de bestralingsbehandeling inwendige bestraling van de baarmoederhals

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "de bestralingsbehandeling inwendige bestraling van de baarmoederhals"

Transcriptie

1 inwendige bestraling van de baarmoederhals

2 Voorwoord Beste lezer, In overleg met uw arts in het ziekenhuis bent u doorverwezen voor een bestralingsbehandeling naar het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI). Een belangrijke en spannende periode breekt voor u aan. Onze medewerkers willen uw zorgen zo veel mogelijk bij u wegnemen. Zij zullen u daarom tijdens uw behandeling zo goed mogelijk proberen te informeren en te ondersteunen. Wij realiseren ons dat u veel (medische) informatie krijgt die u wellicht niet allemaal kunt onthouden. Met deze behandelwijzer kunt u alle informatie die u ontvangt tijdens uw bezoeken aan het ARTI nog eens rustig nalezen. Uiteraard is deze informatie geen vervanging van de gesprekken met uw radiotherapeut-oncoloog of andere hulpverleners. Deze behandelwijzer bestaat uit drie delen. In het eerste deel vindt u een schematische weergave van de stappen die u doorloopt tijdens de voorbereiding van de behandeling en gedurende de bestralingsbehandeling. Deel twee geeft u specifieke informatie over uw behandeling en in het derde deel leest u antwoorden op algemene en veelvoorkomende vragen. In deze behandelwijzer kunt u notities maken of vragen opschrijven die u bij een volgend bezoek aan uw arts wilt stellen. De map heeft verder extra opbergruimte voor andere nuttige informatie. Namens alle leden van uw behandelteam in het ARTI, R.B. Keus Directeur-radiotherapeut ARTI Het ARTI heeft aan de samenstelling van deze behandelwijzer veel zorg besteed. Toch is er altijd ruimte voor verbeteringen. U kunt uw opmerkingen bespreken met uw radiotherapeut-oncoloog of met één van de medewerkers van het ARTI. Aarzel niet om uw klachten, opmerkingen of suggesties met betrekking tot deze behandelwijzer aan ons door te geven. Wij staan open voor suggesties.

3 1.1 Persoonlijke gegevens Naam Adres Postcode Woonplaats Telefoon Wagnerlaan AD Arnhem (026) Als uw persoonlijke gegevens tijdens de behandeling veranderen, wilt u dit dan tijdig aan ons doorgeven? Inhoudsopgave EERSTE DEEL: EEN BEELD VAN HET ARTI 1.1 Formulier voor uw persoonlijke gegevens 1.2 Schematische weergave van een bestralingsbehandeling 1.3 Formulier voor uw persoonlijke notities TWEEDE DEEL: DE BESTRALINGSBEHANDELING 2.1 Inleiding en behandelschema 2.2 Het eerste contact met het ARTI 2.3 De voorbereiding 2.4 De bestraling 2.5 Bijwerkingen 2.6 Verzorgingsadviezen 2.7 Ondersteunende zorg 2.8 Nazorg 2.9 Handige informatie en lotgenotencontact DERDE DEEL: HANDIG OM TE WETEN 3.1 Het ARTI 3.2 Het behandelteam 3.3 Contactgegevens 3.4 Routebeschrijving en bereikbaarheid 3.5 Kostenregelingen 3.6 Parkeren bij het ARTI 3.7 Veelvoorkomende vragen 3.8 Kinderen en kanker 3.9 Klachten 3.10 Cliëntenadviesraad 3.11 Privacy 3.12 Onderwijs en opleiding 3.13 Wetenschappelijk onderzoek 3.14 Uw huisarts 3.15 Zwangerschap 3.16 MRSA bacterie 3.17 Complimenten, suggesties en ideeën 1.2 Schematische weergave van een bestralingsbehandeling Op de volgende pagina ziet u een schematische weergave van de verschillende onderdelen van uw behandeling. In het tweede deel van dit boekje kunt u hierover meer informatie lezen.

4 Behandeltraject brachytherapie U bent voor brachytherapie doorverwezen naar het ARTI. Wat kunt u tijdens het behandeltraject verwachten? Bestralingstoestel Doorverwijzing naar het ARTI CT-scan Oproep van het ARTI (telefoon en bevestigingsbrief) Voorbereiding Stappen voor alle patiënten Bestralingsbehandeling Uitvoering van het bestralingsplan Nazorg Na de laatste bestraling Eerste gesprek met radiotherapeutoncoloog Inbrengen staaf(jes)/ naalden/katheters Afhankelijk van de plaats die bestraald moet worden, worden deze ingebracht in het ARTI of ziekenhuis Rijnstate. CT-scan De CT-scan wordt gemaakt in het ARTI op de dag van de behandeling. Bestralingsplan Op basis van de CT (en MRI) wordt een bestralingsplan gemaakt. Dit kan enige tijd in beslag nemen. Bestralingsbehandeling De bij u ingebrachte staafje(s), naalden of katheters worden via een slang verbonden met het bestralingstoestel. Dit kan in het ARTI of in ziekenhuis Rijnstate plaatsvinden. Nazorgbrief en controle afspraak Voorbereiding Stappen voor sommige patiënten MRI-scan Voorlichtingsgesprek De brachylaborant neemt contact met u op voor het voorlichtingsgesprek. MRI-scan De MRI-scan wordt gemaakt in ziekenhuis Rijnstate op de dag van de behandeling.

5 1.3 Persoonlijke notities Op deze pagina kunt u verschillende zaken noteren die u belangrijk vindt. U kunt bijvoorbeeld notities maken van iets dat u niet mag vergeten, een vraag noteren die u graag aan uw arts wilt stellen of een handige tip opschrijven die u van ons heeft gekregen. 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u kanker vastgesteld in de baarmoederhals en heeft u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar het ARTI. In dit deel van de behandelwijzer vindt u belangrijke informatie over de inwendige bestraling van de baarmoederhals en de voorbereidingen daarop. Uitgebreide en speciaal op uw situatie toegespitste informatie krijgt u tijdens uw eerste bezoek aan uw radiotherapeut-oncoloog. Deze arts zal u inlichten over de behandeling die voor u de beste is. U krijgt informatie over het bestralingsgebied, het aantal bestralingen, de bijwerkingen en andere praktische zaken. INWENDIGE BESTRALING Inwendig bestralen wordt ook wel brachytherapie genoemd, van het Griekse woord brachy = dichtbij. Bij inwendige bestraling is het de bedoeling om de straling precies af te geven in het gebied waar een tumor zit of gezeten heeft. Met deze techniek wordt de straling in een klein gebied geconcentreerd, zodat de kans op beschadiging van omringend gezond weefsel gering is. MIJN BEHANDELSCHEMA Naam behandelend radiotherapeut-oncoloog Totaal aantal bestralingen Aantal bestralingen per week Bijzonderheden

6 2.2 Het eerste contact met het ARTI Voor uw eerste bezoek aan het ARTI krijgt u een telefonische oproep. Onze medewerker vertelt u hoe u het ARTI het beste kunt bereiken. U ontvangt vervolgens per post een afspraakbevestiging met een routebeschrijving. Als u voor de eerste keer op de afdeling radiotherapie komt, meldt u zich bij de receptie. De receptionist wijst u de weg naar de balie van de polikliniek. Daar schrijft een doktersassistente u in. IDENTIFICATIEPLICHT: VERZEKERINGSPAPIEREN EN IDENTITEITSBEWIJS Sinds 1 januari 2006 is het ARTI verplicht de identiteit van patiënten vast te stellen. Dit moet volgens de Wet op Identificatieplicht. Wij vragen u dan ook om uw verzekeringspapieren en een geldig identiteitsbewijs mee te nemen. Voor aanvang van het gesprek met uw arts zullen wij uw gegevens controleren. Het ARTI kan zo een juiste en zorgvuldige administratieve controle en afhandeling garanderen. U hoeft uw papieren alleen bij uw eerste afspraak mee te nemen. Als uw persoonlijke gegevens veranderen, wilt u deze dan doorgeven aan één van onze doktersassistentes? VOORBEREIDING VOOR GESPREK MET DE RADIOTHERAPEUT-ONCOLOOG Schrijf uw eventuele vragen op, zodat u die niet vergeet te stellen tijdens het eerste gesprek met uw radiotherapeut-oncoloog. Noteer ook de medicijnen die u inneemt of haal een recente lijst bij uw apotheek en neem deze mee. Uw radiotherapeut-oncoloog zal hier naar vragen. GESPREK OVER UW BEHANDELING Na de controle van uw gegevens volgt een gesprek met de radiotherapeut-oncoloog. Een radiotherapeut-oncoloog is een arts die zich gespecialiseerd heeft in de behandeling van kanker met behulp van röntgenstraling. Deze arts zal u tijdens de bestralingsbehandeling begeleiden. Tijdens het gesprek verzamelt de radiotherapeut-oncoloog de laatste ontbrekende gegevens. Daarnaast krijgt u meestal een lichamelijk onderzoek. Op basis van deze gegevens en die van de overige onderzoeken, zoals weefselonderzoek, röntgenonderzoek en bloedonderzoek, doet de arts u een behandelvoorstel. De radiotherapeutoncoloog legt u het doel, de gang van zaken en de bijwerkingen van de bestralingsbehandeling uit. Uiteraard is er ook de gelegenheid om zelf vragen te stellen. Na dit gesprek geeft de doktersassistente u aanvullende informatie, onder meer over de vergoeding van vervoerskosten en parkeren. 2.3 De voorbereiding VOORLICHTINGSGESPREK Een radiotherapeutisch laborant geeft u tijdens dit gesprek aanvullende uitleg over uw bestralingsbehandeling. Het kan zijn dat dit telefonisch gebeurd. GESPREK MET DE ANESTHESIST Er vindt tijdig een gesprek plaats met de anesthesist. Tijdens dit gesprek wordt met u besproken of u een ruggenprik of eventueel narcose krijgt. OPNAME ZIEKENHUIS RIJNSTATE In verband met de voorbereidingen, wordt u de dag voor de ingreep opgenomen op de afdeling gynaecologie B5V1 van ziekenhuis Rijnstate. HET PLAATSEN VAN DE BUISJES De volgende dag zal de ingreep plaatsvinden in de operatiekamer. Nadat de ruggenprik is gezet of u narcose heeft gehad zal een urinekatheter geplaatst worden. Dit is een slangetje in de blaas waardoor de urine kan aflopen. Daarna zal de radiotherapeut-oncoloog, die wordt geassisteerd door de operatieassistent en de radiotherapeutisch laborant, de buisjes bij u inbrengen (zie hieronder). Baarmoeder Baarmoederhals Eivormige bollen (zgn. ovoiden) Vagina Schematisch overzicht van de plaatsing van de buisjes Er wordt een centraal buisje door de baarmoederhalsopening tot in de baarmoeder geplaatst. De baarmoederhals moet hiervoor soms eerst wat opgerekt worden. Om dit centrale buisje de tweede en derde behandeling makkelijker te kunnen plaatsen zal een plastic hol kokertje (sleeve) vastgehecht worden in de baarmoederhals. Dit kokertje blijft 2 weken zitten en zal bij de laatste behandeling worden verwijderd. Het centrale buisje alleen geeft onvoldoende bestraling in de breedte. Daarom worden er

7 in de vagina twee buisjes met daarop eivormige bollen (zgn. ovoiden) tegen de baarmoedermond aan geplaatst. Om de endeldarm zo goed mogelijk te beschermen wordt er een spatel (een soort lepel) onder de bollen geschoven om afstand te creëren. De uiteinden van de buisjes en de spatel steken via de vagina naar buiten en zullen met bandjes worden vastgeknoopt om uw middel. Wanneer de ingreep is voltooid wordt u naar de uitslaapkamer gebracht om bij te komen van de ruggenprik of narcose. BEHANDELING IS VOOR IEDEREEN ANDERS Het is ook mogelijk dat er naalden door de eivormige bollen worden gestoken. De bestraling vindt dan plaats op een kamer van afdeling B4V1 in ziekenhuis Rijnstate. Deze bestraling duurt langer. Dit wordt vooraf door de radiotherapeut-oncoloog met u besproken. De procedure is verder hetzelfde als beschreven in deze folder. MOGELIJKHEID POLIKLINISCH PLAATSEN BUISJES De eerste keer dat de buisjes geplaatst worden vindt dit altijd op de operatiekamer plaats. Daar wordt een plastic, hol kokertje vastgehecht in de baarmoederhals. Indien het plaatsen van de buisjes de eerste keer gemakkelijk verloopt, bestaat er de mogelijkheid om de tweede en derde behandeling poliklinisch te laten uitvoeren. Dit heeft voor- en nadelen. U kunt dit met de radiotherapeut-oncoloog of met de radiotherapeutisch laborant bespreken. CT-SCAN Als u bent bijgekomen van de ruggeprik of narcose wordt u opgehaald door twee radiotherapeutisch laboranten. Zij nemen u mee naar het ARTI om een CT-scan te maken. De CT-scan is een röntgenapparaat waarmee we dwarsdoorsneden van het lichaam kunnen afbeelden. Op basis van de CT-scan wordt beoordeeld of de buisjes goed geplaatst zijn. CT-scan MRI-SCAN Na de CT-scan wordt in ziekenhuis Rijnstate een MRI-scan gemaakt. De MRI-scan is een apparaat waarmee met behulp van een magnetisch veld dwarsdoorsnedes van het lichaam afgebeeld kunnen worden. Op de MRIscan is te zien hoe groot de tumor nog is. Deze gegevens worden gebruikt bij het maken van een bestralingsplan. HET BESTRALINGSPLAN Met de gegevens van de CT-scan, MRI-scan en de gegevens van de eerder verrichte diagnostische onderzoeken, wordt een specifiek bestralingsplan gemaakt. Bij het maken van dit bestralingsplan wordt zorgvuldig beoordeeld welk gebied bestraald moet worden en hoelang de radioactieve bron op de verschillende plaatsen moet blijven staan. Daarbij is het van belang dat het tumorgebied zo optimaal mogelijk bestraald wordt en dat de straling het omliggende gezonde weefsel zo min mogelijk belast. Deze fase van de voorbereiding duurt drie kwartier tot een uur. Daarna wordt u opgehaald voor de bestraling. 2.4 De bestraling Vanuit het Rijnstate ziekenhuis wordt u per bed naar de bestralingsruimte in het ARTI vervoerd, waar vervolgens de buisjes via kabels worden aangesloten op het bestralings toestel. Als de buisjes aangesloten zijn, zullen de radiotherapeutisch laboranten de bestraling vanuit de bedieningsruimte starten. De bestralingsbron wordt vanuit het apparaat via de kabels de buisjes ingestuurd. Dit gebeurt buisje voor buisje. De bron moet drie keer op en neer gestuurd worden. Na afloop van de behandeling zullen de buisjes en de urinekatheter door de radiotherapeut-oncoloog verwijderd worden. Vervolgens wordt u teruggebracht naar B5V1. Daar zult u nog enige tijd verblijven, om bij te komen van de behandeling. Als u bijgekomen bent en het plassen weer op gang gekomen is, zullen de arts en de verpleging beoordelen of u naar huis kunt gaan. De MRI-scan Het bestralingstoestel

8 COMMUNICATIE TIJDENS DE BESTRALING Tijdens de bestraling mag er niemand bij u in de ruimte zijn. Er zijn een aantal camera s in de ruimte, waarmee we u continu in de gaten houden. Bovendien is er een intercomverbinding, waarmee wij met u kunnen praten. Mocht er tijdens de bestraling iets met u aan de hand zijn, dan kunnen wij de bestraling onmiddellijk onderbreken. Wij zijn dan zo snel mogelijk bij u. Als u bang bent of als u zich niet prettig voelt tijdens de bestraling, bespreek dit dan met uw radiotherapeut-oncoloog of één van de radiotherapeutisch laboranten. HOE VOELT EEN BESTRALING? Van de bestraling zelf voelt of ziet u niets. Wel kunt u pijn voelen omdat er buisjes bij u ingebracht zijn, hiervoor kunt u pijnstilling krijgen. HOE LANG DUURT HET? De bestralingsduur kan variëren van 10 tot 20 minuten. Indien er naalden ingebracht zijn duurt de behandeling langer (1,5 tot 3 uur). Dit is afhankelijk van de sterkte van de radioactieve bron. Als de bestralingsdosis is gegeven, gaat de radioactieve bron automatisch terug naar de afgeschermde kluis van het bestralingstoestel. De straling is dan direct uit de ruimte verdwenen. Tijdens de bestraling bestaat de mogelijkheid om te lezen of televisie te kijken. DE RADIOTHERAPEUTISCH LABORANTEN Radiotherapeutisch laboranten zijn speciaal opgeleid om de bestralingstechnieken toe te passen en de bestraling uit te voeren. Tijdens uw behandeling wordt u begeleid door twee laboranten. Met vragen kunt u altijd terecht bij de laboranten. Zo nodig spelen zij uw vragen door naar uw radiotherapeut-oncoloog. 2.5 Bijwerkingen Naast de bijwerkingen van de uitwendige bestraling kunnen er bijwerkingen van de inwendige bestraling optreden. De bijwerkingen noemen we vroeg als ze tijdens of kort na de behandeling ontstaan of laat als ze later dan 3 maanden na de behandeling ontstaan. VROEGE BIJWERKINGEN vaginaal bloedverlies irritatie van het slijmvlies van de vagina pijn bij het plassen soms is het plassen enkele dagen wat gevoelig. U kunt het beste veel blijven drinken. LATE BIJWERKINGEN droge vagina vernauwing en verklevingen in de vagina verkorting van de vagina Naast de bovengenoemde bijwerkingen heeft de behandeling in het algemeen consequenties voor de seksuele beleving. Vragen hierover kunt u bespreken met uw behandelend radiotherapeut-oncoloog en/of de sociaal verpleegkundige. BIJWERKINGEN BESPREKEN MET UW RADIOTHERAPEUT-ONCOLOOG U kunt uw vragen en de bijwerkingen bij iedere behandeling bespreken met uw radiotherapeut-oncoloog. Hij/ zij houdt tevens in de gaten hoe u de behandeling verdraagt en wat de bijwerkingen zijn. LAATSTE LOODJES VAN DE BEHANDELING Aan het eind van de behandeling en kort daarna zijn de bijwerkingen van de uit- en inwendige bestraling het sterkst. De bijwerkingen nemen meestal af na vier weken. 2.6 Verzorgingsadviezen ALGEMENE LEEFADVIEZEN TIJDENS DE BESTRALING De bestraling kan veel invloed hebben op lichaam en geest. Het is daarom van belang dat u een gezonde leefwijze volgt om voldoende weerstand op te bouwen en te behouden. Voldoende en verantwoord eten, drinken en bewegen is aan te bevelen. Het is aan te raden geen nieuw dieet te volgen zonder overleg. Verder is voldoende rust, beperkt alcoholgebruik en stoppen met roken gewenst. 2.7 Ondersteunende zorg DE SOCIAAL VERPLEEGKUNDIGE Uw ziekte en de behandeling bij het ARTI zijn ingrijpende gebeurtenissen, die veel emoties bij u kunnen losmaken. Ook kunnen er lichamelijke veranderingen, beperkingen en ongemakken optreden. Allerlei zaken die voorheen voor u vanzelfsprekend waren, zijn dat niet meer. Zaken die u voorheen zelf regelde, lukken soms niet meer en thuis kan extra hulp en ondersteuning gewenst zijn. Vragen, zorgen en ervaringen kunnen u en uw naasten bespreken met de sociaal verpleegkundige.

9 AFSPRAAK MET DE SOCIAAL VERPLEEGKUNDIGE De radiotherapeut-oncoloog, laborant of de doktersassistente kan u doorverwijzen naar de verpleegkundige. Ook kunt u zelf via de radiotherapeutisch laboranten of de doktersassistentes een afspraak maken. Bij sommige patiënten zijn afspraken met de verpleegkundige een vast onderdeel van de behandeling. De afspraken met de sociaal verpleegkundige worden gecombineerd met een afspraak voor een bestraling, zodat u niet extra naar het ARTI hoeft te komen. Het gesprek duurt ongeveer een half uur. Vindt u het prettig om iemand mee te nemen naar het verpleegkundig spreekuur, dan is deze persoon van harte welkom. 2.8 Nazorg BEL VOOR VRAGEN OF PROBLEMEN NAAR HET ARTI Het kan zijn dat u na de behandeling nog een vraag of probleem heeft. Mocht u om wat voor reden dan ook zich nog ergens zorgen over maken, aarzel dan niet om contact op te nemen met het ARTI. U kunt van maandag tot en met vrijdag tussen en uur bellen naar: MET SPOED HULP NODIG IN DE AVONDUREN OF IN HET WEEKEND Mochten zich dringende zaken voordoen buiten de openingsuren van het ARTI, dan kunt u het best contact opnemen met uw huisarts. Als het nodig is, kan uw huisarts contact opnemen met de dienstdoende radiotherapeut-oncoloog. Wanneer u de behandeling heeft afgerond krijgt u een controle-afspraak mee voor twee à drie weken na de laatste behandeling. Deze controle vindt plaats in het ARTI. De controlebezoeken vinden met een zekere regelmaat plaats, vaak afwisselend met afspraken met andere specialisten. Dit wordt tijdens de laatste behandeling door uw radiotherapeut-oncoloog met u besproken. De tijdsduur tussen de onderzoeken wordt bepaald in overleg met uw behandelend radiotherapeut-oncoloog. De controles zijn van belang om het effect van de bestraling op het beloop van de ziekte te volgen. Mocht er bij u kans zijn op late bijwerkingen ten gevolge van de behandeling, dan wordt u hierover vooraf ingelicht door uw radiotherapeut-oncoloog. NA DE LAATSTE BESTRALING Het is belangrijk om vernauwing en verkleving in de vagina te voorkomen. Hiervoor zijn verschillende manieren mogelijk. De meest natuurlijke manier is om geslachtsgemeenschap te hebben. Als dit niet kan of u ziet het (nog) niet zitten, kunt u regelmatig een tampon met daarop een dikke laag vaseline inbrengen. Deze moet u dan een aantal uren per dag laten zitten. Tenslotte zijn er pelottes verkrijgbaar op recept. Dit zijn kunststof staven in verschillende maten. Deze kunt u gebruiken om de vagina toegankelijk te houden. Deze moet u in het begin dagelijks gebruiken en dan langzaam afbouwen. In overleg met de arts wordt gekeken hoe lang u dit moet blijven doen en hoe snel u dit kunt afbouwen. Informatie hierover is te verkrijgen via de radiotherapeut-oncoloog. Deze geeft u ook instructie over het moment dat u daar mee kunt beginnen.

10 2.9 Handige informatie en lotgenotencontact Verschillende patiëntenverenigingen organiseren regelmatig contactavonden voor lotgenoten. Mocht u hierin interesse hebben, dan kunt u hierover meer informatie krijgen bij één van onze medewerkers. In de grote wachtruimte kunt u ook foldermateriaal van diverse verenigingen vinden. INFORMATIEVE INTERNETSITES, SPECIFIEK VOOR KANKER IN HET KLEINE BEKKEN BIJ DE VROUW Dit is de website van Stichting Olijf. Deze stichting biedt steun en hulp aan (ex-) patiënten met gynaecologische kanker en hun naasten. Dit is de website van patiëntenvereniging Freya. Deze vereniging behartigt de belangen van mensen die te maken krijgen met vruchtbaarheidsproblemen en ongewilde kinderloosheid. INFORMATIE OVER BESTRALING OF KANKER OP HET INTERNET Als u meer informatie zoekt over bestraling en kanker in het algemeen, dan kunt u onderstaande informatieve websites bezoeken. Dit is de website van het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI). Dit is een website met regionale informatie uit Zuidoost- Nederland. Hierop kunt u algemene informatie over kanker en soorten kanker, het onderzoekstraject, informatie over wat ziekenhuizen in de regio u kunnen bieden, adressen van hulpverleners en betrouwbare links vinden. Dit is een website van de Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie (NVRO), met een apart patiëntendeel met informatie over kanker en radio therapie. Dit is de website van KWF Kankerbestrijding. Dit is een website over het revalidatieprogramma herstel & balans, speciaal voor kankerpatiënten. Dit is een website van het KWF, speciaal gemaakt voor kinderen waarvan de ouders kanker hebben. De informatie is onderverdeeld in verschillende leeftijdscategorieën. Ook voor ouders, leerkrachten en andere geïnteresseerden is er informatie op deze site te vinden.

11 33979 Maart 2012 ARTI 4

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoederhals Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoeder Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de anus Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de blaas Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling longkanker stereotactische bestraling

de bestralingsbehandeling longkanker stereotactische bestraling longkanker stereotactische bestraling 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u kanker in de longen vastgesteld en heeft u voor een stereotactische bestralingsbehandeling doorverwezen

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de slokdarm

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de slokdarm Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de slokdarm 2 Behandelwijzer locatie Arnhem/Ede Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inleiding Na overleg met u, is door uw radiotherapeut-oncoloog en gynaecoloog besloten u verder te behandelen met inwendige bestraling. Soms

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling Huidtumoren Esteya 2 Behandelwijzer locatie Arnhem/Ede Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 Uw eerste bezoek 7 3 De voorbereiding 8 4 De bestraling 9 5

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE onderdeel RADIOTHERAPIE COLONCARE INHOUDSOPGAVE Algemene informatie... 3 Het ARTI... 3 Wat is radiotherapie?... 3 Het eerste contact met het ARTI... 4 Adresgegevens

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling hersentumor

de bestralingsbehandeling hersentumor hersentumor 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u een hersentumor vastgesteld en heeft u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar het ARTI. In dit deel van de behandelwijzer

Nadere informatie

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker Radiotherapie Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 De behandeling... 4 Verdoving... 4 Inbrengen van de blaaskathether

Nadere informatie

Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus

Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus In deze folder leest u meer over de inwendige radiotherapie (brachybestraling) bij de behandeling van kanker in de neus met behulp

Nadere informatie

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker In deze folder leest u meer over de inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker.

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling hersentumoren stereotactische bestraling

de bestralingsbehandeling hersentumoren stereotactische bestraling hersentumoren stereotactische bestraling 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u een tumor van de hersenen vastgesteld en heeft u voor een stereotactische bestralingsbehandeling

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker Behandelwijzer Locatie Deventer De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 De voorbereidingen 8 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling bij slokdarmkanker

Radiotherapie. Inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u slokdarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken dat inwendige

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling longkanker

de bestralingsbehandeling longkanker longkanker 2.1 Inleiding en behandelschema Er is bij u kanker van de long, longvliezen en/of lymfklieren in de borstkas vastgesteld. Daarom bent u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar het

Nadere informatie

Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker

Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Patiënteninformatie vll 060/1201 De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer UMCG (050) 361 61 61

Nadere informatie

Kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen en seksualiteit

Kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen en seksualiteit Radiotherapie Kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen en seksualiteit www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De mogelijke gevolgen van bestraling op de onderbuik voor de seksualiteit... 3 Het gebruik van

Nadere informatie

Inwendige bestraling van de vagina

Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH007 / Inwendige bestraling van de vagina / 29-05-2015

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling kanker in het hoofd-halsgebied

de bestralingsbehandeling kanker in het hoofd-halsgebied kanker in het hoofd-halsgebied 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u kanker vastgesteld in het hoofd-halsgebied en heeft u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Inwendig onderzoek onder narcose bij gynaecologische kanker

Inwendig onderzoek onder narcose bij gynaecologische kanker Gynaecologie Inwendig onderzoek onder narcose bij gynaecologische kanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Voorbereiding... 3 Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 Gesprek verpleegkundige gynaecologische

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

Baarmoederslijmvlieskanker

Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker (endometrium carcinoom) Deze folder geeft u informatie over het verwijderen van de baarmoeder, eventueel de eierstokken en het omliggend weefsel omdat

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel RADIOTHERAPIE

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel RADIOTHERAPIE Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel RADIOTHERAPIE INHOUDSOPGAVE Algemene informatie... 3 groep... 3 Wat is radiotherapie?... 3 Bijwerkingen... 5 BehandeIwijzer... 6 Het eerste contact

Nadere informatie

Stereotactische Radiochirurgie

Stereotactische Radiochirurgie Radiotherapie Stereotactische Radiochirurgie Eenmalige bestraling van een aandoening in het hoofd Universitair Medisch Centrum Groningen Hanzeplein 1 Postbus 30 001, 9700 rb Groningen www.umcg.nl Patiënteninformatie

Nadere informatie

Palliatieve bestralingsbehandeling

Palliatieve bestralingsbehandeling Kanker Instituut U bent door uw behandelend arts voor een korte palliatieve bestralingsbehandeling naar de Polikliniek Palliatieve Radiotherapie doorverwezen. Het doel van deze bestraling is het verminderen

Nadere informatie

INWENDIGE BESTRALING VAN DE VAGINA

INWENDIGE BESTRALING VAN DE VAGINA INWENDIGE BESTRALING VAN DE VAGINA INWENDIGE BESTRALING VAN DE VAGINA Binnenkort ondergaat u een behandeling met brachytherapie. Deze folder geeft u meer informatie over wat brachytherapie inhoudt en hoe

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie

Stereotactische Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Bestraling van hersenmetastasen RADIOTHERAPEUTISCH INSTITUUT FRIESLAND Inhoudsopgave Inleiding Inleiding 3 Stereotactische radiotherapie 4 Binnenkort ondergaat u een stereotactische

Nadere informatie

Invasief blaascarcinoom

Invasief blaascarcinoom Invasief blaascarcinoom U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen

Nadere informatie

Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling

Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Huidtumoren Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 8 3.5 Bijwerkingen 10 3.6 Huidverzorgingsadviezen

Nadere informatie

Radiotherapie. Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker

Radiotherapie. Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u slokdarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt,

Nadere informatie

BLAASONDERZOEK BIJ KINDEREN MICTIECYSTOGRAM

BLAASONDERZOEK BIJ KINDEREN MICTIECYSTOGRAM BLAASONDERZOEK BIJ KINDEREN MICTIECYSTOGRAM 26304 Röntgenafdeling (Balie 105) Polikliniek Urologie (Balie 118) Aan de ouders/verzorgers van Binnenkort ondergaat uw kind op één van onze afdelingen een blaasonderzoek

Nadere informatie

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van kanker van het anale kanaal. Deze informatie ontvangt u als aanvulling

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Brachytherapie bij prostaatkanker In deze folder vindt u informatie over de inwendige bestraling van de prostaat (brachytherapie). Wat is brachytherapie? Bij deze vorm van inwendige bestraling brengt

Nadere informatie

Inwendige bestraling van de slokdarm

Inwendige bestraling van de slokdarm Inwendige bestraling van de slokdarm RADIOTHERAPEUTISCH INSTITUUT FRIESLAND Inhoudsopgave Inleiding Inleiding Geachte heer/mevrouw, Het eerste bezoek aan het RIF Deze folder geeft informatie over inwendige

Nadere informatie

Baarmoederslijmvlieskanker

Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker (endometrium carcinoom) Deze folder geeft u informatie over het verwijderen van de baarmoeder, met de eierstokken en eventueel het omliggend weefsel

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij huidkanker en oppervlakkig gelegen tumoren 4 Hoofdstuk 2 Uw behandeling

Nadere informatie

Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie

Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Bestraling van een aandoening in het hoofd Radiotherapie U heeft een aandoening in uw hoofd. Uw situatie is besproken in de werkgroep Stereotaxie van het Universitair

Nadere informatie

Jodium-125 implantatie bij prostaatkanker

Jodium-125 implantatie bij prostaatkanker Jodium-125 implantatie bij prostaatkanker U bent doorverwezen voor een inwendige bestraling van de prostaat door middel van jodiumzaadjes. De punten die in deze folder beschreven worden, zijn: Wat is een

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

Operatie bij vernauwing van de plasbuis

Operatie bij vernauwing van de plasbuis Operatie bij vernauwing van de plasbuis In de plasbuis kan een vernauwing ontstaan. De uroloog heeft met u besproken de vernauwing weg te halen met een operatie. In deze folder leest u over de voorbereidingen,

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Leverkanker Stereotactische behandeling

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Leverkanker Stereotactische behandeling Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Leverkanker Stereotactische behandeling Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 5 3.4 De bestraling 8 3.5 Bijwerkingen

Nadere informatie

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker Uitwendige bestraling bij prostaatkanker In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van prostaatkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Curettage van de baarmoeder

Curettage van de baarmoeder Curettage van de baarmoeder GYNAECOLOGIE Binnenkort wordt u opgenomen voor een curettage. De gynaecoloog heeft u over deze ingreep geïnformeerd. In deze folder kunt u de informatie nog eens rustig nalezen.

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Mond-, Kaak-, Aangezichtschirurgie Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 09-2015-6212 Geachte... U heeft een bezoek

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN

RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN Antoni van Leeuwenhoek. Zorg in de kern van kanker. RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN Door een tumor, of uitzaaiingen hiervan, kunt u klachten als pijn of bloedingen ervaren.

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de hersenen

Stereotactische Radiotherapie van de hersenen Stereotactische Radiotherapie van de hersenen Informatie voor patiënten F0752-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie Maatschap Gynaecologie Informatie over de laparoscopie Wat houdt een laparoscopie in? De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. Dit is een ingreep waarbij de arts met een speciaal

Nadere informatie

Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie bij borstkanker In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie over radiotherapie. Uw

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersenmetastasen

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersenmetastasen Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Hersenmetastasen 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 4 3.2 Uw eerste bezoek 5 3.3 De voorbereiding 7 3.4 De bestraling 11

Nadere informatie

Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie

Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie UROLOGIE Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie BEHANDELING Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie U hebt te horen gekregen dat u prostaatkanker hebt. Om erachter te komen of er

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Inleiding Na verschillende onderzoeken

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm

PATIËNTEN INFORMATIE. Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm PATIËNTEN INFORMATIE Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm 2 PATIËNTENINFORMATIE Met deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informatie geven over deze operatie.

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersentumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersentumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Hersentumoren Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 9 3.5 Bijwerkingen 12 3.6 Huidverzorgingsadviezen

Nadere informatie

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog TVT-behandeling bij stressincontinentie Behandeling door de gynaecoloog Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie om stressincontinentie te behandelen. Stressincontinentie is ongewild urineverlies

Nadere informatie

Hysteroscopie. Inleiding

Hysteroscopie. Inleiding Hysteroscopie Inleiding Deze brochure geeft informatie over een hysteroscopie. Hierin staat waarvoor dit onderzoek dient en wat u van dit onderzoek kunt verwachten. De in deze brochure vermelde informatie

Nadere informatie

Bestraling prostaatkanker

Bestraling prostaatkanker Bestraling prostaatkanker Informatie voor patiënten Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, is bij u prostaatkanker ontdekt. Het vooronderzoek heeft gelukkig geen afwijkingen getoond die op uitzaaiingen

Nadere informatie

LETZ/Conisatie. Nazorg Dagverpleging

LETZ/Conisatie. Nazorg Dagverpleging LETZ/Conisatie Nazorg Dagverpleging Er is bij u een LETZ of een conisatie verricht via de afdeling Dagverpleging. Bij een conisatie gebeurt dit vaak met een opname van een nacht op de afdeling Gynaecologie

Nadere informatie

Embolisatie van myomen van de baarmoeder

Embolisatie van myomen van de baarmoeder Embolisatie van myomen van de baarmoeder Doel folder Deze informatiefolder beschrijft in het kort voor wie embolisatie van de baarmoeder geschikt kan zijn, hoe de embolisatie in zijn werk gaat en hoe de

Nadere informatie

Incontinentie-operatie

Incontinentie-operatie Incontinentie-operatie De Tensie Vrije vaginale Tape (TVT) U wordt binnenkort in het Spaarne Ziekenhuis geopereerd aan uw incontinentie klachten (niet goed kunnen ophouden van urine). U heeft deze informatie

Nadere informatie

Voorlichtingsgesprek. chemo- en/of doelgerichte therapie. Dagbehandeling Oncologie

Voorlichtingsgesprek. chemo- en/of doelgerichte therapie. Dagbehandeling Oncologie 00 Voorlichtingsgesprek chemo- en/of doelgerichte therapie Dagbehandeling Oncologie De arts heeft met u gesproken over een behandeling met chemotherapie en/of doelgerichte therapie. Vóór het starten van

Nadere informatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie Stressincontinentie U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen zelfstandig

Nadere informatie

Verwijderen van prostaatweefsel via de urinebuis (TURP)

Verwijderen van prostaatweefsel via de urinebuis (TURP) Verwijderen van prostaatweefsel via de urinebuis (TURP) Informatie voor patiënten F0309-3415 mei 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Nierbekkenplastiek. Kijkoperatie

Nierbekkenplastiek. Kijkoperatie Nierbekkenplastiek Kijkoperatie Inleiding Binnenkort wordt u een aantal dagen in het ziekenhuis opgenomen voor een operatie aan uw nierbekken. In de folder leest u meer over de voorbereidingen op de operatie,

Nadere informatie

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP)

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid.

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Informatie voor patiënten F0753-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Urologie Brachytherapie bij prostaatkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Behandeling... 3 Na de behandeling... 4 Mogelijke risico s, complicaties en bijwerkingen... 5 Algemene richtlijnen na uw opname...

Nadere informatie

Verwijdering van de nier Laparoscopische nefrectomie

Verwijdering van de nier Laparoscopische nefrectomie Verwijdering van de nier Laparoscopische nefrectomie Afdeling urologie U heeft met uw specialist afgesproken dat er binnenkort tijdens een kijkoperatie een nier wordt verwijderd. Dit noemt men ook wel

Nadere informatie

Conisatie/lisexcisie in dagopname

Conisatie/lisexcisie in dagopname Conisatie/lisexcisie in dagopname H15.022-01 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Waarom een conisatie of lisexcisie?... 2 Voorbereiding... 2 Nuchter zijn... 2 Voorbereidende onderzoeken... 2 Dagopname... 2 De

Nadere informatie

(Sachse / Otis urethrotomie) Afdeling Urologie

(Sachse / Otis urethrotomie) Afdeling Urologie Het opheffen van vernauwingen in de plasbuis (Sachse / Otis urethrotomie) Afdeling Urologie Tijdens uw bezoek aan de polikliniek Urologie heeft uw behandelend uroloog met u besproken dat er een vernauwing

Nadere informatie

Welkom in het Catharina Kanker Instituut

Welkom in het Catharina Kanker Instituut Catharina Kanker Instituut Welkom in het Catharina Kanker Instituut www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CKI012 / Welkom in het Catharina Kanker

Nadere informatie

POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER

POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER 17511 Inleiding Als bij het darmonderzoek een afwijking verdacht voor darmkanker bij u wordt geconstateerd, wordt u doorverwezen naar de polikliniek Coloncare. De

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie

Stereotactische Radiotherapie Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Universitair Medisch Centrum Groningen Hanzeplein 1 Postbus 30 001, 9700 rb Groningen www.umcg.nl Patiënteninformatie vlm 684/1002 Bestraling van de long, lever,

Nadere informatie

Verwijderen van de baarmoeder

Verwijderen van de baarmoeder Verwijderen van de baarmoeder Samen met uw gynaecoloog heeft u besloten om de baarmoeder te laten verwijderen. De reden van de operatie is met u besproken. Een eventuele verwijdering van de eierstokken

Nadere informatie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie Radiotherapie Patiënteninformatie De gang van zaken op de afdeling radiotherapie U ontvangt deze informatie, omdat wij u graag meer vertellen over onze afdeling radiotherapie, de behandelingen die wij

Nadere informatie

INWENDIGE BESTRALING VAN DE BAARMOEDER. plaatsing van applicator onder verdoving

INWENDIGE BESTRALING VAN DE BAARMOEDER. plaatsing van applicator onder verdoving INWENDIGE BESTRALING VAN DE BAARMOEDER plaatsing van applicator onder verdoving INWENDIGE BESTRALING VAN DE BAARMOEDER plaatsing van de applicator onder verdoving Binnenkort ondergaat u een behandeling

Nadere informatie

Zorg en begeleiding na de diagnose gynaecologische kanker

Zorg en begeleiding na de diagnose gynaecologische kanker Zorg en begeleiding na de diagnose gynaecologische kanker Gynaecologie Locatie Langendijk Inhoudsopgave Inleiding Diagnose kanker Schriftelijke informatie Polikliniek gynaecologie Gynaecoloog-oncoloog

Nadere informatie

Botoxinjecties bij blaasproblemen

Botoxinjecties bij blaasproblemen Botoxinjecties bij blaasproblemen Vanwege een overactieve blaas en de bijbehorende problemen heeft uw gynae- coloog of uroloog u een behandeling met botoxinjecties aangeraden. In deze folder leest u meer

Nadere informatie

Een operatie bij eierstokkanker

Een operatie bij eierstokkanker Een operatie bij eierstokkanker Deze folder geeft u informatie over een grote gynaecologische operatie bij een ovariumcarcinoom (eierstokkanker). In deze folder leest u meer over deze ingreep, die in medische

Nadere informatie

Orthopedie. Biopsie onder narcose

Orthopedie. Biopsie onder narcose Orthopedie Biopsie onder narcose Orthopedie Bij u of uw kind is een gezwel gevonden in een bot, of in het weefsel dat om het bot heen ligt. Om deze aandoening verder te onderzoeken, moet er een stukje

Nadere informatie

Patiënteninformatiebrief EMBRACE II:

Patiënteninformatiebrief EMBRACE II: Patiënteninformatiebrief EMBRACE II: Patiënteninformatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: EMBRACE-II: Beeld-gestuurde intensiteit gemoduleerde uitwendige radiotherapie en MRI geleide adaptieve

Nadere informatie

Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken

Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken Patiënteninformatie Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken (Pelviene lymfeklierdissectie) Verwijderen van de lymfeklieren van de prostaat 1 Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine

Nadere informatie

Eierstokkanker- fase van operatie

Eierstokkanker- fase van operatie Supplement informatiewijzer oncologie Eierstokkanker- fase van operatie Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Sneller-herstel programma 3. Wat gebeurt er op de dag van opname? 4. Hoe bereidt u zich voor? 5. Wat

Nadere informatie

Verwijderen van prostaatweefsel via de urinebuis (TURP)

Verwijderen van prostaatweefsel via de urinebuis (TURP) Verwijderen van prostaatweefsel via de urinebuis (TURP) Onderzoek heeft aangetoond dat uw prostaat vergroot is. Een vergrote prostaat kan klachten geven bij het plassen. Daarom heeft de arts u een prostaatoperatie

Nadere informatie

UW BEZOEK AAN DE POLIKLINIEK REUMATOLOGIE FRANCISCUS VLIETLAND

UW BEZOEK AAN DE POLIKLINIEK REUMATOLOGIE FRANCISCUS VLIETLAND UW BEZOEK AAN DE POLIKLINIEK REUMATOLOGIE FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U bent door uw huisarts of specialist doorverwezen naar de polikliniek Reumatologie. In deze folder leest u meer over de polikliniek,

Nadere informatie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen.

Nadere informatie

H Miskraam

H Miskraam H.40027.0716 Miskraam Inleiding Bij een miskraam verliest een zwangere vrouw het vruchtje. Het is bekend dat ongeveer 15% van de zwangerschappen vroeg tot een miskraam leiden. De oorzaak hiervan is meestal

Nadere informatie

PET-scan van de hersenen

PET-scan van de hersenen NUCLEAIRE GENEESKUNDE PET-scan van de hersenen ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. De laborant neemt op dag tussen 15.00 en 17.00 uur telefonisch contact met u op voor eventuele

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hersenoperatie (craniotomie) Hersenoperatie Hersenoperatie hj.indd 1

Patiënteninformatie. Hersenoperatie (craniotomie) Hersenoperatie Hersenoperatie hj.indd 1 Patiënteninformatie Hersenoperatie (craniotomie) Hersenoperatie 1465220 Hersenoperatie hj.indd 1 1 24-08-12 15:17 Hersenoperatie (craniotomie) Polikliniek Neurochirurgie, route 0.6 Telefoon (050)524 5950

Nadere informatie

Robot-geassisteerde radicale laparoscopische

Robot-geassisteerde radicale laparoscopische Robot-geassisteerde radicale laparoscopische prostatectomie (RALP) U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten

Nadere informatie

H.366319.0816. Verzakking operatie

H.366319.0816. Verzakking operatie H.366319.0816 Verzakking operatie Inleiding U heeft samen met uw gynaecoloog besloten tot een verzakkingoperatie onder narcose of met een ruggenprik. Bij verzakkingen zijn verschillende operaties mogelijk,

Nadere informatie

Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie

Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie UROLOGIE Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie BEHANDELING Verwijdering van lymfeklieren via een kijkoperatie U hebt te horen gekregen dat u prostaatkanker hebt. Om erachter te komen of er

Nadere informatie

Caudografie Röntgenonderzoek van het wervelkanaal

Caudografie Röntgenonderzoek van het wervelkanaal U komt binnenkort naar de afdeling radiologie van het MCL voor een onderzoek van uw wervelkanaal (caudografie). Met dit onderzoek wordt het wervelkanaal zichtbaar gemaakt door middel van röntgenstralen.

Nadere informatie

De verpleegkundig consulent (oncologische) gynaecologie

De verpleegkundig consulent (oncologische) gynaecologie De verpleegkundig consulent (oncologische) gynaecologie Informatie voor patiënten F1010-3102 maart 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Radiotherapie Palliatieve bestraling

Radiotherapie Palliatieve bestraling Radiotherapie Palliatieve bestraling Tijdens en na een bestraling om (pijn) klachten te verlichten Radiotherapie U bent door uw behandelend specialist verwezen naar de afdeling Radiotherapie van het Universitair

Nadere informatie