IMPULS September Gevarieerd programma tijdens het congres van het CO2-Servicepunt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IMPULS September 2010. Gevarieerd programma tijdens het congres van het CO2-Servicepunt"

Transcriptie

1 IMPULS September 2010 Gevarieerd programma tijdens het congres van het CO2-Servicepunt Het congres van het CO2-Servicepunt met als titel 'Lokaal klimaatbeleid, we kunnen niet zonder!' vindt plaats op woensdag 20 oktober Dhr. E. Brinkman, voorzitter van Bouwend Nederland en dhr. D. Povel, directeur Triodos Investment Management, zullen het congres inleiden met prikkelende lezingen. Zij zullen onder andere ingaan op de vraag waarom investeren in duurzaamheid juist nu zo belangrijk is. Het plenaire gedeelte wordt opgevolgd door vier themasessies. Hierbij is de rode draad hoe we door samen te werken klimaatbeleid succesvol kunnen realiseren in financieel moeilijke tijden. De verschillende thema's zijn: Financiering: Slimme en creatieve financieringsconstructies waardoor duurzame projecten haalbaar worden. Van kortetermijndenken naar voordelen van duurzaamheid op de lange termijn. Invulling geven aan klimaatbeleid: Hoge ambities, goede intenties, maar wat heb je nodig om klimaatbeleid om te zetten in realiteit? Voorbeelden uit de praktijk. Duurzame gebiedsontwikkeling: Door IVAM en MAPSUP is er een nieuw instrument ontwikkeld dat dient als digitale ondersteuning van interactieve besluitvormingsprocessen in duurzame gebiedsontwikkeling. Dé nieuwe manier van communiceren, waarmee de effecten van ontwerpkeuzen op duurzaamheid meteen inzichtelijk worden gemaakt. Samenwerking: Samenwerking is het sleutelwoord bij de realisatie van succesvol klimaatbeleid. Samen kunnen we meer dan alleen. Slimme samenwerkingsconstructies en het bundelen van krachten voor de realisatie van klimaatbeleid. Het programma is uitgebreid met een drietal excursies naar interessante projecten in Noord-Holland. Via voorbeelden uit de praktijk mensen inspireren om aan de slag te gaan met duurzame ontwikkeling. Zo gaan we kennisnemen van klimaatneutraal Zaanstad, gaan we tijdens een bezoek aan een nieuwbouwwoning vlak voor oplevering ervaren hoe een BouwTransparant meting in zijn werk gaat en gaan we met ZON Energie Groep naar het duurzame zorgappartement De Durghorst in Krommenie Kortom: ontmoeten, inspiratie, informatie en voorbeelden uit de praktijk. Kroonprojectenboek gelanceerd op congres Zo n dertig gemeenten en stadsdelen maken gebruik van het projectenboek 'Klimaatbeleid in uitvoering, Duurzame kroonprojecten in Noord-Holland ' om hun projecten te publiceren. In een relatief korte tijd hebben gemeenten 63 projecten aangedragen. Het resultaat wordt kosteloos aangeboden aan iedereen die aanwezig is op het congres van 20 oktober. De kwaliteitseisen zijn hoog en de uitvoeringstijd was kort. Zeker omdat een deel van de uitvoering in de zomervakantie viel. Toch lijkt het te lukken om op 20 oktober een boek te presenteren met een dwarsdoorsnede van duurzame projecten, die worden of zijn uitgevoerd in de provincie Noord-Holland. De ingeleverde projecten zijn heel divers. Van duurzaam gemeentehuis tot succesvolle communicatietrajecten tot revolving funds.

2 Projecten die een goed beeld geven waar gemeenten mee bezig zijn en die andere gemeenten kunnen inspireren. Dit is het topje van de ijsberg, er gebeurt nog veel meer dan wat in het boek beschreven is. Als alle projecten waren vermeld, zou het boek te dik geworden zijn. Gemeenten die bijdragen geleverd hebben ontvangen kosteloos een aantal exemplaren. Ook deelnemers van het congres (link naar aanmeldpagina) ontvangen een exemplaar. Voor andere partijen is het boek te bestellen voor 10 euro (excl. 5 euro administratie- en verzendkosten). Stuur Aleida Dros-Hoogendoorn een mail wanneer u één of meerdere exemplaren wilt reserveren. Website Programma Duurzame Scholen Noord-Holland online! Sinds 1 september is de website van het Programma Duurzame Scholen Noord-Holland in de lucht. Op is informatie te vinden over de inhoud van het programma en de komende activiteiten Ook de verschillende contactpersonen staan op de site zodat u ook persoonlijk contact op kunt nemen. Het Programma Duurzame Scholen Noord-Holland wil de scholen in Noord-Holland verduurzamen op het gebied van energiegebruik en binnenmilieu. Dit gebeurt door het integraal aanpakken van de sporen Techniek, Gedrag & Financiering. Binnen deze sporen biedt het programma ondersteuning door hulpmiddelen en adviseurs. Benieuwd hoe het programma uw school kan helpen bij het verduurzamen? Kijk op voor meer informatie Inschrijven themasessie Meten = weten De doelstellingen van Schoon en Zuinig staan met het huidige tempo onder druk. Een verantwoordelijkheid voor zowel overheid als markt. In de themasessie Meten = weten tijdens het congres op 20 oktober worden diverse onderwerpen aan de orde gebracht. Bijvoorbeeld: hoe kunnen bestuurders en marktpartijen er voor kunnen zorgen dat de afgesproken prestaties ook werkelijk gerealiseerd worden en hoe krijgen bewoners hun investering terug? De parellelsessie wordt ingeleid met de eerste ervaringen uit BouwTransparant en het onderzoek naar bewonersgedrag in een wijk in Leeuwarden door IVAM. Vervolgens gaan gemeenten en marktpartijen met elkaar in gesprek hoe ieder zijn rol kan invullen, om enerzijds te zorgen dat prestaties - zoals vastgelegd in de bouwvergunning - ook in de praktijk worden gehaald en anderzijds bewoners te motiveren hun woningen zo te gebruiken dat deze prestaties ook worden gehaald. Alleen dan worden investeringen terugverdiend en zorgen de overheidsdoelstellingen ervoor dat het milieu gespaard wordt en dat woonlasten lager worden. Bouwend Nederland, AgentschapNL, en een wethouder Wijnker van gemeente Koggenland zullen hun visie geven over de uitkomsten. Wil je meepraten en/of horen wat anderen te vertellen hebben, schrijf je dan hier in. Voor meer informatie over deze themasessie kun je terecht bij Jaap Neeleman Website vernieuwd De tijd staat niet stil en zeker niet bij de activiteiten van het CO2-Servicepunt. Daarom is de website van het CO2-Servicepunt vernieuwd, zodat de lopende projecten beter zichtbaar worden. Maar nog belangrijker: het klimaatnieuws neemt steeds meer toe en verdient een grotere plek op de website. De grootste verandering heeft plaatsgevonden op de homepage. Op een centrale plaats worden de laatste nieuwsberichten weergegeven. Verder wordt op iedere pagina een slideshow gegeven van de belangrijkste projecten van het CO2-Servicepunt en de link naar de CO 2 -monitor. Verder wordt op de subpagina s, afhankelijk van de pagina nieuws over subsidies, projecten in de provincie en het CO2-Servicepunt weergegeven.

3 Borging Lokaal Klimaatbeleid Informatie voor gemeenten over Borging lokaal klimaatbeleid NL Energie en Klimaat (onderdeel van Agentschap NL) ondersteunt gemeenten bij de uitvoering van klimaatbeleid. Eén van de onderdelen betreft de organisatorische borging van klimaatbeleid. Heeft uw gemeente de borging van het klimaatbeleid op orde? Hoewel veel gemeenten al een eind op weg zijn om klimaatbeleid handen en voeten te geven, kan er bij gemeenten ook nog aan borging worden gewonnen. Gaat u maar eens voor uw eigen gemeente na: Heb ik de financiën voor klimaat structureel op orde? Is klimaat een automatisch aandachtspunt in de uitvoering van projecten? Maak ik optimaal gebruik van de kracht van de externe partners zoals woningcorporaties en bedrijven? Is mijn gemeentelijke organisatie perfect toegesneden op het klimaatvraagstuk? Monitor ik structureel mijn doelstellingen en leg ik hierover verantwoording af? Wanneer u alle vragen positief kunt beantwoorden, rest u niets meer dan de successen te vieren. In de meeste gevallen zal dat echter niet de praktijk zijn en is het van belang om het klimaatbeleid beter te borgen. De handreiking borging lokaal klimaatbeleid en de workshop borging lokaal klimaatbeleid helpen de klimaatcoördinator daarbij. Via deze link kunt u de handreiking downloaden. De workshop is, zo is in de praktijk gebleken, een geschikt instrument om de gemeentelijke organisatie rondom klimaatbeleid te bediscussiëren. Inhoud workshop organisatorische borging klimaatbeleid? Tijdens de workshop wordt de gemeente een spiegel voorgehouden: Hoe heeft de gemeente haar klimaatbeleid georganiseerd (o.a. ten aanzien van aansturing, inbedding in ander beleid, samenwerking intern en extern, financiering, communicatie intern en extern)? Volstaat dat gezien de ambities van de gemeente? De workshop geeft geen waardeoordeel, maar tracht inzicht te geven in de huidige organisatie en de mogelijkheden die er zijn om hierin een stap voorwaarts te zetten. Daardoor kan een basis worden gelegd voor de invulling van organisatieversterkende maatregelen. De workshop duurt 2 uur en wordt bijvoorkeur 's morgen gehouden zodat 's middags de resultaten kunnen worden teruggekoppeld. Wie wordt betrokken? Om zinvol te kunnen discussiëren over de organisatie en te komen tot mogelijke verbeteringen is het belangrijk om sleutelpersonen van de betrokken afdelingen (meestal milieu, RO, EZ, communicatie, V&V, facilitair) om de tafel te hebben, en in elk geval het management en de portefeuillehouder erbij te betrekken. Wie voert uit? Dit jaar voert, naast NL Energie en Klimaat, ook een aantal externe adviseurs de workshop in opdracht van NL Energie en Klimaat uit. Aan de workshop zijn geen kosten verbonden. Geïnteresseerde gemeenten kunnen voor de workshop contact opnemen met Greet Ruitenberg Bron: AgentschapNL

4 PROVINCIENIEUWS Eerste IQOON-woning in Stad van de Zon 25 augustus Vanmiddag wordt in Heerhugowaard de eerste paal geslagen van de meest energiezuinige woning in Nederland, een zogenaamde iqoonwoning. Deze meet- en demonstratiewoning is onderdeel van een project met circa 100 energiezuinige woningen en heeft natuurlijk een Energie Prestatie Coëfficiënt van nul. In deze woning worden de komende jaren nieuwe ideeën en technologieën ontwikkeld, uitgetest, gemeten en gedemonstreerd. Nieuw toegepast in deze woning zijn o.a: de Compacte Warmte Opslag; een nieuwe vorm van voorverwarming van de ventilatielucht; een energieleverende carport als oplaadpunt; warmtewerend drielaagslas; luchtdichte kozijnen met geïsoleerde spouwlatten; Bovendien worden de bewoners bewust gemaakt van hun (energie)gedrag door toepassing van een buitengewoon slimme energiemotor. De woning staat in Stad van de Zon in Heerhugowaard, de grootste emissieneutrale wijk ter wereld die vorig jaar is geopend door kroonprins Willem-Alexander. Bij de woning zijn onder andere ECN (Energieonderzoek Centrum Nederland) en TNO betrokken Datacenter verwarmt kassen Tussen de paprikavelden in de Wieringermeer strijkt een Amsterdams datacenter neer. Temidden van de kassen waar de tuinders hun groenten oogsten, oogst het datacenter van de Amsterdamse jaar warmte. De glastuinders benutten de hitte, die vrij komt bij het koelen van de duizenden computers, om hun gewassen te verwarmen. In Amsterdam lozen tientallen datacenters hun enorme hoeveelheden koelingswarmte grotendeels in de open lucht. In Wieringen hebben twee energieslurpende bedrijfstakken, de tuinbouw en informatietechnologie, elkaar gevonden in een duurzame symbiose. Het datacentrum levert zijn afval warmte aan de tuinders. De boeren op hun beurt staan hun afval zelf opgewekte stroom af aan het datacenter. Onlangs werden de contracten getekend. Kevin Burton, medeoprichter van Parthenon, vertelt: De kern van onze samenwerking met de tuinders is de uitwisseling van stroom, warmte en koude. Dat combineren wij met warmteopslag onder de grond. Nieuwe kassen worden tegenwoordig aangelegd met een eigen systeem van warmte/krachtkoppeling (wkk). De tuinders verstoken in dit systeem aardgas om warmte en CO2 voor hun kassen op te wekken. Het broeikasgas CO2 werkt als groeiversneller voor de plantjes in de kas. Als bijproduct levert dit wkksysteem elektriciteit op, die de glastuinders totnogtoe verkopen aan het hoogspanningsnet van Tennet. Burton: Straks nemen wij die stroom af voor ons datacenter. Wanneer de tuinders op warme dagen even geen warme lucht nodig hebben, slaat het datacenter zijn afvalwarmte op onder de grond, op tweehonderd meter diepte. Wij kunnen daar in de bodem voor zes tot twaalf maanden warmte opslaan, vertelt Burton. De tuinders besparen door het hergebruik van de koelingswarmte jaarlijks 800 ton uitstoot aan CO2. Die berekening is niet afkomstig van ondernemer Burton. Zij komt uit onverwachte hoek: de Milieufederatie Noord- Holland. Die ijvert al langer voor de klimaatneutrale paprika, zegt Rolf van Arensdonk van de milieuclub. Wij hebben vorig jaar in een studie al eens geopperd dat Kwekerij Wieringermeer zou kunnen samenwerken met een datacenter, zodat een gesloten energiekringloop ontstaat. Wij zijn positief over dit initiatief en dat hebben wij de gemeente Wieringermeer geschreven toen die om

5 ons oordeel vroeg. Een datacenter moet echter wel landschappelijk ingepast worden, het moet geen lelijke vierkante doos worden. Dat zal moeilijk worden: het datacentrum beslaat tienduizend vierkante meter: twee voetbalvelden. van het groene datacenter bij Kwekerij Wieringermeer, op het industrieterrein Agriport A7. De Brit Burton (1962) richtte twee jaar geleden samen met de Nederlander Pieter Duijves (1957) Parthenon Data Centres op. Zij vonden de steenrijke Brabantse vastgoedmagnaat Frank Zweegers met diens investeringsbedrijf ZBG bereid te investeren. Hij kocht de helft van de aandelen. Hoeveel Zweegers in dit project steekt blijft geheim. De multimiljonair, die ook eigenaar van vastgoedbedrijf Breevast is, mijdt al jarenlang elke publiciteit. Duurzaam ondernemen wint gestaag aan belangstelling. Burton: De bedoeling van ons bedrijf is geld verdienen, net zoals alle bedrijven. Maar wij worden gedreven door de ideologie dat een nieuw soort datacenters duurzaam en tegen lagere kosten kan opereren. De meeste datafarms die sinds 1999 haastig in Amsterdam tijdens de internethype zijn neergezet, gooien hun overtollige energie gewoon uit het raam. Destijds werd niet gedacht aan stroombesparing. Nu zijn zij zeer inefficiënt en zij missen partijen in de buurt om hun overtollige warmte af te nemen. De locatie in de Wieringermeer blijkt een zeldzame treffer. Burton: Een datacenter moet altijd gegarandeerd stroom hebben. Dit betekent dat je minstens twee stroombronnen nodig hebt, die los van elkaar staan. Wij hebben 65 megawatt nodig. De tuinders kunnen momenteel ruim 120 megawatt leveren. Daarnaast loopt er een Tennethoogspanningsleiding langs het terrein, zodat we een back up hebben. Net zo belangrijk is echter de aanwezigheid van een supersnelle dataverbinding naar het Amsterdamse internetknooppunt Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX), de grootste schakelkast van internet in de wereld. Er ligt daar toevallig een rechtstreekse glasvezelverbinding naar de AMS-IX. Die nabijheid van Amsterdam en zijn internet is cruciaal voor de vestigingsplaats. Een datacenter kan maximaal 85 kilometer van een internetknooppunt liggen. Wieringen is maar vijftig kilometer. In Londen of Parijs heb je in het buitengebied niet zulke locaties onder handbereik. Unieke locaties met én kassen én stroom én webtoegang mogen dan dun gezaaid zijn, Burton en Duijves hebben er in Europa toch wel een stuk of vijftien gevonden. Eén er van ligt ook in Nederland. Daar gaan we binnen een jaar waarschijnlijk bouwen. Waar, dat wil hij niet kwijt. We hebben ook locaties gevonden in Engeland, Spanje, Zwitserland en Italië. Door de mix van gunstige omstandigheden staat het datacenter er binnen een jaar. Zonder stroom en internet in de buurt zou dit drie tot vijf jaar duren en veel duurder uitvallen. Over de precieze bouwprijs ( miljoenen ) laten de twee ondernemers zich liever niet uit ( bedrijfsgeheim ); wel dat het een lucratieve investering is. Dit datacenter verdient zich in drie tot vijf jaar terug. Minister Gerda Verburg van Landbouw prijst de groene aanpak: De glastuinbouw loopt voorop als het gaat om innovatie en duurzaamheid. De samenwerking tussen een kassencomplex en een datacenter is een mooi voorbeeld van sectoroverschrijdende verduurzaming. De investering in het datacenter komt op een goed moment. Ergens dit najaar slaat het jaren durende overschot aan capaciteit in Europese datacenters om in een tekort. Een schreeuwend tekort, zo blijkt uit alle voorspellingen die onderzoeksbureaus de afgelopen tijd publiceerden. Over klanten maakt Burton zich daarom geen zorgen. Meer grote vissen hebben zich al gemeld, waaronder IBM en Microsoft. Alle grote bedrijven uit de it-sector tonen interesse. Dat bewijst dat het denken over duurzaamheid snel aan het omslaan is. Elk bedrijf wil tegenwoordig zo snel mogelijk de groene vlag hijsen. Bron: Stekker windturbines HHW moet er nog in Het wachten is op de aansluiting op het elektriciteitsnet. Als die er is kunnen de drie reuzenwindturbines bij Heerhugowaard gaan draaien.

6 Eneco, de stroomproducent, verwacht dat netwerkbeheerder Liander de kabel eind augustus of begin september heeft aangesloten. Dan zijn er nog twee dagen nodig om wat testprogramma's te draaien voordat de wieken vrijgegeven kunnen worden aan de wind. Led lampen in lantaarnpalen van Warmenhuizen en Tuitjenhorn Na een voorzichtige proef met led verlichting rond het raadhuis gaat de gemeente Harenkarspel dit najaar een stapje verder. Dan wordt ook in de dorpen overgestapt van conventionele naar led verlichting. Dat zal geleidelijk in zijn werk gaan. De eerste twee woonbuurten die aan de beurt komen zijn Warmenhuizen (De Hoge Werf en Zegersloot) en het deel van de Tuitjenhorner Dorpstraat tussen Sportlaan en Bogtmanweg. Als alles volgens de planning verloopt kunnen de led lampen branden op de Dag van de Duurzaamheid op 11 november. Heerhugowaard: duurzaamheid via Youtube Om alle inwoners te doordringen van het belang van duurzaamheid, houdt Heerhugowaard een filmwedstrijd via YouTube, waarbij de filmpjes duurzaamheid moeten verbeelden. De wedstrijd heeft tot doel zoveel mogelijk inwoners enthousiast te krijgen voor het onderwerp duurzaamheid. Heerhugowaard is al jaren een koploper in duurzaamheid, met projecten als de Stad van de Zon, een nieuwbouw woonwijk op duurzame energie, en bijvoorbeeld ook een extreem energiezuinige supermarkt en de eerste energieneutrale school in Nederland. SUBSIDIENIEUWS Subsidie voor bio-energie uit landschapsbeheer in Noord-Holland Projecten die duurzame energie opwekken door het verwerken van reststromen uit het landschap kunnen maximaal euro subsidie ontvangen van de provincie Noord-Holland. Met de 'Uitvoeringsregeling Bio-energie uit Landschapsbeheer 2010' wil de provincie landschapsbeheerders stimuleren om reststromen, die vrijkomen bij het beheren van landschappen, te gebruiken als bron van duurzame energie. De uitvoeringsregeling richt zich op beheerders van landschappen in Noord-Holland. Aanvragen kunnen worden ingediend door waterschappen, natuurbeheerders, gemeenten, waterleidingbedrijven, recreatieschappen, of ondernemingen gevestigd op het grondgebied van een recreatieschap. Zij kunnen subsidie aanvragen voor een haalbaarheidsonderzoek of voor daadwerkelijke realisatie van een project. De regeling maakt onderdeel uit van het Uitvoeringsprogramma Biomassa, dat op 5 juli door Provinciale Staten van Noord-Holland is vastgesteld. Aanvragen voor subsidie kunnen tot uiterlijk 1 november ingediend worden. In totaal stelt Noord-Holland maximaal euro beschikbaar. Als er meer aanvragen zijn dan er budget beschikbaar is, worden de aanvragen gerangschikt. Daarbij wordt gekeken naar zaken als de haalbaarheid van het project en de bijdrage van het project aan productie van duurzame energie of CO 2 emissiereductie, maar ook naar de verwachte voorbeeldwerking en het bredere duurzaamheidseffect van het project

7 Contact CO2-Servicepunt Noord-Holland Postbus DA HAARLEM T (023) E I

IMPERFECTIE. ReinhaRD OMARM DE. 7 groei- WieseMann. FaCtORen ECONOMIE. WESTaS OPRICHTER. special. safe-ice zie pagina 25. SuccESVoL MOBILISEREN?

IMPERFECTIE. ReinhaRD OMARM DE. 7 groei- WieseMann. FaCtORen ECONOMIE. WESTaS OPRICHTER. special. safe-ice zie pagina 25. SuccESVoL MOBILISEREN? jaargang elf nummer n ReinhaRD WieseMann OPRICHTER UNPERFEKTHAUS OMARM DE IMPERFECTIE printport en andere innovaties voor de logistieke WESTaS SuccESVoL HEroNTWIKKELEN? KIES VOOR MuLTI- FuNCTIONaLITEIT

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW

ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW Besparen en verduurzamen ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW Over Kas als Energiebron Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma voor de glastuinbouw met als doel de uitstoot

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie januari 2011 Alle tuinders in Gelderland kunnen besparen Wilt u uw energiekosten verlagen? Door energie te

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011 De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G Datum 05 april 2011 EMT debat 5 apr. 2011 Stef Huisman & Sjaak Bakker Economisch belang glastuinbouw Glastuinbouw Ned - Groente & Bloemen Areaal 10.000

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in uw bedrijf Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Als ondernemer moet

Nadere informatie

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez Gevraagd: Duurzaam commitment Klimaattop Amstelveen Donderdag 14 oktober 2010 Ambitie: Duurzaam in Amstelveen Tijdens de klimaattop staan inspiratie, matchmaking en commitment centraal. Amstelveense voorlopers

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland ENERGY INNOVATION PARK Ruimte voor innovatie en groei Uw bedrijf tussen internationale spelers in de energie branche. Kavels te koop tussen 2.000 en 27.000 vierkante

Nadere informatie

Roadmapenergiebesparing Nibbixweer. Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst

Roadmapenergiebesparing Nibbixweer. Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst Roadmapenergiebesparing Nibbixweer Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst Voorwoord Beste lezer Nibbixweer staat voor samen leven in een duurzame omgeving. Het gemeentelijk

Nadere informatie

helpende hand Groningse gemeenten :SLIM Ondersteuningsprogramma gemeenten

helpende hand Groningse gemeenten :SLIM Ondersteuningsprogramma gemeenten helpende hand Groningse gemeenten :SLIM Ondersteuningsprogramma gemeenten 2011-2013 Energiebesparing Betaalbaarheid van wonen Gezondheid van binnenmilieu en comfort Kansen voor de lokale economie Redenen

Nadere informatie

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in huis Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Een betrouwbare verwarming

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie

Antea Group en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Antea Group en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Onderdeel - CO2 prestatieladder - 4.C.1/4.C.2 Maatschappelijke dialoog met stakeholders - 5.C.1/5.C.2 Gecommitteerd aan CO2 reductieprogramma projectnr. 194508 Opdrachtgever Directie Inhoud Blz. 1 Dialoog

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012 Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Vervolg op Klimaatbeleid 2003-2007 Waarom een Klimaatprogramma? Wat houdt het programma in?

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 7 Onderwerp: Meerjarenprogramma Duurzaamheid 2014-2015 Datum: 12 november 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Honny de Gucht Sabien Bouwmeester. Casus spoorzone Deventer + workshop. Organisch groeien of planmatig ontwikkelen.

Honny de Gucht Sabien Bouwmeester. Casus spoorzone Deventer + workshop. Organisch groeien of planmatig ontwikkelen. Honny de Gucht Sabien Bouwmeester Tijdelijk gebruik Organisch groeien of planmatig ontwikkelen Casus spoorzone Deventer + workshop Introductie Waar gaan we het over hebben? Pauzelandschappen; reeks bijeenkomsten

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard

Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard Gemeente Maasdriel commissie Ruimte 9 januari 2013 Teun Biemond Jan Woertman 1 Inhoud 1. Voorstellen 2.Herstructurering en Duurzaamheid 3.Duurzame

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Netuitbreiding Kop van Noord-Holland. Inhoud. Heading. Jaargang 1 maart 2015

Nieuwsbrief. Netuitbreiding Kop van Noord-Holland. Inhoud. Heading. Jaargang 1 maart 2015 Jaargang 1 maart 2015 Nieuwsbrief Netuitbreiding Kop van Noord-Holland Inhoud Voorwoord 02 Een toekomstbestendig energienetwerk 03 In kaart (ondergrondse) kabeltracés 04 Stappen van aanleg 05 Netuitbreiding

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Den Haag gaat voor klimaatneutraal in 2050

Den Haag gaat voor klimaatneutraal in 2050 Henry Terlouw realiseert ambitieus klimaatbeleid in de Hofstad Den Haag gaat voor klimaatneutraal in 2050 Ga even mee naar het Den Haag van 2050. Deze klimaatneutrale stad heeft volledig emissievrij vervoer.

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Schiedam, 12 februari 2007 OCAP, het bedrijf dat CO2 van de industrie. levert aan de Nederlandse glastuinbouw, zal zijn doelstellingen aanzienlijk

Schiedam, 12 februari 2007 OCAP, het bedrijf dat CO2 van de industrie. levert aan de Nederlandse glastuinbouw, zal zijn doelstellingen aanzienlijk PERSMEDEDELING OCAP CO2 project sneller succes dan verwacht Milieu profiteert een jaar eerder van een besparing van 95 miljoen kubieke meter aardgas en een verminderde CO2 uitstoot van 170 duizend ton

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Een duurzaam en energieneutraal eiland - hoe mooi is dat?

Een duurzaam en energieneutraal eiland - hoe mooi is dat? Een duurzaam en energieneutraal eiland - hoe mooi is dat? Hoe mooi zou het zijn als Ameland op een duurzame manier kan voorzien in zijn eigen behoefte aan elektriciteit, warmte en water? Stel je voor:

Nadere informatie

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H Presentatie EVEN VOORSTELLEN WAT DOET INNAX LINK NAAR HET ENDIS CONCEPT ENERGIE MANAGEMENT DUURZAME ENERGIE VOORZIENING Even voorstellen PHILIP BLAAUW

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

Cramer geeft startsein voor superduurzame Zuidplaspolder

Cramer geeft startsein voor superduurzame Zuidplaspolder Cramer geeft startsein voor superduurzame Zuidplaspolder Minister Cramer heeft 3 juni het startsein gegeven voor de ontwikkeling van de Zuidplaspolder tot een icoon van duurzaamheid. In de brandweerkazerne

Nadere informatie

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ Oprichtingsvergadering 3 april 2013 Opgewekt aan het IJ Agenda oprichtingsvergadering 3 april 2013 1.Korte introductie ronde: RvC, bestuur en aanwezigen 2.Over NDSM Energie Missie, visie, kernwaarden,

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Projectcode GEMEENTE 1 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Doelstelling Het verbeteren van de energieprestatie van gemeentelijke gebouwen door 3%

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed AT OSBORNE www.atosborne.nl Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed 19 september 2012 AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema Informatiebijeenkomst Leefbaar Buitengebied Oude IJsselstreek Jacquo Harbers 2 december 2015 Coöperatieve vereniging Achterhoekse Groene Energiemaatschappij U.A. Bestuur: wethouders gemeenten AGEM Holding

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

De ka(n)s voor energie: The Big Picture

De ka(n)s voor energie: The Big Picture De ka(n)s voor energie: The Big Picture Eric Poot, Wageningen UR Glastuinbouw eric.poot@wur.nl Toekomst Glastuinbouw 2 keer meer met 2 keer minder 1 De Ka(n)s voor energie Ondernemers Overheden Kennisinstellingen

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

Persbericht schaf bovenwettelijke eisen voor het NZKG af voor meer windenergie

Persbericht schaf bovenwettelijke eisen voor het NZKG af voor meer windenergie Persbericht schaf bovenwettelijke eisen voor het NZKG af voor meer windenergie Datum persbericht: 26 oktober 2016 Inhoud: Bedrijven en gemeenten uit het Noordzeekanaalgebied (NZKG) roepen gezamenlijk de

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Samenvatting bevindingen Energiescan

Samenvatting bevindingen Energiescan techniplan adviseurs bv R A A D G E V E N D I N G E N I E U R S B U R E A U SIH-103X1-E-MV002A blad 1 van 6 Status: CONCEPT Project : Hogeschool Windesheim Zwolle Onderwerp : Samenvatting bevindingen Energiescan

Nadere informatie

1 Plan van aanpak. 1.1 Maatregelen Scope 1: - Het nieuwe rijden voor bedrijfs- en leasewagens

1 Plan van aanpak. 1.1 Maatregelen Scope 1: - Het nieuwe rijden voor bedrijfs- en leasewagens Pagina 1 van 5 1 Plan van aanpak Het plan van aanpak beschrijft de maatregelen die in de periode 2012-2015 genomen gaan worden teneinde de reductiedoelstellingen zoals beschreven in Bijlage 0220.1 CO2-

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen Masterclass IV Energie op bedrijventerreinen Programma Tijd Onderwerp Wie 16.00 Welkom Aleida van den Akker / Margreet Verwaal (Provincie Zuid-Holland) 16.05 Context en urgentie Wiebe Brandsma (Provincie

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend NOTITIE PROJECT CO 2 -Servicepunt ONDERWERP Gemeentelijke subsidie DATUM 4 januari 2010 STATUS Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend 1 Inleiding Meerdere Noord-Hollandse gemeenten en Amsterdamse

Nadere informatie

Opgesteld voor de Gemeente Bussum

Opgesteld voor de Gemeente Bussum Stichting Water voor Masaï Rapport over de nieuwe waterpomp in Puna, Tanzania Opgesteld voor de Gemeente Bussum December 2014 Project achtergrond Voor de bouw van de derde waterpomp heeft Water voor Masai

Nadere informatie

MAG IK MIJ VOORSTELLEN? IK BEN HERO, THE HEATMATCHER.

MAG IK MIJ VOORSTELLEN? IK BEN HERO, THE HEATMATCHER. WELKOM! MAG IK MIJ VOORSTELLEN? IK BEN HERO, THE HEATMATCHER. Lokaal opgewekte duurzame energie nóg beter inzetten. Nog gerichter gebruik maken van warmte uit de bodem en van de zon. En hierdoor het energiegebruik,

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark bij de Spinder te Tilburg; 2. Kaders vast te stellen

Nadere informatie

Voorgestelde beslissing :

Voorgestelde beslissing : Voorstel aan : Gemeenteraad van 19 december 2011 Door tussenkomst van : Raadscommissie van 6 december 2011 Nummer : Onderwerp : Duurzame scholen, een goede prestatie Bijlage(n) : 1. Notitie 'Duurzame scholen,

Nadere informatie

Regelingen energiebesparing woningen

Regelingen energiebesparing woningen Regelingen energiebesparing woningen Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord-Holland (Nationale) Energiebespaarlening Stimuleringsregeling energieprestatie huursector (STEP) Fonds energiebesparing

Nadere informatie

Amsterdam: energie neutrale stad!

Amsterdam: energie neutrale stad! Amsterdam: energie neutrale stad! 20 april 2009 Inhoud: - Aanleiding - Ambities - Aanpak -Case Kolen voor elektriciteit Klimaatverandering Grondstoffen: olie 2a Ons gas raakt op: Zes probleem kenmerken

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl 12-11-2007Sheet nummer 1 Ontwikkelingen wereldwijd Heeft de Al Gore film impact?

Nadere informatie

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom 19 november 2015 1 Opzet presentatie 1. Inleiding 2. Terugblik/voorgeschiedenis 3. Gemeentelijke ambitie vertaald naar

Nadere informatie

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd EERST NOM PROJECT 2013 RIJSWIJK Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch

Nadere informatie

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster?

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? Drs ing Teus van Eck Biomassabijeenkomst Bodegraven, 7 mei 2009 Warmte is de grootste post in de

Nadere informatie

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Energieavond Hilversum Kerkelanden, Zeverijn en Rode Dorp 17 mei 2016 Wat kunt u verwachten Hilverzon & Kerkelanden Leeft! Ambitie gemeente Hilversum Wie is

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas 1--1 Ongeveer 7 deelnemende organisaties Promotie van optimale benutting van biomassa Kennisoverdracht door workshops, excursies, nieuwsbrief en artikelen in vakbladen Vergelijking opties voor benutting

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018 Riedsútstel Ried : 22 januari 2015 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 6 november 2014 Agindapunt : 10 Portefúljehâlder : M. van der Veen Amtner : mw. R.M.A. van Sonsbeek

Nadere informatie

Wijkavond energie besparen Hilversum Oost 19-5-2015

Wijkavond energie besparen Hilversum Oost 19-5-2015 Wijkavond energie besparen Hilversum Oost 19-5-2015 Wat kunt u verwachten? Ambities gemeente Hilversum Seinkracht Wie is Hoom? Hilversum Oost onder de loep Wijkaanbod: partijen en prijzen Subsidies en

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

snelwegen voor de wind

snelwegen voor de wind snelwegen voor de wind Snelwegen voor de wind GroenLinks stelt voor om grond langs snelwegen beschikbaar te stellen voor de bouw van windmolens. Er is in Nederland meer dan 2300 kilometer snelweg. Langs

Nadere informatie

Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland

Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland Ir. Martin Dubbeling, stedenbouwkundige bij SAB Drs. Wouter

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Wat is het Agroconvenant?

Wat is het Agroconvenant? Wat is het Agroconvenant? Nationale doelen Agroconvenant: 200 PJ Biomassa, 12 PJ Windenergie 2 %/jr Efficiencyverbetering 30 % Reductie broeikasgasemissies Gebaseerd op ambitieuze Schoon & Zuinig doelen,

Nadere informatie

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland PARK Ruimte voor innovatie en groei Uw bedrijf tussen nationale en internationale spelers uit de energiebranche met kavelmogelijkheden tussen de 2.000 en 27.000

Nadere informatie

Duurzame renovatie provinciekantoor Noord-Holland. Haarlem 15 april 2013 Kees Schouten Omgevingsmanager Een Nieuw Huis

Duurzame renovatie provinciekantoor Noord-Holland. Haarlem 15 april 2013 Kees Schouten Omgevingsmanager Een Nieuw Huis Duurzame renovatie provinciekantoor Noord-Holland Haarlem 15 april 2013 Kees Schouten Omgevingsmanager Een Nieuw Huis Met passie, samenwerken en deskundigheid naar een blijvend duurzaam provincie kantoor

Nadere informatie

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN April 2002 ECN-RX--02-013 KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN Nieuw Den Helder Centrum als praktijkvoorbeeld J.C.P. Kester E. Sjoerdsma H. van der Veen (Woningstichting

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Grondeigenaren die bijdragen aan een mooi landschap Een bedrijfslandschapsplan in de praktijk Nieuw wandelpad vormt ingang Duurzaamheidsvallei, Moerenburg- Opening Duurzaamheidsvallei

Nadere informatie