Hoofdstuk 7: Klassiek en kopie Spelen met de Oudheid 21 januari fig. 7.4 fig. 7.5

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofdstuk 7: Klassiek en kopie Spelen met de Oudheid 21 januari 2004. fig. 7.4 fig. 7.5"

Transcriptie

1 fig. 7.4 fig. 7.5 Tenslotte is er ook dubbele receptie in Asterix ontdekt. In een vrij zeldzame uitgave van Asterix, Asterix verovert Rome [zie fig. 7.5], krijgt Asterix natuurlijk te maken met Romeinen. Dat was altijd al een regel in de strips. Maar nu krijgt de Gallische held te maken met een bijna onmogelijke opdracht van Caesar zelf. Caesar daagt de Galliërs op om twaalf lastige taken tot een goed einde te brengen. Als ze alle twaalf zouden lukken, zou hij aftreden, zo niet, zouden de Galliërs in het Circus Maximus ter dood worden gebracht. De Griekse held Herakles heeft ooit voor straf twaalf taken uit moeten voeren. De opdrachten zijn vergelijkbaar. In dit geval lopen dus twee recepties door elkaar. In een album uit de gewone Asterix-serie, De Lauwerkrans van Caesar, imiteren enkele slaven bekende klassieke beelden. Duidelijk herkenbaar zijn de Diskoswerper van Myron [zie fig. 7.6 en fig. 7.7] en de Laokoöngroep [vergelijk fig 7.8 met fig 5.10]. fig. 7.6 fig. 7.7 Romeinse fig. 7.8 fig. 7.9 kopie van De diskoswerper van Myron ca. 450 v. Chr. I.2. Kwaak, kwaak, kwaak Er is een verhaal uit de Oudheid over een stel ganzen die het Capitool verdedigd hebben. Het Capitool was een van de zeven heuvels waarop Rome is gebouwd. Het Capitool was ook de belangrijkste heuvel van de zeven. De senaat (het centrale bestuursorgaan van het Romeinse Rijk) was hierop gevestigd. Op een dag zouden barbaren deze heuvel bestormen en plunderen. Een troep ganzen kregen de woestelingen in de gaten en met gepik en gesnater weerden ze deze brute aanval af. Rome was weer voor lange tijd veilig. In de Donald Duck-versie van dit verhaal, De Duckinnen van het Capitool [zie fig. 7.9], speelt Donalds vriendin Katrien de hoofdrol. Terwijl de soldaten van centurion Donaldus falen toeristen, de barabaren, terug te dringen, lukt het Katharina en haar vriendinnen wel. Met hun afgrijselijke gezang jagen ze toeristen uit de stad. Marlene Martins en Joris Tedjokusumo V6c 61

2 fig Het Paleis op de Dam te Amsterdam II. Archaïsche Architectuur In gebouwen zijn regelmatig elementen te zien die de Romeinen en Grieken ook al gebruikten. Het Paleis op de Dam in Amsterdam is daarvan een prachtig voorbeeld. Van buiten lijkt het enigszins op een tempel [zie fig. 7.10]. Zuilen, een geveldriehoek met figuren en beelden van mythologische figuren maken het gebouw zoals het nu in volle glorie staat. Al zijn er snel voorbeelden te bedenken waar de klassieke bouwkunst niet echt serieus wordt genomen. II.1. Moderne tempels Het Paleis op de Dam is niet het enige gebouw dat trekjes heeft van oude tempels en belangrijke gebouwen. Het Witte Huis in Washington D.C [zie fig. 7.11]. heeft ook veel weg van een tempel. De zuilen vormen het duidelijkste herkenningspunt. Architecten kiezen ook regelmatig voor klassieke elementen in hun ontwerpen. Ze zorgen er vervolgens wel voor dat het niet te klassiek uitziet. Met moderne materialen laten ze een kantoorgebouw klassiek en toch modern uitzien [zie fig. 7.12]. fig Het Witte Huis te Washington D.C. fig Een bedrijfsgebouw door architect W.E. Hienkes 1995 II.2. Circus of stadion? In Rome staat s werelds beroemdste stadion, het Colosseum [zie fig en fig. 1.11]. Een kolossaal ovalen stenen gevaarte dat aan ongeveer toeschouwers ruimte bood. Ze keken naar de gruwelijkste moordpartijen tussen mensen en tussen mens en dier. Vandaag de dag zitten elk weekend stadions als De Kuip [zie fig. 7.14] en de ArenA stampvol voor een sportieve slachtpartij tussen voetbalclubs. Ook aan de vorm is weinig veranderd. De traditionele stadions zijn nog altijd ovaal en bieden nog steeds ruimte voor duizenden uitzinnige sportfans. De Kuip heeft bijvoorbeeld zitplaatsen en de ArenA is gevuld met kuipstoeltjes. Alleen het kwetsbare steen is vervangen door staalconstructies en gewapend beton. Zonder het Colosseum zouden we nooit zulke sfeervolle verzamelpunten hebben voor het volk. Het doel is hetzelfde en de vorm maar de materialen zijn aangepast naar hedendaagse maatstaven vertaald. fig Het Colosseum te Rome fig De Kuip (Stadion Feijenoord) te Rotterdam Marlene Martins en Joris Tedjokusumo V6c 62

3 II.3. Slimme mensen Er zijn natuurlijk ook weer mensen die met de klassieke bouwkunst de draak steken. Het mooiste voorbeeld is de stoa (een soort zuilengalerij). In de tijd van de oude Grieken werd er op een zuilengalerij druk gefilosofeerd. De wijsheden, filosofische stellingen en one-liners volgden elkaar in rap tempo op. De Romein Seneca en keizer Marcus Aurelius waren de bekendste stoïcijnen (aanhangers van de stoa). fig Op de stoa in het volgende voorbeeld staat de volgende wijsheid : HOMO SAPIENS NON URINAT IN VENTUM [zie fig. 7.15]. Het betekent zoiets als een wijs man plast niet tegen de wind in. Het is een wijsheid, maar natuurlijk geen echte filosofische spreuk. III. Reclame-rellen Een enkele keer werd er misbruik gemaakt van de klassieke kunst. Reclamemakers probeerden hun merk aan kenmerken van de Oudheid te koppelen. Verhevenheid, duurzaamheid en authenticiteit om maar wat kenmerken te noemen. III.1. Een appeltje voor de dorst De grootste frisdrankfabrikant ter wereld, Coca Cola, probeerde in 1992 een slaatje te slaan uit de klassieken. De zuilen van het Parthenon in de Griekse hoofdstad Athene [zie fig. 7.16] zijn vervangen door de bekende colaflesjes [zie fig. 7.17]. In het Italiaans stond er namelijk een klassieker tegen de dorst. Het traditionele fig Het Parthenon, gebouwd tussen 447 en 432 v. Chr. flesje was dan de zogenaamde klassieker, net zoals de zuilen van het Parthenon. Coca Cola in Italië wilde zo nog meer geld verdienen aan de verkoop van een flesje cola. Velen noemden dit zelfs heiligschennis en de Centrale Archeologische Raad bood officieel haar excuses aan de Griekse regering. Maar inmiddels was Coca Cola toch de lachende derde. Ze waren in het nieuws en hun bekendheid werd alleen maar verspreid. Het doel was bereikt. III.2. Nog een keer Italianen fig Het Franse automerk Renault probeerde hun spiksplinternieuwe wagens aan Italianen te slijten door twee Griekse in te huren. In augustus 1972 werden vlak voor de kust van Riace in Zuid-Italië twee bronzen beelden van naakte mannen opgevist [zie fig. 1.3]. De beelden hadden zilveren tanden en oogharen, ivoren ogen en koperen tepels en mond en wat betreft de rest waren ze ook nog in goede staat. De tentoonstelling van de beelden trok rijen mensen en sommige toeschouwers vielen flauw bij het zien van de twee beelden. In de advertentie vertellen de beelden hoe goed de nieuwe Renault wel niet is. Deze advertentie was minder schokkend dan die van Coca Cola, maar toch leverde het vast wel meer geld op voor Renault. Marlene Martins en Joris Tedjokusumo V6c 63

4 IV. Frappante uitspraken en Potjeslatijn Nu volgen nog enkele uitspraken die toch enigszins een klassieke achtergrond hebben, maar toch komisch uit de hoek komen. IV.1. Ik kwam, ik zag en ik Caesar heeft tijdens zijn oorlog in Gallië de uitspraak gedaan Veni, Vidi, vici, ik kwam, ik zag en ik overwon. Hij vond namelijk dat hij dat grote gebied in vrij weinig tijd had veroverd en toegevoegd aan zijn Romeinse Rijk. In de Asterix-strips komt deze uitspraak ook voor in originele staat, maar er zijn enkele versprekingen. De eerste is veni, vidi, foetsie [zie fig. 7.18]. Dit merkt de Romeinse leider op als hij een hoop geld heeft verloren door de investeren in de Gallische economie. Vervolgens zegt Caesar een keer Ik kwam, ik zag en ik geloof mijn ogen niet! De laatste creatieve variant op de Veni, vidi, vici is gedrukt op een poster voor studenten. In de strijd tegen de vele kroegentochten van sommige studenten is op een poster het volgende afgedrukt: Veni, bibi, vomui, ik kwam, ik dronk en ik moest kotsen! fig V. Traditionele trends Tenslotte nog een ander kenmerk van de Oudheid dat nu nog doorspeelt. Op zich heeft dit niet veel met de kunstgeschiedenis of het verhalengoed te maken, maar wel met de manier waarop kunst bij de mensen wordt gepresenteerd. Er waren periodes dat de mensen vazen met afbeeldingen Ilias wilden hebben. Vervolgens wilde men alleen aardewerk met afbeeldingen uit de Odyssee. Vandaag de dag zijn er nog steeds rages en andere gektes om ons heen. De Odyssee- en Ilias-vazen zijn nu bijvoorbeeld ingeruild voor Harry Potter en prinses Amalia. En dat is nog maar het topje van de ijsberg. V.1. De geboorte Het meest actuele is de geboorte van prinses Catharina-Amalia Beatrix Carmen Victoria, het dochtertje van prins Willem- Alexander en prinses Máxima. Er verschijnen diverse Oranje-Prinses- Producten en dito aanbiedingen in de winkels. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is wel een voorwerp wat doet denken aan de pasgeboren Oranjetelg. fig Maar ook de zogenaamde officiële instanties komen zo met hun producten. De post komt met een speciale postzegel waarop een foto van de baby is gedrukt [zie fig. 7.19]. De (digitale) foto is bovendien door prins Willem-Alexander zelf genomen. En de Rijksmunt komt in februari 2004 met een speciale tien Euro herdenkingsmunt. Marlene Martins en Joris Tedjokusumo V6c 64

5 V.2. Een tovenaarsleerling met een brilletje Van iets dat nieuw, bekend bij het publiek is (of gemaakt wordt) of redelijk tot zeer populair is, worden (massa)producten gemaakt. Anno 2004 kan men dit vergelijken met de Harry Potter boeken, er zijn van A tot Z aan producten van deze tovenaarsleerling. Van bekers tot beddengoed, van Panini -plaatjes tot avondvullende speelfilms [zie fig. 7.20]. Dit lijkt enigszins op de massale inkoop van vazen met afbeeldingen uit de bijvoorbeeld de Odyssee. Een randverschijnsel is het feit dat sommige jeugdige fans een uil als huisdier willen. Deze roofvogels spelen namelijk een prominente rol in de Potter-verhalen. V.3. Lingua Latina Op het gymnasium en het atheneum met Latijn houden leerling en docent zich bezig met het vertalen van (al dan niet authentieke) Latijnse teksten. Maar de echte Latijnfanaten laten zich liever uitdagen door traditionele verhalen te vertalen naar het Latijn. Zo is bijvoorbeeld bijna de hele serie van Asterix en Obelix vertaald in het Latijn [zie fig. 7.21]. Op deze manier spreken de Romeinen hun eigen taal weer en de Galliërs spreken de taal van de vijand. Ook (kinder)boeken moeten het ontgelden. Het Engelse Winnie the Pooh en het typisch Nederlandse tweetal Jip en Janneke heten opeens Jippus en Jannica. En zelfs Harry Potter gaat de klassieke taal spreken. Kortom de klassieken zijn op vele verscheidene manieren nog steeds met ons. fig fig Marlene Martins en Joris Tedjokusumo V6c 65

Romeinen. Romeinen. Germanen

Romeinen. Romeinen. Germanen Romeinen Romeinen Grieken en Romeinen lijken op elkaar qua levensstijl. Het Romeinse rijk is ontstaan in Rome (753 v. Chr.). De Romeinen kwamen 50 v. Chr. naar Nederland. De Romeinen hebben het Latijns

Nadere informatie

De betekenis van het Gymnasium voor de leerlingen op onze school. Wat houdt het Gymnasium voor leerlingen in?

De betekenis van het Gymnasium voor de leerlingen op onze school. Wat houdt het Gymnasium voor leerlingen in? De betekenis van het Gymnasium voor de leerlingen op onze school Wat houdt het Gymnasium voor leerlingen in? In de brugklas volgen de leerlingen van de vwo- en tvwo brugklassen lessen klassieke cultuur

Nadere informatie

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS Met kop en schouder Vwo+ en Gymnasium OP WINKLER PRINS Grieks en Latijn geven je diploma een gouden randje! Is vwo+ of het gymnasium wat voor jou? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet je jezelf de

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst!

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Hondsrug Het Gymnasium Hondsrug is een afdeling van het Hondsrug College. Het is onderdeel van het vwo,

Nadere informatie

De Griekse Bouwkunst

De Griekse Bouwkunst De Oude Grieken De Oude Grieken Het land Griekenland ligt in het zuidoosten van Europa. Het bestaat uit een groot stuk vastland en een heleboel kleine eilandjes. Griekenland bestond uit allerlei staatjes.

Nadere informatie

ROMEINEN. Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de. SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT. legionair. geen doetjes.

ROMEINEN. Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de. SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT. legionair. geen doetjes. PROFESSOR BREINSTEIN legionair geen doetjes borstplaat gladius Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de ROMEINEN SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT INHOUD Voor de Romeinen 7 1. Wie

Nadere informatie

2 Vroege renaissance 2.1

2 Vroege renaissance 2.1 2 Vroege renaissance Giotto di Bondone, rond 1315 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de 14e eeuwse kunstenaar Giotto di Bondone, die in Italië een nieuwe kunststijl introduceerde. Voor het

Nadere informatie

Het gymnasium op het Ludger. informatie voor aanstaande brugklassers

Het gymnasium op het Ludger. informatie voor aanstaande brugklassers Het gymnasium op het Ludger informatie voor aanstaande brugklassers INHOUDSOPGAVE Misschien overweeg je wel om na de basisschool naar het gymnasium te gaan. In dat geval ben je op het Ludger aan het juiste

Nadere informatie

Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies

Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies Romeinen Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies Les 1 Over land en over zee De tijd van de Romeinen was tussen 3000 voor Christus en 500 na Chr. De Romeinen hadden een groot rijk: van Azië en Noord-Afrika

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Les 1. Periode 2 Kunstgeschiedenis

Les 1. Periode 2 Kunstgeschiedenis Les 1 Periode 2 Kunstgeschiedenis 1 Overzicht Periode 2 * 3 Pedegrees + opdrachten Les * Perioden/stromingen: -Romeinen Deze Les -Vroegchristelijk -Romaans -Gotiek -Vroeg-Renaissance Pedegrees uitgeprint

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs!

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs! Gymnasium Ook tweetalig onderwijs! Op lariks Inhoud Welkom! Het gymnasium aan CS Vincent van Gogh Eerste fase Tweede fase Romereis Gymnasium en tweetalig onderwijs Activiteiten Gymnasiumteam Viva Vox Contact

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten

Nadere informatie

GYMNASIUM IETS VOOR JOU?

GYMNASIUM IETS VOOR JOU? GYMNASIUM IETS VOOR JOU? Gymnasium, iets voor jou? Zit jij in groep 8 en heb je of krijg je misschien een vwo-advies? Of zit je al in de brugklas van een scholengemeenschap en moet je gaan kiezen, welke

Nadere informatie

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Werkblad 9 Ω Grieken en Romeinen Ω Les : Grieken: goden en mensen Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Griekenland heel belangrijk. Ze werden stadstaten genoemd.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond 9 maart 2015. TTO Gymnasium Gymnasium +

Voorlichtingsavond 9 maart 2015. TTO Gymnasium Gymnasium + Voorlichtingsavond 9 maart 2015 TTO Gymnasium Gymnasium + Welcome Voor wie is tto? Hou je van reizen? Vind je samenwerken leuk? Je wilt goed Engels leren. Hou je van uitdagingen? Brugklas naar Engeland

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker.

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker. Romeinen Rome was één van de vele volken in Italië. Op een gegeven moment wisten ze de baas te worden over hun buurlandje. Ze voegden de soldaten bij hun eigen leger en waren dus weer sterker! Ze trainden

Nadere informatie

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6 Naam: De Romeinen De Romeinse bouwkunst. De Romeinen behoren tot de beste bouwers uit de geschiedenis. Ze bouwden tempels, riolen, waterleidingen, wegen, kanalen, huizen, aquaducten, havens, bruggen en

Nadere informatie

TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME

TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME GRIEKS LATIJN KCV AAN HET STEDELIJK GYMNASIUM JOHAN VAN OLDENBARNEVELT TE AMERSFOORT (Plaatje 1 & 2) De klassieke talen en kcv aan het gymnasium Aan het Gymnasium

Nadere informatie

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst Romeinen Romeinen Bouwkunst Beeldhouwkunst Schilderkunst Tijdlijn 750 0 500 Het Romeinse rijk De Romeinen hadden hun opkomst, bloei en ondergang tussen de jaren 750 v. Chr. en 500 n. Chr. Het Romeinse

Nadere informatie

HET ERASMUS HAVO/VWO GYMNASIUM. Het Erasmus. Wanted! Klassieke types

HET ERASMUS HAVO/VWO GYMNASIUM. Het Erasmus. Wanted! Klassieke types Wanted! Klassieke types HET ERASMUS HAVO/VWO GYMNASIUM Het Erasmus HET ERASMUS HAVO/VWO Wat is het Gymnasium? Op de vestiging HAVO/VWO van Het Erasmus kun je kiezen voor het Gymnasium. Het Gymnasium is

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) machtstrijd poleis (Athene <> Sparta) zelfde vijand Homerus

taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) machtstrijd poleis (Athene <> Sparta) zelfde vijand Homerus H2 GRIEKENLAND 1. Eenheid en verdeeldheid > Waarom? taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) religie machtstrijd poleis (Athene Sparta) zelfde vijand Homerus Polis: - Acropolis - bestuur, rechtspraak,

Nadere informatie

BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat.

BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat. BERLIJN Toen ik student was ben ik in 1963 voor het eerst in Berlijn geweest. Er was nog geen muur maar om naar Oost-Berlijn te gaan moest je langs de Vopo s die het geweer op de mensen hielden. Geen prettig

Nadere informatie

Tijd van monniken en ridders (500 100) 3.1 Leenheren en leenmannen (500 100) (500 100) Plundering Rome door Alarik in 410, tekening uit de 20 e eeuw

Tijd van monniken en ridders (500 100) 3.1 Leenheren en leenmannen (500 100) (500 100) Plundering Rome door Alarik in 410, tekening uit de 20 e eeuw 3.1 Leenheren en nen 3.1 Leenheren en nen Gallië was rond 450 n. Chr. al meer dan 4 eeuwen (sinds Caesar) onder Romeins bestuur en een sterk geromaniseerd gebied, cultuur, bestuur, economie, taal en geloof

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Het Erasmus HAVO/ VWO

Het Erasmus HAVO/ VWO Het Erasmus HAVO/ VWO gym nas ium Het Era sm us Kla Wante ssie d ke t! ype s Gymnasium Kun jij helemaal opgaan in de prachtige verhalen over Griekse goden en Romeinse keizers? Heb je bewondering voor de

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst Romeinen Romeinen Bouwkunst Beeldhouwkunst Schilderkunst Tijdlijn 750 0 500 Het Romeinse rijk De Romeinen hadden hun opkomst, bloei en ondergang tussen de jaren 750 v. Chr. en 500 n. Chr. Het Romeinse

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van Maak hier de gaatjes voor in je multomap Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN _ Dit boekje is van Welkom bij de Romeinen! In Welkom bij de Romeinen maak je kennis met het Romeinse leven. Je zult merken

Nadere informatie

Inhoud: Geschiedenis Bouw Toerisme Arco di Constantino Weetjes

Inhoud: Geschiedenis Bouw Toerisme Arco di Constantino Weetjes Inhoud: Geschiedenis Bouw Toerisme Arco di Constantino Weetjes geschiedenis Vespasianus' amfitheater was het beroemdste in de Romeinse wereld. Het werd bekend als Amphitheatrum Flavium - afgeleid van Flavius,

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie

Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie AMSTERDAM Praag Parijs Sydney Ben Kom met ons mee! Binkie Juwelen van steden de mooiste steden van de wereld 3 e verdieping Schiet op, Binkie! Parijs Bewaar het

Nadere informatie

Over land en over zee. Veroveraars

Over land en over zee. Veroveraars De Romeinen hadden een heel groot rijk van Azië, Noord- Afrika en ook nog Europa. Ze hadden sterke legers en hele slimme generaals met stevige wegen en snelle boten. Over land en over zee In Nederland

Nadere informatie

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië.

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië. Kenmerkende aspecten: De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat De klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur De ontwikkeling

Nadere informatie

Het gymnasium op het Ludger informatie voor aanstaande brugklassers

Het gymnasium op het Ludger informatie voor aanstaande brugklassers Het gymnasium op het Ludger informatie voor aanstaande brugklassers Inhoudsopgave Misschien overweeg je wel om na de middelbare school naar het gymnasium te gaan. In dat geval ben je op het St.-Ludgercollege

Nadere informatie

Grieks en Latijn. Geschiedenis van de klassieke oudheid. Op excursie naar Rome. Uitdagend onderwijs in exacte vakken GYMNASIUM. www.atchilversum.

Grieks en Latijn. Geschiedenis van de klassieke oudheid. Op excursie naar Rome. Uitdagend onderwijs in exacte vakken GYMNASIUM. www.atchilversum. Grieks en Latijn Geschiedenis van de klassieke oudheid Op excursie naar Rome Uitdagend onderwijs in exacte vakken www.atchilversum.nl GYMNASIUM Alberdingk Thijm College Verder kijken dan je eigen grenzen

Nadere informatie

DE ROMEINEN KOMEN!! Groep 5 en 6. Vragenlijst Museumzaal Thermenmuseum. 1. Namen leerlingen: Naam van de school: Te:

DE ROMEINEN KOMEN!! Groep 5 en 6. Vragenlijst Museumzaal Thermenmuseum. 1. Namen leerlingen: Naam van de school: Te: DE ROMEINEN KOMEN!! Groep 5 en 6 Vragenlijst Museumzaal Thermenmuseum 1. Namen leerlingen: Naam van de school: Te: 1 In de museumzaal hangen banieren met tekst. Een banier is een soort vlag. Er staan ook

Nadere informatie

Latijn: iets voor jou?

Latijn: iets voor jou? : n j i t a L r o o v s iet jou? De Romeinen en wij Waar komen onze letters vandaan? Hoe komen we aan de namen van de maanden? De antwoorden op vele van deze vragen vind je vaak in het verleden bij de

Nadere informatie

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker.

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker. Romeinen Rome was één van de vele volken in Italië. Op een gegeven moment wisten ze de baas te worden over hun buurlandje. Ze voegden de soldaten bij hun eigen leger en waren dus weer sterker! Ze trainden

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen Tijdvak 3 Toetsvragen 1 Op veel afbeeldingen wordt de Romeinse keizer Constantijn als een heilige afgebeeld met een stralenkrans om zijn hoofd. Welke reden was er om Constantijn als christelijke heilige

Nadere informatie

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 I. Inleiding Schrijf bij elke afbeelding welke functie/doel het zou hebben gehad in de Gallo- Romeinse periode. Functie:

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF Week 1DEF: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

De klassieke tijdlijn

De klassieke tijdlijn De klassieke tijdlijn In de lessen geschiedenis heb je waarschijnlijk al gehoord over de tijdlijnen, of de historische periodes en waarschijnlijk ook over exacte datums zoals 476. In dit documentje kom

Nadere informatie

Het gymnasium op het Ludger: de breedste, diepste, nuttigste opleiding!

Het gymnasium op het Ludger: de breedste, diepste, nuttigste opleiding! Het gymnasium op het Ludger: de breedste, diepste, nuttigste opleiding! 02 INHOUDSOPGAVE Misschien overweeg je wel om na de basisschool naar het gymnasium te gaan. Het gymnasium is de breedste, meest diepgaande

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

NEDERLAND IN DE 16e EEUW

NEDERLAND IN DE 16e EEUW NEDERLAND IN DE 16e EEUW In de 16e eeuw vielen de Nederlanden onder de Spaanse overheersing. Er bestonden grote verschillen tussen de gewesten (= provincies), bv: - dialect - zelfstandigheid van de gewesten

Nadere informatie

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549.

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549. Over is de oudste zoon van de machtige keizer Karel V. Karel is geboren in Gent en is regelmatig in de Nederlanden. is geboren in Spanje en groeit daar op. Zijn vader ziet hij maar weinig, die is altijd

Nadere informatie

Het gymnasium op het Ludger. informatie voor aanstaande brugklassers

Het gymnasium op het Ludger. informatie voor aanstaande brugklassers Het gymnasium op het Ludger informatie voor aanstaande brugklassers INHOUDSOPGAVE Misschien overweeg je wel om na de basisschool naar het gymnasium te gaan. In dat geval ben je op het Ludger aan het juiste

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Verdriet om Nelson Mandela. gediscrimineerd door de blanke regering. Deze tijd wordt apartheid genoemd.

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Verdriet om Nelson Mandela. gediscrimineerd door de blanke regering. Deze tijd wordt apartheid genoemd. PrO -weekkrant Week 50 december 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 9-15 december 2013 Eenvoudig Communiceren Verdriet om Nelson Mandela Foto: ANP Foto: KRO/Liselore Chevalier In de hele wereld

Nadere informatie

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u?

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u? Landenspel Korte omschrijving werkvorm: In deze opdracht wordt de klas verdeeld in vijf groepen. Iedere groep krijgt een omschrijving van een land en een instructie van de opdracht. In het lokaal moeten

Nadere informatie

Italië. Inleiding. Inhoud. Hoofdstuk 1: Het land

Italië. Inleiding. Inhoud. Hoofdstuk 1: Het land Italië Inleiding Ik doe mijn spreekbeurt over Italië, omdat ik er bijna elk jaar met vakantie naar toe ga en ik vind het leuk om over dit land te vertellen. En natuurlijk is het eten heel lekker! Inhoud

Nadere informatie

braille Anna Guitjens april 2014

braille Anna Guitjens april 2014 braille Anna Guitjens april 2014 Inleiding Ik heb het onderwerp Braille gekozen omdat ik er nog meer over wil weten. Ik heb namelijk mijn spreekbeurt in groep 7 ook over braille gehouden. Over braille

Nadere informatie

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan.

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. Antwoordkernen Instap en Ontdekkingsreizen Eureka 2M volledig herziene 5 e druk, 2015-2016 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord

Nadere informatie

Welkom in de wereld van Stilton, Geronimo Stilton!

Welkom in de wereld van Stilton, Geronimo Stilton! Welkom in de wereld van Stilton, Geronimo Stilton! Tip tegen pesten *Frans voor: Veel plezier! De Eiffeltoren is een van de meest besproken bouwwerken ter wereld en hét symbool van Parijs. Bovendien heeft

Nadere informatie

Hunebedden de steentijd

Hunebedden de steentijd Deze les hoort bij het prentenboek Het grote bouwwerk, geschreven door Rian Visser in de serie Terugblikken van Uitgeverij Delubas. Met tekeningen van Irene Goede. Doel: leerlingen bekend maken met hunebedden

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond determina.e

Welkom. Ouderavond determina.e Welkom Ouderavond determina.e Programma Determinatie Doorstroming vmbo-t havo atheneum gymnasium Agenda Pauze Procedure-uitleg door de mentoren Proefles Latijn in lokaal A4/A5 (20.50) Determineren Wie

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

B-uur. 10 april 2012 vwo-4

B-uur. 10 april 2012 vwo-4 B-uur 10 april 2012 vwo-4 B-uur Programma Vooruit kijken: Klas 5 Overzicht van te maken keuzes Informatie geven Opdracht om info te verwerken Keuze-formulier uitdelen Vooruit kijken: KLAS 5 Minder en andere

Nadere informatie

WERKBOEK REFLECTIE Klassieke Oudheid Griekse kunst Powerpoint: KG01_1_GRIEKS_BOEK.ppt REFLECTIE_WB_KG01_1_GRIEKS_BOEK_ppt.doc; v1: 0207; v2: 0407; v3:

WERKBOEK REFLECTIE Klassieke Oudheid Griekse kunst Powerpoint: KG01_1_GRIEKS_BOEK.ppt REFLECTIE_WB_KG01_1_GRIEKS_BOEK_ppt.doc; v1: 0207; v2: 0407; v3: WERKBOEK REFLECTIE Klassieke Oudheid Griekse kunst Powerpoint: KG01_1_GRIEKS_BOEK.ppt REFLECTIE_WB_KG01_1_GRIEKS_BOEK_ppt.doc; v1: 0207; v2: 0407; v3: Naam Klas Inleveren DOEN Lees in je (stencil)boek

Nadere informatie

Pleinen door de zeven tijdlagen heen (door Antonio & Aimée) Algemene omschrijving

Pleinen door de zeven tijdlagen heen (door Antonio & Aimée) Algemene omschrijving Pleinen door de zeven tijdlagen heen (door Antonio & Aimée) Algemene omschrijving Mensen gebruikten vroeger pleinen voor verschillende redenen. Je had markten zoals wij nu winkel centra s kennen waar alles

Nadere informatie

Klas 1: Grieken en Romeinen

Klas 1: Grieken en Romeinen Auteur Joyce Landman Laatst gewijzigd 19 November 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/66858 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Het gymnasium: iets voor jou?

Het gymnasium: iets voor jou? Het gymnasium: iets voor jou? Stel jezelf eens de vraag... Ben ik nieuwsgierig? Heb ik een brede belangstelling? Hou ik van onderzoeken? Ben ik gek op cultuur? Houd ik van nieuwe dingen leren? Ben ik kritisch?

Nadere informatie

In Egypte zijn houten panelen met realistische portretten gevonden, omdat de droge lucht het hout bewaard heeft.

In Egypte zijn houten panelen met realistische portretten gevonden, omdat de droge lucht het hout bewaard heeft. Romeinse bouwkunst. Etrusken: De Romeinse bouwkunst werd sterk beïnvloed door de Etrusken. De Etrusken stonden bekend om hun dodensteden, waar een dode een soort huisje had. De dode werd op een aanlig

Nadere informatie

Klassieke culturele vorming. Staatsexamen vwo. Programma van toetsing en afsluiting

Klassieke culturele vorming. Staatsexamen vwo. Programma van toetsing en afsluiting Klassieke culturele vorming Staatsexamen vwo Programma van toetsing en afsluiting 2006 Inhoudsopgave Opzet van het examen...3 Het examenprogramma...3 Het commissie-examen...3 Formaat werkstuk (verslag)...4

Nadere informatie

Reisbrochure voor het Oude Rome

Reisbrochure voor het Oude Rome Reisbrochure voor het Oude Rome Welkom in Rome! Hopelijk het je het naar je zin, deze reis is georganiseerd door de film Back To The Future. Het hotel waar je de komende 5 dagen gaat slapen, is een V.I.P

Nadere informatie

VORMTEKENEN VIJFDE KLAS ZUILEN

VORMTEKENEN VIJFDE KLAS ZUILEN VORMTEKENEN VIJFDE KLAS ZUILEN Luc Cielen EGYPTE : PALM Palmzuil Edfu Egypte Zo staat de tekening op het bord. Zonder de tekst 1-LC-vormtekenen-zuilen-5e klas-1 Eerste symmetrie-afwerking Tweede symmetrie-afwerking.

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Jij maakt het verschil!

Jij maakt het verschil! Lingebos 2014 Jij maakt het verschil! 2014-2015 havo atheneum tweetalig atheneum gymnasium tweetalig gymnasium Onderwijs Als je kiest voor Lyceum Oudehoven kies je voor een schooltype waarvan de naam is

Nadere informatie

Rome. Rome. Janiculum

Rome. Rome. Janiculum Rome Janiculum De Janiculum wordt soms de achtste heuvel van Rome genoemd, een verwijzing naar de zeven historische heuvels waarop de stad Rome ten tijde van het keizerrijk gebouwd was. Op de Janiculum

Nadere informatie

Londen 2012! Meer dan 2000 jaar geleden. Gerwin De Decker. Grieken hun goden vereerden. De enige. bewoners waren priesters, die de

Londen 2012! Meer dan 2000 jaar geleden. Gerwin De Decker. Grieken hun goden vereerden. De enige. bewoners waren priesters, die de Gerwin De Decker Sportievelingen zullen zich tijdens de zomervakantie niet vervelen. Want de Olympische Spelen komen er weer aan! Van 27 juli tot en met 12 augustus 2012 zullen alle topatleten van de hele

Nadere informatie

L E E R L I N G E N W E R K B L A D

L E E R L I N G E N W E R K B L A D L E E R L I N G E N W E R K B L A D Koning Willem I en zijn taarten Noem een paar Nederlandse politieke partijen: Partij van de Dieren VVD Nederland heeft een minister president, wie is onze minister president?

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b Bijlage VMBO-KB 2016 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB KB-0125-a-16-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een poster (1848): Leve de! Weg met Willem. Hij is een bloedzuiger.

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Analyseschema Tacitus Het leven van Agricola

Analyseschema Tacitus Het leven van Agricola Analyseschema Tacitus Het leven van Agricola Bron: Tacitus, P.C., Het leven van Agricola en de Germanen, vert. Vincent Hunink (Amsterdam 2000) (Voor online versie, zie: http://www.let.ru.nl/v.hunink/documents/tac_agr_germ_nl.pdf

Nadere informatie

Maria, de moeder van Jezus

Maria, de moeder van Jezus Maria, de moeder van Jezus Kerstoverdenking Rotary 2014 1. Maria in de kerkgeschiedenis 2. Maria in de Bijbel 3. Boodschap 1. Wees gegroet Wees gegroet Maria, vol van genade. De Heer is met u. Gij zijt

Nadere informatie

Naam: IK WOON IN NEDERLAND

Naam: IK WOON IN NEDERLAND Naam: IK WOON IN NEDERLAND Nederland is een land in Europa. Het land ligt aan de Noordzee, naast Duitsland en België. Nederland is niet erg groot. Toch wonen er ruim 16 miljoen mensen, waardoor Nederland

Nadere informatie

De lange geschiedenis van de mensheid op deze aarde is nog lang niet ontrafeld door de gevestigde wetenschap.

De lange geschiedenis van de mensheid op deze aarde is nog lang niet ontrafeld door de gevestigde wetenschap. De lange geschiedenis van de mensheid op deze aarde is nog lang niet ontrafeld door de gevestigde wetenschap. Nog steeds zijn er raadsels waarvoor men simpelweg geen of nauwelijks een verklaring heeft.

Nadere informatie

Dinsdag 8 april 2014

Dinsdag 8 april 2014 Maandag 7 april Wow de eerste dag in Rome, wat een dag. 's Morgens even ontbijten (één croissantje) en toen vanaf ongeveer half 10 op pad. We zijn in de binnenstad geweest en bij iedere kerk verbaasden

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond determina.e

Welkom. Ouderavond determina.e Welkom Ouderavond determina.e Programma Determinatie Doorstroming vmbo-t havo atheneum gymnasium Agenda Pauze Procedure-uitleg door de mentoren Proefles Latijn in lokaal A16/A17 (aansluitend) Determineren

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van:

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van: Dit is een uitgave van: ITIP school voor leven en werk Marspoortstraat 16 7201 JC Zutphen Telefoon: 0575-510 850 E-mail: opleiding@itip.nl Website: www.itip.nl De Sleutels rome van je Ik hou van de mystieke

Nadere informatie

Schokland Werelderfgoed Kijktocht voortgezet onderwijs

Schokland Werelderfgoed Kijktocht voortgezet onderwijs Schokland Werelderfgoed Kijktocht voortgezet onderwijs Opdracht 1 Bij de tekst Schokland Werelderfgoed op de grond. 1a. Deze luchtfoto is gemaakt rond 1930. Toen was Schokland nog echt een eiland. Waarom

Nadere informatie

Sessie 64. Meningen over Johan van Oldenbarnevelt. Mening in 1618. Mening Nu. Niet waar of Valt niet te zeggen

Sessie 64. Meningen over Johan van Oldenbarnevelt. Mening in 1618. Mening Nu. Niet waar of Valt niet te zeggen Sessie 64. Meningen over Johan van Oldenbarnevelt Mening in 1618 Mening Nu Niet waar of Valt niet te zeggen Sessie 64. Uitspraken over Johan van Oldenbarnevelt Johan van Oldenbarnevelt verdiende het om

Nadere informatie

88 portret van Máxima

88 portret van Máxima Ton Jaspers schetste met zo min mogelijk lijnen een duidelijk beeld. Koningin Máxima is de kroon op ons koningshuis. Het is dan ook niet voor niets dat er in de loop der jaren al vele kunstwerken van haar

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie