Werkwijze van technologiebedrijven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werkwijze van technologiebedrijven"

Transcriptie

1 M Werkwijze van technologiebedrijven Waarin verschillen zij van -bedrijven? R.M. Braaksma J.P.J. de Jong Zoetermeer, oktober 2007

2

3 Technologiebedrijven modern en professioneel Goed in innovatie en productontwikkeling, verkopen ho maar. De beeldvorming over technologiebedrijven is soms hardnekkig en berust op misverstanden. Uit dit onderzoek blijkt dat technologiebedrijven in het juist zeer modern zijn: zij doen niet alleen meer aan innovatie, maar ook aan marketing. Bovendien hebben zij een moderner HRM-beleid dat meer ruimte laat aan medewerkers, en een strategie die verder gaat dan alleen het nalopen van klanten. Technologiebedrijven in het hebben een open karakter: zij werken veel samen met andere bedrijven en instellingen om kennis uit te wisselen en op ideeën te komen. Bovendien is hun strategie behalve op innovatie ook op marketing gericht. Zij hebben daar vaker dan reguliere -bedrijven speciale mensen voor in dienst. Ook zien zij in het ontdekken en benutten van marktmogelijkheden vaker een kerntaak. Technologiebedrijven weten zich goed te onderscheiden van andere bedrijven en ervaren dan ook minder concurrentie. 1 Inleiding Technologiebedrijven hebben een belangrijke positie in het Nederlandse innovatie- en ondernemerschapsbeleid. Een is gedefinieerd als een bedrijf dat nieuwe producten of diensten verkoopt en/of ontwikkelt die zijn gebaseerd op nieuwe technologie of nieuwe toepassingen van bestaande technologie. Het bedrijf investeert zelf in Onderzoek en Ontwikkeling (R&D). Voorbeelden van technologiebedrijven zijn softwareontwikkelaars, fabrikanten van machines en apparaten en producenten van chemische producten. Als onderdeel van hun activiteiten vertalen technologiebedrijven wetenschappelijke kennis in praktische toepassingen. Daarmee leveren zij een bijdrage aan het verhelpen van de Nederlandse kennisparadox: in internationale ranglijsten scoort Nederland prima als het gaat om patenten en wetenschappelijke publicaties, maar de vertaling in concrete producten laat nog te wensen over. In de beeldvorming denkt men bij technologiebedrijven al gauw aan het laboratorium met reageerbuisjes en medewerkers in witte jassen, of de ongeschoren programmeur op blote voeten tussen een berg randapparatuur. Technologiebedrijven zouden sterk zijn in innovatie en productontwikkeling, maar op grote schaal geld verdienen is er niet bij. Dat het ook anders kan bewijst de Deloitte Technology Fast50, een jaarlijkse ranglijst van de 50 snelstgroeiende technologiebedrijven in Nederland (www.fast50.nl). Staan in deze ranglijst alleen de uitzonderingen, of valt het met de onprofessionaliteit van technologiebedrijven wel mee? Om meer inzicht te krijgen in de werkwijze van technologiebedrijven in het is een vergelijkend onderzoek uitgevoerd. 3

4 Deze minirapportage vergelijkt de werkwijze van technologiebedrijven in het met die van gewone -bedrijven. Hiervoor heeft EIM de uitkomsten van twee databronnen naast elkaar gezet: zie bijlage I. Met de jaarlijkse monitor bedrijfsvoering (EIMMB) meet EIM onder een representatieve steekproef van -bedrijven de mate van innovatie, strategie en marketing, ondernemerschap, HRM-beleid en concurrentieperceptie. Met het panel technologiebedrijven wordt informatie verzameld over dezelfde onderwerpen. Deze rapportage laat de verschillen zien tussen technologiebedrijven en andere bedrijven in het op de genoemde onderwerpen. 2 Innovatie Technologiebedrijven zijn per definitie zeer innovatief: de kern van hun bedrijfsmodel bestaat uit het verkopen en/of ontwikkelen van producten of diensten gebaseerd op nieuwe technologie. Per definitie gaat het om bedrijven die zelf R&D-werkzaamheden uitvoeren. Dit zijn in de praktijk bedrijven met een bovengemiddelde innovativiteit. Zie figuur 1. figuur 1 Innovativiteit van technologiebedrijven versus reguliere -bedrijven nieuwe producten of diensten op de markt gebracht 34% 88% producten of diensten nieuw voor bedrijfstak 15% 81% verbeteringen doorgevoerd in interne bedrijfsprocessen 57% 83% gebruikt extern netwerk om kennis uit te wisselen 43% 82% werkt samen met bedrijven of instellingen 32% 86% medewerkers in dienst die in dagelijks werk betrokken zijn bij vernieuwing 41% 97% verricht eigen R&D 25% 100% 0% 25% 50% 75% 100% Bron: EIM, Monitor Bedrijfsvoering, 2007; Panel technologiebedrijven, 2005/2006. Op alle beschikbare innovatie-indicatoren laten technologiebedrijven hun collegabedrijven in het achter zich. Technologiebedrijven realiseren vaker innovatieve outputs, waaronder nieuwe producten en diensten die nieuw zijn voor de bedrijfstak, en procesmatige innovaties. Het zijn bovendien 4

5 open bedrijven die veel vaker dan gemiddeld externe kennisnetwerken gebruiken, en met andere bedrijven of instellingen samenwerken in het kader van vernieuwingsprojecten. Ten slotte zijn ook de inspanningen van technologiebedrijven meer op innovatie gericht. Zij hebben vrijwel allemaal gespecialiseerde innovatiemedewerkers in dienst en doen zelf aan R&D. 3 Strategie en marketing Strategische aandachtspunten In de strategie van -bedrijven kunnen we vier basisvormen onderscheiden. -bedrijven kunnen waarde creëren door het verlenen van uitstekende service aan klanten, op de beheersing van kosten, op marketing, en op innovatie ofwel de vernieuwing van producten, diensten en werkprocessen. Deze vormen kunnen ook naast elkaar voorkomen. In het onderzoek is zowel voor -bedrijven als voor technologiebedrijven geanalyseerd op welke strategische aspecten zij nadruk leggen (figuur 2). Niet verrassend ligt bij technologiebedrijven de nadruk in hun ondernemingsstrategie veel sterker op innovatie dan bij andere ondernemingen (90% versus 51%). Kostenoptimalisering wordt daarentegen door reguliere -bedrijven veel vaker genoemd als een belangrijk onderdeel van hun strategie (74% versus 40%). Gevraagd naar het belangrijkste element in de eigen strategie ligt bij technologiebedrijven het accent vaak op innovatie; bij reguliere -bedrijven is dit het verlenen van service aan klanten. Innovatie is voor technologiebedrijven derhalve een belangrijk strategisch kenmerk. Er kan echter niet worden geconcludeerd dat zij andere aspecten van hun bedrijfsvoering verwaarlozen. Uit figuur 2 blijkt bijvoorbeeld dat ook technologiebedrijven in groten getale het belang van service inzien: 73% legt hierop nadruk. Door hun aandacht voor innovatie doen zij echter meer dan alleen het nalopen van klanten. Kort samengevat zijn reguliere -bedrijven primair gericht op bestaande zaken steeds een beetje beter en voordeliger doen, terwijl technologiebedrijven het bestaande ter discussie stellen en het heel anders willen doen. 5

6 figuur 2 Strategie en marketing bij technologie- en reguliere -bedrijven 0% 25% 50% 75% 100% gespecialiseerde marketingmedewerkers in dienst 31% 73% nadruk strategie op: service 73% 95% kostenbeheersing 40% 74% marketing 37% 52% innovatie meest kenmerkende onderdeel strategie: 51% 90% service 28% 75% kostenbeheersing marketing innovatie aanwezigheid schriftelijke plannen: 8% 4% 9% 12% 8% 55% voor marketing 14% 31% voor strategie (inclusief ondernemingsplan) 41% 68% Bron: EIM, Monitor Bedrijfsvoering, 2007; Panel technologiebedrijven, 2005/2006. Schriftelijke plannen en marketing Een opvallend verschil tussen beide categorieën is dat technologiebedrijven veel vaker over schriftelijke strategische en marketingplannen beschikken. Schriftelijke plannen zijn een indicatie van langetermijndenken en meer groeipotentieel. Uit ander onderzoek blijkt in dit verband dat ondernemers in technologiebedrijven hoger zijn opgeleid, hetgeen samengaat met een meer uitgewerkte en schriftelijk vastgelegde strategie 1. Maar er is ook een alternatieve verklaring, namelijk dat technologieondernemers vaker een hoog risicoprofiel hebben wanneer zij aankloppen bij banken en investeerders om hun project gefinancierd te krijgen. Beoogde financiers eisen vaak een onderbouwd, schriftelijk vastgelegd verhaal alvorens tot financiering over te gaan. Niettemin dwingt een dergelijk plan om de eigen verwachtingen en veronderstellingen expliciet te maken, hetgeen de kansen op overleving en groei verbetert. 1 Shane, S. (2003), A General Theory of Entrepreneurship: The Individual-Opportunity Nexus, Aldershot, UK: Edward Elgar. 6

7 Een ander opvallend verschil is dat technologiebedrijven veel vaker gespecialiseerde marketingmedewerkers in dienst hebben (73% versus 31%). De opvatting dat technologiebedrijven uitsluitend aandacht hebben voor innovatie en productontwikkeling zonder aandacht te besteden aan de markt, lijkt daarmee een misvatting. 4 Ondernemerschap Rollen van de ondernemer Traditioneel worden in de economische literatuur aan ondernemers bepaalde rollen toegedicht. Door wetenschappers als Richard Cantillon, Jean-Baptiste Say, Alfred Marshall, Joseph Schumpeter, Frank Knight en Israel Kirzner is nagedacht over de positie van de ondernemer in het economische systeem, de rol van de ondernemer in een bedrijf, en de taken van de ondernemer. We kunnen aan ondernemers verschillende rollen toedichten, afhankelijk van het antwoord op vragen als: Is een ondernemer iemand die risico s neemt? Is een ondernemer een innovator? Creëert een ondernemer evenwicht of wordt het evenwicht juist verstoord door de activiteiten van een ondernemer? Op basis van eerder onderzoek onderscheidt EIM vier rollen van ondernemers 1 : manager: bedrijfsmatig handelen marktzoeker: ontdekken en benutten van marktmogelijkheden innovator: nieuwe dingen doen of bestaande dingen anders doen risiconemer: voor eigen rekening en risico zaken doen. Ondernemers in technologiebedrijven zien zichzelf, afgaande op de verdeling van het zelfbeeld over de vier typen in figuur 3, vaker als innovator, maar ook als marktzoeker. Voor ondernemers in technologiebedrijven gaat het zoeken naar technologische en marktmogelijkheden kennelijk hand in hand. Die conclusie wordt ondersteund door de bevinding in de vorige paragraaf, dat technologiebedrijven vaker marketingmedewerkers in dienst hebben en een schriftelijk marketingplan hebben. 1 Prince, Y.M., A. Bruins en P.Th. van der Zeijden (2005), Ondernemen in de Zorg, EIM: Zoetermeer. 7

8 figuur 3 Visie op eigen ondernemerschap door technologie- en reguliere bedrijven 100% risicozoeker 12% 23% 75% 21% innovator 34% 50% 21% marktzoeker 34% 25% 35% manager 19% 0% ondernemer ziet zichzelf vooral als: (gecalculeerd) risicozoeker ondernemer ziet zichzelf vooral als: innovator ondernemer ziet zichzelf vooral als: marktzoeker ondernemer ziet zichzelf vooral als: manager Bron: EIM, Monitor Bedrijfsvoering, 2007; Panel technologiebedrijven, 2005/2006. Elders in het zien ondernemers zichzelf vaker als degene die zorgt voor goed management en beheer van de huidige bedrijfsactiviteiten, maar ook als iemand die gecalculeerde risico s neemt. Waarschijnlijk zijn technologiebedrijven, juist omdat zij nieuwe kennis proberen te vermarkten, met meer onzekerheid omgeven waardoor zij onnodige risico s zo veel mogelijk proberen uit te bannen. Investeringen De bereidheid om te investeren is in technologiebedrijven groter dan bij reguliere -bedrijven. In figuur 4 is de aard van de voorgenomen investeringen in het komende jaar weergegeven. Technologiebedrijven zijn veel sterker geneigd te investeren in nieuwe producten en diensten en in risicovolle projecten. Ook wat betreft voorgenomen investeringen in procesverbetering en wat betreft investeringen die erop gericht zijn het bedrijf beter te onderscheiden van concurrenten is er een duidelijk verschil met andere -ondernemingen. De figuur suggereert indirect dat technologiebedrijven een stuk ambitieuzer zijn en meer dynamiek in het bedrijfsleven ontketenen dan reguliere -bedrijven. 8

9 figuur 4 Voorgenomen investeringen door technologie- en reguliere -bedrijven nieuwe producten en diensten 9% 19% 48% 17% 72% 35% nieuwe of verbeterde processen 20% 47% 32% 17% 48% 36% risicovolle projecten 37% 78% 33% 30% 8% 14% onderscheiden t.o.v. concurrenten 7% 31% 28% 13% 65% 56% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% niet investeren waarschijnlijk investeren zeker investeren Bron: EIM, Monitor Bedrijfsvoering, 2007; Panel technologiebedrijven, 2005/ HRM Technologiebedrijven zijn bedrijven met relatief veel hoogopgeleide medewerkers. Op het gebied van human resources management (HRM) wijken zij in een aantal opzichten af van gewone -bedrijven (figuur 5). Ten eerste valt op dat de helft van de technologiebedrijven gespecialiseerde HRMmedewerkers in dienst heeft. Bij gewone -bedrijven is dit 15%. Kennelijk gaan technologiebedrijven op professionelere wijze om met eigen medewerkers. Afgaande op figuur 5 zijn technologiebedrijven minder geneigd om voor hun medewerkers zaken op papier vast te leggen en te formaliseren. Zo hebben technologiebedrijven minder vastgelegde trainingsbudgetten, ontwikkelingsplannen, persoonlijke doelstellingen per medewerker en functiebeschrijvingen. Tegelijk hebben zij vaker dan gemiddeld winstdelings- of bonusregelingen, aandelenplannen en mogelijkheden voor thuiswerk. Bovendien valt op dat technologiebedrijven minder vaak een sectorale of bedrijfs-cao volgen; er lijkt meer ruimte te zijn voor maatwerk. Al met al is het beeld uit figuur 5 dat technologiebedrijven op informele wijze met hun personeel omgaan, meer ruimte laten voor eigen verantwoordelijkheden en resultaten, en me- 9

10 dewerkers minder vaak formele regels en procedures opleggen. Een dergelijk HRM-beleid past goed bij een innovatieve organisatie 1. figuur 5 HRM in technologie- en reguliere -bedrijven speciale HRMmedewerkers aanwezig arbeidsvoorwaarden: 15% 50% niet uniform geregeld volgens sectorale CAO eigen CAO of personeelsreglement 51% 41% 30% 38% 19% 22% HRM-regelingen: periodiek werkoverleg trainings- en opleidingsbudget ontwikkelingsplannen voor medewerkers functionerings- / beoordelingsgesprekken persoonlijke doelstellingen per medewerker functiebeschrijvingen 21% 20% 35% 35% 32% aandelenplan 6% 3% winstdelings- of 38% bonusregeling 27% keuzesysteem secundaire arbeidsvoorwaarden 18% 5% mogelijkheden om thuis 36% te werken 18% flexibele werktijden 43% 52% 61% 65% 65% 56% 61% 73% 76% 0% 25% 50% 75% 100% Bron: EIM, Monitor Bedrijfsvoering, 2007; Panel technologiebedrijven, 2005/ Concurrentie Al met al doen technologiebedrijven veel vernieuwende inspanningen waarmee zij zich van andere bedrijven onderscheiden. Het wekt dan ook geen verbazing dat technologiebedrijven minder concurrentie ervaren dan gewone -bedrijven. Dit is gemeten met het concurrentiemodel van Porter 2. Het model onderscheidt vijf concurrentiekrachten, namelijk de onderhandelingsmacht van leveranciers en van afnemers, de dreiging van nieuwe toetreders en van substituten, en de concurrentie met andere bedrijven in de 1 Jong, J.P.J. de, en R.A.J. Kerste (2002), De kracht van het idee, Academic Service: Schoonhoven. 2 Porter, M. (1980), Competitive strategy: techniques for analysing industries and competitors, Free Press: New York. 10

11 bedrijfstak. De mate waarin ondernemers concurrentie ervaren is samengevat in scores van 0 (zeer weinig) tot 100 (zeer veel). Zie figuur 6. figuur 6 Concurrentieperceptie door technologie- en reguliere -bedrijven perceptie van concurrentie door ondernemers concurrentie van bestaande aanbieders dreiging van toetreders macht van leveranciers macht van afnemers dreiging van substituutproducten Bron: EIM, Monitor Bedrijfsvoering, 2007; Panel technologiebedrijven, 2005/2006. De figuur maakt duidelijk dat ondernemers in technologiebedrijven op alle vlakken minder concurrentie ervaren. De gemiddelde score ter indicatie van de concurrentie, berekend over de vijf krachten tezamen, is voor technologiebedrijven 39 en voor gewone -bedrijven 51. Op het deelgebied dreiging van substituten is het verschil het grootst, hetgeen niet verwonderlijk is gezien het grote verschil in innovatieactiviteit. Op het deelgebied macht van afnemers is het verschil het kleinst. Het voornaamste knelpunt van technologiebedrijven is niet de concurrentie van andere partijen, maar ligt waarschijnlijk veel meer in hun vermogen om op basis van technologie waarde te creëren voor klanten. 11

12

13 BIJLAGE I Data Monitor Bedrijfsvoering Met de Monitor Bedrijfsvoering (EIMMB), ook wel monitor Determinanten van bedrijfsprestaties genoemd, meet EIM jaarlijks verschillende aspecten die van belang zijn voor de prestaties van -bedrijven. De onderwerpen zijn: ondernemerschap, innovatie, strategie, marketing en HRM. Het is gedefinieerd als bedrijven met minimaal één en maximaal 100 werknemers. Bedrijven zonder personeel blijven buiten beschouwing. De Monitor Bedrijfsvoering is in 2007 afgenomen in de maanden mei en juni. De omvang van de steekproef was ondernemers, verdeeld over 58 sectoren en twee grootteklassen. Na weging is een representatief beeld verkregen voor het gehele. Zie ook > data > datasets > determinanten bedrijfsprestaties. Technologiebedrijven In de praktijk zijn technologiebedrijven zeer moeilijk uit statistieken over het bedrijfsleven te destilleren. Om meer te weten te komen over technologiebedrijven is EIM in 2005 een panel gestart. Dit panel omvat bedrijven in het die actief R&D uitvoeren en producten ontwikkelen of vercommercialiseren met behulp van nieuwe technologie. Het bestand bevat gegevens over de bedrijfsprestaties en daaraan ten grondslag liggende determinanten. In de meting van december 2005 en december 2006 is ook naar de bovengenoemde determinanten van bedrijfsprestaties gevraagd. De vraagstelling was identiek, zodat we de uitkomsten kunnen vergelijken met die bij reguliere -bedrijven. De steekproefomvang bedroeg voor sommige indicatoren 324 technologiebedrijven (namelijk de gegevens over innovatie en concurrentieperceptie verzameld in 2005) en voor de andere indicatoren 206 bedrijven (gegevens over strategie, marketing, HRM en ondernemerschap). Zie ook > data > datasets > technologische bedrijven. 13

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager M201120 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager drs. B van der Linden Zoetermeer, december 2011 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager Ondernemers zijn te verdelen in managers, marktzoekers,

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer M200704 Markt- en klantgerichtheid in het MKB drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, februari 2007 Markt- en klantgerichtheid in het MKB In de rapportage beschrijft EIM drie indicatoren om de klant- en marktgerichtheid

Nadere informatie

Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven

Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven M201217 Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, 30 oktober 2012 Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven Open innovatie

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Corporate Venturing in het MKB

Corporate Venturing in het MKB M200920 Corporate Venturing in het MKB Ruimte voor vernieuwing, durf en kansen C. van Essen MSc Zoetermeer, 10 december 2009 Corporate venturing in het MKB Corporate venturing is onder grote, multinationale

Nadere informatie

M200615 Ondernemen in installatietechniek

M200615 Ondernemen in installatietechniek M200615 Ondernemen in installatietechniek drs. R.M. Braaksma Zoetermeer, november 2006 Ondernemen in installatietechniek De markt van bouwinstallatiebedrijven is in beweging, en dat zorgt voor nieuwe

Nadere informatie

M200918. Ongelijk verdeeld. Financieringsproblemen in het MKB

M200918. Ongelijk verdeeld. Financieringsproblemen in het MKB M200918 Ongelijk verdeeld Financieringsproblemen in het MKB Johan Snoei Jeroen de Jong Zoetermeer, november 2009 Ongelijk verdeeld: Financieringsproblemen in het MKB De pijn van de economische crisis

Nadere informatie

MKB in grote steden: aanhaken bij het landelijke beeld

MKB in grote steden: aanhaken bij het landelijke beeld M200903 MKB in grote steden: aanhaken bij het landelijke beeld drs. M. van Leeuwen Zoetermeer, februari 2009 Grootstedelijk MKB Uit eerder onderzoek van EIM 1 blijkt dat het vertrouwen van het MKB in de

Nadere informatie

De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven

De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven M200805 De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven drs. N.G.L. Timmermans Zoetermeer, juli 2008 Administratieve lasten grootste knelpunt van MKB-bedrijven Veel overheidsbeleid ter stimulering

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Vruchtbare grond voor de kenniseconomie?

Vruchtbare grond voor de kenniseconomie? M201116 Vruchtbare grond voor de kenniseconomie? Het absorptievermogen van het MKB Ro Braaksma Zoetermeer, oktober 2011 Vruchtbare grond voor de kenniseconomie? Markten en marktcondities veranderen snel.

Nadere informatie

ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN

ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN Sociale innovatie doorslaggevend voor succes topsectoren: Topsectorenbeleid te eenzijdig gericht op technologische innovatie De markt dwingt bedrijven steeds sneller te innoveren

Nadere informatie

bedrijven Hoeveel jonge bedrijven hebben geïnvesteerd? Waarin hebben de bedrijven geïnvesteerd?

bedrijven Hoeveel jonge bedrijven hebben geïnvesteerd? Waarin hebben de bedrijven geïnvesteerd? Minirapportage: Het investeringsgedrag van jonge bedrijven inlichtingen: drs. A. Bruins datum: augustus 03 bestelnummer: M0306 Voor bedrijven die de startfase zijn doorgekomen - zogenaamde jonge bedrijven

Nadere informatie

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven M200719 Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven drs. R.M. Braaksma dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Een 'directe buitenlandse

Nadere informatie

7 januari 2011. De noodzaak van marktwerking. Uw doelgroep vinden? Uw doelgroep vinden? Negatief Imago VVT-sector

7 januari 2011. De noodzaak van marktwerking. Uw doelgroep vinden? Uw doelgroep vinden? Negatief Imago VVT-sector De noodzaak van marktwerking Wie zijn uw doelgroepen? Uw doelgroep vinden, informeren en prikkelen Hoe zit het met andere stakeholders Van meer van hetzelfde naar relevant anders Uw doelgroep vinden? 14

Nadere informatie

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief M201208 Ondernemerschap in in perspectief Ondernemerschap in vergeleken met en de rest van Ro Braaksma Nicolette Tiggeloove Zoetermeer, februari 2012 Ondernemerschap in in perspectief In zijn er meer nieuwe

Nadere informatie

HRM-beleid in het Nederlandse MKB

HRM-beleid in het Nederlandse MKB M200708 HRM-beleid in het Nederlandse MKB 58 sectoren van het bedrijfsleven vergeleken drs. R.M. Braaksma Zoetermeer, augustus 2007 HRM-beleid in het Nederlandse MKB EIM heeft bijna 2.500 ondernemers

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins M200705 Werkgelegenheid bij startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2007 2 Werkgelegenheid bij startende bedrijven Van startende bedrijven wordt verwacht dat zij bijdragen aan nieuwe werkgelegenheid.

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

Sociale innovatie in het MKB

Sociale innovatie in het MKB Sociale innovatie in het MKB J.P.J. de Jong R.M. Braaksma Zoetermeer, november 2005 Volop ruimte voor sociale innovatie in het MKB Veel Nederlandse midden- en kleinbedrijven laten mogelijkheden tot sociale

Nadere informatie

M201115. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2011. A. Ruis

M201115. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2011. A. Ruis M201115 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen 1999-2011 A. Ruis Zoetermeer, oktober 2011 Crisis drukt innovativiteit De economische crisis heeft zijn weerslag op de innovativiteit in het midden- en kleinbedrijf

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1096-8 Rapportnummer : A201363 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Analyse en interpretatie van DIRECTIE. Teamscore Team A: Doel en Teamgericht

Analyse en interpretatie van DIRECTIE. Teamscore Team A: Doel en Teamgericht Analyse en interpretatie van DIRECTIE Teamscore Team A: Doel en Teamgericht De Teamscore is redelijk evenwichtig verdeeld. Tegelijkertijd zien we dat er sprake is van enige afplatting, zie onderstaande

Nadere informatie

Starten in een dal, profiteren van de top

Starten in een dal, profiteren van de top M200715 Starten in een dal, profiteren van de top drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, november 2007 2 Starten in een dal, profiteren van de top Ondernemers die in 2003 een bedrijf begonnen, waren zich

Nadere informatie

Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg

Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg Prof.dr. Robbert Huijsman MBA, Hoogleraar Management & Organisatie Ouderenzorg Senior manager Kwaliteit & Innovatie, Achmea .... Wat bedoelen we met duurzaamheid?

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

M200709. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2007. drs. J.P.J. de Jong drs. B.H.G. Jansen

M200709. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2007. drs. J.P.J. de Jong drs. B.H.G. Jansen M200709 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen 1999-2007 drs. J.P.J. de Jong drs. B.H.G. Jansen Zoetermeer, augustus 2007 Toenemende innovatie in het MKB Ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (MKB)

Nadere informatie

Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap

Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap Resultaten onderzoek bij bedrijven (MKB) Hoe ondernemend en innovatief is uw organisatie? Woord vooraf Hoe ondernemend en innovatief is uw organisatie?

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Smering voor de nering

Smering voor de nering M201102 Smering voor de nering Zzp'ers als smeermiddel voor innovaties in het MKB drs. N.E. de Vries Zoetermeer, januari 2011 Smering voor de nering Zzp'ers vervullen een belangrijke rol bij innovatie

Nadere informatie

M200406. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen sinds 1999. drs. J.P.J. de Jong

M200406. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen sinds 1999. drs. J.P.J. de Jong M200406 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen sinds 1999 drs. J.P.J. de Jong Zoetermeer, 16 september 2004 Innovatie in het MKB Circa twee op de drie MKB-bedrijven hebben in de afgelopen drie jaar een innovatie

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten M200602 Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten Betere kwaliteiten en lagere prijzen in geliberaliseerde markten? drs. P.Th. van der Zeijden Zoetermeer, mei 2006 Inkoopgedrag van het MKB

Nadere informatie

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc.

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc. M201219 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen in de periode 2002-2012 A. Ruis MSc. Zoetermeer, november 2012 Toename innovativiteit in het MKB Na een scherpe daling van de innovativiteit in het MKB in 2011,

Nadere informatie

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey ICOON Paper #1 Ferry Koster December 2015 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in de relatie

Nadere informatie

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Hoe tevreden zijn de medewerkers met en hoe betrokken zijn zij bij de organisatie en welke verbeterpunten ziet men voor de toekomst? Wat is medewerkerstevredenheid

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

Klantonderzoek: de laatste inzichten!

Klantonderzoek: de laatste inzichten! : de laatste inzichten! Hoe tevreden bent u over de door ons bedrijf geleverde producten en diensten? Veel bedrijven gebruiken deze vraag om de klanttevredenheid te meten. Op een schaal van zeer ontevreden

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Between-us, 2012 Voorwoord Met vijftien jaar ervaring in de corporatiebranche heeft Between-us een solide inzicht

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Vacatures in de industrie 1

Vacatures in de industrie 1 Vacatures in de industrie 1 Martje Roessingh 2 De laatste jaren is het aantal vacatures sterk toegenomen. Daarentegen is in de periode 1995-2000 het aantal geregistreerde werklozen grofweg gehalveerd.

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

FME Postbus AD Zoetermeer T E I HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016

FME Postbus AD Zoetermeer T E I  HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016 FME Postbus 190 2700 AD Zoetermeer T 079 353 11 00 E info@fme.nl I www.fme.nl HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête 2016 Algemeen Ondernemers in de technologische industrie hebben in 2015 een omzetgroei

Nadere informatie

Rapportage Leerlingtevredenheid. Samenvatting van leerlingtevredenheidsmetingen onder 57 ECABO- leerbedrijven

Rapportage Leerlingtevredenheid. Samenvatting van leerlingtevredenheidsmetingen onder 57 ECABO- leerbedrijven Rapportage Leerlingtevredenheid Samenvatting van leerlingtevredenheidsmetingen onder 57 ECABO- leerbedrijven Rob Swager ECABO, mei 2011 1. Inleiding... 3 2. Tevredenheid algemeen.... 4 3. Aspecten die

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Een bedrijf dat bereid is om te investeren in innovatie, zal er in de regel ook zeker van willen zijn dat het profiteert van deze innovatie zonder dat een concurrent de

Nadere informatie

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Externe Analyse Interne Analyse Kansen en Bedreigingen Strategische

Nadere informatie

Flexibel werken en organiseren

Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Inhoud Inhoud Inleiding De kracht van flexibiliteit Differentiatie in ontwikkeling en doorstroom gebaseerd op organisatieverschillen Aspecten

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Zuinige Superinnovatoren. Deelrapport Noord-Nederlandse Innovatiemonitor. Prof.Dr. Dries Faems

Zuinige Superinnovatoren. Deelrapport Noord-Nederlandse Innovatiemonitor. Prof.Dr. Dries Faems Deelrapport Noord-Nederlandse Innovatiemonitor Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl 1. INLEIDING 1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR Dit rapport is opgesteld in het kader van

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Slimmer werken met mensen

Slimmer werken met mensen Slimmer werken met mensen Paul Breman Mijn Bedrijf 2.0 wordt mede gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Commissie, de Provincie Utrecht en de Gemeente

Nadere informatie

STRATEGIEONTWIKKELING

STRATEGIEONTWIKKELING STRATEGIEONTWIKKELING drs. P.W. Stolze 1 SITUATIE Strategie geeft in het algemeen richting aan een organisatie of organisatie-eenheid in haar omgeving (wat gaan we doen) en vormt een richtsnoer voor de

Nadere informatie

NIMA B EXAMEN BUSINESS MARKETING ONDERDEEL B JANUARI 2016 VRAGEN EN ANTWOORDINDICATIES NIMA B BUSINESS MARKETING ONDERDEEL 1 (CASE)

NIMA B EXAMEN BUSINESS MARKETING ONDERDEEL B JANUARI 2016 VRAGEN EN ANTWOORDINDICATIES NIMA B BUSINESS MARKETING ONDERDEEL 1 (CASE) VRAGEN EN ANTWOORDINDICATIES NIMA B BUSINESS MARKETING ONDERDEEL 1 (CASE) 26 JANUARI 2016 1 Vragen bij de case WINTECH..GESTRAND IN HET ZICHT VAN DE HAVEN? (totaal 90 punten) Vraag 1 (20 punten) a. Bereken

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Is dit iets voor jou? Traineeship Hemmink GROEIT

Is dit iets voor jou? Traineeship Hemmink GROEIT Is dit iets voor jou? Traineeship Hemmink GROEIT Traineeship Hemmink B.V. Pagina 2 Is dit iets voor jou? Dit traineeship biedt je een unieke kans om het werkveld, jezelf en Hemmink te ontdekken. Je doet

Nadere informatie

PROEFVERSIE VIPD. Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 19/11/ IPDK

PROEFVERSIE VIPD. Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 19/11/ IPDK VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 2013 IPDK Inhoudsopgave 360 Graden Analyse Deel 1. Inleiding 360 Graden Analyse Deel 2. Competentieprofiel Deel 3. Resultatenoverzicht Deel

Nadere informatie

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Bevindingen Erasmus Innovatiemonitor Zorg Eindhoven, 5 oktober 2012 TOP INSTITUTE INSCOPE

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1 SWOT-ANALYSE De SWOT-analyse is een breed toegepaste manier om kansen en bedreigingen voor en sterkten en zwakten van de organisatie in beeld te brengen. Vaak blijft het bij het benoemen van deze vier

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Ondernemen in de kenniseconomie

Ondernemen in de kenniseconomie Minirapportage: Waarover en waar vragen jonge bedrijven advies? inlichtingen: drs. A. Bruins datum: 12-12-2003 bestelnr.: M200310 Kennis is in de loop de jaren een sleutelfactor voor economische groei

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Slimmer managen en organiseren kan productiviteit en innovatie in zorg verbeteren

Slimmer managen en organiseren kan productiviteit en innovatie in zorg verbeteren Slimmer managen en organiseren kan productiviteit en innovatie in zorg verbeteren 5 oktober 2012 - Op verzoek van ActiZ meet INSCOPE Research for Innovation de innovativiteit van Nederlandse zorgorganisaties.

Nadere informatie

gromy/i ondempl.doe Het ondernemingsplan Een checklist

gromy/i ondempl.doe Het ondernemingsplan Een checklist gromy/i194066 ondempl.doe Het ondernemingsplan Een checklist 2 1. De afnemers Geef een korte beschrijving van de doelgroepen of afilemers die je nu bedient. Voeg daar doelgroepen of afnemers aan toe die

Nadere informatie

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf Colofon De tekst van deze brochure is tot stand gekomen met medewerking van NEMACC, het mkb-kenniscentrum waarin de NBA

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

10 Innovatielessen uit de praktijk 1

10 Innovatielessen uit de praktijk 1 10 Innovatielessen uit de praktijk 1 Geslaagde gastoudermeeting levert veel ideeën op voor innovatie! Wat versta ik onder innoveren? Innoveren is hot. Er zijn vele definities van in omloop. Goed om even

Nadere informatie

3 Management van ICT-kosten en baten

3 Management van ICT-kosten en baten 3 Management van ICT-kosten en baten Stand van zaken in de woningcorporatiesector Patrick van Eekeren en Menno Nijland Het bepalen van de hoogte van de ICT-kosten (en baten), bijvoorbeeld door gebruik

Nadere informatie

Naar een waarde- en klantgedreven organisatie

Naar een waarde- en klantgedreven organisatie Naar een waarde- en klantgedreven organisatie Janette H. den Uyl MGM Als je weet wat je waard bent en waar je voor staat, krijg je zelfvertrouwen en weet je waar je moet beginnen als je je eigenwaarde

Nadere informatie

Arjen van Halem STZ advies & onderzoek Miniconferentie Sociale Innovatie 25 februari 2010

Arjen van Halem STZ advies & onderzoek Miniconferentie Sociale Innovatie 25 februari 2010 Arjen van Halem STZ advies & onderzoek Miniconferentie Sociale Innovatie 25 februari 2010 Nederland is veel te duur oude industrie heeft geen toekomst meer in Nederland low tech industrie kan beter worden

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Antwoordmodel. Meerkeuzevragen (40 punten) Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend.

Antwoordmodel. Meerkeuzevragen (40 punten) Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Oosterhaven, J. A. (2010). ICT-strategie en -organisatie. Den Haag: SDU. ISBN: 978901222870

Nadere informatie

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter POWERED BY BEPURE Elke dag beter Hallo zelfvertrouwen! Hallo inzicht! Hallo POWERED BY BEPURE Elke dag beter Innoveren is kansen zien en deze omzetten in producten of diensten die uw klanten echt willen.

Nadere informatie

Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap

Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap Resultaten onderzoek bij financieel adviseurs Hoe ondernemend en innovatief is uw organisatie? Woord vooraf Hoe ondernemend en innovatief zijn financieel

Nadere informatie

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête najaar 2015

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête najaar 2015 HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête najaar 2015 Algemeen Ondernemers in de technologische industrie verwachten in 2015 een gemiddelde omzetgroei van 2½%. Dit is lager dan in het voorjaar, toen

Nadere informatie

Innovatie in het MKB: provinciale verschillen?

Innovatie in het MKB: provinciale verschillen? Innovatie in het MKB: provinciale verschillen? ir. C.C. van de Graaff drs. J.P.J. de Jong drs. A.P. Muizer Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap,

Nadere informatie

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk M201210 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk Arjan Ruis Zoetermeer, september 2012 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk De leeftijd van de ondernemer blijkt

Nadere informatie

Financieel management

Financieel management Financieel management Tweede herziene druk Kees van Alphen Inhoud 1 inleiding 1 2 het verhaal achter de cijfers 3 2.1 Het besturen van een organisatie: ondernemingsmodel 3 Checklist 6 3 sturen op winst,

Nadere informatie

Innovatie bij groot en klein 1

Innovatie bij groot en klein 1 Innovatie bij groot en klein 1 Gerhard Meinen 2 In hoeverre verschillen de kleinste bedrijven van de grotere als het gaat om het doorvoeren van technologische vernieuwingen (innovaties). Innoveren kleine

Nadere informatie

Rapportage Leerlingtevredenheid. Samenvatting van leerlingtevredenheidsmetingen onder 67 ECABO- leerbedrijven

Rapportage Leerlingtevredenheid. Samenvatting van leerlingtevredenheidsmetingen onder 67 ECABO- leerbedrijven Rapportage Leerlingtevredenheid Samenvatting van leerlingtevredenheidsmetingen onder 67 ECABO- leerbedrijven Rob Swager ECABO, januari 2012 1. Inleiding... 3 2. Tevredenheid algemeen.... 4 3. Aspecten

Nadere informatie

AGRIFIRM PERFORMANCE MANAGEMENT REGELING AUGUSTUS 2015, VERSIE 2015-2

AGRIFIRM PERFORMANCE MANAGEMENT REGELING AUGUSTUS 2015, VERSIE 2015-2 AGRIFIRM PERFORMANCE MANAGEMENT REGELING AUGUSTUS 2015, VERSIE 2015-2 INLEIDING Bij Agrifirm maken onze mensen het verschil. De missie, visie en strategische doelen van Agrifirm worden door onze medewerkers

Nadere informatie

Wat is Sales Benchmarking?

Wat is Sales Benchmarking? benchmarking Wat is Sales Benchmarking? Sales Benchmarking vergelijkt de belangrijkste Sales prestatie indicatoren van uw organisatie met die van uw directe- en indirecte concurrenten. Benchmarking vindt

Nadere informatie

Innovatie in het MKB Ontwikkelingen in de periode 2002-2014

Innovatie in het MKB Ontwikkelingen in de periode 2002-2014 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen in de periode 2002-2014 ISBN : 978-90-371-1133-0 Rapportnummer : A201427 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Nadere informatie

Wat motiveert u in uw werk?

Wat motiveert u in uw werk? Wat motiveert u in uw werk? Begin dit jaar heeft u kunnen deelnemen aan een online onderzoek naar de motivatie en werktevredenheid van actuarieel geschoolden. In dit artikel worden de resultaten aan u

Nadere informatie

NIMA Business Marketing B1 - Examennummer 12495-3 juli 2010. Case: Transport Exceptionel (100 punten)

NIMA Business Marketing B1 - Examennummer 12495-3 juli 2010. Case: Transport Exceptionel (100 punten) Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Over de antwoordindicaties kan niet worden gecorrespondeerd voordat de uitslag van het examen bekend is. Bent u het niet eens met

Nadere informatie

Het schier onmogelijke mogelijk maken

Het schier onmogelijke mogelijk maken Improof, ondernemen met visie Improof is opgericht door Hans Savalle en Tom Touber. Ervaren ondernemers en bestuurders bij grote ondernemingen. Nu helpen zij collega ondernemers hun ambities waar te maken.

Nadere informatie

EFQM model theoretisch kader

EFQM model theoretisch kader EFQM model theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. EFQM model EFQM staat voor European Foundation for Quality Management. Deze instelling is in 1988 door een aantal

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement dd. Functie tactisch manager Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub dd Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Marktonderzoek

Hoofdstuk 7 Marktonderzoek Hoofdstuk 7 Marktonderzoek Leerdoelen Uitleggen hoe belangrijk informatie is voor het bedrijf, om inzicht te krijgen in de markt. Het marketinginformatiesysteem definiëren en de onderdelen daarvan bespreken.

Nadere informatie