vwo A deel 4 13 Mathematische statistiek 14 Algebraïsche vaardigheden 15 Toetsen van hypothesen 16 Toepassingen van de differentiaalrekening

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "vwo A deel 4 13 Mathematische statistiek 14 Algebraïsche vaardigheden 15 Toetsen van hypothesen 16 Toepassingen van de differentiaalrekening"

Transcriptie

1 vwo A deel 4 13 Mathematische statistiek 13.1 Kansberekeningen 13.2 Kansmodellen 13.3 De normale verdeling 13.4 De n -wet 13.5 Discrete en continue verdelingen 13.6 Diagnostische toets 14 Algebraïsche vaardigheden 14.1 Lineaire problemen 14.2 Kwadratische problemen 14.3 Breuken en wortels 14.4 Exponentiële en logaritmische functies 14.5 Diagnostische toets 15 Toetsen van hypothesen 15.1 Beslissen op grond van een steekproef 15.2 Eenzijdig en tweezijdig toetsen 15.3 Binomiale toetsen 15.4 De tekentoets 15.5 Diagnostische toetsen 16 Toepassingen van de differentiaalrekening 16.1 De afgeleide functie 16.2 Regels voor het differentiëren 16.3 Optimaliseren 16.4 Diagnostische toets Gemengde opgaven Overzichten In het deel vwo A deel 4 vindt de afronding plaats van de leerstof van het vak wiskunde A. Alle nog niet behandelde onderwerpen komen in deel aan de orde. Alle hoofdstukken van dit deel zijn opgebouwd uit op het centraal examen te toetsen onderwerpen. De volgende (sub)domeinen worden aan de orde gesteld. Bg Functies en grafieken hoofdstuk 14 Fa Statistiek en kansrekening hoofdstuk 13 en 15 Ba Differentiaalrekening met toepassingen hoofdstuk 16 In de hoofdstukken 14 en 16 is er royale aandacht voor het nieuwe subdomein A5 (Algebraïsche vaardigheden). Het nieuwe examenprogramma wiskunde A verlangt meer aandacht voor algebraïsche vaardigheden dan tot nu toe in de tweede fase het geval was. Leerlingen moeten weer in staat zijn om algebraïsche problemen op te lossen zónder de grafische rekenmachine te gebruiken. In hoofdstuk 14 Algebraische vaardigheden is er aandacht voor het algebraïsch oplossen van allerlei vergelijkingen zoals lineaire vergelijkingen, kwadratische vergelijkingen, gebroken vergelijkingen, terwijl ook het oplossen van een stelsel vergelijkingen wordt behandeld. Een belangrijk element bij het oplossen van vergelijkingen is het herkennen van de structuur van de vergelijking. Hierbij komen 2 2 A A A C types voor als A B = 0, A B = A C, A = B, = 0, = C, =. B B B D Verder is er aandacht voor het manipuleren met formules. Zo wordt het vrijmaken van variabelen behandeld bij machtsformules, gebroken formules, exponentiële formules en logaritmische formules.

2 Ook het combineren van formules wordt behandeld. De algebraïsche eisen liggen bij dit onderwerp beduidend hoger dan in het oude examenprogramma wiskunde A1,2. Bij hoofdstuk 16 Toepassingen van de differentiaalrekening wordt het onderwerp differentiëren afgesloten met de behandeling van de productregel en de quotiëntregel van het differentiëren. Ook bij dit onderwerp komt het exerceren met formules regelmatig aan de orde, evenals het opstellen van de formule van de te optimaliseren grootheid en het algebraïsch berekenen van extreme waarden. Planning en studielast Elk van de hoofdstukken in vwo A deel 4 is geschreven op ongeveer 25 studielasturen (slu). Het ligt voor de hand vwo A deel 4 in het examenjaar door te werken. Afhankelijk van de door de school gekozen verdeling van de studielast over de leerjaren bestaat de mogelijkheid dat in het zesde leerjaar ook nog een gedeelte van vwo A deel 3 moet worden doorgewerkt of dat juist in het vijfde leerjaar al een begin wordt gemaakt met dit boek. Het is gewenst de nodige uren te reserveren voor examenvoorbereiding. Achter in het boek zijn in de gemengde opgaven een flink aantal examenopgaven van vorige jaren opgenomen zodat de leerling zich terdege kan voorbereiden op het examen. De totale studielast voor wiskunde A is 520 uren. Hiervan zijn er ongeveer 400 nodig om de vier delen voor wiskunde A door te werken. De resterende = 120 studielasturen behoren tot domein A: Vaardigheden. Veel van deze vaardigheden zijn als vanzelf ingebouwd in de verschillende hoofdstukken. Ook kan een gedeelte van de resterende slu worden ingezet bij herhaling, examenvoorbereiding, projectweken e.d. vwo A deel 4 hoofdstuk aantal slu BPlanning van de wiskunde A hoofdstukken over de leerjaren vier, vijf en zes Bij een gelijke verdeling van de studielasturen over de leerjaren hoort de volgende planning: klas 4 vwo A/C deel 1 en 2 hoofdstuk 1 tot en met 6 à 7 klas 5 vwo A/C deel 2 afhandelen vwo A deel 3 klas 6 vwo A deel 4

3 Vwo B deel 4 12 Bewijzen in de vlakke meetkunde 12.1 Omtrekshoeken en middelpuntshoeken 12.2 Bewijzen in driehoeken en cirkels 12.3 Meetkundige plaatsen 12.4 Diagnostische toets 13 Afgeleide en tweede afgeleide 13.1 De tweede afgeleide 13.2 Toepassingen van de tweede afgeleide 13.3 Raaklijnen aan grafieken 13.4 Raken en loodrecht snijden 13.5 Diagnostische toets 14 Algebraïsche vaardigheden 14.1 Vergelijkingen en herleidingen 14.2 Breuken en wortels 14.3 Machten, exponenten en logaritmen 14.4 Stelsels vergelijkingen gebruiken 14.5 Diagnostische toetsen 15 Toepassingen 15.1 Oppervlakten en afstanden bij grafieken 15.2 Optimaliseringsproblemen 15.3 Trillingen 15.4 Lissajous-figuren 15.5 Goniometrische modellen 15.6 Integralen bij snelheid en zwaartepunt 15.7 Diagnostische toets Gemengde opgaven Overzichten In vwo B deel 4 vindt de afronding plaats van de behandeling van de leerstof van het vak wiskunde B op het vwo. In principe is dit boek bestemd voor het zesde leerjaar. Afhankelijk van de door de school gekozen verdeling van de studielast over de leerjaren bestaat de mogelijkheid dat in het zesde leerjaar ook nog een gedeelte van vwo B deel 3 moet worden doorgewerkt of dat juist in het vijfde leerjaar al een begin wordt gemaakt met deel 4. De leerstof In vier hoofdstukken van elk ongeveer 30 studielasturen wordt de resterende leerstof van het vak vwo wiskunde B aangeboden. In hoofdstuk 12 Bewijzen in de vlakke meetkunde wordt het domein Gb Voortgezette meetkunde afgerond. Het hoofdstuk is het vervolg op hoofdstuk 8 Vermoedens en bewijzen uit vwo B deel 2. In hoofdstuk 13 Afgeleide en tweede afgeleide worden enkele eindtermen behandeld van het subdomein Bb1 Afgeleide functies. In de eerste twee paragrafen krijgt de tweede afgeleide veel aandacht en in de paragrafen 13.3 en 13.4 worden enkele situaties bekeken die met raken en loodrecht snijden te maken hebben. In het nieuwe examenprogramma krijgen algebraïsche vaardigheden veel aandacht. Alhoewel in vrijwel elk hoofdstuk van de wiskunde B boeken van Getal en Ruimte deze vaardigheden ruimschoots aan bod komen, is het toch verstandig er expliciet aandacht aan te besteden. De algebraïsche vaardigheden die de leerling moet beheersen worden daarom in hoofdstuk 14 systematisch behandeld. In hoofdstuk 15 Toepassingen worden de domeinen Bg Functies en grafieken, Bb Differentiaal- en integraalrekening en Db Goniometrische functies afgesloten. Dit hoofdstuk is een prima voorbereiding op het Centraal Examen voor wat betreft de genoemde domeinen. Naast veel herhaling vindt er ook

4 verdieping plaats. Verder komen enkele nieuwe onderwerpen aan de orde zoals harmonische trillingen en Lissajous-figuren. Formules op het Centraal Examen Op het Centraal Examen krijgen leerlingen de beschikking over een lijst met trefwoorden van definities en stellingen en enkele formules uit de goniometrie. Deze lijst wordt opgenomen op bladzijde 2 van het examen. Er mag geen aparte formulekaart worden gebruikt tijdens het examen. Om de leerlingen te laten wennen aan de voorgeschreven lijst, is deze lijst achterin dit boek opgenomen. De toelichting bij de trefwoorden is eveneens achterin het boek opgenomen. Planning van de hoofdstukken over de leerjaren vier, vijf en zes De delen 1, 2, 3 en 4 van vwo B bevatten de leerstof van het wiskunde-b-programma vwo (incl. een door getal en ruimte ingevuld keuzeonderwerp) zoals dat met ingang van het jaar 2007 is vastgesteld. Elk hoofdstuk heeft een studielast van ongeveer 30 uur. Afhankelijk van de verdeling van de studielast wiskunde B over het vierde, vijfde en zesde leerjaar kunnen de hoofdstukken als volgt worden gepland: I - klas 4 vwo B deel 1 en deel 2 hoofdstuk 1 tot en met 6 - klas 5 vwo B deel 2 hoofdstuk 7 en 8 deel 3 al dan niet incl. hoofdstuk K - klas 6 vwo B deel 4 II - klas 4 vwo B deel 1 en deel 2 hoofdstuk 1 tot en met 7 - klas 5 vwo B deel 2 hoofdstuk 8 en deel 3 geheel; er is in klas 5 voldoende tijd beschikbaar om het (eventueel zelf gekozen) keuzeonderwerp te behandelen. - klas 6 vwo B deel 4 III - klas 4 vwo B de delen 1 en 2 - klas 5 vwo B deel 3 en het begin van vwo B deel 4 Toelichting: men zal in het vijfde leerjaar niet geboeg hebben aan vwo B deel 3 inclusief het (eventueel zelf gekozen) keuzeonderwerp. - klas 6 vwo B deel 4 afmaken In situatie III moet men erop bedacht zijn het boek vwo B deel 4 op de boekenlijst van het vijfde leerjaar te zetten.

5 vwo C deel 4 Inhoud deel vwo C deel 4 13 Algebraïsche vaardigheden 13.1 Lineaire problemen 13.2 Machten en exponenten 13.3 Exponentiële groeiformules 13.4 Logaritmische functies 13.5 Rekenregels voor logaritmen 13.6 Logaritmische papier 13.7 Logaritmische schalen met Excel 13.8 Diagnostische toets 14 Mathematische statistiek 14.1Kansberekeningen 13.2 Kansmodellen 13.3 De normale verdeling 13.4 De n -wet 13.5 Discrete en continue verdelingen 13.6 Diagnostische toets 15 Formules en grafieken 15.1 Omgaan met formules 15.2 Kwadratische en wortel formules 15.3 Gebroken formules 15.4 Veranderingen 15.5 Diagnostische toets Gemengde opgaven Overzichten In het deel vwo C deel 4 vindt de afrondingplaats van de leerstof van het vak wiskunde C. Alle nog niet behandelde onderwerpen komen in deel aan de orde. Alle hoofdstukken van dit deel zijn opgebouwd uit op het centraal examen te toetsen onderwerpen. De volgende (sub)domeinen worden aan de orde gesteld. Bg Functies en grafieken hoofdstuk 14 Fa Statistiek en kansrekening hoofdstuk 13 en 15 Het nieuwe examenprogramma s wiskunde C verlangt meer aandacht voor algebraïsche vaardigheden dan tot nu toe in de Tweede Fase het geval was. Leerlingen moeten weer in staat zijn om algebraïsche problemen op te lossen zonder de grafische rekenmachine te gebruiken. De vraag om algebraïsch te handelen zal zo expliciet mogelijk worden vermeld in een examenopgave. In het boek vwo C deel 4 zijn de nieuwe eisen ten aanzien van de algebraïsche vaardigheden vooral zichtbaar in de hoofdstukken 13 Algebraïsche vaardigheden en 15 Formules en grafieken. Hoofdstuk 13 Algebraïsche vaardigheden staat na een herhaling van enkele lineaire problemen vooral in het teken van machten, exponenten en logaritmen. Behalve het algebraïsch oplossen van de bijbehorende vergelijkingen is er veel aandacht voor het vrijmaken van variabelen bij machtsformules, bij exponentiële formules en bij logaritmische formules. Ook het combineren van formules wordt behandeld. In hoofdstuk 15 Formules en grafieken wordt het manipuleren met formules voortgezet met het vrijmaken van variabelen bij wortelformules, eenvoudige kwadratische formules en gebroken formules. Verder is er aandacht voor het algebraïsch oplossen van vergelijkingen. Een belangrijk

6 element bij het oplossen van vergelijkingen is het herkennen van de structuur van de vergelijking. Hierbij komen types voor als A B = 0, A = 0, A = C, A = C. B B B D De algebraïsche eisen liggen beduidend hoger dan in het oude examenprogramma wiskunde A1. Planning en studielast Elk van de hoofdstukken in vwo C deel 4 is geschreven op ongeveer 25 studielasturen (slu). Het ligt voor de hand vwo C deel 4 in het examenjaar door te werken. Afhankelijk van de door de school gekozen verdeling van de studielast over de leerjaren bestaat de mogelijkheid dat in het zesde leerjaar ook nog een gedeelte van vwo C deel 3 moet worden doorgewerkt of dat juist in het vijfde leerjaar al een begin wordt gemaakt met dit boek. Het is gewenst de nodige uren te reserveren voor examenvoorbereiding. Achter in het boek zijn in de gemengde opgaven een flink aantal examenopgaven van vorige jaren opgenomen zodat de leerling zich terdege kan voorbereiden op het examen. De totale studielast voor wiskunde A is 480 uren. Hiervan zijn er ongeveer 360 nodig om de vier delen voor wiskunde C door te werken. De resterende = 120 studielasturen behoren tot domein A: Vaardigheden. Veel van deze vaardigheden zijn als vanzelf ingebouwd in de verschillende hoofdstukken. Ook kan een gedeelte van de resterende slu worden ingezet bij herhaling, examenvoorbereiding, projectweken e.d. vwo C deel 4 hoofdstuk aantal slu BPlanning van de wiskunde C hoofdstukken over de leerjaren vier, vijf en zes Bij een gelijke verdeling van de studielasturen over de leerjaren hoort de volgende planning: klas 4 vwo A/C deel 1 en 2 hoofdstuk 1 tot en met 6 à 7 klas 5 vwo A/C deel 2 afhandelen vwo C deel 3 klas 6 vwo C deel 4

7 Vwo D deel 4 13 Kansen en beslissingen 13.1 Beslissen op grond van een steekproef 13.2 Eenzijdig en tweezijdig toetsen 13.3 Binomiale toetsen 13.4 De toets vanwilcoxon 13.5 Diagnostische toets 14 Krommen 14.1 Symmetrie 14.2 Parametervoorstellingen 14.3 Het differentiaalquotiënt bij krommen 14.4 Lijnen, vlakken en krommen in de ruimte 14.5 Diagnostische toets 15 Continue dynamische modellen 15.1 Dynamische modellen 15.2 Differentiaalvergelijkingen 15.3 Oplossingen van differentiaalvergelijkingen 15.4 Differentiaalvergelijkingen van de eerste orde 15.5 Differentiaalvergelijkingen van de tweede orde 15.6 Diagnostische toets 16 Limieten 16.1 Continuïteit en differentieerbaarheid 16.2 Limieten en asymptoten 16.3 Standaardlimieten 16.4 Limieten bij rijen 16.5 Diagnostische toets Gemengde opgaven Overzichten In vwo D deel 4 vindt de afronding plaats van de behandeling van de leerstof van het vak wiskunde D op het vwo. In principe zal dit boek in het zesde leerjaar worden doorgewerkt. Afhankelijk van de door de school gekozen verdeling van de studielast over de leerjaren bestaat de mogelijkheid dat in het zesde leerjaar ook nog een gedeelte van vwo D deel 3 moet worden doorgewerkt of dat juist in het vijfde leerjaar al een begin wordt gemaakt met deel 4. De leerstof In vier hoofdstukken van elk ongeveer 30 studielasturen wordt de resterende leerstof van het vak vwo wiskunde D aangeboden. In hoofdstuk 13 Kansen en beslissingen wordt de behandeling van het domein Kansrekening en statistiek afgerond. Als voorkennis wordt de leerstof van de hoofdstukken uit havo/vwo D deel 1 verondersteld. Aan het begin van de paragrafen 13.1 en 13.3 wordt kort de kennis van de normale verdeling en de binomiale verdeling opgefrist. In het hoofdstuk wordt het toetsen van hypothesen bij de normale verdeling en bij de binomiale verdeling behandeld (subdomein B5). In paragraaf 13.4 komt de toets van Wilcoxon aan de orde. Deze toets is algemener dan de zogenaamde tekentoets. Bovendien komt hierbij de vaardigheid van het aflezen uit een tabel aan bod. Hoofdstuk 14 Krommen is het derde hoofdstuk van het domein Meetkunde. Het sluit aan op de hoofdstukken 9 Lijnen en cirkels en 11 Kegelsneden uit vwo D deel 3. In paragraaf 14.1 wordt de symmetrie van allerlei kegelsneden onderzocht. Daarmee vindt tevens een herhaling plaats van enkele aspecten uit hoofdstuk 11. In paragraaf 14.2 worden de parametervoorstellingen van lijn, cirkel en ellips behandeld. Het differentiaalquotiënt bij zowel geparametriseerde als niet-geparametriseerde krommen komt aan de orde in paragraaf 14.3 en in de laatste paragraaf wordt het subdomein D5 (De ruimte) behandeld.

8 In hoofdstuk 15 Continue dynamische modellen vindt de behandeling plaats van de subdomeinen C2 (Continue dynamische modellen), C3 (Toepassingen van discrete en dynamische modellen) en van domein F (Dynamische modellen 2). In het begin van het hoofdstuk ligt de nadruk op het opstellen van dynamische modellen. Vanaf paragraaf 15.2 komen verschillende typen differentiaalvergelijkingen aan de orde. Het eindniveau wordt bereikt met het toepassen van differentiaalvergelijkingen van de tweede orde bij gedempte trillingen. Hoofdstuk 16 Limieten is een door Getal en Ruimte ingevuld Keuzeonderwerp. In dit hoofdstuk worden allerlei aspecten van limieten behandeld: continuïteit en differentieerbaarheid, berekening van vergelijkingen van (scheve) asymptoten met behulp van limieten, afleiden van en rekenen met enkele standaardlimieten en limieten gebruiken bij rijen, zoals bij de sommeerbare meetkundige rij en bij enkele iteratieve processen. Met dit hoofdstuk krijgt de leerling een nuttige verdieping van de analyse bij wiskunde B.

10e editie Inhoudsopgave leerjaar 6

10e editie Inhoudsopgave leerjaar 6 10e editie Inhoudsopgave leerjaar 6 Inhoudsopgave Deel 6 vwo A Hoofdstuk 1: Samengestelde functies Voorkennis: Differentiëren 1-1 Machtsfuncties 1-2 Machtsfuncties differentiëren 1-3 Wortelfuncties en

Nadere informatie

GETAL& RUIMTE. Verbeteringen havo A 10e editie (2011) t.o.v. editie 2007

GETAL& RUIMTE. Verbeteringen havo A 10e editie (2011) t.o.v. editie 2007 Verbeteringen havo A 10e editie (2011) t.o.v. editie 2007 Havo A deel 1 begint met het niet-examenonderwerp Statistiek (was hoofdstuk 4). Al snel wordt de grafische rekenmachine ingezet en ook bij de andere

Nadere informatie

2014-2015 Naam Vak Wiskunde Niveau Mavo geldend voor klas 10. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor PTA

2014-2015 Naam Vak Wiskunde Niveau Mavo geldend voor klas 10. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor PTA 2014-2015 Naam Vak Wiskunde Niveau Mavo klas 10 Jaar naam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor PTA Herkansbaar Weegfactor Rapportcijfer 9 toets 1 Analyse-I trim1/tw1 Nee 33% 9 toets 2 Analyse -II

Nadere informatie

2015-2016 Naam Vak Wiskunde Niveau Mavo. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor PTA. Rapportcijfer

2015-2016 Naam Vak Wiskunde Niveau Mavo. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor PTA. Rapportcijfer 2015-2016 Naam Vak Wiskunde Niveau Mavo Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment PTA Herkansbaar Rapportcijfer 9 toets 1 Toets Verbanden I 9/trim1/TW1 Nee 33% 9 toets 2 Toets Verbanden II 9/trim2/TW2

Nadere informatie

Examenprogramma wiskunde A vwo

Examenprogramma wiskunde A vwo Examenprogramma wiskunde A vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein Bg Functies

Nadere informatie

11 e editie. Inhoudsopgaven VWO 5

11 e editie. Inhoudsopgaven VWO 5 11 e editie Inhoudsopgaven VWO 5 Inhoudsopgave 5 vwo A 1 Formules herleiden 1-1 Lineaire formules 1-2 Gebroken formules 1-3 Wortelformules 1-4 Machtsformules 1-5 Gemengde opdrachten 2 Statistiek (op computer)

Nadere informatie

10e editie Inhoudsopgave leerjaar 5

10e editie Inhoudsopgave leerjaar 5 10e editie Inhoudsopgave leerjaar 5 2 Inhoud 5 havo A Blok 1 Analyse Hoofdstuk 1 Allerlei formules 10 Voorkennis 12 1-1 Recht evenredig en omgekeerd evenredig 14 1-2 Formules met breuken 16 1-3 Formules

Nadere informatie

begin van document Eindtermen vwo wiskunde B gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie

begin van document Eindtermen vwo wiskunde B gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie begin van document Eindtermen vwo wiskunde B gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie domein subdomein in CE moet in SE mag in SE A Vaardigheden A1: Informatievaardigheden A2:

Nadere informatie

Domein A: Vaardigheden

Domein A: Vaardigheden Examenprogramma Wiskunde A havo Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Algebra en tellen

Nadere informatie

WISKUNDE D HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE D HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE D HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

De 10 e editie havo-vwo OB

De 10 e editie havo-vwo OB De 10 e editie havo-vwo OB Presentatie havo/vwo onderbouw 10 e editie 1 HAVO/VWO 1 VWO 2 HAVO 2 HAVO/VWO 2 VWO De delen 10 e editie onderbouw 3 HAVO deel 1 3 HAVO deel 2 3 VWO deel 1 3 VWO deel 2 Presentatie

Nadere informatie

Het Wiskunde A1,2 examen

Het Wiskunde A1,2 examen 166 NAW 5/3 nr. 2 juni 2002 Het Wiskunde A1,2 examen Bert Zwaneveld Bert Zwaneveld afdeling Natuur- en Technische Wetenschappen Open Universiteit Nederland Postbus 2960, 6401 DL Heerlen bert.zwaneveld@ou.nl

Nadere informatie

WISKUNDE B VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE B VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE B VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Wijzigingen worden door de docent in Edmodo of in de les doorgegeven. Hoofdstuk 1 Formules. Voorbereidingen voor de toets

Wijzigingen worden door de docent in Edmodo of in de les doorgegeven. Hoofdstuk 1 Formules. Voorbereidingen voor de toets Hoofdstuk 1 Formules CE 34 1-1 Lineaire formules 35 1-2 1-3 1-4 Gebroken formules Wortelformules Machtsformules 36 1-5 1-6 Substituties Samenvatting Test je zelf Extra oefening B en G 37 V1 Vaardigheden

Nadere informatie

PTA VWO wiskunde A 1518

PTA VWO wiskunde A 1518 PTA VWO wiskunde A 1518 Inleiding Wiskunde A is wiskunde waarin vooral gewerkt wordt vanuit realistische contexten. Vaak is het lastig om de wiskundige inhoud uit de context te halen en daar wordt dan

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 30735 6 november 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 oktober 2013, nr. VO/541608,

Nadere informatie

WISKUNDE A VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE A VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE A VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Examentraining dpt Wiskunde

Examentraining dpt Wiskunde Examentraining dpt Wiskunde Examentraining De beste manier van wiskunde studeren komt neer op veel oefenen, herhalen en het laten bezinken van nieuwe theorie. Bij dpt Wiskunde zijn we er dan ook van overtuigd

Nadere informatie

Studiehandleiding Basiswiskunde cursus

Studiehandleiding Basiswiskunde cursus Studiehandleiding Basiswiskunde cursus 2008 2009 Materiaal Bij dit college heb je nodig: Het boek Basisboek wiskunde van Jan van de Craats en Rob Bosch Isbn: 90 430 1156 8 De syllabus Aanvulling basiscursus

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7228 14 maart 2014 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 22 februari 2014, nr. VO/599178,

Nadere informatie

Het examenprogramma wiskunde A havo

Het examenprogramma wiskunde A havo Het examenprogramma wiskunde A havo Conferentie Hallo HBO, hier HAVO, 28 september 2016 Eindrapport van de vernieuwingscommissie ctwo: Wiskunde A op havo bereidt voor op hbo-opleidingen in met name de

Nadere informatie

PTA wiskunde A VWO Belgisch Park cohort

PTA wiskunde A VWO Belgisch Park cohort Inleiding: Tijdens het afleggen van het examen (schoolexamen en centraal examen) is het aan de kandidaat toegestaan de volgende hulpmiddelen te gebruiken: een liniaal met millimeterverdeling een geodriehoek

Nadere informatie

PTA VWO wiskunde B 1518

PTA VWO wiskunde B 1518 PTA VWO wiskunde B 1518 Inleiding Bij het vak wiskunde B leren leerlingen parate kennis en vaardigheden aan om daarmee wiskundige denkactiviteiten te ontplooien en te ontwikkelen. Met dit wiskundig denkvermogen

Nadere informatie

Bijlage bij Eindverslag van de Nomenclatuurcommissie Wiskunde september 2007

Bijlage bij Eindverslag van de Nomenclatuurcommissie Wiskunde september 2007 Bijlage bij Eindverslag van de Nomenclatuurcommissie Wiskunde september 2007 zie havo vwo aantonen 1 aanzicht absolute waarde afgeleide (functie) notatie met accent: bijvoorbeeld f'(x), f' notatie met

Nadere informatie

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

WISKUNDE VOOR HET HOGER TECHNISCH ONDERWIJS. deel 1 LOTHAR PAPULA. 2e druk > ACADEMIC SERVICE

WISKUNDE VOOR HET HOGER TECHNISCH ONDERWIJS. deel 1 LOTHAR PAPULA. 2e druk > ACADEMIC SERVICE WISKUNDE VOOR HET HOGER TECHNISCH ONDERWIJS deel 1 LOTHAR PAPULA 2e druk > ACADEMIC SERVICE inhoud 1 Algemene grondbegrippen 1 1.1 Enkele basisbegrippen in de verzamelingenleer 1 1.1.1 Definitieenbeschrijvingvaneenverzameling

Nadere informatie

4. een in de context beschreven samenhang vertalen in een functievoorschrift.

4. een in de context beschreven samenhang vertalen in een functievoorschrift. 1 Centrale Commissie Voortentamen Wiskunde Leerstoflijst Wiskunde B1 De leerstof van voortentamen wiskunde B1 van de Centrale Commissie Voortentamen Wiskunde omvat de domeinen Bg, Cg, D, Eg, Bb, Db en

Nadere informatie

ERRATUM PTA SCHOOL VOOR JONG TALENT

ERRATUM PTA SCHOOL VOOR JONG TALENT ERRATUM PTA SCHOOL VOOR JONG TALENT 4 e klas vwo 2009/2010 5 e klas vwo 2010/2011 6 e klas vwo 2011/2012 Dit erratum bevat wijzigingen met betrekking tot het Programma Toetsing en Afsluiting van bovenstaande

Nadere informatie

totale studielast: 320 uur Dit vak heeft ook een Centraal Examen, dat voor 50% het eindcijfer bepaalt.

totale studielast: 320 uur Dit vak heeft ook een Centraal Examen, dat voor 50% het eindcijfer bepaalt. PTA wiskunde A HAVO cohort 2014-2016 ST=SE-toets SP=SE-praktische opdracht VT=voortgangstoets VP=voortgangs-praktische opdracht HD=handelingsdeel Weeknummers zijn een indicatie: er kunnen geen rechten

Nadere informatie

begin van document Eindtermen vwo wiskunde A (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie

begin van document Eindtermen vwo wiskunde A (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie begin van document Eindtermen vwo wiskunde A (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie Domein Subdomein in CE moet in SE mag in SE A Vaardigheden A1: Informatievaardigheden

Nadere informatie

VERSCHILDOCUMENT betreffende de experimentele examenprogramma s wiskunde voor 2014

VERSCHILDOCUMENT betreffende de experimentele examenprogramma s wiskunde voor 2014 VERSCHILDOCUMENT betreffende de experimentele examenprogramma s wiskunde voor 2014 mei 2009 Inleiding Dit document vergelijkt de experimentele examenprogramma's wiskunde met de huidige examenprogramma

Nadere informatie

Examenprogramma wiskunde D havo

Examenprogramma wiskunde D havo Examenprogramma wiskunde D havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Kansrekening en statistiek

Nadere informatie

Economie en maatschappij(a/b)

Economie en maatschappij(a/b) Natuur en gezondheid(a/b) Economie en maatschappij(a/b) Cultuur en maatschappij(a/c) http://profielkeuze.qompas.nl/ Economische studies Talen Recht Gedrag en maatschappij http://www.connectcollege.nl/download/decanaat/vwo%20doorstroomeisen%20universiteit.pdf

Nadere informatie

Studiewijzer Wiskunde 1 voor B(2DB00, 2DB30), cursus 2005/2006

Studiewijzer Wiskunde 1 voor B(2DB00, 2DB30), cursus 2005/2006 Studiewijzer Wiskunde 1 voor B(2DB00, 2DB30), cursus 2005/2006 Inleiding In de cursus Wiskunde 1 voor B (2DB00) wordt gebruikt het boek Calculus, Robert T. Smith, Roland B. Minton, second edition, Mc Graw

Nadere informatie

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen Referentieniveaus uitgelegd De beschrijvingen zijn gebaseerd op het Referentiekader taal en rekenen'. In 'Referentieniveaus uitgelegd' zijn de niveaus voor de verschillende sectoren goed zichtbaar. Door

Nadere informatie

Handleiding. ict pilot Getal & Ruimte havo B algebraïsche vaardigheden

Handleiding. ict pilot Getal & Ruimte havo B algebraïsche vaardigheden Handleiding ict pilot Getal & Ruimte havo B algebraïsche vaardigheden Inhoud: 1. Aanmelden 2. Hoe werk je met de applets? a. Navigatie b. Soorten applets c. Tips bij het gebruik 3. Hoe werkt het leerlingvolgsysteem?

Nadere informatie

Inhoud. Aan de student. Studiewijzer. Aan de docent. Over de auteurs. Hoofdstuk 0 Basiswiskunde 1

Inhoud. Aan de student. Studiewijzer. Aan de docent. Over de auteurs. Hoofdstuk 0 Basiswiskunde 1 Inhoud Aan de student V Studiewijzer Aan de docent VII IX Over de auteurs XI Hoofdstuk 0 Basiswiskunde 1 Leereenheid 0.1 Elementaire algebra 3 0.1.1 Verzameling van getallen en het symbool 4 0.1.2 Merkwaardige

Nadere informatie

Wiskunde in de profielen

Wiskunde in de profielen Wiskunde in de profielen Wiskunde in de profielen Wiskunde staat los van de rekentoets Alle leerlingen doen de rekentoets deze telt voor VWO mee in zak-slaag-regeling C&M Wiskunde C (of A) E&M Wiskunde

Nadere informatie

Deel 3 havo. Docentenhandleiding havo deel 3 CB

Deel 3 havo. Docentenhandleiding havo deel 3 CB Deel 3 havo De hoeveelheid leerstof is gebaseerd op drie lesuren per week. Met drie lesuren is het in ieder geval mogelijk om de basisstof van tien hoofdstukken door te werken, eventueel met de verkorte

Nadere informatie

Centrale Commissie Voortentamen Wiskunde. Syllabus voortentamen Wiskunde B

Centrale Commissie Voortentamen Wiskunde. Syllabus voortentamen Wiskunde B Centrale Commissie Voortentamen Wiskunde Syllabus voortentamen Wiskunde B Deze syllabus bevat een beschrijving van het programma van het voortentamen Wiskunde B dat wordt afgenomen door de Centrale Commissie

Nadere informatie

ctwo Experimenteel examenprogramma 2014 vwo wiskunde D definitieve versie

ctwo Experimenteel examenprogramma 2014 vwo wiskunde D definitieve versie ctwo Experimenteel examenprogramma 2014 vwo wiskunde D definitieve versie 20 februari 2009 1 ctwo CONCEPTEXAMENPROGRAMMA 2014 vwo wiskunde D Het examenprogramma voor vwo wiskunde D is gericht op de leerlingen

Nadere informatie

Een checklist is een opsomming van de dingen die je moet weten en kunnen. HAVO 4 wiskunde B...

Een checklist is een opsomming van de dingen die je moet weten en kunnen. HAVO 4 wiskunde B... Een checklist is een opsomming van de dingen die je moet weten en kunnen. HAVO 4 wiskunde B 0. voorkennis In klas 3 heb je hoofdstuk 10 over algebraische vaardigheden gedaan. Hieronder zie je daarvan een

Nadere informatie

Veranderd wiskundeonderwijs

Veranderd wiskundeonderwijs Veranderd wiskundeonderwijs Gevolgen van de invoering nieuwe examenprogramma s augustus 2015 SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Veranderd wiskundeonderwijs Gevolgen van de invoering nieuwe

Nadere informatie

WISKUNDE A HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE A HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE A HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Tussendoelen in MathPlus

Tussendoelen in MathPlus MALMBERG UITGEVERIJ B.V. Tussendoelen in MathPlus Versie 1 Inhoud Tussendoelen onderbouw in MathPlus... 2 Tabel tussendoelen... 2 1HVG... 7 Domein Rekenen... 7 Domein Meten en tekenen... 9 Domein Grafieken

Nadere informatie

De 2015 programma s wiskunde B van havo en vwo. 9 november 2013 Ruud Stolwijk Cito, Arnhem Alma Taal

De 2015 programma s wiskunde B van havo en vwo. 9 november 2013 Ruud Stolwijk Cito, Arnhem Alma Taal De 2015 programma s wiskunde B van havo en vwo 9 november 2013 Ruud Stolwijk Cito, Arnhem Alma Taal 1 Inhoud - programma Even voorstellen Aanleiding vernieuwing wiskundeprogramma s Inhoud nieuwe programma

Nadere informatie

PTA wiskunde TL en GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Statenkwartier cohort

PTA wiskunde TL en GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Statenkwartier cohort Eindtermen wiskunde TL en GL WI/K/1 Oriëntatie op leren en werken WI/K/2 Basisvaardigheden WI/K/3 Leervaardigheden in het vak wiskunde Algebraïsche verbanden Rekenen, meten en schatten Meetkunde WI/K/7

Nadere informatie

Vaardigheden Algebra en tellen Verbanden Verandering Statistiek en kansrekening Keuzeonderwerpen

Vaardigheden Algebra en tellen Verbanden Verandering Statistiek en kansrekening Keuzeonderwerpen Léon Tolboom Vaardigheden Algebra en tellen Verbanden Verandering Statistiek en kansrekening Keuzeonderwerpen Hier gaat het voornamelijk over het kunnen vertalen van een probleem naar de wiskunde, het

Nadere informatie

ONBETWIST ONderwijs verbeteren met WISkunde Toetsen. Overzicht bestaande content. Deliverable 3.6. Hans Cuypers. ONBETWIST Deliverable 3.

ONBETWIST ONderwijs verbeteren met WISkunde Toetsen. Overzicht bestaande content. Deliverable 3.6. Hans Cuypers. ONBETWIST Deliverable 3. Overzicht bestaande content Deliverable 3.6 Hans Cuypers Inleiding Binnen het ONBETWIST project worden toetsen en items voor verschillende deelgebieden van de wiskunde gemaakt. In voorgaande projecten,

Nadere informatie

ctwo Experimenteel examenprogramma 2014 vwo wiskunde B definitieve versie

ctwo Experimenteel examenprogramma 2014 vwo wiskunde B definitieve versie ctwo Experimenteel examenprogramma 2014 vwo wiskunde B definitieve versie 20 februari 2009 1 ctwo CONCEPTEXAMENPROGRAMMA 2014 vwo wiskunde B Het examenprogramma voor vwo wiskunde B is gericht op leerlingen

Nadere informatie

Reactie van de Resonansgroep Wiskunde op de conceptexamenprogramma s 2011 voor havo wiskunde A en B en vwo wiskunde A, B en C

Reactie van de Resonansgroep Wiskunde op de conceptexamenprogramma s 2011 voor havo wiskunde A en B en vwo wiskunde A, B en C Reactie van de Resonansgroep Wiskunde op de conceptexamenprogramma s 2011 voor havo wiskunde A en B en vwo wiskunde A, B en C 8 november 2007 De resonansgroep wiskunde heeft met belangstelling kennisgenomen

Nadere informatie

Profielkeuze M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo

Profielkeuze M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo Profielkeuze 2016-2017 M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo 4 havo 4 vwo 5 havo 5 vwo 6 vwo algemeen deel profieldeel vrij deel Nederland Engels Maatschappijleer (alleen 4 havo en 4 vwo) CKV (culturele

Nadere informatie

Inhoud. 1 Ruimtefiguren 8. 4 Lijnen en hoeken 148. 2 Plaats bepalen 60. 5 Negatieve getallen 198. 3 Rekenen 100

Inhoud. 1 Ruimtefiguren 8. 4 Lijnen en hoeken 148. 2 Plaats bepalen 60. 5 Negatieve getallen 198. 3 Rekenen 100 1 BK deel 1 Voorkennis 1 Aan de slag met wiskunde 6 1 Ruimtefiguren 8 1.1 Wiskundige ruimte guren 10 1.2 Vlakken, ribben en hoekpunten 14 1.3 Kubus en vierkant 17 1.4 Balk en rechthoek 24 1.5 Cilinder

Nadere informatie

De vernieuwde wiskundeprogramma s havo-vwo in beeld

De vernieuwde wiskundeprogramma s havo-vwo in beeld De vernieuwde wiskundeprogramma s havo-vwo in beeld Inhoudsopgave 1.Globale veranderingen 2 2.Havo wiskunde A 3 3.Havo wiskunde B 10 4.Havo wiskunde D 15 5.Vwo wiskunde A 17 6.Vwo wiskunde B 26 7.Vwo wiskunde

Nadere informatie

begin van document Eindtermen vwo wiskunde B (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie

begin van document Eindtermen vwo wiskunde B (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie begin van document Eindtermen vwo wiskunde (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie Domein Subdomein in CE moet in SE Vaardigheden 1: Informatievaardigheden X X : Onderzoeksvaardigheden

Nadere informatie

20 De leerling leert alleen en in samenwerking met anderen in praktische situaties wiskunde te herkennen en te gebruiken om problemen op te lossen

20 De leerling leert alleen en in samenwerking met anderen in praktische situaties wiskunde te herkennen en te gebruiken om problemen op te lossen Onderwerp: Kwadraten en Wortels H1 19 De leerling leert passende wiskundetaal te gebruiken voor het ordenen van het eigen denken en voor uitleg aan anderen, en leert de wiskundetaal van anderen te begrijpen.

Nadere informatie

Voorkennis wiskunde voor Biologie, Chemie, Geografie

Voorkennis wiskunde voor Biologie, Chemie, Geografie Onderstaand overzicht volgt de structuur van het boek Wiskundige basisvaardigheden met bijhorende website. Per hoofdstuk wordt de strikt noodzakelijke voorkennis opgelijst: dit is leerstof die gekend wordt

Nadere informatie

VERSCHILDOCUMENT betreffende de conceptexamenprogramma s wiskunde

VERSCHILDOCUMENT betreffende de conceptexamenprogramma s wiskunde VERSCHILDOCUMENT betreffende de conceptexamenprogramma s wiskunde Inleiding Dit document vergelijkt het conceptexamenprogramma met de huidige examenprogramma s. Per programma worden eerst de meest opvallende

Nadere informatie

PTA wiskunde BBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort

PTA wiskunde BBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort Schoolexamen leerjaar 3 Schooljaar 2015-2016 Moderne wiskunde 9e editie deel 3 code eenheid vorm duur kansen kader 1 SE 1 worden getoetst: PCS Schriftelijk 90 min ja 2,0 Hoofdstuk 1: Plaats en afstand.

Nadere informatie

dochandl4vmbo_kader_netwerk3e.doc Deel 4 vmbo kader Inhoud deel 4 Wolters-Noordhoff bv

dochandl4vmbo_kader_netwerk3e.doc Deel 4 vmbo kader Inhoud deel 4 Wolters-Noordhoff bv Deel 4 vmbo kader Inhoud deel 4 Hoofdstuk 1 Rekenen Hoofdstuk 2 Lineaire verbanden Hoofdstuk 3 Vlakke meetkunde Hoofdstuk 4 Machtsverbanden Hoofdstuk 5 Statistiek Hoofdstuk 6 Ruimtemeetkunde Hoofdstuk

Nadere informatie

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak wiskunde A vwo, tweede tijdvak (2016). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Differentiaalrekening. Elementaire techniek van het differentieren.

Differentiaalrekening. Elementaire techniek van het differentieren. Differentiaalrekening Elementaire techniek van het differentieren. Saxion Hogescholen Oktober 2008 Differentiaalrekening Een van de belangrijkste technieken in de wiskunde is differentiaalrekening. Deze

Nadere informatie

Modulen voor Calculus- en Analysevakken

Modulen voor Calculus- en Analysevakken Modulen voor Calculus- en Analysevakken Versie juni 2005 Deze indeling in modulen is zoveel mogelijk onafhankelijk van enig leerboek. Echter, om de invulling ervan concreet te maken is er aangegeven waar

Nadere informatie

PTA wiskunde KBL Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort

PTA wiskunde KBL Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort Eindtermen wiskunde BBL WI/K/1 Oriëntatie op leren en werken WI/K/2 Basisvaardigheden WI/K/3 Leervaardigheden in het vak wiskunde Algebraïsche verbanden Rekenen, meten en Meetkunde WI/K/7 Informatieverwerking,

Nadere informatie

Schoolagenda klas 6aMTWi-6bEcWi-6dWWi6

Schoolagenda klas 6aMTWi-6bEcWi-6dWWi6 Schoolagenda klas 6aMTWi-6bEcWi-6dWWi6 Koen De Naeghel Onze-Lieve-Vrouwecollege Assebroek schooljaar 2014-2015 Eerste trimester Toetsen 4 repetities en enkele kleine, aangekondigde toetsen (80% TTE) dag

Nadere informatie

WISKUNDE B VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017

WISKUNDE B VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017 Correctie blz. 16, bijlage 4: nieuw examenprogramma voor 2018 Correctie blz. 5-7: toevoeging keuzeonderwerp complexe getallen WISKUNDE B VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2017 V16.10.1 De vakinformatie in

Nadere informatie

PTA wiskunde BBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort

PTA wiskunde BBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort Eindtermen wiskunde BBL WI/K/1 Oriëntatie op leren en WI/K/2 Basisvaardigheden Leervaardigheden in het WI/K/4 Algebraïsche verbanden Rekenen, meten en Meetkunde WI/K/7 Informatieverwerking, Geïntegreerde

Nadere informatie

Subdomeinen Inhouden vwo b exameneenheden. Adequaat schriftelijk rapporteren over onderwerpen uit de wiskunde.

Subdomeinen Inhouden vwo b exameneenheden. Adequaat schriftelijk rapporteren over onderwerpen uit de wiskunde. Einddoelen Wiskunde B ( vwo b ) Wiskunde B havo/vwo bovenbouw = CE en SE Inzicht en handelen Subdomeinen Inhouden vwo b exameneenheden Wiskundige communicatie Communiceren over wiskunde Adequaat schriftelijk

Nadere informatie

PTA wiskunde BBL - Kijkduin Statenkwartier - cohort 13-14-15

PTA wiskunde BBL - Kijkduin Statenkwartier - cohort 13-14-15 A. Schoolexamen derde leerjaar, 2013-2014 1 SE 1 De volgende onderdelen worden getoetst: PCS Schriftelijk 90 min ja 2,0 Hoofdstuk 1: Plaats en afstand. 301B Algebraïsche verbanden en WI/K/4 * * * aanzichten

Nadere informatie

3 Pythagoras 90. 4 Statistiek 128

3 Pythagoras 90. 4 Statistiek 128 2BK1 2KGT1 Voorkennis 1 Meetkunde 6 1 Vlakke figuren 8 1.1 Namen van vlakke figuren 10 1.2 Driehoeken 15 1.3 Driehoeken tekenen 19 1.4 Vierhoeken 24 1.5 Hoeken berekenen in een vierhoek 30 1.6 Gemengde

Nadere informatie

PTA wiskunde C VWO Belgisch Park cohort

PTA wiskunde C VWO Belgisch Park cohort Inleiding Tijdens het afleggen van het examen (schoolexamen en centraal examen) is het aan de kandidaat toegestaan de volgende hulpmiddelen te gebruiken: een liniaal met millimeterverdeling een geodriehoek

Nadere informatie

Startrekenen Wiskit. Leerwerkboek deel 1 Functies. Basisvaardigheden wiskunde SANDER HEEBELS ROB LAGENDIJK JELTE FOLKERTSMA

Startrekenen Wiskit. Leerwerkboek deel 1 Functies. Basisvaardigheden wiskunde SANDER HEEBELS ROB LAGENDIJK JELTE FOLKERTSMA Startrekenen Wiskit Leerwerkboek deel 1 Functies Basisvaardigheden wiskunde SANDER HEEBELS ROB LAGENDIJK JELE FOLKERSMA JASPER VAN ABSWOUDE CYRIEL KLUIERS RIEKE WYNIA Inhoudsopgave evagposduohni Deel 1

Nadere informatie

14.1 Vergelijkingen en herleidingen [1]

14.1 Vergelijkingen en herleidingen [1] 4. Vergelijkingen en herleidingen [] Er zijn vier soorten bijzondere vergelijkingen: : AB = 0 => A = 0 of B = 0 ( - 5)( + 7) = 0-5 = 0 of + 7 = 0 = 5 of = -7 : A = B geeft A = B of A = - B ( ) = 5 ( )

Nadere informatie

Rekenen en wiskunde ( bb kb gl/tl )

Rekenen en wiskunde ( bb kb gl/tl ) Tussendoelen Rekenen en wiskunde Rekenen en wiskunde ( bb kb gl/tl ) vmbo = Basis Inzicht en handelen Vaktaal wiskunde Vaktaal wiskunde gebruiken voor het ordenen van het eigen denken en voor uitleg aan

Nadere informatie

Samenvatting Wiskunde B

Samenvatting Wiskunde B Bereken: Bereken algebraisch: Bereken eact: De opgave mag berekend worden met de hand of met de GR. Geef bij GR gebruik de ingevoerde formules en gebruikte opties. Kies op een eamen in dit geval voor berekenen

Nadere informatie

De kern van de wiskunde

De kern van de wiskunde De kern van de wiskunde auteur: Jan van de Craats versie 14 april 2009 Dit document geeft een systematische inventarisatie van onderdelen van de wiskunde die op de basisschool, het vmbo, het havo en het

Nadere informatie

Transformaties van grafieken HAVO wiskunde B deel 1

Transformaties van grafieken HAVO wiskunde B deel 1 Transformaties van grafieken HAVO wiskunde B deel Willem van Ravenstein 500765005 Haags Montessori Lyceum (c) 06 Inleiding In de leerroute transformaties van grafieken gaat het om de karakteristieke eigenschappen

Nadere informatie

Samenvatting Wiskunde A

Samenvatting Wiskunde A Bereken: Bereken algebraisch: Bereken exact: De opgave mag berekend worden met de hand of met de GR. Geef bij GR gebruik de ingevoerde formules en gebruikte opties. Kies op een examen in dit geval voor

Nadere informatie

Het nieuwe programma wiskunde A/C. Nieuwe programma s

Het nieuwe programma wiskunde A/C. Nieuwe programma s Wiskundedialoog 14 mei 2012 Het nieuwe programma wiskunde A/C Saskia van Boven ILS RU Nieuwe programma s Herstructurering van alle bètavakken Nieuwe programma s voor biologie, natuurkunde en scheikunde

Nadere informatie

6.0 Voorkennis AD BC. Kruislings vermenigvuldigen: Voorbeeld: 50 10x. 50 10( x 1) Willem-Jan van der Zanden

6.0 Voorkennis AD BC. Kruislings vermenigvuldigen: Voorbeeld: 50 10x. 50 10( x 1) Willem-Jan van der Zanden 6.0 Voorkennis Kruislings vermenigvuldigen: A C AD BC B D Voorbeeld: 50 0 x 50 0( x ) 50 0x 0 0x 60 x 6 6.0 Voorkennis Herhaling van rekenregels voor machten: p p q pq a pq a a a [] a [2] q a q p pq p

Nadere informatie

Checklist Wiskunde B HAVO HML

Checklist Wiskunde B HAVO HML Checklist Wiskunde B HAVO 4 2014-2015 HML 1 Hoofdstuk 1 Lineaire vergelijkingen en lineaire ongelijkheden oplossen. Wanneer klapt het teken om? Haakjes en breuken wegwerken. Ontbinden in factoren: x buiten

Nadere informatie

Voorkennis wiskunde voor Bio-ingenieurswetenschappen

Voorkennis wiskunde voor Bio-ingenieurswetenschappen Onderstaand overzicht volgt de structuur van het boek Wiskundige basisvaardigheden met bijhorende website. Per hoofdstuk wordt de strikt noodzakelijke voorkennis opgelijst: dit is leerstof die gekend wordt

Nadere informatie

WISKUNDE 5 PERIODEN. DATUM : 4 juni 2010. Formuleboekje voor de Europese scholen Niet-programmeerbare, niet-grafische rekenmachine

WISKUNDE 5 PERIODEN. DATUM : 4 juni 2010. Formuleboekje voor de Europese scholen Niet-programmeerbare, niet-grafische rekenmachine EUROPEES BACCALAUREAAT 2010 WISKUNDE 5 PERIODEN DATUM : 4 juni 2010 DUUR VAN HET EXAMEN : 4 uur (240 minuten) TOEGESTANE HULPMIDDELEN : Formuleboekje voor de Europese scholen Niet-programmeerbare, niet-grafische

Nadere informatie

Leerstof voortentamen wiskunde B. 1. Het voortentamen wiskunde B

Leerstof voortentamen wiskunde B. 1. Het voortentamen wiskunde B Leerstof voortentamen wiskunde B In dit document wordt de leerstof beschreven van het programma van het voortentamen wiskunde B op havo niveau te beginnen met het voortentamen van juli 2016. Deze specificatie

Nadere informatie

begin van document Eindtermen havo wiskunde A (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie

begin van document Eindtermen havo wiskunde A (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie begin van document Eindtermen havo wiskunde A (CE) gekoppeld aan delen en hoofdstukken uit Moderne wiskunde 9e editie Domein Subdomein in CE moet in SE A A1: Informatievaardigheden X X Vaardigheden A2:

Nadere informatie

getal en ruimte wi 2007 www.epn.nl/getalenruimte derde druk, 2009 documentatie Tweede Fase

getal en ruimte wi 2007 www.epn.nl/getalenruimte derde druk, 2009 documentatie Tweede Fase getal en ruimte wi 2007 www.epn.nl/getalenruimte derde druk, 2009 documentatie Tweede Fase 2009, EPN, Houten Meer informatie? EPN Postbus 666 3990 DR Houten Klantenservice EPN T (030) 63 83 001 F (030)

Nadere informatie

Schoolagenda 5e jaar, 8 wekelijkse lestijden

Schoolagenda 5e jaar, 8 wekelijkse lestijden Leerkracht: Koen De Naeghel Schooljaar: 2012-2013 Klas: 5aLWi8, 5aWWi8 Aantal taken: 19 Aantal repetities: 14 Schoolagenda 5e jaar, 8 wekelijkse lestijden Taken Eerste trimester: 11 taken indienen op taak

Nadere informatie

Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo

Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Domein A: Inzicht en handelen Subdomein A1: Vaktaal wiskunde 1. vmbo passende vaktaal voor wiskunde herkennen en gebruiken voor het ordenen van het eigen denken

Nadere informatie

Studiewijzer Calculus voor het schakelprogramma van Bouwkunde (2DB03) cursus 2015/2016

Studiewijzer Calculus voor het schakelprogramma van Bouwkunde (2DB03) cursus 2015/2016 Studiewijzer Calculus voor het schakelprogramma van Bouwkunde (2DB03) cursus 2015/2016 Inleiding In de cursus Calculus voor het schakelprogramma van Bouwkunde (2DB03) wordt het volgende gebruikt het boek:

Nadere informatie

WISKUNDE VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van

Nadere informatie

Getal & Ruimte 12 e editie. havo/vwo onderbouw

Getal & Ruimte 12 e editie. havo/vwo onderbouw Getal & Ruimte 12 e editie havo/vwo onderbouw De nieuwe 12 e editie In het voorjaar 2017 komt Noordhoff Uitgevers met de nieuwe 12 e editie Getal & Ruimte in de havo/vwo onderbouw! Productinformatie Lancering

Nadere informatie

Leerstof voortentamen wiskunde A. 1. Het voortentamen wiskunde A

Leerstof voortentamen wiskunde A. 1. Het voortentamen wiskunde A Leerstof voortentamen wiskunde A In dit document wordt de leerstof beschreven van het programma van het voortentamen wiskunde A op havo niveau te beginnen met het voortentamen van juli 2016. Deze specificatie

Nadere informatie

Paragraaf 9.1 : Logaritmen

Paragraaf 9.1 : Logaritmen Hoofdstuk 9 Eonentiële en Logaritmische functies (V5 Wis B) Pagina van 5 Paragraaf 9. : Logaritmen Les Logaritmen Definitie Logaritmen Hoofdregel : g t = b t = g log b met domein b>0 Om logaritmen uit

Nadere informatie

Studiewijzer Calculus 1 voor Bouwkunde (2DB80) cursus 2011/2012

Studiewijzer Calculus 1 voor Bouwkunde (2DB80) cursus 2011/2012 Studiewijzer Calculus 1 voor Bouwkunde (2DB80) cursus 2011/2012 Inleiding In de cursus Calculus 1 voor Bouwkunde (2DB80) wordt gebruikt het boek Calculus, Early T ranscendental F unctions, Robert T. Smith,

Nadere informatie

Domein A: Inzicht en handelen

Domein A: Inzicht en handelen Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Preambule Domein A is een overkoepeld domein dat altijd in combinatie met de andere domeinen wordt toegepast (of getoetst). In domein A wordt benoemd: Vaktaal: het

Nadere informatie

Uitwerkingen Mei Eindexamen VWO Wiskunde A. Nederlands Mathematisch Instituut Voor Onderwijs en Onderzoek

Uitwerkingen Mei Eindexamen VWO Wiskunde A. Nederlands Mathematisch Instituut Voor Onderwijs en Onderzoek Uitwerkingen Mei 2012 Eindexamen VWO Wiskunde A Nederlands Mathematisch Instituut Voor Onderwijs en Onderzoek Schroefas Opgave 1. In de figuur trekken we een lijn tussen 2600 tpm op de linkerschaal en

Nadere informatie

PTA wiskunde KBL Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort

PTA wiskunde KBL Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort Schoolexamen leerjaar 3, schooljaar 2015-2016 Moderne wiskunde 9e editie deel 3 code eenheid vorm duur kansen kader 1 SE 1 De volgende onderdelen worden getoetst: PCS Schriftelijk 90 min ja 2,0 Hoofdstuk

Nadere informatie

Reactie op Notitie t.b.v. de Resonansgroep Wiskunde over de Syllabi Wiskunde voor Motivatie. Notitie. ü Inleiding. Resonansreac1.

Reactie op Notitie t.b.v. de Resonansgroep Wiskunde over de Syllabi Wiskunde voor Motivatie. Notitie. ü Inleiding. Resonansreac1. Resonansreac1.nb 1 Reactie op Notitie t.b.v. de Resonansgroep Wiskunde over de Syllabi Wiskunde voor 2007-2010 Mijn reactie bestaat uit twee stukken: eerst wat algemene opmerkingen en daarna een aantal

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. HOOFDSTUK 6 AFRONDEN Inleiding Cijfers Verstandig afronden 48 BLZ

INHOUDSOPGAVE. HOOFDSTUK 6 AFRONDEN Inleiding Cijfers Verstandig afronden 48 BLZ INHOUDSOPGAVE BLZ HOOFDSTUK 1 DOMEIN A: GETALLEN 15 1.1. Inleiding 15 1.2. Cijfers en getallen 15 1.3. Gebroken getallen 16 1.4. Negatieve getallen 17 1.5. Symbolen en vergelijken van getallen 19 HOOFDSTUK

Nadere informatie

Standpunt van de Resonansgroep wiskunde ten aanzien van de wiskundevoorstellen havo en vwo voor 2007 en later

Standpunt van de Resonansgroep wiskunde ten aanzien van de wiskundevoorstellen havo en vwo voor 2007 en later Standpunt van de Resonansgroep wiskunde ten aanzien van de wiskundevoorstellen havo en vwo voor 2007 en later 1 Inleiding 13 november 2007 De resonansgroep wiskunde, die op 1 augustus 2006 is ingesteld

Nadere informatie