BiG Bang heeft concurrentie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BiG Bang heeft concurrentie"

Transcriptie

1 Neurowetenschap over liefde Roepende KoFFer Pas op, zuivel! APRIL 2010 nummer 2 Sterft de Paling uit? Brengt je bij kennis Barry Setterfield bedacht alternatief BiG Bang heeft concurrentie Neerlands trots MAAKT EEN doorstart Maakte een ijstijd korte metten met de mammoet? DE OERKNALTHEORIE WAS AL NIET ONBESPROKEN. NU ZET SETTERFIELD ER EEN WEL HEEL WAARDIGE, ANDERE THEORIE TEGENOVER... BLOND HAAR BLAUWE OGEN Hitlers rassenideaal leidde tot Lebensborn Programm HET PARADIJS Ze praten er nóg over Sneeuwvlokje had Melaninegebrek gelukkig word jij in de zomer wél bruin

2 VoorBeeld beeld foto Richard Ringer otte Rodvold 2

3 april 2010 Lucht acrobaat De snelste drummer ter wereld, Mike Mangini, die met zo n 20 slagen per seconde op zijn instrument weet te roffelen, moet het afleggen tegenover deze rosse kolibrie (Selasphorus rufus). Dit kleine vogeltje slaat met zijn vleugels maar liefst vier keer sneller. Deze 80 slagen per seconde zet hij neer om in de lucht te kunnen hangen, loodrecht omhoog, naar beneden of zelfs achteruit te vliegen. Net een helikopter, zoals hij voor deze paradijsvogelbloem hangt! ongelooflijk Zijn vliegkunst vergt wel veel energie. Hart en longen zijn dan ook (naar verhouding) groot gebouwd. Het hartje rikketikt met een ongelooflijke snelheid van maar liefst duizend keer per minuut. En dan is de kolibrie nog wel in rust. winterslaap Om die enorme snelheid te kunnen opbrengen, moet het vogeltje de hele dag eten. De energie moet immers ergens vandaan komen. Zelfs als het regent blijft hij daarom doorvliegen, op zoek naar voedsel. Hoewel hij dan minder vindt (bloemen sluiten zich bij regen), gaat hij toch door. Hij heeft gewoon dringend energie nodig. Een deel van zijn energie bespaart hij s nachts: dan vervalt hij in een soort winterslaap, zoals beren doen, en daalt zijn lichaamstemperatuur enkele graden. Problemen krijgt de kolibrie als het langer dan een week aanhoudend regent: veel vogeltjes doet dat de das om. Ze sterven dan door een gebrek aan voedsel. straaljager Amerikaanse onderzoekers aan de universiteit van Berkeley hebben berekend dat de mannetjeskolibrie tijdens zijn duikvluchten een relatief hogere snelheid bereikt dan een straaljager. Met behulp van supersnelle camera s konden ze vastleggen dat de kolibrie elke seconde een afstand aflegde van 385 keer zijn eigen lichaamslengte! Daarmee is dit vuistgrote vogeltje relatief(!) het snelste gewervelde dier op aarde. 3

4 Inhoud PARADIJS OP AARDE Er zijn buiten-bijbelse bronnen die aannemelijk maken dat de Hof van Eden écht heeft bestaan. 14 on topic Paradijs De geschiedenis laat zien dat de Hof van Eden geen sprookje is IJSTIJD Zijn ijstijden Bijbels? Zomerkriebels Melanine, het zonnescherm in je vel Buiten bijbels belicht De gouverneur van Syrië 25 Liefde Wat de neurowetenschap je kan leren over de liefde 26 Bedreigd Het mysterie van de verdwenen paling 28 Lebensborn Productie van de Übermensch 34 Holocaust Teveel ellende voor één mensenleven 37 HOLocaust 37 Mevrouw Boeken over Auschwitz en Kratzau Ik heb de kampen overleefd, anderen niet. dat zet je aan het denken... on Topic Heelal Barry Setterfield bedacht een alternatief voor de oerknal ON TOpic ogenblik Zout bijt schoon ijstijd 18 ZIJN IJSTIJDEN BIJBELS?

5 april 2010 tekst Jan rein de wit azn. Hoofdredacteur Weet je bedreigd 28 Is de paling aan het uitsterven? Heelal 44 ALTERNATIEF VOOR DE OERKNAL Big Bang heeft concurrentie van een andere theorie zomerkriebels 21 De parasol in je lichaam Complexe processen beschermen je tegen UV-straling...hoe het voelt om thuis te komen na een wandeling door de storm? Inspannend, maar toch verfrissend. Zo voelt het ook als Weet Magazine weer naar de drukker kan. Er brak ook een storm van reacties los op het eerste nummer. We zijn gesterkt door de bemoedigende respons. Dat voelt als een sterke wind in de rug. Dank jullie wel allemaal! Het doet ons echt goed, want tegenwind was er natuurlijk ook. Iemand dook op het artikel over vliegtuigen in het Groenlandse ijs. Daarin was te lezen dat in slechts 50 jaar maar liefst 78 meter ijs bovenop de vliegtuigen was afgezet! Wie zegt dan dat daar miljoenen jaren voor nodig zijn? Maar nu werd ons scherp te kennen gegeven dat de vliegtuigen op een bijzondere plek liggen, waardoor onze vergelijking met het totale ijspakket op Groenland niet eerlijk is. Kijk, dat is nu wat Weet een hoopvolle reactie vindt. Het bijzondere van snelle ijslaagvorming valt op! Dus toch een ijskap van miljoenen jaren? Nou nee. Bekijk het van de andere kant. De verschillende omstandigheden maken niet de hele ijskap plots erg oud, maar duiden erop dat ten tijde van de ijskapvorming er heel andere omstandigheden konden heersen dan nu. En dat is in het verre verleden zeker het geval geweest. 78 meter ijs, met dezelfde structuren als in de hele ijskap, in 50 jaar tijd, doen je kritisch naar het ijs op Groenland kijken. Het klimaat kon wel eens veel grilliger zijn dan wij van achter onze kachel denken. Gelukkig loopt nu de temperatuur langzaam op. Lente! De natuur ontwaakt. We laten in dit nummer een foto zien van een kolibrie. Wat een prestatie levert dit vogeltje! Ook duiken we in een nog kleinere wereld: het afweermechanisme van uw huid tegen de zon. En we verbazen ons over de onvoorstelbaar grote kosmos boven ons hoofd. Er zijn veel theorieën over de werking ervan. Een populaire, de Big Bang-theorie, kraakt in zijn voegen. Er is volop We zijn gesterkt door de bemoedigende respons discussie over. Weet Magazine maakt u daar deelgenoot van. De herinnering van oude volkeren aan het Paradijs en de Boom des Levens halen we voor u boven water. Het Paradijs staat in schril contrast met de verschrikkingen van het nazisme, waar we ook de aandacht op vestigen. Zo vlak voor Bevrijdingsdag maakt het getuigenis van tante Leny ons stil. Weet Magazine wil niet dat we dit vergeten. Iedereen weet waarom. Het doet mij mijn Bijbel pakken en beseffen hoe waardevol het is om gouden leefregels te hebben. Bovenal doet het me opzien naar God... 5

6 On Topic REDACTIE ESTHER VERHOEVEN Comfortabel vliegen Voor rijke mensen die de overvolle vliegtuigen zat zijn en helemaal zijn uitgekeken op cruiseschepen, is er de Aircruise. Per luxe luchtschip verplaats je je door het luchtruim. Voor de snelheid hoef je het niet te doen: een vlucht van Londen naar New York duurt ongeveer 37 uur. Maar spectaculair is het natuurlijk wel! De Aircruise is een stil en milieuvriendelijk voertuig. Het is 265 meter hoog en biedt plaats aan 120 gasten, inclusief bemanning. Met een snelheid van ongeveer 145 kilometer per uur vliegt het over de aardbol. Als je boven een mooi gebied vliegt, kan het luchtschip heel laag vliegen en hoogvliegers hebben de mogelijkheid om de wereld vanaf drieënhalve kilometer te bekijken. Is de reiziger moe geworden van al die vergezichten, dan kan hij zich terugtrekken in een van de 10 luxe appartementen. Met zijn kubieke meter waterstofgas is de Aircruise namelijk in staat om maar liefst 396 ton op te tillen. Ontwerper Nick Talbot van Seymourpowell zegt dat de Aircruise een mix is van een cruiseschip en een zwevend hotel. In deze wereld is snelheid een obsessie. Het idee van een luxe, langzame reis is een aangenaam contrast. Luchtschepen waren in het begin van de vorige eeuw in opkomst. Op een gegeven moment werden ze echter verdreven door de veel snellere vliegtuigen, evenals door grote ongelukken met luchtschepen (de Hindenburg bijvoorbeeld). Talbot mag van Samsung een computeranimatie maken van de Aircruise. Daarna beslist de Japanse fabrikant pas of hij de Aircruise wil produceren. Een reisje boeken zit er voorlopig dus nog niet in... Sabotage op afstand Een ex-medewerker van Texas Car Center wordt ervan verdacht dat hij honderden auto s heeft gehackt waardoor ze niet meer wilden starten of opeens begonnen te toeteren. De man gebruikte hiervoor een systeem waarmee autobezitters worden gewezen op het afbetalen van hun nog openstaande lening. Stiekem logde hij in op de website van Webtech Plus. Sommige Amerikaanse autobedrijven maken van dit systeem gebruik omdat daarmee hetzelfde effect kan worden bereikt als het fysiek in beslag nemen van auto s die door klanten op afbetaling zijn gekocht. In de auto wordt dan van tevoren een zwarte doos geplaatst waarmee het starten van de auto op afstand kan worden geblokkeerd. Ook kan de claxon worden bediend, zodat de klant het zich wel móét herinneren dat er nog niet is betaald. De politie heeft inmiddels een 20-jarige man aangehouden, die kort daarvoor was ontslagen bij Texas Auto Center. Naar men zegt was wraak het motief om de auto s van klanten van zijn voormalige werkgever te hacken. De autodealer werd vijf dagen lang bestookt met telefoontjes van boze klanten. Computer bedienen met armgebaren Je computer bedienen zonder hem aan te raken. Het klinkt futuristisch, maar het is al mogelijk. Onderzoeker Wim Fikkert van de Universiteit Twente onderzocht met welke gebaren mensen zo n computer van nature zouden bedienen. Je bent gewend om je computer met een toetsenbord en een muis te bedienen. Sinds enkele jaren zijn daar de touchscreens bij gekomen. De volgende stap is dat je je computer kunt bedienen zonder iets aan te raken. Een beetje zoals de Nintendo Wii dus. Wim Fikkert van de Universiteit Twente onderzocht hoe mensen met enkel hand- en armgebaren computers kunnen bedienen. Opvallend was dat de meeste proefpersonen automatisch voor dezelfde gebaren kozen. De gebruikers bleken voor elk commando een apart gebaar te kiezen en hielden ook aan deze keuze vast. Verder viel op dat de gebruikers expliciet hun handvorm veranderden bij het begin van een gebaar en ontspanden aan het eind van een gebaar. Fikkert gebruikte verschillende proefopstellingen voor zijn experimenten. In de meest eenvoudige opstelling verkeerden de proefpersonen in de veronderstelling dat ze zelf met hun gebaren een computer bedienden, terwijl iemand anders dit feitelijk deed. De proefpersonen bedienden het systeem met behulp van draadloze lasers op de bovenkant van de hand (waarmee ze konden wijzen) en kleine knopjes op de vingers (waarmee ze commando s konden geven). 6

7 april 2010 RECENSIE Is Genesis geschiedenis? tekst ds. w. pieters Gevolgen voor de moraal Wil je in kort bestek weten wat je aan moet met al die verwarrende meningen over de schepping die afwijken van de Schrift? Lees dan deze brochure. Je vindt eenvoudige, maar wel Bijbels/ theologisch en filosofisch verantwoorde argumenten voor een Bijbelse mening over de schepping, waarbij Genesis 1 letterlijk wordt genomen. Wat komt er aan de orde? Dat Jezus zó over Genesis sprak, dat duidelijk blijkt dat Hij de beschrijving van Genesis 1 tot en met 3 letterlijk nam. Dat andere Bijbelschrijvers ook zo over schepping en zondeval en zondvloed hebben gedacht. Dat het loslaten van een letterlijke opvatting van de eerste drie hoofdstukken van de Bijbel zeer ernstige gevolgen heeft voor de verkondiging van en het geloof in het evangelie van Jezus Christus. Verder wordt duidelijk gemaakt dat het aanhangen van de evolutieleer na kortere of langere tijd moet leiden tot een Hitler-moraal. U weet immers VERKRIJGBAAR Is Genesis Geschiedenis? 15 argumenten, Don Batten en Jonathan Sarfati, Uitgeverij Mediagroep in Genesis, paperback, 48 blz., prijs 3,95; ISBN Nieuwe Fokker in de maak Het lijkt erop dat vliegtuigfabrikant Fokker een doorstart gaat maken. Het bedrijf NG Aircraft wil de Fokker 100 nieuw leven inblazen met de Fokker 100 NG (Next Generation). De Nederlandse regering wil een krediet verstrekken van 20 miljoen euro. De Europese Unie moet dat nog wel goedkeuren. Vliegtuigfabrikant Fokker ging in 1996 failliet. De Fokker 100 NG is gebaseerd op de structuur van de Fokker 100, maar dan uitgerust met onder andere de nieuwste motoren en elektronica, grotere brandstofinhoud en winglets (opstaande verlengingen van een vliegtuigvleugel). Dat alles voor een groter vliegbereik en een groener en stiller vliegtuig. Ook krijgt het wat een geliefkoosde term uit het nazisme was: der Übermensch. Dit ene woord is genoeg om te beseffen waar uiteindelijk de evolutietheorie toe leidt, die immers zegt: dát ras of díe soort overleeft (en verdient het ook te overleven) die het best geschikt is (survival of the fittest = overleving van de geschiktste). Dat niet iedere evolutionist consequent is, is Gods goedheid, maar logisch moet de evolutietheorie leiden tot het afmaken van kinderen met het syndroom van Down et cetera, zoals de Joden door het Nationaal-socialisme werden uitgeroeid omdat zij een inferieur ras zouden zijn Kortom, een boekje dat voor ouderen en vooral jongeren erg lezenswaardig is; niet het minst om de vele verwijzingen naar websites met uitgebreide informatie. vliegtuig een nieuw en modern interieur. Het prototype van de 100 NG staat al op vliegveld Woensdrecht. Op het moment zijn 35 ingenieurs van vijf verschillende ingenieurskantoren en het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlabora- torium bezig met voorbereidingen. Zodra Brussel het groene licht geeft, wordt het project echt gestart. Als alles volgens plan verloopt, komt de eerste Fokker 100 NG in 2015 op de markt. Weet meer: Bloed, zweet en tranen Het is nog niet zo lang geleden dat het Pasen was. Misschien dat je toen in je Bijbel gelezen hebt dat de Heere Jezus in de Hof van Gethsémané zo angstig was dat Hij bloed zweette (Lukas 22: 44). Maar wat gebeurde er toen precies? De medische term voor het zweten van bloed is: haemathydrosis. Het is een zeldzaam voorkomend verschijnsel dat optreedt bij extreme emoties. Het kan voorkomen wanneer mensen onder zeer grote psychische spanning staan, bijvoorbeeld als ze de dood in de ogen kijken. Rond de zweetklieren zitten bloedvaten. Onder grote psychische druk kunnen die vaten gaan samentrekken, verwijden en uiteindelijk zelfs scheuren. Het bloed loopt dan de zweetklieren in, met als gevolg dat hier met bloed gemengd zweet uitkomt. Eén van de effecten van haemathydrosis is dat het de huid heel teer en gevoelig maakt, zodat beschadiging van de huid meer dan gewoonlijk pijn doet. De geseling van Jezus door de Romeinse soldaten was daarom dus extra pijnlijk! De Nederlandse scheepsarts D.H. Gallandat beschreef eind 18e eeuw een geval van haemathydrosis. Tijdens een hevige storm, waarbij het schip dreigde te vergaan, werd een 30-jarige Deense matroos zo door paniek bevangen dat het angstzweet van zijn gezicht droop. Dit zweet was rood gekleurd door bloed. Bij nauwkeurige inspectie door de scheepsarts bleek uit de poriën bloedig zweet te komen. De matroos had daarbij tijdelijk het bewustzijn verloren. Weet meer: Prof. dr. Bob Smalhout, Bijbelse tijdgenoten, Het Spectrum 1997, p

8 On Topic Betalen met cacao Over de hele wereld is chocolade een geliefde lekkernij. Zeker in Europa weten we wel raad met dit cacaoproduct. In Nederland eten we gemiddeld zo n vijf kilo per persoon! Moet je eens opletten hoe mensen het in hun mond doen: alsof het een kostbaar product is en in feite is dat het ook! Bitterwater? De afkomst van de woorden chocolade en cacao is niet geheel duidelijk. Mogelijk zijn beide afgeleid van de taal der Azteken waarbij cacao de specifieke boom aanduidt en chocolade de drank cacaowater of bitterwater. Maar er zijn ook andere theorieën Met een digitale camera, een GPS-systeem, wat tape en een heliumballon maakte Robert Harrison schitterende opnames van de aarde op 35 kilometer hoogte. Ze waren zelfs zo mooi dat Nasa hem belde om te vragen hoe hij dat had gedaan. s Werelds eerste reep De romige chocoladerepen die bij ons in de supermarkt liggen, werden pas mogelijk door de uitvinding van Casparus van Houten in Hij was op zoek naar een manier om chocolade minder vet te maken (de cacaoboon bestaat naar gewicht voor ruim de helft uit cacaoboter!), zodat de drank minder zwaar op de maag zou liggen. Van Houten ontwikkelde een goedkope manier om het vet (cacaoboter) uit geroosterde cacaobonen te persen. Van Houtens machine verminderde het cacaobotergehalte in de ruwe cacaobrokken met ongeveer de helft. Die brokken konden eenvoudig worden verpulverd tot cacaopoeder, de basis voor alle chocoladeproducten. De eerste chocoladereep werd in 1847 op de markt gebracht door de Engelse firma Fry and sons. Chocolade komt oorspronkelijk uit het noorden van Zuid-Amerika. Van daaruit vond verspreiding in verschillende richtingen plaats, onder andere naar Midden-Amerika. De Maya s en de Azteken kenden chocolade als drank. Ze bereidden van cacaozaden en water een drank die geschonken werd aan het hof van de keizer. Suiker voegden ze er niet aan toe. Deze drank stond bekend onder de naam Xocoatl. Cacaobonen waren erg kostbaar bij de Azteken. Ze werden behalve als genotmiddel ook gebruikt als betaalmiddel! Pas in het begin van de zestiende eeuw leerde Europa de cacao kennen. De Spaanse ontdekkingsreizigers die terugkeerden uit Midden-Amerika, namen de drank over. Zij voegden er suiker aan toe. Deze chocolade werd aan het Spaanse hof gedronken. De drank verspreidde zich over Europa en in 1615 werd de cacaodrank geïntroduceerd bij officiële audiënties aan het Franse hof. In het midden van de zeventiende eeuw kwamen in Nederland speciale koffie- en chocoladehuizen. Cacaobonen waren nog steeds erg kostbaar. Pas rond 1900 was de prijs van cacao zover gedaald dat chocolade een v o l k s d r a n k werd. Stolp hou Spaanse chirurgen hebben voor het eerst een longtransplantatie uitgevoerd, waarbij het orgaan afkomstig was van een donor die buiten het ziekenhuis was overleden. Voor deze wereldprimeur gebruikten de medici van het ziekenhuis Puerta de Hierro een speciale installatie, die de condities in het menselijk lichaam simuleert, het orgaan test en gezond houdt. Er is een groot tekort aan donoror- 8

9 april 2010 Met een ballon de ruimte in Harrisons proefballon fotografeerde op 35 kilometer hoogte. Het opmerkelijke van Harrisons experiment is dat hij gebruikmaakte van goedkope onderdelen die hem tezamen slechts 500 pond kostten. Harrison monteerde een gewone Canon-camera aan een weerballon. Met behulp van software die hij gratis downloadde, stelde hij de camera opnieuw in zodat deze elke vijf minuten aanging, acht foto s en een stukje film maakte en zichzelf daarna weer uitzette. Een GPS-systeem stelde Harrison in staat om de voortgang van de ballon tot op tien meter nauwkeurig te bepalen en om de camera bij terugkomst op aarde weer terug te kunnen vinden. Zowel camera als GPS waren in isolatiemateriaal gewikkeld, waardoor de warmte van de apparatuur kon worden vastgehouden. Daardoor bleven camera en GPSsysteem functioneren bij een temperatuur van 60 graden onder nul (want zo koud is het op 35 kilometer hoogte). Toen de heliumballon nog op Het zou nasa miljoenen kosten de grond was, had hij een doorsnede van één meter. Maar toen de ballon steeg, zakte de luchtdruk en werd hij alsmaar groter, tot een diameter van 20 meter! Uiteindelijk klapte de ballon. Aan de camera had Harrison een kleine parachute verbonden, zodat hij het apparaat weer ongeschonden in handen kreeg. Een man die voor Nasa werkte, belde me op en zei dat hij geïnteresseerd was in hoe we de foto s hadden genomen, zegt Harrison tegen de Britse krant The Times. Hij dacht dat we een raket hadden gebruikt en vertelde dat het Nasa miljoenen dollars zou kosten om zulke foto s te maken Weet meer: dt donorlong langer goed ganen. Zelfs als iemand heeft aangegeven donor te willen zijn, is het nog maar de vraag of zijn organen na zijn dood gebruikt kunnen worden. Organen kunnen namelijk maar heel kort buiten het lichaam goed worden gehouden. Daarom kunnen alleen organen worden gebruikt van patiënten die in het ziekenhuis overlijden of van hersendoden die kunstmatig in leven worden gehouden. Door de donor en ontvanger nagenoeg gelijktijdig te opereren is de verblijftijd van het kwetsbare orgaan buiten het lichaam minimaal. Onlangs pleitten twee onderzoekers er zelfs voor om een nier al uit een donorgeregistreerde patiënt te verwijderen zodra besloten is de behandeling van de patiënt stop te zetten. De patiënt leeft dan nog, maar overlijdt doorgaans binnen enkele uren. Met het systeem dat de Spaanse chirurgen gebruikten, waarvan melding gemaakt wordt in De Technologiekrant, hoeft een patiënt niet langer in het ziekenhuis te overlijden. Wel is het zaak de donorlong snel in het apparaat, dat enigszins lijkt op een grote kaasstolp, te plaatsen. Via een set slangen voorziet het apparaat het weefsel van voedingsstoffen en lucht. Het systeem levert naast tijdswinst de mogelijkheid om het orgaan te testen, voordat het wordt geplaatst. Dit laatste is bij een longtransplantatie van groot belang, omdat het orgaan erg kwetsbaar is. 9

10 On Topic Een roepende koffer Je zult het wel herkennen: ongeduldig loop je op het vliegveld heen en weer, zoekend en wachtend op het moment dat jouw koffer op de band verschijnt. Zou het niet prachtig zijn als je rustig op een stoel kon zitten totdat jouw bagage je zelf een seintje geeft? Dat is de gedachte achter een simpel apparaat dat ontwikkeld werd door een klein Israëlisch bedrijf. De Easy-2-Pick bestaat uit twee delen: het ene deel bevestig je aan je koffer, het andere houd je in je zak. Zodra de afstand tussen beide delen minder is dan vijftien meter gaat het onderdeel in je zak piepen, oplichten of trillen. En dan is het dus tijd om de bagageband in de gaten te houden. Scheelt een hoop frustratie! Weet meer: De man die zijn eigen leven en dat van zijn medeschepselen als zinloos beschouwt, is niet slechts betreurenswaardig, maar bijna gediskwalificeerd om te leven. Albert Einstein in Mein Weltbild (1939) Grootste zonneboot ter wereld Volgend jaar moet hij een reis rond de wereld gaan maken: de PlanetSolar, die onlangs in Duitsland is onthuld. Dit grootste door zonne-energie aangedreven vaartuig ter wereld heeft meer dan vijfhonderd vierkante meter aan zonnecellen aan boord. De PlanetSolar is op 25 februari getoond op een scheepswerf in het Duitse Kiel, meldt Cnet. Al volgend jaar zou de reis kunnen worden uitgevoerd, waarbij een gemiddelde snelheid van 15 kilometer per uur moet worden gehaald. Het futuristisch uitziende schip zou in theorie ruimte bieden aan tweehonderd passagiers en een topsnelheid van 25 kilometer per uur kunnen halen. De PlanetSolar kan door twee man worden bestuurd en is 35 meter lang, 23 meter breed en 6 meter hoog. Het schip is bedekt met ongeveer zonnecellen, die met een rendement van 22 procent ongeveer Watt aan zonne-energie produceren. Het schip is niet alleen de grootste zonneboot, maar met een topsnelheid van 25 kilometer per uur ook de snelste die een oceaan kan oversteken. Tijdens de reis zal het schip steden als Parijs, Londen en New York aandoen. Het vaartuig moet daar reclame voor duurzame energie maken. PlanetSolaroprichter Raphael Domjan werkt al sinds 1980 aan de wereldreis. Het is een uniek gevoel om eindelijk de boot te zien waar ik zo vaak over heb gedroomd, aldus Domjan. Het project heeft tot dusver ongeveer 24 miljoen dollar gekost. Copyright Planetsolar.org Maak van je fiets een e-bike Onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology hebben een systeem ontwikkeld waarmee elke fiets in een handomdraai in een elektrische fiets verandert. En dat door slechts één wiel te verwisselen: de GreenWheel! Met dit fietswiel, waar een elektromotor in zit, kan een snelheid van bijna 50 kilometer per uur worden bereikt. Het systeem maakt gebruik van een draadloze Bluetooth-connectie waarmee verbinding wordt gelegd met de handvatten van de fiets; dat scheelt een hoop bekabeling. Via de handvatten kan de GreenWheel dan tijdens het fietsen worden ingesteld naar wens. De accu s in de GreenWheel zijn van A123 Systems. Een groot voordeel van de GreenWheel is dat de motor weinig onderhoud vergt. Berekend is dat hij ongeveer kilometer meegaat. Dat is zo n acht jaar bij gemiddeld gebruik. Over een jaar moet de GreenWheel in de Amerikaanse schappen liggen. De prijs zal dan omgerekend 750 euro per stuk bedragen. 10

11 april 2010 De Bijbel is zijn tijd ver vooruit Joodse jongetjes worden altijd op de achtste dag besneden. Zelfs als de achtste dag op een sabbat, op een heilige feestdag of op de Grote Verzoendag viel, dan nog moest een jongetje worden besneden. Dat staat zo in de Torah, die Mozes duizenden jaren geleden schreef. Wetenschappelijk onderzoek in de twintigste eeuw toont aan dat de achtste dag inderdaad de perfecte dag is. In zijn boek Moderne wetenschap in de Bijbel onderbouwt bioloog Ben Hobrink de stelling dat de Bijbel zijn tijd ver vooruit was. Eén van de dingen die aan de orde komt, is de achtste dag van de besnijdenis. Minste gevaar De eerste vier levensdagen zijn baby s bijzonder vatbaar voor bloedingen. Bloedingen in die tijd kunnen heel hevig zijn en ernstige schade toebrengen aan onder meer de hersenen. Dat God de Israëlieten opdroeg hun zoons op de achtste dag te besnijden, is perfect gekozen. Op deze dag liep de baby het minste gevaar. Hobrink legt uit: In de eerste dagen na de geboorte zijn belangrijke bloedstollingselementen pro-trombine en vitamine K niet voldoende aanwezig in het bloed van de baby. De eerste dagen heeft een baby nog een van de moeder overgebleven hoeveelheid pro-trombine in zijn lichaam, maar die is op de derde dag nog slechts 30 procent van normaal. En vitamine K is bijna helemaal afwezig. Dat komt omdat het lichaam van de baby geen vitamine K van de moeder heeft gekregen en het ook nog niet zelf heeft kunnen aanmaken. Vitamine K wordt namelijk door bacteriën in onze darmen aangemaakt, maar omdat een baby steriel wordt geboren, duurt het enkele dagen voordat de bacteriewerking goed op gang komt en voldoende vitamine K wordt aangemaakt. Door de afwezigheid van vitamine K kan de aanwezige pro-trombine niet goed werken. Een operatie of verwonding van de baby tussen de tweede en de vijfde dag is daarom heel gevaarlijk. Om die reden krijgen moeders in veel ziekenhuizen vlak voor de geboorte een extra hoeveelheid vitamine K of worden baby s direct na de geboorte ingespoten met één milligram vitamine K. Na enkele dagen komt de bacteriewerking goed op gang en wordt er voldoende vitamine K aangemaakt. Bovendien begint de lever dan met de aanmaak van nieuwe pro-trombine. ideale dag Volgens Hobrink vliegt vanaf de derde dag de hoeveelheid bruikbare pro-trombine omhoog. Op de achtste dag bereikt deze een bovennormaal niveau van 110 procent. Daarna daalt de hoeveelheid tot normaal en blijft gedurende het hele leven op de standaardwaarde van 100 procent. Op de achtste dag heeft een baby dus meer bruikbare pro-trombine in zijn lichaam dan in de rest van zijn leven! Dat wil zeggen dat op de achtste dag een bloeding sneller stopt dan op enig ander moment in zijn bestaan. De achtste dag is dus de ideale dag voor een besnijdenis. Alternatief voor de PET-fles Dolphin, een Nederlandse fabrikant van mineraalhoudend water, brengt sinds kort water op de markt in een nieuwe verpakking: de SmartPack. Handiger in gebruik en veel minder belastend voor het milieu dan de doorsnee PET-fles. De SmartPack heeft een inhoud van 250 ml en bestaat slechts uit een dun, speciaal voor drinkwater ontwikkelde folie, zónder dopjes, etiketten en andere verpakkingsmaterialen. Door de vacuüm no-drip sluiting lekt de verpakking niet, ook al is hij geopend. Als je het zou willen, zou je er zelfs liggend of ondersteboven uit kunnen drinken. De SmartPack is recyclebaar en levert in vergelijking met een doorsnee PET-fles tot 89% minder afval op. Nog niet alle supermarkten verkopen de SmartPack, maar hij zal in toenemende mate in de schappen verschijnen. 11

12 On Topic Golfstroom tegen de stroom in De theorie luidt dat broeikasgassen ervoor zorgen dat de Warme Golfstroom in sterkte zal afnemen. Als de aarde opwarmt, smelt er ijs en dat verse water moet de Warme Golfstroom in kracht afzwakken, waardoor het alsmaar kouder wordt op aarde. Recente NASA-metingen wijzen echter uit dat de praktijk weerbarstiger is dan de theorie: de Warme Golfstroom is de laatste 15 jaar niet zwakker geworden, zelfs sterker! De Warme Golfstroom is één van de oceaanstromingen die werken als een soort lopende band, aangedreven door de omwenteling van de aarde en grote globale luchtstromingen: warm water uit de tropen wordt aan de oppervlakte naar de poolgebieden gestuwd, koelt daar af en zakt naar grote diepte, vanwaar het wordt terug getransporteerd naar tropische gebieden enzovoorts. Tegen de stroom in De afgelopen 15 jaar is er veel systematisch onderzoek gedaan naar de Warme Golfstroom. Hiervoor is gebruikgemaakt van satellieten en meer dan drieduizend drijvende ARGO-boeien, die de oceaantemperatuur meten en in redelijk grote dichtheid alle oceanen afdekken. De De Noorse kust is dankzij de Warme Golfstroom altijd ijsvrij. uitkomst daarvan is dat in die periode de sterkte van de Warme Golfstroom enigszins is toegenomen in plaats van zwakker. Deze resultaten zijn op 25 maart 2010 gepubliceerd in het blad Geophysical Research Letters. Alarmerende berichten In de afgelopen jaren zijn er van tijd tot tijd alarmerende berichten in de pers verschenen dat de Warme Golfstroom, die het klimaat in West-Europa zo aangenaam beïnvloedt, er binnen afzienbare tijd wel eens mee zou kunnen ophouden. De hoofdschuldige voor dit drama zou de grote hoeveelheid zoet smeltwater zijn, dat wordt geproduceerd door de Groenlandse ijskap, die zoals iedereen weet door het opwarmende klimaat steeds sneller zal gaan smelten. Nu is het zo dat de ijskap zeker smelt. Maar de jaarlijkse toename is de laatste tientallen jaren enkele centimeters per jaar méér dan de afsmelt, zodat het ijs daar netto toeneemt. Dit proces van onderaan afsmelten en bovenaan aangroeien is permanent. En toch blijft die Warme Golfstroom gewoon doorgaan. Vanwaar dan de angst? Veel van de berichtgeving over de Warme Golfstroom uit het verleden berust op incidentele metingen her en der, waaruit verstrekkende conclusies zijn getrokken. De metingen die NASA nu bekendmaakt, zijn wat dat betreft veel evenwichtiger en betrouwbaarder. Lezers schrijven Een goede eigenschap van de wetenschap is dat zij zichzelf corrigeert. Het bestaat immers bij het voortschrijdend inzicht. Daarom vraagt Weet Magazine aan de lezer om te reageren op de gepubliceerde artikelen als hij meer weet. Inzendingen kunnen worden verstuurd naar: De redactie behoudt zich het recht reacties zonder overleg te redigeren of niet te plaatsen. Geen zoogdier We staan volledig achter de doelstelling, maar helaas hebben we moeten constateren dat de overname uit andere bronnen vanaf het allereerste begin wat mank gaat. Op bladzijde 35 van het eerste nummer lees ik in het artikel Molrat geeft kanker geen kans in het eerste kopje: De meeste zoogdieren, waaronder mensen, hebben maar één gen, p27, dat hen tegen kanker beschermt. Duidelijk is hier dat de mens valt onder de zoogdieren. Jammer! M. van Doeland, Nijkerk Dat is helemaal juist. De mens is meer dan een zoogdier en had daar niet toe gerekend mogen worden. Aanvullend bij dit artikel: p16 en p27 zijn beide tumor suppressor - genen, die betrokken zijn bij de celgroei en de bescherming daarvan. De genen sturen de cellen aan waaruit het weefsel of orgaan bestaat, en signaleren als deze moet stoppen met groeien. Zo voorkomen zij dus ongecontroleerde celgroei, wat kanker is. De molrat blijkt een unieke combinatie te hebben van deze twee genen wat ertoe leidt dat de celgroei zeer goed wordt bewaakt. Het is overigens ook bekend dat mutaties in deze p16- en p27-genen kunnen leiden tot het ontstaan van kanker. Een mutatie van gen p16 12

13 april 2010 kan bijvoorbeeld leiden tot een melanoom, een vorm van huidkanker (zie pagina 21). Hoe werkt de blusgranaat? Het artikel over de blusgranaat in het eerste nummer geeft terecht aan dat het hier om een effectief blusmiddel gaat. Maar is het u bekend hoe de blusgranaat werkt en waarom het vuur zo snel dooft na het vrijkomen van de blusvloeistof? Wanneer u water in een vuur spuit, zult u zien dat het water al sissend verdampt. Het water absorbeert de hitte van de vlammen, waarbij het water verandert in stoom. In grote hoeveelheden kan stoom een brand verstikken. In een brandende ruimte zullen ook de brandgassen bovenin de ruimte effectief gekoeld moeten worden. In die situatie is veel stoomvorming niet handig, omdat deze stoom voor een ongewenste verplaatsing van de brandgassen kan zorgen. Bovendien is hete stoom gevaarlijk voor mensen die zich in de ruimte bevinden, zoals brandweerlieden. Het is de kunst om met zo weinig mogelijk blusmiddel en stoom een maximaal koelend effect te bereiken. En dat is nu precies wat de blusgranaat doet. De vloeistof in de flacon heeft een lage oppervlaktespanning, waardoor deze direct na het vrijkomen uit de flacon als een fijne nevel in de ruimte wordt verdeeld. De kleine druppels in deze nevel absorberen de hitte van de brandgassen optimaal, zonder dat er veel stoom ontstaat. De hitte wordt als het ware direct uit de brand getrokken, met als gevolg een flinke temperatuurverlaging. Hierdoor stopt het verbrandingsproces. Nog een kleine correctie op het verder uitstekende artikel over de blusgranaat, in het vorige Weet Magazine: de vloeistof zit niet in een kunststof flacon, maar in een glazen buis. R. Hofman, projectleider Brandweeracademie, Rijssen Mooi blad met een boodschap Weet Magazine is een mooi blad met een boodschap. Bijbel en wetenschap zijn niet met elkaar in strijd. Het blad laat ook zien hoe groot de almacht van God is. Fijn als dat op een begrijpelijke wijze aan de hand van allerlei voorbeelden duidelijk wordt gemaakt. Het blad is werkelijk de moeite waard. Ook mijn kinderen hebben er met aandacht in gelezen. Wel heb ik een paar wensen. In de levende natuur speelt natuurlijke selectie een belangrijke rol. Wat betekent dit precies en hoe moeten we dit mechanisme uitleggen? Het zou, denk ik, heel goed zijn als er in een volgend nummer een inzichtgevend artikel komt over het verschil Slecht geïnformeerd Wetenschap is het testen van een hypothese en, als deze juist is, het bevestigen hiervan. Een wetenschapper hoeft geen rekening met de Bijbel te houden, omdat de zwaartekracht getest en bewezen is en ook niet in de Bijbel staat. Evolutie is wetenschappelijk bewezen en staat ook niet in de Bijbel. Het selecteren van wetenschappelijke artikelen op hun christelijke inhoud en/of vormgeving is dan ook geen wetenschap bedrijven, maar onjuist en willekeurig informeren. Als een experiment uitwijst dat iets zo is, hoe is dat dan in strijd met de Bijbel? Kan (als Hij bestaat) God het niet zo bedoeld hebben? Wat zijn dan de criteria van de wetenschap die jullie handhaven? Jim Walda, Ridderkerk Wetenschappers werken altijd vanuit een raamwerk van aannames, ook wel een paradigma genoemd. Binnen tussen macro- en micro-evolutie. Tenslotte nog een wens. God heeft de aarde gemaakt. Er loopt een lijn door de Bijbel die wijst op Gods heerlijkheid in de schepping (Psalm 19:2). Er is ook een andere lijn: het schepsel zucht (Romeinen 8:22). Parasieten, organen waarvan we de functie niet meer (of nog niet) weten, de dood en vele andere zaken, zijn realiteit. Wellicht dat die zijde ook wat meer aan de orde kan komen. Graag wens ik Weet Magazine heel veel lezers en abonnees toe. Het blad is echt een aanwinst voor gezin, school en kerk. Ds. W. Visscher, Amersfoort dat paradigma worden hypotheses geformuleerd, getest, en soms verworpen. Maar het paradigma zelf wordt zelden in twijfel getrokken; dat is iets waar wetenschappers in geloven. Veel wetenschappers werken binnen het evolutieparadigma: ze gaan ervan uit dat de aarde miljarden jaren oud is, en de wereld en het leven op natuurlijke wijze (zonder Ontwerper) ontstaan zijn. Vanuit dat uitgangspunt stellen ze vragen als: Hoe is het leven op natuurlijke wijze ontstaan? Maar ze stellen zelden of nooit de vraag of het leven spontaan is ontstaan. Je stelt dat evolutie Wat zijn de criteria van de wetenschap die jullie handhaven? bewezen is (zonder erbij te vertellen wat dat bewijs dan wel is), maar in feite gaan de meeste evolutionisten simpelweg uit van evolutie. Er zijn ook wetenschappers die binnen een Bijbels paradigma werken. Zij gaan ervan uit dat God de wereld heeft gemaakt en er een wereldwijde zondvloed is geweest. En ze proberen vervolgens hypotheses op te stellen over de details waar de Bijbel ons niets over vertelt, bijvoorbeeld de manier waarop er tijdens de zondvloed aardlagen zijn ontstaan. En wat blijkt? Dit is een zeer succesvol paradigma waarbinnen de meeste waarnemingen zeer goed te plaatsen zijn. Eén van de doelstellingen van Weet Magazine is mensen te informeren over hoe veruit de meeste waarnemingen (niet slechts een kleine selectie ervan) binnen het Bijbelse kader verklaard kunnen worden. 13

14 Paradijs tekst Tjarko Evenboer H Hoe de geschiedenis laat zien dat de Hof van Eden geen sprookje is Paradijs op aarde? Eva werd door de slang verleid tot het eten van de verboden vrucht. Adam viel ook in de zonde. Voor velen is dat tegenwoordig niet meer dan een verhaaltje uit de kinderbijbel. Een Joods-christelijke mythe. Maar is dat wel zo? Er zijn buiten-bijbelse bronnen die aannemelijk maken dat de Hof van Eden écht heeft bestaan. 14 Het eerste Bijbelboek, Genesis, beschrijft hoe God de mens schiep en met hen leefde in een intieme vriendschap. Hij plaatste hen in een afgebakende paradijselijke omgeving (een hof of tuin ) waar verscheidene rivieren stroomden. Een Paradijs vol schitterende planten, dieren en bomen. Twee van die bomen worden specifiek genoemd: de Boom des Levens, waar Adam en Eva zoveel van mochten eten als ze wilden, en de Boom van de Kennis van Goed en Kwaad. Van die laatste mochten ze niet eten. God gaf de mens een vrije wil. De mens kreeg daardoor bewust de mogelijkheid om zelf te De Egyptenaren kenden de boom des Levens ook kiezen voor leven of dood. Maar dan komt de slang tussenbeide. Hij maakt Eva wijs dat ze juist gelijk aan God zal worden als ze van de verboden vrucht eet. Eva zwicht voor het aantrekkelijke vooruitzicht en eet van de vrucht. Adam daarna ook. Door deze ongehoorzaamheid aan de Schepper viel de mens in zonde

15 april 2010 de Hof van Eden echt gebeurd zou zijn. Dan zou Noach, de verre achterkleinzoon van Adam, die de wereldwijde vloed overleefde in een ark, de geschiedenis zeker aan zijn kinderen hebben verteld. En zijn drie zoons Sem, Cham en Jafeth zouden het op hun beurt weer aan hun kinderen en kleinkinderen hebben doorgegeven. Met andere woorden: de eerste volken op aarde zouden de geschiedenis gekend moeten hebben. Volgens sommige onderzoekers is dit ook werkelijk het geval. Het is, zeggen zij, niet meer dan logisch dat we daarom flarden van de geschiedenis rond Adam en Eva terugzien in de mythes van zoveel oude volken. de oorsprong van T paradijs Ons woord Paradijs komt van het Latijnse woord paradisus en het Griekse parádeisos. Bij ons betekent het: een overheerlijke plaats, een plek van grote vreugde. Maar wat betekende het woord oorspronkelijk? Daarvoor moeten we terug naar het oude Perzië. De Griekse en Latijnse woorden voeren namelijk terug naar een oud Perzisch woord: pairidaêza. Bijzonder genoeg had dit woord een heel andere betekenis, namelijk: omsloten ruimte van de schepping. Pairi betekent rondom (als in: ommuurd) en diz betekent scheppen of creëren. Zonder dat we het tegenwoordig doorhebben, gebruiken we een woord dat overduidelijk teruggrijpt naar de Hof van Eden. Blijkbaar wisten de oude Perzen nog precies waar ze het over hadden. Adam en Eva moesten het Paradijs verlaten en werden sterfelijk. scheppingsmythe? Niet meer dan een verhaal, denken velen. Het is, zeggen ze, net zoiets als de mythes van de Grieken en Romeinen: verzinsels die men ooit heeft opgetekend en uiteindelijk zijn ze in de Bijbel terechtgekomen. Maar stél nou eens dat de gebeurtenis in Logisch dat we flarden van de geschiedenis van adam en eva terugzien in mythes Boom des Levens Laten we als eerste eens naar de Boom des Levens kijken. Bijna alle vroege grote beschavingen hebben deze boom gekend en afgebeeld. Om te beginnen de volken in het oude Mesopotamië. Bij zowel de Soemeriërs, de Babyloniërs, de Assyriërs als de Hittieten was de Boom des Levens een belangrijk symbool. De boom werd sterk in verband gebracht met de slang, en vaak werden mensen rond de boom afgebeeld die de vruchten aten. Boven de boom werd vaak een adelaar afgebeeld een Mesopotamisch symbool voor onsterfelijkheid. Bij de Assyriërs was het zelfs zo dat hun koning naast de boom werd afgebeeld met het hoofd van een adelaar. Daarmee zeiden ze in feite dat hun koning onsterfelijk was en van de boom in het Paradijs kon eten. De Egyptenaren waren ook bekend met de Boom des Levens. Zij meenden zelfs dat de eerste man en vrouw, Isis en Osiris, uit de boom waren ontstaan. De Boom des Levens was voor hen de plek waar leven en dood elkaar raakten. Bij de oude Chinezen werd de Boom des Levens zelfs in tempels geëerd. Ook bij hen zat er een slang of draak in de boom, en vaak ook een vogel bovenin iets wat we bij de Mesopotamische volken ook al zagen. Opmerkelijk genoeg geloofden de oude Chinezen dat het eten van bepaalde boomvruchten (vooral perziken) je onsterfelijk zou maken. De Grieken noemden het paradijs de hof van de Hesperiden, en in dit paradijs stond de Boom des Levens met haar gouden appels. De Hesperiden waren zeven nimfen die de boom bewaakten. Die gouden appels zouden voor onsterfelijkheid zorgen en waren aan Zeus en Hera de eerste man en vrouw en eerste goden Een Azteekse afbeelding van de Boom des Levens. 15

16 16 Naamsverwarring Bijna alle volken op aarde beschrijven een eerste mensenpaar. Soms zijn de namen van die twee totaal onherkenbaar, zoals Osiris en Isis, of Zeus en Hera. Bij andere volken roepen ze wel wat herkenning op, zoals de Noordse Ask en Embla. Maar als het om herkenbaarheid gaat, dan spannen de Indiase Veda s de kroon: de eerste mens en zijn vrouw worden daarin namelijk Adima en Iva genoemd. In sommige versies wordt de vrouw ook wel Heva of Satarupa genoemd. Deze gegeven. Ook op de Griekse afbeeldingen van de boom in het paradijs zien we steevast een slang om de stam gekruld. goed onthouden Tot nu toe kun je nog zeggen: die oude volken rond het Midden-Oosten hebben gewoon elkaars verhalen overgenomen. Maar het verbazende is dat we de Boom des Levens net zo goed terugzien bij veel van de inheemse volken in Amerika Als je niet gelooft in de Bijbel, is het niet uit te leggen (vaak indianen genoemd), zoals de Olmeken, Maya s en Azteken. Bij de Olmeken zien we ook weer slangen die om de boom gekruld zijn. De Azteekse afbeelding van de Boom des Levens is zelfs bijna gelijk aan die van de oude Assyriërs, als je de afwijkende tekenstijl wegdenkt. En dat levert een probleem op voor wetenschappers die geloven dat de aarde al heel oud is. Want dit zijn volken die volgens de evolutionistische wetenschap al zeker jaar géén contact met elkaar gehad zouden hebben. Hun culturen zouden volledig onafhankelijk van elkaar ontwikkeld moeten zijn. Maar als je gelooft in de Bijbel, dan geloof je dat de volken na de zondvloed in een korte tijd over de aarde zijn verspreid. En in dat geval is het helemaal niet vreemd dat ze allemaal, stuk voor stuk, de Boom des Levens zo goed onthouden hebben. Verwaterd verhaal Als je je realiseert dat deze volken lang na de vloed leefden, dan is het verbazingwekkend dat zij nog zoveel flarden van de geschiedenis in de Hof van Eden kennen. Dat er een heleboel is vervaagd en verwaterd, is dan ook niet vreemd; de geschiedenis werd vanaf Noachs tijd bij veel volken vaak mondeling (en via Sem ook schriftelijk) doorgegeven van generatie op generatie. Dan komen er elementen bij die niet oorspronkelijk zijn, en andere elementen verdwijnen. Toch zie je door de mythologie te bestuderen duidelijk dat alle oude volken kennis hadden van een Boom des Levens die te maken had met het eerste mensenpaar. En telkens zien we dezelfde elementen terugkomen: een paradijs of tuin, een slang in de boom, onsterfelijkheid en kennis. Als je niet gelooft in de Bijbel, is het niet uit te leggen. Adima en Iva werden door Brahma op het eiland Ceylon geplaatst om te wonen. Hun zoon Cardama zou zijn broer Dacsha bovendien vermoord hebben terwijl hij een offer deed, wat verwijst naar Kaïn die Abel vermoordde. De Indiase Veda s kennen nog veel meer flarden van onze oergeschiedenis: zij noemen ook de vloedoverlevende, Manu, en zijn zonen Sherma, Charma en Jyapeti (zoals vermeld in het hindoegeschrift Padma Purana). De oude bevolking van India was zich dus bewust van haar roots. aanbidding Als we terugkijken in de geschiedenis, dan valt op dat de geschiedenis van Eden op een bepaald moment zo sterk verwaterd was dat men de boom of slang zelf ging aanbidden. Men vergat God, de Schepper, De Bijbel zegt niet wat voor een vrucht de verboden vrucht was. Ons idee dat het om een appel zou gaan, komt uit de Griekse mythologie. En overal op aarde beweren de volken iets anders. Zo zegt een oude Mongoolse legende dat de eerste mens in zonde viel door een pistachenoot te eten! Als straf kwamen hij en zijn nakomelingen onder de macht van zonde en dood, waardoor het lijden begon. Andere volken hielden het heel vaag. Een Boeddhistische legende uit Ceylon zegt dat de De Assyrische Boom des Levens en begon dit soort symbolen als iets goddelijks te zien. Zo vereerden talloze volken de slang. Vooral bij indianenvolken zien we dit, maar ook bij de Grieken en de Mesopotamische volken. En vergeet de Chinezen niet, die de draak eeuwenlang als een god hebben aanbeden. Hetzelfde gebeurde met bomen. De oude Grieken versierden tijdens het Saturniafeest bomen en hingen hem vol met ijzeren versiersels. De vroege Baäl-cultus in het Midden-Oosten maakte ook gebruik van het aanbidden van de boom. De aanbidding van bomen is al zo oud en algemeen onder volken dat de Bijbel er reeds melding van maakt (Jeremia 10:3). De kerstboom die veel mensen in huis plaatsen met kerst, is in feite terug te leiden op dit gebruik. De Hof van Eden werd zelfs door veel volken nagebootst. Opvallend veel volken kenden vroeger namelijk heilige tuinen of heilige boomgaarden die in verbinding met het goddelijke zouden staan. Dit zien we onder oude volken in Europa, Een appel? Of toch een pistachenoot? oorspronkelijke inwoners van de aarde ooit vlekkeloos rein waren en in perfecte blijdschap leefden, totdat één van hen een vreemde substantie op de bodem van de aarde zag liggen en ervan proefde. Hij haalde de anderen over om het ook te proeven, maar daardoor kregen zij kennis van goed en kwaad en verloren ze hun hemelse staat. Tja een appel, een pistachenoot of een vreemde substantie? Het is duidelijk dat niemand precies weet wat voor een vrucht het was.

17 april 2010 ze hadden toen echt geen bijbels In het noorden en noordwesten van Europa leefden vroeger veel verschillende volksstammen. Vooral de Germanen zijn bekend; zij gaven hun naam zelfs aan Duitsland ( Germany ). De godsdienst van deze volken kende veel goden en godinnen en allerlei heidense gebruiken. Maar toch, als we goed naar de Germaanse en Noordse mythologie kijken, zien we duidelijke flarden van het scheppingsverhaal in de Hof van Eden terug. De oude Germanen meenden dat er in den beginne niets was dan een gapende afgrond. De almachtige schepper leefde hier, Fimbultyr genaamd, wat machtige god betekent. Hij schiep een rijk waar een bron ontsprong in twaalf rivieren, Niflheim. De eerste levende wezens die geschapen werden, waren reuzen, die op een gegeven moment door een vloed werden gedood. Alleen de reus Bergelmir ontsnapte met zijn vrouw en kinderen in een boot, gemaakt van een uitgeholde boomstam. Na deze vloed ontstond de nieuwe wereld, het rijk Midgard, waar de eerste mensen zouden wonen. De naam Midgard komt van de proto-germaanse woorden medja (midden) en gardaz (omsloten terrein of ruimte). Letterlijk betekent Midgard dus: een omsloten terrein of ruimte in het midden. En dit omsloten terrein was ook volgens de oude Germanen een hof of tuin. Dat blijkt wel, want ook het Engelse woord garden is afgeleid van gardaz. In deze omsloten tuin werden de eerste man en vrouw geschapen. Dat ging volgens de Germanen als volgt: er waren twee bomen, en daaruit sneden de goden het eerste mensenpaar. Zo ontstonden Ask en Embla, uit wie alle mensen zijn voortgekomen. Ook de Boom des Levens zien we terug bij de Germanen. Dit was volgens hen de reusachtige levensboom Yggdrasil, die de toenmalige wereld overkoepelde. Een slang of draak knaagde aan de boom, en niet te vergeten: onder één van de wortels van de levensboom lag de bron van kennis. Het is niet De Boom des Levens in Midgard bij de (Noordse) Germanen. moeilijk om de parallellen te herkennen tussen het Noordse scheppingsverhaal en Genesis. Beide beschrijven een wereld waarin rivieren ontsprongen, een paradijs met twee bomen, de schepping van een eerste mensenpaar, een boom des levens met een slang, en zelfs een vloed die door één familie werd overleefd. En dat terwijl de oude Germanen echt geen Bijbels hadden! zoals in de Scandinavische, Griekse, Slavische, Romeinse en in de druïdische mythologie, maar ook in veel Aziatische en Afrikaanse culturen, zoals in India, Japan, West-Afrika, Anatolië en Syrië. Al in de 19e eeuw viel het onderzoekers op dat de aanbidding van bomen en slangen zo opvallend vaak met elkaar verbonden was. Een boek uit 1890 Cultus Arborum: A Descriptive Account of Phallic Tree Worship with Illustrative Legends, Superstitions and Usages, door Kessinger Publishing in 2004 heruitgegeven vermeldt: Aanbidding van slangen is niet zo gemakkelijk te begrijpen als de De Griekse Boom des Levens aanbidding van bomen, maar het is een feit dat op veel plaatsen de twee zeer nauw met elkaar geassocieerd werden... Dat zoveel volken de levensboom aanbaden en de slang die erin zat, is een triest voorbeeld van hoe men nog flarden van de oergeschiedenis kende, maar de kern van de zaak vergeten was. Breinbreker Hoe verklaren we het dat zoveel volken op aarde de Hof van Eden kenden en wisten van de schepping en de zondeval? Geleerden breken er al lange tijd hun hoofd over. Er zijn zoveel overeenkomsten tussen de scheppingsverhalen en mythes van volken (die volgens de evolutiewetenschap al vele duizenden jaren van elkaar gescheiden zijn), dat men zelfs theorieën verzonnen heeft over het collectief onbewuste : volken zouden op spirituele wijze dezelfde verhalen hebben ontwikkeld Wie in de Bijbel gelooft, heeft echter een goede verklaring voor het verschijnsel. De Hof van Eden heeft echt bestaan en de volken komen voort uit Noach. De eerste generaties hebben de geschiedenis van vader op zoon doorverteld. Het resultaat is dat we overal op aarde, van Europa tot Azië en van Afrika tot Amerika, het verhaal van de Hof van Eden in vervaagde vorm terugzien. weet meer: E. Moor, Hindu Pantheon, Kessinger Publishing, 2003 G.S. Faber, The Origin of Pagan Idolatry Ascertained from Historical Testimony and Circumstantial Evidence, 1816 H.H. Wilson, The history of British India, Volume 1, London, 1858, p

18 IJstijd tekst Andreas Boonstra T Twintig ijstijden? Veel christenwetenschappers hebben andere vermoedens Zijn ijstijden Bijbels? 18 Bij een ijstijd wordt vaak gedacht dat de temperaturen in zo n ijstijd het hele jaar door ver onder de nul graden Celsius Waar is de mammoet gebleven? IJstijden worden vaak in verband gebracht met mammoeten. Waar zijn deze grote dieren gebleven? Verschillende wetenschappers denken dat deze forse beesten zijn uitgestorven na afloop van de ijstijd. Dat is goed mogelijk. De omstandigheden na de zondvloed waren zo anders dat deze dieren zich misschien moeilijk konden aanpassen. Er zijn ook wetenschappers die het uitsterven in verband brengen met de jacht van de mens op deze grote dieren. En zeg nou zelf: dit is een aardig stukje vlees! moeten zijn geweest. Maar dat is niet wat geologen als graadmeter zien. Zij spreken van een ijstijd als de wintersneeuw niet geheel afsmelt in de zomerperiode. Bij een gemiddelde temperatuur van enkele graden boven nul is dat al het geval. probleem Als we kijken naar verklaringen voor het ontstaan van

19 april 2010 IJstijden. Waarschijnlijk hebben we er allemaal weleens over gehoord. Hebben ze echt bestaan? Was er één ijstijd of waren er meerdere, zoals in de literatuur wordt beschreven? Kunnen we in de Bijbel lezen over ijstijden, of in ieder geval eruit afleiden dat er een ijstijd is geweest? Of komen ijstijden alleen voor in literatuur en animatiefilms, zoals Ice Age? ijstijden, dan stuiten deze geologen op een probleem. Men weet namelijk niet echt hoe een ijstijd ontstaat. Er zijn wel wat theorieën. Eén daarvan is dat een ijstijd ontstaat door de verandering in de stand van de aardas. Het voert te ver om deze en andere theorieën in dit artikel uit te werken. Volgens veel geologen is de periode van ijstijden ongeveer tweeënhalf miljoen jaar geleden begonnen en circa tienduizend jaar geleden geëindigd. De ijstijden hebben veel sporen achtergelaten, ook in Nederland. De stuwwallen (onder andere de Utrechtse heuvelrug en stuwwallen in Twente) en grondmorene afzettingen (Schokland in de Noordoostpolder) worden aangevoerd als bewijzen van een ijstijd. logisch Maar wat is nu daadwerkelijk de oorzaak Volgens veel geologen is de periode van ijstijden ongeveer tweeënhalf miljoen jaar geleden begonnen van het ontstaan van ijstijden? Ook christenwetenschappers (die niet in miljarden jaren geloven) zullen theorieën op moeten stellen om de IJstijd te verklaren. Hierbij werken ze binnen een Bijbels kader. In de Bijbel staan de ijstijden niet als zodanig vermeld, maar wél de zondvloed. En wat blijkt? De zondvloedgeologie, het model dat uitgaat van een wereldwijde overstroming, biedt veel aanknopingpunten die het ontstaan van een ijstijd op een logische manier kunnen verklaren. 19

20 april 2010 Een ijstijd past binnen de Bijbelse geschiedenis van de zondvloed, maar dan wel één ijstijd De Bijbel meldt in Genesis 7 vers 11: In het zeshonderdste jaar des levens van Noach, in de tweede maand, op den zeventienden dag der maand, op dezen zelfden dag zijn alle fonteinen des groten afgronds opengebroken. Dit openbreken van de fonteinen van de grote afgrond ging gepaard met veel vulkanische activiteit. Een verklaring kan zijn dat door dit vulkanisme de temperatuur van de oceanen sterk steeg. Dat zorgde voor meer verdamping en neerslag. Door de vele vulkaanuitbarstingen kwam er een grote hoeveelheid stof in de lucht. Dit stof kaatste het zonlicht terug, waardoor de temperatuur op aarde daalde. Om het optreden van een ijstijd te verklaren, zijn twee tegenstrijdige ingrediënten nodig: er moeten warme oceanen zijn. Zij zorgen voor veel neerslag. er moeten koude continenten zijn, waarop de sneeuw blijft liggen. Als je ervan uitgaat dat er een zondvloed is geweest, kan het optreden van deze warme oceanen en koude continenten als volgt worden verklaard: Continentale verschuivingen zorgden ervoor dat water in contact kwam met hete magma, waardoor de oceanen warmer werden. Vulkanisch stof in de atmosfeer weerkaatste de zonnestralen voordat ze het landoppervlak bereikten. Land kan heel slecht warmte vasthouden en zal dus rap afkoelen bij gebrek aan zonlicht. veranderingen Wat er na de zondvloed gebeurde, is bepalend voor het optreden van een ijstijd. De oceanen deden er enkele eeuwen over om af te koelen (water houdt hitte namelijk goed vast). Het vulkanische as in de Waterdeeltjes hechtten zich makkelijk aan de stofdeeltjes van de vulkaanuitbarstingen en hierdoor ontstond er meer bewolking. Meer bewolking zorgde op haar Klaar voor een kleine ijstijd? Ingrediënten voor een ijstijd atmosfeer werd voortdurend ververst door nieuwe vulkaanuitbarstingen, die optraden als overblijfsel van de continentale veranderingen tijdens de zondvloed. De ijstijd kwam na een paar honderd jaar tot zijn eind toen de oceanen afgekoeld raakten en het vulkanisme afnam. beurt weer voor meer neerslag. En omdat de temperatuur daalde, bestond die neerslag ook steeds vaker uit sneeuw. Meer sneeuw en ijs zorgden voor een weerkaatsing van zonnestralen die wél door de stofwolken het aardoppervlak vonden. Maar die weerkaatste zonnestralen warmden de aarde dus niet op, waardoor het nóg kouder werd. Op de zon is het momenteel erg rustig. De zonnevlekken blijven weg. Dat zijn relatief donkere vlekken die de activiteit van de zon aangeven. Zijn er veel vlekken, dan is de zon krachtig; zijn er weinig, dan is de zon zwak. Tussen 2005 en 2007 hadden er meer zonnevlekken moeten komen, want elke elf jaar neemt Links: Zwakke zon met weinig zonnevlekken. Rechts: Krachtige zon gewoonlijk het aantal vlekken toe. Maar tot verbazing van velen kwamen de eerste vlekken pas in september Sommige wetenschappers, waaronder emeritus-hoogleraar astrofysica en ruimteonderzoek Cornelis de Jager, denken daarom dat er een koudere periode aankomt. Een kleine ijstijd! één of meer ijstijden? Bijbels gezien kan de aanwezigheid van een ijstijd in de geologische geschiedenis worden verklaard. Door de zondvloed zijn er processen in gang gezet die het ontstaan van een ijstijd aannemelijk maken. Door de aanwezigheid van stuwwallen en grondmorene afzettingen weten we zeker dat er een ijstijd is geweest. Maar er zijn geen vier tot twintig ijstijden, zoals veel geologen beweren, geweest! Een ijstijd past binnen de Bijbelse geschiedenis van de zondvloed, maar dan wel één ijstijd. Geleidelijke afkoeling van de aarde, zoals veel geologen beweren, zorgt niet voor een ijstijd. Het is een snelle opwarming van de oceanen, zoals hierboven staat beschreven, die voor het ontstaan van een ijstijd zorgt. 20

Volgens de overleveringen van de Iroquoi-indianen uit

Volgens de overleveringen van de Iroquoi-indianen uit 2 HERINNERINGEN AAN EDEN De oude volken kenden de wereld van voor de vloed Volgens de overleveringen van de Iroquoi-indianen uit Noord-Amerika was er in het begin een paradijselijk eiland, dat zweefde

Nadere informatie

De boom des levens in beeld

De boom des levens in beeld WWW.DEWERELDWIJDEVLOED.NL De informatie van dit artikel is gebaseerd op het boek De Wereldwijde Vloed. De boom des levens in beeld Opvallend veel volken geloofden dat het eerste mensenpaar in een paradijs

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Toen God Adam en Eva schiep, bereikte de Schepping haar hoogste niveau: inderdaad, het was zeer goed. (v. 31).

Toen God Adam en Eva schiep, bereikte de Schepping haar hoogste niveau: inderdaad, het was zeer goed. (v. 31). Les 2 voor 9 januari 2016 Licht was God schiep zes e dingen op eerste zes dagen van de Schepping (Genesis 1): Land en zee waren Vegetatie was Het uitspansel was Zeedieren en vogels waren En God zag al

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Jouw avontuur met de Bijbel

Jouw avontuur met de Bijbel Nieske Selles-ten Brinke Jouw avontuur met de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Uitgeverij Jes! is een samenwerking tussen Uitgeverij Boekencentrum en de HGJB. Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

NOACH EN DE ZONDVLOED

NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Bijbel voor Kinderen presenteert DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible for

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan?

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Genesis 2:8-10 8 Ook plantte de HEERE God een hof in Eden, in het oosten, en Hij plaatste daar de mens, die Hij gevormd had. 9 En de HEERE

Nadere informatie

NOACH EN DE ZONDVLOED

NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Hoe groot is de kans dat alle volken op aarde precies

Hoe groot is de kans dat alle volken op aarde precies 1 DE WERELDWIJDE VLOED Alle volken spreken over een wereldwijde vloed Hoe groot is de kans dat alle volken op aarde precies dezelfde overlevering kennen? Gezien het feit dat zij al duizenden jaren van

Nadere informatie

Wat zegt de Bijbel over Noach?

Wat zegt de Bijbel over Noach? De Zondvloed. Wat zegt de Bijbel over Noach? Genesis 6:9, laatste deel Noach was een rechtvaardig, oprecht man onder zijn tijdgenoten. Noach wandelde met God. Temidden van dit voortschrijdend verderf deden

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

2.1 Terugkerende concepten in scheppingsmythen 59 2.2 De scheppingsdagen 60

2.1 Terugkerende concepten in scheppingsmythen 59 2.2 De scheppingsdagen 60 INHOUD VOORWOORD DOOR BEN HOBRINK 11 WOORD VOORAF 15 INLEIDING 17 1. DE WERELDWIJDE VLOED 20 1.1 Alle volken kennen de wereldwijde vloed 20 1.2 Vloedverhalen van alle continenten 22 A. De vloed in de mythen

Nadere informatie

Kennismaking met de bijbel

Kennismaking met de bijbel Kennismaking met de bijbel 1. De Bijbel, wat is dat voor boek? 2. Wat heb ik met God te maken? 3. Wie is Jezus Christus? 4. Hoe kom ik in de hemel? 5. Wat is de christelijke doop? 16 Wat heb ik met God

Nadere informatie

God heeft mensen gemaakt om van Zijn glorie te genieten.

God heeft mensen gemaakt om van Zijn glorie te genieten. Les 3 God heeft mensen gemaakt om van Zijn glorie te genieten. Thema s: -God heeft mensen naar Zijn beeld gemaakt om te tonen hoe bijzonder Hij is. -God verlangt ernaar om een intieme relatie te hebben

Nadere informatie

TOEN GOD ALLES MAAKTE

TOEN GOD ALLES MAAKTE Bijbel voor Kinderen presenteert TOEN GOD ALLES MAAKTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: Bob Davies en Tammy S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

HARTELIJK WELKOM. Malteüs 9:35-38

HARTELIJK WELKOM. Malteüs 9:35-38 1 januari HARTELIJK WELKOM Malteüs 9:35-38 Hartelijk welkom in het nieuwe jaar. Nog maar nauwelijks bekomen van het oude jaar. Wat is er verschrikkelijk veel gebeurd. Mooie en waardeloze dingen. In je

Nadere informatie

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest Basiscursus Christelijk geloof Module 1 Les 1: Les 2: Les 3: Les 4: Les 5: Les 6: Les 7: Les 8: God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus:

Nadere informatie

Arie van der Veer & Ellen Laninga. Luister maar. Met illustraties van Rike Janssen. Boekencentrum

Arie van der Veer & Ellen Laninga. Luister maar. Met illustraties van Rike Janssen. Boekencentrum Luister maar Met illustraties van Rike Janssen Arie van der Veer & Ellen Laninga Boekencentrum Verhalen uit het Oude Testament 4 Het begin van de wereld God maakt de wereld Genesis 1:1-2:4 Lang, heel

Nadere informatie

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan welkom juni in de open deur dienst 19 2016 Thema: Verlangen naar God n.a.v. Psalm 42 voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan organist: Christian Boogaard Welkom en

Nadere informatie

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Geestverruimend KOM NAAR DE OPEN DAG OP 23 JUNI IN HUIS TER HEIDE! KIDS Kidzrally in Scherpenzeel één groot feest

Geestverruimend KOM NAAR DE OPEN DAG OP 23 JUNI IN HUIS TER HEIDE! KIDS Kidzrally in Scherpenzeel één groot feest NIEUWS Fam. De Jong Van Donselaar 70 jaar getrouwd NIEUWS WERELDKERK Evangelisatie in Cuba via baseball KIDS Kidzrally in Scherpenzeel één groot feest dvent04 2013 JAARGANG 112 HET KERKBLAD VAN HET HET

Nadere informatie

Jezus en jij. Tekst: Willem de Vink. Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink

Jezus en jij. Tekst: Willem de Vink. Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink Jezus en jij Tekst: Willem de Vink Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink Vooraf Jezus en jij Minidagboek Vink, Willem de ISBN 978-90-8601-101-8 NUR 248, 707 Boekverzorging: Marian

Nadere informatie

Heeft God het Kwaad geschapen?

Heeft God het Kwaad geschapen? Heeft God het Kwaad geschapen? Zondagavond 22 september 2013 (Genade & Waarheid Preek) Inleiding A. Genade & Waarheid Preken (Soms) Ingewikkelde of wettisch toegepaste onderwerpen bekeken vanuit Genade

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 1 t/m 4 Werkboek 7 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 1 t/m 4 Hoofdstuk 3 en 4 gaat over de bekering. Hoofdstuk 3 en 4 heeft 17 artikelen. In dit werkboek

Nadere informatie

Gemeente van Onze Heer Jezus Christus,

Gemeente van Onze Heer Jezus Christus, Gemeente van Onze Heer Jezus Christus, In het slot van Romeinen 8 vat Paulus samen waar het hem om te doen is. In zijn brief is hij de afgelopen drie hoofdstukken geprobeerd de gemeente te steunen. Hij

Nadere informatie

Evolutie. schepping. belangrijk! Wat geloof jij?

Evolutie. schepping. belangrijk! Wat geloof jij? Evolutie schepping belangrijk! Van levensbelang van levensbelang Wat geloof jij? 1 1. Onze gedachten bepalen wat we zien. Zal een kleuter van vier jaar een boek zonder plaatjes mooi vinden? Nee, uiteraard

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

HC zd. 22 nr. 32. dia 1

HC zd. 22 nr. 32. dia 1 HC zd. 22 nr. 32 een spannend onderwerp als dit niet waar is, valt alles duigen of zoals Paulus het zegt in 1 Kor. 15 : 19 als wij alleen voor dit leven op Christus hopen zijn wij de beklagenswaardigste

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

Licht op de Dispensaties

Licht op de Dispensaties Licht op de Dispensaties Hoofdstuk 3 - De dispensatie van Onschuld http://www.middletownbiblechurch.org/ Alle Schriftaanhalingen komen uit de Statenvertaling (1977 of HSV) Vertaling en bewerking door M.V.

Nadere informatie

Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3

Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3 Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3 Na 7 dagen en nachten gaat Job klagen. Hij en zijn vrienden hebben al die tijd stil bij elkaar gezeten op de ashoop. Verdoofd. Ze hebben geen

Nadere informatie

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker Kapstok Proces van Geestelijke Groei Dick Slikker 1 Inhoud 1 Komt het weer goed tussen mens en God? 5 2 In Sync met God 11 3 Uitdaging van de Leerschool 17 4 Onze waarom vragen als God het net anders doet

Nadere informatie

Genieten van het echte leven

Genieten van het echte leven Genesis 3: 19 Tot de dag van je dood zul je zwetend het land bewerken om te kunnen leven. 1 De Hamvraag Mag ik genieten en wat is dan eigenlijk genieten? Het leven is toch vooral lol maken! X Het moet

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

Het hindoeïsme heeft geen stichter. Voor het ontstaan van het hindoeïsme moeten we naar India gaan: een groot land in Azië.

Het hindoeïsme heeft geen stichter. Voor het ontstaan van het hindoeïsme moeten we naar India gaan: een groot land in Azië. Het hindoeïsme Hoe is het hindoeïsme ontstaan? Het hindoeïsme heeft geen stichter. Voor het ontstaan van het hindoeïsme moeten we naar India gaan: een groot land in Azië. Eeuwenlang leefden in dat land

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Ik hoop voor u dat u ooit eens flink verliefd bent geweest. Niet zo n beetje van: die of die vind ik best aardig. Misschien wordt dat nog wel eens wat

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

In het begin. Schepping versus Evolutie voor groep 7. Inhoud. 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte

In het begin. Schepping versus Evolutie voor groep 7. Inhoud. 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte In het begin Schepping versus Evolutie voor groep 7 Inhoud 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte 3. Wat gebeurde er in het verleden? 4. Waar komt het leven vandaan? 5. Hoe oud?

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I Preek Gemeente van Christus, De mooiste dingen in het leven kun je niet als erfernis wegschenken Let er maar eens op. De belangrijkste dingen zijn geen erfstuk. Zeker, je kunt mooie spulletjes erven. Of

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Kleur op school Nummer 1, jaargang 7 Groep 1-2 Materialen

Kleur op school Nummer 1, jaargang 7 Groep 1-2 Materialen Kleur op school Nummer 1, jaargang 7 Groep 1-2 Materialen 1. Ouderbrief 2. Kleurplaat les 2 3. Scheppingsverhalen Beste Ouders De Kinderboekenweek draait dit jaar om natuur, wetenschap en techniek. In

Nadere informatie

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Heb je naar aanleiding van dit dagboek vragen of opmerkingen? Mail me

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH 10 april 2016 Lucas 24

Ontmoetingskerk Laren NH 10 april 2016 Lucas 24 Ontmoetingskerk Laren NH 10 april 2016 Lucas 24 Het zien van een dode is voor sommigen geen onbekend verschijnsel. Dat wie je lief was en is aan je verschijnt, s nachts in droom of overdag, zo opeens,

Nadere informatie

EEN GROOT VERLIES WAT HEBBEN WE VERLOREN DOOR DE ZONDEVAL? 2/16

EEN GROOT VERLIES WAT HEBBEN WE VERLOREN DOOR DE ZONDEVAL? 2/16 EEN GROOT VERLIES WAT HEBBEN WE VERLOREN DOOR DE ZONDEVAL? 2/16 EEN GROOT VERLIES De schepping De zondeval 3/16 De schepping (1) Genesis 1:27 En God schiep de mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

HC zd. 3 nr. 32. dia 1

HC zd. 3 nr. 32. dia 1 HC zd. 3 nr. 32 deze zondag verzet zich tegen fatalisme als grondtrek van veel menselijk denken fatalisme wil zeggen dat het gaat zoals de goden besloten hebben jij kunt daar niets aan veranderen dia 1

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12?

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Romeinen 7:7. Paulus stelt weer een vraag, die het voorafgaande mogelijk oproept bij mensen. Hij zei immers, dat de wet (vroeger) zondige hartstochten in ons opriep

Nadere informatie

DE ZENDINGSREIZEN VAN PAULUS

DE ZENDINGSREIZEN VAN PAULUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE ZENDINGSREIZEN VAN PAULUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd

Nadere informatie

GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE

GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE Bijbel voor Kinderen presenteert GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Les Koolstofkringloop en broeikaseffect

Les Koolstofkringloop en broeikaseffect LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Koolstofkringloop en broeikaseffect Werkblad Les Koolstofkringloop en broeikaseffect Werkblad Zonlicht dat de aarde bereikt, zorgt ervoor dat het aardoppervlak warm

Nadere informatie

Waarom zijn er ongelukkige mensen?

Waarom zijn er ongelukkige mensen? Eerste Communieproject 8 Waarom zijn er ongelukkige mensen? De mensen doen niet wat God wil Je hebt gezien wat geluk is. Als mensen van jou houden, word je gelukkig. Niet iedereen is gelukkig. Als andere

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Orde van dienst Laren 8 mei 2016, Moederdag

Orde van dienst Laren 8 mei 2016, Moederdag Orde van dienst Laren 8 mei 2016, Moederdag Met medewerking van Deo Gratias Voorganger : ds. Jaap Jonk Orgelspel: Stefan Potman De Voorbereiding Orgelspel Woord van welkom Moment van stilte Aansteken van

Nadere informatie

Zondag 12 januari - de doop van Jezus

Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zoals Nederland een waterland is, zou je kunnen zeggen dat de Bijbel een waterboek is. Het begint al in Genesis 1: Gods Geest zweefde over het water. Er lijkt al water

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

LITURGIE 2 E PAASDAG 6 APRIL 2015

LITURGIE 2 E PAASDAG 6 APRIL 2015 LITURGIE 2 E PAASDAG 6 APRIL 2015 Samen zingen: Youth for Christ 62 - Heer, U bent mijn leven Heer, U bent mijn leven, de grond waarop ik sta. Heer, U bent mijn weg, de waarheid die mij leidt. Uw woord

Nadere informatie

DE GROTE MUUR VAN NEHEMIA

DE GROTE MUUR VAN NEHEMIA Bijbel voor Kinderen presenteert DE GROTE MUUR VAN NEHEMIA Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door:

Nadere informatie

Je bent een goed idee!

Je bent een goed idee! Je bent een goed idee! God heeft jou bedacht Jeugddienst 'ELIM' Spreker: Ds. D. Dekker Medewerking en muzikale begeleiding: Gospelgroep PROMISE 24 februari 2013 Aanvang: 19.00 uur Voor de dienst: U maakt

Nadere informatie

Kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie Zullen computers ooit de menselijke taal begrijpen? Kunstmatige intelligentie 2014 Menno Mafait (http://mafait.org) 1 Al zo n zestig jaar zijn wetenschappers bezig met kunstmatige intelligentie, ook wel

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

DE WIJZE KONING SALOMO

DE WIJZE KONING SALOMO Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO

Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking.

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking. Hoe je hier mee om wilt gaan? Zou het in de vorm van een aantal lessen doen Uit het verhaal kun je zelf vragen bedenken voor een bespreking met de catechisanten. Zie dit als een aanzetje Ben ik iets vergeten

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

(Deel van) Zijn Lichaam

(Deel van) Zijn Lichaam (Deel van) Zijn Lichaam 1 December 2013 I. Wedergeboren Leven II. Levende stenen 1 Petrus 2:4-5 Voeg u bij hem, bij de levende steen die door de mensen werd afgekeurd maar door God werd uitgekozen om zijn

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Weer een dag dat ik vroeg moet op staan, de ellende weer begint. De dagen worden steeds langer en vermoeiender. De dingen waaraan ik gedacht heb om het

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

Jezus, het licht van de wereld

Jezus, het licht van de wereld Jezus, het licht van de wereld Het evangelie naar Johannes 8: 1-30 1 Overzicht 1. De overspelige vrouw 2. Jezus als het Licht der wereld 3. Twistgesprekken met de Farizeeën 2 De overspelige vrouw Bijbeltekst

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest Themaoverzicht Groep 1 1. In het begin 2. Noach 3. God belooft 4. Abraham 5. Isaak 6. Jakob en Esau 7. Jakob 8. Jozef 9. Dromen 10. Jozef de onderkoning 11. Mozes 12. Mozes naar de farao 13. God straft

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie