MAGAZINE DE CARRIÈRE VAN CEES RONDKOMEN HOE DOE JE DAT? LORAN WITTEVEEN PAKT UIT MUZIEK BIJ DE BARBIER

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MAGAZINE DE CARRIÈRE VAN CEES RONDKOMEN HOE DOE JE DAT? LORAN WITTEVEEN PAKT UIT MUZIEK BIJ DE BARBIER"

Transcriptie

1 MAGAZINE MAGAZINE VOOR UITVOERENDE KUNSTENAARS AUGUSTUS 2014 NR.3 JAARGANG 14 DE CARRIÈRE VAN CEES RONDKOMEN HOE DOE JE DAT? LORAN WITTEVEEN PAKT UIT MUZIEK BIJ DE BARBIER

2 2 3 VAN DE REDACTIE HOE DOEN ZE HET TOCH? In dit nummer na de zomer is de grote geldvraag weer duidelijk aanwezig. Hoe doen ze het toch, de mensen die moeten leven van hun muziek? We hebben er een nieuwe rubriek over gemaakt: eentje waarin muzikanten openhartig vertellen hoe zij hun kostje bij elkaar schrapen (en waaraan ze het vervolgens weer uitgeven). Drummer Martijn Bosman bijt de spits af; we hopen voor de komende nummers meer muzikanten te vinden die willen vertellen hoe zij het aanpakken en wat ze eraan overhouden. Geen wereldbekende popiconen, maar gewone muzikanten die ook ergens achter de bar staan, reclametunes inspelen, er misschien wel een lullig baantje bijdoen. CEES GAAT DOOR Jazzmuzikant Cees Schrama heeft een veelbewogen carrière achter de rug. Dat hij al 78 is, weerhoudt hem niet van mooie muziek maken. 4 DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF Muzikanten vergroten hun slagkracht door de handen ineen te slaan met gelijkgestemden. Lees hoe zij dat aanpakken. 6 HOE DOET IE HET? Een nieuwe rubriek, waarin een muzikant openhartig vertelt hoe hij zijn geld verdient. Drummer Martijn Bosman bijt de spits af. 10 DE CIJFERS LIEGEN ER NIET OM Erwin Angad-Gaur wijdt zijn reflecties dan ook voor de tweede keer aan de economie. De cijfers liegen er niet om. Er valt uit af te lezen dat de hardnekkige focus van de afgelopen tien jaar op de muzikant die met zijn optredens zijn geld toch wel verdient elke relevantie mist. In een sector die verantwoordelijk is voor 6 procent van ons Bruto Binnenlands Product en 7,4 procent van onze werkgelegenheid kan het niet zo zijn dat degenen die aan de basis van diezelfde industrie staan met een fooi worden afgescheept, betoogt Erwin. Om in een ongunstig economisch klimaat toch op te treden en platen te maken, bundelen steeds meer muzikanten hun krachten in een collectief. Samen sta je nou eenmaal sterker dan alleen. Hoe dat werkt, vertellen participanten in De kracht van het collectief. Gelukkig is er meer dan nadenken over geld verdienen: ook mooie muzikale initiatieven en ervaringen in dit nummer. 78-Jarig icoon Cees Schrama vertelt met onverminderd enthousiasme over zijn leven als jazzmuzikant. Celliste Katharina Gross praat met liefde over haar instrument en haar magische Cello Box. En Tim Knol, Mr. Probz en Wouter Hamel proberen nieuwe dingen uit en hopen ondertussen stiekem dat ze de Gouden Notekraker winnen. HOOFDREDACTEUR: REDACTIE: EINDREDACTIE: COVERFOTO: VORMGEVING: DRUK: PERFORMERS MAGAZINE is een uitgave van de sectie Sena Performers en is bestemd voor rechthebbende uitvoerende kunstenaars en andere geïnteresseerden. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend Sena Willemijn de Jonge Erwin Angad-Gaur, Anita Verheggen en Mascha Felix (fotoredactie) Willemijn de Jonge Cees Schrama Foto: Paul Tolenaar Fellows Interform OPLAGE: MEDEWERKERS: Rianne van der Molen, Jasper van Vugt, Erik Thijssen, Anita Verheggen, Erwin Angad-Gaur, LORAN WITTEVEEN PAKT UIT Het Loran Witteveen Quintet won de Sena Dutch Jazz Competition en ging door naar het Europese concours en North Sea Jazz. Een beeldverhaal. INHOUD 12 DE WAARDE VAN MUZIEK Zonder muziek zou deze winkel niet werken, zegt Robert Bertus Rietveld van Schorem Haarsnijder en Barbier in Rotterdam. 19 KATHARINA GROSS Een magische kubus, een microtheater met licht: de Cello Box van Katharina Gross brengt je in een andere wereld. 20 Nusch Romijn, Guido van Oorschot, Willemijn de Jonge en Henk Westbroek REDACTIEADRES: Catharina van Renneslaan 20, Postbus 113, 1200 AC Hilversum Telefoon: (035) VAN DE REDACTIE 8 AUTEURSRECHT IN DE KAMER 14 REFLECTIES: IT S THE ECONOMY STUPID! (PART 2) 16 GOUDEN NOTEKRAKER 22 EVEN VOORSTELLEN: FIORA JAGT 23 HENK WESTBROEK Website: 9 MUZIEK WERKT 18 PODIUM: BART WIRTZ

3 4 5 POPICONEN CEES SCHRAMA Hij toerde de wereld over als jazzmuzikant, speelde honderden singles in als sessiemuzikant en was maar liefst 32 jaar lang presentator van het onvolprezen radioprogramma Sesjun. Nog altijd zit Cees Schrama (78) niet stil. Dat is niets voor mij. Door Rianne van der Molen Ik ga door tot het echt niet meer kan Foto: Paul Tolenaar Ik was 18 toen ik Chet Baker voor het eerst zag. Het was zo verschrikkelijk goed dat ik dacht: Ik zal nooit meer iets mooiers horen. Gelukkig ben ik daarna nog heel vaak verrast en diep ontroerd door muziek. Wanneer Cees Schrama praat over zijn liefde voor muziek en specifiek de jazz, gaat zijn hele gezicht stralen. Hij mag dan bijna 78 jaar oud zijn, hij spreekt nog altijd met jeugdig enthousiasme. De ene na de andere anekdote uit het verleden dist hij op. Hij vertelt over zijn Duitse moeder die klassiek pianiste was en hoe zijn vader jazzmuziek meenam na een militaire missie op de Antillen. Dat ze hem lieten kennis maken met verschillende stijlen en dat niemand verrast was toen hij echt de muziek inging. Met smaak vertelt hij vervolgens over zijn avonturen met het orkest van Theo van Est (Ted Easton) op verschillende Amerikaanse bases in Marokko, waar nog weleens vechtpartijen uitbraken tussen de blanke en gekleurde militairen. Vooral nadat zij iets te veel zwarte muziek dreigden te spelen. IK ZOU ZO N 2800 TITELS HEBBEN INGESPEELD JONGENSDROOM Schrama vertelt het allemaal met een glinstering in zijn slechte ogen. Nog altijd lijkt het alsof hij de jongensdroom leeft die hij eens voor ogen had. Ik wilde muziek maken, avonturen beleven en de wereld over. Als klein ventje was dat mijn grote droom. Die is uitgekomen. Tegen de verwachtingen in van sommige mensen. Want het onregelmatige bestaan van beroepsmuzikant werd hem als puber ten sterkste afgeraden. In zijn tienerjaren werd diabetes geconstateerd en zijn behandelend arts raadde hem aan om na de HBS bij een bank te gaan werken. Zo n ritme is goed voor jou, zei hij. Ik knikte, maar dacht ondertussen: Dat gaan we dus niet doen. Ik maak school af en daarna ben ik weg. En zo geschiedde. Na de HBS sloot Schrama zich aan bij het orkest Ted Easton en trad op in onder meer Frankrijk, Italië, Duitsland, Marokko en Turkije. Later vergaarde hij roem met Casey and The Pressure Group, werkte hij als muziekuitgever en platenproducer bij Red Bullet, werd een veelgevraagd sessiemuzikant. Vanaf 1973 was hij bovendien 32 jaar presentator van het radioprogramma Sesjun, waarin jazzmuzikanten live optraden. Dan was hij nog 38 jaar betrokken bij North Sea Jazz en zat hij als bestuurder in verschillende stichtingen en verenigingen zoals bijvoorbeeld Buma/Stemra. Ik heb nooit alles op één paard gezet, zegt Schrama. Dat is ook de beste tip die ik voor andere muzikanten heb. Ik speelde, arrangeerde, werkte bij stichtingen en ging presenteren. Als één van die dingen stopte, had ik altijd nog genoeg werk over. Door mijn diabetes wist ik ook nooit of ik wel kon blijven spelen, dus ik moest sowieso een tweede plan hebben. Nou, ik had er wel tien. HONDERD GULDEN De jazzmuzikant die zowel accordeon, gitaar, orgel, piano en tal van andere instrumenten beheerst, is naast vertolker van zijn eigen werk één van de meest productieve sessiemuzikanten van Nederland. Hoewel niet iedereen de naam Cees Schrama kent, klinken zijn bijdragen nog altijd op de radio. Hij speelde mee met de Golden Earring, speelde Venus in van Shocking Blue en Malle Babbe van Rob de Nijs. Iemand heeft het een keer uitgerekend, ik zou zo n 2800 titels hebben ingespeeld, zegt hij met een grijns. Zelf heb ik dat nooit bijgehouden. Pas toen ik van Sena hoorde dat ze mijn naam nogal eens tegen kwamen, ben ik het een en ander gaan uitzoeken. Ik heb lang niet alles gevonden, maar het werd een indrukwekkende lijst. Mooi is het verhaal rond Venus van Shocking Blue. Omdat het buiten de platenmaatschappijen om geregeld was, zou Cees handje contantje honderd gulden voor zijn pianobijdrage krijgen. Vlak voor hij de studio verliet, vroeg de manager van Shocking Blue of Schrama niet liever een kwart procent van de royalty s wilde hebben. Nee, zei hij, geef mij maar die honderd gulden. Spijt heb ik nooit gehad. Ik heb honderden singles ingespeeld en het gros daarvan werd gewoon niets. Ik kon het me in die tijd niet veroorloven om dat risico te nemen. EINDELOOS AFWIJKEN Sowieso is geld nooit een motief geweest, het ging altijd alleen om de muziek. En hoewel hij speelde met rockbands zoals de Golden Earring en popacts als Boudewijn de Groot en Rob de Nijs, bleef de jazz zijn grote liefde. Daar zit zoveel vrijheid in. Bij klassiek speel je een structuur en zit de beleving in de manier waarop je je instrument bespeelt. Bij jazz speel je een structuur en mag je daar eindeloos vanaf wijken. Je componeert als het ware terwijl je speelt. Dat vind ik nog altijd prachtig. Dat hij slecht ziet, belet hem niet om nog op te treden. Schrama wijst op zijn hoofd: Al die stukken zitten hier. En als ik iets nieuws moet spelen, lees ik vooraf met een goede bril het stuk door. Met mijn geheugen is niets mis. Gelukkig zijn mijn oren ook nog heel goed. Als dat achteruit gaat wordt het moeilijker. Maar daar gaan we voorlopig niet aan denken. Hoewel hij eindeloos veel optredens heeft bezocht, kan hij nog altijd ontroerd raken. Die openheid moet je blijven houden als muzikant, vindt Schrama. Dat zorgt vaak voor inspiratie. Zo zag hij Dee Dee Bridgewater in 2012 optreden bij de Edisons. Dat was zo indrukwekkend. Ik ken haar al heel lang, maar haar zien optreden was weer een belevenis. Ik kon alleen maar denken: Joh, wat is dat mens goed. Wat het precies zo goed maakt is niet te zeggen. Maar soms ontbrandt er gewoon iets in een zaal. Dat vind ik nog altijd magisch. VROLIJK DOORGAAN Hoewel hij de tachtig nadert is hij niet van plan om het ooit rustiger aan te gaan doen. Hij is betrokken bij de Baarnse Onafhankelijke Partij (BOP), organiseert eens per jaar met wat vrienden de Vorstelijke Jazzavond in de stad, is bestuurder van de stichting Jazz.nl en zit in het bestuur van Laren Singer Jazz. En treedt dus nog regelmatig op. Natuurlijk kan ik niet meer evenveel als vroeger, maar stil zitten is er niet bij. Door mijn diabetes ga ik helaas wel achteruit. Ik zit regelmatig in het ziekenhuis en moet steeds meer medicijnen slikken. Een arts zei laatst tegen me: U moet misschien wennen aan uw leeftijd, u bent immers geen twintig meer. Nou, dat weet ik echt wel hoor. Maar om nu de hele dag thuis te zitten en te klagen; dat is niets voor mij. Ik probeer zo humoristisch mogelijk en vrolijk mogelijk door te gaan. Tot het echt niet meer kan.

4 6 7 DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF SAMEN STERK In je eentje een plek veroveren in het muzikale landschap is moeilijk. Daarom kiezen steeds meer muzikanten ervoor om met gelijkgestemden de handen ineen te slaan en zo hun slagkracht te vergroten. Door Jasper van Vugt Dankzij internet is de muzikant anno 2014 machtiger dan ooit. Digitale distributie gaat gemakkelijk en snel via Songflow, perspromoters zijn freelance in te huren sinds verschillende platenmaatschappijen de promotieafdeling schrapten of verkleinden (Universal, Warner, V2) en ook pluggers zijn zelf in te schakelen. Voor het publiek is er nu wel een ander probleem; overkill. Talloze eigen-beheer-albums zakken ongehoord de vergetelheid in en bijzondere concerten trekken te weinig bezoekers of krijgen geen podium. Om dat te voorkomen, slaat een groeiende groep muzikanten de handen ineen. De voorbeelden van samenwerkende muzikanten zijn legio. Kyteman richtte in 2009 Kytopia op, de onlangs naar het voormalige Tivoli verhuisde broedplaats dat oefenruimtes, studio s, een PRbedrijf en platenlabels herbergt en een ware speeltuin is voor muzikanten en creatievelingen. In Amsterdam en Enschede hebben singer-songwriters zich verenigd in heuse gildes, waarmee ze open-mic sessies organiseren, elkaar van feedback voorzien en gezamenlijk naar buiten toe treden voor optredens en festivalshows. In de jazz is DOEK een bekend platform voor improviserende muzikanten. DOEK houdt zich bezig met de ontwikkeling en ondersteuning van geïmproviseerde muziek op allerlei fronten: concerten, internationale samenwerkingen, een jaarlijks festival, workshops en laboratoria. ZONDER PROGRAMMEUR Een van de nieuwste collectieven is Splendor, dat sinds september geopend is. In het centrum van Amsterdam heeft een collectief van vijftig muzikanten, componisten en podiumkunstenaars gezamenlijk een oud badhuis omgetoverd tot een culturele vrijplaats. Er wordt gerepeteerd, geëxperimenteerd, gemusiceerd, gedronken, gepraat, gelachen en ideeën uitgewisseld in de drie zalen, twee repetitiestudio s en bar die het pand rijk is. Splendor lijkt op een concertpodium, maar is het eigenlijk niet; het is een werkruimte die gefinancierd wordt door de concerten die de gebruikers er geven, legt David Dramm uit, bestuurslid en een van de muzikanten die in het pand werkt. We hebben vijftig muzikanten uit de volle breedte van het muzikale spectrum in huis. Als je daar concerten van gaat aanbieden lijkt het voor de buitenwereld alsof er een normale programmering is, terwijl we geen programmeur hebben. De vijftig muzikanten uit alle lagen en genres van de muziek zijn bij elkaar gezocht door Wilmar de Visser (contrabassist Radio Filharmonisch Orkest en Nederlands Blazers Ensemble). De mensen die in het pand mogen werken werden geselecteerd op een sterke artistieke drive gecombineerd met ondernemingskracht, om gezamenlijk het pand te kunnen runnen. David: Een plek die zo flexibel is als Splendor was er nog niet. Je kunt hier een strijkkwartet, popband of jazzcombi neerzetten en speciale projecten op korte termijn neerzetten. Probeer dat maar eens met een kamerorkest in de reguliere zalen. Daar moet je zoiets anderhalf jaar van te voren vastleggen, en dan zit er ook nog een programmeur tussen. WE KREGEN ZELF GEEN VOET AAN DE GROND BIJ PLATEN- MAATSCHAPPIJEN RENTE IN MUZIEK Om Splendor mogelijk te maken hebben alle muzikanten ingelegd en zijn er 255 obligaties à (looptijd 10 jaar) uitgegeven aan particuliere investeerders. Rente wordt uitbetaald in muziek: bij één obligatie krijg je één keer tijdens de looptijd een concert bij je thuis door een Splendor-musicus. Lid worden van Splendor kost 100 en levert korting op voor alle activiteiten en gratis toegang voor de vijftig concerten die de Splendormusici jaarlijks verplicht zijn te geven in het muziekcentrum. Vijftien jaar geleden hadden we het niet op deze manier aangepakt, verklaart David de wijze van financieren. Toen waren er meer gangbare manieren als subsidies om zoiets mogelijk te maken. Dat is nu verminderd. De manier waarop wij Splendor mogelijk hebben gemaakt lijkt een relevante werkwijze te zijn voor deze tijd. We krijgen regelmatig mailtjes met de vraag hoe we het aanpakken, tot Londen en New York aan toe. SPELEN VOOR DE GRAP Hoe bijzonder de aanpak van Splendor ook is, het idee van muzikanten die de handen ineenslaan is niet compleet nieuw. Een van de oudste door muzikanten opgerichte collectieven is de Stichting GRAP (Groepen Raad Amsterdamse Popmuziek), de popkoepel van Amsterdam. Opgericht door een groep musicerende studenten van de Rietveld Academie in 1982 was het doel aanvankelijk eenvoudig: spelen in Paradiso en de Melkweg. Huidig directeur Martijn Kramers: Voor Amsterdamse bands bleven de deuren van de Melkweg en Paradiso gesloten. Om daar toch te kunnen spelen werd de GRAP opgericht, met het idee dan doen we het wel zelf. Lid worden kostte 25 gulden per jaar en dat betekende dat je minimaal één optreden per jaar kreeg. Elk jaar werd de Melkweg of Paradiso afgehuurd, waar onder de naam Spelen voor de GRAP een showcasefestival georganiseerd werd. Daar traden de aangesloten bands op en werd er voor gezorgd dat er publiek en pers was. Behalve de mogelijkheid om in wat toen dé popzalen van Nederland waren te kunnen spelen, bood de GRAP ook andere diensten aan voor muzikanten. Kramers: Er werden workshops en informatieavonden georganiseerd waar bijvoorbeeld de nieuwe belastingregels voor muzikanten werden verteld en toegelicht. Ook kon je feedback op je demo krijgen voordat je ermee naar een platenmaatschappij stapte. PLATENMAKENDE MUZIKANTEN Was een platendeal scoren dertig jaar geleden al moeilijk, anno 2014 is dat misschien nog wel lastiger. Dankzij teruglopende inkomsten zijn platenmaatschappijen selectiever geworden in het talent waarin ze investeren en spelen ze meer op safe. Artiesten die te veel afwijken van de smaak van het grote publiek kunnen het bij de meeste labels wel vergeten. Zo ook in het geval van singersongwriter Jeroen Kant, die vorig jaar met collega Mathijs Leeuwis zelf een label oprichtte: Bastaard Platen. Naast releases van de twee oprichters zelf verscheen dit jaar ook het debuut van Flip Noorman op het label. Een nieuwe release van Björn van der Doelen staat op stapel. Kant: Mathijs en ik zijn Bastaard Platen begonnen omdat we zelf geen voet aan de grond kregen bij platenmaatschappijen. Op onze mails en telefoontjes werd niet gereageerd, of we brachten een album bij ze uit en moesten vervolgens toezien dat er totaal geen promotie voor gedaan werd. Dat waren we beu. Dus zijn we het zelf gaan doen. We doen alles zelf; van het schrijven van de liedjes, het inspelen en het financieren. Waarom dan niet ook de plaat zelf distribueren en aan de man brengen? Dat deel hoort er tegenwoordig ook bij, als platenmakende muzikant. Door samen te werken met andere muzikanten sta je sterker en valt meer op. Behalve de onafhankelijkheid en het feit dat hij geen concessies hoeft te doen, noemt Kant als ander groot pluspunt dat hij nu zelf verantwoordelijk is voor het slagen van een plaat. In plaats van zeiken op de manier waarop de industrie in elkaar steekt moet je nu zelf aan de slag om iets voor elkaar te krijgen. Als er iets niet gebeurt ben je daar zelf verantwoordelijk voor. Dat vermindert luiheid.

5 8 9 IN AFWACHTING VAN... AUTEURSCONTRACTENRECHT EN THUISKOPIE Na de zomer zal de Tweede Kamer naar het zich laat aanzien debatteren over diverse auteursrechtelijke onderwerpen, waarvan het langverwachte Auteurscontractenrecht en de langlopende thuiskopiediscussie de belangrijkste lijken. Door Erik Thijssen THUISKOPIE In het vorige Magazine werd al aandacht besteed aan het arrest van het Europese Hof waaruit bleek dat downloaden nu in Zoals wij in reactie op het arrest van het Hof al aangaven: de huidige thuiskopietarieven zijn gebaseerd op een benchmark van tarieven in de ons omringende landen, waar altijd al een downloadverbod gold. De schade uit illegaal aanbod zit dan ook niet in de vergoedingen verdisconteerd. Dat kan ook niet, want die schade is veel hoger dan de thuiskopieopbrengsten. Het thuiskopiesysteem afschaffen zou betekenen dat een algeheel kopieerverbod zou moeten worden ingevoerd. hij een Nota van Wijziging in rond het filmauteursrecht. Verwacht wordt dat de Tweede Kamer na de zomer ook het wetsvoorstel Auteurscontractenrecht zal behandelen.angad-gaur: En dat is hoog tijd. De onderhandelingspositie van veel makers was in 2011 al slecht en is er in de tussentijd niet beter op geworden. De economische recessie wordt ook in de cultuur in veel gevallen op de zwakste partijen afgewenteld en helaas zijn dat meestal de auteurs en de artiesten. Artiesten worden op podia meer en meer MUZIEK WERKT MUZIEK ALS MARKETING- INSTRUMENT De waarde van muziek verzilveren. Het is een uitdaging waar zowel Sena als Buma/Stemra zich voor gesteld zien. Samen verzenden zij jaarlijks ruim facturen naar ondernemers voor het muziekgebruik in Nederland. Het draaien van muziek kost geld, maar levert ook een heleboel op. Waar bestaat die toegevoegde waarde van muziek uit en wat is precies het effect? Om antwoord te kunnen geven op die vraag voert Sena twee onderzoeken uit, beide toegespitst op de kledingbranche. Door Nusch Romijn heel Europa verboden is. In Nederland werd de afgelopen jaren vaak een koppeling gemaakt tussen een mogelijk downloadverbod en de thuiskopieregeling. De Kamer wilde er al vóór de zomer over debatteren. Maar het debat werd uitgesteld tot na de zomer, omdat dan de SONT (Stichting Onderhandelingen Thuiskopie-vergoedingen) een advies zal geven over nieuwe tarieven. Erwin Angad-Gaur, secretaris van de Ntb en namens uitvoerende kunstenaars onderhandelaar binnen de SONT: Daar zit echt niemand op te wachten. Ik hoop dus dat de thuiskopiediscussie binnenkort eindelijk tot enige rust en stabiliteit leidt. AUTEURSCONTRACTENRECHT In 2011 kondigde staatssecteraris Teeven van Veiligheid & Justitie het wetsvoorstel Auteurscontractenrecht (een wettelijke bescherming van auteurs en artiesten tegen de wurgcontracten) aan. In juli beantwoorde hij de tweede serie schriftelijke vragen over het wetsvoorstel vanuit de Kamer en diende gedwongen het ondernemersrisico op zich te nemen en bij de exploitatie van film en muziek is het nauwelijks anders: een eerlijk deel van opbrengsten blijft steeds vaker uit. Natuurlijk zal het auteurscontractenrecht daarbij geen wondermiddel zijn en niet in één klap de ongelijke onderhandelingspositie tussen een individuele maker en een multinationaal mediaconcern kunnen opheffen. Maar het kan wel een belangrijke eerste stap zijn naar herstel van een eerlijk evenwicht op de culturele markt. En dat is broodnodig. DE AFTRAP: VERKENNEND ONDERZOEK In een verkennend onderzoek zoomt Sena in op de belevenis van kledingwinkelbezoek. Hoe beleefden consumenten tussen de 16 en 65 jaar hun laatste winkelbezoek in de afgelopen maand? En welke rol speelt muziek daarin? Deze verkenning levert specifieke inzichten op die Muziek Werkt richting de markt kan inzetten. Denk aan de mening van consumenten over het volume van de muziek of in hoeverre zij zich muziek herinneren. De eerste resultaten wijzen uit dat klantbeleving voornamelijk wordt gevormd door personeel en het aanbod in een kledingwinkel. WIE MUZIEK ZIET ALS KOSTENPOST HEEFT HET MIS Speelt muziek dan een kleinere rol dan gedacht? Nee, zeker niet. Wanneer gericht naar muziek wordt gevraagd, blijkt het voor de helft van de kledingwinkelbezoekers in Nederland wel degelijk belangrijk. Wanneer muziek bijvoorbeeld niet voldoet aan de wensen van de consument, blijkt dit zelfs een reden om een kledingwinkel te verlaten. Met deze en andere resultaten legt Sena de basis voor een effectonderzoek bij een filiaal van kledingwinkel La Ligna. STAP 2: LA LIGNA ALS CASUS Wat gebeurt er met omzet en verblijfsduur van klanten als de keuze voor muziek is aangepast aan de doelgroep? Dit meet Sena onder de klantengroep van La Ligna: vrouwen tussen de 35 en 50 jaar. In plaats van willekeurig gekozen muziek draait een speciaal samengestelde playlist voor de periode van een maand. Met positieve resultaten is dit het punt waarop Muziek Werkt de kosten voor muziek daadwerkelijk kan inzetten als marketinginstrument. Eind 2014 verwacht Sena de eerste resultaten van het effectonderzoek. Met de facturatie in zicht is dat een mooi moment voor Muziek Werkt om weer actief de barricade op te gaan. Een must in een tijd waarin er actief wordt bezuinigd op cultuur en het voor musici lastig is om te leven van muziek. Wie straks nog de perceptie heeft dat muziek gratis is of muziek ziet als kostenpost, heeft het mis. Muziek heeft heel veel waarde: Muziek Werkt. FACTS: Voor 46% van de kledingwinkel- bezoekers is de aanwezigheid van muziek in de winkel heel belangrijk. Bij textielsupers wordt Neder- landstalige muziek vaker passend gevonden dan bij andere winkels. OVER MUZIEK WERKT Voor muzikanten en producenten is de betalende klant van Sena een belangrijke bron van inkomsten. Muziek wordt helaas vaak als kostenpost gezien in plaats van als marketinginstrument. De investering is meer dan een factuur van Sena. Deze positieve boodschap draagt Sena actief uit onder de vlag Muziek Werkt, een samenwerking tussen Sena en Buma/ Stemra. Met het uitvoeren van twee onderzoeken geeft Sena hier in 2014 een flinke impuls aan.

6 10 11 WAT VOOR EEN PROJECTEN DOE JIJ ALLEMAAL? Op het moment speel ik bij Guus Meeuwis, Ruben Hein en Gotcha. Daarnaast doe ik veel studio- en sessiewerk. WAT VOOR STUDIOWERK? Laatst de muziek voor Het Schaep met vijf poten en Moeder ik wil bij de Revue, een heel gaaf nieuw project wat LOUIS V heet, maar ook iets voor de Efteling, dat was wel grappig. MUZIEK VOOR DE EFTELING? Ja, als je daar loopt, dan hoor je toch muziek? Nou, dat. HOE KOM JE AAN DIE KLUSSEN? Dat gaat via via. Het wereldje is niet zo groot. WAAROM KIEZEN ZE JOU, DENK JE? Wat mij betreft moet je zo open mogelijk een sessie ingaan. Altijd zoeken naar de meest passende benadering voor dat specifieke stuk. Ik kom nooit met een vaststaande sound of stijl binnen. Een goed drumgeluid hangt van zoveel dingen af; stokken, vellen, trommels, je houding. HOOR JIJ DAT DAN, ALS IEMAND IETS MET EEN KROM RUGGETJE INSPEELT? Het is meer iets wat je kunt gebruiken. Soms past een kromme, hakkelende groove beter dan soepel en snel. ER ZIT NOGAL EEN VERSCHIL TUSSEN GOTCHA EN GUUS MEEUWIS, MAAKT DAT UIT VOOR JOU? Er zit verschil tussen muziek die ik thuis luister en muziek die ik graag speel. Alle muziek waar ik wat van oppik, speel ik graag. Net zoals ik het kicken vind om de ene keer in een stadion te zitten en de week daarop bij een funksessie in een kroegje. HOE DOET IE HET? MARTIJN BOSMAN (47) DRUMMER LAAGSTE MAANDSALARIS 0. Vooral voor mijn dertigste, toen leefde ik vaak van de fooien van mijn barbaantje. HOOGSTE MAANDSALARIS Geen idee, het zal rond de euro liggen. Sowieso moet het juni zijn geweest, met stip de beste muzikantenmaand want dan komt het Sena-geld binnen. Zie je op Facebook ook meteen overal trotse nieuwe eigenaren van vintage gitaren en drumspul. MUZIKANTENKOSTEN Ik verzamel vintage drumstellen. Ik heb er bijna dertig. Maar ik gebruik ze ook allemaal. Zeker in een studio vind ik het fijn als ik vrijwel elke sound kan bieden. GROOTSTE UITSPATTING DIT JAAR Drumspullen kopen lijkt een beetje op een schoenenverslaving: er is altijd iets nieuws wat ik nog niet heb. Door Jowi Schmitz Foto: Paul Tolenaar HOE DENK JE OVER NABURIG RECHT? Als je als sessiedrummer aandeel hebt in het succes van een liedje dan vind ik het terecht dat daar een vergoeding tegenover staat. Het is toch jouw inbreng die mede heeft geholpen. Je bent natuurlijk geen componist, maar je hebt wel een vibe, daarom hebben ze je gevraagd. DOE JE NOG MEER OM GELD TE VERDIENEN? Ik acteer, en ik presenteer af en toe. Ook doe ik voice-overs voor commercials. INVESTEER JE IN JE CARRIÈRE? HOE DAN? Je moet altijd in beweging blijven, blijven ontwikkelen, nieuwe richtingen zoeken. Daarnaast moet je goed kijken waar je kansen liggen en niet teveel energie steken in kansloze ondernemingen. KANSLOZE ONDERNEMINGEN? Als je een bandje begint met het idee veel op te treden en het komt niet van de grond. Dan kun je nog een plaat maken en nog een, maar wat niet werkt, werkt niet. IS TE VOORSPELLEN OF EEN BANDJE SUCCESVOL ZAL ZIJN? Er zijn supertalenten waarbij je gewoon voelt dat ze het gaan maken. Maar verder, nee. Het is ook momentum en mazzel. Soms ben je gewoon op het verkeerde moment op de verkeerde plaats. GEEF JE OM ROEM? Als ik al iets merk van een status dan vind ik dat vooral ongemakkelijk. Daarom ben ik blij dat ik geen zanger ben, ik zit toch altijd redelijk veilig achter mijn potten en pannen. TIP VAN MARTIJN: Een muziekcollectief van wisselende muzikanten dat ik met drie anderen ben begonnen. We geven onze eigen draai aan mooie nummers van muzikale helden.

7 12 13 LORAN WITTEVEEN Foto s: Ruud Zinzen PAKT UIT Stomverbaasd is pianist/componist Loran Witteveen als hij hoort dat hij met zijn gelijknamige kwintet de Sena Dutch Jazz Competition 2014 heeft gewonnen. We hadden onze instrumenten al ingepakt en moesten die als een haas weer uitpakken om de set van de winnaar te spelen. Onderdeel van de hoofdprijs is deelname aan de EBU European Jazz Competition 2014 en een optreden op het North Sea Jazz Festival. Door Anita Verheggen Witteveen bereidt zich met zijn kwintet voor op de Europese competitie. Daar moet hij het opnemen tegen toptalenten uit Finland, Engeland, Zweden en Slowakije. De NTR en een aantal andere aan de EBU gelieerde omroepen, zoals de BBC, zenden de finale uit. Witteveen heeft voor deze gelegenheid de bassist Pat Cleaver gevraagd als vervanger omdat zijn vaste bassist verhinderd is. De finale vindt plaats in LantarenVenster in Rotterdam en is noodgedwongen naar de middag verplaatst omdat het Nederlands elftal tegen Costa Rica speelt. Het is duidelijk: Nederland moet vandaag twee keer winnen! roept Witteveen. Ondanks de druk die zo n finale met zich meebrengt, is de sfeer in de kleedkamer relaxed. De deelnemende muzikanten wachten backstage (waar de champagne al koud staat) op de verlossende juryuitslag. Hoewel de groepen elkaar beconcurreren voert collegialiteit de boventoon. De Zweedse mondharmonicaspeler Filip Jers wint de competitie maar bassist Pat Cleaver krijgt de prijs voor de beste solist. Sena-jurylid Marius Beets, zelf bassist, reikt de prijs uit: Hij deed werkelijk alles goed; zijn improvisaties waren van een hoog niveau. Witteveen blij: We hebben hier weer een prijs in de wacht gesleept. Ik voel me absoluut geen verliezer en vind het fantastisch dat we aan dit concours mochten meedoen. Een week later volgt het optreden tijdens het North Sea Jazz Festival. Een uitgelezen kans om je als jong talent te presenteren aan een groter publiek. Witteveen wil extra repeteren om goed voor de dag te komen. De blaaspartijen liepen nog niet helemaal goed. Daar gaan we aan werken. Foto: Hans Speekenbrink De groep heeft extra gerepeteerd en het optreden loopt gesmeerd. Speciaal voor dit concert heeft Witteveen nog twee nieuwe composities uit zijn mouw geschud. Opvallend hoeveel mensen komen kijken naar de winnaar van de Dutch Jazz Competition Het kwartet neemt een daverend applaus in ontvangst. Dit is toch wel het voorlopige hoogtepunt, vertelt een enthousiaste Witteveen. Volgend jaar gaan we op tournee. Ik heb nog ruim de tijd om daar een paar mooie nieuwe liedjes voor te schrijven.

8 14 15 REFLECTIES IT S THE ECONOMY, STUPID! PART 2 (CAMPAGNESLOGAN VAN BILL CLINTON UIT 1992) DISCUSSIES GEBASEERD OP EEN SCHEEF BEELD, LEVEREN SCHEVE CONCLUSIES OP Vlak voor de zomer verscheen het onderzoeksrapport Economic Contribution of Copyright-Relevant Industries in the Netherlands. Het onderzoek werd in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken op basis van internationale normen (gesteld door de WIPO) uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek (gelieerd aan de Universiteit van Amsterdam). Het onderzoek toont nogmaals aan hoe belangrijk het intellectueel eigendom is voor onze economie. De cijfers, gebaseerd op gegevens uit 2011, zullen velen verbazen, met name degenen die lijken te denken dat auteurs- en naburig recht vooral lastige economische obstakels zijn en een ondersteuning voor een verlieslijdende, subsidieafhankelijke culturele sector. DE CIJFERS De bruto toegevoegde waarde van de auteursrechtrelevante sectoren aan de Nederlandse economie bedroeg in ,9 miljard, ofwel 6 procent van het Nederlandse Bruto Binnenlands Product (BBP). De sectoren hebben gezamenlijk een positieve bijdrage van 1,2 miljard in het Nederlandse handelsoverschot. Dat betekent een lichte stijging ten opzichte van de vorige meting in 2008, gebaseerd op gegevens uit 2005; toen was de bijdrage aan het BBP 5,9 procent. De gemiddelde bijdrage in andere landen waar een vergelijkbaar onderzoek is uitgevoerd volgens dezelfde methodiek is 5,2 procent van het BBP. Verder rapporteert SEO dat de auteursrechtrelevante sectoren Nederland een werkgelegenheid opleveren van circa voltijdbanen. Dat is gelijk aan 7,4 procent van de totale werkgelegenheid. In de eerdere meting van 2005 was dat aandeel nog 8,8 procent. In aantal banen gaat het om een daling van fte s; deze komt grotendeels op het conto van een neergang in de zogeheten Afhankelijke Sectoren, met name de productie van ICT-hardware, maar heeft wellicht ook iets te maken met de licht aangepaste systematiek van het onderzoek, die vergelijking met het verleden iets bemoeilijkt. Het gemiddelde aandeel in de nationale werkgelegenheid in andere landenstudies (volgens de oude systematiek) is 5,4 procent. Opvallend is tenslotte de verdeling over de onderscheiden deelsectoren : de sector software en databases is de grootste (verantwoordelijk voor 49 procent van de BBP bijdrage), gevolgd door de sector pers en literatuur (20 procent), de sector beeld en geluid (tezamen ook 20 procent) en de advertentiesector (10 procent). HARDNEKKIGE FOCUS Uit de cijfers valt allereerst te leren dat de hardnekkige focus van de afgelopen tien jaar op de muzikant die met zijn optredens zijn geld toch wel verdient elke relevantie mist. Niet alleen vallen de verdiensten van live optredens voor de meeste muzikanten erg tegen en vergeet degene die dit stelt eenvoudig dat veel musici het werk van andere componisten en tekstschrijvers spelen; componisten en tekstschrijvers die dankzij het auteursrecht een aanspraak hebben op een deel van de recette. Vooral miskent de redenering de breedte van het auteurs- en het naburig recht: het auteurs recht is er voor de journalist, de dichter, de scenarist, de componist, de fotograaf en de striptekenaar. Het is van belang dit gegeven telkens opnieuw onder de aandacht te brengen: discussies gebaseerd op een scheef beeld, leveren scheve conclusies op. SCHEVE VERDELING Gecombineerd met eerdere onderzoeken naar de inkomsten van auteurs en artiesten bevestigen de cijfers daarnaast de pijnlijk scheve verdeling van inkomsten in de wereld van het intellectueel eigendom. De modale professionele popmuzikant verdiende in 2009 een netto jaarinkomen van rond de (muziek plus andere inkomsten) en ruim de helft van de musici verdiende niet meer dan netto met muziek blijkt uit het onderzoek Pop wat levert het op? uit Een acteur verdiende in 2009 gemiddeld met zijn werk, toont het onderzoek Spelen voor de kost uit 2010 aan. Ook eerder door SEO uitgevoerd onderzoek (Wat er speelt, De positie van makers en uitvoerend kunstenaars in de digitale omgeving uit 2011) bevestigt dit beeld: de inkomenspositie van auteurs en artiesten is gemiddeld zwak, net als hun markt- en onderhandelingspositie. Inkomsten voor de daadwerkelijke makers van cultuur-producten staat meer en meer onder druk, mede door het ontstaan van steeds grotere opdrachtgevers en exploitanten. FOOI Het was mede aanleiding voor staatssecretaris Teeven om het wetsvoorstel Auteurscontractenrecht aan de Tweede Kamer te sturen (zie pagina 8). Terecht, want gecombineerd met de cijfers die het economisch belang van de sector weerspiegelen is de zwakke marktpositie van de maker niet langer te verdedigen. In een sector die verantwoordelijk is voor 6 procent van ons Bruto Binnenlands Product en 7,4 procent van onze werkgelegenheid kan het niet zo zijn dat degenen die aan de basis van diezelfde industrie staan met een fooi worden afgescheept. Niet alleen om morele redenen, maar ook uit welbegrepen eigenbelang. De Nederlandse economie is mede van auteurs en artiesten afhankelijk. Dat hun beroep aan het afglijden is naar een veredelde hobby zou meer economen en meer politici zorgen moeten baren. Door Erwin Angad-Gaur

9 STEM TOT 28 SEPTEMBER OP JE FAVORIET Wie wint de Gouden Notekraker? Wie treedt in de voetsporen van onder meer Racoon, Caro Emerald en Ilse DeLange? Dé prijs van en voor uitvoerende kunstenaars in televisie en muziek wordt op 29 september uitgereikt in Paradiso. Performers Magazine sprak met de drie genomineerde muzikanten. Door Rianne van der Molen WOUTER HAMEL Zowel letterlijk als creatief blijft Wouter Hamel onontgonnen gebieden verkennen, vindt de commissie die hem voor de Gouden Notekraker nomineerde. Ik ben inderdaad niet bang om nieuwe dingen te proberen, zegt hij nuchter. Laat me liever meenemen in een proces, zonder vooraf vast te leggen wat de stijl precies wordt. Zo heb ik nooit gedacht: laat ik eens een album met jazzy pop maken. Dat ontstond gewoon. Je schrijft een liedje en dat vraagt om een bepaalde behandeling. En dan is het altijd leuk om de dingen anders te doen dan eerder. Hij voelt zich vereerd dat hij samen met Tim Knol en Mr. Probz genomineerd is voor de prijs. Tim Knol waardeer ik heel erg en Mr. Probz heeft natuurlijk een wereldhit gehad. Twee hele goede muzikanten. Stemmen werven voor mezelf doe ik niet, ik heb liever dat collega s vanuit zichzelf op me stemmen. Hij wil graag winnen, helemaal na de ietwat lauwe ontvangst van Pompadour. Want hoewel dat laatste album positieve recensies kreeg, vallen de verkoopcijfers vooralsnog een beetje tegen. Raar genoeg heeft Pompadour in het buitenland veel meer indruk gemaakt, zegt Hamel. In Japan en Zuid-Korea wordt mijn single Live a Little veel gedraaid op de radio. Daar sta ik straks weer op allemaal grote festivals. Om daarna in Nederland te beginnen met een clubtour. Ik heb enorm zin in beide. Hamel geniet van de afwisseling. Van het relatief anonieme leven hier en de gekte die hij soms treft in Azië. Van wat daar gebeurt zou je bijna arrogant worden. Mensen met cadeaus en fans die twee uur in de rij staan voor een handtekening. Als je het hele jaar zo leeft is het makkelijk om te denken: Ik ben de shit. Maar als ik dan terugkom in Nederland moet ik weer net zo hard werken als iedereen. Dat werkt gelukkig heel ontnuchterend. Foto: Sanja Marusic Foto: Tim Pen Foto: Jens van der Velde MR. PROBZ Zonder website en in eerste instantie zonder platenmaatschappij wist Dennis Princewell Stehr alias Mr. Probz de halve wereld te veroveren. De remix die Robin Schulz maakte van zijn nummer Waves werd uitgelicenseerd aan Sony en werd in Engeland, Noorwegen, Zweden, Duitsland en tal van andere landen een gigantische hit. Het is bizar, het blijft maar doorgaan, zegt Dennis met nog altijd wat verbazing in zijn stem. Twee weken geleden trad ik op in Oslo voor mensen en stond iedereen mijn liedje mee te zingen. Het is bizar hoe snel alles is gegaan. Een jaar geleden was hij immers nog relatief onbekend, al bracht hij al een tijdje muziek uit en verzorgde hij vaak refreintjes voor collega-rappers in binnen- en buitenland. Hij heeft sinds mei vorig jaar een manager die zijn zakelijke dingen regelt, maar doet verder nog altijd alles zelf. Dat verklaart ook waarom er nog altijd geen website in de lucht is. Die is er eigenlijk al wel, maar ik heb nog geen tijd gehad om hem te posten. Lachend: Ik heb het nogal druk, vandaar. Hij vindt het wel belangrijk om dat soort dingen zelf te doen. Het liefst geeft hij zo min mogelijk uit handen. Als het over Mr. Probz gaat, zien mensen mij. Ik ben het gezicht, dus dan vind ik het jammer als daar twintig mensen achter zitten. Ik houd van die personal touch. Al doe ik echt niet alles alleen. Zonder de hulp van mijn manager en Sony had ik nooit het bereik gehad wat ik nu heb. Maar ik wil het wel klein houden. Zijn nominatie voor de Gouden Notekraker ziet hij als een groot compliment. Hij vindt het mooi dat hij een uitmuntende, diverse songwriter genoemd wordt. Collega s oproepen om op hem te stemmen gaat hij niet doen. Ik ben niet iemand die mensen spamt. Als andere muzikanten gemotiveerd zijn om op me te stemmen, heel graag. Maar ik ga niet smeken. We zullen straks wel zien. Ik hoop dat ik win, maar gun het die andere jongens net zo goed. TIM KNOL Ik zag hem echt niet aankomen, zegt Tim over zijn nominatie. Om te vervolgen: Maar ik vind het wel te gek hoor. Ik heb zelf ook weleens gestemd voor die prijs, het is mooi dat mijn collega s nu op mij kunnen stemmen. Actief stemmen werven gaat hij niet doen, dat vind hij een beetje bedelen. Als hij straks de prijs mee naar huis neemt, moet dat zijn omdat andere muzikanten echt vinden dat hij de Notekraker verdient. Het zou een coole erkenning zijn vanuit het vakgebied, maar ik ben er ook weer niet overdreven veel mee bezig. De andere genomineerden kent hij slechts een beetje. Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet helemaal thuis ben ik het repertoire van beide heren, zegt Knol lachend. Maar weet wel dat ze beide supergetalenteerd zijn en dat het natuurlijk geweldig is dat Mr. Probz een hit heeft gehad in Engeland. Ik heb dus zeker respect voor de mannen. Zelf heeft hij momenteel zijn solowerk even naar de zijkant geschoven. Hoewel hij wel onder eigen naam op wat festivals staat, is hij vooral bezig met The Miseries. Dat bandje ben ik met wat vrienden uit Hoorn begonnen. Eigenlijk voor de lol, maar inmiddels zijn we behoorlijk druk. We spelen powerpop en punkachtige liedjes, dus mensen zien mij zo ook eens van een andere kant. Hartstikke leuk. Eerst gaat hij met hen een plaat opnemen, pas daarna komt het merk Tim Knol weer aan de beurt. Een nieuw album onder mijn eigen naam wil ik niet overhaasten. Achteraf gezien kwam mijn tweede album veel te snel na de eerste. Daarom ga ik nu weer gewoon schrijven en langer verzamelen. Om straks een te gekke plaat te maken. ACTIEF STEMMEN WERVEN DOEN WE NIET

10 18 19 PODIUM Het wordt tijd voor Green Streaming DE WAARDE VAN MUZIEK WE DRAAIEN ALLEEN WAT WE ZELF TOF VINDEN Schorem Haarsnijder & Barbier Bart Wirtz is saxofonist, componist en presentator van het radioprogramma Dutch Jazz dat iedere dinsdagavond wordt uitgezonden op Sublime FM. Met zijn cd idreamer won hij in 2012 de Edison Jazzism Publieksprijs. De door hem gecomponeerde track Evolution of the Innocent werd ongeveer maal gestreamd op Spotify. Wirtz verheugde zich op de inkomsten uit deze populaire track maar die vielen bitter tegen. Door Anita Verheggen WAT HEEFT HET JE TOT NU TOE OPGEBRACHT? Het auteursrechtelijke percentage is 0, cent per stream. Dus ik heb nu ongeveer 3 ontvangen. En mijn label heeft tot nu toe 400 dollar aan digitale royalty s ontvangen van Spotify. Daar krijg ik dan nog een deel van omdat ik een royalty percentage met hen heb afgesproken. Maar al met al is het te weinig. Als mijn track op de radio wordt uitgezonden ontvang ik een hoger bedrag. Het is een publiek geheim dat de grote platenmaatschappijen aandeelhouder van Spotify zijn. Ze hebben een soortgelijke deal met de paar concurrenten van Spotify. Zonder die majors is er geen streamingdienst mogelijk omdat zij het exclusieve recht hebben om dergelijke deals af te sluiten. En helaas brengt dat de musici bar weinig op. MAAR ALS DE CONSUMENTEN JOUW MUZIEK ILLEGAAL DOWNLOADEN VAN INTERNET ONTVANG JE HELEMAAL NIETS Ja, dat klopt natuurlijk en ik vind het systeem van zo n streaming-dienst goed. Maar de consumenten die maandelijks 10 betalen voor een abonnement op Spotify hebben het gevoel dat ze goed bezig zijn en zijn zich er niet van bewust dat musici maar zo n klein deel van de opbrengst ontvangen. Wij moeten ervoor zorgen dat zij zich daarvan bewust worden en dat er wat aan die scheve verdeling van de inkomsten wordt gedaan. Foto: Frank de Graaf IN JE COLUMN VOOR HET NTB -MAGAZINE MUZIEKWERELD PLEIT JE VOOR EEN MUZIKANTVRIENDELIJK ALTERNATIEF VOOR SPOTIFY. HOE ZIET DAT ER UIT? Er zou een Green Streaming-dienst moeten worden opgezet waarvoor consumenten iets meer betalen. In ruil daarvoor kunnen ze streams met een hogere geluidskwaliteit beluisteren en weten ze dat het grootste deel van de inkomsten terechtkomt bij de musici en labels die daadwerkelijk in de track hebben geïnvesteerd. Je kunt het vergelijken met een bedrijf als Green Choice dat duurzame energie levert tegen een iets hogere prijs. Je zou bijvoorbeeld alle jazz in een Green Stream kunnen aanbieden en eventueel per genre uitkeren. Als je producten bij een eco-supermarkt koopt betaal je ook meer, maar weet je dat je goed bezig bent. Zo zou het ook met streamingdiensten moeten gaan. Het wordt tijd dat er naast Spotify een andere winkel wordt geopend die de consumenten een muzikantvriendelijk alternatief biedt. Muzikanten steken vaak al hun spaargeld in het maken van een goede opname en lopen een groot financieel risico. Via Green Streaming geef je ze de mogelijkheid om op z n minst uit de kosten te komen. IK HEB NU ONGEVEER DRIE EURO ONTVANGEN Foto s: Paul Tolenaar Drieënhalf jaar geleden ben ik samen met Leen Schorem begonnen. We knippen al 27 jaar en waren de traditionele kapperszaken beu. Het idee voor een traditionele barbershop had ik al jaren. De spullen die je hier om je heen ziet heb ik in de loop der tijd zelf verzameld. Met de zaak willen we rust brengen en een nostalgisch gevoel oproepen. Het is een plek waar gasten onder elkaar kunnen zijn en samen lol kunnen hebben. Vrouwen worden dan ook niet toegelaten. We scheren en knippen alleen klassieke coupes. In het begin kwamen vooral onze vrienden naar Schorem, gasten uit de rockabilly en psychobilly-scene. Dankzij hen ben ik begonnen met knippen: zij namen platenhoezen mee van Elvis Presley en Eddie Cochran en vroegen of ik hen ook zo n kuif kon bezorgen. Inmiddels komen mensen vanuit heel Nederland naar Schorem voor die kapsels. Op de een of andere manier waren we op het juiste moment op de juiste plek; vlak na de opening raakten snorren en baarden weer in de mode. We hebben het knippen, maar we hebben ook de muziek. Muziek is het bloed dat door de aderen van Schorem stroomt. Zonder muziek zou deze winkel ook niet werken. Het bepaalt 50 procent van wat we zijn. Sinds dag één draaien we alleen muziek die we zelf tof vinden, zonder ook maar een minuut bezig te zijn met de vraag of de klant de muziek ook kan waarderen. Als ze het niet leuk vinden dan staat het ze vrij om ergens anders heen te gaan. Onze klanten vragen vaak naar de muziek die ze hier horen. Die is heel gemêleerd, van rockabilly, country en punk tot blues en jazz. s Middags draaien we ook harde muziek, zoals metal, psychobilly en hardcore. Het is muziek die je niet zo vaak hoort in een winkel. Mensen leren zo veel nieuwe muziek kennen. Op zaterdag zitten ze hier soms wel vijf uur te wachten voordat ze aan de buurt zijn. Al die tijd horen ze gave muziek. Elke winkel heeft een eigen sfeer, die wordt bepaald door het product, het interieur, de bediening, en ook door de muziek. Performers Magazine praat met Robert Bertus Rietveld, medeoprichter en -eigenaar van Schorem Haarsnijder en Barbier in Rotterdam. Door Jasper van Vugt We organiseren ook een festival: Scumbash. Er spelen achttien bands en er komt 4000 man op af, dit jaar was het uitverkocht. De bands die er spelen zijn ook in de zaak te horen, zoals Toy Dolls, Peter Pan Speedrock en Blue Grass Boogiemen. In de winkel draaien we vanaf Spotify. We hebben zelf afspeellijsten samengesteld, waar mensen zich ook op kunnen abonneren. We beginnen s morgens vaak met Johnny Cash, Hank Williams en soms wat obscuurdere bands. Zoals Pokey LaFarge, die zijn hier ook in de zaak geweest. Ze hebben hier zelfs een clip opgenomen. Dat zetten we natuurlijk op Facebook, waar we meer dan fans hebben. Verschillende bands hebben hier ook live in de zaak opgetreden, zoals Small Town Crooks, Two Man Gentleman Band en Demented Are Go. Thuis luister ik niet zoveel muziek, ik sta hier al iedere dag met lekkere muziek en leuke gasten om me heen te werken. Wat wil ik nou nog meer?

11 20 21 KLASSIEK DE CELLO BENADERT DE MENSELIJKE STEM ONE-WOMAN BAND Van minipodium tot monsterserie: de celliste Katharina Gross bedenkt originele projecten met moderne muziek. De vele klankwerelden van de cello deel ik graag met een groot publiek. Door Guido van Oorschot Foto: Nancy Horowitz Een magische kubus. Een draagbare concertzaal. Een microtheater met licht. Noem het hoe je wilt, maar via de Cello Box van Katharina Gross betreed je een andere wereld. Er klinkt spannende, experimentele pop. Ledverlichting vormt mysterieuze kleuren en patronen. En de celliste zelf? Die zit zingend en strijkend op een speakerbox.eén stopcontact, meer heeft Gross (34) niet nodig voor haar spectaculaire one-woman band. Daarin combineert ze een tweehonderd jaar oude cello met eigentijdse software en elektronica. Niet dat ze is uitgekeken op de conventionele klassieke aanpak. Met het Nederlandse Fresco Trio speelt ze gewoon Ravel, Debussy en Sjostakovitsj. Maar ik kom zoveel fascinerende kunstenaars tegen, dat ik graag nieuwe uitdagingen zoek. Gross werd geboren in Oostenrijk en woont sinds 2010 in Amsterdam. Twee jaar geleden sloeg ze de handen ineen met de percussionist en componist Arnold Marinissen. Samen bedachten ze The Cello Songbook, een reeks composities voor elektronisch bewerkte cello en stem. Zou het niet leuk zijn, dachten we, als we die konden presenteren op een eigen podium, klein en gemakkelijk te transporteren. Dan konden we overal in een handomdraai onze eigen sfeer scheppen. Het plan kwam in een stroomversnelling toen ze de Duitse lichtkunstenares Marion Traenkle erbij betrokken. Nadat ook ontwerper Anton der Kinderen was aangeschoven, kreeg de Cello Box zijn definitieve contouren: een slim kamerscherm van vier scharnierende wanden, met ledverlichting die wordt geprogrammeerd op de muziek. Na optredens op het Amsterdamse festival Cross-linx kreeg Gross enthousiaste reacties. Het publiek vond het erg verrassend. Om te beginnen natuurlijk vanwege de box, die ik tijdens de performance kan openen en sluiten. Maar ook vanwege de muziek, die eigentijds is en toch toegankelijk. Intussen verwezenlijkt Gross alweer een nieuw visioen. In november presenteert ze de eerste vruchten van het project Cellomondo. Ze bedacht het vorig jaar, nadat ze een nieuw stuk van de Zuid- Koreaanse componiste Seung-Ah Oh in première had gebracht. Het was zo stimulerend om met haar te werken, dat ik spontaan zin kreeg in méér nieuwe muziek voor cello solo. Ik dacht: de wereld telt 194 landen. Laat ik proberen in elk land twee stukken te bestellen: één bij een gevestigde componist, één bij een student. Ooit ligt er dus een voorraad van 388 stukken. Gross heeft er al tien in huis, aangeleverd door componisten uit Oostenrijk, Frankrijk, Oezbekistan, Zuid-Korea en Nieuw-Zeeland. Ik heb gemerkt dat ze de cello een prettig instrument vinden om voor te schrijven. Het benadert de menselijke stem en iedereen kan er zijn individualiteit in kwijt. Ze financiert het project met wereldwijde concertverkoop en crowd-funding. Daarnaast krijgt ze steun van de Oostenrijkse ambassade. Mij gaat het natuurlijk vooral om de inhoud, zegt Katharina Gross. De vele klankwerelden van de cello deel ik graag met een groot publiek.

12 22 Foto: Paul Tolenaar Foto: Paul Tolenaar 23 EVEN VOORSTELLEN COLUMN HENK WESTBROEK KNELPUNTEN OPLOSSEN ACHTER DE SCHERMEN Fiora Jagt VOOR NIKS GAAT DE ZON OP, VOOR NIKS DOEN SOMS OOK Ze is er pas drie maanden en draait al negen projecten. Fiora Jagt is als projectmanager bezig met het optimaliseren van de interne processen bij Sena. Een project waar veel relaties snel van zullen horen is het Stakeholdersonderzoek dat in september van start gaat. Door Willemijn de Jonge Ik hou van de hands-on mentaliteit die hier heerst, zegt Fiora Jagt, projectmanager bij Sena. Ze werkt hier net drie maanden, maar begeleid wel al negen projecten. Veel daarvan zijn ITgerelateerd, gericht op het verbeteren van het digitale verwerkingsproces bij Sena. Ik ben bezig de systemen waarin de aanmeldingen, playlists en uitbetalingen bijgehouden worden zo goed mogelijk te laten aansluiten op de werkprocessen. Ik inventariseer knelpunten en ga samen met IT-specialisten op zoek naar verbeteringen en kostenbesparingen. Een kwestie van schakelen tussen gebruikers en bouwers. Een van de projecten waaraan ze net is begonnen, is MySena fase 2. Fiora: Eind vorig jaar is een flinke slag met MySena gemaakt. Op basis van de reacties daarop gaan we nu verder met fase 2. We starten later dit jaar met een usability-onderzoek onder een selecte groep aangeslotenen. Het idee is onder andere om samen alle stappen in het aanmeldproces van repertoire te doorlopen en te kijken wat mensen missen, maar ook wat ze overbodig vinden en welke vragen ze hebben. STAKEHOLDERSONDERZOEK Een project waar relaties op kortere termijn iets van zullen merken is het Stakeholdersonderzoek. Half september ontvangt een grote groep aangeslotenen per mail een uitnodiging voor deelname. In 2012 hebben we ook een klanttevredenheidsonderzoek gedaan, dit is het vervolg daarop, aldus Fiora. NEEM EVEN TIEN MINUTEN DE TIJD VOOR HET STAKEHOLDERS- ONDERZOEK Het gaat onder meer over onze klantgerichtheid, professionaliteit, bereikbaarheid en communicatie. Artiesten, producenten, licentiehouders, zusterorganisaties en ook andere relaties ontvangen een link naar een online vragenlijst. Het kost ongeveer tien minuten om die in te vullen. Ik wil iedereen om hun medewerking vragen want Sena heeft heel veel aan die input. FINANCIËLE REUZEN Fiora komt uit de financiële wereld; ze was voorheen projectmanager bij verschillende banken en verzekeraars. Na jaren voor die financiële reuzen te hebben gewerkt, vind ik het heel leuk om nu bij een kleinere organisatie te zitten. Ik voel me bovendien beter thuis bij de aard van de dienstverlening hier: zorgen dat artiesten krijgen waar ze recht op hebben is iets waar ik me graag voor inzet. Natuurlijk heeft ze net als iedereen bij Sena iets met muziek. Ik luister graag muziek. Zelf speel ik piano, mijn voorkeur gaat wellicht daardoor uit naar klassieke muziek. Maar ik kan ook erg genieten van de Top 40, de radio staat hier altijd aan op de achtergrond. Het Hof van Justitie van de Europese Unie besloot een paar maanden geleden, na jarenlang diep te hebben nagedacht, dat het illegaal downloaden van muziek inderdaad illegaal is. Voordat dit besluit werd genomen was illegaal downloaden namelijk formeel bezien niet echt illegaal, maar slechts moreel verwerpelijk. Dat het slootwaterkoffie verkopende bedrijf Starbucks, net als honderden andere multinationals, nergens op de wereld winstbelasting betaalt, is hiermee enigszins te vergelijken: het is moreel om te kotsen, maar niet echt verboden, dus het mag. Toen het Europese Hof besloot dat het bestelen van componisten en uitvoerenden geen wettelijke basis verdient, werd de voorman van de Partij van de Arbeid uit naam van alle portemonnees van zijn voormalige achterban schuimbekkend kwaad. Net als D 66 trouwens en alle andere partijen die er electoraal gesproken rijker van werden door te gedogen dat auteurs en uitvoerenden bestolen werden. Alleen ik zeg het niet graag maar het is nu eenmaal zo de PVV was consequent. Die vond dat door deze walgelijke gerechtelijke uitspraak een grens overschreden was en dat we daarom de Europese Unie moesten verlaten om weer grenscontroles in te kunnen voeren. De Consumentenbond ventileerde uit naam van haar honderdduizenden consumerende leden dat jatten via het internet beslist niet verboden had moeten worden. Behalve van de Consumentenbond zelf; want als je op het internet wilt zien wat hun best geteste dvd-speler is dan moet je daar nog steeds voor betalen. Al met al vindt de Nederlandse politiek net als de clubs die namens consumenten het woord voeren dat muziek niks mag kosten. Aan de wortels van het auteurs -en het uitvoeringsrecht wordt gezaagd en gehakt, en ze worden stelselmatig vergiftigd. Ook van binnenuit soms. Buma/Stemra hanteert het credo dat alle muziek gelijk is. Die mening deel ik. Ik maak wel graag dit is een strikt persoonlijke opvatting onderscheid tussen muziek die te horen is omdat er een markt voor bestaat en muziek waar een markt voor gekocht wordt, zoals reclamemuziek. Een bedrijf koopt zendtijd voor reclames en de muziek daarin wordt door Buma per seconde net zo hoog gewaardeerd als de vijfde van Beethoven of de vierde van Led Zeppelin. Verkopers van reclames weten aan het begin van het jaar hoeveel muziekseconden er aan het eind van het jaar uitgekeerd zullen worden en snoepen volop van de te verwachten auteursrechten mee. Het is niet ongebruikelijk dat via contracten 80 tot 90 procent van het auteursrecht verdwijnt in de zakken van mensen en bedrijven die geen noot gecomponeerd hebben. Waarom auteursrecht nog auteursrecht heet, is in dit soort gevallen me een raadsel. Italië is een land waar veel mag wat niet kan, maar de makers van reclamemuziek moeten het financieel gewoon eens worden met opdrachtgevers: hun Buma betaalt namelijk geen auteursrecht over muziek waar geen consument om vroeg. Dichter bij huis verstrekt onze eigen Sena in principe geen uitvoeringsrechten over reclame- en achtergrondmuziek. In het naburig recht is de aanspraak op de Sena-vergoeding beperkt tot commerciële fonogrammen. In de snelle wereld van de reclame probeert men evengoed steeds vaker via een listige truc toch Sena-rechten te claimen en dus om uitvoerenden die daar recht op hebben te bestelen. Ik mag hopen dat het Sena-bestuur in dit soort gevallen aangifte van diefstal doet. IK MAG HOPEN DAT HET SENA-BESTUUR AANGIFTE VAN DIEFSTAL DOET

13 DVERS OKTOBER Sittard AMSTERDAM DANCE EVENT OKTOBER Amsterdam CELLO BIËNNALE AMSTERDAM OKTOBER Amsterdam SOUNDS OF MUSIC OKTOBER Groningen MUZIKANTENDAG ON TOUR 25 OKTOBER Delft FESTIVAL JAZZ INTERNATIONAL ROTTERDAM 2014 THE PACK PROJECT FT. MARK SCHILDERS 31 OKTOBER - 2 NOVEMBER Rotterdam MUZIKANTENDAG ON TOUR 8 NOVEMBER Hengelo JAZZFEST AMSTERDAM NOVEMBER Amsterdam POPRONDE 2014 SEPTEMBER - NOVEMBER 31 steden in Nederland Heel mijn jeugd heb ik gezegd: Ik weet Alleen, hoe meer ik zocht, hoe minder ik wist Nu heeft de klok zestig keer geslagen Ik sta nog steeds voor mijn raam Ik kijk en zoek in mezelf Nu weet ik het Ik weet dat ik het nooit zal weten Het leven, liefde, geld, vrienden, de rozen Je zult nooit iets weten van de klank en de kleur van de dingen Dat weet ik Dat weet ik dan ook zeker UIT: NU WEET IK HET (MAINTENANT JE SAIS), KO VAN DIJK (1974) PRODUCTIE CEES SCHRAMA, VERTALING GUUS VERSTRAETE

Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding!

Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding! Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding! In ons dagelijkse leven kunnen we niet zonder muziek. Voor heel wat winkels,

Nadere informatie

De zakelijke kant van muziek

De zakelijke kant van muziek De zakelijke kant van muziek Leerlingentekst en opdrachten Muziek en tekst: eigendom, rechten en geld verdienen Je bent gek op muziek en wat is nou leuker dan van je hobby je werk maken? Als je een bandje

Nadere informatie

Je eigen podium. tekst: Anita Verheggen fotografie: Minke Faber

Je eigen podium. tekst: Anita Verheggen fotografie: Minke Faber tekst: Anita Verheggen fotografie: Minke Faber Terwijl de bestaande gesubsidieerde podia steeds meer moeite hebben om het hoofd boven water te houden, creëren musici nieuwe, kleinschalige speelplekken.

Nadere informatie

Rotterdam Jazz Orchestra. Belcanto Festival, Dordrecht. Jazz Café Dizzy, Rotterdam. december 2001. september 2001. mei 2004

Rotterdam Jazz Orchestra. Belcanto Festival, Dordrecht. Jazz Café Dizzy, Rotterdam. december 2001. september 2001. mei 2004 ob van de Wouw Rotterdam Jazz Orchestra december 2001 Het Rotterdam Jazz Orchestra werd eind 2003 opgericht door Rob van de Wouw, Louk Boudesteijn en Martijn de Laat. Door de oprichting kreeg Rotterdam

Nadere informatie

5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1

5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1 5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1 Erwin Angad-Gaur E r worden, zowel nationaal als internationaal, veel discussies gevoerd over

Nadere informatie

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 INHOUD 1. Wat is podiumpresentatie 2. De voorbereiding 3. Het podium op 4. Tijdens het spelen 5. Als het stuk uit is 6. Je optreden zit erop 7. Het interview

Nadere informatie

Open Podium - Plan van Aanpak

Open Podium - Plan van Aanpak Open Podium - Plan van Aanpak Versie 1.3 07-10- 2013 www.openpodiumleeuwarden.nl Auteurs Johan Doornenbal Quirine Sebel Inhoud Open Podium in een notendop... 2 Rolbeschrijvingen bij Open Podium... 3 Rollen

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

gegeven. Op een later moment lieten de handtekeningenjagers het afweten.

gegeven. Op een later moment lieten de handtekeningenjagers het afweten. In herinnering ga ik terug naar het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Radio was als het ging om de commerciële stations actief vanaf internationale wateren glorieus. Hilversum 3, dat 6 jaar

Nadere informatie

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Ivar Key Oosterloo Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Hij is dit najaar een van de favorieten voor de titel Voice of Holland 2012. Hij schrijft zijn eigen muziek en treedt al jaren op met zijn

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Opstartlessen. Lesbrief 9. Muziek. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl

Opstartlessen. Lesbrief 9. Muziek. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl www.edusom.nl Opstartlessen Lesbrief 9. Muziek Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u iets mooi vindt. Een gesprek voeren over muziek. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen Als eerste moet je goed weten waarover je song gaat. Dit lijkt overduidelijk, maar dat is het niet altijd. Probeer in één woord vast te leggen waarover je song gaat. Het is uiteraard bepalend voor de tekst

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia BELANGRIJK Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar je voor

Nadere informatie

KUNSTLES. 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids

KUNSTLES. 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids KUNSTLES 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids ELLA, EEN SWINGEND SPROOKJE Binnenkort gaat jullie klas naar Ella, een swingend sprookje, van Jazz4kids. Het verhaal van Ella lijkt op het sprookje van het lelijke

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker 2 REINAERDE IN DE KIJKER Vragen voor het WMO loket 4 BEN IK IN BEELD!? De WMO voor ambulante begeleiding 5 RICHARD REIST ROND Anton Maas neemt afscheid van Reinaerde 7 ONDER

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Interview met DJ Kit T

Interview met DJ Kit T Interview met DJ Kit T Ik denk dat heel veel mensen nieuwsgierig zijn naar wie Kit-T nu precies is. Kun je ons wat over jezelf vertellen? Mijn naam is Kitty Nendels, geboren in Kerkdriel en opgegroeid

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten BELANGRIJK: Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar

Nadere informatie

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan Aftellen naar de Toekomst 10 opwindende voorstellen om door te gaan Tekst: Eelco Koolhaas en Kees Le Blansch Vormgeving: Machiel Pleijsier en Dennis Wijmer Video: Jasper Masthoff Muziek: Bart Kiers Leve

Nadere informatie

BUMA, STEMRA en SENA. 1. Ensemble X op een lunchconcert. 2. Live uitzending op radio en tv. VvK - februari 2001. Inhoud:

BUMA, STEMRA en SENA. 1. Ensemble X op een lunchconcert. 2. Live uitzending op radio en tv. VvK - februari 2001. Inhoud: BUMA, STEMRA en SENA VvK - februari 2001 Inhoud: 1. Ensemble X op een lunchconcert 2. Live uitzending op radio en tv 3. CD-productie in eigen beheer 4. CD op radio en tv 5. Wat doen Buma en Stemra? 6.

Nadere informatie

BELEIDSPLAN ACTIVITEITENKALENDER STICHTING JAZZHUIS

BELEIDSPLAN ACTIVITEITENKALENDER STICHTING JAZZHUIS BELEIDSPLAN & ACTIVITEITENKALENDER STICHTING JAZZHUIS 2015-2017 versie: 30 maart 2015 INHOUD I Doel van de stichting.. 3 II Korte voorgeschiedenis.. 3 2.1 Nulde seizoen 2013-2014 3 III Actuele beleid en

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten,

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, presenteert Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, wil Poppunt samen met steden en gemeenten, jeugdhuizen en -verenigingen, scholen, clubs, concertzalen,

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Seizoen 2012-2013 Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Liefde voor muziek De Zeister Muziekschool is hèt trefpunt voor muziek in Zeist. Iedereen die iets met muziek wil doen - van spelen tot luisteren,

Nadere informatie

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten,

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, presenteert Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, wil Poppunt samen met steden en gemeenten, jeugdhuizen en -verenigingen, scholen, clubs, concertzalen,

Nadere informatie

RESEARCH, HARALD WARMELINK, RITUELEN

RESEARCH, HARALD WARMELINK, RITUELEN RESEARCH, HARALD WARMELINK, RITUELEN Alexander Veliev GAR1B V1.0 Research wordt gedaan in verschillende vormen, kwalitatief onderzoek of kwantitatief onderzoek zijn de twee hoofd soorten. Ik heb een kwalitatief

Nadere informatie

zie voor alle foto's ons Foto Album)

zie voor alle foto's ons Foto Album) zie voor alle foto's ons Foto Album) Zaterdag 12 september 07.00 uur begonnen 14 enthousiaste vissers aan de tweede karperwedstrijd uitgeschreven door Hengelsportvereniging Velsen. Deze locatie was op

Nadere informatie

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL SCHIEHAVEN 11 TEL. 010 476 02 12 3024 EC ROTTERDAM www.c5jazz.nl INTRO NIEUWSBRIEF U ontvangt hier de eerste nieuwsbrief van C5 Jazz. Wij gaan ook moderniseren.

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Heeft muziek invloed op retail?

Heeft muziek invloed op retail? Heeft muziek invloed op retail? Ja! Een kwantitatief online onderzoek naar het effect van verandering van muziek in een filiaal van een Nederlandse damesmodeketen. Samenvatting Het platform Muziek Werkt

Nadere informatie

Samenvatting Rapport: Verkennend onderzoek naar de rol van muziek in kledingwinkels

Samenvatting Rapport: Verkennend onderzoek naar de rol van muziek in kledingwinkels Samenvatting Rapport: Verkennend onderzoek naar de rol van muziek in kledingwinkels Achtergrond Met het platform Muziek Werkt worden ondernemers geïnformeerd en geïnspireerd over de toegevoegde waarde

Nadere informatie

Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht. Je stelt doelen, neemt de verantwoordelijkheid en streeft naar het beste resultaat

Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht. Je stelt doelen, neemt de verantwoordelijkheid en streeft naar het beste resultaat 08720 Artiest muziek 10-04-2008 08:37 Pagina 1 werkproces 1 1 2 3 4 5 6 Werken als muzikant Artiest Muziek Wat laat je zien? Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht Je zet ideeën om in concepten

Nadere informatie

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto?

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto? FOTOREGELS Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s Over auteursrecht op foto s is bij consumenten wel eens onduidelijkheid. Soms kan dat tot vervelende situaties leiden voor zowel klant als fotograaf.

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum:

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: O&O-competentietest Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: Ontwikkeld door Expertisecentrum technasium Januari 007 Vormgeving

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inhoudsopgave Docentenhandleiding Leerlingenbladen: Jonge Harten Theaterfestival FILMmmmmmmmm Wie werkt er mee aan een voorstelling? Opdracht Papagaaienjas Kijkwijzer LESBRIEF HARTENJAGERS

Nadere informatie

Verliefd zijn is dat je iemand meer dan aardig vindt, eigenlijk véél meer dan aardig.

Verliefd zijn is dat je iemand meer dan aardig vindt, eigenlijk véél meer dan aardig. Verliefd Savannah (11) Verliefd zijn is dat je iemand meer dan aardig vindt, eigenlijk véél meer dan aardig. Massimo (11) Dat je iemand ziet die je heel mooi vindt. Dan wil je gewoon bij haar zijn. Misschien

Nadere informatie

Spotlight: Joris van Leeuwen

Spotlight: Joris van Leeuwen Om bekende en onbekende schrijvers van Nederlandse bodem die in de genre spanning / fantasy druk bezig zijn en een aantal boeken hebben gepubliceerd, toch wat meer bekendheid te geven, heb ik besloten

Nadere informatie

Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK

Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK Naam: Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Klas: CMD D1 Datum: nov/dec 2009 Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK 1 50 vragenlijst, 10 antwoorden 1. Wat is je sterkste karaktereigenschap? Waarschijnlijk

Nadere informatie

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek DieDrie Lesbrief bij de voorstelling Muziekles (deel1) ±35 minuten (incl. filmpjes) (uitleg en filmpjes) Groep 3 t/m 8 Hoe? In groepjes op 1 of meer computers (met internet), of klassikaal met beamer of

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

De schoolact De techniek bij een optreden

De schoolact De techniek bij een optreden De schoolact De techniek bij een optreden Leerlingentekst en opdrachten De technicus is de persoon die verantwoordelijk is voor de techniek. Meestal is dit iemand die het geluid en/of licht kan doen tijdens

Nadere informatie

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar.

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar. Het seizoen zit er bijna op, het eerste speelt nog in de nacompetitie voor promotie, de jeugdtoernooien gaan beginnen en we hebben nog twee evenementen te goed om dit voetbalseizoen af te sluiten. Als

Nadere informatie

Concept WHAT S UP, LATER?!

Concept WHAT S UP, LATER?! Omgevingsverkenning Toen ik aan mijn vrienden vroeg hoe ze denken over later en pensioen was de eerste reactie van allemaal: nee ik denk alleen over nu na eigenlijk. Vervolgens zei ik dat ze later als

Nadere informatie

Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden

Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden Gezamenlijke Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden Voorstel voor een nieuwe regeling De Consumentenbond, Ntb en FNV Kiem doen gezamenlijk een

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

portfolio MALS STUDIOMALS.NL 01 studiomals.nl PORTFOLIO

portfolio MALS STUDIOMALS.NL 01 studiomals.nl PORTFOLIO MALS STUDIOMALS.NL 01 studiomals.nl PORTFOLIO MALS studiomals.nl info@studiomals.nl /studiomals @studiomals 03 studiomals.nl Je moet een beetje crazy zijn om in deze tijden een ontwerpstudio op te richten.

Nadere informatie

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3.

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3. Over de streep Inhoud Over de streep. 1. Zaalindeling... 2. Hoe ziet de dag eruit?.. 2. Hoe ziet de workshop eruit?.. 2. De groep(en). 2. Wat te doen als.. 3. Hoe. 3. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent,

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Datum: Plaats: Gespreksleiding: Gastsprekers: Participanten: Bezoekers: Thema: vrijdag 17 oktober 2014, 15:00-17:00 uur De Gouden Zaal van DROOMvilla

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Nieuwsbrief MTC december 2014

Nieuwsbrief MTC december 2014 Nieuwsbrief MTC december 2014 Afscheid van een tennisvriend Op 8 december 2014 is helaas veel te vroeg, ons sympathieke en altijd vrolijke tennislid Fred Koster overleden. Wij bewaren mooie herinneringen

Nadere informatie

Werken als SoundDesigner

Werken als SoundDesigner 08722 Artiest Sounddesign 29-05-2008 14:22 Pagina 1 werkproces 1 1 2 3 4 5 Werken als SoundDesigner Artiest SoundDesign Wat laat je zien? Je maakt opnames en produceert zelfstandig en in opdracht Je creëert

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013 www.kidpartners.nl KIDmail 25 Januari 2013 Allereerst willen wij jou een stralend 2013 wensen met de onderstaande doodle. Je kunt zelf invullen waar jouw ster het komend jaar gaat stralen. We hebben het

Nadere informatie

Krachtstroom voor het genereren van leads. tijdens EvenementContact

Krachtstroom voor het genereren van leads. tijdens EvenementContact Krachtstroom voor het genereren van leads tijdens EvenementContact Dank allereerst voor alle reacties en vragen naar aanleiding van mijn vorige reeks Tips on Strips. Verschillende partijen vroegen mij

Nadere informatie

Service Design. Denise van der Burg (0840384)

Service Design. Denise van der Burg (0840384) Service Design Denise van der Burg (0840384) 1 Inhoud 3 Inleiding 4 Huidige costumer journey 5 Toelichting 6 Doelgroep 6 persona 7 Brainstorm 8 Nieuwe service 8 Conceptbeschrijving 11 Verantwoording 13

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Glasvanger. Opdracht van poppodium 013 Glasvanger

Glasvanger. Opdracht van poppodium 013 Glasvanger Glasvanger Live concerten, dance- en clubavonden, non-pop programmering en activiteiten gericht op beginnende muzikanten: het unieke 013 in het hart van Tilburg is hét podium voor pop- en dancecultuur.

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 1)

Luisteren: muziek (B1 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

CULTUUR EN ONDERNEMERSCHAP ONTMOETEN ELKAAR BIJ DIT PRACHTIGE FESTIVAL

CULTUUR EN ONDERNEMERSCHAP ONTMOETEN ELKAAR BIJ DIT PRACHTIGE FESTIVAL 13/14/15/16 JAN 2016 GRONINGEN NL CULTUUR EN ONDERNEMERSCHAP ONTMOETEN ELKAAR BIJ DIT PRACHTIGE FESTIVAL PETER DEN OUDSTEN, BURGEMEESTER GRONINGEN ONDERNEMERSCLUB EUROSONIC NOORDERSLAG 2016 WWW.EUROSONIC-NOORDERSLAG.NL

Nadere informatie

Omdat het kan, 10. grootste toekomstwensen. Inspiratie bronnen/persoonlijke. over de redacteur:

Omdat het kan, 10. grootste toekomstwensen. Inspiratie bronnen/persoonlijke. over de redacteur: Jfor one time only Jelle Burger is geen man die graag met zichzelf te kooop loopt. Hij laat liever zelf zien wat hij in huis heeft. Geboren in Woerden, maar getogen in Helmond; hij heeft van beide kanten

Nadere informatie

Ontmoeting. gezondnu.nl

Ontmoeting. gezondnu.nl Ger van der Gaast (64) weet sinds 2010 dat hij de ziekte van Alzheimer heeft. Inmiddels woont hij in een verpleeghuis in Utrecht. Als voormalig docent verpleegkunde volgt Ger zijn eigen zorg kritisch.

Nadere informatie

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 48 Sushi nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 49 Een rood-actie, een sushibattle - zomaar enkele succesvolle socialmedia-acties van Japas in Ermelo. De tijd van strooien met

Nadere informatie

FRIENDS&FAMILY FUNDING

FRIENDS&FAMILY FUNDING FRIENDS&FAMILY FUNDING Het is door de crisis nog steeds lastig financiering te krijgen voor je onderneming. Waarom eigenlijk geen familie of vrienden benaderen voor een lening? Sprout sprak met drie ondernemers

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN. Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/

DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN. Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/ DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/ Disclaimer: Bij het samenstellen van deze 47 tips is

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Meesters. gitaar. op de. concertgebouw kleine zaal. hoofdsponsor. sponsor. otto vowinkel Luthier

Meesters. gitaar. op de. concertgebouw kleine zaal. hoofdsponsor. sponsor. otto vowinkel Luthier 2010 2011 concertgebouw kleine zaal hoofdsponsor sponsor otto vowinkel Luthier Roland Dyens zaterdag 18 september 2010 20.15 uur Roland Dyens Het vrije concert Het vrije concert Losse kaarten 35,00 Met

Nadere informatie

Y-choice. Luister naar De keuzes die je maakt van Van Dik Hout. Het nummer staat op de CD Het beste van 1994-2001. De songtekst vind je in bijlage 1.

Y-choice. Luister naar De keuzes die je maakt van Van Dik Hout. Het nummer staat op de CD Het beste van 1994-2001. De songtekst vind je in bijlage 1. Kiezen Opwarmertje Een eigen keuze (Naar: Kiezels 10 e jaargang, nr. 5) Laat één jongere beginnen met het noemen van een drietal belangrijke zaken uit zijn leven, bijvoorbeeld iemand kiest scooter, voetbal

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Kinderen over Klantrelaties

Kinderen over Klantrelaties Kinderen over Klantrelaties handouts bij presentatie CRM Inspiration avond van CRM-Association NL 22 april 2009 Door Adriaan Wagenaar Kijk eens door de ogen van een kind naar klantrelaties. Welke nieuwe

Nadere informatie

Spreekuur. Werklozenkrant

Spreekuur. Werklozenkrant Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave: Intro: pagina 3 Spreekuur: pagina 4 Werklozenkrant: pagina 4 Weekje Weg: pagina 5 Jeugdsportfonds: pagina 5 Organisatie: pagina 6 Financieel overzicht: pagina 7 Intro In

Nadere informatie

enter t ain ment Van popsterrenschool naar Richard de Hoop:

enter t ain ment Van popsterrenschool naar Richard de Hoop: 32 Richard de Hoop: Van popsterrenschool naar enter t ain ment Ik wil naar de popsterrenschool, was steevast het antwoord van een kleine Richard de Hoop als zijn moeder hem vroeg wat hij later wilde worden

Nadere informatie

De Beste Singer-Songwriter van Vlaanderen Aflevering 5 Donderdag 5 december om 21.05

De Beste Singer-Songwriter van Vlaanderen Aflevering 5 Donderdag 5 december om 21.05 De Beste Singer-Songwriter van Vlaanderen Aflevering 5 Donderdag 5 december om 21.05 In de aflevering van donderdag 5 december spelen de overgebleven zes singer-songwriters voor het eerst in zaal El Dorado

Nadere informatie

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab Ctylab zoekt aanjager(s) Je hebt misschien al eens van ons gehoord. Een online platform voor klein nieuws en frisse ideeën uit je eigen omgeving. Nu doen we dat nog op Facebook met een kleine groep. Maar

Nadere informatie

Academie voor Popcultuur. Selectie en Toelating 2005-2006 Muziek

Academie voor Popcultuur. Selectie en Toelating 2005-2006 Muziek Academie voor Popcultuur Selectie en Toelating 2005-2006 Muziek Inhoudsopgave 1 Algemeen...1 1.1 De procedure op hoofdlijnen...1 1.2 Toelatingsexamens...1 2 Profiel...2 2.1 Het profiel van de student(e)...2

Nadere informatie

Nieuw leven in JPF blazen vrijdag, 19 april 2013 18:00

Nieuw leven in JPF blazen vrijdag, 19 april 2013 18:00 Tekst: Elsbeth Stoové. Foto s: Ken Wong De Surinaamse Vereniging JPF bestaat al sinds 1941 en is voor vele mensen op het eiland een begrip. JPF staat voor Justitia, Pietas en Fides: gerechtigheid, liefde

Nadere informatie

Quotes TFG & FRIENDS 2015

Quotes TFG & FRIENDS 2015 Xander de Buisonje: Rob de Nijs: The Future Group & Friends! Alleen de naam al! Het was een warm bad top organisatie en fijne sferen. Ik kus jullie! Zoveel liedjes uit het verleden, op het feest van de

Nadere informatie

Eurovisie 2010. Auteur: Gerwin De Decker. was. Dat werd gezongen door. Laura. Zij behaalde de vierde. plaats. En als je wat langer

Eurovisie 2010. Auteur: Gerwin De Decker. was. Dat werd gezongen door. Laura. Zij behaalde de vierde. plaats. En als je wat langer Auteur: Gerwin De Decker was. Dat werd gezongen door Laura. Zij behaalde de vierde Natuurlijk ken je het Junior Eurovisiesongfestival. De Europese liedjeswedstrijd voor kinderen van tien tot vijftien jaar.

Nadere informatie

Met eigen ogen. Anne Cassidy

Met eigen ogen. Anne Cassidy Met eigen ogen Met eigen ogen maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie