LuckyTV: Ik verdien mijn geld met treiteren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LuckyTV: Ik verdien mijn geld met treiteren"

Transcriptie

1 Maandblad voor de Faculteit der Geesteswetenschappen UvA Jaargang 20 nummer 5 Februari 2012 student.uva.nl/babel LuckyTV: Ik verdien mijn geld met treiteren De boekenkast van Peter Buwalda Zijn de Amsterdamse krakers lieverdjes geworden? Universiteit van Amsterdam Faculteit der Geesteswetenschappen Februari

2 cartoon Beeld /// Kaj Brens

3 INHOUD De collegehopper Babel test een interdisciplinair college Koffie met een proffie David Rijser was genomineerd voor Docent van het Jaar 9 14 Simone and the city De hel is de Ander CARTOON 03 eerst even dit 04 Aan de tand Sander van de Pavert 07 opinie Literatuurwetenschap voor leken 08 de hort op 08 hersenspinsels 09 de collegehopper 10 Vers Talent Eva Bos 11 faculteitsfluisteraar 11 Column Borrel 12 reportage Amsterdamse krakersscene 14 Fictie 15 simone and the city 16 koffie met een proffie David Rijser 17 cult fiction Modern times & The great director 18 reportage CREA 20 opinie De puinhopen van tien jaar populisme 22 De boekenkast Peter Buwalda 23 Babel selecteert 24 wat (b)lijkt Kluizenaarsbestaan Om te creëren is soms eenzaamheid geboden. Kunstenaars sluiten zich nogal eens af van de wereld om te kunnen reflecteren op die wereld. Met een leven als kluizenaar al dan niet van tijdelijke duur tot gevolg. Aan Peter Buwalda s lijvige roman Bonita Avenue, bedolven onder lovende kritieken, gingen jaren voorbij waarin hij zich niet in het daglicht waagde (pagina 22). Sander van de Pavert, de man achter LuckyTV (pagina 4-6), heeft ervoor gekozen zich vijf dagen per week terug te trekken op zijn zolderkamer. Een donkere ruimte, waar hij satirische filmpjes voor De Wereld Draait Door monteert, slechts bijgestaan door de geluiden uit zijn speakers, zijn eigen voice-overs en gelach. Schrijven is dan misschien een eenzaam proces, het is ook het verlangen gehoord te worden, reacties uit te lokken en een dialoog te voeren met de lezer. De lezer is tenslotte ook een soort kluizenaar, hoewel hij constant in tweegesprek is met de gedachten van de auteur. Het zou van grootheidswaanzin getuigen Babel een kunstwerk te noemen, maar ook wij lijden soms onder het eilandsyndroom dat veel kunstenaars, schrijvers en onderzoekers eigen is. Het product maken we afgezonderd van de buitenwereld, maar het is die buitenwereld die ons doet produceren ons bestaansrecht verliezen we zonder lezers. Dus Babellezer, wie ben jij? Wat denk je? Wat raakt je en wat stoort je? Laat het ons weten! Lucia Admiraal en Mina Etemad Reageren? Alle artikelen in Babel worden geschreven door FGw-studenten. Er wordt gestreefd naar kwaliteit van de teksten en een goede afweging tussen faculteitsgerelateerde onderwerpen en artikelen die aansluiten bij het studentenleven. Maar natuurlijk staan wij open voor reacties of commentaar. Wil je reageren op de inhoud in het algemeen of op een specifiek artikel, of is je iets anders opgevallen? Mail dan je reactie naar Colofon Babel, Maandblad voor de Faculteit der Geesteswetenschappen, Spuistraat 134, kamer 112, 1012 VB Amsterdam, Hoofdredactie Lucia Admiraal, Mina Etemad Penningmeester Fien Vermeulen Redactie Daan Borrel, Julia Keers, Thomas Rueb, Simone van Saarloos, Carlijn Schepers, Sietske van der Veen, Fien Vermeulen Medewerkers Thomas Huisman, Quint Italianer, Christiaan Paauwe, Kim Schoof, Lieke van der Veer, Eline Visser, Francisca Wals, Fleur Willemsen Eindredactie Lisanne Buijze, Myrthe Geerts, Sabine Jansen, Marloes de Jong, Mariska Moerland, Niqué van den Tillaart, Vera de Sterke Beeldredactie Thomas Huisman, Fotografie Thomas Huisman, Marcel Vendrig Illustraties Kaj Brens, Guy Verbeek Redactieraad Yra van Dijk, Stéphanie Heeren, Iain de Jong, Reinier Kist, Everdien Rietstap, Floor Rusman Vormgeving Luke van Veen, Druk Grafiplan Nederland BV, Schrijven of illustreren voor Babel? Babel heeft regelmatig plaats voor nieuw schrijftalent, fotografen en illustratoren. Mail ons je cv en recent werk. Cover /// Thomas Huisman Februari

4 Ik stop regelmatig cryptofascistische boodschappen in mijn filmpjes 4 Babel

5 aan de tand LuckyTV Maakt mensen bewust van zichzelf Sander van de Pavert (35) is het gezicht achter de hilarische en vaak absurde uitsmijters van De Wereld Draait Door: LuckyTV. In een Haags café vertelt hij over ethische kwesties en vaak onderbroken door zijn eigen gelach zijn ergernissen. Tekst /// Lucia Admiraal en Thomas Rueb Beeld /// Thomas Huisman Sander van de Pavert schokschoudert van het lachen. Hij verbergt zijn hoofd in zijn handen. Een aantal mensen in het café kijkt nieuwsgierig op van hun tafels. Vorig jaar rond Sinterklaas was er een vissersboot omgeslagen en de opvarenden waren vermist, giert hij uit. Die nieuwsbeelden heb ik uitgeknipt en ik heb daar beelden tussen gezet van een aangespoelde Sinterklaasmantel. En ook van die dode, opgezwollen zwarte pieten die werden afgevoerd. Zijn lachen bedaart iets. Maar mensen namen daar toen heel erg aanstoot aan. Om de nabestaanden van de vissers. Maar de grap ging helemaal niet over die kutvissers. Achteraf snap ik ze wel. Maar ik zou het zo weer doen. Onder de naam LuckyTV levert Van de Pavert iedere doordeweekse dag de filmische uitsmijter van De wereld draait door in de vorm van een satire op journaalberichten- en beelden, Tweede Kamerdebatten of televisieprogramma s. Hij werkt alleen, vanuit de zolderkamer in zijn huis in Den Haag. Daar neemt hij tientallen televisieprogramma s op. Tijdens het bekijken van deze opnames weet hij al snel wanneer hij een Lucky in handen heeft. Vervolgens knipt en plakt hij in de bestaande televisiebeelden en voorziet deze van vaak hilarische en absurde voiceovers, allemaal van hemzelf afkomstig. Geert Wilders praat ineens als een mocro tegen Mark Rutte in de Tweede Kamer, Gaddafi doet Donald Duck na voor zijn joelende soldaten en Adolf Hitler dramt dat hij wil bowlen als bedrijfsuitje. You ve got to see this shit Het is allemaal ergernis-driven, vertelt hij. Wanneer ik vroeger televisie keek bedacht ik voice-overs en deed ik denkbeeldige regie. Nog steeds kijk ik op een vrij hysterische manier tv. Met een paar vriendinnen ga ik wel eens een avondje drinken en tv kijken. So You Think You Can Dance, afvalraces, Holland s Next Topmodel fantastisch om naar te kijken. Ik zit dan continu commentaar te leveren. Dat mensen zo blij worden om op televisie te zijn en zo graag exposure willen dat ze zich tot werkelijk het laagste van het laagste laten verleiden! Toen ik tien jaar geleden afstudeerde aan de Rotterdamse kunstacademie kocht ik een betaalbaar digitaal videocameraatje. Binnen de kortste tijd had ik uren materiaal dat ik wilde laten zien. Hij zet een gek hoog stemmetje op. Joh, we hebben allemaal een ecstasypil genomen en zijn naar de EO-jongerendag gegaan en we hebben alles gefilmd. You ve got to see this shit. Daar bleef het niet bij. Ik realiseerde me later dat ik hetzelfde kon doen met bestaand materiaal en begon Duitse spelshows op te nemen waarin ik ging zitten knippen. Op een bepaald moment had ik in een - hij vormt met zijn vingers aanhalingstekens in de lucht - spirituele bui op een vel papier geschreven: ik wil televisie maken. Dat hangt nu ingelijst op een speciale plek thuis. Nee hoor, het hangt niet. Het zit wel in een lijstje. Hij grijnst. Maar dat gebruik ik gewoon om coke vanaf te snuiven. Holocaust, kinderen en dieren, dat zijn de grote drie Kluizenaar Van de Pavert maakte in 2003 een demotape en stuurde die op naar de VARA. Op VHS-band toen nog natuurlijk ja, zo lang is dat geleden. Drie weken later zat ik bij de VARA aan tafel voor VARA laat, de voorloper van De wereld draait door. Sindsdien ben ik daar niet meer weggegaan. In twee, drie maanden ging het van een beetje hobbyen naar een professionele televisieproductie. Dat laatste zegt hij met een plechtige, nasale stem. Hij produceert zijn filmpjes thuis, één per dag, en stuurt ze aan het einde van de middag op naar de redactie van De Wereld Draait Door. Hij is niet vaak meer in de studio in Amsterdam. Vroeger liep ik altijd de studio uit als mijn filmpje vertoond werd. Ik wilde de reactie van het publiek niet zien. Nu voel ik me wel eens een kluizenaar in mijn hokje. Maar dat vind ik ook wel een lekker gevoel. Zijn huis wil hij aanvankelijk liever niet laten zien. In mijn werkkamer staat niet veel meer dan. tot aan laat het mysterie maar intact. Ik ruik kinderen! Alle toegevoegde voice-overs in de filmpjes spreekt hij zelf in. Ook de vrouwenstemmen. Ik heb gewoon simpelweg niet de tijd om een actrice of een vriendin te gebruiken. Soms heb ik buitenlandse stemmen nodig, Russisch of Spaans bijvoorbeeld. Ik schakel dan een vriendin in die de vertaling stuurt per sms. En dan laat ik het door de computer voorlezen om de intonatie en de klemtonen te weten te komen. In mijn vorige huis had ik een studiootje in een uitbouw aan mijn huis, een soort veredelde schuur midden in een tuinblok. Daar zat ik dan bijvoorbeeld een mishandelingsscène op te nemen en heel hard te schelden en te schreeuwen. In mijn nieuwe huis heb ik daarom meteen briefjes rondgebracht: Het kan zijn dat u zo nu en dan eens wat verontrustende geluiden hoort, niets aan de hand! Nog steeds heb ik wel eens bezorgde buren aan de telefoon. Midden in zijn verhaal valt hij opeens even stil. Er komt een stel ouders met kinderen het café binnen lopen. Van de Pavert volgt ze met zijn blik. Ik zie soms kinderen en dan denk ik: wauw, dat zou ik ook wel willen. Ik denk dat ik een heel leuke vader zou zijn. Ik kijk ook graag naar kinderprogramma s op televisie. Daar word ik heel rustig en blij van. Zo lekker ongecompliceerd en dom. Hij lacht, hard en Februari

6 Beeld /// Thomas Huisman met wilde handgebaren. Ik kan niet wachten tot ik kinderen heb die dan een liedje voor me instuderen. Kinderen zijn net als demente bejaarden, ze weten niet wat ze doen. Vroeger las ik in de GVR van Roald Dahl dat de reus zegt [hij zet een zware stem op] Ik ruik kinderen! Ik geloofde dat eerst niet, maar het is echt zo. Een weeïge lucht, een beetje viezig eigenlijk. Wacht, misschien kunnen we er even aan eentje ruiken. Ik ga erachteraan, ik ben zo terug. Hij veert op van zijn stoel en loopt naar de andere kant van het café, op de groep kinderen af. Hij loopt ze voorbij, gaat naar de wc. Als hij terugkomt ruikt hij aan zijn vingers en knipoogt. Wat er daar gebeurde is tussen mij en hen. Cryptofascistische boodschappen Als kind was Van de Pavert druk, en naar eigen zeggen een pestkop. De commentaren op mijn rapporten luidden telkens: Is heel slim, maar is alleen maar aan het zieken. Terugkijkend was dat zieken van mij echter een heel slimme manier om mensen bewust te maken van zichzelf. Dat getreiter van vroeger heb ik nu omgezet in iets waar ik centen mee verdien. Over de getreiterden in zijn filmpjes voelt hij zich niet schuldig. Het filmpje waarin PvdA-fractieleider Job Cohen zogenaamd door een volle Tweede Kamer wordt uitgelachen, werd na de uitzending een grote hit Ik zou veel liever Wilders hard te grazen nemen dan Job Cohen op internet. Dat heeft Cohen zeker imagoschade toegebracht. Het heeft veel stof doen opwaaien. Maar het is zijn eigen schuld. We hebben het hier over een politicus. Ik zet niet de eerste de beste lul op televisie voor schut. Cohens publieke optreden is gewoon ontzettend slecht. Ergens baalde ik er van, ik heb wel sympathie voor die man. Ik zou veel liever Wilders hard te grazen nemen dan Cohen. Ik sta niet echt open voor inbreng van buitenaf. Ik kan niet goed tegen kritiek. Althans, ik kan niet tegen teréchte kritiek. Maar die krijg ik niet, grinnikt hij. Wel word ik overstelpt met boze reacties zoals: Er is iemand verkracht of doodgeschoten, daar mag je geen grap van maken. Dat soort kritiek krijg ik dagelijks. Mensen zien de nuance vaak helemaal niet. Maar ik maak de filmpjes natuurlijk wel met het publiek in mijn achterhoofd. Met vrienden wil er wel eens een Holocaustgrapje voorbij komen, maar bij De Wereld Draait Door moet je dat natuurlijk niet doen. Kinderverkrachting, incest, pedofilie... En dieren liggen ook gevoelig. Holocaust, kinderen en dieren, dat zijn de grote drie. Hij fluistert geheimzinnig. Ik weet niet of het iemand ooit is opgevallen, maar ik stop regelmatig cryptofascistische boodschappen in mijn filmpjes. Maar daar ga ik natuurlijk niets over vertellen. Hij begint keihard te lachen. Weer trekt hij de blikken van de andere cafégangers. Ik ben kunstenaar. Ik probeer niet zoals een journalist heel gebalanceerd te zijn. Integendeel. 6 Babel

7 opinie Literatuurwetenschap voor leken Niet bij alle verplichte vakken in het eerste jaar is het even duidelijk wat we leren. Zoals bij Inleiding literatuurwetenschap, een vak dat inhoudelijk niet past binnen een wetenschappelijke studie, betoogt Christiaan Paauwe. Tekst /// Christiaan Paauwe Beeld /// Thomas Huisman Vitae discimus Non scolae, sed vitae discimus, stelt een oud Latijns gezegde. Deze woorden zijn vrij te vertalen als men leert voor het leven en niet voor school en hebben waarschijnlijk genoeg studenten eens verveeld. Het klinkt misschien als iets wat je voornamelijk van je ouders hoort, maar het is wel een wijsheid die menig UvA-student ter harte zou moeten nemen. Bij de meeste vakken tenminste. Helaas zijn er vakken waar het nog maar de vraag is of deze leus erop van toepassing is. Bij Inleiding Literatuurwetenschap leer je voor de school, en niet voor het leven. Paaseieren vinden Laten we beginnen bij de contacturen. Het vak bestaat uit één hoorcollege van twee uur dat iedere twee weken gegeven wordt. Daarnaast moeten alle studenten om recht te hebben op een herkansing één werkgroep volgen. Dit betekent niet dat je elke week een werkgroep hebt en de student bij één van deze werkgroepen aanwezig moet zijn. Nee, iedere student wordt in het hele semester ingedeeld bij één werkgroep waar hij eenmalig verwacht wordt. Dit betekent dat aan elke student gedurende een heel semester in totaal maar liefst veertien college-uren aangeboden wordt, wat in werkelijkheid neerkomt op iets meer dan twaalf uur les. En dat voor een vak waar een student vijf studiepunten voor krijgt. Je kunt je afvragen of de student alle informatie van dit overvloedige aanbod aan kennis kan verwerken. Het vak is dit jaar gelukkig enigszins verbeterd ten opzichte van vorig jaar: toen kwam het voor dat de docent een cartoon liet zien tijdens het college, terwijl niemand wist wat hij daarmee duidelijk wilde maken. Inleiding Literatuurwetenschap is opgedeeld in vijf hoofdonderdelen met de volgende onderwerpen: de avonturier, de reporter, de spin doctor, de operator en de speculant. Als je je afvraagt wat deze termen te maken hebben met de literatuurwetenschap, dan stel je een terechte vraag die ook menig ander student herhaaldelijk bezig heeft gehouden. Elk van deze personages zou een bepaald facet van de literatuurwetenschapper moeten vertegenwoordigen. Leuk bedacht, of gewoon vergezocht, aangezien de studenten uiteindelijk eigenlijk alleen maar bezig zijn met het vinden van een door de docenten zelf verstopt paasei. Je vindt het ei na lang met tegenzin zoeken wel, maar je hebt geen idee waarom je het zou willen vinden. In plaats van een gestructureerd verhaal over de verschillende facetten van de literatuurwetenschap, komt het neer op een aaneensluiting van onduidelijke vergelijkingen. Op een universiteit zijn wij bezig met wetenschap, en zo dient er ook met de te behandelen stof om te worden gegaan: serieus en zonder te veel eigen interpretatie. Uitdagen Nu rijst de volgende vraag: hoe wordt een dergelijk vak nog enigszins met inhoud geëxamineerd? En hoe bereid je jezelf voor op een dergelijk examen? Twintig procent van het cijfer wordt bepaald door een opdracht die vóór de te volgen werkgroep ingeleverd moet worden. Tegelijk wordt ook de inzet van de student in die ene werkgroep meegenomen in de beoordeling. De meeste studenten doen daarom hun uiterste best, ondanks dat het vak misschien verder onduidelijk is. En de opdracht? Daarin moet de student overeenkomsten tussen een van de figuren en de literatuurwetenschapper vinden, oftewel het paasei vinden dat door de docenten zelf verstopt is. Gelukkig kost deze opdracht maar een uurtje. De andere tachtig procent wordt bepaald door het tentamen, dat verbazingwekkend genoeg nog wel inhoud heeft. Fijn aan het tentamen is dat studenten een groot deel van de gevraagde kennis al gewoon geleerd hebben op de middelbare school. De rest kan uit een studieboek worden gehaald, wat goed uitkomt aangezien men het niet moet hebben van de colleges. De UvA moet en kan studenten uitdagen. Er zijn genoeg vakken waar studenten hard voor werken en waarbij ze geprikkeld worden om het uiterste van hun kunnen te bereiken. Binnen de literatuurwetenschap is er genoeg interessante stof om studenten net zo uit te dagen en op een hoger niveau van kennis te brengen. De docenten zijn daar zeker toe in staat. Echter, met de hoeveelheid college die het vak aanbiedt en de weinig wetenschappelijke aanpak, volgen studenten het vak nu omdat het een verplicht onderdeel van de studie is en dus niet voor het leven dat na de universiteit op hen wacht. Februari

8 de hort op Tekst /// Fleur Willemsen Exotische geluiden Op een luchtige, ontspannen manier uitbrakken op de zondagmiddag: elke derde zondag van de maand wordt er in de Westergasfabriek een MC Studio Sessions-middag gehouden. Nieuwe talenten jammen live met gevestigde namen op het gebied van afro-jazzmuziek. Het is een initiatief van Fra Fra Sound in samenwerking met Mo Music Activation. Deze maand vindt de muziekmiddag plaats op 19 februari. Wat: MC Studio Sessions Waar: Westergasfabriek Wanneer: 19 februari Toegang: 7,50 Info: Even slikken Het BNN-programma Spuiten en Slikken krijgt een eigen, gelijknamige theatershow. Onder leiding van Sanne Vogel beelden onder anderen Tygo Gernandt, Egbert-Jan Weeber en Geza Weisz een verschillende drug uit. Een jonge cast dus, die probeert om op een luchtige manier te vertellen over zowel de positieve als negatieve gevolgen van alcohol en drugs. Dit toneelstuk wordt deze maand meerdere malen opgevoerd in het DeLaMar-Theater. Wat: Toneelstuk Waar: DeLaMar-Theater Wanneer: 16 t/m 19 februari Toegang: v.a. 19 Info: Op vakantie met Grunberg Voor Arnon Grunberg betekent op vakantie gaan met je gezin iets heel anders dan lekker ontspannen: Een gezin op vakantie is een gezin in oorlogsgebied, of beter gezegd in een oorlogssituatie. De fascinatie voor de gezinsvakantie zette hij om in een fotoproject met beeldend kunstenaar Wendela Hubrecht. Nadat verschillende gezinnen geauditeerd hadden, koos hij ervoor om samen met de familie Van der Poel op vakantie te gaan naar het Griekse eiland Lefkas. De vakantiekiekjes zijn te bewonderen in het Foam. Wat: Les vacances de Monsieur Grunberg Waar: Foam Wanneer: 9 februari t/m 18 maart Toegang: 7,50 Info: hersenspinsels Wetenschappelijke fraude onder de loep Op de universiteit word je opgeleid tot wetenschapper. Je leert om zelf onderzoek te doen en op basis van verkregen resultaten uitspraken te doen. Maar tegenwoordig lijkt het alsof gegevens steeds vaker verzonnen worden. Ondermijnt dit de status van de wetenschap? Zijn wetenschappelijke bronnen nog wel betrouwbaar? Onder leiding van Martijn van Calmthout wordt er wederom olie op het wetenschappelijk vuur gegooid. Wat: KennisCafé Waar: De Balie Wanneer: 20 februari Toegang: 5 met studentenkaart Info: Net als in de film Met mijn haar ingevlochten en mijn buik gebruind was ik er helemaal klaar voor om in de stijl van Lara Croft de Atlantische oceaan te trotseren. Samen met mijn vriendje holde ik over de stenen, richting de woeste golven, klaar om met een sierlijke duik in de diepte te verdwijnen, toen een golf een flinke lading losse keien op mijn voeten wierp. Met tranende ogen maakte ik hinkend rechtsomkeert naar het strand. Au! Ik ga terug hoor! De eerste poging om als vrouwelijke Indiana Jones indruk op mijn vriendje te maken was jammerlijk mislukt, maar ondanks m n blauwe voet was ik er een half uur later opnieuw klaar voor. Lara Croft liet zich ook niet door een steen op haar voet uit het veld slaan. Met herzamelde moed waadde ik in het water, tot mijn vriendje op een kwal wees die een eindje verderop rustig voorbij dobberde. Zo n prehistorisch en slijmerig blubberding dat ook nog steekt. Aaaargh! Opnieuw wist ik niet hoe snel ik terug bij mijn handdoek moest komen. Tegen het einde van de dag had ik pijnlijke voeten, een verbrande neus, droge lenzen en een hoop mislukte duikpogingen achter de rug. Ik mopperde. Lara Croft heeft nooit last van dat soort dingen. Niet in haar films. En ze moppert ook nooit. Soms loop ik volledig onder de indruk uit Tuschinski, geïnspireerd en bevlogen, wetende dat ik mijn leven zal gaan veranderen. Dat ik zal transformeren. Maar wanneer ik mezelf daadwerkelijk in een film waan, wanneer ik door een elfjesjachtig bos of over het strand loop, blijkt pas hoe ontzettend veel ingewikkelder de werkelijkheid in elkaar zit. Want in een film hoef je nooit te niezen. Je hebt geen knorrende maag of jeuk aan je billen. En als je al vergeten bent om iets mee te nemen, heeft dat een goede reden, namelijk omdat het lot iets belangrijks voor je in petto heeft. Bovendien krijg je niet te horen dat je lijkt op een hamster wanneer je probeert dapper te kijken. Die dingen zijn ontmoedigend. De realiteit is vermoeiend. Maar toch, iedere keer wanneer ik weer een film met een archeoloog, heksje of andersoortig superheldin zie, laait de hoop weer op. Op een dag zal ik misschien wel nét zo zijn. Ik moet alleen nog even oefenen. Tekst /// Julia Keers 8 Babel

9 De collegehopper Gezelligheid kent geen tijd Heftige discussies of duf aantekeningenvoer? Babel test het onderwijs aan de FGw en schuift in de collegebanken aan. Deze maand: Carte Blanche. Tekst /// Francisca Wals Nogal geheimzinnig lijkt het Instituut voor Interdisciplinaire Studies. Alsof je er alleen binnenkomt via Perron Negen Driekwart. Maar anders dan op Zweinstein, is iedereen er welkom, met als enige voorwaarde dat je met SIS om kan gaan. Het IIS verzorgt interdisciplinair onderwijs waarbij je leert over de grenzen van je vakgebied te kijken. Hierbij moet je denken aan vakken als Big History, China opkomende supermacht of Quantumlessen. Sommige vakken zijn alleen toegankelijk voor honoursstudenten. Zo ook het vak Carte Blanche, gedoceerd door Sander Bais, emeritus hoogleraar Theoretische Natuurkunde. Toen hij vorig jaar tot docent van het jaar was verkozen, vroeg het IIS hem een vak te doceren. Oké, zei Bais, maar alleen als ik carte blanche krijg. Het vak en zijn naam waren geboren. Carte Blanche bestaat uit een reeks van negen colleges, met als rode draad creativiteit in de wetenschap. Dat dit thema nogal breed opgevat mag worden blijkt uit de diversiteit van onderwerpen die in de colleges aan bod zijn gekomen. Onder anderen schrijfster Nelleke Noordervliet en Volkskrant wetenschapsjournalist Martijn van Calmthout kwamen langs, en onderwerpen als urbanisatie, symmetrie en wetenschappelijk integriteit passeerden de revue. hij niet door al zijn slides heen komt, vertelt hij me later. Vaak zaten ze tot half elf te discussiëren, totdat ze er van de portier uit moesten. Wat ik belangrijk vind, is dat ik mijn studenten prikkel, dat ze geboeid raken. Dan kan niet als je een les op de automatische piloot er doorheen jaagt. Dat is wat er nou zo verschrikkelijk misgaat in dit onderwijssysteem. Aan multiple choice heeft hij een hekel. Liever geeft hij zijn studenten bijzondere opdrachten. Zo hebben ze een krantenartikel over iets binnen hun vakgebied moeten schrijven en hebben ze een voorwerp waarin symmetrie een rol speelt, moeten maken. Gemor klinkt wanneer Bais aankondigt dat ook aan dit college een opdracht verbonden is. De bedoeling is dat de studenten entropie betrekken op hun eigen vakgebied. Het meisje naast me heeft geen idee. Bais: Ja hallo, dit is wel voor zes punten hier hè. Jullie krijgen ook nog taart enzo het is hier veel te gezellig! Op een woensdagavond druppelen tegen de klok van zeven de studenten het lokaal in het gebouw van het Amsterdam University College binnen. Het groepje van zestien bestaat uit ongeveer evenveel mannen als vrouwen. Iedereen kletst en Bais doet gezellig mee. Voorafgaand aan het college zijn ze met zijn allen uit eten geweest bij de pizzeria om de hoek. Een meisje heeft een taart meegenomen, omdat het de laatste les is. Vanavond zal het college over entropie gaan. Het wordt wat technischer dan de rest, waarschuwt Bais. Het meisje dat naast me zit kijkt paniekerig. Ze studeert Italiaans en dit is onbekend terrein: Er zitten hier veel studenten uit de biomedische hoek, die snappen al dat technische gedoe veel beter dan ik. De collegeslides zoeven voorbij. Bais vertelt gepassioneerd over het heelal, de gedragingen van deeltjes en informatiesystemen. Entropie komt er in het kort op neer dat alles in de kosmos van orde tot chaos vervalt. Om deze reden dijt het heelal steeds sneller uit, maar wordt ook bijvoorbeeld je thee na verloop van tijd koud. Met voorbeelden uit de biologie, economie en sociologie probeert Bais natuurkundige verschijnselen uit te leggen. Een ware interdisciplinair. De tweede helft van het college loopt minder soepel. Er verschijnen meer en meer wiskundige formules in de slides en het meisje naast mij kijkt alsmaar benauwder. Alleen de natuurkundestudent in het gezelschap schrijft nog driftig mee. Blijkbaar is het voor Bais lastig in te schatten wat het bètaniveau van zijn studenten is: Weten jullie eigenlijk wat een maximum is? En een logaritme? En: Misschien is het allemaal te makkelijk voor jullie, weet ik veel. Als er een ingewikkelde formule verschijnt, probeert hij de groep gerust te stellen: Hier staat een beetje een moeilijke formule, maar eigenlijk is hij heel simpel. Geroezemoes. Nou ja je moet er natuurlijk een beetje doorheen kijken! Als eenmaal één studente haar vinger omhoog steekt, barst het vragenvuur los. Bais beantwoordt ze allemaal uitvoerig. Het maakt hem niet zoveel uit als College: Carte Blanche Onderwijsinstituut: het Instituut voor Interdisciplinaire Studies Docent: Prof.dr.ir. F.A. Bais en gastdocenten Inhoud: thema s die de docent aanspreken met als rode draad creativiteit in de wetenschap Publiek: honoursstudenten uit diverse hoeken van de universiteit Eindcijfer: 8 Februari

10 vers talent Opvrolijken, inspireren of steunen Eva Bos (21) won vorig jaar het Amsterdams Studentenfestival (ASF) in de categorie singer-songwriter. Samen met een celliste, percussionist en bassist vormt ze nu de band EVA. Na haar studie Psychologie aan de UvA wil ze zich volledig richten op de muziek. Tekst /// Carlijn Schepers Beeld /// Marcel Vendrig Hoe was het om mee te doen aan het ASF en te winnen? Een vriendin kwam met de tip om deel te nemen, dus ik stuurde een zangopname in voor de categorie singer-songwriter. Vervolgens moest ik auditie doen, maar dat ging helemaal niet goed. Ik stopte midden in mijn liedje, hilarisch was het. Gelukkig vonden ze me toch goed genoeg om te mogen deelnemen. Totaal onverwacht won ik toen. Ik werd zelfs een beetje emotioneel. De prijs was een optreden in café Noorderlicht en een radiouitzending bij Amsterdam FM. Maar het beste wat ik eraan heb overgehouden, is dat ik vaker gevraagd word om op te treden. Bijvoorbeeld op het winnaarsfestival van het ASF en ik mocht komen zingen op de culturele vrijdagavond van het Van Gogh Museum. Hoe werd je de zangeres die je nu bent? Als kind speelde ik dwarsfluit, maar op m n tiende vond ik zingen eigenlijk veel leuker. En aangezien je beide dingen niet tegelijk kan doen, koos ik voor het laatste. Ik nam zanglessen en leerde gitaar en piano spelen. Nu kan ik mezelf begeleiden en dat helpt me bij het schrijven van nummers. Ik zat in verschillende bandjes waarmee we soul en motown maakten. Tegenwoordig valt mijn muziek vooral binnen het genre pop/folk. In mijn stem probeer ik kracht en intensiteit te combineren met kwetsbaarheid. Verder kom ik uit een muzikaal gezin: mijn broers zijn ook muzikant en afgestudeerd aan het conservatorium. Zij gaven mij het goede voorbeeld. Waarom ben jij niet naar het conservatorium gegaan? Dat wilde ik ook toen ik zeventien was. Ik had mijn demootje al klaar. Toch hield een sterk gevoel me Ik schrijf gedichten die ik soms omzet in een lied tegen. Om er even tussenuit te gaan, ben ik gaan reizen door Australië en Nieuw-Zeeland. Daarna ging ik een oriëntatiejaar doen in Amsterdam. Ik deed de vooropleiding voor het conservatorium, een scholarship bij het Amsterdam Dance Center en ik zat bij het Amsterdams Studententoneel. Vervolgens werd me door mijn zangcoach op het conservatorium geadviseerd toch auditie te doen. Maar daar verwachtten ze van mij dat ik alleen voor de muziek zou gaan. Ik zou ongelukkig worden als ik niet meer kon toneelspelen of dansen, dus dat wilde ik niet. Uiteindelijk ben ik in de laatste ronde afgevallen. Het was altijd al mijn plan om Psychologie in deeltijd ernaast te gaan doen, dus besloot ik voltijd te gaan studeren. Je schrijft je eigen nummers. Waar haal je de inspiratie daarvoor vandaan? Vaak begint het met een ingeving die ik plotseling krijg. Maar ik schrijf ook gedichten die ik soms omzet in een lied. Of ik begin gewoon met het opschrijven van een gevoel na een gebeurtenis. Vaak verschijnt er dan vanzelf een bijpassende melodie in mijn hoofd. Ik probeer clichés, zoals de liefde, zoveel mogelijk te vermijden. Ik probeer zo n thema dan vanuit een ander perspectief te benaderen. Bijvoorbeeld een gesprek tussen een moeder en haar kind, dat niets snapt van de liefde. Ik heb ook veel teksten waar ik nog niets mee heb gedaan. En eigenlijk zitten er ook nog veel melodieën in m n hoofd. Misschien moet ik die eens combineren, haha. Wat wil je bereiken met je muziek? Ik wil mensen ermee helpen. Ik wil ze opvrolijken, inspireren of juist steunen in moeilijke tijden. Hopelijk krijgen ze hetzelfde gevoel dat ik soms ervaar als ik een concert bezoek: dan is mijn hart vol vrede en wil ik iedereen wel een kus geven. Ook ervaringen en gevoelens delen met anderen vind ik belangrijk. Zo liep ik laatst nieuwsgierig rond op het terrein van Occupy met m n gitaar nog op de rug. Even later zat ik daar met de mensen muziek te maken. Een geweldige ervaring. Na mijn studie ben ik van plan volledig voor de muziek te gaan. Ik zou het supervet vinden een cd te maken, die te presenteren in Bitterzoet en vervolgens een theatertour te doen. Maar niets staat nog vast, hoor! Eva Bos is te vinden op Facebook en op 10 Babel

11 de faculteitsfluisteraar Vrouwelijke docenten zijn zó eng. Hahaha! Zij wel ja. Met dat vingertje. En die stem! Zo n Thatcher-achtige, pad-achtige Zou ze een gezin hebben? Gescheiden waarschijnlijk. Ze heeft iets tragisch. Maar goed, stel dat ze mooi was? Lastig voor te stellen. Welke mooie vrouwen zijn nou, zeg maar, echt intellectueel? Hoe heet ze, die vrouw van Sarkozy? Die is mooi. Ja, maar nee, die kan ook zingen. BORREL Familiezaken Mijn moeder en broertjes zijn bij mij op bezoek. Ik heb ze meegenomen naar een hippe tent in de Pijp, wat nog best een gedoe bleek te zijn zonder fiets. Maar dat maakt niets uit, want vanavond is een speciale avond. Mijn moeder wil namelijk wat bespreken met haar alle drie bijna volwassen kinderen. Wat blijkt geldzaken te betreffen. Ze begint hakkelend te vertellen dat zij bepaalde eigenschappen van haar ouders heeft overgenomen en dat ze deze ook weer terug ziet in ons. Een bepaalde gierigheid. Altijd denken en doen alsof er geen geld is, terwijl dat er wel is. En daarom wil mijn moeder ons op deze koude, donkere avond vertellen hoeveel geld er nog precies is voor mij en mijn gebroeders. Zodat we die eigenschap kunnen loslaten, denk ik. Mijn oudste broertje begint meteen olijk allerlei activiteiten en reizen op te sommen die hij van het bedrag kan gaan ondernemen. Ik erger me daar aan. Het gaat mij om het emotionele aspect van het verhaal; kunnen we daar niet over door praten, dat met die karaktereigenschappen? Mijn jongste broertje kijkt zwijgend met zijn meest chagrijnige gezicht in zijn bierglas. Als mijn moeder uiteindelijk vraagt wat hij er nou van vindt, antwoordt hij nors dat het verdomme toch helemaal niet om geld gaat. Toen hij nog bij pap woonde, hadden ze het geen enkele keer over geld gehad. Het blijft ijzig stil aan onze tafel. Gelukkig kwam daar al snel het voorgerecht. Toen ik twee jaar geleden op reis ging, wilde ik vooral mijn familie ontlopen. In mijn ogen was het een stelletje malloten waar aan iedereen wel iets mankeerde. Behalve aan mij, natuurlijk. Nu weet ik wel beter. Eigenlijk is niemand echt normaal. Zelfs ik niet. Mijn oudste broertje heeft soms ten nadele, maar meestal ten voordele echte dromen. En veel ook. Mijn jongere broertje is wat nuchterder en raakt langzaam meer vertrouwd met de wonderlijke wereld. Moeder en vader blijken ook gewoon mensen met angsten en verlangens te zijn. We zijn allemaal anders, en toch lijken we zo op elkaar. Beeld /// Thomas Huisman Mijn oudste broertje blijft gelukkig doorpraten over zijn toekomstige plannen, terwijl hij nog eens grinnikend net iets te hard door de tent roept: Rondje van de zaak, haal maar af van mijn X [het betreffende geldbedrag]. Mijn andere broertje zegt nog steeds niet veel, maar dat doet hij wel vaker niet. Hij ziet er moe uit. Mijn moeder eigenlijk ook. Ze kijkt een beetje beteuterd naar buiten, zo had ze het zich vast niet voorgesteld. We doen allemaal zo ons best. Als ze uiteindelijk op de tram stappen, steek ik snel een sigaret op. Tekst /// Daan Borrel Februari

12 Reportage Koken en yoga in de OT301 Lieverdjes waren het niet, de Amsterdamse krakers in de jaren tachtig. Ze gooiden rookbommen naar Beatrix en de ME ging hen met tanks te lijf. Wat is er veranderd sindsdien? Deel 1 van een serie over de Amsterdamse krakersscene van nu. Tekst /// Francisca Wals Beeld /// Thomas Huisman Kookles Een winterse maandagavond, zes uur. In het vroegere filmacademiegebouw op de Overtoom nummer 301 wordt kookles gegeven in het veganistische eetcafé De Peper, op de begane grond. De rest van de week kunnen mensen hier voor zo n acht à negen euro drie gangen zonder dierlijke producten eten. Vandaag maken we met een groepje van vier pompoensoep, couscousballetjes met spinazie en veganistische chocoladetaart. Het wekelijkse klasje okidoyoga mag het straks samen met ons komen opeten. De Macedonische Marika doet ons voor hoe we de pompoen het beste kunnen snijden. Ze is producent, fotograaf, regisseur en ze kookt vaak in De Peper. Koken doet ze al van jongs af aan, ze heeft het van haar oma geleerd. Ze is pas tien maanden in Nederland, daarvoor woonde ze in Skopje en in Boekarest. Op de bonnefooi trok ze naar Amsterdam en tijdens een wandelingetje in de buurt van haar logeeradres liep ze langs de OT301: Het zag er wel tof uit, dus ik liep naar binnen. Ik maakte een praatje met wat mensen en ik kon die nacht meteen in de kamer van een Serviër blijven slapen. Hij ging een paar maanden weg. Ze kon als kok aan de slag in De Peper en al snel werd de OT301 haar thuis: Je hebt hier echt alles. Het is weleens voorgekomen dat ik twee weken het gebouw niet heb verlaten. Het is een zelfvoorzienend eiland. Marika is member van de OT301, wat wil zeggen dat ze hier mag werken en wonen. In ruil hiervoor moet ze wel huur betalen aan de EHBK ( Eerste Hulp Bij Kunst ), de groep die het gekraakte pand in 2006 van de gemeente kocht, na gedoe over huur en onderhoud. Dat zat zo: in 1999 kraakte de EHBK de toen nog leegstaande filmacademie aan de Overtoom. De gemeente had plannen om het gebouw te slopen en er een fietspad neer te leggen. En dat terwijl er 50 meter verderop al een fietspad lag. Belachelijk!, vertelt Colin van de EHBK. De krakers maakten het gebouw tot een culturele vrijplaats, maar het verkeerde in zo n slechte staat dat er hulp van het stadsdeel nodig was. Het stadsdeel schonk de EHBK euro om het gebouw brandveilig en wind- en waterdicht te maken. Daarnaast bood het de krakers een vierjarig huurcontract aan voor een lage prijs. Zij stemden ermee in en werden zo legale huurders. Toen het stadsdeel de huur fors dreigde te verhogen en zich bovendien volgens de bewoners te veel met het reilen en zeilen van de OT301 bemoeide, zagen de bewoners nog maar één uitweg: ze kochten het pand. Sindsdien worden ze door een deel van de Amsterdamse krakersscene geboycot, omdat ze geen echte krakers meer zouden zijn. De evenementen en workshops die de OT301 organiseert, worden niet op radar.squat.net opgenomen, dé evenementensite van de krakersscene. Als we de couscousballetjes staan te draaien, komt de Poolse Monika binnenlopen. Monika geschoren hoofd, houten oorbellen kwam met het idee van de veganistische kookles. Zij runt de in de OT301 gevestigde Movement Academy, waar shiatsutherapie-, yoga- en circuslessen worden gegeven. Ook geeft ze yoga- en danslessen aan kinderen. Ik kom jullie vertellen hoe jullie het beste kunnen staan: rechtop, en niet te veel met je schouder bewegen als je snijdt. Het is belangrijk dat je goed voor je lichaam zorgt, ook als je kookt. En: Denk bij het snijden van de groente ook aan waar het vandaan komt, aan de boeren, de distributie. Wees dankbaar. Iedereen knikt. Marika vindt het duidelijk onzin en pakt een biertje. Weg uit Polen Monika woont al sinds 1999 in de OT301. Daarvoor: overal en nergens. Toen ik Polen in 1995 verliet was ik twintig, zwanger, de vader was ervandoor gegaan en mijn moeder wilde me niet 12 Babel

13 Monika (links) geeft yogales, zelfs aan politieagenten meer zien als ik niet zou trouwen. Ik had gehoord dat ze in Amsterdam wél normaal deden tegen punkers, dat ze daar in gekraakte hotels woonden. Daar wilde ik heen. En ze ging, hoogzwanger, zonder dat ze een woord Nederlands of Engels sprak. De weeën begonnen in een kraakpand op het Leidseplein: Het was idioot, ik lag daar en beneden was een punkconcert aan de gang. Ze kon terecht bij Villa Omval, aan de Amstel. Ze had geen verzekering, dus geen vroedvrouw. De krakers van De Omval hadden geld ingezameld om een vroedvrouw te kunnen betalen. Ze kreeg een zoon, ze noemde hem Boris. Om geld te verdienen stond Monika als vuurspuwer op het Leidseplein. Het moest allemaal heel stiekem. s Ochtends konden straatartiesten intekenen op een lijst, die ergens onder het vuilnis lag. Hierop stond wie wanneer aan de beurt was. We moesten vooral zorgen dat de politie ons niet te pakken kreeg, want we waren allemaal illegaal en spraken geen Nederlands. Villa Omval was inmiddels ontruimd en Monika en haar zoontje trokken van kraakpand naar kraakpand: Nieuwezijds Voorburgwal, Keizersgracht, de Pijp, naast Carré, we hebben overal gewoond. Elke keer weer kwam de ME en moest ik Boris uitleggen waarom we de ramen aan het dichttimmeren waren. En daar ging ik weer, met mijn tas in mijn ene hand en Boris in de andere. In 1999 leerde Monika mensen van de EHBK kennen. Zij hadden het plan om het oude filmacademiegebouw op de Overtoom te kraken. Dit lukte. Monika woonde op dat moment in het oude OLVG-gebouw: Het was winter en ijskoud. Zelfs de olijfolie was bevroren. Toen een paar krakers van de Overtoom op vakantie gingen, mocht ik in hun kamer. Daar was tenminste verwarming en het lekte er niet. Na een tijdje kwam er een kamer vrij. Monika kon blijven. We gaan het echt niet winnen van de politie, kom op zeg Breuk Monika: De docent drinkt bier, dat is mooi! Marika, weet je wel hoe ongezond dat is? Marika: Zij kan een hele nacht op alleen water. Ik niet hoor, ik gebruik wel eens wat. Later, als Monika terug is naar haar yogaklasje: Monika is een health freak. Zo zijn we hier niet allemaal hoor. Op feestjes kan het er heftig aan toe gaan. En eigenlijk willen we van De Peper een vegetarisch restaurant maken. Bijna niemand is hier veganistisch. De yogales is afgelopen en langzaam loopt De Peper vol. Marika stelt voor de yogaleerlingen wijn of bier aan te bieden, maar Monika wil niet dat er vanavond alcohol geschonken wordt. Je ziet, er zijn grote verschillen tussen mensen, ook binnen de OT301. Soms is het moeilijk om hier te wonen, stressvol. Er wonen hier veel mensen dus het is altijd druk. We hebben regelmatig vergaderingen met alle bewoners. Mensen zijn het vaak niet met elkaar eens en raken geïrriteerd. Het yogagroepje bestaat uit hele gewone mensen. Monika: Iedereen is welkom hier, daar hoef je niet per se antikapitalist voor te zijn. Laatst kwam er een politieagent naar me toe om te vragen of hij wel welkom was in mijn les. Ik zei: Natuurlijk, maar dat uniform hoef ik niet te zien. Kijk, misschien is het zo dat de samenleving ons verdeelt, maar we zijn uiteindelijk allemaal mensen. Ze snapt niet dat een deel van de Amsterdamse krakers de OT301 boycot sinds de koop van het gebouw. Ik zie het verschil dat zij zien niet. Zij vinden ons hypocriet, maar we delen dezelfde waarden en we leven hier hetzelfde als andere krakers. Ik leef ook in een gemeenschap, ik deel een douche en overal ligt troep. Maar ja, hier zie je de breuk binnen de krakersscene. Sommige mensen kiezen voor vreedzaam verzet. Anderen willen relschoppen. Ik loop mee in demonstraties, maar we gaan het echt niet winnen van de politie, kom op zeg. Leuzen als fuck the system zeggen Monika niks. Als mensen de wereld willen veranderen, moeten ze bij hun eigen leven beginnen, vindt ze. Daarom werk ik zo graag met kinderen. De toekomst ligt in hun handen. Ademhalen is het belangrijkste dat ik ze kan leren. Ze hebben genoeg zuurstof nodig om rustig te blijven in deze gekke wereld. Ze moeten leren dat wie ze zijn belangrijker is dan wat ze hebben. Ik hoop dat ik mijn zoon dat goed heb bijgebracht. Iedereen is uitgegeten en de afwas staat klaar. Marika staat te roken in de rokersruimte. Monika komt naast me staan. Je gebruikt te veel water. Kijk, als je alles eerst met een sponsje schoonmaakt en aan het eind schoonspoelt, ben je veel zuiniger. Februari

14 fictie Erg lang en heel gelukkig Er leefde eens, in een land hier heel, heel ver vandaan, een jongen met stroblonde haren en diepdonkerbruine ogen. Zijn vader was de koning, en dus was hij een prins. Zijn naam was Flavius, hij droeg een rode tuniek, afgezet met gouddraad, en een kleine zilveren kroon prijkte bovenop zijn hoofd. Eén van Flavius geliefde bezigheden was het rijden op zijn wolkenwitte merrie hij kon uren rondgalopperen en genieten van de fluisterende stilte van het woud. Af en toe hield hij halt en bestudeerde met gefascineerde blik de levende wezens om hem heen. Boogschieten deed hij graag, hij kende alle talen en wetenswaardigheden die hij behoorde te kennen, en de etiquetteregels waren met zijn persoonlijkheid verweven. Op het oog leek Flavius dus een prins zoals alle andere sprookjesprinsen maar dat was niet het geval. Ondanks zijn uiterlijke kwaliteiten had hij één ernstige afwijking die hem niet tot de prins op het witte paard maakte waar alle meisjes van droomden: hij had geen charme. Misschien had hij nog een zekere innemendheid over zich in de buurt van zijn vader, zijn beste vrienden en de voedster die zijn moeder verving. Zodra hij echter in de buurt van vrouwelijk schoon kwam, ging alles mis. Flavius struikelde als hij niet al viel, braakte beledigingen uit zonder dat hij het wilde, en kreeg een hoogroze kleur als hij een meisje in het vizier kreeg dat te mooi was om de ware voor hem te zijn. Het leek wel een vloek, maar het is onzin om te denken dat het dat was. Niet elk sprookje bevat een boze heks met gemene toverspreuken, en zo ook dit verhaal niet. Zoals dat van tijd tot tijd gebeurde in dat land hier heel, heel ver vandaan, werd er op een klaarlichte lentedag een schone jonkvrouw gevangen genomen door een draak. Hoog in een toren werd dit meisje, dat Livia heette, opgesloten met niets anders om handen dan het weven van een bruidskleed op een primitief weefgetouw. De draak had haar deze taak met opzet toebedeeld omdat hij dacht dat Livia toch nooit zou trouwen nu ze in zijn bezit was en hij lachte in zijn klauw. Hij zou als natte klei in haar kundige handen zijn De koning besloot in plaats van zijn gehele riddermacht op de draak af te sturen, zijn zoon Flavius op te dragen Livia te redden. Ergens was dit een roekeloze beslissing, maar de koning was het geloof in zijn enige en dierbare zoon nog niet verloren. En dus reed Flavius uit, gewapend met een lans, een zwaard en een erg lang touw. Zijn eigen motieven om Livia te verlossen waren nietbestaand, maar misschien dat hij ergens diep van binnen toch hoopte dat de jonkvrouw de liefde van zijn leven zou blijken. De draak woonde aan de rand het woud, waar de gevangenentoren stond op een veld omzoomd met hoge, donkere bomen. Brullend van woede en zelfvertrouwen stormde de draak op Flavius af maar hoewel het paard van de prins haar manen aan het vuur verloor, stak Flavius de draak zijn lans door de keel voordat het beest nog meer kwaad kon doen. Toen die klus geklaard was, begon de prins aan de lange klim naar het bovenste puntje van de toren. Jonkvrouw Livia liet zich vooralsnog niet zien. Toen Flavius zijn hoofd door het raam stak en haar zag, bloosde hij als nooit tevoren. Hij klom over de vensterbank, haakte met zijn rijbroek achter een spijker en verloor zijn evenwicht. Nadat hij verlegen zijn gescheurde kleding bij elkaar had gepakt en schoorvoetend naar het meisje was gelopen, verwachtte hij haar dankbetuigingen en daarom boog hij diep voordat hij haar aankeek. Dankbaarheid was echter niet Livia s voornaamste emotie. Als een kenau viel ze uit tegen Flavius, schold hem de huid vol. Hij was te laat, hij had de draak met zijn zwaard moeten doden en niet met zijn lans, hij had dat lullige kroontje af moeten zetten en haar in zijn armen moeten nemen als een echte prins. Flavius strekte zijn knieën en keek naar haar op alsof hij het licht had gezien. Dit meisje kende geen giecheligheid, geen flirterij en geen valse bescheidenheid ze zou hem rondcommanderen, hem temmen, hem bijsturen als hij dat nodig had. Peinzend staarde hij Livia aan terwijl zijn onzekerheid zo snel verdween als kippenbouten in de mond van zijn gulzige vader. Ze was wat hij nodig had, en hij was dat voor haar: niemand anders dan hij zou zich zo graag op zijn kop laten zitten. Hij zou als natte klei in haar kundige handen zijn. Hier had jouw foto of illustratie kunnen staan Tekst /// Sietske van der Veen V.ind je het leuk om illustraties te maken? Of ben jij creatiever met een fotocamera in je hand? Als je graag je werk gepubliceerd wilt zien in Babel, dan zijn wij op zoek naar jou! Stuur vóór 1 maart je cv en recent werk op naar 14 Babel

15 Simone and the City Knus in de kast Simone van Saarloos, rugbyster, condoomspecialist en studente Filosofie en Literatuurwetenschap, verblijft een half jaar aan de New School in New York City. Vanuit de Big Apple overziet ze haar Amsterdamse leven en deelt haar overpeinzingen met de lezers van Babel. Deze maand de laatste aflevering. Tekst /// Simone van Saarloos Beeld /// Thomas Huisman Ik zeg mijn kast gedag. De taxi staat klaar en mijn koffers zijn ingepakt. Ik wurm mij voor de laatste keer tussen minibed en muur de kamer uit. Een paar maanden geleden verhuisde ik vrijwillig naar een slaapplek met de afmetingen van een MRI-scanner. Mijn voorgaande kamer in Brooklyn werd met achting Chateau genoemd en toch was ik blij om in deze kast in de bruisende buurt Chelsea te gaan wonen. Mijn eerste dag als Manhattanbewoonster begon inderdaad bruisend. Onderweg naar school trof ik een man besmeurd met zijn eigen bloed. Donkerrode spetters kleurden de grote grijze stoeptegels. Zelf zat hij lachend met een Coca-Cola op de grond. Er was geen ambulance aanwezig, maar de brandweer was al bij hem misschien om de stoep schoon te spuiten. Ik moest omlopen via Union Square waar juist de Farmers Market stond en men even onthaastte om een brood of groenten te kopen. Zodoende kwam ik te laat voor mijn college over Sartre s toneelstuk Huis Clos. Er was juist een discussie gaande over de befaamde zin: De hel is de Ander. Nou índerdaad, dacht ik, nog steeds chagrijnig van de drukte op straat. Toen de discussie vervolgens verzandde in een soort wellesnietes-spel was ik iedereen en de Ander even helemaal zat. Onzichtbaar gezelschap Mijn eerste nacht in mijn nieuwe kamer moest ik denken aan een nachtmerrie die ik tijdens een reis door Cambodja had. Onder invloed van malariapillen droomde ik dat ik opgesloten zat in een donkere grot. In paniek rende ik naar de deur, waar ik aan de klink begon te rammelen in de hoop dat ik toch de grot uit kon komen. Gelukkig riep mijn kamergenoot op dat moment: Hé, wat doe je?, waardoor ik wakker werd vlak voordat ik naakt de gang van het hostel was opgerend. Gelukkig is de kast geen grot en viel ik gauw in een droomloze slaap. Pas toen ik s nachts even wakker werd, begon de gekte. Bij het voelen van de houten wanden die mijn bed omsloten, dacht ik dat er iemand naast me lag de kamergenoot die mij van streaker-taferelen in Cambodja had behoed, bijvoorbeeld. Met een gerustgesteld gevoel viel ik weer in slaap. In de maanden die volgden, ontwaakte ik geregeld om de wand naast me aan te raken. Ik voelde me, kortom, knus en veilig in mijn kast, dankzij de aanwezigheid van een onzichtbaar gezelschap. De onbekende Ander is zo erg nog niet. Anonieme anderen In mijn allereerste column vanuit New York schreef ik over emotionele eenzaamheid in de stad. Lichamelijke eenzaamheid is op Manhattan in ieder geval onmogelijk. Er zijn altijd en voortdurend Anderen. Terwijl Sartre er van overtuigd was dat de Ander ons vormt, ongemakkelijk doet voelen en ons abnormaliseert, is de voortdurende aanwezigheid van anonieme Anderen in New York juist heel geruststellend. Wanneer je om drie uur s nachts samen met andere studenten in de bibliotheek zit, motiveert dat. Wanneer je een obscure lezing organiseert in een verscholen boekwinkel, komt er toch publiek op af in een stad van tien miljoen zijn er altijd wel geïnteresseerden. Wanneer je tijdens de spits in de metro tussen de mensen staat geperst, glimlach je: je bent tenminste niet de enige die lijdt. Wanneer je, tegen beter weten in, een Ben & Jerry s-bar binnenstapt, verdwijnt je schuldgevoel onmiddellijk bij het zien van de lange rij zondaars die ook een bak vol Chocolate Fudge Brownie willen. De hel is niet de Ander. Integendeel, de voortdurende aanwezigheid van de Ander voorkomt schaamte, zelfhaat, introspectie en andere narigheid waardoor je je niet knus en veilig zou voelen. Ik zeg mijn kast gedag, sluit de deur en stap de taxi in. Op weg naar het vliegveld vertelt de chauffeur trots over zijn oudste dochter; zij is net aan haar eerste jaar op de universiteit begonnen. Als ze maar geen Sartre leest, zeg ik. Zij leest alles, glundert hij. Ik glimlach hem gedag. In het vliegtuig heb ik pech: de stoel naast mij blijft vrij en dus is het, na zes maanden drukte, tijd voor introspectie. Acht uur later arriveer ik in Amsterdam. Het miezert en de straten zijn leeg. Ik kijk uit naar mijn studio in de binnenstad: naar een thuis groter dan een kast. Vriendinnen komen langs, we eten en drinken, thuiskomen voelt knus en veilig. s Nachts lig ik in mijn kingsize bed, dankbaar dat ik me over een breedte en lengte van twee bij twee kan uitstrekken zonder belemmerende muren. Maar wanneer ik midden in de nacht ontwaak, schrik ik. Ik voel geen wand naast me, geen onzichtbaar gezelschap. De hel is de lege plek naast me in bed. Februari

16 Koffie met een proffie Academische bureaucratie Nog geen maand na zijn nominatie voor de Docent van het Jaar-verkiezing kan classicus David Rijser zijn biezen pakken. De docent doet een boekje open over onderwijskwaliteiten en academische prioriteiten die hem en zijn collega Piet Gerbrandy de kop dreigen te kosten. Tekst /// Kim Schoof Beeld /// Thomas Huisman David Rijser, 55 jaar Gaf sinds 1985 klassieke talen op middelbare scholen en doceert sinds 2005 op academisch niveau Getrouwd met Jacqueline Klooster, eveneens classicus aan de UvA Dat de titel op het nippertje aan zijn neus voorbij ging, verbaast de docent niet. Zijn excentriciteit kan in een dergelijke verkiezing een één zijn of een nul, meent Rijser. Zijn gauw daarop volgende ontslag verbaast des te meer: Rijser is oneindig enthousiast over de materie die hij wordt geacht over het voetlicht te brengen, een kwaliteit die hem onderscheidt van menig ander. Over het algemeen zijn classici zuinige mensen die vaak een gereformeerd stempel dragen en heel formalistisch en hiërarchisch zijn. Het is geen broeikas van experiment en waaghalzerij. Mijn collega Gerbrandy en ik vormen hierop wellicht een kleine uitzondering. Toch beschouwt Rijser deze eigenschap tevens als zijn achilleshiel: zijn enthousiasme gaat soms ten koste van rigide methodiek. Ik ben net een kind in een speelgoedwinkel. Ik zie allemaal leuke dingen die ik wil proberen. Dan kom ik in de stemming en voor je het weet, wil ik alleen nog maar airplane glue. Rijser wijzigde bijvoorbeeld regelmatig een syllabus tijdens een collegereeks. Lachend voegt hij toe: Maar weet je, Voltaire heeft over Shakespeare gezegd dat hij zo goed is, omdat hij zo slecht is juist omdat hij de regels met voeten trad. Waarderen of objectiveren Voltaires uitspraak lijkt ook van toepassing op de manier waarop Rijser lesgeeft. De wetenschap heeft door het verlangen naar objectiviteit, beargumenteerbaarheid en falsificatie de esthetica heel ver weggedrukt, meent Rijser. Deze esthetische waardering wil Rijser bij zijn studenten activeren. Hij steekt het geluk, de woede en de verliefdheid die teksten hem doen voelen niet onder stoelen of banken, maar zorgt ervoor dat de materie de studenten ook persoonlijk aanspreekt. Dat is in feite sterk experimenteel wetenschappelijk. Door te objectiveren sla je de teksten op een bepaalde manier dood: je moet een tekst ook naar de mensen toebrengen. Dat deden predikanten vroeger ook met de Heilige Schrift, hoewel die manier van emotioneel en persoonlijk maken mij veel te ver gaat. Dan hoor je al gauw de galm van dominee Wawelaar: Dit gaat over ú!. De afweging die gemaakt moet worden tussen objectiveren en de esthetische waarde overbrengen betreft alle docenten aan de Faculteit der Geesteswetenschappen. Wij alpha s zijn nog altijd erfgenamen van de negentiende eeuw met positivistische uitgangspunten over bewijsbaarheid. Maar de wereld is onderhand aanzienlijk veranderd. Ik voel me iemand die midden in een paradigmawisseling zit. Ik probeer juist nu manieren te vinden om esthetische ervaringen in een bepaald formeel kader te plaatsen, zodat men er toch op een zinvolle en controleerbare manier over kan spreken. 2012: ondergang van de universiteit? Niet alleen Rijser zit midden in een paradigmawisseling, het hele academische klimaat trilt naar zijn idee mee. Zijn twijfels over de houdbaarheid van het academisch systeem zoals het nu functioneert zijn aanzienlijk en zijn dreigend ontslag draagt daar vanzelfsprekend toe bij. De universiteit wordt meer en meer hiërarchisch en hanteert in toenemende mate formele criteria in plaats van inhoudelijke; en het zijn formele criteria op grond waarvan zijn ontslag en dat van zijn collega worden gemotiveerd. Het is bovendien ook zeer de vraag of de mening van studenten er in dit systeem toe doet. Volgens Rijser hangt dit samen met de toegenomen pluriformiteit van de academische deelgebieden: De verschillende wetenschappelijke methodes zijn appels en peren geworden. Er zijn zoveel inhoudelijke manieren om te denken, dat men maar niet begint aan een gewogen vergelijking ervan. Dan biedt de bureaucratie uitkomst. Mijn collega Gerbrandy en ik passen daar niet in. Wij verzorgen onderwijs waar veel waardering voor is, waar mensen veel uit halen. Niet dat louter prestatiegerichte. Een verkiezing als die voor de Docent van het Jaar is daarom een waardevolle manier om een tegengeluid te laten horen: een stem in onze richting had in die zin een proteststem kunnen zijn geweest. De universiteit is een enorme, amorfe, anonieme kolos geworden Universitaire ambtenarij Het ironische aan de situatie is dat het voorgenomen ontslag Rijsers mening over de ontwikkelingen aan de universiteit bevestigt. Het vakgebied waarin hij werkzaam is aan de UvA fuseert binnenkort met de VU. Om die fusie cachet te geven, mikt men op wetenschappelijk prestige, niet op didactische of algemeen vormende kwaliteit. Dat de universiteit bij die afweging een zeer gewaardeerd docent verliest, à la. Rijser: Ik vind het belachelijk dat een onderwijsinstelling niet naar de inhoud kijkt maar alleen naar formele criteria. Dat is de definitie van bureaucratie. De universiteit is een enorme, amorfe, anonieme kolos geworden. Daarin is juist vuur, enthousiasme en grote passie belangrijk. Vind jij dat de kaalslag bij de afdeling Klassieke talen een halt moet worden toegeroepen? Onderteken dan de petitie op 16 Babel

17 Cult Fiction Metropolis (1927) Modern Times (1936) The Great Dictator (1940) Citizen Kane (1941) Rebel Without a Cause (1955) Dr. Strangelove (1964) Once Upon A Time In The West (1968) One Flew Over The Cuckoo s Nest (1975) Taxi Driver (1976) The Deer Hunter (1978) Festen (1998) Modern Times & The Great Dictator Iedereen kent de titels, maar wie heeft ze gezien? Iedere maand recenseert Babel een filmklassieker om te bepalen of ze nog de moeite waard zijn. Tekst /// Thomas Huisman In een reeks filmklassiekers mag Charlie Chaplin natuurlijk niet ontbreken. Hij is zo bepalend geweest in het interbellum dat deze maand zelfs twee films worden gerecenseerd. Allereerst zijn laatste stomme film, Modern Times en daarna de Hitlersatire The Great Dictator. Zo n tien jaar nadat de geluidsfilm haar intrede had gedaan kwam Modern Times uit. De hoofdpersoon was het beroemde vagebondtypetje van Chaplin (the Tramp). Chaplin was bang dat de vagebond zijn universele karakter zou verliezen als hij Engels zou gaan praten en daarom besloot hij om de film toch zonder dialoog te maken. Wel werd er een synchroon lopende geluidsband met geluidseffecten gemaakt bij de film. Het enige gesproken woord in de film komt uit apparaten als een videofoon of radio. De krachtige openingsshots maken meteen de boodschap van de film duidelijk. Nadat er een kudde schapen voorbij dringt, zien we beelden van hordes mensen die de metro uit komen lopen. De vergelijking met Fritz Langs Metropolis (recensie in vorige Babel) is snel gemaakt. Chaplin werkt aan een lopende band in een fabriek die steeds sneller draait, totdat Chaplin zelf doordraait en de hele fabriek op stelten zet. Na tal van hilarische capriolen en aanvaringen met de politie wordt hij verliefd op een straatschoffie (gespeeld door Chaplins toenmalige vrouw Paulette Goddard) waarmee hij uiteindelijk de geïndustrialiseerde massamaatschappij ontvlucht. De kritiek van Modern Times gemaakt tijdens de Grote Depressie op het fordisme en de mechanisatie is dan ook evident. Aan het eind van de film horen we de stem van Chaplin voor het eerst, maar alleen terwijl hij een liedje in het koeterwaals zingt. In zijn volgende film, The Great Dictator, zou Chaplin zijn stem veel serieuzer gebruiken. Chaplin begon aan het script van The Great Dictator kort na de aansluiting van Oostenrijk bij het Derde Rijk en voltooide het script op de dag dat de nazi s Polen binnenvielen. Hij was gefascineerd door de overeenkomsten tussen hemzelf en Hitler. Ze leken niet alleen qua uiterlijk op elkaar, maar hadden bijvoorbeeld ook een vergelijkbare jeugd en een passie voor Wagner. Chaplin moest de film bijna helemaal zelf financieren; de V.S. waren nog niet in oorlog met Duitsland en toen de plannen voor de film uitlekten zorgden die voor een diplomatieke rel. Er was geen financier die hier zijn vingers aan wilde branden en Engeland had aangekondigd dat de film verboden zou worden. Toen de film in oktober 1940 klaar was, werd The Great Dictator echter als welkome propaganda binnengehaald. De film begint met enkele korte scènes waarmee de waanzin van de Eerste Wereldoorlog feilloos op de hak genomen wordt. Daarna wordt er naar het hedendaagse Tomainia (Duitsland) overgeschakeld, waar een joodse kapper het mikpunt is van de stormtroepen in het getto. Tegelijkertijd wordt Hynkel (Hitler) gevolgd in zijn dispuut met dictator Napaloni van Bacteria (Mussolini) over de inval van Osterlich (Oostenrijk). Naast enkele hilarische slapstickscènes weet de film de stijlen van Hitler en Mussolini en de propagandatrucs genadeloos te persifleren. Zo is er zelfs een Venus van Milo die een Hitlergroet geeft. Toch heeft Chaplin het beste voor het laatst bewaard. Waar de dialogen vooral in de verhaallijn met de joodse kapper wat houterig overkomen, gooit Chaplin in de laatste scène alle schroom van zich af. De rede die hij houdt werd pas kort na de val van Frankrijk opgenomen, Chaplin deed er maanden over voordat hij tevreden was. Hij houdt een vurig pleidooi tégen de haat en vóór humaniteit, dat na meer dan zeventig jaar nog steeds niet aan kracht ingeboet heeft. Na een leven van stomme films wist hij het beste moment te kiezen om zijn mond open te doen. Februari

18 Reportage Huiskamersferen CREA is de uitgelezen plaats om na een geestdodend of enerverend college te borrelen, een cursus te volgen of een debatavond bij te wonen. Maar sinds december is CREA verhuisd van het Turfdraagsterpad naar Roeterseiland. Op de laatste dag in het oude gebouw vroegen wij: verhuizen jullie mee? Tekst /// Fien Vermeulen & Fleur Willemsen Beeld /// Thomas Huisman Marieke van den Engel (24) & Hillie Bosma (22) - Studenten Corporate Communication Voor Hillie is het de tweede keer dat ze in CREA komt, maar dat maakt het volgens haar niet minder jammer dat ze gaan verhuizen: Het is zo n leuke locatie en er hangt een hele gezellige sfeer. Echt jammer dat het weggaat, net nu ik hier mijn stamcafé van wilde gaan maken! De nieuwe locatie van CREA is voor mij te ver weg, helaas. Marieke durft zichzelf wél een vaste klant te noemen. Ik lunch hier regelmatig, ik ga het erg missen. Mijn favoriete broodje met gegrilde aubergines en de lekkere sapjes, de kneuterige huiskamersfeer overdag en de losbandigheid s avonds. Ik denk dat ik de nieuwe locatie van CREA wel ga bezoeken, maar niet zo veel meer. Het was juist zo relaxed dat het op een steenworp afstand lag van mijn faculteit. Ook weet ik niet of ik me er nog thuis voel straks: er zullen vast meer psychologie- en economiestudenten komen. Ik vond het juist zo leuk dat CREA een plek was voor de creatievelingen! Mark Punt (38) - Barman CREA Ik werk al zes jaar bij CREA. Al zes jaar fiets ik twee dagen per week dezelfde route naar de bijzondere locatie op het Turfdraagsterpad. De oude locatie is misschien wat ik het meest ga missen. Door die locatie kwam er in het café altijd een mix van studenten en toeristen, wat erg gezellig was. Dat zal bij de nieuwe locatie anders worden: toeristen gaan daar minder snel naar toe. Maar ik maak me er niet al te druk om, toplocatie of niet, de mensen zelf maken CREA. En ik hoor van veel vaste klanten dat ze met ons meeverhuizen, dus dat moet goed komen! Verder nemen we een groot deel van de meubels mee, dat voelt prettig. Hoewel het personeel het jammer vindt dat we gaan verhuizen, zitten er ook leuke kanten aan. Zo krijgen we bijvoorbeeld een veel groter terras. Ik ben bang dat ik de eerste paar werken na de verhuizing af en toe te laat op mijn werk ga komen. Ik fiets vast onbewust gewoon naar de oude locatie toe! 18 Babel

19 Melvin (25) - Student Preservation and Presentation of the Moving Image Ik kom hier al ruim vijf jaar, eigenlijk vanaf het begin van mijn studie. Regelmatig ging ik na een college naar het Turfdraagsterpad om een kopje koffie te drinken. Die koffie ga ik dan ook het meest missen: het heeft een hele bijzondere smaak. Maar ik ga niet meeverhuizen. Ik vind de nieuwe locatie onhandig en ik ben bang dat het publiek dat in CREA komt erg zal veranderen. Er kwamen vooral culturele types, veel geesteswetenschappers. Bovendien ben ik na dit semester afgestudeerd. Maar ik heb warme herinneringen aan het oude CREA-gebouw. Ik heb hier ook een aantal cursussen gevolgd, zoals creatief schrijven. Ook ging ik wel eens naar speciale avonden, zoals een avond over jonge schrijvers. Dat is denk ik wel de leukste avond die ik hier beleefd heb. Fabienne (23) - Studente Sociaal-Juridische Dienstverlening Zo vaak kwam ik hier niet, maar het nieuwe gebouw zal ik sowieso niet meer gaan bezoeken. Zelf studeer ik aan de Hogeschool van Amsterdam, dat ligt niet echt handig ten opzichte van de nieuwe locatie aan de Nieuwe Achtergracht. Als ik tentamens heb, leer ik vaak in het Binnengasthuis. Dan is CREA een fijne plek om even te lunchen of een kopje koffie te drinken. De broodjes zijn er superlekker, evenals de huisgemaakte soepjes. Heel fijn als je tussen het studeren door even snel iets gezonds wilt eten. De eerste keer dat ik hier kwam, was er een toneelvoorstelling, dat was heel leuk. Daarna is het er nooit meer van gekomen om weer naar zo n soort avond te gaan. Wel ben ik in december naar de Babel Live avond geweest, die in CREA gehouden werd. Ik vind het jammer dat ik nu niet snel meer naar een soortgelijke avond zal gaan, puur omdat de locatie niet op mijn route ligt. Veerle (20) - Studente Taal & Communicatie Ik heb hier cursussen gevolgd, vorig jaar bijvoorbeeld klassiek ballet. Ook zit ik bij de toneelvereniging STA, daarmee repeteren we altijd in CREA. Koffiedrinken of borrelen deed ik hier ook. Vaak spreek ik niet van tevoren af om naar CREA te gaan, maar spontane tripjes zijn regelmatig voorgekomen. Dat is ook zo fijn aan de locatie bij het Binnengasthuis: het is gewoon een gemakkelijke plek als je al in het centrum bent, bijvoorbeeld om te studeren. Dat spontane zal er af gaan als CREA eenmaal verhuisd is. De nieuwe locatie ligt gewoon minder centraal, zeker voor geesteswetenschappers. Ik vind het jammer dat dit pand verlaten zal worden. Het gebouw heeft echt een bepaalde eigenheid. Daarnaast heerst er een soort huiskamersfeer, het is lekker kleinschalig. Ik heb gehoord dat het nieuwe gebouw juist vrij modern wordt. Ik ben benieuwd. Februari

20 OPinie De puinhopen van tien jaar populisme Het publieke debat is de afgelopen tien jaar langzaamaan omgeslagen. Hoewel de overgevoelige politieke correctheid van de jaren negentig zo haar nadelen had, is het debat nu wel heel erg versimpeld. Wordt het niet weer tijd voor wat meer bedachtzaamheid? Tekst ///Thomas Huisman Beeld /// Guy Verbeek schepje bovenop deden in hun uitspraken om stemmen te winnen. Inmiddels zitten we met een surrogaatariër die de Koran ongestoord aan Mein Kampf gelijkstelt en die in de huidige gedoogconstructie (was hij daar niet juist zo tegen?) zelfs de machtigste positie heeft. In de retoriek van Wilders is de mening, of beter, het gevoel van de man op straat verheven tot waarheid. Dat hij geen werkbare oplossingen aandraagt deert zijn achterban niet, want hij zegt tenminste waar het op staat. V.óór het omslagjaar 2001, met 9/11 en de opkomst van Fortuyn, was de toon van het publieke en politieke debat haast compleet tegenovergesteld aan die van nu. Als je kritiek had op de Europese eenwording, of als je probeerde migrantenproblematiek aan de kaak te stellen, dan werd je al snel weggezet als populistische doemdenker of racist. Het was not done om melding te maken van hogere percentages allochtone jongeren in de kleine misdaadcijfers of om vraagtekens te zetten bij de manier waarop dingen in Brussel geregeld werden. De morele politie die deze stemmen steevast smoorde stond bekend als de linkse kerk, een term die natuurlijk bewust gekozen was om de seculiere sociaaldemocraten te beledigen. Zoektocht naar de burger Dat de linkse kerk een verstikkende werking had op het publieke debat is inmiddels duidelijk. Jarenlang werd de onvrede van de man op straat ( ik ben geen racist, maar ) afgedaan als ongenuanceerde onderbuikgevoelens. Hierdoor werd de daadwerkelijke problematiek genegeerd en verslechterde de situatie in veel wijken. Pim Fortuyn was de eerste die sinds Paars met succes tegen de linkse kerk vocht en een substantieel aantal stemmen wist te verwerven. Hij stond voor de mensen die het niet langer pikten om gebadineerd te worden door Den Haag. Wat eerst iets weg had van een tegenbeweging, zoals eerder de SP, de CD of de Boerenpartij, werd echter al snel gemeengoed in de Haagse politiek. Den Haag was het contact met de burger kwijtgeraakt en dat moest nu koste wat het kost weer gelegd worden. Er moest weer geluisterd worden naar het volk en de man op straat moest weer vertrouwen krijgen in de politiek. Wat ooit politiek incorrect was is inmiddels politiek correct Tijdens deze Haagse zoektocht naar de burger is over een periode van tien jaar het debat langzaamaan steeds verder verhard. Na het in elkaar storten van de LPF stonden er nieuwe leiders van het ongenoegen van het volk op, die er steeds een Meningencircus Het schrikbarendst is echter niet dat er iemand in de politiek rondloopt die dit soort uitspraken doet, maar dat zijn retoriek is verworden tot de standaard. In het huidige meningencircus roept iedereen maar wat hij vindt, deze meestal ongefundeerde mening om het hardst als feitelijke waarheid verkopend. Als je daarbij nuance aan de dag probeert te leggen, word je opzij geschoven als zuurpruim. Wat ooit politiek incorrect was is inmiddels politiek correct, en wat correct was is incorrect geworden. Milieu, kunst, multiculturaliteit en ontwikkelingshulp zijn verworden tot de zwarte schapen die worden weggezet als linkse hobby s. Verdieping is volkomen uit den boze en als je kritiek uit op de nationalistische of simplistische retoriek, word je beschuldigd van demoniseren. Hier is niet langer sprake van een verbreding van het debat, hier is al een aantal jaar sprake van een rechtse kerk! Ik wil niet demoniseren, maar er zijn in de loop van de geschiedenis genoeg bewegingen en partijen geweest die het Volksempfinden tot ideologie hebben verklaard. Sommige van deze bewegingen hebben door hun electorale succes grote schade aan kunnen richten, andere gingen roemloos ten onder, maar nooit is dat ongenoegen onder het volk weggeweest. Onvrede onder een deel van de bevolking is een inherent gegeven van de vertegenwoordigende democratie. Er zullen altijd groepen blijven die zich buitengesloten zullen voelen door Den Haag. Dat er ook naar hun mening geluisterd moet worden staat als een paal boven water, maar die mening tot waarheid te bombarderen is het verstand uitschakelen, en zoals de onlangs overleden filosoof Jan Sperna Weiland zei: Tegen echte domheid is geen kruit gewassen. 20 Babel

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Help me, Zoey, zeg ik. Zoey kijkt verbaasd. Waarmee?, vraagt ze.

Help me, Zoey, zeg ik. Zoey kijkt verbaasd. Waarmee?, vraagt ze. 1 Ik wou dat ik een vriendje had. Ik wou dat hij in mijn kast zat. Dan kon ik hem tevoorschijn halen wanneer ik maar wilde. Hij zou naar me kijken alsof ik mooi ben. Zwijgend. Hij zou zijn leren jack uittrekken

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets.

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets. Stomme trutten Kijk, die stomme trutjes zijn er weer. Kelly wijst naar buiten. Sanne kijkt nieuwsgierig uit het raam. Voor het huis aan de overkant staan twee meisjes. Meisjes met blonde paardenstaartjes.

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen?

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Vooraf Oud en nieuw is leuk en gezellig: oliebollen eten, spelletjes doen, televisie kijken, met zijn allen aftellen tot twaalf uur en vuurwerk afsteken.

Nadere informatie

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt.

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt. Hoofdstuk 1 Zullen we deze ballonnen nog aan de lamp hangen? Vragend kijkt Rianne Jochem aan. Is goed, mompelt haar stiefbroertje zacht. Hé, wat is er? vraagt Rianne verbaasd. Vind je de slingers niet

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast Rick de Leeuw Hou me stevig vast Ik zit op de trap En luister naar de radio Er klinkt een mooi en triestig lied Ik neurie zachtjes mee Ik wil muziek als het sneeuwt Ook al sneeuwt het nu even niet Ik neem

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL Met alle geweld in één klap alleen Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Stoer Yung loopt de school uit. Zijn rugtas hangt over zijn rechterschouder. Zo ziet hij er stoer uit. Yung draagt

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

Langzaam staat Natasja op en loopt achter haar broertje aan naar beneden.

Langzaam staat Natasja op en loopt achter haar broertje aan naar beneden. Hoofdstuk 1 Met een plof laat Natasja zich languit op haar bed vallen. Heerlijk, weekend! Snel zet ze haar laptop aan en trekt daarna het zakje chips open dat ze van beneden meegenomen heeft. Terwijl de

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag.

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag. vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof ouplet Brandweerman Intro D7 G man, Refrein brand -weer - man. Red die kat, Brand-weer Œ Œ Œ G Œ Ó als je kan. Zet je lad - der neer en draag snel

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Oud wit Prins de Vos. Ik wil je.

Oud wit Prins de Vos. Ik wil je. Oud wit Prins de Vos Ik wil je. Het is het eerste berichtje dat ik vandaag van hem ontvang. De uren waarin het stil blijf zijn ondragelijk. Pas als ik de trilling in mijn broekzak voel begint mijn hart

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Weer een dag dat ik vroeg moet op staan, de ellende weer begint. De dagen worden steeds langer en vermoeiender. De dingen waaraan ik gedacht heb om het

Nadere informatie

10 Een pluizig beestje

10 Een pluizig beestje 10 Een pluizig beestje REMCO CAMPERT Vooraf Remco Campert schrijft vooral verhalen en gedichten. Net als Hans Andreus (zie hoofdstuk 19) behoorde Campert tot de Vijftigers, een literaire stroming in de

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee!

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Gezinsdienst en Doop Norah Maaike Kloeze Liturgie Welkom Eerste adventskaars aansteken plus gedichtje Zingen 1. Groot en machtig is Hij (Opwekking 387) 2. God kent

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom. Groep 5 A Juffrouw Helma & Juffrouw Monique De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwarte piet zat pakjes in te pakken. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur.

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Tornado Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Geschreven in januari 2012 (Geïllustreerd t.b.v. het

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Boeken van Harmen van Straaten

Boeken van Harmen van Straaten Boeken van Harmen van Straaten Hé, wie zit er op de wc? Ik wil voor altijd bij je zijn Mijn autoboek Herrie in de huttenclub (e-book) Het geheim van de smokkelbende (e-book) De engel van de overkant (e-book)

Nadere informatie

Moeder worden, moeder zijn

Moeder worden, moeder zijn Moeder worden, moeder zijn Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Bibliotheek Mysterie

Bibliotheek Mysterie Bibliotheek Mysterie Eerste druk, 2014 2014 Nicole van Oudheusden isbn: 9789048432257 nur: 284 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds.

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Evert Jan Hefting Mag ik me even voorstellen? Mijn naam is Zacheüs, oppertollenaar

Nadere informatie

WEEK 1. we zetten de deur open voor onze vrienden. sleutel van. gastvrijheid. Godsdienst OV 1 - advent 2008 - LC

WEEK 1. we zetten de deur open voor onze vrienden. sleutel van. gastvrijheid. Godsdienst OV 1 - advent 2008 - LC WEEK 1 we zetten de deur open voor onze vrienden sleutel van gastvrijheid WEEK 1 Het verhaal van de oude poortwachter laat de sleutel blinken zoals die van Simeon zo kan je de deur openen om Jezus welkom

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl ROSANNE Rosanne, ik weet dat er heel veel mannen zijn Elke keer weer een ander en mij doet 't pijn Want jou liefde waarmee jij mij soms verblijdt Wil ik liever, liever, liever, liever voor altijd Als ik

Nadere informatie

Esther Gerritsen. Dorst. de geus

Esther Gerritsen. Dorst. de geus Esther Gerritsen Dorst de geus De auteur ontving voor het schrijven van dit boek een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds Esther Gerritsen, 2012 Omslagillustratie en -ontwerp Berry van Gerwen isbn

Nadere informatie

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1 LEZEN FICTIE BK LEKKER LEZEN PERRON Lekker lezen Daar lag de molen. Donker en dreigend lag hij daar in de sneeuw, als een sterk, gevaarlijk dier dat loert op zijn prooi. Ik hoef er helemaal niet heen,

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie