Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "http://www.vn.nl/archief/samenleving/artikel-samenleving/neem-mij.htm"

Transcriptie

1 Neem mij Verdient ze haar eigen geld en ligt de wereld aan haar voeten, wil ze een seksslaaf zijn. Wat het succes van een sadomasochistische roman zegt over wat vrouwen willen. Door Annemiek Leclaire / Samenleving BDSM staat meer dan voorheen in de belangstelling; hier megaster Lady Gaga in sm-outfit bij een optreden. Foto: Eugene Gologursky/Corbis Het is niet zo erg als je denkt. Je verbeelding is hier je ergste vijand, fluistert hij. Moet je het per se doen? Ja. Waarom? Het hoort erbij, Anastasia. Het is wat ik doe. Ik kan zien dat je het eng vindt. Laten we even de methoden langslopen. Hij laat me de lijst zien. Mijn onderbewuste zoekt gillend een goed heenkomen achter de bank. Slaan met vlakke hand Zweepslagen Bijten Genitale klemmen Hete was Slaan met een peddel Ranselen Tepelklemmen IJs Overige pijnigingsmethoden. Geen genitale klemmen had je gezegd. Prima. Ranselen doet het meest zeer. Ik verbleek. Daar kunnen we naar toewerken. Of gewoon helemaal niet doen, fluister ik. Dit hoort er gewoon bij, schatje, maar we doen het rustig aan. Anastasia, ik zal niet te ver met je gaan.

2 Chicklit met arnicazalf Boven aan de bestsellerlijsten van The New York Times en amazon.com staat een sadomasochistische romantrilogie met de naam Fifty Shades of Grey. In de Verenigde Staten en Canada zijn er in een paar maanden tijd acht miljoen exemplaren van verkocht, in Groot-Brittannië ruim een miljoen. De reeks gaat in 37 talen verschijnen. Vorige week verscheen bij Prometheus de Nederlandse vertaling van deel I, onder de titel Vijftig tinten grijs. Eerste druk: veertigduizend exemplaren. Online boekverkoper bol.com geeft nooit cijfers, maar pr-man Maurice Nieuwland zegt dat de reeds verkochte Engelstalige aantallen en de honderden reserveringen voor de Nederlandstalige uitgave wijzen op een hit. Universal Pictures heeft van alle drie de delen de filmrechten gekocht. Op internet speculeren duizenden vrouwen over wie de twee hoofdpersonen moeten gaan spelen. Vijftig tinten grijs gaat over de 21-jarige letterenstudente Anastasia Steele, nog maagd aan het begin van het eerste deel, die een sadomasochistische relatie aangaat met Christian Grey, een 27-jarige steenrijke zakenman met het uiterlijk van een Chanel-model. In zo n vijftienhonderd pagina s wordt eenpretty Woman-achtig scenario geschetst: lelijk eendje wordt dankzij knappe rijke man een jonge zwaan. De redder is hier de zoon van een verslaafde prostituee, als kind ernstig mishandeld, en op zijn vierde geadopteerd. Pijnigen is zijn manier van liefhebben. Het is chicklit, het is een archetypisch sprookje, maar dan met arnicazalf op het nachtkastje om de pijn te verzachten van de klappen met de riem. Het succes van deze romans bezorgde de Britse auteur Erika Leonard James onlangs een plaats in de Time Magazinetophonderd van invloedrijkste personen ter wereld. Zes maanden geleden was ze Erika Leonard, een moeder van twee kinderen die liefhebberde in brutale verhaaltjes op internet, verklaarde de redactie. Nu is ze E. L. James, een uitgeeffenomeen met een trilogie waarvan boekverkopers, Hollywood en blijkbaar veel, heel veel moeders diep onder de indruk zijn. De redactiechef van Time voegde daar in een televisieoptreden aan toe: Ze is geen groot schrijfster, dat zegt ze zelf ook, maar wat ze heeft aangeboord, is iets waar werkende vrouwen blijkbaar in geïnteresseerd zijn. Ze heeft de oppervlakte van het moderne leven afgescheurd, en dit is wat we zien. Handboeien Sadomasochisme is niet nieuw in de literatuur denk aan de cultklassieker Het verhaal van O van Pauline Réage maar de populariteit van deze drie delen verbijstert critici. Een gevaarlijk verhaal over controle, misbruik en een jonge vrouw die wanhopig een man probeert te plezieren, schreef een producer van een grote televisieshow. Als het de verbeelding in de slaapkamer een handje helpt, prima, maar laten we dit boek niks anders noemen dan een gigantische stap terug. Een andere talkshowhost noemde het geïrriteerd één grote verkrachtingsfantasie. Waarom heeft 31 tot 57 procent van de vrouwen fantasieën over overweldigd worden of verkrachting? Foto: Cornelie Tollens

3 Dat kan het publiek niet schelen. Tijdens de recente tournee van James langs Amerikaanse boekhandels stonden er overal honderden vrouwen in de rij voor een handtekening. Sommige leesclubjes hadden T-shirts laten maken met handboeien erop. Fans brachten taarten mee in de vorm van de boeken, waarop met glazuur de covers precies waren nagemaakt. Eerst werd gedacht dat vooral de moeders uit de voorsteden het boek kochten, maar nader onderzoek leerde dat de helft van het leespubliek bestaat uit vrouwelijke twintigers en dertigers. Op internet staan tienduizenden lezersreacties waarin de seks wordt omschreven als, bijvoorbeeld, een heerlijk duistere weg en verontrustend verslavend. Op bol.com schrijft de Nederlandse Anna74 : Zorg wel dat je partner in de buurt is want deze heb je zeker nodig nadat je het boek aan de kant hebt gelegd ;-). En Kimmy girl zegt: Nu op zoek naar een eigen Christian Grey hahaha. Speelkamer Het succes van de reeks toont maar weer aan hoe weinig lust zich aantrekt van wat door sommigen in maatschappelijk en moreel opzicht juist wordt gevonden. Toen ik in 1994 bij vrouwenstudies Dromen van de daad van Nancy Friday analyseerde, een compilatie van seksuele fantasieën, werd er in de werkgroep verhit gediscussieerd over het soort fantasieën waarin vrouwen een ondergeschikte rol innamen, bijvoorbeeld in die over verkrachting. Die verlangens waren niet politiek correct, en restanten van een patriarchale maatschappij. Medestudenten zagen hier het stockholmsyndroom aan het werk, het psychologische verschijnsel dat je sympathie hebt voor wie je onderwerpt. Geef de emancipatie nog even de tijd, zo speculeerden de jonge studentes, en vrouwen zouden zich waarschijnlijk voorgoed verlossen van het geïnternaliseerde slachtofferschap. Achttien jaar later heeft de toekomst er voor vrouwen in de westerse wereld nog nooit zo goed uitgezien. In de VS verdient veertig procent van de werkende vrouwen meer dan hun man, en in het tijdsbestek van een generatie zullen daar meer vrouwelijke dan mannelijke kostwinners zijn. In de meeste Amerikaanse steden verdienen alleenstaande kinderloze vrouwen tussen 22 en 30 jaar oud meer dan hun mannelijke leeftijdgenoten, omdat ze hoger zijn opgeleid. Ook in Nederland zitten er inmiddels meer meisjes in het hoger voortgezet onderwijs dan jongens. Om maar iets te noemen: zeventig procent van het aantal eerstejaarsstudenten geneeskunde is vrouw. En juist nu, met de wereld aan hun voeten, raken westerse dames massaal opgewonden van een 27-jarige telecommiljardair die er een zweep bij pakt. De eerste keer dat Anastasia Steele op bezoek gaat bij Christian Grey leidt hij haar hij meteen naar De Rode Kamer. Kom, zegt hij, als ze met zijn helikopter op het dak van zijn appartement geland zijn, ik zal je mijn speelkamer laten zien. In wat zij De rode kamer van de pijn zal gaan noemen, staat een instrumentarium van zwepen, gesels, roedes, knevels, kettingen, handboeien. Dus je bent een sadist? vraagt ze hem. Ik ben een Dominant. Zijn grijze ogen zijn priemend en intens. Wat betekent dat? fluister ik. Dat betekent dat ik wil dat je jezelf vrijwillig aan mij overgeeft, in alle opzichten. Ik kijk hem afkeurend aan en probeer dit idee tot me door te laten dringen. Waarom zou ik dat doen? Om mij te behagen, fluistert hij terwijl hij zijn hoofd scheef houdt. Ik zie een fractie van een glimlach. ( ) En ik besef op dat moment dat dat precies is wat ik wil. Ik wil hem heel erg bevredigen. Een openbaring. e catwalk toont SM Chic. Foto's: Paul Cunningha/Getty Images D

4 Indringer BDSM (afkorting voor bondage & discipline, dominance & submission, en sadisme & masochisme) staat de laatste tijd meer dan voorheen in de belangstelling. De catwalk toont SM Chic : op sm-outfits geïnspireerde kleding. Megasterren als Lady Gaga en Rihanna dragen in het openbaar lange laklaarzen, strakke leren pakjes en kettingen die op halsbanden lijken. Ook Hollywood speelt in films met sadomasochisme. In de recent uitgekomen bioscoophit A Dangerous Method bijvoorbeeld wordt Keira Knightley door Michael Fassbender gespankt. De Britse filosoof Alain de Botton schrijft in zijn nieuwe boek How To Think More About Sex over grofheid als een heel normale fase in een zich ontwikkelende seksuele relatie: Subtiel, bijna zonder woorden de manier waarop minnaars soms communiceren slaagt de vrouw er tijdens het vrijen in de man te laten merken dat ze graag wil dat hij aan haar haren trekt. Aanvankelijk heeft hij aarzelingen, want het is niet aardig om zoiets te doen, maar blijkbaar heeft ze niet veel meer op met de standaarddefinitie van dat begrip. En dus grijpt hij haar kastanjebruine lokken beet en begint er ruw aan te trekken, op het ritme van hun bewegingen. Aangemoedigd door haar enthousiasme durft hij haar nu ook uit te schelden, deels omdat hij zulke tedere gevoelens voor haar koestert. Met al evenveel genegenheid en in opperste extase zegt ze dat hij een schoft is, een monster, een smerige indringer. Hij houdt haar stevig bij de schouders vast. De volgende dag zullen de schrammen op haar rug staan. Lift het succes van Fifty Shades of Grey mee op de hype, of appelleert de belangstelling voor gedomineerd worden aan een dieper liggend seksueel verlangen? Het is een fantasie, mailt Erika James op de vraag waarom ze denkt dat haar roman zo aanslaat, en in onze fantasieën houden we ervan verleid te worden en nieuwe dingen te proberen with dangerous bad boys. Gewild worden De Amerikaanse hoogleraar psychologie Marta Meana (University of Nevada), is een van de prominentste seksuologen van de VS. Zij is onder meer voorzitter van de Society of Sex Therapy and Research, en adviseur seksuele stoornissen voor het psychiatrisch handboek DSM 5. In 2009 concludeerde ze na twintig jaar onderzoek naar seksuele opwinding bij vrouwen dat vrouwen in de seks vooral begeerd willen worden. Als het op seks aankomt, is wat vrouwen echt willen, gewild worden, zei ze in een klassiek geworden publicatie in The New York Times. Gewild worden is het echte orgasme. Ik wil het belang van orgasmes niet bagatelliseren, maar het is de anticipatie op en de opbouw van die momenten die vrouwen echt opwinden. Gewild worden is extreem opwindend voor vrouwen; het betekent dat een man niet zomaar seks wil, maar seks wil hebben met jou. Dat is wat vrouwen beogen. Als je ziet hoe vrouwen zich gedragen en waaraan ze hun tijd, geld en energie besteden; dat gaat meer om bij de ander een verlangen te creëren, dan om maar te proberen seks te hebben. Uitspraken die door feministen vanzelfsprekend als problematisch werden gezien. Het maakte vrouwen weer tot object, net nu ze eindelijk subject waren geworden. Maar heel veel andere vrouwen reageerden enthousiast. Meana werd en wordt nog steeds overspoeld door reacties, zeker na een optreden bij Oprah. In een interview vertelde ze: Vrouwen toonden zich dankbaar en dat vond ik erg interessant omdat ze voelden dat ik wat dingen had gezegd over de manier waarop begeerte werkt, die ze zelf niet durven te zeggen uit angst veroordeeld te worden. Exclusief onweerstaanbaar Meana werpt in haar wetenschappelijke artikelen een aantal interessante vragen op. Als intimiteit en liefde voor vrouwen zo belangrijk zijn in seks, zoals altijd wordt beweerd, waarom hebben dan zo weinig vrouwen met vaste partners zin in seks? En waarom heeft 31 tot 57 procent van de vrouwen fantasieën over overweldigd worden of verkrachting, waarvan 9 tot 17 procent zegt dat het vaak voorkomende of favoriete fantasieën zijn? Ze mailt: Het succes van Fifty Shades of Grey is een bewijs voor de theorie, hoewel geen wetenschappelijke natuurlijk, dat de ultieme opwinding voor heteroseksuele vrouwen er in ligt exclusief onweerstaanbaar te zijn voor een man (die ook nog eens dominant, erg knap en erg rijk is, vertaling: uitstekende genen en een goede kostwinner). Meana noemt twee mogelijke verklaringen. Vrouwen zijn geïnteresseerd in de potentiële partner die op de meest indrukwekkende manier zijn verlangen demonstreert omdat deze vertoning kan betekenen dat het niet een onwillekeurig verlangen naar seks is, maar dat zijn verlangen persoonlijk is, dat hij verlangt naar seks met jou en met jou alleen. Dit impliceert dat hij na de seks in de buurt zal blijven en mogelijk een betrouwbare partner kan zijn. Dit is het socioevolutionaire perspectief. Er is een alternatieve sociaal-constructionistische theorie die het vrouwelijke verlangen gewild te zijn toeschrijft aan de maatschappelijke objectivering van vrouwen; omdat ze steeds als lustobjecten geportretteerd worden, zijn ze zo geprogrammeerd dat ze de meeste waarde hechten aan een zo n gewild mogelijk lustobject te zijn. Waarom denkt ze dat de fantasie gedomineerd te worden zo vaak voorkomt onder vrouwen? De dominantie van de man is bewijs van jouw begeerlijkheid, schrijft ze. Hij wil je zo graag dat hij je moet bezitten; je bent zo onweerstaanbaar dat hij niet meer kan wachten. Het is ook mogelijk dat vrouwen een biologische predispositie hebben om tot dominante

5 mannen aangetrokken te zijn aangezien ze betere genetische en kostwinnende partners zouden kunnen zijn. Om eraan toe te voegen: Dit zijn wat ideeën, maar ze behoeven allemaal verdere empirische onderbouwing. Genitale respons Meana relativeert de prikkelende werking van seksueel geweld in Fifty Shades of Grey. De fantasie houdt alleen stand als je je aangetrokken voelt tot de man die jou domineert. Het gaat niet om de dwang en het geweld per se. Als vrouwen over dominantie praten, dan is wat ze proberen te communiceren: Ik werd zo gewild door iemand die ik wilde. Ook de Nederlandse seksuologe Ellen Laan betwijfelt of de massaal gerapporteerde opwinding over Fifty Shades of Grey wel gaat over de toepassing van het sadomasochistische instrumentarium. Expliciete seksuele prikkels leiden al snel tot opwinding, zegt ze. Zeker als ze nieuw zijn. Ter verduidelijking ontleedt ze lust in verschillende stadia. Een sterke seksuele prikkel veroorzaakt een fysieke reactie, die in de wetenschap een genitale respons wordt genoemd zwellen, nat worden. Die respons wil nog niet zeggen dat vrouwen het ook als opwinding ervaren; de vertaling van de fysiologische reactie naar het gevoel van lust is een emotioneel proces dat door verschillende factoren verhinderd of versterkt wordt. Nieuwheid is daarin een belangrijke factor. Laan deed onderzoek naar de effecten van erotica en porno op vrouwen, en vrouwen die gelovig waren, reageerden daar veel sterker op; dat kwam omdat ze het voor het eerst zagen. Laan: Dus wat mij betreft, waarom slaat de seks in Fifty Shades of Grey zo aan, verklaring nummer 1: omdat het voor de meeste vrouwen nieuw is. En net als Meana relativeert ze de ondergeschikte positie van Anastasia Steele. Laan vergelijkt BDSM met verkrachtingsfantasieën. Míjn reden om niet te spreken van verkrachtingsfantasieën is omdat verkrachting per definitie niet, en fantasieën per definitie wel, gecontroleerd worden. Het is ook geen onderwerping in de vernederende zin, omdat deze fantasieën misschien vanuit een toeschouwer vernederend lijken, maar dat niet zijn, omdat ze zijn gewenst. Ik zie ze als fantasieën waarbij degene die ogenschijnlijk vernedert, verkracht of onderdrukt feitelijk gecontroleerd wordt door degene die fantaseert. In die zin kan je zeggen dat dergelijke fantasieën niet in tegenspraak zijn met assertiviteit en autonomie, maar daar juist part and parcel van zijn. En wat zou daar nou inhoudelijk zo opwindend aan kunnen zijn? Stel je voor, iemand die zó opgewonden van jou wordt dat hij je wel móét penetreren. Dat is niet vernederend maar een krachtige bevestiging van je aantrekkelijkheid. Vrouwen bij een lezing van E.L. James: Ze heeft de oppervlakte van het moderne leven afgescheurd. Foto: Aaron Davidson/Getty Images Vallen voor de macho Seksuologe en relatietherapeut Vera Steenhart ziet in het succes van Vijftig tinten grijs het zoveelste bewijs dat vrouwen, juist de geëmancipeerde variant, sterke mannen missen. Als je vrouwen onder elkaar hoort praten over mannen gaat het vaak over hun incompetentie, zegt ze. Ze kunnen hun koffers niet ingepakt krijgen, krijgen het huis niet op orde. Mijn collega s en ik horen vrouwen in onze spreekkamers zeggen: Als ik het niet regel, het oppasrooster, de zorg voor kinderen, de sociale contacten, gebeurt het niet. Het gevolg, zegt Steenhart, is dat vrouwen hun man een klein hoekje in de relatie toewijzen waarin hij blijft zitten, en ze zelf het leeuwendeel doen. Nee, dan Christian Grey. De man in dit boek is heel krachtig, dit is wel zo n man aan wie je je kunt overgeven, dan komt het allemaal goed. Er stáát iemand. Het is niet iemand die je hoeft op te rapen, te troosten, hij staat op eigen benen; dat is wat veel vrouwen enorm missen. Dat lijkt me een aantrekkelijk aspect voor vrouwen die dit boek lezen. Een beetje te weinig macho; dat is de kritiek die postfeministische jongens nogal eens van hun vrouwelijke leeftijdgenoten te verduren krijgen. Liesbeth Wytzes, redacteur van Elsevier, schreef op de site van het tijdschrift: Weg

6 met softe vaders en metroseksuelen! We zitten opgescheept met de man als ideale vriendin. Ik denk dat vrouwen heimelijk niets liever willen dan een stoere kerel van wie ze denken dat hij ze in geval van nood over de schouder werpt, terug de grot in. In de media klonken de laatste jaren geluiden dat het tijd was voor de retroseksueel, een man die gewoon bier drinkt en tijd doorbrengt met zijn vrienden. Femmetje de Wind, toenmalig hoofdredacteur van Jackie, en Mirjam van den Broeke, de huidige hoofdredacteur van Quote, meldden in hun handleiding Wat wil de man (2010) onder het kopje Waarom wij vallen voor de macho : Een macho is een echte man. Wij zijn de laatsten die ontkennen dat het soms gewoon leuk is, als je kleren van je lijf worden gescheurd zonder dat daar een ingewikkeld en langdradig voorspel aan voorafgaat. Natuurlijk willen ze een man die rekening met hen houdt, zegt Steenhart over haar clientèle, maar dat afwachtende De generatie mannen in de twintig en dertig is opgevoed door geëmancipeerde moeders en leerden: als een meisje iets niet wil, dan doe je het niet. Dat brengt hem in een afhankelijke, afwachtende positie. Het kan voor beiden een verademing zijn als hij een keer stevig het initiatief neemt. Dat sluit aan bij hoe Erika James het ook ziet: Als je eenmaal belast bent met je baan, je huis, je kinderen, het eten op tafel krijgen, als je al deze dingen moet doen, de hele tijd door, dan is het leuk als iemand anders de touwtjes eens in handen neemt. Tegenover alle feministen die Vijftig tinten grijs met afschuw zullen verwelkomen, wil Marta Meana graag één punt maken. Onderwerpingsfantasieën komen even vaak voor bij progressieve vrouwen (feministen) als bij meer traditionele en conservatieve vrouwen, mailt ze. Seks en ideologie zijn geen goede bedgenoten. E.L. James, Vijftig tinten grijs (deel I van de trilogie), Prometheus, 528 p., 15,

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen.

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. 1 Inhoud Voorwoord Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. Tip 4. Ga hem niet verzorgen of bemoederen. Tip 5. Leer van het verleden en kies opnieuw.

Nadere informatie

Verschil in verlangen

Verschil in verlangen Verschil in verlangen 1 Wat is normaal? Hoe vaak denk je dat mensen samen vrijen in een goede relatie? Twee keer per week, eens in de maand of alleen in de vakantie? Het antwoord op deze vraag zegt iets

Nadere informatie

Aseksualiteit. ellen.vanhoudenhove@ugent.be

Aseksualiteit. ellen.vanhoudenhove@ugent.be ellen.vanhoudenhove@ugent.be Inhoud Wat is aseksualiteit? als seksuele oriëntatie? Kenmerken van aseksuele personen Identiteitsontwikkeling en coming-out Vooroordelen en moeilijkheden Hulpbehoefte Aseksuele

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: In de eerste bijeenkomsten hebben we besproken dat er veel verandert in de puberteit. Je lichaam verandert en de omgang met je ouders en vrienden. Maar er gebeurt

Nadere informatie

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant KaartjesspeL voorkant Kaartjesspel achterkant Wat betekent LHBT? Ben je in de war als je bi bent? Hoe word je homo? Wat is coming out? Op welke leeftijd ontdek je dat je homo of lesbisch bent? Op welke

Nadere informatie

inhoud Inhoudsopgave Literatuur Trefwoorden register

inhoud Inhoudsopgave Literatuur Trefwoorden register inhoud Inhoudsopgave 1. Liefde is 2. Gods plan met seksualiteit 3. Seksualiteit verbindt 4. Verschillen jongens en meiden 5. Schat op het spel 6. Je schat beschermen 7. Seks in je eentje 8. Geen slaaf

Nadere informatie

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF Het is heel belangrijk om je eigen lijf goed te kennen. Als je wordt geboren, ben je een meisje of een jongen. In de loop van de tijd groeit je lijf groeit hard tot je volwassen en uitgegroeid

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen Overdenking zondag 13 maart 2016, KSG-dienst, in de Terskflierkerk 5 e zondag 40 dagentijd Wat maakt mij sterk? Lezing Rechters 16: 15-20 Door ds. A.J.Wouda De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart

Nadere informatie

BLPA Curriculum. - Waarom we ons op romantisch vlak voelen aangetrokken tot iets wat we zelf niet zijn.

BLPA Curriculum. - Waarom we ons op romantisch vlak voelen aangetrokken tot iets wat we zelf niet zijn. BLPA Curriculum Module #1 - Waarom we ons op romantisch vlak voelen aangetrokken tot iets wat we zelf niet zijn. - Waarom we niet in een gelijkwaardige wereld leven, wanneer het op mannelijke of vrouwelijke

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Workshop Seksuele opvoeding een gave (op) gave

Workshop Seksuele opvoeding een gave (op) gave Workshop Seksuele opvoeding een gave (op) gave Seksuele opvoeding l 18-22 jaar oud Wat is de bagage die uw kind meegekregen moet hebben rond sekuele vorming als hij/zij volwassen is geworden? uw kind als

Nadere informatie

Handreiking Seksualiteit

Handreiking Seksualiteit Handreiking Seksualiteit Mannelijke seksualiteit speelt een centrale rol in belangrijke maatschappelijke vraagstukken rondom seksualisering, pornoficatie, en grensoverschrijdend gedrag. Emancipatiebeleid

Nadere informatie

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Lars (33) werkt 7 jaar als adviseur in de vastgoedsector, voornamelijk in kantooromgevingen. Sinds een half jaar heeft hij een nieuwe werkgever.

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013 www.kidpartners.nl KIDmail 25 Januari 2013 Allereerst willen wij jou een stralend 2013 wensen met de onderstaande doodle. Je kunt zelf invullen waar jouw ster het komend jaar gaat stralen. We hebben het

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Seksuele opwinding: Een psychofysiologisch perspectief STEPHANIE BOTH

Seksuele opwinding: Een psychofysiologisch perspectief STEPHANIE BOTH Seksuele opwinding: Een psychofysiologisch perspectief STEPHANIE BOTH Polikliniek Psychosomatische Gynaecologie en Seksuologie,, LUMC Inhoud Seks in het lab en context Seksuele respons treedt automatisch

Nadere informatie

[DE 3 MAGISCHE SMSSEN]

[DE 3 MAGISCHE SMSSEN] 2012 Life Coach Désirée Desiree [DE 3 MAGISCHE SMSSEN] Hoe je op een subtiele en liefdevolle manier je man kunt manipuleren zodat hij zich realiseert hoe blij hij mag zijn met jou. De 3 magische smssen

Nadere informatie

WAT WIL HIJ, WAT WIL ZIJ?

WAT WIL HIJ, WAT WIL ZIJ? WAT WIL HIJ, WAT WIL ZIJ? Inhoud Voorwoord 7 1. Hoe stabiel is uw huwelijk? 9 2. Waarom de Liefdesbank nooit sluit 17 3. Waar zij echt niet zonder kan: Genegenheid 33 4. Waar hij echt niet zonder kan:

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting

Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting Normen en waarden De spelleider wijst iemand aan die een casus voorlegt waarin seksuele voorlichting is gegeven aan een cliënt. Bespreek in tweetallen

Nadere informatie

VERLIEFD WORDEN KAN IEDEREEN, MAAR HOE BLIJF JE VERLIEFD OP ELKAAR

VERLIEFD WORDEN KAN IEDEREEN, MAAR HOE BLIJF JE VERLIEFD OP ELKAAR VERLIEFD WORDEN KAN IEDEREEN, MAAR HOE BLIJF JE VERLIEFD OP ELKAAR Deel 2 Hoe het verliefde gevoel in de relatie vast te houden Iedere behoefte kan voor- en nadelen hebben. Ik ga hier niet focussen op

Nadere informatie

Seksualiteit, en in het bijzonder mannelijke seksualiteit, is vrij uitgebreid aan bod gekomen in

Seksualiteit, en in het bijzonder mannelijke seksualiteit, is vrij uitgebreid aan bod gekomen in Bijlage 5. Mannen en seksualiteit Seksualiteit, en in het bijzonder mannelijke seksualiteit, is vrij uitgebreid aan bod gekomen in dit boek. Zoals ik heb uitgelegd is seksualiteit van fundamenteel belang

Nadere informatie

Theorieboek. Knuffel. Mensen zijn afhankelijk van elkaar, want de mens is een sociaal dier dat het liefst in

Theorieboek. Knuffel. Mensen zijn afhankelijk van elkaar, want de mens is een sociaal dier dat het liefst in 4c Relatie 1 Wat is een relatie? Wanneer je deze vraag aan een aantal verschillende mensen stelt dan zullen zij allen een antwoord geven. Want wat een relatie precies is, is voor ieder persoon verschillend.

Nadere informatie

Marleen Janssen. Alleen voor vrouwen. Het geheim van het vallei-orgasme

Marleen Janssen. Alleen voor vrouwen. Het geheim van het vallei-orgasme Marleen Janssen Alleen voor vrouwen Het geheim van het vallei-orgasme isbn 978-90-225-6824-8 isbn 978-94-6023-774-4 (e-boek) nur 600 Omslagontwerp: Studio Vruchtvlees Zetwerk: Steven Boland 2013 Marleen

Nadere informatie

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002)

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER Interviewernummer : INTCODE WZARCH INDID Module INTIMITEIT (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) Personen geboren vóór 1986. Betreft persoonnummer : P09PLINE (zie

Nadere informatie

J=Joris K=Karin. K: Je schrijft dat je licht autistisch bent. Kun je hier iets meer over vertellen?

J=Joris K=Karin. K: Je schrijft dat je licht autistisch bent. Kun je hier iets meer over vertellen? J=Joris K=Karin K: Je schrijft dat je licht autistisch bent. Kun je hier iets meer over vertellen? J: Een diagnose die ik kreeg als kleuter. Wat ik zelf niet wist in de lagere school en het begin van het

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

De hooggevoelige ondernemer

De hooggevoelige ondernemer De hooggevoelige ondernemer Vraag en antwoordboek Drs. Bas van Vugt 1 Ten geleide: Aan de hand van praktische lezersvragen legt Bas uit wat hooggevoeligheid en de hooggevoelige ondernemer is. Tevens komen

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

Seksualisering: beeldvorming en opvattingen

Seksualisering: beeldvorming en opvattingen Seksualisering: beeldvorming en opvattingen What s up? Congres Seks over de grens 26 januari 2009 Hanneke Felten en Kristin Janssens (MOVISIE) Inhoud van deze workshop 1. Seksualisering: wat is het? 2.

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Veel jongens en mannen masturberen. Er zijn minder meisjes en vrouwen die masturberen. Sommigen jongens doen het elke dag, anderen misschien maar eens per week

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

me een heleboel stress. En toen verscheen Cassie. Dus in zekere zin is dit boek ontstaan uit een weddenschap.

me een heleboel stress. En toen verscheen Cassie. Dus in zekere zin is dit boek ontstaan uit een weddenschap. OVER DE AUTEUR Een interview met L. Marie Adeline Wat heeft je ertoe gebracht erotische fictie te gaan schrijven? Om heel eerlijk te zijn: tot een week voordat ik begon aan S.E.C.R.E.T. was het niet bij

Nadere informatie

Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo

Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo LANG LEVE DE DI VER SI TEIT tekst Saskia Doorschodt fotografie Dorien Grötzinger Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo Ik ben lesbisch. Velen van ons hebben dit wel eens hardop tegen iemand anders gezegd.

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Lees blz. 5, 6, 7, 8 Wat denk je dat Aïsha wilde doen? Waarom is dat niet gelukt? Is het goed dat de deur van het dak altijd op slot

Nadere informatie

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren.

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. WAARSCHUWING Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. INLEIDING Je herkent het vast: je stond met een glas

Nadere informatie

VAN EEN SEKSUEEL PROBLEEM GA JE NIET DOOD MAAR JE KAN ER VAN BINNEN TOCH EEN BEETJE VAN STERVEN...

VAN EEN SEKSUEEL PROBLEEM GA JE NIET DOOD MAAR JE KAN ER VAN BINNEN TOCH EEN BEETJE VAN STERVEN... VAN EEN SEKSUEEL PROBLEEM GA JE NIET DOOD MAAR JE KAN ER VAN BINNEN TOCH EEN BEETJE VAN STERVEN... Paul Enzlin Instituut voor Familiale en Seksuologische Wetenschappen (IFSW, KU Leuven) Centrum voor Klinische

Nadere informatie

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd?

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven

Nadere informatie

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule Werkboek Inhoudsopgave: 1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule 2. Het H.A.R.T. model 2.1. H.A.R.T. staat voor: 2.1.1. Mijn verhaal over oprechte communicatie 2.1.1: Hoofd Gebruik de rest van deze

Nadere informatie

Peer to peer interventie copyright Marieke Kroneman les 3 van 4 debat

Peer to peer interventie copyright Marieke Kroneman les 3 van 4 debat 3. Derde bijeenkomst over gender stereotype verwachtingen Gender stereotype verwachtingen zijn een belangrijke determinant voor een homonegatieve houding. KERNBOODSCHAP van deze les: je hoeft niet je houding

Nadere informatie

1 Inleiding 11. 2 Wat is er met me aan de hand? 15. Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting 37

1 Inleiding 11. 2 Wat is er met me aan de hand? 15. Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting 37 Leven met een antisoc stoornis.qxd 07-03-06 09:27 Pagina 7 Inhoud Voorwoord 1 Inleiding 11 2 Wat is er met me aan de hand? 15 Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting

Nadere informatie

Magie voor het verkopen van je huis Leer hoe je in korte tijd je huis kunt verkopen en ook nog voor een gunstige prijs. Desirée

Magie voor het verkopen van je huis Leer hoe je in korte tijd je huis kunt verkopen en ook nog voor een gunstige prijs. Desirée Life Coach Désirée Snelling Berg Magie voor het verkopen van je huis Leer hoe je in korte tijd je huis kunt verkopen en ook nog voor een gunstige prijs. Desirée 2011 Magie voor het verkopen van je huis

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

Rona Jaffe Van alles het beste

Rona Jaffe Van alles het beste Van alles het beste Rona Jaffe Van alles het beste Vertaald door Petra C. van der Eerden Uitgeverij De Arbeiderspers Amsterdam Antwerpen Copyright 1958 Rona Jaffe Copyright Nederlandse vertaling 2011

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

De verloren patiënten van dokter Andrés Miranda

De verloren patiënten van dokter Andrés Miranda Alberto Barrera Tyszka De verloren patiënten van dokter Andrés Miranda wereldbibliotheek amsterdam Uit het Spaans vertaald door Bart Peperkamp Omslagontwerp Jan Martin Wilschut bno/ Amsterdam Hot springs

Nadere informatie

Lucy heeft een ballon

Lucy heeft een ballon Caro Kindercoach & begeleiding Maasdijk 16 4283 GA Giessen 0620380336 info@carokindercoach.nl www.carokindercoach.nl heeft een ballon Handleiding Doelgroep: Kinderen van 3 tot 6 jaar. Doel van het lezen

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen kunnen verschillende betekenissen geven aan seksualiteit. Kinderen zijn zich ervan bewust dat iedereen seksuele gevoelens heeft, en dat je je daarvoor

Nadere informatie

Seksuele gezondheid van holebi s

Seksuele gezondheid van holebi s Factsheet 2007-1 Seksuele gezondheid van holebi s Seksuele gezondheid in Nederland De Rutgers Nisso Groep heeft in 2006 een grootschalige bevolkingsstudie uitgevoerd naar seksuele gezondheid in Nederland

Nadere informatie

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Voorwoord In 2009 heb ik voor een Amerikaanse blog site een serie artikelen geschreven die ik in dit boek vertaald en gebundeld heb. Nadat ik de serie

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Loslaten in 9 stappen en flowen vanuit hart & ziel

Loslaten in 9 stappen en flowen vanuit hart & ziel Tri of Light Loslaten in 9 stappen en flowen vanuit hart & ziel Loslaten is geen kwestie van wilskracht, maar kan je leren! Loslaten in 9 stappen Loslaten van woede, haat, verdriet, verwachtingen, schaamte,

Nadere informatie

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem Het overlijden van een broer of zus is een ingrijpende gebeurtenis. Toch wordt het onderwerp in de rouwliteratuur doodgezwegen. Tot verbazing van Minke Weggemans. De pastoraal therapeute schreef er daarom

Nadere informatie

Vragenlijst Depressie

Vragenlijst Depressie Vragenlijst Depressie Deze vragenlijst bestaat uit een aantal uitspraken die in groepen bij elkaar staan (A t/m U). Lees iedere groep aandachtig door. Kies dan bij elke groep die uitspraak die het best

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Op het internet en ook op Twitter, Facebook en Badoo is veel informatie te vinden. Dat is heel makkelijk. Je kan er met bekenden kletsen.

Op het internet en ook op Twitter, Facebook en Badoo is veel informatie te vinden. Dat is heel makkelijk. Je kan er met bekenden kletsen. WAAR HET Op het internet en ook op Twitter, Facebook en Badoo is veel informatie te vinden. Dat is heel makkelijk. Je kan er met bekenden kletsen. Op Facebook bijvoorbeeld: maak je makkelijk vrienden.

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

Huiselijk geweld/kindermishandeling

Huiselijk geweld/kindermishandeling Extra les: Huiselijk geweld/kindermishandeling HANDLEIDING BIJ EXTRA LES THEMA: HUISELIJK GEWELD DOEL De tieners beseffen dat huiselijk geweld helaas vaak voorkomt. Ze leren wat huiselijk geweld is en

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, In de afgelopen weken hebben we een aantal keer uit het boek Hooglied gelezen. We zijn er mee begonnen met Pasen, en vandaag, met Pinksteren, lezen

Nadere informatie

Sacred Yoni Healing 2015

Sacred Yoni Healing 2015 2015 www.tantra-yoy.nl Sacred Yoni Healing Sacred Yoni Healing is een cursus in de vorm van een serie van drie zondagen die speciaal bedoeld is voor (gelegenheids)stellen. De cursus is opgezet als een

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school Oka Storms Ben Serkei Wat gaan we doen? * Achtergronden seksualiteit * Invloed beeldcultuur en gevolgen * Oefening Wat is grensoverschrijdend? * Seksueel

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Best tof. Asma haalt haar schouders op. Ik weet niet eens of ik niet mag, zegt ze.

Best tof. Asma haalt haar schouders op. Ik weet niet eens of ik niet mag, zegt ze. Niet naar Texel Je gaat naar Samara, zegt de vader van Asma. Met het vliegtuig naar opa en oma; is dat niet fijn? Asma kijkt haar vader met grote ogen aan. Naar opa en oma?, herhaalt ze verbaasd. Ja, knikt

Nadere informatie

Over: www.bewareofloverboys.nl

Over: www.bewareofloverboys.nl 1 Naam: www.bewareofloverboys.nl Voordat je begint met de opdrachten? Lees dit door: Als je je niet prettig voelt bij het lezen van bepaalde dingen: Stop met het lezen van deze site. Praat erover met iemand

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: De puberteit is naast de lichamelijke veranderingen ook de periode waarin je op een andere manier naar jezelf en de mensen om je heen gaat kijken. Dit komt omdat

Nadere informatie

Als hét niet vanzelfsprekend is

Als hét niet vanzelfsprekend is Als hét niet vanzelfsprekend is Seks hoort bij het leven en toch is lang niet iedereen op dat front actief. Sommige mensen willen wel, maar kunnen niet. Anderen willen niet, terwijl het wel zou kunnen.

Nadere informatie

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Hasmik Matevosyan, mode-onderzoekster Mode-industrie zonder verspilling Hasmik Matevosyan (1987) studeerde

Nadere informatie

hetero - bi - of homo/lesbisch. het maakt geen donder uit.

hetero - bi - of homo/lesbisch. het maakt geen donder uit. hetero - bi - of homo/lesbisch. het maakt geen donder uit. Bi, hetero en homojongeren in perspectief Inleiding Uit de kast is in het Nederlands het motto van de coming outday (COD) zoals die in 2009 voor

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Heb jij van het boek Vijftig tinten grijs gehoord? Heb jij Vijftig tinten grijs gelezen? Ja 86,0% Nee 14,0% Totaal. Ja 9,9%

Heb jij van het boek Vijftig tinten grijs gehoord? Heb jij Vijftig tinten grijs gelezen? Ja 86,0% Nee 14,0% Totaal. Ja 9,9% Heb jij van het boek Vijftig tinten grijs gehoord? Ja 86,0% Nee 14,0% Heb jij Vijftig tinten grijs gelezen? Ja 9,9% Nee, en ik ben dit ook niet van plan 66,7% Nee, maar ik ben dit nog wel van plan 20,8%

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179 Inhoud Voorwoord 7 1 Hoe word je seksverslaafd? 13 2 Wie is gevoelig voor seksverslaving? 29 3 Het ontstaan van de verslaving 53 4 Seksverslaving, wissels en vat 73 5 Seksverslaving en de relatie 97 6

Nadere informatie

Pedagogisch contact. Verbondenheid door aanraken. De lichamelijkheid van pedagogisch contact. Simone Mark

Pedagogisch contact. Verbondenheid door aanraken. De lichamelijkheid van pedagogisch contact. Simone Mark Pedagogisch contact Verbondenheid door aanraken Simone Mark Mag je een kleuter nog op schoot nemen? Hoe haal je vechtende kinderen uit elkaar? Mag je een verdrietige puber een troostende arm bieden? De

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. Deel 1

Inhoud. Inleiding 7. Deel 1 Inhoud Inleiding 7 Deel 1 1 Niet-functionerende ouders 15 2 Het ongewenste kind 21 3 Dominante ouders 27 4 Parentificatie 35 5 Symbiotische ouders 41 6 Emotionele mishandeling 49 7 Lichamelijke mishandeling

Nadere informatie