Dossier kernteam Earth & Ecology

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dossier kernteam Earth & Ecology"

Transcriptie

1 Dossier kernteam Earth & Ecology Samenstelling kernteam: Rien Aerts (VU), Willem Bouten (UvA), Gareth Davies (VU), Han Dolman (VU, contactpersoon), Jacintha Ellers (VU), Jef Huisman (UvA), Karsten Kalbitz (UvA tot 1 september 2014), Hans Renssen (UvA), André de Roos (UvA), Peter van Tienderen (UvA tot 1 oktober 2014), Wim van Westrenen (VU). Toegevoegd Jeroen Aerts (VU, vanuit kernteam Environmental Sciences). Samenstelling verkenningcommissie 1: Willem Bouten, Jacintha Ellers, Wim van Westrenen, Jeroen Aerts, Maarten Boerlijst (UvA, kernteam CMLS4S), Erik Cammeraat (UvA), Nico van Straalen (VU), Coyan Tromp (UvA, IIS), Hubert Vonhof (VU) Samenstelling verkenningscommissie 2: Earth: BSc aardwetenschappen (VU), MSc Earth Sciences (VU+UvA) Wim van Westrenen (VU, voorzitter), Henk Pieter Sterk (student UvA), Lisa Hageman (student VU), Bernd Andeweg (VU), Frank Peeters (VU), Hubert Vonhof (VU), Erik Cammeraat (UvA), Sebastiaan de Vet (UvA) Ecology: BSc Biologie (VU+UvA), MSc Biological Sciences, tracks Ecology & Evolution (UvA) en Limnology & Oceanography (UvA), MSc Biology (VU), MSc Ecology, track Ecology (VU) Jacintha Ellers (VU, voorzitter), Milou Huizinga (studen, VU), Nienke Koopman (student UvA), Joeri Bordes (student UvA), Maarten Boerlijst (UvA), Joost Duivenvoorden (UvA), Nico van Straalen (VU), Petra Visser (UvA), Frank Bruggeman (VU), Christa Testerink (UvA/SILS) Environment: BSc Future Planet Studies (UvA), BSc Aarde & Economie (VU), MSc Hydrology (VU), track Earth & Economy van MSc Earth Sciences(VU), track Environmental Chemistry & Toxicology van MSc Ecology (VU), Master Environment and Resource Management. Willem Bouten (UvA, voorzitter), Annika Gillissen (student VU), Bas Gerretsen (student VU), Els Aarts (student UvA), Boris Jansen (UvA), Kees Kasse (VU), Jeroen Aerts (VU/IVM), Frank Biermann (VU/IVM), Coyan Tromp (UvA/IIS). De commissie is nog niet compleet, naar verwachting zullen 6-8 studenten en medewerkers worden toegevoegd.

2 Werkwijze en producten Het kernteam is in mei aan de slag gegaan en vergadert in de regel elke twee weken. Voor de zomervakantie is een outline voor de rapportage opgesteld en de planning per instituut besproken, is een omgevingsanalyse voor het onderwijs en onderzoek uitgevoerd, zijn de benodigde faciliteiten geïnventariseerd en is verkenningscommissie 1 voor het onderwijs ingesteld en aan het werk gegaan. Een tweedaags wetenschappelijk symposium is al in het voorjaar van 2014 gehouden en was een succes. Regelmatig is de wetenschappelijke staf ingelicht, en een heidag met de staf wordt georganiseerd. Labfaciliteiten zijn geïnventariseerd, en wederzijdse bezoeken aan de laboratoria zijn gepland. 12 Juli is het advies van de verkenningscommissie aan de decaan verschenen (zie relevant document 2). De voorlopige bevindingen m.b.t. de ambitie, de strategie, onderwijs en onderzoek en de faciliteiten zijn samengevat in een beknopte notitie (document 5). In oktober heeft het kernteam dit gepresenteerd aan de internationale advies commissie voor de UvA-VU samenwerking. Tijdens een plenaire bijeenkomst van alle kernteams op 26 mei en tijdens het overleg met het DT FNWI en het FB FALW/FEW op 10 september (document 3) heeft het kernteam verslag gedaan van de voortgang van de werkzaamheden. Aansluitend op de bespreking van 10 september heeft het Team Directeuren Onderwijs (TDO) namens de decaan en in overleg met het kernteam verkenningscommissie 2 ingesteld en de opdracht voor de commissie geformuleerd (document 4 en document 6 ).

3 Relevante documenten (1) 1. Opdracht aan kernteam Datum 8 april 2014 Status Alle kernteams hebben dezelfde opdracht gekregen. In de opdracht wordt het kernteam verzocht een strategisch meerjarenplan te maken en, in afstemming met het Team Directeuren Onderwijs (TDO), verkenningscommissies in te stellen die voorstellen voor de inrichting van het onderwijs moeten formuleren. De opdracht bevat richtlijnen voor de werkwijze van kernteams en verkenningscommissies en voor de samenstelling van de verkenningscommissies (deelname studenten). Alle producten van de kernteams en de Relevante verkenningscommissies documenten hebben de status van advies aan de decaan en zijn dus per definitie concepten. In mei 2014 is voor het domein Environmental Sciences (ES) een negende kernteam ingesteld. 2. Rapport verkenningscommissie 1 Datum 12 Juli 2014 Status Het eindrapport van verkenningscommissie 1 is het eerste advies van het kernteam. Het rapport bevat een overzicht van de opleidingen waarvan het kernteam zich als eigenaar beschouwd, of waarbij het is betrokken, en een eerste inventarisatie van kansen, knelpunten en vragen. 3. Verslagen overleg kernteams E&E en ES met FB FALW/FEW en DT FNWI Datum 10 september 2014 Status Op 10 en 17 september hebben FB FALW/FEW en DT FNWI de beschikbare producten, de voortgang van de werkzaamheden en eventuele knelpunten met de kernteams besproken. Omdat één van de conclusies was dat Environmental Sciences voor wat betreft het onderwijs zou moeten aansluiten bij Earth & Ecology, is behalve het verslag van het overleg met het kernteam E&E, ook het verslag van het overleg met het kernteam ES in het dossier opgenomen.

4 Relevante documenten (2) 4. Opdracht verkenningscommissie 2, domein Earth, Ecology & Environment Datum 29 september 2014 Status Na de besprekingen van DT en DB met de kernteams op 10 en 17 september heeft het TDO (namens de decaan) een opdracht voor een in te stellen verkenningscommissie 2 opgesteld. Bij deze verkenningscommissie zijn behalve E&E ook de kernteams CMLS4HH, CMLS4S en ES, en studenten van de betreffende opleidingen betrokken. Omdat Environmental Sciences bij de commissie is ondergebracht is het domein uitgebreid tot Earth, Ecology & Environment. Vanwege het grote aantal (potentiële) opleidingen en de omvang van de commissie zijn subcommissies gevormd voor respectievelijk Earth, Ecology en Environment. De commissie zal ook gezamenlijk vergaderen. 5. Memo voor International Advisory Board Datum 29 september (uitgereikt 13 oktober 2014) Status De notitie voor de bijeenkomst met de externe adviseurs op 13 oktober geeft een (op dat moment) actueel beeld van de activiteiten en voornemens van het kernteam en sluit af met een aantal discussievragen. Het is een informatief stuk, dat is opgesteld om feedback van de adviseurs te krijgen. 6. Opzet, vergaderrooster en agenda verkenningscommissie 2 Datum 22 oktober 2013 Status Dit zijn vergaderstukken voor de verkenningscommissie 2: een toelichting op het instellen van de commissie, de samenstelling, de vergaderdata en de agenda met relevante vragen.

5 Verdere planning en procedure Strategisch plan Het kernteam wil 1 januari 2015 het strategisch plan in concept gereed hebben. Het concept is een advies aan de decaan, die het rapport in samenhang met de strategische rapporten van de andere kernteams uiteindelijk vaststelt. Daaraan voorafgaand zal advies worden ingewonnen bij de medezeggenschapsorganen. Verkenningscommissies Het rapport van verkenningscommissie 2 zal eveneens januari 2015 verschijnen. Aansluitend zullen door het TDO één of meer verkenningscommissie(s) 3 worden ingesteld, die de keuzes voor de organisatie van het onderwijs moet uitwerken. Streefdatum voor het afronden van de rapportages van verkenningscommissies 3 is 1 april Aansluitend zullen de voorstellen uit de rapporten voor advies, of instemming al naar gelang de aard van het voorstel - aan de medezeggenschap worden voorgelegd; zie hiervoor de conceptnotitie Procedure afspraken met medezeggenschap inzake Science in Amsterdam Onderwijs.

6 Van: Karen Maex Aan: Kernteams samenwerking FALW, FEW, FNWI Datum: 8 april 2014 Begin dit jaar is besloten de verdere samenwerking tussen FNWI, FALW en FNWI langs de hiërarchische lijn van de instellingen op te bouwen. Samenstelling kernteams Zoals eerder met de instituten en afdelingen is besproken, wil ik de vertaling van plannen en visies van de staande organisatie naar gezamenlijke projecten in handen geven van acht kernteams die elk een virtueel departement vertegenwoordigen: 1 Physics & Astronomy 2 Chemistry & Molecular Life Science for Sustainability 3 Mathematics & Logic 4 Neuroscience 5 Earth & Ecology 6 Informatics 7 Chemistry & Molecular Life Science for Human Health 8 Interdisciplinary Units Ieder kernteam bevat vijf tot tien sleutelpersonen. Betrokken onderzoeksdirecteuren en afdelingshoofden maken per definitie deel uit van de kerngroep. Daarnaast omvat elke kerngroep enkele medewerkers die een inhoudelijke sleutelrol vervullen in het gerelateerde onderwijs, bijv. opleidings- en onderwijsdirecteuren. Opdracht aan kernteams 1. Stel een meerjarig strategisch plan op met de wetenschappelijke expertise/accenten waarop wordt ingezet. Het plan kijkt minstens drie jaar vooruit maar maakt ook een doorkijk voor 10 jaar, rekening houdend met de projectie voor vrije ruimte door natuurlijk verloop (emeritaat/pensionering) per afdeling/onderzoeksinstituut. 2. Vertaal het strategisch plan naar een concrete invulling van de samenwerking op het gebied van onderzoek en mogelijke valorisatie. 3. Vertaal het strategisch plan naar een concrete invulling van de samenwerking op het gebied van onderwijs: Aan welke (onderdelen van) opleidingen kan het virtuele departement een bijdrage leveren (incl. minoren en majoren, denk ook aan opleidingen buiten FNWI, FEW of FALW)? Voor welke opleidingen wordt een joint degree nagestreefd? Welke opleidingen zullen opleidingen worden met een gezamenlijk programma en voor welke wordt gezamenlijk toegewerkt naar een gedifferentieerd programma? Voor het uitwerken van de ideeën op het gebied van onderwijs kan het kernteam verkenningscommissies instellen waarin inhoudelijke expertise wordt samengebracht. Daarbij worden in principe de volgende stappen onderscheiden. Een 1 e verkenningscommissie onderwijs adviseert het kernteam over de oplijsting van de opleidingen (Bachelor en Master) en stelt een eerste inventaris op van vragen, zorgen, knelpunten en kansen. Een 2 e verkenningscommissie onderwijs buigt zich over de visie op het onderwijsportfolio, de strategisch positionering van de opleidingen in het portfolio en mogelijke samenwerkingen. Studenten maken deel uit van dit team.

7 Een 3 e verkenningscommissie onderwijs krijgt als opdracht keuzes uit te werken voor de organisatie van het onderwijs. Studenten maken deel uit van dit team. De 2 e en 3 e verkenningscommissies zullen samengesteld worden in nauw overleg met het team directeuren onderwijs (TDO) bestaande uit de onderwijsdirecteuren van FNWI, FALW en FEW. De rapporten van verkenningscommissies worden door het kernteam ter kennisname gebracht van de decaan. De decaan bespreekt alle rapporten met het Directieteam van de FNWI en het Faculteitsbestuur van FEW en FALW. Relatie tot team directeuren onderwijs (TDO) Plannen voor het onderwijs worden afgestemd met TDO, bestaande uit Michel Haring, Johan Vermeer en Nellie Harms. Voor specifieke onderwijs gerelateerde vraagstukken zullen door het TDO projectteams worden ingesteld. Deze zullen onder meer adviezen uitbrengen over een gezamenlijke onderwijsvisie en internationaliseringsstrategie, de inrichting van een gemeenschappelijke ondersteuningsorganisatie, doorontwikkeling Datanose, onderwijs financiën, de joint degree aanvragen, kwaliteitszorg en honoursprogramma s en een voorstel maken voor één OER A en één Regels & Richtlijnen van Examencommissies. Het team directeuren onderwijs onderhoudt tevens de contacten met de NVAO en stemt activiteiten af met UvA en VU centraal. Het team directeuren onderwijs is verantwoordelijk voor de verdere uitwerking van de organisatie en de randvoorwaardelijkheden van het onderwijs. Timing Elke kerngroep doet uiterlijk 1 mei 2014 een voorstel aan de decaan voor de fasering die zij passend acht voor de situatie van het betreffende virtueel departement. De decaan heeft op regelmatige basis contact met de aanspreekpersoon van elk kernteam om voortgang te bespreken.

8 Advies 1e Verkenningscommissie Onderwijs, Earth, Ecology & Environment Willem Bouten, Jacintha Ellers, Wim van Westrenen, allen tevens lid van kernteam E&E Jeroen Aerts (IVM), Maarten Boerlijst (tevens lid van kernteam CMLS), Erik Cammeraat, Nico van Straalen, Coyan Tromp (IIS), Hubert Vonhof 12 juli, Aanleiding en werkwijze Vanuit het kernteam Earth & Ecology is een 1e verkenningscommissie onderwijs ingesteld met de opdracht om het kernteam te adviseren over de bachelor- en masteropleidingen die binnen het domein vallen, en een inventarisatie te maken van vragen, zorgen/knelpunten en kansen. "Binnen het domein" is ruim geïnterpreteerd, om te voorkomen dat er opleidingen en kansen tusen wal en schip vallen. Jeroen Aerts (IVM) en Coyan Tromp (IIS) is gevraagd om in de commissie deel te nemen zodat ook interdisciplinaire verbanden in de discussie betrokken konden worden. We hebben onderscheid gemaakt tussen 'huidige opleidingen waarvan wij ons eigenaar voelen' (daarmee bedoelen we opleidingen waarin wij het grootste deel van het onderwijs verzorgen en waar we in de volgende inventarisatiefase het initiatief zouden willen nemen) en 'onderwijs waarbij we betrokken willen zijn' (en waar we dus in de volgende fase over zouden willen meedenken). De verslagen van de eerdere verkenningen op het gebied van onderwijs waren beschikbaar. De belangrijkste aandachtspunten bij de discussies waren: 1. optimaliseren van de onderwijskwaliteit door afstemming en samenwerking 2. profilering van het grote geheel maar ook zichtbaarheid van de individuele tracks 3. onderwijs en onderzoek sterk gekoppeld, met name in het master onderwijs 4. huidige studentenaantallen in de opleidingen en de te verwachten trends 2. Oplijsting van de opleidingen In de onderstaande tabel zijn de huidige Bachelor en Master opleidingen weergegeven die (deels of geheel) in het domein Earth en Ecology vallen met de huidige studenteninstroom per jaar en andere betrokken faculteiten. In totaal zijn er 5 Bachelor-opleidingen en 7 Master-opleidingen waar wij eigenaar van zijn,. Voor deze opleidingen ligt voor het grootste deel van het gegeven onderwijs de verantwoordelijkheid binnen het domein Earth &Ecology. Het ligt voor de hand dat in de volgende inventarisatiefase Earth & Ecology initiatiefnemer zal zijn bij de coördinatie van toekomstige ontwikkelingen tussen verschillende betrokken partijen. Bsc opleidingen # studenten per jaar Samenwerking BSc Aardwetenschappen (VU) 65 BSc Biologie (UvA) 65 BSc Biologie (VU) 30 BSc Future Planet Studies (UvA) 150 (groeiend) UvA-FMG 1

9 FPS met major AW of Bio 70 BSc Aarde & Economie (VU) 70 VU-FEWEB Msc opleidingen MSc Earth Sciences (VU) 45 VU-FEWEB voor Earth and Economics track MSc Earth Sciences (UvA) 20 MSc Hydrology (VU) 20 MSc Biological Sciences (UvA) tracks Ec&Ev and Lim&Oc 40 MSc Biology (VU) 10 MSc Ecology (VU) 15 MSc Env. & Res. Man. (VU) 70 IVM is eigenaar Daarnaast zijn er een aantal opleidingen waar Earth & Ecology in de huidige situatie een deel van het onderwijs verzorgt, maar waarvan wij geen eigenaar zijn. Het spreekt voor zich dat bij de toekomstige invulling van deze opleidingen Earth & Ecology betrokken wil zijn en blijven. Het gaat daarbij om de volgende opleidingen: BSc opleidingen: -Beta-Gamma (UvA) -Scheikunde (UvA) -Psychobiologie (UvA) -Biomedische Wetenschappen (VU) -Gezondheidswetenschappen (VU) -Gezondheid en leven (VU) MSc opleidingen: - MSc Biological Sciences, track Green Life Sciences (UvA) - Forensic Sciences (UvA) - Analytical Sciences (UvA) 3. Eerste inventaris van kansen, knelpunten en vragen 3a. Kansen De brede en complementaire onderzoeksthema s binnen Earth & Ecology bieden uitstekende kansen om door nieuwe inrichting van het onderwijs in een samenwerking tussen UvA en VU de kwaliteit van onderwijs verder te verhogen en een verrijkt aanbod aan opleidingen te realiseren. Deze kwaliteitsslag kan gemaximaliseerd worden door het combineren van opleidingen/tracks met een te kleine instroom met als doel een verhoogde efficiëntie en een betere afstemming tussen de opleidingen; die tijdwinst geeft docenten meer tijd voor onderwijs. Hieronder zijn voor Bachelor en 2

10 Master onderwijs de overwegingen per huidige opleiding weergegeven, met specifieke mogelijkheden om nieuwe kansen te benutten. Bachelor onderwijs In het BSc onderwijs ziet de verkenningscommissie mogelijkheden voor een breed palet aan opleidingen waarbij er drie pijlers zijn: de meer klassieke monodisciplinaire opleidingen Biologie en Aardwetenschappen aan weerszijden van het palet en een interdisciplinaire pijler met FPS en A&E in het midden die aansluit bij interesses van studenten in maatschappelijke uitdagingen/toepassingen. De volgende overwegingen spelen een rol: BSc Biologie - De VU en UvA biologie opleidingen zijn in marktaandeel de kleinste biologie opleidingen in Nederland met een stijgende maar nog relatief geringe instroom. Er zijn reeds verkenningen geweest om de beide BSc s te combineren en hier lijken inhoudelijk weinig belemmeringen te liggen. Samenvoegen tot één Biologie-opleiding biedt een uitgelezen kans om de beste docenten en toponderzoekers van beide campussen bij het curriculum te betrekken, en een sterke opleiding neer te zetten. BSc Aardwetenschappen(VU) De BSc Aardwetenschappen aan de VU loopt goed met een solide studenteninstroom en goede evaluaties. Bij de UvA is expertise aanwezig die deze opleiding verder zou kunnen versterken, een gezamenlijke opleiding is daarom ook hier een goede kans. BSc Future Planet Studies (UvA) & BSc Aarde & Economie (VU) - Deze opleidingen kennen een grote instroom en liggen in elkaars verlengde maar lijken in verschillende vijvers te vissen. Kansen liggen er zowel bij een gecombineerde opleiding als bij afzonderlijke opleidingen die zich sterk ten opzichte van elkaar profileren. De 2e verkenningscommissie zal zich moeten buigen over de volgende: Welke winst is er te halen uit samenwerking A&E en FPS? Hoe profileren zij zich als ze afzonderlijk doorgaan, in programmering en toekomstperspectief voor studenten? Hoe kan voldoende docent capaciteit worden geleverd? Wat is de gewenste bandbreedte in instroom? 3

11 Master onderwijs Het Master onderwijs kan in grote lijnen gedragen worden door vergelijkbare pijlers als bij het BSc onderwijs: monodisciplinaire klassieke opleidingen Earth Sciences en Biology en een thematische master of cluster van tracks. Een vraag is hoe het MSc onderwijs het beste ingedeeld kan worden: 3 aparte Masters met ieder 2-3 tracks of een overkoepelende master met 6-9 verschillende tracks die het gehele spectrum omvat? De 2e verkenningscommissie zal deze 2 scenario s moeten uitwerken m.b.t. inhoud, accreditatie, profilering, herkenbaarheid, aansluiting onderzoek, positionering in Nederland, uitstroomprofiel, etc. Specifieke overwegingen per master opleiding zijn: MSc Earth Sciences Deze masteropleiding heeft voldoende instroom voor het aanbieden van minstens 2 tracks (meer oppervlakte-gericht en meer diepte-gericht), waarbij vooral aan de oppervlaktekant kansen liggen door het samenbrengen van VU en UvA expertise. MSc Biology - Deze algemene Master heeft momenteel een lage instroom en veel cursussen worden gedeeld met de specialistische masters. De vraag is of deze master voort moet bestaan; de verkenningscommissie adviseert van niet. MSc Ecology en MSc Biological sciences track E&E - Deze masters hebben al een joint program gegeven door IBED en AEW, tot tevredenheid van docenten en studenten. MSc Biological sciences track L&O - Deze track heeft een goede instroom en neemt een eigen niche in binnen het palet van master tracks. MSc Hydrology - De vraag is hoe invulling gegeven gaat worden aan de huidige MSc Hydrology. Gesprekken hierover zijn gaande op de VU. Een mogelijkheid is om deze master in samenwerking met het IVM een meer thematische en interdisciplinaire invulling te geven. Naast deze bestaande tracks, ziet de commissie specifieke mogelijkheden om een aantal nieuwe mastertracks te ontwikkelen: Molecular evolution - Zowel IBED-UvA en AEW-VU, en zeker in combinatie, bezitten een sterkte op het gebied van de moleculaire benadering van evolutionaire en ecologische processen. De vraag is hoe we moleculaire (evolutie)biologie de gewenste aandacht geven binnen het palet aan tracks? Masterstudenten met interesses in deze richting kunnen momenteel niet goed bediend worden door het onderwijs in de bestaande tracks en een dergelijke track kan ook interessant zijn voor BScstudenten Biomedische Wetenschappen met een evolutionaire interesse. Belangrijk is de profilering tov de track E&E en MSc Ecology en een goede afstemming met o.a. track Green Life Sciences. Thematische Mastertracks - Door samenwerking tussen UvA/VU wordt het nu mogelijk om één of meer thematische (multi-/interdisciplinaire) Mastertracks te ontwikkelen, op het grensvlak van het onderzoek van Earth, Ecology & Environment en aansluitend op onze eigen BSc programma s (met name FPS/ A&E). De vraag is welke inhoud/thema s gekozen worden om de thematische master(tracks) in het middendomein een sterke positie te geven. Er is gesproken over het Anthropocene (slechts voorlopige werknaam) waarin de invloed van het menselijk handelen op het functioneren van de aarde centraal staat. Mogelijke tracks zouden hierbij kunnen zijn Water Science (wellicht in combinatie met alternatieve invulling MSc Hydrology) en een Global Change & Adaptation (voorlopige werknaam). Het is vooral van belang om een goede visie te ontwikkelen waarbij de belangstelling van studenten, de koppeling tussen onderwijs en onderzoek, en toepassing 4

12 in de maatschappij als uitgangspunten dienen. Met bovenstaande overwegingen en kansen in acht genomen, zien wij in grote lijnen het onderwijsaanbod binnen het domein Earth & Ecology als weergegeven in onderstaand schema. Met BSc opleidingen met instroom van in totaal ruim 400 studenten en 1-3 masteropleidingen met in totaal 6-9 tracks waarbij studenten uit elke BSc opleiding in principe moeten kunnen doorstromen naar ten minste 2 van onze MSc tracks. De Environmental Resource Management (ERM) master van het IVM is in het bovenstaande niet besproken maar kan mogelijk als gamma master de thematische cluster versterken. 3b. Vragen: Los van bovenstaande kansen en de vragen die zich bij de uitwerking daarvan zullen voordoen, hebben we de volgende vragen voor de 2e verkenningscommissie: - Wat zijn de mogelijkheden voor betrokkenheid bij een BSc Life Sciences, en wat is de profilering ten opzichte van BSc Biologie? De vraag is of een dergelijke BSc extra studenten gaat trekken? - Willen we binnen de Master streven naar een door de KNAW erkende topmaster? - Bieden we in de Master opleidingen alleen een 2-jarig wetenschappellijk traject aan, of ook minoren en/of majoren, bijvoorbeeld op terrein van didactiek, entrepreneurschap, management? Zo ja, welke tracks en hoe georganiseerd? Voor een deel zijn de antwoorden op deze en andere vragen afhankelijk van de posities die E&E en het IVM en de andere kernteams ten opzichte van elkaar zullen innemen. 3c. Mogelijke knelpunten: - Bemensing van het onderwijs, hierbij spelen 3 aspecten een rol: 1) koppeling onderzoek/onderwijs, docent/onderzoeker capaciteit is niet per definitie in evenwicht met studentenbelangstelling voor de diverse (master-)tracks; 2) per MSc track voldoende begeleidingscapaciteit voor de onderzoeksprojecten; 3) onderwijs in opleidingen waar we geen eigenaar van zijn moet ook in de bemensingsberekeningen meegenomen worden en het is onduidelijk waar de prioriteit ligt als er conflicten in bemensing zijn van dit onderwijs t.o. het onderwijs waar wij eigenaar van zijn. - Koppeling BSc-MSc en toelatingseisen van MSc-tracks. Bv. aansluiting tussen FPS/A&E en monodisciplinaire MSc, en vice versa, tussen monodisciplinaire BSc en thematische MSc in het middendeel. - Het roostermodel moet een uniform schema kennen, zodat de mogelijkheden tot uitwisseling tussen BSc s en tussen MSc s zo groot mogelijk zijn. Naast bovenstaande punten zijn er nog een aantal meer algemene knelpunten die niet specifiek zijn voor E&E, en ook niet binnen E&E kunnen worden opgelost. Een wat ons betreft complete lijst 5

13 hiervan is reeds opgesteld door de 1e verkenningscommissie van CMLS. Ter volledigheid zijn deze punten hieronder nogmaals gekopieerd: 1) Organisatievorm van het onderwijs: geïntegreerd in virtuele departementen of los in schools/colleges. Hier dient op korte termijn een helder besluit door de FB s genomen te worden. Dat zal verdere samenwerking op alle punten versoepelen en duidelijkheid scheppen. 2) Financiële kaders/allocatiemodellen van UvA en VU verschillen nogal sterk. Dat is een serieus zorgpunt, de systemen zijn dusdanig verschillend dat momenteel niet goed overzien kan worden wat de gevolgen voor betrokken staf en studenten is. Bij de keuze voor een financiëel kader dient het effect daarvan op de onderwijskwaliteit goed in kaart te worden gebracht. 3) Administratieve systemen: inschrijvingen bij opleidingen, vakken, tentamens; cijferregistratie systemen; diploma s; examenreglementen; toelatingsbeleid etc etc 4) Ervaring met samenvoegen van de kleinere BSc opleidingen (o.a. Scheikunde) leert dat dit goed geregeld moet zijn voordat aan joint programma s/joint degree s wordt gewerkt. Voor elke opleiding een centraal loket met een eenduidig administratief systeem is een must. 5) Marketing, voorlichting, matching en werving. Goede afspraken zijn noodzakelijk, bij gezamenlijke opleidingen als opleiding opereren en niet als college cq school is cruciaal. 6) Faciliteiten, ruimte, gebouwen. Goede toekomstgerichte scenario s noodzakelijk om voorziene groei van studentenaantallen op te kunnen vangen en bestaande capaciteitsproblemen (collegezalen en practicumruimte) op te lossen. 7) Additionele Kwaliteits Eisen bij positionering van de bacheloropleidingen moet de toelaatbaarheid tot de verschillende masteropleidingen niet in de weg zitten. 8) Door onduidelijkheid over het samenwerkingsproces in het β-cluster Amsterdam kan reputatieschade bij opleidingen optreden 6

14 Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen Faculteit der Exacte Wetenschappen Bijeenkomst Kernteam Earth & Ecology Datum: woensdag 10 september 2014 Tijd: uur uur Aanwezig Kernteamleden: Rien Aerts, Jeroen Aerts, Willem Bouten, Han Dolman, André de Roos, Pim de Voogt Staf uit de faculteiten: Mariska Enneking, Gert Grift, Michel Haring, Hubertus Irth, Karen Maex, Coralie Pluut, Peter van Tienderen Verslag Toelichting op proces Het kernteam laat weten dat de voorliggende stukken nog niet zijn bediscussieerd met staf en studenten. De stukken zijn door het kernteam opgesteld met de intentie om vanuit drie thema s gezamenlijk verder te komen. Wat er nu ligt, kan besproken gaan worden in de instituten/afdelingen. Over een paar weken zou er dan een totaalrapport kunnen liggen. Onderwijs Eerder op de middag is het kernteam IVM langs geweest met een aantal overlappende ambities, met name op het gebied van onderwijs. Aan hen is gevraagd om voor de tweede verkenningscommissie onderwijs aan te sluiten bij Earth & Ecology. Ook vertegenwoordigers van TDO, Interdisciplinary Unit, Athena èn studenten zullen daarbij aansluiten. Het plan van deze commissie beschrijft de visie op onderwijs en stelt een onderwijsportfolio tot 2020 voor. Het plan is eind november gereed. Vooral voor de programma s van 2015/2016 is deze deadline strak. Op 22 september worden procesafspraken met de facultaire studentenraad gemaakt. Karen vraagt naar de visie op de Biologie opleidingen, ziet het kernteam deze convergeren of divergeren? Dit moet nog besloten worden. Ook over de opleidingen FPS en Aarde en Economie wordt nog nagedacht. Het zou weleens zo kunnen zijn dat de twee opleidingen verschillende type studenten aantrekken. Dit wordt nog onderzocht. Onderzoek De slide in de presentatie over het onderzoek kan gebruikt worden als kader om te concretiseren. De vraag is hoe EEE zich verhoudt tot andere sustainability instituten in Nederland en Europa (omgevingsverkenning). Locatie Zeker over opleidingen die samen met andere faculteiten gegeven worden, wordt verhuizing zeer zorgvuldig overwogen. De komst van SRON naar het Science Park is voor Earth & Ecology belangrijk. De verwachting is dat het besluit niet lang meer op zich laat wachten. Op dit moment wordt gewerkt aan een document waarin de inhoudelijk propositie wordt uitgewerkt. In het nieuwe gebouw komen de labs voor SRON, Aardwetenschappen en het Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek. Concretisering van de locatie en verhuizingen volgt eind november. Governance Page 1 of 3

15 Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen Faculteit der Exacte Wetenschappen Over governance heeft het kernteam vragen/zorgen: (a) Wat zijn de kaders? Karen laten weten dat niet één model, maar wel aantal uitgangspunten voor governance zullen worden opgesteld. De komende jaren zal de bestaande lijnorganisatie nog dominant zijn. Binnen dit kader zullen samenwerkingsovereenkomsten worden opgesteld waarin de groepen ruimte moeten hebben om zich te organiseren. (b) Governance is ingewikkeld zolang er verschillende bedrijfsvoeringssystemen zijn. Over deze zorg laat Karen weten dat in 2015 het onderwijs en onderzoek bij de VU worden ontvlochten en dat de financiële modellen naar elkaar toe groeien. (c) Gezien de verhuisdata blijft Earth & Ecology geruime tijd een virtueel departement. Door de lange tijdshorizon is het lastig om de samenwerking hoog op de agenda te houden. Ieder jaar moet er duidelijke progressie in het geheel zichtbaar zijn. Communicatie De afdelingen Communicatie gaan meer informatie in de organisatie brengen (via beeldschermen, website en bestaande nieuwsbrieven). Hiervoor willen ze graag eén contactpersoon per kernteam met wie ze informatie kunnen uitwisselen. Het kernteam laat weten na vrijdag een naam door te geven. Afspraken 1. TDO maakt procesafspraken met de facultaire studentenraad en informeert de kernteams hierover. Actiehouder: Team Directeuren Onderwijs Tijdpad: uiterlijk 25 september Studenten worden actief betrokken in de gesprekken over de toekomst van het onderwijs. Actiehouder: kernteam Earth & Ecology Tijdpad: per direct en voortdurend 3. De tweede verkenningscommissie Onderwijs bestaat uit vertegenwoordigers van het kernteam Earth & Ecology, kernteam Environmental Sciences, TDO, Interdisciplinary Unit, Athena èn studenten. Het TDO doet in overleg met betrokkenen een voorstel aan de decaan voor samenstelling van deze commissie. Actiehouder: TDO Tijdpad: uiterlijk 29 september Na goedkeuring van de samenstelling door de decaan, start deze commissie eind september en komt eind november met een plan waarin de visie op onderwijs en een voorstel voor onderwijsportfolio tot 2020 zijn opgenomen. Actiehouder: tweede verkenningscommissie EEE Tijdpad: gereed 30 november 2014 Page 2 of 3

16 Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen Faculteit der Exacte Wetenschappen 5. Onder de zittende studenten FPS en Aarde en Economie wordt een onderzoekje gedaan om de type studenten in kaart te brengen. Actiehouder: kernteam Earth & Ecology Tijdpad: gereed 30 november Bij de uitwerking van de onderzoeksparagraaf in het strategische plan wordt een benchmark opgenomen. Actiehouder: kernteam Earth & Ecology Tijdpad: gereed 30 november De decaan maakt een kader voor de governance van het virtuele departement. Actie: decaan Tijdpad: besluitvorming eind oktober Locatie en verhuizing (inclusief ecologie) in verband met SRON concretiseren. Actiehouder: Hubertus Irth Tijdpad: voor 1 januari Het kernteam E&E geeft een contactpersoon voor de communicatie door aan Coralie Pluut en/of Valeria Huisman. Actiehouder: kernteam Earth & Ecology Tijdpad: gereed 29 september 2014 Vervolg Er wordt een vervolgbijeenkomst gepland (deels gezamenlijk met Earth & Ecology) voor eind november/begin december. Page 3 of 3

17 Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen Faculteit der Exacte Wetenschappen Bijeenkomst Kernteam Environmental Sciences Datum: woensdag 10 september 2014 Tijd: uur uur Aanwezig: Kernteamleden: Jeroen Aerts, Pieter van de Beukering, Frank Biermann, Jacob de Boer, Pim Leonards, Philipp Pattberg, Ad van Dommelen Staf uit de faculteiten: Mariska Enneking, Gert Grift, Michel Haring, Nellie Harms, Hubertus Irth, Karen Maex, Coralie Pluut, Peter van Tienderen Verslag Vragen over de documentatie Over de positie van Environmental Economy geeft de decaan mee dat er eerst gekeken moet worden of we dat niet al in huis hebben. Onderwijs Het kernteam presenteert de onderwijsplannen. In grote lijnen: - Opzetten Amsterdam Graduate School op het gebied van environmental sciences. - Doorontwikkelen éénjarige master Environmental Resource Management. - Opzetten tweejarig onderzoeksmasterprogramma op het gebied van Sustainability Sciences. - Samenwerking UvA/VU inzake mastertrack environmental science zoeken. - Nieuw bachelorprogramma opzetten en/of samenwerking Future Planet Studies en AUC versterken. Het onderwijsportfolio heeft een grote overlap met die van het virtuele departement Earth & Ecology. Daarom vraagt Karen aan het kernteam om aan te sluiten bij het kernteam Earth & Ecology. De tweede verkenningscommissie zal daarnaast bestaan uit vertegenwoordigers van TDO, Interdisciplinary Unit, Athena èn studenten. Het plan van deze commissie beschrijft de visie op onderwijs en stelt een onderwijsportfolio tot 2020 voor. In het brede onderwijsportfolio worden de klemtonen voor de opleidingen beschreven. Met andere woorden, de opleidingen worden ten opzichte van elkaar gepositioneerd. Het plan beslaat bestaande opleidingen en niet nieuwe opleidingen. Op 22 september maakt het TDO procesafspraken met de facultaire studentenraad. Studentbetrokkenheid Het is belangrijk om in een vroeg stadium en bij zoveel mogelijk onderwijsgerelateerde zaken studenten te laten meepraten. Karen laat weten dat studentbetrokkenheid onmisbaar is in de samenwerking. Binnenkort worden met de facultaire studentenraad procesafspraken gemaakt. Het TDO zal daarna de kernteams hierover informeren. Onderzoek Op basis van de presentatie wordt het kernteam verzocht om in hun strategisch plan een benchmark op te nemen. Hoe en met wie vergelijkt het virtuele departement zich? Ook wordt gevraagd om focus aan te brengen in het onderzoek. Op welke thema s profileert het virtuele departement zich? Het thema water is sowieso één van de thema s. Prioritering Gezien de grote hoeveelheid wordt een prioritering aangebracht in het aantal acties. Het onderwijsportfo- Page 1 of 2

18 Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen Faculteit der Exacte Wetenschappen lio heeft prioriteit en voor onderzoek concentreert het kernteam zich op het thema water. Wat onderwijs betreft is het nodig om voor de zomer van 2015 iets op de website te kunnen vermelden. Communicatie De afdelingen Communicatie gaan meer informatie in de organisatie brengen (via beeldschermen, website en bestaande nieuwsbrieven). Hiervoor willen ze graag eén contactpersoon per kernteam met wie ze informatie kunnen uitwisselen. Als contactpersoon van het virtuele departement zal Jacob de Boer ook contactpersoon voor de communicatie zijn. Afspraken 1. De tweede verkenningscommissie Onderwijs bestaat uit vertegenwoordigers van het kernteam Earth & Ecology, kernteam Environmental Sciences, TDO, Interdisciplinary Unit, Athena èn studenten. Het TDO doet in overleg met betrokkenen een voorstel aan de decaan voor samenstelling van deze commissie. Actiehouder: TDO Tijdpad: uiterlijk 29 september Na goedkeuring van de samenstelling door de decaan, start deze commissie eind september en komt eind november met een plan waarin de visie op onderwijs en een voorstel voor onderwijsportfolio tot 2020 zijn opgenomen. Actiehouder: tweede verkenningscommissie EEE Tijdpad: gereed 30 november Besluitvorming over onderwijsportfolio ten behoeve van publicatie op het web. Actiehouder: decaan Tijdpad: gereed december Jacob de Boer is contactpersoon voor communicatie. Actiehouder: Jacob de Boer en Coralie Pluut/Valeria Huisman Tijdpad: per direct Vervolg Er wordt een vervolgbijeenkomst gepland (deels gezamenlijk met Earth & Ecology) voor eind november/begin december. Page 2 of 2

19 Science in Amsterdam, Domein EE&E Opdracht Verkenningscommissie(s) - 2 domein EE&E Van: TDO Voor: Kernteam E&E, Maar ook voor: Kernteam E, Kernteam CMLS4S, Kernteam CMLS4HH Datum: 29 september 2014 Aanleiding Op 10 en 17 september hebben de diverse kernteams gerapporteerd aan de decaan. Op 26 augustus heeft de verkenningscommissie E&E gerapporteerd aan het TDO. Analyse Uit de rapportages komt het volgende beeld naar voren in het domein van de Aardwetenschappen en Biologie/Life sciences. Master opleidingen In het masterdomein kunnen de bestaande en gewenste opleidingen in drie groepen verdeeld worden. In groen is aangegeven welke opleidingen reeds bestaan. In oranje de opleidingen die bestaan, maar waar een programma wijziging nodig is, in blauw is aangegeven welke opleidingen op het wensen lijstje staan. Verder is in het bestaande onderwijs nog sprake van een paar tracks die op dit moment worden aangeboden, maar die niet als zodanig worden genoemd in de verslagen van de verkenningscommissies. Deze zijn ook toegevoegd in het overzicht zonder ze in te kleuren. Earth Sciences Beta Gamma Beta Biological Sciences M Earth Sciences- M Water M Biological Sciences solid earth Science -Ecology and M Earth Sciencessurface science M Earth Sciences- Geo-ecological Dynamics M Sustainable Sciences 10 M Earth Sciences Earth and economy M Earth Sciences Environmental M Global Change and Adaptation Evolution M Biological Sciences Molecular Evolution M Biological Sciences Limnology and Oceanography M Biological Sciences Green Life Sciences M Biological Sciences- General Biology management M 1 jarig ERM de Educatie variant voor leraar aardrijkskunde en leraar biologie moet nog in de plannen worden meegenomen. de opleiding M Biology aan de VU zal worden beeindigd. Bachelor opleidingen Ook de opleidingen in het Bachelor domein worden verdeeld in 3 groepen. Earth Sciences Beta-Gamma Biological Sciences B Aardwetenschappen B Future Planet studies B Biologie (UvA) B Aarde en Economie B Biologie (VU)

20 Science in Amsterdam, Domein EE&E De Verkenningscommissie 1 geeft aan dat er goede mogelijkheden zijn om te komen tot een Biologie programma in Amsterdam. Dat kan betekenen dat de twee opleidingen samengebracht worden in één joint degree. Er zijn echter in diverse gremia ideeën neergelegd om te komen tot een (Engelstalig) B programma in de Molecular Life Sciences/ Biomolecular sciences. Deze opleiding zou kunnen voortkomen, met het document de Nieuwe Biologie in het achterhoofd vanuit één van de bestaande Biologie opleidingen. Als we deze kant opgaan dan is samenwerken niet samenvoegen, maar juist divergeren en kansen benutten. Op basis van het rapport dat EE Verkenningscommissie 1 heeft uitgebracht stelt het TDO voor om een tweede verkenningscommissie (VC-2) van start te laten gaan. De onderstaande opdracht wordt aan VC-2 meegegeven. De samenstelling van de VC-2 is zodanig dat voor het tweede deel van de opdracht de VC-2 opgesplitst kan worden in drie subcommissies. Aan enkele van deze subcommissies worden vervolgens personen toegevoegd uit andere kernteams. Opdracht aan Verkenningscommissie 2 De oorspronkelijke opdracht van de decaan luidt (zie memo dd 8 april 2014): Een 2e verkenningscommissie onderwijs buigt zich over de visie op het onderwijsportfolio, de strategisch positionering van de opleidingen in het portfolio en mogelijke samenwerkingen. Studenten maken deel uit van dit team. Een 3e verkenningscommissie onderwijs krijgt als opdracht keuzes uit te werken voor de organisatie van het onderwijs. Studenten maken deel uit van dit team. De 2e en 3e verkenningscommissies zullen samengesteld worden in nauw overleg met het team directeuren onderwijs (TDO) bestaande uit de onderwijsdirecteuren van FNWI, FALW en FEW. Het TDO verzoekt het kernteam EE een verkenningscommissie-2 te vormen en de samenstelling voor te leggen aan het TDO. Het TDO hecht eraan dat in deze verkenningscommissie naast studenten, ook de opleidingsdirecteuren goed vertegenwoordigd zijn. De VC-2 krijgt de opdracht een rapport op te leveren waarin het strategisch onderwijsportfolio 2020 voor het betreffende domein is neergelegd. Het portfolio is besproken met studenten en met leden van andere kernteams daar waar eigenaarschap wordt gedeeld dan wel betrokkenheid is bij het onderwijs in het portfolio. Daarnaast krijgt de VC-2 de opdracht om de fasering aan te geven waarmee de verkenningscommissie denkt toe te kunnen werken van de huidige situatie naar de geschetste situatie zoals die in neergelegd in het strategisch portfolio. Deze laatste opdracht kan gezien worden als het voorwerk voor VC-3 die daadwerkelijk als een curriculum commissie details van de plannen kan gaan uitwerken. Vragen van TDO Bij het inventariseren van alle plannen van de diverse kernteams/ verkenningscommissie 1 hebben we de volgende vragen die we aan VC2 willen meegeven. 1. In de plannen van VC1 van E&E wordt een middencluster benoemd. Kernteam E noemt een voornemen om te komen tot een MSc Sustainable Sciences. VC-2 wordt gevraagd beide voorstellen mee te nemen in de vervolg verkenning om te komen tot een strategisch portfolio in het betreffende domein. Het is belangrijk dat VC-2 ook personen uit het kernteam E bevat. 2. TDO beveelt aan om toe te werken naar een aantal te onderscheiden masters in plaats van naar een overkoepelende opleiding met 6-9 tracks. Het TDO denkt hierbij aan max 3 masters

21 Science in Amsterdam, Domein EE&E met daarbinnen 3-4 tracks. Vooralsnog lijkt het samenbrengen onder een groot label wel een grote stap zeker in het kader van de medezeggenschap. 3. Vragen ten aanzien van het middencluster: a. Moet er in het middendomein één opleiding komen of meerdere? b. Kan Sustainable Sciences een track zijn binnen bestaande opleidingen; past het binnen de bestaande eindtermen? Kan deze track bv starten als track bij MPA van Athena? of Moet er een Toets nieuwe opleiding worden gestart? 4. Vragen ten aanzien van het earth cluster : c. Worden M Earth Sciences- surface science en M Earth Sciences- Geo-ecological Dynamics samengevoegd tot één track op termijn? Worden er drie tracks in de linker rij gedacht te zijn? 5. Vragen ten aanzien van het Biologie cluster o M Biological Sciences Molecular Evolution > dit is een nieuwe track. Wat is de overlap met de M Biomolecular Sciences? Wat is de overlap met de track Green Life sciences? o M Biological Sciences -Ecology and Evolution loopt nu onder twee croho s. Moet dit zo blijven t/m de heraccreditatie of willen jullie eigenlijk dit als joint degree aanvragen? 6. Wat gebeurt er met de tracks die er nu zijn, maar waarover niet wordt gerept in de plannen? 7. In de masteropleiding(en) moet minimaal plaats zijn voor een 1-jarige major die de eerstegraads opleiding in dit domein mogelijk maakt. Waar wordt deze major gepositioneerd? 8. Ten aanzien van het Bachelor domein bij bespreking in breder gremium. Er worden verschillende opties voorgelegd: 1. Eén B Biologie opleiding in Amsterdam 2. Twee opleidingen: Eén B Biologie opleiding in Amsterdam met daarnaast één B Molecular Life Sciences/ Biolmolecular Sciences 3. Twee B Biologie opleidingen waarvan het eerste jaar grotendeels identiek is, maar waarin studenten na het eerste jaar kunnen kiezen voor een major Biologie of een major Molecular Life Sciences/Biomolecular Sciences. In het eerste jaar is al de mogelijkheid om een keuzevak te volgen in de richting van de major. Voor het Bachelor deel is het essentieel dat de verkenningscommissie 2 wordt aangevuld met docenten en studenten uit het Chemistry en Molecular Life (Groen + Rood) domein en wellicht uit het domein Neurosciences.

22 Department of Earth and Ecology Our ambition The overall goal of the Department of Earth and Ecology is to create a single coherent organization that unites the unique qualities of the current departments in order to sustain and further increase its position as an international top player in its field (top 3 Europe). The overarching aim is to understand the processes and feedbacks that control the functioning of the Earth system in interaction with all its components and drivers. Our strategy To achieve this ambition we take our existing disciplinary excellence and strength as the starting point to develop further collaboration at the interface of these research themes. The current departments (Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics, Department of Earth Sciences, Department of Ecological Science) are well placed to achieve this goal given their complementary breadth of disciplines, ranging from solid Earth science and molecular ecology to resilience of ecosystems and climate. Reinforcing scientific alliances across disciplines from Earth to ecology will make it possible to address key societal challenges in the areas of climate change, resilience of life, and environmental hazards and create a unique profile to this department nationwide and internationally. This will allow us to address important societal challenges in management of resources, adaption to global change and environmental risks. Excellence in Research We have formulated five research themes through which we will capitalize on the added value of the department s complementarity, bringing together groups at VU and UvA: Water Science - spanning all aquatic habitats from terrestrial freshwater to oceans, addressing questions from hydrology to ecology at the interface of society Eating and Cheating: interactions and feedbacks between species and their environment Biogeochemical cycles: from microbe to globe and from seconds to eons. History and future of life, climate and environment on Earth Formation and evolution of Earth and Earth- like planets (Geology of the solid earth and Are we alone? a joint initiative between EE, SRON and Astronomy) Excellence in teaching Our goal for the teaching program is to provide a set of excellent joint BSc and MSc programs that attract national and international students. The BSc programs will cover biology, earth science, and multidisciplinary studies, such as Future Planet Studies and Earth & Economy. This will prepare about

23 BSc students for a career in this field, be it in science, policy or business. Our strategy for the MSc programs is to strongly link them to our top research, as is currently the case for MSc programs in Earth Sciences, Ecology and Biological Sciences. In addition to continuing these successful MScs, we will develop programs in Water Science, Global Change, and Environmental Resource Management, which offer the possibility to train talented students to develop interdisciplinary skills necessary for addressing questions of great societal relevance. Development of facilities Our current disciplinary excellence and strength is to a large extent based on our use and development of innovative technologies. Our ambitions in research and teaching require that we maintain and strengthen our leading position in advancing these modern technologies. This requires continued development of high quality infrastructure, more specifically state- of- the- art experimental facilities (e.g., greenhouses, climate rooms, aquatic microcosms, erosion lab) and laboratories (e.g., evolutionary genetics, environmental and geochemistry, microbial ecology) and facilities for computation and big data analyses of complex coupled systems. Crucial for the success of the Department will be a shared location at the Science Park, where we will greatly benefit from the direct vicinity of research institutes like SRON, AMOLF, NLeSC, SURFsara, and CWI. Strategic questions How do we strike an optimal balance between the increasing dependency on personal grants and our strategic vision as an interdisciplinary research environment in the field of Earth and Ecology? How can we position the Department to be attractive as a physical location for establishment of relevant new research partners (e.g. NIOZ)? What is the best strategy to become an international top player, what actions, choices are required to achieve such a top position? Should we strive for increased collaboration with (corporate) business, and if yes, in what form? We have a great interest in innovative research methodologies. What is the best strategy to improve our innovation agenda as the scientific field of Earth and Ecology does not lend itself to obtain patents, whereas much of the funding is short term and innovation driven? Core theme, Earth and Ecology

24 Beste collega/student, Hierbij word je uitgenodigd om deel te nemen in de 2e gezamenlijke VU-UvA verkenningscommissie onderwijs Earth, Ecology and Environment. Kun je per omgaande aangeven of je hiervoor beschikbaar bent. Het gaat om 4 bijeenkomsten. We zijn ons ervan bewust dat het kort dag is en dat misschien niet iedereen kan. Als je meer dan één (of twee) keer verhinderd bent, is het misschien beter dat je plaats door een ander wordt ingenomen. Voor een vervanger dan graag een suggestie. Kun je even in bijgaand spreadsheet invullen wanneer je wel/niet aanwezig bent en deze terugsturen naar Op verzoek van de decaan, heeft een 1e verkenningscommissie onderwijs van het kernteam Earth & Ecology (E&E) een advies geformuleerd met betrekking tot het onderwijs in het domein Earth, Ecology & Environment (zie bijlage "Advies 1e Verkenningscommissie Onderwijs_EEE.pdf"). Earth & Ecology bestond uit vertegenwoordigers van IBED (UvA), AW (VU) en AEW (VU). Voor dit advies zijn ook gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van het IVM (VU). Ter informatie voegen we ook nog een korte notitie van het domein Earth & Ecology toe. Hierin staan ook de onderzoeksdoelen kort beschreven "IAB-text.pdf". Recent is de 2e verkenningscommissie onderwijs ingesteld door het Team Directeuren Onderwijs (TDO), met de opdracht: De VC-2 krijgt de opdracht een rapport op te leveren waarin het strategisch onderwijsportfolio 2020 voor het betreffende domein is neergelegd. Het portfolio is besproken met studenten en met leden van andere kernen daar waar eigenaarschap wordt gedeeld dan wel betrokkenheid is bij het onderwijs in het portfolio. Daarnaast krijgt de VC-2 de opdracht om de fasering aan te geven waarmee de verkenningscommissie denkt toe te kunnen werken van de huidige situatie naar de geschetste situatie zoals die in neergelegd in het strategisch portfolio. Deze laatste opdracht kan gezien worden als het voorwerk voor VC-3 die daadwerkelijk als een curriculum commissie details van de plannen kan gaan uitwerken" Een uitvoeriger versie van de opdracht is te lezen in de bijlage " Opdracht Verkenningscommissie 2 - TDO EE.docx". Er worden 3 teams gevormd voor respectievelijk Earth, Ecology en Environment. Het gaat hierbij zowel om het BSc als om het MSc onderwijs. De teams leveren eind november een eindrapport aan de decaan. Hiervoor worden 4 bijeenkomsten gepland (zie rooster bijlage 3). De tijdsdruk wordt veroorzaakt doordat een aantal beslissingen op korte termijn genomen moeten worden. Dat betekent dus dat er tijdens het overleg prioriteit wordt gegeven aan deze punten. Het betekent ook dat mogelijk niet alle onderwerpen voldoende besproken kunnen worden en dat we open einden in het eindrapport zullen aangeven. Op 23 oktober is de aftrap. We beginnen dan met een korte introductie en kennismaking. Daarna splitsen we meteen in drie groepen. Per groep wordt dan een agenda voor de komende weken gemaakt en de discussiepunten kort besproken om te kijken in welke mate de neuzen dezelfde kant op staan. Tot slot komen de drie groepen weer bij elkaar om punten die voor alle groepen van belang zijn weer uit te wisselen. De 2e en 3e bijeenkomst zullen per groep afzonderlijk plaatsvinden De 4e bijeenkomst zal worden gebruikt om conclusies uit te wisselen en het rapport voor te bereiden.

Advies 1e Verkenningscommissie Onderwijs, Earth, Ecology & Environment

Advies 1e Verkenningscommissie Onderwijs, Earth, Ecology & Environment Advies 1e Verkenningscommissie Onderwijs, Earth, Ecology & Environment Willem Bouten, Jacintha Ellers, Wim van Westrenen, allen tevens lid van kernteam E&E Jeroen Aerts (IVM), Maarten Boerlijst (tevens

Nadere informatie

ADVIES. 1e Verkenningscommissie. Onderwijs Chemistry & Molecular Life Science for Sustainability

ADVIES. 1e Verkenningscommissie. Onderwijs Chemistry & Molecular Life Science for Sustainability ADVIES 1e Verkenningscommissie Onderwijs Chemistry & Sustainability Sape Kinderman, Stanley Brul, Hans van der Spek, Maarten Boerlijst, Romano Orru Datum: 15 Mei 2014 1. Aanleiding In het kader van het

Nadere informatie

Bèta samenwerking UvA en VU Informatie voor studenten April 2015

Bèta samenwerking UvA en VU Informatie voor studenten April 2015 Bèta samenwerking UvA en VU Informatie voor studenten April 2015 Toelichting voor opleidingsdirecteuren De decaan wil studenten op de hoogte houden van de ontwikkeling van de samenwerking met de VU betafaculteiten.

Nadere informatie

Virtual department Interdisciplinary Units. Afd. Athena Afd. Gezondheidswetenschappen Institute of Interdisciplinary Studies

Virtual department Interdisciplinary Units. Afd. Athena Afd. Gezondheidswetenschappen Institute of Interdisciplinary Studies Virtual department Interdisciplinary Units Afd. Athena Afd. Gezondheidswetenschappen Institute of Interdisciplinary Studies Samenstelling teams Kernteam: GW: Maurits van Tulder, Marjolein Visser, Lothar

Nadere informatie

Bètasamenwerking UvA en VU Karen Maex, Peter van Tienderen, Hubertus Irth & Gert Grift Overzicht van aanpak en stand van zaken van de samenwerking

Bètasamenwerking UvA en VU Karen Maex, Peter van Tienderen, Hubertus Irth & Gert Grift Overzicht van aanpak en stand van zaken van de samenwerking Bètasamenwerking UvA en VU Karen Maex, Peter van Tienderen, Hubertus Irth & Gert Grift Overzicht van aanpak en stand van zaken van de samenwerking FNWI- FEW/FALW, versie april 2015 Eén gedeeld uitgangspunt

Nadere informatie

Werkhypothese AFS BSc-portefeuille september 2013

Werkhypothese AFS BSc-portefeuille september 2013 Werkhypothese AFS BSc-portefeuille september 2013 Toelichting bij Overzicht Herstructurering van het onderwijsaanbod en de veranderingen in en rond de bachelorprogramma s wordt gefaseerd naar tijd en type

Nadere informatie

Stand van zaken subcommissie Biologie VC3EEE. Op weg naar een joint degree bachelor biologische wetenschappen

Stand van zaken subcommissie Biologie VC3EEE. Op weg naar een joint degree bachelor biologische wetenschappen Stand van zaken subcommissie Biologie VC3EEE Op weg naar een joint degree bachelor biologische wetenschappen Opdracht TDO (mei 2015) Maak een voorstel voor een gezamenlijke UvA-VU bachelor biologie opleiding

Nadere informatie

De indeling van de sector Natuur

De indeling van de sector Natuur De indeling van de sector Natuur Elke sector is opgedeeld in vijf tot acht subsectoren. Deze sector is ingedeeld in vijf subsectoren: 1 Biologie, scheikunde en medisch 2 Wiskunde, natuurkunde en informatica

Nadere informatie

Advies 2e Verkenningscommissie Onderwijs, Earth, Ecology & Environment

Advies 2e Verkenningscommissie Onderwijs, Earth, Ecology & Environment Advies 2e Verkenningscommissie Onderwijs, Earth, Ecology & Environment Willem Bouten, Jacintha Ellers, Wim van Westrenen (allen tevens lid van kernteam Earth & Ecology), met medewerking van alle leden

Nadere informatie

Eenheid van onderwijs en onderzoek Gezichtspunt van de bètafaculteiten. Karen Maex, Decaan UvA FNWI en VU FEW/FALW KNAW bijeenkomst 10 december 2014

Eenheid van onderwijs en onderzoek Gezichtspunt van de bètafaculteiten. Karen Maex, Decaan UvA FNWI en VU FEW/FALW KNAW bijeenkomst 10 december 2014 Eenheid van onderwijs en onderzoek Gezichtspunt van de bètafaculteiten Karen Maex, Decaan UvA FNWI en VU FEW/FALW KNAW bijeenkomst 10 december 2014 Peter Scott (2005): Divergence or convergence: The relationship

Nadere informatie

Dossier kernteam Interdisciplinairy Units

Dossier kernteam Interdisciplinairy Units Dossier kernteam Interdisciplinairy Units Samenstelling kernteam: Jaqueline Broers (VU, Athena), Joske Bunders (VU, Athena), Lothar Kuijpers (VU, GW), Stef Menken (UvA, IIS), Maurits van Tulder (VU, GW),

Nadere informatie

Bundeling FALW en SILS Neurosciences

Bundeling FALW en SILS Neurosciences Bundeling FALW en SILS Neurosciences FALW Neurosciences (Vumc not incl) 80 WP/OBP in 4 groepen Swammerdam Institute for Life Sciences (SILS) Programme Neurosciences 60 WP/OBP in 4 groepen Lange termijn

Nadere informatie

Chemistry & Molecular Life Sciences for Sustainability. status 8 december Amsterdam Science Cluster

Chemistry & Molecular Life Sciences for Sustainability. status 8 december Amsterdam Science Cluster Chemistry & Molecular Life Sciences for Sustainability status 8 december 2014 Amsterdam Science Cluster Outline 1. Het Groene Department 2. Tussenrapport & Overige ontwikkelingen 3. ACMM 4. Vragen van

Nadere informatie

Mathematics & Logic STAND VAN ZAKEN SEPTEMBER 2014

Mathematics & Logic STAND VAN ZAKEN SEPTEMBER 2014 Mathematics & Logic STAND VAN ZAKEN SEPTEMBER 2014 Kernteam 9 leden : 2 ILLC, 4 KdVI, 3 VU-Wiskunde MT-leden, waaronder onderzoeks (afdelings)directeuren en opleidingsdirecteuren Instituutsmanager KdVI

Nadere informatie

Forumdiscussie Voorlichting EE&E Onderaan nog ingeleverdde discussienotities toegevoegd. 09/12/2014 ------------------------------

Forumdiscussie Voorlichting EE&E Onderaan nog ingeleverdde discussienotities toegevoegd. 09/12/2014 ------------------------------ Forumdiscussie Voorlichting EE&E Onderaan nog ingeleverdde discussienotities toegevoegd. 09/12/2014 Notulist: Milou Huizinga Technisch voorzitter: Jakob van de Veen Forumleden: Wim van westrenen (domein

Nadere informatie

Betreft: advies op het voorgenomen besluit locatiewijziging van de opleidingen Aardwetenschappen (Bachelor) en Earth Sciences (Master)

Betreft: advies op het voorgenomen besluit locatiewijziging van de opleidingen Aardwetenschappen (Bachelor) en Earth Sciences (Master) Faculteitsbestuur FALW De Boelelaan 1085 1081 HV Amsterdam DATUM ONS KENMERK UW BRIEF VAN UW KENMERK 24.03.17 14.02.2017 FB/2017/49 E-MAIL fsr.falw@vu.nl TELEFOON 020-5897239 FAX BIJLAGE(N) 1 Betreft:

Nadere informatie

In deze brief wordt toegelicht hoe het beoogde samenwerkingsinstituut Physics & Astronomy (P&A) de locatiekeuze van zijn opleidingen heeft aangepakt.

In deze brief wordt toegelicht hoe het beoogde samenwerkingsinstituut Physics & Astronomy (P&A) de locatiekeuze van zijn opleidingen heeft aangepakt. 2800 Decaan FEW/FALW VU Decaan FNWI UvA DATUM ONS KENMERK UW BRIEF VAN UW KENMERK 22.02.2016 E-MAIL TELEFOON FAX BIJLAGE(N) J.M.Gemser@vu.nl 06 51 69 0545 1 Betreft: Locatiekeuze opleidingen Physics &

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Procedure medezeggenschap bij wijzingen in het onderwijsaanbod Science in Amsterdam

Procedure medezeggenschap bij wijzingen in het onderwijsaanbod Science in Amsterdam Procedure medezeggenschap bij wijzingen in het onderwijsaanbod Science in Amsterdam Inleiding Aan de medezeggenschapsorganen 1 van de faculteiten FALW (VU), FEW (VU) en FNWI (UvA) kunnen voorstellen worden

Nadere informatie

DATUM ONS KENMERK UW BRIEF VAN UW KENMERK TELEFOON FAX BIJLAGE(N)

DATUM ONS KENMERK UW BRIEF VAN UW KENMERK  TELEFOON FAX BIJLAGE(N) 2800 Aan : - FSR FNWI-UvA - OR FNWI-UvA - FSR FEW-VU - ODC FEW-VU - FSR FALW-VU - ODC FALW-VU DATUM ONS KENMERK UW BRIEF VAN UW KENMERK 26.02.2016 FB/2016/77 E-MAIL TELEFOON FAX BIJLAGE(N) Best.secr.few@vu.nl

Nadere informatie

Blended Learning. Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016

Blended Learning. Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016 Blended Learning Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016 Who am I Curriculum Developer & Assistent Professor Interdisciplinary Programmes

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

MINOREN EN MASTERS SBI:

MINOREN EN MASTERS SBI: MINOREN EN MASTERS SBI: Hier volgt een overzicht van de minoren en masters die SBI ers onder andere kunnen kiezen. Dit overzicht is niet bindend maar kan je wel een goede houvast bieden. Een groot deel

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2017 Het begon in 1918 Van Landbouwhogeschool tot University & Research of the Life Sciences 1960s:

Nadere informatie

AFS HUISVESTINGSPLAN OP HOOFDLIJNEN /2023 IMPACT OP CAMPUS EN SCIENCE PARK - VOOR INTERN GEBRUIK VU UVA - 1 Vrije Universiteit

AFS HUISVESTINGSPLAN OP HOOFDLIJNEN /2023 IMPACT OP CAMPUS EN SCIENCE PARK - VOOR INTERN GEBRUIK VU UVA - 1 Vrije Universiteit AFS HUISVESTINGSPLAN OP HOOFDLIJNEN 2014 2020 /2023 IMPACT OP CAMPUS EN SCIENCE PARK - VOOR INTERN GEBRUIK VU UVA - 1 INHOUD Inleiding Amsterdam Faculty of Science (AFS) Samenhang VU UvA AFS Uitgangspunten

Nadere informatie

De positie van de biofysici en bioinformatici is onderwerp van de besprekingen met de kernteams op 10 en 17 mei.

De positie van de biofysici en bioinformatici is onderwerp van de besprekingen met de kernteams op 10 en 17 mei. Aan: kernteam CMLS4HH Van: Gert Grift (mede namens decaan en vice-decanen) cc.: Karen Maex, Hubertus Irth, Peter van Tienderen, Yvonne Kops, Maaike Lürsen, Rudi Rust, Kirstin de Boer, Hanneke van Doorn,

Nadere informatie

KEUZES BINNEN FUTURE PLANET STUDIES 21 NOVEMBER 2012

KEUZES BINNEN FUTURE PLANET STUDIES 21 NOVEMBER 2012 . KEUZES BINNEN FUTURE PLANET STUDIES 21 NOVEMBER 2012 1 PROGRAMMA KEUZES FUTURE PLANET STUDIES Dominique Kunst & Denise van Wees Studieadviseurs STUDEREN IN HET BUITENLAND Rick Vermin Opleidingscoördinator

Nadere informatie

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Thema WATER Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Harte, Physics Today, 2002 Conflict or opportunity? Argument Synthesis is needed for BIG issues in earth system science: 1. How will climate

Nadere informatie

BSc Tourism. De volgende presentatie start hier om 9:30 uur

BSc Tourism. De volgende presentatie start hier om 9:30 uur BSc Tourism De volgende presentatie start hier om 9:30 uur waarom? academische studie van toerisme Toerisme in cijfers Toerisme in cijfers Toerisme in cijfers Nederland 35 miljard bestedingen 3% Bruto

Nadere informatie

JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen

JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen www.jpi oceans.eu OVERZICHT Terrein Governance Operationeel maken Strategic Research and Innovation Agenda Belgische deelname en interesse Outlook SRIA

Nadere informatie

Tussenstand: perspectief bacheloronderwijs Amsterdam Faculty of Science

Tussenstand: perspectief bacheloronderwijs Amsterdam Faculty of Science Tussenstand: perspectief bacheloronderwijs Amsterdam Faculty of Science De plannen voor het onderwijsaanbod in het kader van de integratie van de drie bètafaculteiten van de VU en de UvA worden steeds

Nadere informatie

Kernteam Environmental Sciences. Jacob de Boer

Kernteam Environmental Sciences. Jacob de Boer Kernteam Environmental Sciences Jacob de Boer Onderwijs Economie Chemie/Toxicologie Beleid Ruimtegebruik Studenten Agenda 1. Status verkenningscommissies, betrokkenheid studenten, promovendi, medewerkers

Nadere informatie

28 mei Uitlokken en honoreren

28 mei Uitlokken en honoreren Verslag debat over interdisciplinariteit in het bètadomein 28 mei 2015 Uitlokken en honoreren Hoe schep je voorwaarden voor interdisciplinariteit? Met deze woorden leidde Decaan Karen Maex het debat in.

Nadere informatie

Koppert Foundation. Beleidsplan

Koppert Foundation. Beleidsplan Koppert Foundation Beleidsplan BELEIDSPLAN KOPPERT FOUNDATION Doelstelling 3 doelgroepen Kader foundation Bestuur foundation Budget DOELSTELLING VAN DE KOPPERT FOUNDATION Purpose The foundation contributes

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Bedrijfskunde Nijmegen. Lucas Meijssen Studieadviseur Bedrijfskunde

Bedrijfskunde Nijmegen. Lucas Meijssen Studieadviseur Bedrijfskunde Bedrijfskunde Nijmegen Lucas Meijssen Studieadviseur Bedrijfskunde Veel keuzemogelijkheden als je een universitaire bedrijfskundige opleiding wil volgen UvA: Business Administration VU: Bedrijfskunde,

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2013-2014 Deel B BACHELOROPLEIDING FUTURE PLANET STUDIES

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2013-2014 Deel B BACHELOROPLEIDING FUTURE PLANET STUDIES UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA Instituut voor Interdisciplinaire Studies ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2013-2014 Deel B BACHELOROPLEIDING

Nadere informatie

Keuze vakken P&T Living

Keuze vakken P&T Living Keuze vakken P&T Living Antal Haans (A.Haans@tue.nl) Coach Technische Vakken P&T-LIVING 31 Maart 2015 1 P&T Major Binnen de TU/e bachelor school Keuze ruimte 60 ECTS 90 ECTS - Psychologie & methoden -

Nadere informatie

Beta s rol in toekomstige PhD programma s

Beta s rol in toekomstige PhD programma s Sessie Lunteren, over Verleden, heden en toekomst van het PhD onderwijs Beta s rol in toekomstige PhD programma s Geert-Jan van Houtum Wetenschappelijk directeur van Onderzoeksschool Beta voor Operations

Nadere informatie

Beste practice bachelor. Delft. Leiden

Beste practice bachelor. Delft. Leiden Beste practice bachelor Delft Leiden Molecular Science & Technology Gezamenlijke BSc Leiden-Delft Peter Hamersma Pieter van Dooren Opleidingsdirecteur Opleidingscoordinator Waarom samen? Bachelor-master

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma

INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma Intakeformulier 1. Persoonsgegevens Naam Adres Postcode & plaats Telefoon E-mail adres Geboortedatum Svp invullen, uitprinten en terugsturen

Nadere informatie

versie 5.5 Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen Faculteitsreglement Versie mei 2015 (5.5) Kenmerk: FBW/FB/2015/13 Inhoudsopgave

versie 5.5 Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen Faculteitsreglement Versie mei 2015 (5.5) Kenmerk: FBW/FB/2015/13 Inhoudsopgave Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen Faculteitsreglement Versie mei 2015 (5.5) Kenmerk: FBW/FB/2015/13 Inhoudsopgave PREAMBULE HOOFDSTUK 1. ALGEMEEN HOOFDSTUK 2. BESTUUR HOOFDSTUK 3. DE AFDELINGEN

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2016 Het begon in 1918 Wageningen University & Research Wageningen University Medewerkers: 2,600 studenten:>

Nadere informatie

Project Portfolio Management. Doing enough of the right things

Project Portfolio Management. Doing enough of the right things Project Portfolio Management Doing enough of the right things BPUG, Hilversum, 24 juni, 2015 Inhoud 1 2 3 4 Introductie Het belang van portfolio management Project portfolio management volgens MoP 3a 3b

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM Procedure aanvraag Bachelordiploma voor de Bacheloropleidingen: EDUCATION SERVICE CENTRE SERVICEDESK - Biologie, -

Nadere informatie

Best practices in academische vaardigheden bij bèta-bacheloropleidingen

Best practices in academische vaardigheden bij bèta-bacheloropleidingen Robert van Wijk & Esther Vleugel vaardigheden bij bèta-bacheloropleidingen Workshop op de ICAB conferentie 2015 Programma Achtergrond van ons academisch vaardigheden onderwijs Onze ervaringen en lessen

Nadere informatie

Informatie over derde studiejaar Bachelor Biologie

Informatie over derde studiejaar Bachelor Biologie Informatie over derde studiejaar Bachelor Biologie BACHELORPROGRAMMA BIOLOGIE JAAR 3 Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 Blok 5 Blok 6 Paleoecology Biodiversity & Global Change Ecogenomics Tropical Ecology Microbiology

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel Fractie SAM Stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Fractie SAM Aan de universiteitsraad 13 november

Nadere informatie

Kaders Science in Amsterdam Bachelors

Kaders Science in Amsterdam Bachelors Kaders Science in Amsterdam Bachelors Versie 0.7 10 November 2015 Dit kader beschrijft de structuur van Science in Amsterdam Bacheloropleidingen en is daarmee een handvat voor verkenningscommissies en

Nadere informatie

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 Living Labs Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 dr.ir. Elke den Ouden expertise in smart lighting & smart cities @ TU/e Where innovation starts TU/e Living Labs Een Living

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

PPM. John van Rouwendaal

PPM. John van Rouwendaal PPM John van Rouwendaal Project Portfolio Management Projectportfolio Programma Projectportfolio Project 12-9-2011 2 PPM & OGC A coordinated collection of stragic processes and decisions that together

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 19 Verschil 214 tov. 213 7-5-212 6-5-213 5-5-214 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 16 Verschil 214 tov. 213 16-4-212 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 283 3319

Nadere informatie

Bos- en Natuurbeheer. BSc Open Dag Wageningen University. Gijs Elkhuizen & Simone Loohuizen

Bos- en Natuurbeheer. BSc Open Dag Wageningen University. Gijs Elkhuizen & Simone Loohuizen Bos- en Natuurbeheer BSc Open Dag Wageningen University Gijs Elkhuizen & Simone Loohuizen Wie wil wildernis? Natuur voor Mensen Mensen voor Natuur Duurzame grondstoffen Natuur = relaxen Natuur als bedreiging

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

Kaders Science in Amsterdam Bachelors

Kaders Science in Amsterdam Bachelors Kaders Science in Amsterdam Bachelors Versie 0.6 21 april 2015 Dit kader beoogt de structuur van Science in Amsterdam Bacheloropleidingen te omschrijven en daarmee een handvat te zijn voor verkenningscommissies

Nadere informatie

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences Opleidingsspecifiek deel bij de OER 2016-2017 Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences art. 2.1 Toelating 1. Naast de in de wet genoemde diploma s die

Nadere informatie

Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. Visiedocument

Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. Visiedocument Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Visiedocument Jamie Lustermans (Voorzitter) Mike Eijbersen (Vice-voorzitter) Katarina Radisavljević (Secretaris) Bas van Zadelhoff (Penningmeester)

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Naam instelling Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe

Nadere informatie

BSc Tourism. René van der Duim en Martijn van Santen

BSc Tourism. René van der Duim en Martijn van Santen BSc Tourism René van der Duim en Martijn van Santen waarom? academische studie van toerisme Toerisme in cijfers meer dan een miljard internationale toeristische aankomsten wereldwijd Toerisme in cijfers

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Elena Cavagnaro, lector in service studies MLI & SEN 2013 09 06 1 9/6/2013 Agenda Even voorstellen Wereldbeelden Welk beeld hebben we van de wereld

Nadere informatie

Krachtenveld. Masterprogramma Content & Knowledge Engineering. Ministerie OCW. ß-faculteit. onderwijsvisitatie. bacheloropleidingen.

Krachtenveld. Masterprogramma Content & Knowledge Engineering. Ministerie OCW. ß-faculteit. onderwijsvisitatie. bacheloropleidingen. Masterprogramma Content & Knowledge Engineering Curriculum 2010-2011 Hans Voorbij Krachtenveld onderwijsvisitatie zelfevaluatie ß-faculteit bacheloropleidingen master CKE vakgebied docenten Ministerie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 24411 1 mei 2017 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 11 april 2017, nr. HO&S/805204, houdende

Nadere informatie

Wat te kiezen na TTO4? VWO of IBDP? Erwin ten Meer, docent MYP Science en DP Chemistry Ana-mae Jonk, leerling DP1 Joke Jansma, Deputy Head IBDP

Wat te kiezen na TTO4? VWO of IBDP? Erwin ten Meer, docent MYP Science en DP Chemistry Ana-mae Jonk, leerling DP1 Joke Jansma, Deputy Head IBDP Wat te kiezen na TTO4? VWO of IBDP? Erwin ten Meer, docent MYP Science en DP Chemistry Ana-mae Jonk, leerling DP1 Joke Jansma, Deputy Head IBDP E 1 International Baccalaureate Diploma Programma (IBDP)

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

LVSO. Research for Students

LVSO. Research for Students LVSO Research for Students Overzicht 1. Introductie tot Student Onderzoek en LVSO 2. Voorstelling projecten en labo s 3. Praktische handleiding tot het statuut 4. LVSO Café I. Introductie tot Student Onderzoek

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 12 Verschil 213 tov. 212 21 3 211 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 225 221

Nadere informatie

Voorlichting Studieloopbaanbegeleiding (SLB)

Voorlichting Studieloopbaanbegeleiding (SLB) Voorlichting Studieloopbaanbegeleiding (SLB) Doel Informatie over vakkenkeuze jaar 3 Afronden bachelor Toelating master Ingangsvakken masterprogramma s Vragen: - op schema met studie? - wat wil ik na BSc?

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Welkom bij het programmaonderdeel: Smart Cities Optimaliseren van

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR GEMEENSCHAPPELIJKE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD secretariaat: Marisja Zych en Inge van der Linden e-mail: secretariaat@bmtskpo.nl Website: www.skpo.nl VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR Datum: Woensdag

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Impact en disseminatie Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Wie is wie? Voorstel rondje Wat hoop je te leren? Heb je iets te delen? Wat zegt de Programma Gids? WHAT DO IMPACT AND SUSTAINABILITY MEAN? Impact

Nadere informatie

Milieuwetenschappen in Leiden

Milieuwetenschappen in Leiden Milieuwetenschappen in Leiden Combineer je opleiding met milieu en duurzaamheid leiden.edu.nl Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Waarom milieu en duurzaamheid? Thema s als gezondheid, armoedebeschrijving,

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING. Amsterdam University College

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING. Amsterdam University College VAN ARCHIEF CvB - UvA Xö[Ļu-\o'n3 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING Amsterdam University College De decanen van de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica ( FNWľ) van de Universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

Advies verhuizing Informatiewetenschappen opleidingen

Advies verhuizing Informatiewetenschappen opleidingen Advies verhuizing Informatiewetenschappen opleidingen Andy D. Pimentel 12 mei 2016 1 Aanleiding en doel van dit advies In de afgelopen twee jaar zijn drie verkenningscommissies actief geweest om te adviseren

Nadere informatie

Kijkje in de keuken (van de inkoopmanager)

Kijkje in de keuken (van de inkoopmanager) Kijkje in de keuken (van de inkoopmanager) Jurriën Brombacher Hoofd Concerninkoop Even voorstellen Jurriën Brombacher Hoofd Concerninkoop Gemeente Utrecht Concerninkoop Gemeente Utrecht 20 fte Inkoop,

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science and & Technology Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) Einde nieuwe instroom: 31 augustus 2015 Einde

Nadere informatie

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Faculteit biologie, maart 2004 Inleiding Deze onderwijsnieuwsbrief is een update en uitbreiding van de onderwijsnieuwsbrief nr. 1. Er wordt een overzicht

Nadere informatie