Mondverzorging bij kinderen met chemo- / of radiotherapie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mondverzorging bij kinderen met chemo- / of radiotherapie"

Transcriptie

1 Mondverzorging bij kinderen met chemo- / of radiotherapie

2

3 Uw kind krijgt chemo- en / of radiotherapie in het Radboudumc. Door deze behandelingen worden het tandvlees en de slijmvliezen van wang, tong en verhemelte dun en kwetsbaar. Er ontstaan gemakkelijk wondjes en blaartjes (mucositis) die veel pijn en ongemak veroorzaken. Vooral kinderen met een tekort aan witte bloedlichaampjes en bloedplaatjes krijgen snel infecties. Eten, drinken, praten en slikken, alles doet pijn. Het gevolg is dat uw kind slecht gaat eten, waardoor de algemene conditie verslechtert. Goede mondverzorging is daarom erg belangrijk. Een schone, gezonde mond geeft minder problemen en bespaart uw kind veel pijn. Mondverzorging is voor kinderen vaak een vervelend werkje. Daarom is de helpende hand van ouders onontbeerlijk. In deze folder vindt u richtlijnen voor een optimale verzorging van de mond van uw kind tijdens en na een kuur. Tanden poetsen Laat uw kind vier maal per dag (na het eten en vóór het slapen gaan) voor de spiegel de tanden poetsen. Bij kinderen tot vijf jaar is drie maal per dag voldoende. Niet alleen de tanden, maar ook het tandvlees moet worden gereinigd. En let erop dat ook de binnenkant van de tanden en de achterste kiezen worden gepoetst. Poets de tanden van kinderen tot acht jaar nog een keer na, bij voorkeur vóór het slapen gaan. Gebruik een tandpasta met fluoride dat niet prikt en die uw kind lekker vindt. Gebruik een smalle, zachte, multitufted tandenborstel (veel nylon haren dicht bij elkaar). Berg de tandenborstel na gebruik schoon en droog op met de kop naar boven; vervang deze elke maand. Ook als het aantal witte bloedlichaampjes of bloedplaatjes laag is, moeten de tanden toch worden gepoetst. Doe dit dan wel heel voorzichtig. Als uw kind misselijk is dan is tanden poetsen niet prettig. Laat het dan recht op zitten en door de neus ademen. Gebruik eventueel alleen lauw water. Mond spoelen Spoel de mond na het poetsen met water. Bij een droge mond (bijvoorbeeld bij sondevoeding) of veel slijmvorming, vaker spoelen (tien tot vijftien keer per dag). Bij kinderen tot vijf jaar wordt in plaats van spoelen de binnenkant van de mond, de tong en het gehemelte gepenseeld: met een dikke wattenstok gedrenkt in water strijkt u zacht over de slijmvliezen in een draaiende beweging. 1

4 Spoelen met Chloorhexidine Uw kind gaat spoelen met Chloorhexidine. Chloorhexidine is een spoelmiddel met een antibacteriële werking. Er zijn spoelmiddelen met verschillende concentraties Chloorhexidine. Op de verpleegafdeling is een spoelmiddel van 0,12% concentratie, zonder alcohol (Perio-aid), in gebruik. Corsodyl of Chloorhexidine FNA bevatten een concentratie van 0,2%. Uw kind gebruikt alleen een Chloorhexidine mondspoeling of -spray als hij/zij onvoldoende of niet meer kan poetsen. Twee keer per dag spoelen is voldoende. Spoelen met Corsodyl of Chloorhexidine FNA Gebruik per keer een maatdop van 5 ml. Laat de Chloorhexidine of Corsodyl één minuut krachtig door de mond spoelen, en laat uw kind het daarna uitspugen. Spoel niet na met water en laat uw kind gedurende de eerste vijftien minuten niets eten of drinken. Kinderen jonger dan vijf jaar mogen tevens niet naspoelen, maar zij mogen de tanden, de tandvleesgrens en de slijmvliezen bestrijken met een wattenstok (zie tanden poetsen ). Chloorhexidine kan een bruine verkleuring van de tanden veroorzaken. Uw tandarts of mondhygiëniste kan deze aanslag verwijderen. Er kan smaakverlies optreden. Na het stoppen met Chloorhexidine keert de smaak na ongeveer twee weken terug. Perio-aid en Corsodyl zijn zonder recept verkrijgbaar. Overgeven Als uw kind heeft overgegeven, laat hem/haar dan de mond spoelen met ruim water. Het zuur van het braaksel vergroot namelijk de kans op tanderosie. U kunt uw kind ook kauwgom geven. Het kauwen op kauwgom stimuleert namelijk de speekselproductie. Geef alleen suikervrije kauwgom. Schimmelinfectie Door chemotherapie en radiotherapie neemt de weerstand van het lichaam af. Hierdoor kunnen schimmelinfecties ontstaan: in de mond verschijnen witte plekjes of een wit beslag en het slijmvlies eronder heeft een rode kleur en bloedt snel. 2

5 Schimmelinfecties komen meestal voor op de binnenkant van de wang, op de tong, en in de keel. Als de slikklachten zich ook dieper in de keel voordoen, is er meestal sprake van een infectie van de slokdarm. Een schimmelinfectie is met medicijnen goed te genezen. Omdat ook vaak de keel is aangetast, moeten deze medicijnen worden doorgeslikt. Soms worden de medicijnen gegeven ter voorkoming van infectie. De behandelend kinderarts schrijft de medicijnen zo nodig voor. Voeding Het is verstandig uw kind kleine hapjes te geven met tussendoor een slokje drinken. Geef meerdere, kleine maaltijden per dag. Het is beter geen kruiden, hard voedsel (zoals chips, stokbrood, gebakken aardappels) en koolzuurhoudende dranken te geven. Geef lauwe of koude dranken. Geef zachte energie- en eiwitrijke voeding. Melk, melkproducten en vlees bevatten veel eiwitten; extra energie wordt verkregen door het gebruik van volle melkproducten, brood rijkelijk te beleggen, of door room, boter of mayonaise aan het eten toe te voegen. Extra koolhydraten kunt u geven door smaakloze Fantomalt toe te voegen aan bijvoorbeeld dranken, pap en yoghurt. Geef alleen voedsel dat uw kind lekker vindt. Probeer echter het zoete eten en drinken te beperken. Geef s nachts alleen water of thee te drinken, dus geen limonade of vruchtensap en vooral niet in een zuigfles. Dit kan zuigflescariës veroorzaken. Eten met een pijnlijke mond is moeilijk. Spoelen met zout water, kraanwater, Spa blauw of Spa rood kan verzachtend werken. Voor meer adviezen kunt u terecht bij de diëtiste of de verpleegkundige. Meer tips vindt u ook in het boekje Beter (w)eten. Fluoride Het advies omtrent het gebruik van fluoride luidt als volgt. Nul en één jaar: vanaf het doorbreken van de eerste tandjes eenmaal per dag poetsen met fluoride peutertandpasta. 3

6 Twee, drie en vier jaar: drie maal per dag poetsen met fluoride peutertandpasta. Vijf jaar en ouder: drie- tot vier maal per dag poetsen met fluoridentandpasta voor volwassenen. Bij deze frequentie van poetsen hoeven er geen fluoridentabletjes te worden gebruikt. Lippen en mondhoeken Door het uitdrogen van de mond wordt het bevochtigen van de lippen bemoeiijkt. Het is daarom verstandig om regelmatig, bijvoorbeeld vier maal per dag, een lippencrème uit een tube (liefst vaseline) te gebruiken waardoor de lippen soepel blijven. Breng de lippencrème op de lippen aan met een dunne wattentip, niet met de vinger. Er ontstaan dan minder snel wondjes, zodat de kans op infectie wordt verkleind. Vervang de lippencrème elke week. Tandarts en mondhygiëniste De normale controles bij de tandarts moeten gewoon doorgaan, bij voorkeur vier maal per jaar. De tandarts kan het ontstaan van gaatjes voorkomen door het gebruik van sealants, een soort plastic laagjes die over de kauwvlakken van de kiezen worden aangebracht. Het trekken van tanden of kiezen mag alleen in overleg met de behandelend kinderarts gebeuren. Kinderen die zijn opgenomen op verpleegafdeling De Zee worden eenmaal per week door de mondhygiëniste gezien. Extra aandachtspunten bij bestraling hoofd-halsgebied Als uw kind in het hoofd-halsgebied bestraald gaat worden, zal er een gerichte voorlichting en intensieve begeleiding door de mondhygiëniste volgen. Belangrijke aandachtspunten zijn: Vanaf vijf jaar en ouder vier maal per dag poetsen met een milde fluoridentandpasta voor volwassenen. Twee dagen vóór de start van de radiotherapie zo mogelijk éénmaal per uur spoelen met natriumbicar-bonaat 1,4% of met een zelf te maken oplossing van zout, soda en water: een afgestreken theelepeltje zout, een afgestreken theelepeltje soda (kristalsoda, verkrijgbaar bij iedere supermarkt), mengen 4

7 op een liter water en een minuut laten koken. Voor gebruik laten afkoelen en dagelijks verversen. Tot minimaal veertien dagen na de radiotherapie doorgaan met spoelen. Vier tot zes maal per dag vaseline met dunne wattentip op de lippen aanbrengen. Omdat de slijmvliezen door het bestralen kwetsbaar en vooral ook droger kunnen worden en er wondjes kunnen ontstaan, is het af te raden met een Chloorhexidine te spoelen. Dat geeft een branderig gevoel. Dit geldt ook voor scherpe dranken of voedingsmiddelen zoals sinaasappelsap, ananassap, appelsap, fruit of specerijen zoals sambal en peper. Geef uw kind vooral milde dranken en voeding. Afhankelijk van de dosis bestraling/gy en het bestralingsveld zal geadviseerd worden om regelmatig een neutrale fluoridengel op de tanden en kiezen aan te brengen, met als doel tandbederf en gevoelige tanden en kiezen te voorkomen. Het fluoridenbeleid gedurende de bestralingsfase en de periode daarna zal door de mondhygiëniste individueel bepaald worden. Vragen of problemen kunt u voorleggen aan de mondhygiëniste. Zij is te bereiken via de arts of verpleegkundige. 5

8

9

10

11

12 Adres Kinderoncologisch Centrum Hoofdingang Geert Grooteplein-Zuid 10, route GA Nijmegen Contact Balie verpleegafdeling: Balie polikliniek: Radboud universitair medisch centrum

Mondverzorging bij chemotherapie

Mondverzorging bij chemotherapie Mondverzorging bij chemotherapie Inleiding Chemotherapie kan invloed hebben op de productie van speeksel door de speekselklieren. Speeksel heeft een reinigende werking en helpt daardoor gaatjes te voorkomen.

Nadere informatie

Mondverzorging bij radiotherapie

Mondverzorging bij radiotherapie Mondverzorging bij radiotherapie Inleiding U gaat beginnen of bent al bezig met radiotherapie. Als gevolg van deze therapie kunt u last krijgen van een droge mond of last van uw tandvlees, uw mondslijmvlies

Nadere informatie

Mondverzorging bij chemotherapie

Mondverzorging bij chemotherapie Mondverzorging bij chemotherapie Inleiding Chemotherapie kan invloed hebben op de productie van speeksel door de speekselklieren. Speeksel heeft een reinigende werking en helpt daardoor gaatjes te voorkomen.

Nadere informatie

Leefregels na een mondkaakoperatie

Leefregels na een mondkaakoperatie Leefregels na een mondkaakoperatie In overleg met uw behandelend arts is er besloten tot een operatieve behandeling in de mond. Tijdens de opname heeft u van uw arts en de verpleegkundigen op de verpleegafdeling

Nadere informatie

Mondverzorging bij bestraling Afdeling mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie

Mondverzorging bij bestraling Afdeling mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie Mondverzorging bij bestraling Afdeling mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie U heeft te horen gekregen dat u binnenkort wordt bestraald in VU medisch centrum (VUmc). Deze folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Pas als de klachten optreden is het aan te raden de onderstaande adviezen te raadplegen. Verander dus niet bij voorbaat al uw voeding.

Pas als de klachten optreden is het aan te raden de onderstaande adviezen te raadplegen. Verander dus niet bij voorbaat al uw voeding. Voeding bij geïrriteerd slijmvlies van de mond, keel en/of slokdarm Door de bestraling kan het slijmvlies van de mond en keel geïrriteerd raken. Dit kan klachten geven bij het eten. Aanpassing van de voeding

Nadere informatie

Dagcentrum, expertisecentrum voor infuustherapie en medische interventies. Mondhygiëne bij chemotherapie

Dagcentrum, expertisecentrum voor infuustherapie en medische interventies. Mondhygiëne bij chemotherapie Dagcentrum, expertisecentrum voor infuustherapie en medische interventies Mondhygiëne bij chemotherapie Dagcentrum, expertisecentrum voor infuustherapie en medische interventies U wordt behandeld met

Nadere informatie

Pas als de klachten optreden is het aan te raden de onderstaande adviezen te raadplegen. Verander dus niet bij voorbaat al uw voeding.

Pas als de klachten optreden is het aan te raden de onderstaande adviezen te raadplegen. Verander dus niet bij voorbaat al uw voeding. Voeding bij geïrriteerd slijmvlies van de mond, keel en/of slokdarm Door de bestraling kan het slijmvlies van de mond en keel geïrriteerd raken. Dit kan klachten geven bij het eten. Aanpassing van de voeding

Nadere informatie

Mondverzorging bij nierziekten

Mondverzorging bij nierziekten Mondverzorging bij nierziekten Inhoudsopgave Inleiding 3 Veel voorkomende mondaandoeningen 3 Mondverzorging bij mensen met nierinsufficiëntie na een niertransplantatie 4 Algemene adviezen 5 Eigen gebit

Nadere informatie

Droge mond. Soms is water alleen niet genoeg. Een gids voor patiënten die behandeld worden tegen kanker. Specialist bij droge mond

Droge mond. Soms is water alleen niet genoeg. Een gids voor patiënten die behandeld worden tegen kanker. Specialist bij droge mond Droge mond Een gids voor patiënten die behandeld worden tegen kanker Soms is water alleen niet genoeg Specialist bij droge mond Droge mond: een frequente bijwerking bij de behandeling van kanker Wellicht

Nadere informatie

Mondspoelmiddelen. Mondspoelmiddelen

Mondspoelmiddelen. Mondspoelmiddelen Mondspoelmiddelen Mondspoelmiddelen Uw tandarts of mondhygiënist heeft u geadviseerd een mondspoelmiddel te gaan gebruiken. U heeft bijvoorbeeld een aantal beginnende gaatjes (cariës). Het tandenpoetsen

Nadere informatie

Mondverzorging. Bij chemo- en/of doelgerichte therapie. Oncologie

Mondverzorging. Bij chemo- en/of doelgerichte therapie. Oncologie 00 Mondverzorging Bij chemo- en/of doelgerichte therapie Oncologie 1 Binnenkort gaat u beginnen met chemo- en/of doelgerichte therapie. Bij chemotherapie en doelgerichte therapie worden medicijnen gegeven

Nadere informatie

Mondspoelmiddelen. Spoelen, voor wie en waarom? Mondspoelmiddelen tegen gaatjes

Mondspoelmiddelen. Spoelen, voor wie en waarom? Mondspoelmiddelen tegen gaatjes Mondspoelmiddelen Uw tandarts of mondhygiënist heeft u geadviseerd een mondspoelmiddel te gaan gebruiken. U heeft bijvoorbeeld een aantal beginnende gaatjes (cariës). Het tandenpoetsen lukt niet zo goed.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Mondverzorging bij chemotherapie

Patiënteninformatie. Mondverzorging bij chemotherapie Patiënteninformatie Mondverzorging bij chemotherapie Inhoud Inleiding... 3 Informatie over mondverzorging bij chemotherapie... 3 Tips en adviezen... 3 Wat kunt u zelf doen voor een goede mondverzorging

Nadere informatie

Droge mond. Soms is water alleen niet genoeg. Een gids voor patiënten met het syndroom van Sjögren. Specialist bij droge mond

Droge mond. Soms is water alleen niet genoeg. Een gids voor patiënten met het syndroom van Sjögren. Specialist bij droge mond Droge mond Een gids voor patiënten met het syndroom van Sjögren Soms is water alleen niet genoeg Specialist bij droge mond Droge mond is één van de meest voorkomende symptomen bij syndroom van Sjögren

Nadere informatie

MONDVERZORGING BIJ DE ONCOLOGISCHE PATIËNT. - Patiëntinformatie -

MONDVERZORGING BIJ DE ONCOLOGISCHE PATIËNT. - Patiëntinformatie - MONDVERZORGING BIJ DE ONCOLOGISCHE PATIËNT - Patiëntinformatie - Inhoud Inleiding Informatie over mondverzorging bij chemotherapie Tips en adviezen Welke mondproblemen kunt u verwachten? Wat kunt u zelf

Nadere informatie

XEROSTOMIE. (droge mond)

XEROSTOMIE. (droge mond) XEROSTOMIE (droge mond) XEROSTOMIE (droge mond) Voorwoord Wat is speeksel? Wanneer u bestraald wordt in het hoofdhalsgebied zullen de speekselklieren minder speeksel aanmaken. Als gevolg daarvan kunt u

Nadere informatie

Algemene leefregels en adviezen

Algemene leefregels en adviezen Algemene leefregels en adviezen Een kind met kanker krijgt heel wat te verwerken: ziekenhuisopnames, onderzoeken en behandelingen met chemotherapie, radiotherapie en chirurgie. Dat is zeer ingrijpend voor

Nadere informatie

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Bijwerkingen van chemotherapie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Mondverzorging 3 Huidverzorging 4 Voeding 5 Vermoeidheid 6 Haarverzorging 7 Diarree

Nadere informatie

Mondverzorging bij chemotherapie. Dagcentrum

Mondverzorging bij chemotherapie. Dagcentrum Mondverzorging bij chemotherapie Dagcentrum Inleiding In overleg met uw arts is besloten dat u een behandeling met chemotherapie krijgt. Chemotherapie remt de ontwikkeling van sneldelende cellen. Kwaadaardige

Nadere informatie

Hematologie. Mondverzorging bij intensieve chemotherapie

Hematologie. Mondverzorging bij intensieve chemotherapie Hematologie Mondverzorging bij intensieve chemotherapie Hematologie Inleiding Op dit moment bent u opgenomen in het UMCG voor een behandeling met intensieve chemotherapie. De middelen die tijdens de chemotherapie

Nadere informatie

Verschijnselen van droge mond

Verschijnselen van droge mond Een droge mond Inleiding Iedereen heeft wel eens tijdelijk last van een droge mond, bijvoorbeeld na langdurig spreken. Maar droge mond kan ook langdurig zijn of zelfs blijvend. Dat kan slecht zijn voor

Nadere informatie

Tand- en mondhygiëne bij chemotherapie. Het aanleren van een goede techniek voor mondverzorging helpt complicaties voorkomen

Tand- en mondhygiëne bij chemotherapie. Het aanleren van een goede techniek voor mondverzorging helpt complicaties voorkomen Tand- en mondhygiëne bij chemotherapie Het aanleren van een goede techniek voor mondverzorging helpt complicaties voorkomen Enkele veel gestelde vragen Waarom? Een goede mondhygiëne resulteert in een gezond

Nadere informatie

PATIËNTENINFO MOND- EN TANDVERZORGING TIJDENS EN NA BESTRALING

PATIËNTENINFO MOND- EN TANDVERZORGING TIJDENS EN NA BESTRALING UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN LEUVEN PATIËNTENINFO MOND- EN TANDVERZORGING TIJDENS EN NA BESTRALING INHOUD INLEIDING 3 INLEIDING..................................................3 WAT IS HET EFFECT VAN BESTRALING

Nadere informatie

Mondzorg bij chemotherapie, uw aandacht waard

Mondzorg bij chemotherapie, uw aandacht waard daghospitaal oncologie en algemeen inwendige ziekten informatiebrochure Mondzorg bij chemotherapie, uw aandacht waard Inhoudstafel 1. Het belang van een goede mondzorg! 4 2. Waarom extra aandacht besteden

Nadere informatie

Mondzorg bij chemotherapie

Mondzorg bij chemotherapie Mondzorg bij chemotherapie Mondzorg bij chemotherapie Binnenkort of op dit moment krijgt u een behandeling met chemotherapie. Door deze behandeling kunt u last krijgen van het mondslijmvlies (orale mucositis).

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mondverzorging tijdens chemotherapie

UMC St Radboud. Mondverzorging tijdens chemotherapie UMC St Radboud Mondverzorging tijdens chemotherapie Patiënteninformatie Waarom mondverzorging? U start binnenkort met chemotherapie. In de behandelperiode is een goede mondverzorging heel belangrijk. In

Nadere informatie

Droge mond. Droge mond

Droge mond. Droge mond Droge mond Droge mond Iedereen heeft tijdelijk wel eens last van een droge mond, bijvoorbeeld na langdurig spreken of bij stress. Maar je kunt er ook langdurig last van hebben. Of de klacht kan blijvend

Nadere informatie

Osteotomie Radboud universitair medisch centrum

Osteotomie Radboud universitair medisch centrum Osteotomie In overleg met de behandelend arts bent u op de wachtlijst geplaatst voor een behandeling op de afdeling Mondziekten, Kaaken Aangezichtschirurgie van het Radboudumc. Tijdens een gesprek met

Nadere informatie

Lasertherapie (bij orale mucositis)

Lasertherapie (bij orale mucositis) HHZH/INF/090.03 h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier.be Patiënteninformatie Lasertherapie (bij orale mucositis) Voorwoord Orale mucositis is

Nadere informatie

Adviezen bij slikproblemen

Adviezen bij slikproblemen Adviezen bij slikproblemen 2 Inleiding In deze folder vindt u adviezen die u kunnen helpen het slikken zo makkelijk mogelijk te maken. Houding - Zorg dat u goed rechtop op de stoel zit. - Zorg ervoor dat

Nadere informatie

Mondverzorgingsplannen

Mondverzorgingsplannen Mondverzorgingsplannen Pagina 1 Mondverzorgingsplannen Voor de samenstelling van een breed arsenaal aan mondverzorgingsplannen en adviezen is gebruik gemaakt van de opgedane ervaringen en de volgende literatuurbronnen:

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Droge mond. Tijdelijke, langdurige of blijvende monddroogheid?

Droge mond. Tijdelijke, langdurige of blijvende monddroogheid? Droge mond Tijdelijke, langdurige of blijvende monddroogheid? Iedereen heeft tijdelijk wel eens last van een droge mond, bijvoorbeeld na langdurig spreken of bij stress. Maar je kunt er ook langdurig last

Nadere informatie

Beschermende isolatie en mondverzorging

Beschermende isolatie en mondverzorging Beschermende isolatie en mondverzorging Beschermende isolatie Door uw ziekte en de behandeling met chemotherapie en/ of immunotherapie, heeft u weinig afweer tegen infecties, doordat de witte bloedlichaampjes

Nadere informatie

Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie en Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde. Mondverzorging bij een droge mond

Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie en Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde. Mondverzorging bij een droge mond Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie en Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde Mondverzorging bij een droge mond Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie en Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde

Nadere informatie

Slechte adem. Is uw adem fris?

Slechte adem. Is uw adem fris? Slechte adem Is uw adem fris? Een frisse adem. Dat wil iedereen. Maar is uw adem ook fris? De meeste mensen met een slechte adem, ook wel halitose genoemd, merken het zelf niet. Ze ruiken het zelf niet.

Nadere informatie

Mondverzorging. bij een kind met schisis

Mondverzorging. bij een kind met schisis Mondverzorging bij een kind met schisis Index Inleiding 3 Hoe ontstaan gaatjes (tandbederf )? 4 Voeding 5 Tanderosie 6 Reinigen van de mond 7 Tandartsbezoek 11 Meer informatie 11 Colofon 12 2 Inleiding

Nadere informatie

Wachtkamerfolder Eerste tandje? Poetsen!

Wachtkamerfolder Eerste tandje? Poetsen! Wachtkamerfolder Eerste tandje? Poetsen! Poets zodra het eerste tandje doorbreekt Je kindje is al weer 6 maanden. Een mijlpaal. Grote kans dat er binnenkort een tandje doorbreekt. Je ziet misschien al

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Laserbehandeling in de mondholte

Laserbehandeling in de mondholte Laserbehandeling in de mondholte In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt voor een laser behandeling in de mondholte onder plaatselijke verdoving. Deze operatieve behandeling vindt

Nadere informatie

KAAKCHIRURGIE & MONDZIEKTEN. Nazorg implantaten ADVIES

KAAKCHIRURGIE & MONDZIEKTEN. Nazorg implantaten ADVIES KAAKCHIRURGIE & MONDZIEKTEN Nazorg implantaten ADVIES Nazorg implantaten U komt naar de poli Kaakchirurgie & Mondziekten om een tandwortel-implantaat in uw kaak te laten aanbrengen. In deze folder leest

Nadere informatie

Een mooi en gezond gebit. Jeugdgezondheidszorg

Een mooi en gezond gebit. Jeugdgezondheidszorg Een mooi en gezond gebit Jeugdgezondheidszorg Elke ouder wenst voor zijn of haar kind een gaaf gebit. Maar een gebit gaaf houden, vereist een goede verzorging. Een gaaf gebit is een kostbaar bezit en het

Nadere informatie

Van eigen gebit naar kunstgebit

Van eigen gebit naar kunstgebit Van eigen gebit naar kunstgebit Van eigen gebit naar een kunstgebit U krijgt een kunstgebit. Dat is een grote verandering, want uw nieuwe kunstgebit speelt een belangrijke rol bij het kauwen en spreken.

Nadere informatie

Eten drinken en een gezond gebit. Niet vaker dan 7x iets eten of drinken per dag

Eten drinken en een gezond gebit. Niet vaker dan 7x iets eten of drinken per dag Eten drinken en een gezond gebit Niet vaker dan 7x iets eten of drinken per dag Veel voedingsmiddelen kunnen het glazuur van uw tanden en kiezen aantasten. Op zich is dat geen probleem. Uw gebit herstelt

Nadere informatie

melkkies 24-30 mnd. melkkies 16 mnd. melkhoektand 20 mnd. melksnijtand 12 mnd. melksnijtand 6-9 mnd.

melkkies 24-30 mnd. melkkies 16 mnd. melkhoektand 20 mnd. melksnijtand 12 mnd. melksnijtand 6-9 mnd. Het melkgebit In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en slikken. Het melkgebit beïnvloedt

Nadere informatie

Tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie

Tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie Tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie In overleg met uw behandelend tandarts is besloten tot een tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie. Deze behandeling vindt plaats tijdens

Nadere informatie

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit De meeste kinderen wisselen hun tanden vanaf hun zesde jaar. De wisselperiode is een heel belangrijke fase in de

Nadere informatie

Wilhelmina Kinderziekenhuis. Zorg na spraakverbeterende operatie. Schisiscentrum Utrecht

Wilhelmina Kinderziekenhuis. Zorg na spraakverbeterende operatie. Schisiscentrum Utrecht Wilhelmina Kinderziekenhuis Zorg na spraakverbeterende operatie Schisiscentrum Utrecht Zorg na spraakverbeterende operatie (pharyngoplastiek ) Uw kind heeft een spraakverbeterende operatie (pharyngoplastiek)

Nadere informatie

Van eigen gebit naar kunstgebit

Van eigen gebit naar kunstgebit Van eigen gebit naar kunstgebit Van eigen gebit naar een kunstgebit U krijgt een kunstgebit. Dat is een grote verandering, want uw nieuwe kunstgebit speelt een belangrijke rol bij het kauwen en spreken.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adviezen bij mond- en keelbestraling met tracheostomie

Patiënteninformatie. Adviezen bij mond- en keelbestraling met tracheostomie Patiënteninformatie Adviezen bij mond- en keelbestraling met tracheostomie Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Adviezen bij mond- en keelbestraling met tracheostomie... 3 Huidreacties... 3 Haarverlies...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Sondevoeding geven aan uw kind

Patiënteninformatie. Sondevoeding geven aan uw kind Patiënteninformatie Sondevoeding geven aan uw kind Inleiding Uw kind heeft een sonde en krijgt sondevoeding. U wilt leren hoe u sondevoeding aan uw kind moet geven, zodat u dit thuis zelfstandig kunt doen.

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij misselijkheid

Voedingsadviezen bij misselijkheid Voedingsadviezen bij misselijkheid Ziekenhuis Gelderse Vallei 2 Als gevolg van diverse behandelingen bij kanker kunnen klachten ontstaan die het eten en drinken bemoeilijken. Een veel voorkomende klacht

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Sondevoeding geven aan uw kind. Kindergeneeskunde: 1 e etage, routenummer 54, telefoonnummer: 079-3462107

Patiënteninformatie. Sondevoeding geven aan uw kind. Kindergeneeskunde: 1 e etage, routenummer 54, telefoonnummer: 079-3462107 Patiënteninformatie Sondevoeding geven aan uw kind Kindergeneeskunde: 1 e etage, routenummer 54, telefoonnummer: 079-3462107 Inleiding Uw kind heeft een sonde en krijgt sondevoeding. U wilt leren hoe u

Nadere informatie

Eten drinken en een gezond gebit

Eten drinken en een gezond gebit Eten drinken en een gezond gebit Niet vaker dan 7x iets eten of drinken per dag Veel voedingsmiddelen kunnen het glazuur van uw tanden en kiezen aantasten. Op zich is dat geen probleem. Uw gebit herstelt

Nadere informatie

Bijwerkingen radiotherapie hoofd/hals gebied

Bijwerkingen radiotherapie hoofd/hals gebied Bijwerkingen radiotherapie hoofd/hals gebied Inleiding In deze folder is de informatie uit de brochure Radiotherapie van de KWF Kankerbestrijding over de bijwerkingen en tips tijdens en na de radiotherapie

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Een tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie Adviezen voor thuis

Een tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie Adviezen voor thuis Vandaag heeft: u uw kind de door u begeleide patiënt met lichamelijke en/of verstandelijke beperking een tandheelkundige behandeling ondergaan. Graag geven wij u informatie over wat u kunt verwachten na

Nadere informatie

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat Zwangerschapsbraken Zwangerschapsbraken wordt ook wel hyperemesis gravidarum genoemd. Het is een term die wordt gebruikt voor overmatig braken tijdens de eerste helft van de zwangerschap. Veel vrouwen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adviezen bij mond- en keelbestraling

Patiënteninformatie. Adviezen bij mond- en keelbestraling Patiënteninformatie Adviezen bij mond- en keelbestraling Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Adviezen bij mond- en keelbestraling... 3 Vermoeidheid... 3 Huidreacties... 3 Algemeen advies... 4 Haarverlies...

Nadere informatie

Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie. Mandibulafractuur.

Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie. Mandibulafractuur. Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Mandibulafractuur www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MKA009 / Mandibulafractuur / 26-11-2015 2 Mandibulafractuur

Nadere informatie

Het verwijderen van gebitselementen. door de kaakchirurg onder plaatselijke verdoving

Het verwijderen van gebitselementen. door de kaakchirurg onder plaatselijke verdoving Het verwijderen van gebitselementen door de kaakchirurg onder plaatselijke verdoving Inleiding Er worden bij u één of meerdere tanden of kiezen (gebitselementen) verwijderd. Er kunnen verschillende redenen

Nadere informatie

Voeding bij kaakreconstructie. Afdeling Mondziekten en Kaakchirurgie

Voeding bij kaakreconstructie. Afdeling Mondziekten en Kaakchirurgie Voeding bij kaakreconstructie Afdeling Mondziekten en Kaakchirurgie Gemalen voeding bij kaakreconstructie Na een chirurgische ingreep waarbij de kaak/kaken gereconstrueerd zijn, is het noodzakelijk dat

Nadere informatie

Standaardkaarten voor individuele mondverzorging van bewoners met/bij:

Standaardkaarten voor individuele mondverzorging van bewoners met/bij: Standaardkaarten voor individuele mondverzorging van bewoners met/bij: 1. eigen gebit en eventueel kroon- en brugwerk 2. gedeeltelijk eigen gebit en gedeeltelijke prothese/frame 3. in de bovenkaak een

Nadere informatie

Dieet bij een kaakfixatie

Dieet bij een kaakfixatie Dieet bij een kaakfixatie Informatie voor patiënten F0415-1011 juni 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Patiëntfolder. Eenvoudige tips voor een gezonde lach

Patiëntfolder. Eenvoudige tips voor een gezonde lach Patiëntfolder Eenvoudige tips voor een gezonde lach 2 Gezonde tanden, een leven lang Door dagelijks een paar minuten aandacht aan uw tanden te besteden, kunt u veel winst behalen. Wist u dat een frisse,

Nadere informatie

Omgaan met vochtbeperking en dorst

Omgaan met vochtbeperking en dorst Omgaan met vochtbeperking en dorst Ziekenhuis Gelderse Vallei Dorst kan ontstaan als de arts een vochtbeperking voorschrijft, maar ook door gebruik van bepaalde medicijnen of een mondziekte. Om uw vochtinname

Nadere informatie

Misselijkheid en braken tijdens chemotherapie

Misselijkheid en braken tijdens chemotherapie Misselijkheid en braken tijdens chemotherapie In overleg met uw behandelend arts hebt u besloten tot een behandeling met chemotherapie. Door deze behandeling kunnen misselijkheid en braken optreden. In

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Tanderosie, hoe voorkom je dat?

Tanderosie, hoe voorkom je dat? Tanderosie, hoe voorkom je dat? Wat is tanderosie? Gaatjes (tandcariës) worden veroorzaakt door bacteriën in de mond. Deze mondbacteriën vormen zuur uit suikers en andere koolhydraten (zoals in bijvoorbeeld

Nadere informatie

Informatie over nazorg:

Informatie over nazorg: Informatie over nazorg: Verwijderen van keel- en/of neusamandelen Plaatsen van trommelvliesbuisjes Informatie voor ouders / verzorgers F0729-1250 november 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Nadere informatie

Waterstofademtest Radboud universitair medisch centrum

Waterstofademtest Radboud universitair medisch centrum Waterstofademtest In overleg met uw behandelend arts hebt u besloten tot een waterstofademtest. Dit onderzoek vindt plaats op de Functieafdeling Maag Darm Lever van het Radboudumc. In deze folder leest

Nadere informatie

Het melkgebit breekt door

Het melkgebit breekt door Het melkgebit breekt door Mondverzorging van 6 tot en met 24 maanden Het melkgebit breekt door Een regel bij het doorbreken van tandjes en kiesjes is: als een tandje of kiesje eerst aan de linkerkant doorbreekt,

Nadere informatie

Hier is ruimte voor een introtekst die zichtbaar is voordat de presentatie begint. Samen werken aan een gezonde en frisse mond bij kwetsbare ouderen!

Hier is ruimte voor een introtekst die zichtbaar is voordat de presentatie begint. Samen werken aan een gezonde en frisse mond bij kwetsbare ouderen! Hier is ruimte voor een introtekst die zichtbaar is voordat de presentatie begint. Samen werken aan een gezonde en frisse mond bij kwetsbare ouderen! Groepsles thuiszorg Programma Kennisquiz (45 minuten)

Nadere informatie

Blijven eten en ervan genieten

Blijven eten en ervan genieten Infobrochure Blijven eten en ervan genieten voedingsadvies voor kankerpatiënten mensen zorgen voor mensen Waarom blijft eten en drinken belangrijk? 3 Adviezen bij weinig eetlust 3 Adviezen bij aversie,

Nadere informatie

Mondverzorging in de palliatief terminale fase en bij chemo- of radiotherapie

Mondverzorging in de palliatief terminale fase en bij chemo- of radiotherapie Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Lichaamsverzorging en observatie 22 Mondverzorging in de palliatief terminale fase en bij chemo- of radiotherapie Mondverzorging in de palliatief

Nadere informatie

Dieet bij COPD. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Dieet bij COPD. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Dieet bij COPD Informatie voor patiënten F0521-1011 mei 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44

Nadere informatie

Keel- en neusamandelen verwijderen

Keel- en neusamandelen verwijderen Keel- en neusamandelen verwijderen In overleg met de behandelend arts heeft u besloten tot verwijdering van de keelen neusamandelen bij uw kind. Deze behandeling vindt plaats tijdens een dagopname op

Nadere informatie

Verwijderen van een verstandskies of wortelrest

Verwijderen van een verstandskies of wortelrest Verwijderen van een verstandskies of wortelrest marinadental.nl Waarom deze folder? Napijn U heeft een afspraak voor het verwijderen van een verstandskies of wortelrest, of deze is inmiddels verwijderd.

Nadere informatie

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Blijvend gebit vervangt melkgebit De meeste kinderen wisselen hun tanden vanaf hun 6 e jaar. De wisselperiode is een heel belangrijke fase in de ontwikkeling

Nadere informatie

Radiotherapie bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom

Radiotherapie bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom Radiotherapie bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom (een vorm van lymfklierkanker). Deze informatie

Nadere informatie

Kaak osteotomie Chirurgische kaakcorrectie. Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie (MKA) IJsselland Ziekenhuis

Kaak osteotomie Chirurgische kaakcorrectie. Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie (MKA) IJsselland Ziekenhuis Kaak osteotomie Chirurgische kaakcorrectie Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie (MKA) IJsselland Ziekenhuis Inleiding Meestal wordt een afwijking in de stand van het gebit behandeld door een orthodontist.

Nadere informatie

Het verwijderen van keelen/of neusamandelen bij volwassenen

Het verwijderen van keelen/of neusamandelen bij volwassenen Het verwijderen van keelen/of neusamandelen bij volwassenen Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde U heeft met uw arts afgesproken dat u binnenkort wordt geopereerd aan uw keel- en/of neusamandelen. In

Nadere informatie

Perifere Stamcel Reïnfusie

Perifere Stamcel Reïnfusie Perifere Stamcel Reïnfusie Inleiding Wij adviseren u deze brochure over perifere stamcel reïnfusie rustig door te lezen. Vragen of opmerkingen kunt u noteren op de laatste bladzijde zodat u bij een volgend

Nadere informatie

Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose

Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Behandeling Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose 2 Patiëntenvoorlichting 040 239 8413 patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MKA/ Verwijdering

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een kaakfixatie. Diëtetiek

Voedingsadvies bij een kaakfixatie. Diëtetiek Voedingsadvies bij een kaakfixatie Diëtetiek Inleiding De arts heeft u doorverwezen naar de diëtist omdat u dun vloeibare voeding moet gebruiken. Dit boekje geeft u informatie over: waarom een dun vloeibare

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

Eten drinken en een gezond gebit

Eten drinken en een gezond gebit Eten drinken en een gezond gebit Niet vaker dan 7x iets eten of drinken per dag Veel voedingsmiddelen kunnen het glazuur van uw tanden en kiezen aantasten. Op zich is dat geen probleem. Uw gebit herstelt

Nadere informatie

Operatie aan de keelamandelen

Operatie aan de keelamandelen Operatie aan de keelamandelen Inleiding De keel-, neus- en oorarts (KNO-arts) heeft voorgesteld om uw keelamandelen te verwijderen. In deze folder staat informatie over een operatie aan de keelamandelen

Nadere informatie

Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose

Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MKA005 / Verwijdering

Nadere informatie

sluiten van de kaakspleet bij schisis www.mca.nl/kaakchirurgie

sluiten van de kaakspleet bij schisis www.mca.nl/kaakchirurgie sluiten van de kaakspleet bij schisis www.mca.nl/kaakchirurgie inhoud Het bottransplantaat 1 De behandeling 1 Na de operatie 3 Weer thuis 3 Mondverzorging 3 Voeding 4 Orthodontie 4 Vragen 5 Deze folder

Nadere informatie

Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest

Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Behandeling Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest 2 Patiëntenvoorlichting 040 239 8413 patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl

Nadere informatie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie Uw darmen zijn erg gevoelig voor straling en ze raken gemakkelijk geïrriteerd. Daardoor kunt u last krijgen

Nadere informatie

Operatieve behandeling ontstoken wortelpunt

Operatieve behandeling ontstoken wortelpunt Operatieve behandeling ontstoken wortelpunt In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt voor een behandeling van een ontstoken wortelpunt onder plaatselijke verdoving. Deze operatieve

Nadere informatie

Zuigen en een gezond melkgebit

Zuigen en een gezond melkgebit Zuigen en een gezond melkgebit Mondverzorging van 0 tot 6 maanden Zuigen op moederborst en fles Veel ouders en verzorgers houden zich direct na de geboorte van hun kind nog niet expliciet bezig met de

Nadere informatie

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken.

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken. Slikstoornissen 2 Deze folder is bedoeld voor patiënten met slikproblemen en hun omgeving. Er wordt uitleg gegeven over hoe het komt dat iemand zich verslikt. Ook wordt aangegeven wat de risico s zijn

Nadere informatie

Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest

Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl

Nadere informatie

Slechte adem? Oorzaken en oplossingen

Slechte adem? Oorzaken en oplossingen Slechte adem? Oorzaken en oplossingen Slechte adem: geen zeldzaam verschijnsel Mensen die het hebben merken het niet omdat ze het niet ruiken. Hun omgeving ruikt het des te beter: slechte adem, ook wel

Nadere informatie

Verwijderen van een verstandskies of wortelrest

Verwijderen van een verstandskies of wortelrest Verwijderen van een verstandskies of wortelrest marinaclinic.nl U heeft een afspraak voor het verwijderen van een verstandskies of wortelrest, of deze is inmiddels verwijderd. In deze folder leest u meer

Nadere informatie