Thema Rotterdam rotterdam in de metropoolregio Marloes Hoogerbrugge TU Delft en Platform31

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thema Rotterdam rotterdam in de metropoolregio Marloes Hoogerbrugge TU Delft en Platform31 m.m.hoogerbrugge@tudelft.nl"

Transcriptie

1 Thema Rotterdam <i>rotterdam in de metropoolregio<i> Marloes Hoogerbrugge TU Delft en Platform31 Evert Meijers TU Delft Martijn Burger Erasmus Universiteit Rotterdam Rotterdam in de metropoolregio Internationaal legt Rotterdam met 618 duizend inwoners niet veel gewicht in de schaal, maar het inwoneraantal van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2,2 miljoen maakt al meer indruk. Rotterdam zet sterk in op deze metropoolregio. Wat heeft de metropoolregio Rotterdam te bieden? En omgekeerd: wat kan Rotterdam de regio bieden? Kortom, hoe leent de stad kracht en functies bij de buren? Lang geleden waren Minneapolis en Saint Paul in de Verenigde Staten twee onafhankelijke steden, maar nu zijn ze het bekendste voorbeeld van <i>twin cities<i>. Twee steden die door de tijd naar elkaar toe gegroeid zijn, steeds meer op elkaar zijn aangewezen en daar kracht aan ontlenen. Rotterdam en Den Haag kunnen gezien worden als de Hollandse <i>twin cities<i>. De steden liggen op minder dan twintig kilometer van elkaar en maken steeds meer deel uit van één <i>daily urban system<i>. Dagelijks verplaatst een half miljoen mensen zich door de regio. De RandstadRail, de lightrailverbinding die Rotterdam en Den Haag met elkaar verbindt, heeft hierin een belangrijke rol gespeeld. Dat Rotterdam en Den Haag steeds meer deel uitmaken van één stedelijk systeem betekent niet dat het een gesloten systeem is. Rotterdam heeft ook nauwe relaties met andere steden, zoals de Drechtsteden, steden in West-Brabant en de stad Antwerpen. Op verschillende schaalniveaus kent de stad (economische) relaties met andere steden en regio s. Bij de complementariteit van het Haagse en Rotterdamse kunnen wel vraagtekens gezet worden. De verschillen tussen de industrie- en havenstad Rotterdam en bestuursstad Den Haag zijn vaak benadrukt om aan te geven hoe goed de steden elkaar kunnen aanvullen. Maar tegelijkertijd kun je je afvragen of ze niet te verschillend zijn; van <i>related variety<i> lijkt maar beperkt sprake. Bovendien is het de vraag of de verschillen tussen de steden niet steeds kleiner worden. In de Rotterdamse Economische Verkenningen 2013 staat dat de gemeente wil inzetten op een groei van de hoogwaardige zakelijke dienstverleningssector door onder andere te investeren in een aantrekkelijk leefklimaat, voorzieningen voor de internationale gemeenschap, de arbeidsmarkt en in de bereikbaarheid van de regio. Dit beleid wijkt niet veel af van het beleid van andere steden in de regio en elders in Europa, dat vaak gericht is op het aantrekken en/of vasthouden van kenniswerkers en internationale bedrijven. Lenen De ligging van Rotterdam in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag kan de stad potentiële voordelen bieden, zoals een grote afzetmarkt en arbeidsmarkt, en een gedifferentieerd aanbod van voorzieningen en woon- en leefmilieus (keuzemogelijkheden). Dergelijke agglomeratievoordelen zijn 1

2 van belang voor steden om bedrijven en kenniswerkers aan te trekken en/of vast te houden. Wat zijn de economische voordelen van metropoolvorming? Hoe kan Rotterdam optimaal gebruik maken van de nabijheid van de andere steden door kritische massa/draagvlak uit de regio te lenen (<i>borrowed size<i>) voor Rotterdamse stedelijke functies? En welke functies waar Rotterdam zelf een tekort aan heeft, kan de stad van de andere steden in de metropoolregio lenen (<i>borrowed function<i>)? Door massa en functies te lenen kunnen de steden samen agglomeratiekracht genereren. Op basis hiervan kan een netwerk van middelgrote en kleine steden gezamenlijk draagvlak creëren voor functies die normaal gesproken alleen in grotere steden te vinden zijn.[noot #1] De aanwezige functies in een stad kunnen verklaard worden door de omvang van de stad of regio (massa) of door andere factoren, zoals de positie van de stad in een stedelijk netwerk. De achterliggende vraag is of een stedelijk netwerk bestaande uit verschillende middelgrote en kleine steden over dezelfde functies kan beschikken als een grote stad door van elkaar massa en functies te lenen. In hoeverre functioneren de 24 gemeenten van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag als een metropool van 2,2 miljoen inwoners? Metropolitane functies Metropolitane functies, functies kenmerkend voor een grote stad met een zekere internationale allure, kunnen ingedeeld worden in vijf categorieën: bestuur, economie, wetenschap, transport en cultuur/sport. De aanwezigheid van metropolitane functies voor de steden Rotterdam, Den Haag, Amsterdam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), Metropoolregio Amsterdam (MRA) en de Noord- en Zuidvleugel wordt weergegeven in figuur 1 op pagina XX (een totaalindex).[noot #2] Figuur 1: Metropolitane functies in stad, metropoolregio en Randstadvleugel. De Noordvleugel noteert de hoogste score in Nederland en is hierom geïndexeerd op honderd

3 Rotterdam kan veel functies lenen op het schaalniveau van de metropoolregio. De potentiële toegevoegde waarde van de metropoolregio is groter dan bijvoorbeeld in Amsterdam. Deze stad kan relatief weinig metropolitane functies lenen van de rest van de metropoolregio. Het totaal aan metropolitane functies in de MRDH en de MRA ontloopt elkaar niet veel. Tussen de beide vleugels van de Randstad is het verschil duidelijker; de Noordvleugel beschikt over iets meer metropolitane functies dan de Zuidvleugel. Op papier hebben de steden in de Noordvleugel meer mogelijkheden om functies te lenen dan de steden in de Zuidvleugel, al is het wel vrij eenzijdig van Amsterdam. In principe hoeft Rotterdam alleen functies te lenen als de stad bepaalde functies zelf niet voldoende heeft. Rotterdam kan bovendien alleen functies lenen als die bovengemiddeld aanwezig zijn in andere steden, en dus in meer dan een lokale behoefte voorzien. Heeft Rotterdam zelf meer functies dan de stad nodig heeft, dan kunnen andere steden die van Rotterdam lenen. Zij kunnen hier gebruik van maken en er hun voordeel mee doen (<i>borrowed function<i>). Tegelijkertijd bouwt Rotterdam op deze manier aan groter draagvlak dan de stad zelf kan bieden (<i>borrowed size<i>). Zes metropolitane functies zijn bovengemiddeld aanwezig in Rotterdam (zie tabel 1 op pagina XX): kennisintensieve dienstverlening, universiteiten, internationale samenwerkingsverbanden in onderzoek, internationale spoorwegverbindingen en stadions en sportevenementen. Daarnaast is Rotterdam natuurlijk onbetwist de Europese nummer 1 op de functie zeehaven. Voor negen metropolitane functies kent Rotterdam een score die lager is dan er van een stad met dergelijke omvang verwacht mag worden. Dit hoeft geen probleem te zijn zolang die missende functies in de omgeving te vinden zijn. Als de functies bovengemiddeld in Den Haag of Delft aanwezig zijn, en dus een supralokale betekenis lijken te hebben, dan geeft dit Rotterdam de mogelijkheid om ze van de metropoolregio te lenen. Den Haag kent een bovengemiddelde aanwezigheid van top-500 multinationale ondernemingen en internationale congressen en deze functies kan Rotterdam van Den Haag lenen. En uiteraard zit Rotterdam dicht bij het Haagse bestuurlijke en politieke vuur. Rotterdam kan daarnaast profiteren van de nabijheid van de Technische Universiteit in Delft. 3

4 1. Score en rangschikking Rotterdam in Europa (max. score = 100) 2. Afwijking van verwachting 3. Bovengemiddelde aanwezigheid in Den Haag of Delft Tabel 1: Aanwezigheid metropolitane functies in Rotterdam, afgezet tegen verwachting en bovengemiddelde aanwezigheid in Den Haag of Delft Tabel 1 toont voor 15 metropolitane functies (1) de score van Rotterdam op de functie en de rangschikking in West-Europa, (2) de mate waarin de score afwijkt van wat verwacht mag worden van een stad met de omvang van Rotterdam en (3) of de betreffende functie bovengemiddeld aanwezig is in Delft of Den Haag. De afwijking van de verwachting kan positief (meer functies dan verwacht) of negatief zijn (minder functies dan verwacht). De verwachting is gebaseerd op het gemiddelde verband tussen bevolkingsomvang en functies van alle Europese steden uit de database. Politieke instituties Nationale overheid 0.0 (---) - Internationale Organisaties 1.8 (38) % Bedrijvigheid Top 500 multinationale ondernemingen 4.8 (25) % Kennisintensieve dienstverlening 23.1 (28) % Financiële dienstverlening 0.2 (103) % Onderwijs en wetenschap Top 500 universiteit 9.4 (57) + 9.6% Internationale samenwerkingsverbanden onderzoek 8.3 (17) % Internationale congressen 5.7 (43) % Transport Luchthaven 0.5 (100) % Internationale spoorwegverbindingen 21.0 (23) % Zeehaven (1) >+100% Internet exchange point 2.9 (30) % Cultuur en sport Culturele instellingen 6.1 (65) % Concerten en tentoonstellingen 5.6 (71) % Stadions en sportevenementen 20.7 (19) % 4

5 De lage score van Rotterdam op de functies financiële dienstverlening, luchthaven, internet exchange points en culturele instellingen kan echter niet door de metropoolregio gecompenseerd worden; deze functies zijn niet bovengemiddeld aanwezig in Den Haag, Delft of de rest van de metropoolregio. Voor dit soort functies zal Rotterdam dus verder moeten kijken dan de metropoolregio en wellicht functies moeten lenen van Amsterdam. In Amsterdam zijn de vier functies namelijk wel bovengemiddeld aanwezig. Voor Rotterdam The Hague Airport is dit panklaar: deze ligt in de schaduw van Schiphol en biedt daardoor minder verbindingen dan normaliter past bij de stad en de regio. Regionale functies Het is ook interessant om te kijken naar de aanwezigheid van regionale functies. Regionale functies kunnen onderverdeeld worden in zes categorieën: zorg, sport, onderwijs, cultuur, horeca en winkels.[noot #3] In tegenstelling tot metropolitane functies zijn regionale functies minder sterk geconcentreerd in grotere steden; regionale functies zijn ook terug te vinden in kleinere plaatsen. Drie regionale functies zijn bovengemiddeld aanwezig in Rotterdam (zie tabel 2 op pagina XX), namelijk: ziekenhuizen, medische specialisten en winkels in het segment mode en luxe. Voor deze functies leent de stad draagvlak van de regio en kent Rotterdam een regiofunctie. Op de functies voortgezet onderwijs en cafés scoort de stad zoals verwacht. Voor de andere zeven regionale functies zijn er in Rotterdam minder functies aanwezig dan verwacht. Vooral op de functies poppodia, sportaccommodaties en restaurants scoort de stad laag. Deze scores kunnen maar beperkt regionaal gecompenseerd worden; alleen het tekort aan sportaccommodaties wordt teniet gedaan doordat dit in de rest van de metropoolregio bovengemiddeld aanwezig is. Daarnaast kan het Rotterdamse tekort aan bioscopen, restaurants en musea enigszins gecompenseerd worden door een overschot aan deze functies in Den Haag en/of Delft. Voor de andere regionale functies is dit niet het geval. Hiervoor zal Rotterdam dus niet alleen naar de metropoolregio, maar ook daarbuiten moeten kijken. Kracht van de regio De havenstad Rotterdam kan haar buren meer bieden dan één van de grootste havens ter wereld; de stad beschikt over een groot aantal metropolitane en regionale functies die de andere steden van Rotterdam kunnen lenen (<i>borrowed function<i>). Deels drijven deze functies ook op draagvlak uit de regio (<i>borrowed size<i>). De functies die in Rotterdam ontbreken kunnen soms dicht bij huis in de metropoolregio geleend worden, maar in andere gevallen zijn de functies ook niet in de metropoolregio aanwezig en is de Randstad het schaalniveau waar Rotterdam zich op moet richten. Rotterdam heeft, kortom, de wijdere regio nodig om een volwaardige rol van betekenis te kunnen spelen in het internationale krachtenveld. In vergelijking met andere metropolen in Europa is het vrij uniek dat de Rotterdamse minpunten gecompenseerd kunnen worden door nabijgelegen steden (en vice versa). Dit is de kracht van de metropoolregio en de Randstad; gezamenlijk bieden ze een compleet areaal aan metropolitane en regionale stedelijke functies. Door optimaal gebruik te maken van elkaars nabijheid kan duplicatie van functies worden voorkomen en kunnen de steden samen een gedifferentieerd en kwalitatief hoogwaardig aanbod van functies bieden. Rotterdam, Den Haag en de andere steden in de Randstad zijn de komende tijd aan zet om dit te realiseren. Het besef dat de steden elkaar nodig hebben is cruciaal. Het gezegde luidt niet voor niets: liever een goede buur dan een verre vriend. 5

6 1. Score en rangschikking Rotterdam in Nederland (max. score = 100) 2. Afwijking van verwachting 3. Bovengemiddelde aanwezigheid in Den Haag of Delft 4. Bovengemiddelde aanwezigheid in de metropoolregio Tabel 2: Aanwezigheid regionale functies in Rotterdam, afgezet tegen verwachting en bovengemiddelde aanwezigheid in Den Haag of Delft Tabel 2 geeft voor 12 regionale functies per functie (1) de score van Rotterdam en de rangschikking in Nederland, (2) de afwijking van de verwachting, (3) bovengemiddelde vertegenwoordiging in Den Haag en/of Delft en (4) bovengemiddelde vertegenwoordiging in de metropoolregio. In de laatste kolom staat aangegeven of de metropoolregio als geheel een eventueel tekort in Rotterdam kan compenseren. Zorg Ziekenhuizen 100 (1) 8,4% Medische specialisten 94,3 (2) 25,3% Sport Sportaccommodaties 72,7 (3) -31,5% Onderwijs Voortgezet onderwijs 99,6 (2) -0,1 % Speciaal basisonderwijs 100 (1) -6,1% Cultuur Bioscopen 91,9 (3) -4% Poppodia 18,5 (6) -58% Musea 41,2 (3) -19,1% Horeca Restaurants 35,4 (3) -31,8% Cafés 56,7 (2) 0,3% Winkels Detailhandel 98 (2) -1,1% Retail: mode & luxe 95,6 (2) 11,5% 6

7 Noten 1 Dit artikel is gebaseerd op voorlopige resultaten van het onderzoeksproject Napoleon; een onderzoek uitgevoerd door de Universiteit Utrecht, Technische Universiteit Delft, Erasmus Universiteit Rotterdam en Planbureau voor de Leefomgeving binnen het Platform31-onderzoeksprogramma Kennis voor Krachtige Steden. In het project wordt onder andere onderzoek verricht naar het <i>borrowed size<i>-effect op basis van een Europese en Nederlandse database met daarin de aanwezigheid van metropolitane en regionale functies per plaats. 2 De steden zijn afgebakend als functionele stedelijke gebieden en bestaan dus ook uit de omliggende gemeenten die onderdeel uitmaken van de stad. De gemeenten Schiedam, Spijkenisse en Vlaardingen maken onder andere deel uit van het functionele stedelijke gebied van Rotterdam. 3 Er is hierbij alleen gekeken naar de kwantiteit van de functies, en niet zozeer naar de kwaliteit. 7

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Platform31 De concurrentiepositie van Nederlandse steden. Nieuwe inzichten voor de Utrechtse economie en voor intergemeentelijke samenwerking Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling

Nadere informatie

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad 2040 (Structuurvisie Rijk, 2008/09) Herwaardering belang steden voor economie Randstad geen samenhangende metropool

Nadere informatie

DUURZAME VERSTEDELIJKING & AGGLOMERATIEKRACHT

DUURZAME VERSTEDELIJKING & AGGLOMERATIEKRACHT Vereniging Deltametropool i.s.m. College van Rijksadviseurs DUURZAME VERSTEDELIJKING & AGGLOMERATIEKRACHT 14.10.2014 Metropolen zijn de krachtbronnen van de wereldeconomie De economische ontwikkeling concentreert

Nadere informatie

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl Metropoolregio Rotterdam Den Haag Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl 2 3 Metropoolregio by night feb 2012 4 Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad

Nadere informatie

Het belang van het MKB

Het belang van het MKB MKB Regio Top 40 Themabericht Rogier Aalders De nieuwe MKB Regio Top 40 is uit. Zoals u van ons gewend bent, rangschikken we daarin de veertig Nederlandse regio s op basis van de prestaties van het MKB

Nadere informatie

Woon- en leefklimaat Zuid-Holland vanuit bedrijfsoptiek

Woon- en leefklimaat Zuid-Holland vanuit bedrijfsoptiek Woon- en leefklimaat Zuid-Holland vanuit bedrijfsoptiek Den Haag, 1 juni 2015 Agenda 1 Kader: relatie wonen-werken 2 Opzet onderzoek 3 Werkgelegenheid 4 Waardering woon- en leefklimaat 5 Rol woon- en leefklimaat

Nadere informatie

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Invalshoeken Globalisering Technologische ontwikkelingen Demografische ontwikkelingen Rol van steden

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

Onderzoek Metropoolregio

Onderzoek Metropoolregio Onderzoek Metropoolregio April 2012 Gemeente Schiedam Onderzoek & Statistiek O n d e r z o e k M e t r o p o o l r e g i o P a g i n a 1 Inleiding Belangrijke items in de samenwerking binnen de metropoolregio

Nadere informatie

NIEUWBOUWONTWIKKELING. Parc A15 te Ridderkerk

NIEUWBOUWONTWIKKELING. Parc A15 te Ridderkerk NIEUWBOUWONTWIKKELING Parc A15 te Ridderkerk Ooms Makelaars Bedrijfshuisvesting B.V. Postbus 24040 3007 DA ROTTERDAM tel. 010 424 88 88 fax 010 424 88 89 www.ooms.com 2 VERKOOPINFORMATIE PARC A15 TE RIDDERKERK

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2016 Thema Water. De positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 juni Utrecht.

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2016 Thema Water. De positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 juni Utrecht. Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 2016 Thema Water De positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 29 juni 2016 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht Postbus 16200

Nadere informatie

Werken aan de internationale concurrentiekracht van de Nederlandse regio s

Werken aan de internationale concurrentiekracht van de Nederlandse regio s Werken aan de internationale concurrentiekracht van de Nederlandse regio s Symposium Ministerie van Infrastructuur en Milieu Den Haag, 4 maart 2013 Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen, Frank van Dongen

Nadere informatie

Huizen. Centrale locatie. Uitgebouwde woonkamer. Zonnige tuin op het zuiden. Kindvriendelijke ligging. Kattenbroekerweg 44, 3813 EA Amersfoort H47

Huizen. Centrale locatie. Uitgebouwde woonkamer. Zonnige tuin op het zuiden. Kindvriendelijke ligging. Kattenbroekerweg 44, 3813 EA Amersfoort H47 Huizen vanhendriks Kattenbroekerweg 44, 3813 EA Amersfoort Uitgebouwde woonkamer Kindvriendelijke ligging Zonnige tuin op het zuiden Centrale locatie H47 Kenmerken Soort Type Kamers Woonoppervlakte Perceeloppervlakte

Nadere informatie

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Werklandschap Meerpaal Sport en werk centraal in Nederland Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Werklandschap Directe aansluiting op A27 Gebiedsoppervlak van 10 ha Flexibele kavelgrootte

Nadere informatie

Huizen. Actieve, gezonde Vereniging van Eigenaren. Dichtbij de binnenstad. luxe keuken en modern sanitair. Zo te betrekken. Parkeerplaats in onderbouw

Huizen. Actieve, gezonde Vereniging van Eigenaren. Dichtbij de binnenstad. luxe keuken en modern sanitair. Zo te betrekken. Parkeerplaats in onderbouw Huizen vanhendriks Amsterdamseweg 8 E, 3812 RS Amersfoort Dichtbij de binnenstad Zo te betrekken luxe keuken en modern sanitair Actieve, gezonde Vereniging van Eigenaren Parkeerplaats in onderbouw H47

Nadere informatie

Wonen in groene omgeving Ruime woonkamer + zonnig balkon

Wonen in groene omgeving Ruime woonkamer + zonnig balkon Huizen vanhendriks Keesomstraat 33 B, 3817 JX Amersfoort Wonen in groene omgeving Goed onderhouden Nieuwe cv installatie (2014) Ruime woonkamer + zonnig balkon H47 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2011-2012 Inleiding Begin juni 2011 verscheen de rapportage UWV WERKbedrijf Arbeidsmarktprognose 2011-2012 Met een doorkijk naar 2016".

Nadere informatie

Woonaantrekkelijkheidsscan Delft 2011 Opgesteld door Bureau Louter

Woonaantrekkelijkheidsscan Delft 2011 Opgesteld door Bureau Louter Woonaantrekkelijkheidsscan 2011 Opgesteld door Bureau Louter Bureau Louter juni 2011 Auteurs: Peter Louter (Bureau Louter) Pim van Eikeren (Bureau Louter) Bureau Louter Rotterdamseweg 183c 2629 HD Telefoon:

Nadere informatie

De Koppeling Houten. Zichtlocatie te midden van de Houtense voorzieningen. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Koppeling Houten. Zichtlocatie te midden van de Houtense voorzieningen. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Koppeling Houten Zichtlocatie te midden van de Houtense voorzieningen Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten de Koppeling Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs belangrijkste weg

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

Bedrijventerrein Meerpaal. Ruimte en kwaliteit aan de rand van Houten. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten

Bedrijventerrein Meerpaal. Ruimte en kwaliteit aan de rand van Houten. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Bedrijventerrein Meerpaal Ruimte en kwaliteit aan de rand van Houten Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Meerpaal Directe aansluiting op A27 Goede infrastructuur op het terrein Hoogwaardige

Nadere informatie

Foto van de Drechtsteden

Foto van de Drechtsteden Foto van de Drechtsteden Raadscommissie ABZ 3 september 2012 Sjoerd Veerman Rien Val 1 De aantrekkingskracht van de Drechtsteden Gerard Marlet 6 maart 2012 The paradox of urban triumph bereikbaarheid banen

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

De Regio Top 40. Economisch presteren van het regionale bedrijfsleven

De Regio Top 40. Economisch presteren van het regionale bedrijfsleven Economisch presteren van het regionale bedrijfsleven September 2008 Een nieuwe naam, een nieuw model Ook dit jaar kent onze Regio Top 40 weer enkele verrassende uitkomsten. Lees in deze uitgave hoe winnaars

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Lokale kwaliteit Maart/april 2015

Lokale kwaliteit Maart/april 2015 Resultaten peiling Panel Lokale kwaliteit Maart/april 2015 Van 24 maart tot en met 6 april kon het Panel een peiling invullen over de kwaliteit van hun leefomgeving. Ruim 1.750 van de ongeveer 6.500 uitgenodigde

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Effecten. Zuidvleugel

Effecten. Zuidvleugel 4 Effecten Zuidvleugel 19 Invloedsgebieden De reistijden van verplaatsingen van of naar een locatie bepalen de grootte van het invloedsgebied van een locatie. In dit hoofdstuk richten wij ons op hoeveel

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2008

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2008 Augustus 2009 ugu Feitenblad 2009/1b Toeristisch bezoek aan in 2008 Sinds vijf jaar doet mee aan het Continu Vakantie Onderzoek (CVO), een samenwerking tussen het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen

Nadere informatie

Bedrijventerrein Vijfsluizen (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Vijfsluizen (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Vijfsluizen (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Vijfsluizen Gemeente Schiedam FACTSHEET BEDRIJVENTERREIN VIJFSLUIZEN,

Nadere informatie

B en W nr d.d Consultatie Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Economie en Bereikbaarheidsagenda

B en W nr d.d Consultatie Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Economie en Bereikbaarheidsagenda B en W nr. 14.0923 d.d. 14-10-2014 Onderwerp Consultatie Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Economie en Bereikbaarheidsagenda Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. Brief aan Bestuursforum Metropoolregio

Nadere informatie

Kom in de stad. Werkatelier 18 april

Kom in de stad. Werkatelier 18 april Kom in de stad Werkatelier 18 april Gemeente Leiden Huib van der Kolk Peter Kors Catelijn Vencken 2 Opdracht GVVP Voorbereidingen nieuw plan: behoud en verbetering economische positie: hoogwaardig openbaar

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Utrecht. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Utrecht. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Utrecht Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2009

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2009 April 2010 ugu Toeristisch bezoek aan in 2009 Al zes jaar doet mee aan het Continu Vakantie Onderzoek (CVO), een samenwerking tussen het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen en TNS- NIPO: NBTC-NIPO

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Leefbaarheid en leefklimaat volgens:

Leefbaarheid en leefklimaat volgens: Leefbaarheid en leefklimaat volgens: Atlas voor Gemeenten: Leefbaarometer Elsevier: De beste gemeenten 2013 notitie van Onderzoek www.onderzoek.utrecht.nl juli 2013 Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente

Nadere informatie

Investeringsstrategie MRDH

Investeringsstrategie MRDH Investeringsstrategie MRDH Aanleiding De economische ontwikkeling van de MRDH blijft achter bij die van Amsterdam en Eindhoven en zeker bij die van andere Europese metropolitane regio s Agenda Economisch

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Antwerpen. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Antwerpen. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Antwerpen Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

Ruimtelijk economische dynamiek metroregio R dam-den Haag positie en kansen Plaspoelpolder

Ruimtelijk economische dynamiek metroregio R dam-den Haag positie en kansen Plaspoelpolder Ruimtelijk economische dynamiek metroregio R dam-den Haag positie en kansen Plaspoelpolder Presentatie, bijeenkomst VNO-NCW West 10-02-2016 Prof dr Pieter Tordoir GPIO, Universiteit van Amsterdam Telos,

Nadere informatie

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom:

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom: Verzoek VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District De A16 is voor de Metropoolregio en de Randstad een belangrijke verbinding met Antwerpen,

Nadere informatie

EZ 2020. Over de veranderende rol(len) van gemeentelijke afdelingen Economische Zaken. Peter Louter www.bureaulouter.nl. Zwolle, 4 maart 2014

EZ 2020. Over de veranderende rol(len) van gemeentelijke afdelingen Economische Zaken. Peter Louter www.bureaulouter.nl. Zwolle, 4 maart 2014 EZ 2020 Over de veranderende rol(len) van gemeentelijke afdelingen Economische Zaken Peter Louter www.bureaulouter.nl Zwolle, 4 maart 2014 Drie strategische rollen 1. Preventie 2. Duiding 3. Integraliteit

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

shops 37.515 passanten per dag. Een mooie plek om u te vestigen. www.levelleiden.nl

shops 37.515 passanten per dag. Een mooie plek om u te vestigen. www.levelleiden.nl shops 37.515 passanten per dag. Een mooie plek om u te vestigen. www.levelleiden.nl DE UNIQUE SELLING POINTS VAN LEVEL SHOPS OP EEN RIJ: ruim 37.500 passanten per dag overdekte passage perfect bereikbaar,

Nadere informatie

Economie Roermond trends en toekomst

Economie Roermond trends en toekomst Economie Roermond trends en toekomst Pieter Tordoir GPIO, Universiteit van Amsterdam Telos, Tilburg University Ruimtelijk Economisch Atelier Tordoir Outline Ontwikkelingen in (inter-)nationaal kader Positie

Nadere informatie

VRIJBLIJVENDE PROJECTINFORMATIE TE HUUR. "Kantoor Premier Offices" Weena 750 te Rotterdam

VRIJBLIJVENDE PROJECTINFORMATIE TE HUUR. Kantoor Premier Offices Weena 750 te Rotterdam VRIJBLIJVENDE PROJECTINFORMATIE TE HUUR "Kantoor Premier Offices" Weena 750 te Rotterdam Betreft Op een perfecte locatie, in de directe nabijheid van het Centraal Station in het Rotterdam Central District,

Nadere informatie

De waarde van winkels

De waarde van winkels De waarde van winkels Gerard Marlet Nederlandse Raad Winkelcentra 20 januari 2015 Smart people, strong cities (Cpb) aandeel hoogopgeleiden 50,9% tot 79,2% 46,5% tot 50,9% 39,8% tot 46,5% 37,7% tot 39,8%

Nadere informatie

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Fundamentals Onvoldoende innovatiekracht MKB Zuidvleugel Triple helix samenwerking op bestuurlijk

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Pothof, Gemeente Rozenburg

Factsheet bedrijventerrein Pothof, Gemeente Rozenburg Factsheet bedrijventerrein Pothof, Gemeente Rozenburg Factsheet bedrijventerrein Pothof, Gemeente Rozenburg A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Regionale economische prognoses 2016

Regionale economische prognoses 2016 Regionale economische prognoses 2016 Themabericht Rogier Aalders De breed gedragen economische groei in 2016 leidt tot productiegroei in alle sectoren en in alle regio s De Randstad, en daarbinnen vooral

Nadere informatie

architecten ETCETERA VISIE SCHEVENINGEN HAVEN

architecten ETCETERA VISIE SCHEVENINGEN HAVEN VISIE SCHEVENINGEN HAVEN BINT architecten is gevestigd aan de Dr.Lelykade te Scheveningen. Planvorming voor Scheveningen haven gaat dus over ons toekomstig uitzicht waar we straks dagelijks mee te maken

Nadere informatie

13 juli 2009. Woonzeker Omgevingscan. 1e Barlagerweg 11, 9591TS, ONSTWEDDE Referentienummer: Adres: Powered by: 1161033797 Datum: 13 juli 2009

13 juli 2009. Woonzeker Omgevingscan. 1e Barlagerweg 11, 9591TS, ONSTWEDDE Referentienummer: Adres: Powered by: 1161033797 Datum: 13 juli 2009 13 juli 2009 Woonzeker Omgevingscan Adres: 1e Barlagerweg 11, 9591TS, ONSTWEDDE Referentienummer: 1161033797 Datum: 13 juli 2009 Powered by: I N H O U D 1e Barlagerweg 11 9591TS ONSTWEDDE Inhoud Leeswijzer

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Gelderland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Gelderland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Gelderland Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Noord-Brabant. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Noord-Brabant. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Noord-Brabant Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Overijssel. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Overijssel. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Overijssel Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse

Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse RSAN voorjaarsmiddag Antwerpen 24/04/2014 Frank van Dongen, Olaf Jonkeren & Otto Raspe 1 Agenda Motivatie Onderzoeksvraag

Nadere informatie

Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad

Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad Bewoners van grote steden zijn veel kritischer over hun woonplaats dan in kleinere steden. Ze klagen met name over de onveiligheid en onrust. Ook de medebewoners

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Zuid-Holland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Zuid-Holland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Zuid-Holland Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Friesland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Friesland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Friesland Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 Beleidsonderzoek & Analyse BOA Feitenblad draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 1. Inleiding Al vele jaren laat Leiden het onderdeel Toeristisch

Nadere informatie

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Nieuw Mathenesse, Gemeente Schiedam A. Inleiding Deze factsheet

Nadere informatie

Onderzoeksflits.

Onderzoeksflits. Onderzoeksflits www.utrecht.nl/onderzoek De positie van de regio Utrecht in de Regional competitiveness index 2013 1 Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht Postbus 16200 3500 CE Utrecht 030

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Limburg (NL) Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Limburg (NL) Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Limburg (NL) Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke

Nadere informatie

die een woning zochten. Aan de rand van de stad zijn de nieuwbouwwijken. Daar hebben de meeste huizen een tuin.

die een woning zochten. Aan de rand van de stad zijn de nieuwbouwwijken. Daar hebben de meeste huizen een tuin. Meander Samenvatting groep 6 Thema 5 Allemaal mensen Samenvatting Stedenbouw Oude en nieuwe steden zijn op dezelfde manier opgebouwd. In het midden ligt de binnenstad of het centrum. Rondom het centrum

Nadere informatie

Oosterhout EEN STAD MET VISIE

Oosterhout EEN STAD MET VISIE Oosterhout EEN STAD MET VISIE Oosterhout is een bruisende stad vol ambitie. De stad onderscheidt zich door haar uitstekende geografische ligging, haar prachtige winkel- en uitgaanscentrum, het vele groen

Nadere informatie

De concurrentiepositie van de topsectoren in Zuid-Holland

De concurrentiepositie van de topsectoren in Zuid-Holland De concurrentiepositie van de topsectoren in Zuid-Holland Minisymposium Metropoolregio Rotterdam Den Haag & Planbureau voor de Leefomgeving Delft, Metropoollab 15-03-2012 Otto Raspe, Anet Weterings & Mark

Nadere informatie

Allochtonen, 2012 Gepubliceerd op Compendium voor de Leefomgeving (http://www.clo.nl)

Allochtonen, 2012 Gepubliceerd op Compendium voor de Leefomgeving (http://www.clo.nl) Indicator 13 februari 2013 U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link [1] bekijken. In 2012 woonden er in Nederland

Nadere informatie

Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Holland Rijnland

Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Holland Rijnland Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Holland Rijnland De aanleiding Metropoolregio by night feb 2012 Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad 2040 (Structuurvisie Rijk, 2008/09) Herwaardering

Nadere informatie

Wat is de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli)

Wat is de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) www.rli.nl Wat is de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) Adviesraad van de Regering Adviseert Regering en Parlement over fysieke leefomgeving landbouw, milieu, natuur, ruimtelijke ordening,

Nadere informatie

Rotterdamse schoolverlaters op achterstand

Rotterdamse schoolverlaters op achterstand Relatief zwakke perspectieven voor lager opgeleiden Rotterdamse schoolverlaters op achterstand Arjen Edzes, Marten Middeldorp en Jouke van Dijk - Rijksuniversiteit Groningen. Schoolverlaters in Rotterdam

Nadere informatie

Werkgelegenheidsrapportage Haarlemmermeer Inleiding

Werkgelegenheidsrapportage Haarlemmermeer Inleiding Inleiding De werkgelegenheid in Haarlemmermeer is in 2015 aanzienlijk gestegen. Het aantal werkzame personen is toegenomen met 1,4% (1.700). Het totaal komt hiermee op ruim 119.000 arbeidsplaatsen (voltijds)

Nadere informatie

Werken bij Havenbedrijf Amsterdam

Werken bij Havenbedrijf Amsterdam Werken bij Havenbedrijf Amsterdam De Amsterdamse haven Als vierde haven van West-Europa speelt de Amsterdamse haven een belangrijke rol in de regionale en nationale economie. Door de strategische ligging

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief Op basis van het arbeidsmarktonderzoek van Research voor Beleid en EIM Douwe Grijpstra Datum: 7 november 2007 Opbouw presentatie -Inrichting

Nadere informatie

Hoogopgeleide jongeren willen grootstedelijk wonen, de rest niet

Hoogopgeleide jongeren willen grootstedelijk wonen, de rest niet Bron: www.woningmarktnl.com, 25 maart 2016 Door: prof. mr. Friso de Zeeuw is praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft en directeur Nieuwe Markten BPD en drs. Rink Drost is senior adviseur Wonen

Nadere informatie

Colo-barometer van de stageplaatsen- en leerbanenmarkt

Colo-barometer van de stageplaatsen- en leerbanenmarkt Colo-barometer van de stageplaatsen- en leerbanenmarkt Een inventarisatie door Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven, verenigd in Colo, peiling mei 2007. Het aantal door kenniscentra erkende leerbedrijven

Nadere informatie

Bereikbaarheid van winkelvoorzieningen voor senioren op het platteland onder druk

Bereikbaarheid van winkelvoorzieningen voor senioren op het platteland onder druk 23 augustus 2010 Bereikbaarheid van winkelvoorzieningen voor senioren op het platteland onder druk Nederland vergrijst. Winkelvoorzieningen concentreren zich steeds meer in grotere winkelgebieden en locaties

Nadere informatie

Bijlage SWOT-ANALYSE GEMEENTE OEGSTGEEST DD. 14 JUNI 2013

Bijlage SWOT-ANALYSE GEMEENTE OEGSTGEEST DD. 14 JUNI 2013 Bijlage SWOT-ANALYSE GEMEENTE OEGSTGEEST DD. 14 JUNI 2013 Ruimtelijk/ economisch Ligging Ligging in (economisch sterke) Leidse regio, tussen grote steden en dicht bij strand/duin en Groene Hart. Mogelijkheden

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Leiden cijfers www

Leiden cijfers  www Leidenincijfers intro INTROI bevolking I toerisme I sport en bewegen I wijkcijfers I economie I onderwijs I inkomen I bestuur & begroting I regio Leiden, stad van ontdekkingen Leiden is de Stad van ontdekkingen

Nadere informatie

De waarde van de Academie. Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013

De waarde van de Academie. Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013 De waarde van de Academie Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013 Een stad met een Academie heeft meer 1,8% Aantal kunstenaars als percentage van de bevolking 18 Aanbod galerieën per 100.000 inwoners 1,6%

Nadere informatie

Ruimtelijke patronen rond vrije tijd en recreatie in Flevoland

Ruimtelijke patronen rond vrije tijd en recreatie in Flevoland Ruimtelijke patronen rond vrije tijd en in Flevoland Dr. Roel Rutten (Universiteit van Tilburg) Nienke van Boom MSc. (NHTV Academy for Leisure) Ateliersessie Flevoperspectieven Recreatie en Vrije Tijd

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder, gemeente Maassluis A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht

Nadere informatie

Dordrecht in de Atlas 2013

Dordrecht in de Atlas 2013 in de Atlas Een aantrekkelijke stad om in te wonen, maar sociaaleconomisch kwetsbaar Inhoud:. Conclusies. Positie van. Bevolking. Wonen. De Atlas voor gemeenten wordt jaarlijks gepubliceerd. In mei is

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-i

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-i LET OP: Je kunt dit examen maken met de 51e druk of met de 52e druk van de atlas. Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 51e of de 52e. Bij elke vraag is aangegeven welke

Nadere informatie

Arbeidsmarktkansen van afgestudeerden: het perspectief van werkgevers

Arbeidsmarktkansen van afgestudeerden: het perspectief van werkgevers Arbeidsmarktkansen van afgestudeerden: het perspectief van werkgevers Martin Humburg, Rolf van der Velden en Annelore Verhagen Achtergrond Menselijk kapitaal drijvende kracht economie: veel verwacht van

Nadere informatie

Een zakelijk concept voor de Nationale Bibliotheekpas

Een zakelijk concept voor de Nationale Bibliotheekpas Een zakelijk concept voor de Nationale Bibliotheekpas Paul Postma Paul Postma Marketing Consultancy www.ppmc.nl A.L.V. V.O.B. OBA Amsterdam 11 december 2014 Inhoudsopgave 1. Waarom de Nationale Bibliotheekpas

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Huizen. Eigen overdekte parkeerplaats. Instapklaar. Sfeervolle woonkamer. Luxe en moderne badkamer. Balkon op het zuidwesten

Huizen. Eigen overdekte parkeerplaats. Instapklaar. Sfeervolle woonkamer. Luxe en moderne badkamer. Balkon op het zuidwesten Huizen vanhendriks Hogeweg 13 D, 3814 CA Amersfoort Instapklaar Luxe en moderne badkamer Sfeervolle woonkamer Eigen overdekte parkeerplaats Balkon op het zuidwesten H47 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

OV-bereikbaarheid RTHA

OV-bereikbaarheid RTHA OV-bereikbaarheid RTHA Railforum 28 januari 2015 Remco Derksen Ask yourself ''If I had only sixty seconds on the stage, what would I absolutely have to say to get my message across" Jeff Dewar 1 Haalbare

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Inhoud Tien jaar Economische Barometer Breda Kenniseconomie Visie 2011 Rabobank Stand van zaken Breda Breda & West-Brabant

Inhoud Tien jaar Economische Barometer Breda Kenniseconomie Visie 2011 Rabobank Stand van zaken Breda Breda & West-Brabant Van harte welkom! Programma 19:00 Ontvangst 19:30 Opening door Paul Rüpp 19:35 Presentatie resultaten Willem-Peter Kriek 20:00 Uit de praktijk: Bart van Nuland, Lansto BV 20:15 Uit de praktijk: Jeroen

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009 ALDUS BESLOTEN 9 JULI Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009 ALDUS BESLOTEN 9 JULI Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 ALDUS BESLOTEN 9 JULI 2009 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Doetinchem, 4 juli 2009 Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. West-Vlaanderen. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. West-Vlaanderen. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie West-Vlaanderen Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

Geachte heer Van Aartsen en heer Aboutaleb

Geachte heer Van Aartsen en heer Aboutaleb Aan de voorzitter van de stadsregio Rotterdam en de voorzitter van het stadsgewest Haaglanden Potsbus 12600 2500 DJ DEN HAAG Datum: Ons kenmerk: Afdeling: Contactpersoon: Uw brief van: Onderwerp: 4-09-2012

Nadere informatie