere informatie

B-Cel lymfomen en hun behandeling. K. Van Eygen Symposium LVV 14 oktober 2017

B-Cel lymfomen en hun behandeling. K. Van Eygen Symposium LVV 14 oktober 2017 B-Cel lymfomen en hun behandeling K. Van Eygen Symposium LVV 14 oktober 2017 B-cel lymfomen Inleiding B-cel lymfomen: waarover praten we? De belangrijkste wapens in de strijd tegen lymfomen: enkele begrippen

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding

Samenvatting. Inleiding Samenvatting Inleiding Indolente en agressieve lymfomen Dit proefschrift gaat over maligne lymfomen, ook wel lymfeklierkanker genoemd. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 3000 mensen een maligne lymfoom.

Nadere informatie

T-cel lymfomen: zeldzamere typen van lymfomen. Mariëlle Beckers UZ Leuven 15 oktober 2016 Leuven

T-cel lymfomen: zeldzamere typen van lymfomen. Mariëlle Beckers UZ Leuven 15 oktober 2016 Leuven T-cel lymfomen: zeldzamere typen van lymfomen Mariëlle Beckers UZ Leuven 15 oktober 2016 Leuven Lymfomen: niet één ziekte non-hodgkin lymfoom Hodgkin lymfoom T-cel lymfoom B-cel lymfoom T-cel lymfoom PTCL-NOS

Nadere informatie

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel BOTTUMOREN Om beter te kunnen begrijpen wat een bottumor juist is, wordt er in deze brochure meer uitleg gegeven over de normale structuur van het bot. Op die manier krijgt u een beter zicht op wat abnormaal

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nieuwe vooruitzichten in de karakterisering en behandeling van acute myeloïde leukemie Nederlandse samenvatting 134 Acute myeloïde leukemie (AML) is een vorm van bloedkanker, een kwaadaardige aandoening

Nadere informatie

Non-Hodgkin lymfoom. Jessa Ziekenhuis vzw. Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID )

Non-Hodgkin lymfoom. Jessa Ziekenhuis vzw.  Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID ) Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Non-Hodgkin lymfoom Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

CAT: Flowcytometrische immunofenotypering op lymfeklierbiopsies/-aspiraten. apr. Dries Coenen 12 december 2006

CAT: Flowcytometrische immunofenotypering op lymfeklierbiopsies/-aspiraten. apr. Dries Coenen 12 december 2006 CAT: Flowcytometrische immunofenotypering op lymfeklierbiopsies/-aspiraten apr. Dries Coenen 12 december 2006 Het lymfatisch systeem = systeem van lymfevaten, lymfeklieren en extranodaal lymfatisch weefsel

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting In dit proefschrift worden diagnostische en therapeutische aspecten van acute leukemie bij kinderen beschreven, o.a. cyto-immunologische en farmacologische aspecten en allogene

Nadere informatie

QuickTime en een TIFF (LZW)-decompressor zijn vereist om deze afbeelding weer te geven. QUIZ

QuickTime en een TIFF (LZW)-decompressor zijn vereist om deze afbeelding weer te geven. QUIZ QUIZ Vraag 2 Meerkleurenfluorescentie: Compensatie belangrijk. Hoe ziet deze compensatie eruit? 1 A: juist B: te veel C: geen 2 A: juist B: te weinig C: geen 3 A: te veel B: geen C: juist 4 A: te weinig

Nadere informatie

Rondzending Beenmerg Morfologie. Hodgkin. 16 juni 2016

Rondzending Beenmerg Morfologie. Hodgkin. 16 juni 2016 Rondzending Beenmerg Morfologie Hodgkin 16 juni 2016 Dr. C. Siemes, Hematoloog Inhoud 1. Inleiding 2. Epidemiologie & Etiologie 3. Symptomen 4. Diagnostiek 5. Criteria 6. Prognose 7. Behandeling 8. Follow

Nadere informatie

Er zijn chromosomale veranderingen aangetoond in de cellen van de teelbaltumor. Er bestaat ook een familiale voorgeschiktheid.

Er zijn chromosomale veranderingen aangetoond in de cellen van de teelbaltumor. Er bestaat ook een familiale voorgeschiktheid. Teelbalkanker Auteur: Dr. Guy Boeckx Testistumor of teelbalkanker is een kwaadaardig letsel van de teelbal. Deze tumor komt frequent voor (3-6 nieuwe gevallen per 100.000 mannen per jaar). In minder dan

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE

FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA VAN KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN DESKUNDIGEN GLOBAAL RAPPORT

Nadere informatie

Evidence based Medicine II Korte casus III

Evidence based Medicine II Korte casus III Evidence based Medicine II Korte casus III Sil van Cauwenberghe Melissa De Henau Tutor: Chelsey Plas Clinicus: Prof. Dr. Waelput 17/02/15 pag. 1 Inhoud Probleemlijst Differentiaaldiagnoses Cyste Lymfekliermetastase

Nadere informatie

Kanker: klinisch beeld,

Kanker: klinisch beeld, Kanker: klinisch beeld, epidemiologie, biologie en pathofysiologie Prof. Patrick Schöffski, M.D., M.P.H. Dienst Algemene Medische Oncologie Universitair Ziekenhuis Gasthuisberg Leuvens Kanker Instituut

Nadere informatie

Infiltratie Hodgkin en Non-Hodgkin cellen in het beenmerg. King H. Lam Afd. Pathologie

Infiltratie Hodgkin en Non-Hodgkin cellen in het beenmerg. King H. Lam Afd. Pathologie Infiltratie Hodgkin en Non-Hodgkin cellen in het beenmerg King H. Lam Afd. Pathologie Overzicht Inleiding en microanatomie van de lymfklier B- en T-cel ontwikkeling en relatie met maligne lymfomen Indeling

Nadere informatie

longtumoren stadia therapie prognose Els De Droogh Pneumologie ZNA Middelheim

longtumoren stadia therapie prognose Els De Droogh Pneumologie ZNA Middelheim longtumoren stadia therapie prognose smoking is cool!??? longtumoren > na WO II > roken en longtumoren 90 % mannen, 78% vrouwen aantal pakjaren > carcinogene stoffen in rook > asbest > radon, metalen,

Nadere informatie

Samenvatting voor niet ingewijden

Samenvatting voor niet ingewijden Samenvatting voor niet ingewijden Samenvatting voor niet ingewijden Hematopoïese Bloedcellen worden in het beenmerg gevormd waar de moedercellen, de zogenaamde stamcellen, zich bevinden. Deze stamcel kan

Nadere informatie

Intrapulmonary mass: an unexpected diagnosis. A. A. Darbas, G.M. Chong, M. van der Klift, K. Lam, Y.M. Bilgin, E. Kneppers, J.K.

Intrapulmonary mass: an unexpected diagnosis. A. A. Darbas, G.M. Chong, M. van der Klift, K. Lam, Y.M. Bilgin, E. Kneppers, J.K. Intrapulmonary mass: an unexpected diagnosis A. A. Darbas, G.M. Chong, M. van der Klift, K. Lam, Y.M. Bilgin, E. Kneppers, J.K. Doorduijn CASUS: 69 JARIGE VROUW Medische voorgeschiedenis: Hypertensie,

Nadere informatie

Chapter. Nederlandse Samenva ing

Chapter. Nederlandse Samenva ing Chapter Nederlandse Samenva ing 109 Chapter Het immuunsysteem is het natuurlijke verdedigingsmechanisme van het menselijk lichaam en draagt onder andere zorg voor de afweer tegen infecties door lichaamsvreemde

Nadere informatie

Wait and See. Arnon Kater. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam

Wait and See. Arnon Kater. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Wait and See Arnon Kater Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Onderwerpen Algemene aspecten CLL en non-hodgkin lymfomen Wait and See beleid Therapie CLL en indolente lymfomen anno 2015 Nieuwe ontwikkelingen..?

Nadere informatie

stellen dat deze test gebruikt kan worden voor bevolkingsonderzoek naar vroegstadium

stellen dat deze test gebruikt kan worden voor bevolkingsonderzoek naar vroegstadium Samenvatting EBV is een humaan oncogeen gammaherpesvirus dat B-cellen kan transformeren tot groei. EBV infecteert >90% van de wereldbevolking en is meestal asymptomatisch. EBV wordt overgedragen via speeksel

Nadere informatie

Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat

Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat Martine Chamuleau Agressief Non-Hodgkin lymfoom -algemene inleiding lymfomen inclusief stadiering -diffuus grootcellig B cel lymfoom

Nadere informatie

Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal.

Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal. CASUS 2 Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal. Lichamelijk onderzoek Bleek, veel hematomen, veel bloed

Nadere informatie

Tumoren van het anaal kanaal

Tumoren van het anaal kanaal 7.1.8. Tumoren van het anaal kanaal 1. Inleiding 1.1. Incidentie Aparte entiteit! Incidentie uitzonderlijk (2% van de digestieve tumoren) Incidentie 3v - 2m Gem. 65 jaar 2. Klinische presentatie De meeste

Nadere informatie

Chapter 6. Nederlandse samenvatting

Chapter 6. Nederlandse samenvatting Chapter 6 Nederlandse samenvatting Chapter 6 122 Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Het immuunsysteem (of afweersysteem) beschermt het lichaam tegen lichaamsvreemde en ziekmakende organismen zoals

Nadere informatie

Folliculair lymfoom Diagnostiek en Behandeling. Rondzending beenmerg morfologie Marie Jose Claessen

Folliculair lymfoom Diagnostiek en Behandeling. Rondzending beenmerg morfologie Marie Jose Claessen Folliculair lymfoom Diagnostiek en Behandeling Rondzending beenmerg morfologie 07 01 2014 Marie Jose Claessen Casus I 45 jarige vrouw (1968). Verwijsbrief: Palpabele zwelling hals. Uitslag punctie: Cytologie:

Nadere informatie

SaMeNVattING Joost Kluiver

SaMeNVattING Joost Kluiver SaMeNVattING Joost Kluiver Nederlandse samenvatting Hodgkin lymfoom (HL) (ook wel de ziekte van Hodgkin) is een vorm van lymfeklier kanker die wordt gekenmerkt door een minderheid aan tumorcellen gelegen

Nadere informatie

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het : Hematopoietische antigeen presenterende cellen in de cortex van de humane thymus: Aanwijzingen voor een rol in selectie en verwijdering van apoptotische thymocyten. Het immune systeem van (gewervelde)

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Agressief non-hodgkin lymfoom

Agressief non-hodgkin lymfoom Agressief non-hodgkin lymfoom Case report Mels Hoogendoorn Hematon lymfklierkankerdag 13 september 2014 Mels Hoogendoorn Marinus van Reymerswaele - Geldwisselaar en zijn vrouw - 1539 83 x 97 cm - Museo

Nadere informatie

Bloedwaarden. Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014. door Joost Lips

Bloedwaarden. Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014. door Joost Lips Bloedwaarden Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014 door Joost Lips Aanvraag bloedonderzoek Bloedafname Bewerking afgenomen bloed (1) Kleuren van

Nadere informatie

Wait and See. Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein. Rien van Oers. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam

Wait and See. Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein. Rien van Oers. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Wait and See Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein Rien van Oers Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Keuze menu voor uw vragen Wait and See beleid Algemene aspecten non-hodgkin lymfomen Indeling lymfomen Klachten

Nadere informatie

Rol van de pathologische anatomie in de oncologie. 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV

Rol van de pathologische anatomie in de oncologie. 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV Rol van de pathologische anatomie in de oncologie 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV De oncologische patiënt Multidisciplinaire benadering: huisarts patholoog chirurg oncoloog

Nadere informatie

CASUS 3 M - S. 54 jarige vrouw

CASUS 3 M - S. 54 jarige vrouw CASUS 3 M - S 54 jarige vrouw Voorgeschiedenis: - 1999: borstkliercarcinoma, geen mestastasen: operatie, radiotherapie, chemotherapie en hormonale therapie - 2003: vermoeden van ziekte van Lyme - 10/2003:

Nadere informatie

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015 Chronische Lymfatische Leukemie anno 2015 Marten R. Nijziel, internist-hematoloog Máxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven Hematon Leukemiedag Soesterberg, 3 oktober 2015 Wat is CLL? Wat is nodig voor

Nadere informatie

De moleculaire diagnostiek van B-NHL: detectie van breuken met behulp van FISH

De moleculaire diagnostiek van B-NHL: detectie van breuken met behulp van FISH De moleculaire diagnostiek van B-NHL: detectie van breuken met behulp van FISH Philip Kluin, UMCG, Daphne de Jong, VUMC Yvonne van Norden, HOVON en Alle deelnemers HOVON kwaliteitsronde De oorsprong en

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

Nieuwe strategieën voor de behandeling van chondrosarcomen. Nederlandse samenvatting

Nieuwe strategieën voor de behandeling van chondrosarcomen. Nederlandse samenvatting Nieuwe strategieën voor de behandeling van chondrosarcomen Nederlandse samenvatting Inhoud Chondrosarcomen: entiteit, gradering, behandeling en prognose Benigne versus maligne kraakbeenvormende tumoren

Nadere informatie

Tumor cell survival and immune escape mechanisms in classical Hodgkin lymphoma Liang, Zheng

Tumor cell survival and immune escape mechanisms in classical Hodgkin lymphoma Liang, Zheng Tumor cell survival and immune escape mechanisms in classical Hodgkin lymphoma Liang, Zheng IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

Alles onder controle? Dr. J.J. Uil, MDL-arts

Alles onder controle? Dr. J.J. Uil, MDL-arts Alles onder controle? Dr. J.J. Uil, MDL-arts Aanleiding: Risico op kanker bij coeliakie; Kwartaal blad NCV 2014: Artikel van Frederico Biagi Controle intervallen worden verruimd kan dat ongestraft? N.B.

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19745 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19745 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19745 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Faaij, Claudia Margaretha Johanna Maria Title: Cellular trafficking in haematological

Nadere informatie

Bijlage E Deelrapportage voor hemato-oncologische aandoeningen

Bijlage E Deelrapportage voor hemato-oncologische aandoeningen Bijlage E Deelrapportage voor hemato-oncologische aandoeningen Cijfers over de oncologische zorg in Nederland; een globale verkenning van de verdeling en variatie van de oncologische zorg tussen verschillende

Nadere informatie

Centraal zenuwstelsel betrokkenheid in cutaan T-cel lymfoom. MDO-praatje

Centraal zenuwstelsel betrokkenheid in cutaan T-cel lymfoom. MDO-praatje Centraal zenuwstelsel betrokkenheid in cutaan T-cel lymfoom MDO-praatje Casus Patient CutaanT-cel lymfoom, type mycosis fungoides met aanwijzingen voor lymfeklierbetrokkenheid (niet PA-bewezen). Buikproblemen

Nadere informatie

Hairy cell leukemie (HCL)

Hairy cell leukemie (HCL) Interne geneeskunde Patiënteninformatie Hairy cell leukemie (HCL) U ontvangt deze informatie, omdat bij u hairy cell leukemie (HCL) is geconstateerd. Hairy cell leukemie (HCL) is een zeldzame aandoening,

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft

Hairy cell leukemie. Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft HCL Wat is HCL Oorzaken Klachten Onderzoeken Behandeling Vooruitzichten Nieuwe ontwikkelingen 2 Wat is Hairy cell leukemie Hairy cell Leukemie (HCL) is een vorm

Nadere informatie

AGRESSIEF NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Het agressief. non-hodgkinlymfoom is een. vorm van lymfklierkanker.

AGRESSIEF NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Het agressief. non-hodgkinlymfoom is een. vorm van lymfklierkanker. Het agressief non-hodgkinlymfoom is een vorm van lymfklierkanker. Hoewel agressieve lymfomen zich kwaadaardiger gedragen dan indolente (langzaam groeiende) lymfomen, is bij een groter deel zeer langdurige

Nadere informatie

Staging van het Bronchuscarcinoom

Staging van het Bronchuscarcinoom 1 Staging van het Bronchuscarcinoom Dr D Coeman Pneumoloog A.Z. St.-Dimpna, Geel Staging v/h bronchuscarcinoom 2 A/ NSCLC - TNM-classification B/ SCLC - VALSG (veterans s affairs lung study group) - TNM-classification

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting / Dutch summary

Nederlandse samenvatting / Dutch summary Eiwitbiomarkers voor klinische toepassingen in dikkedarmkanker Kanker van de dikke darm en de endeldarm (colorectaal carcinoom; CRC) vormt wereldwijd een belangrijk gezondheidsprobleem vanwege de hoge

Nadere informatie

CHAPTER XII. Nederlandse Samenvatting

CHAPTER XII. Nederlandse Samenvatting CHAPTER XII Nederlandse Samenvatting Dit proefschrift behelst een aantal klinische en translationele studies met betrekking tot de behandeling van het primair operabel mammacarcinoom. Zowel aspecten van

Nadere informatie

Hematologie: werken in teamverband!

Hematologie: werken in teamverband! Hematologie: werken in teamverband! Hematologie Zeer intense samenwerking tussen clinicus, klinisch bioloog, anatomopatholoog en cytogeneticus is cruciaal Aan hand van twee casussen willen we het zorgpad

Nadere informatie

Technische aspecten van het beoordelen van beenmergpreparaten. 31 maart 2016 Kirsten van Lom

Technische aspecten van het beoordelen van beenmergpreparaten. 31 maart 2016 Kirsten van Lom Technische aspecten van het beoordelen van beenmergpreparaten 31 maart 2016 Kirsten van Lom Technische aspecten van het beoordelen van beenmergpreparaten De beenmergpunktie Preparaten maken Kleuren De

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium

Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium 13 september 2014 Marie José Kersten non-hodgkin lymfomen Inleiding: indeling non-hodgkin lymfomen

Nadere informatie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Thema: Leukemie Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Prof.dr. Hanneke C. Kluin-Nelemans Afdeling Hematologie Samenstelling van onstolbaar gemaakt bloed Bloedcellen

Nadere informatie

Hodgkin-lymfoom, of de ziekte van Hodgkin

Hodgkin-lymfoom, of de ziekte van Hodgkin Interne geneeskunde/hematologie Patiënteninformatie Hodgkin-lymfoom, of de ziekte van Hodgkin U ontvangt deze informatie, omdat bij u de ziekte van Hodgkin, of het Hodgkin-lymfoom is geconstateerd. In

Nadere informatie

Wat is er nieuw in de classificatie van non-hodgkinlymfomen, de WHOclassificatie

Wat is er nieuw in de classificatie van non-hodgkinlymfomen, de WHOclassificatie Wat is er nieuw in de classificatie van non-hodgkinlymfomen, de WHOclassificatie 2008 What s new in the 2008 classification of non-hodgkin lymphoma Auteurs Trefwoorden Keywords K. Hebeda en D. de Jong

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Hairy cell leukemie Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Wie krijgen leukemie? Elk jaar krijgen in Nederland rond de 1500 mensen leukemie Ongeveer 750 acute leukemie Bij de anderen gaat het om chronische

Nadere informatie

SAMENVATTING Samenvatting Coeliakie is een genetische aandoening waarbij omgevingsfactoren en meerdere genen bijdragen aan de ontwikkeling van de ziekte. De belangrijkste omgevingsfactor welke een rol

Nadere informatie

Afweer: 3 Barrières / Wat / Waar

Afweer: 3 Barrières / Wat / Waar Afweer: 3 Barrières / Wat / Waar ASPECIFIEKE AFWEER Primaire / Externe bescherming (fysieke barrière) (AANGEBOREN) Secundaire / Interne bescherming (cellulaire / biochemische barrière) SPECIFIEKE AFWEER

Nadere informatie

3.3 Borstkanker bij de man

3.3 Borstkanker bij de man 3.3 Borstkanker bij de man Bij u is zojuist de diagnose borstkanker vastgesteld. Alle patiënten die voor borstkanker worden behandeld in het Catharina-ziekenhuis ontvangen een Persoonlijke Informatie Map.

Nadere informatie

Inleiding. Chapter 11. Achtergrond en doel van het onderzoek

Inleiding. Chapter 11. Achtergrond en doel van het onderzoek Chapter 11 Inleiding Achtergrond en doel van het onderzoek Kanker is na hart en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland. Per jaar wordt in Nederland bij ongeveer 70.000 mensen kanker vastgesteld

Nadere informatie

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Landelijke patienten contactdag 2015 Monique Minnema, internist-hematoloog Inhoud 1. Hoe zit deze ziekte in elkaar? 2. Behandelingen 3. Polyneuropathie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting De cellen van het menselijke immuunsysteem kunnen grotendeels worden verdeeld in een aangeboren (innate) en een verworven (adaptieve) tak. De cellen van het aangeboren immuunsysteem vormen een eerste lijn

Nadere informatie

Kenmerken van de maligne lymfomen met harige cellen, met name hairy cell leukemie

Kenmerken van de maligne lymfomen met harige cellen, met name hairy cell leukemie Kenmerken van de maligne lymfomen met harige cellen, met name hairy cell leukemie Hairy cell leukemie Frequentie: 2% van alle lymfoïde leukemieën Leeftijd: patiënten van middelbare leeftijd (mediaan 50

Nadere informatie

1 Algemene inleiding. Casus

1 Algemene inleiding. Casus 1 Algemene inleiding Prof.dr. J.C. Kluin-Nelemans en M.F. de Brouwer Casus De heer J., geboren in 1960 en ambtenaar bij de gemeente, wordt opgenomen op de afdeling Hematologie wegens een onbegrepen pancytopenie:

Nadere informatie

Alles wat je altijd over darmkanker wou weten (maar niet durfde vragen)

Alles wat je altijd over darmkanker wou weten (maar niet durfde vragen) Alles wat je altijd over darmkanker wou weten (maar niet durfde vragen) Tim Rondou Gastroenteroloog Sint-Jozefkliniek Bornem-Willebroek Bijscholing 2013 vóórkomen ontstaan voorkómen en preventie symptomen

Nadere informatie

Juveniele Spondylartropathie/Enthesitis Gerelateerde Artritis (SPA-ERA)

Juveniele Spondylartropathie/Enthesitis Gerelateerde Artritis (SPA-ERA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro Juveniele Spondylartropathie/Enthesitis Gerelateerde Artritis (SPA-ERA) Versie 2016 1. WAT IS JUVENIELE SPONDYLARTROPATHIE/ENTHESITIS GERELATEERDE ARTRITIS

Nadere informatie

Hilaire pathologie. 4.1 Inleiding Radiologische kenmerken Oefencasus 12

Hilaire pathologie. 4.1 Inleiding Radiologische kenmerken Oefencasus 12 1 Hilaire pathologie.1 Inleiding 2.2 Radiologische kenmerken 2.2.1 Hilaire lymfeklierzwellingen 2.2.2 Endobronchiale afwijkingen.3 Oefencasus 12 2 Hoofdstuk Hilaire pathologie. 1 Inleiding De hilus is

Nadere informatie

Kanker. Inleiding. Wat is kanker. Hoe ontstaat kanker

Kanker. Inleiding. Wat is kanker. Hoe ontstaat kanker Kanker Inleiding Ik heb dit onderwerp gekozen omdat veel mensen niet weten wat kanker precies inhoud en ik zelf er ook meer van wil weten omdat mijn oma er in de zomervakantie aan gestorven is. Dat je

Nadere informatie

Disease morbidities 1; Polyneuropathy, Bing Neel, Amyloid

Disease morbidities 1; Polyneuropathy, Bing Neel, Amyloid International Waldentrom s Patient Meeting 9 oct 2016, Amsterdam Disease morbidities 1; Polyneuropathy, Bing Neel, Amyloid Monique Minnema, internist-hematoloog Morbus Waldenström Kankercellen : Waldenström

Nadere informatie

Bloedmorfologie. Klassieke bloedmorfologie. Erythrocyten of rode bloedcellen (RBC)

Bloedmorfologie. Klassieke bloedmorfologie. Erythrocyten of rode bloedcellen (RBC) Klassieke bloedmorfologie Erythrocyten of rode bloedcellen (RBC) Bloedmorfologie Een rode bloedcel is een biconcave, ronde schijf met een diameter van ongeveer 7µm en een maximale dikte van 2,5µm. Het

Nadere informatie

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën I N H O U D hoofdstuk 1 anemie 13 1.1 Overzicht van de anemieën 13 1.2 Congenitale anemieën 16 1.2.1 De thalassemieën 16 1.2.2 Sikkelcelanemie 19 1.2.3 Andere hemoglobinopathieën 22 1.2.4 Aangeboren membraanafwijkingen

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Geen (potentiële) belangenverstrengeling Azacitidine, een gekke oorzaak van crazy paving M. Roeven; M. Cruijsen; W. van der Velden, Casus

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING ACHTERGROND Klinische aspecten van dikke darmkanker Dikke darmkanker is een van de meest voorkomende vormen van kanker in de westerse wereld. Als we kijken naar aan kanker gerelateerde

Nadere informatie

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Non Hodgkin lymfoom Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne

Nadere informatie

INDOLENT NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Indolent non-hodgkinlymfoom. lymfklierkanker. Ongeveer. de helft van de patiënten

INDOLENT NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Indolent non-hodgkinlymfoom. lymfklierkanker. Ongeveer. de helft van de patiënten Indolent non-hodgkinlymfoom is een vorm van lymfklierkanker. Ongeveer de helft van de patiënten met non-hodgkin heeft een indolente, niet-agressieve vorm. Je kunt lang met de ziekte leven. Daarom wordt

Nadere informatie

Moleculaire Diagnostiek binnen een routine Pathologie Laboratorium

Moleculaire Diagnostiek binnen een routine Pathologie Laboratorium Moleculaire Diagnostiek binnen een routine Pathologie Laboratorium Winand N.M. Dinjens Laboratorium voor Moleculaire Diagnostiek Afdeling Pathologie Josephine Nefkens Instituut (JNI) Erasmus MC, Universitair

Nadere informatie

HPV en Hoofd- en Halstumoren

HPV en Hoofd- en Halstumoren HPV en Hoofd- en Halstumoren Dr. Chr. Vanclooster Diensthoofd NKO Hoofd- en Halschirurgie AZ Sint-Lucas Gent Consulent Hoofd- en Halschirurgie UZ Leuven Incidentie 2500 patiënten per jaar in België (600000/j

Nadere informatie

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE BEENMERGONDERZOEK

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE BEENMERGONDERZOEK ISSN 0778-8363 FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA VAN KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN DESKUNDIGEN

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het multipel myeloom of de ziekte van Kahler is een kwaadaardige celwoekering van plasmacellen in het beenmerg die een monoklonale zware of lichte keten immunoglobuline produceren.

Nadere informatie