Wij hebben grote bezwaren tegen de voorgenomen wijzigingen van de codes.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wij hebben grote bezwaren tegen de voorgenomen wijzigingen van de codes."

Transcriptie

1 Zienswijze van Cogen Nederland betreffende ontwerpbesluiten van de directeur DTE tot wijzigingen van Systeemcode en Meetcode met als doelen het waarborgen van de informatie voorziening over het regel- en reservevermogen aan de netbeheerder van het landelijk hoogspanningnet (zaaknummer ), resp. het openbaar maken van gegevens aangaande de beschikbaarheid van productie vermogen (zaaknummer ) beide d.d. 22 juli 2003 Ingebracht 23 september 2003, den Haag Dames, Mijne Heren, Mijn naam is Kees den Blanken en ik verwoord hier de zienswijze van Cogen Nederland, branchevereniging van partijen die WarmteKrachtKoppeling gebruiken voor het betrouwbaar, duurzaam, doelmatig en schoon produceren van elektriciteit en warmte. Wij hebben grote bezwaren tegen de voorgenomen wijzigingen van de codes. Vanwege de samenhang van de twee voorgestelde besluiten immers besluit bouwt verder op hetgeen in besluit geregeld wordt zal ik de bezwaren op beide voorgenomen besluiten gezamenlijk naar voren brengen. Op hoofdlijnen richten onze bezwaren zich op: 1. De onduidelijke motivatie en niet onderbouwde noodzaak van de voorstellen 2. Het geen rekening houden met de specifieke situatie van WKK installaties 3. De grote en ten opzichte van het doel disproportionele inspanningen en kosten die voorstellen voor WKK exploitanten veroorzaken 4. De indruk die gewekt wordt dat het fundamenteel recht van eigenaren / exploitanten van WKK s om noodsituaties uitgezonderd naar eigen inzicht en keuze hun WKK s geheel of gedeeltelijk voor operatie beschikbaar te maken wordt aangetast. 5. De beschikbaarheid voor TenneT van alternatieven die genoemde doelstellingen effectief en efficiënter kunnen realiseren 6. Het marktverstorend effect dat eenzijdige publicatie van de gevraagde gegevens op de markt voor elektriciteit tot gevolg zal hebben 7. De marktverstorende gevolgen van het openbaar maken van de gevraagde gegevens voor WKK exploitanten op hun primaire markten. 1. De onduidelijke motivatie en niet onderbouwde noodzaak van de voorstellen A. Er ontbreekt een goede omschrijving van het probleem. Wat is en waaruit blijkt de onvoldoende waarborging waarvan in punt 2 van gesproken wordt? Wat is de onderbouwing van de in punt 20 van gedane beweringen over gebrek aan gegevens als reden voor partijen om niet op de onbalansmarkt aan te bieden? En waarom zouden gevraagde aard, frequentie en detaillering van gegevens dit vermeende probleem oplossen?

2 B. Er ontbreekt motivering waarom al deze gegevens nodig zijn voor het monitoren van regel- en reservevermogen. Daarentegen kan beargumenteerd worden dat veel van de gevraagde gegevens qua aard en frequentie daarvoor niet nodig zijn C. De praktische waarneming dat afgelopen zomer bij krapte de bestaande methoden om vraag en aanbod bijeen te brengen - zonder al deze gegevens - goed gewerkt hebben, weerlegt de beweringen van onvoldoende borging. D. De waarneming dat de voorgestelde gegevens verzameling en het openbaar maken ervan veel verder gaat dan in recente studies van Market Surveillance Committee wordt aanbevolen om liquiditeit en transparantie te bevorderen. Daarentegen slaan de voorstellen een aantal praktische raadgevingen van de MSC bijvoorbeeld om nauwkeurig na te denken over welke informatie nodig is, wie die moet ontvangen, op welke wijze die gepubliceerd moet worden en hoe de balans ten opzicht van het buitenland moet liggen in de wind. E. Uit de MSC studie d.d. 25/8/3 blijkt ook dat de gevraagde gegevens qua niveau van detail en frequentie veel verder gaan dan in andere landen gebruikelijk is. 2. Het geen rekening houden met de specifieke situatie van WKK installaties. A. Bij WKK installaties is de conversie van brandstof in elektriciteit, warmte en soms mechanische energie aan elkaar gekoppeld. Een zeer hoge, op geen enkele andere, praktische manier haalbare energie efficiency en een veel lagere CO2 emissie zijn de positieve gevolgen van WKK. Een neveneffect van de synergie is het feit dat een WKK niet zo flexibel is als een eenheid die of alleen elektriciteit of alleen warmte levert. Bij de productie van elektriciteit moet rekening gehouden worden met de behoefte aan warmte van het primair bedrijfsproces of de ruimteverwarming qua hoeveelheid, aard en moment. Dit beperkt de vrijheid van handelen ten aanzien van de productie van elektriciteit. B. Bij het voorstel de Begrippenlijst aan te vullen met het begrip Beschikbaar Vermogen dient daarbij om bovenstaande reden toegevoegd te worden het niet beschikbaar zijn om redenen van gekoppelde warmte of mechanische energie vraag en/of andere operationele redenen. C. Eenzelfde toevoeging is noodzakelijk bij de voorgestelde tekst van artikel D. Eenzelfde toevoeging is noodzakelijk bij de voorgestelde tekst van artikel E. Opmerkelijk is de verwijzing onder punt 4 van zaaknummer naar het monitorsysteem met betrekking tot de beschikbaarheid van koelwater en de daarmee samenhangende productiebeperkingen voor elektriciteit. Los van de opmerking dat deze beperking niet of veel minder geldt voor WKK s, erkent deze overweging dat elektriciteitproductie van externe omstandigheden afhankelijk is. Van de temperatuur en beschikbaarheid van koelwater. Of van de warmtevraag en feitelijk het koelvermogen van het primair bedrijfsproces in het geval van een WKK. Maar koelwater temperatuur en waterstand zijn eenvoudiger te monitoren dan warmtevraag in allerlei productieprocessen.

3 F. Ondanks hun iets minder flexibele aard is er geen reden te twijfelen aan de participatie van WKK s aan de verschillende mogelijkheden die de energiemarkt hen biedt. Zo schrijft de MSC in haar rapport van 10/12/2002: We have not found evidence that existing arrangements impede market participation for the overwhelming fraction of the CHP capacity" 3. De grote en ten opzichte van het doel disproportionele inspanningen en kosten die voorstellen voor WKK exploitanten veroorzaken A. Er is sprake van een grote hoeveelheid steeds specifieker en complexer wordende informatie waarom gevraagd wordt. In artikelen neemt dit toe van jaarlijkse opgave, via realistische informatie over verminderde beschikbaarheid, op steeds frequenter basis, naar verklaringen over duur, oorzaak en beschikbaarheid binnen termijnen. Tot slot vraagt artikel over de melding van fluctuaties groter dan 10 MW. Bij veel grote WKK locaties zijn zulke fluctuaties van enkele procenten van het productievermogen steeds aan de hand. B. Deze gegevens verzameling is slechts met grote inspanningen mogelijk en vraagt investeringen in meetapparatuur, gegevens- verwerking en transmissie en daarnaast grote dagelijkse inspanningen in tijd en kosten ten behoeve van beoordeling en verwerking. Veel WKK installaties onder de 50 MWe draaien onbemand. Veel eigenaren van WKK s zijn in het geheel niet toegerust voor deze taak. Kleinere bedrijven en alleen secundair betrokken bij energie besteden zij het beheer van hun WKK en hun PV uit. Het zelf indien gedaan via hun PV verzamelen en leveren van de gevraagde gegevens belast deze bedrijven in zeer grote mate qua kosten, aandacht en tijd. C. Voor het genoemde doel zijn ons inziens niet alle gegevens ieder moment nodig. Beter zou zijn alleen wanneer TenneT specifieke problemen kent bijvoorbeeld alleen bij het instellen van code oranje of rood extra gegevens over reserve en regel vermogen op te vragen. In die situaties is echter iedere grote gebruiker of aanbieder van elektriciteit al op de hoogte van de situatie en is al bezig om te zien of en hoe hij gebruik kan verminderen en aanbod kan verhogen, binnen de dan voor hem geldende technische en economische voorwaarden. D. Daarnaast zijn de gegevens niet per eenheid nodig, omdat ze al voor het overgrote deel binnen de PV waaraan ze deelnemen zijn meegenomen. Hier geldt de wet van de grote getallen, waardoor de stabiliteit van het geaggregeerde totaal groter is dan dat van de som der samenstellende delen. E. Bezwaar wordt gemaakt tegen de grens van 5 MW voor dit soort gegevens verzameling. Aansluiting bij de grenzen genoemd in artikel a en b van de Netcode en bij artikel is nodig, mede vanwege het ontbreken van een bemanning op veel kleinere WKK installaties. F. Voorgestelde aanpak van frequente en gedetailleerde monitoring gaat geheel voorbij aan de lange termijn totaal problematiek van een afnemende dekking van de vraag naar elektriciteit door binnenlands productie vermogen. Reeds jaren blijft bouw van nieuwe capaciteit uit, terwijl de vraag toeneemt. De ongeveer

4 8000 MWe WKK vermogen kalft af, omdat onder huidige economische condities ook investeringen in revisie niet lonen. De reservefactor neemt af. In het herstellen daarvan ligt de juiste weg naar herstel van een betrouwbare energievoorziening. 4. De door de voorstellen gewekte indruk van aantasting van het fundamenteel recht van eigenaren/exploitanten van WKK s om noodsituaties uitgezonderd naar eigen inzicht en keuze hun WKK s geheel of gedeeltelijk voor operatie beschikbaar te maken. A. Private eigenaren of exploitanten van WKK eenheden zijn vanzelfsprekend bereid in redelijkheid mee te werken aan het verschaffen van het noodzakelijk inzicht voor TenneT om aan haar wettelijke taken te voldoen. B. De opgave van gegevens op jaarlijkse basis betreffende capaciteit en mogelijke inzet is dus mogelijk en kan voor TenneT goed dienen zich een beeld te vormen van de structurele dekkingsgraad van de te verwachten vraag aan elektriciteit. C. Door middel van Programma Verantwoordelijkheid wordt de balancering van vraag en aanbod tot stand gebracht. Talloze overwegingen van vraag en aanbod spelen een rol binnen de PV verantwoordelijkheden om, binnen een PV porte feuille, de inzet van productiemiddelen of het afschakelen van bepaalde vraag naar elektriciteit te bepalen. Deze vrijheid binnen een PV portefeuille te optimaliseren, zonder dat daarin op het niveau van eenheden inzicht geboden hoeft te worden of verantwoording moet worden afgelegd, is het hart van de marktwerking en dient behouden te worden. Daarbinnen is het noodsituaties uitgezonderd het recht van de eigenaar of exploitant van een WKK om zijn vermogen voor contractering beschikbaar te stellen, afhankelijk van zijn mogelijkheden en zijn beoordeling van de condities waaronder zulks gebeurt. De voorstellen botsen hiermee. Daarenboven is niet aangetoond dat de optimalisatie binnen het PV systeem slecht werkt. Bij eventuele problemen aangaande informatie dient TenneT de PV verantwoordelijken aan te spreken. D. De bevoegdheden van TenneT in noodsituaties zijn reeds afdoende vastgelegd, bijvoorbeeld in de Systeemcode, artikel De beschikbaarheid voor TenneT van alternatieven die genoemde doelstellingen effectief en efficiënter kunnen realiseren Voor TenneT zijn alternatieven beschikbaar die effectief en minder belastend de gestelde doelen zouden kunnen realiseren. Te denken valt bijvoorbeeld aan: A. Het versterken van de markt voor onbalans, bijvoorbeeld door naast de huidige onbalans markt ook publieke markten te openen voor vermogen dat binnen andere tijdstermijnen beschikbaar is voor het op- of afregelen. B. Voortdurende publicatie van door TenneT gevraagde capaciteit en door TenneT geboden prijs daarvoor, per categorie van aanbod, en per tijdstermijn voor beschikbaarheid

5 C. Regel- en reservevermogen buiten een openbare markt contracteren in een regeling met een beperkt aantal partijen aan vraag- en aanbod kant van de elektriciteit markt of in de vorm van bilaterale regelingen met partijen. 6. Het marktverstorend effect dat eenzijdige publicatie van de gevraagde gegevens op de markt voor elektriciteit tot gevolg zal hebben A. Eenzijdige publicatie van gevraagde gegevens over de aanbodskant van de elektriciteit markt veroorzaakt grote asymmetrie tussen aanbod- en vraagkant van de markt. Om dit te herstellen is een gelijke publicatie van alle informatie betreffende de vraag naar elektriciteit nodig. Iedere vragende partij dient dan dus zijn complete portefeuille van verplichtingen, onder- of overdekking daarvan per tijdseenheid on-line beschikbaar te maken. B. De volgende stap is een computer de optimalisatie van het dekken van de vraag uit het aanbod te laten verzorgen. Het feit dat de wereld zo niet meer in elkaar zit toont de vreemde aard van deze voorstellen voor eenzijdige informatie verstrekking. 7. De marktverstorende gevolgen van het openbaar maken van de gevraagde gegevens voor de exploitanten van WKK s op hun primaire markten. A. Veel WKK s zijn gekoppeld aan energie-intensieve industriële processen, bijvoorbeeld in de papier- en karton-, chemische-, voedsel- of raffinageindustrieën. In deze industrieën geeft het patroon van het warmtegebruik een direct beeld van patroon van het primair productieproces. Bij het bekend maken van de warmtevraag van de WKK, respectievelijk de daaraan gekoppelde elektriciteit vraag/produktie, wordt vitale concurrentie gevoelige informatie bekend en toegankelijk voor binnen- en buitenlandse concurrenten in de desbetreffende bedrijfstak. Omdat dit soort informatie van buitenlandse concurrenten niet beschikbaar is wordt de competitieve positie van de exploitanten van Nederlandse WKK s zeer ernstig beschadigd. Wij verzoeken u goede notie te nemen van de genoemde bezwaren. Zij wegen zwaar. Graag is Cogen Nederland beschikbaar voor nader overleg om tot een voor alle partijen werkbare oplossing te komen. Dat is nodig, omdat voorliggende besluiten zeer vergaande negatieve gevolgen hebben voor WKK eigenaren/exploitanten. Ongewijzigd ingevoerd zullen deze besluiten voor zowel Cogen Nederland alsook voor haar leden aanleiding zijn zich over juridische stappen te beraden. Zowel Cogen Nederland, alsook ieder van haar leden individueel, behouden zich in deze alle hen ter beschikking staande rechten en vrijheden voor.

MONITOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE

MONITOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE MONITOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Dienst uitvoering en toezicht Energie - 1 /7 -.doc Inhoudsopgave 1. DOEL VAN HET INFORMATIEVERZOEK...3 2. INVULINSTRUCTIE MONITOR PRODUCENTEN...4 2.1. Tabel 1 gegevens producent

Nadere informatie

Flexibiliteit op de elektriciteitsmarkt

Flexibiliteit op de elektriciteitsmarkt Flexibiliteit op de elektriciteitsmarkt Achtergrond Industriële demand response is één van de mogelijke aanbieders van flexibiliteit op de elektriciteitsmarkten van de toekomst en ook nu al. Dit heeft

Nadere informatie

Energie & Vermogen. Kansen voor aangeslotenen. Martijn Ophuis. 26-mei-2015

Energie & Vermogen. Kansen voor aangeslotenen. Martijn Ophuis. 26-mei-2015 Kansen voor aangeslotenen Martijn Ophuis Onderwerpen Ancillary Services Kenmerken Make or Buy? Uitdagingen Systeemdiensten FCR - Primaire Reserve FRR Regel-, Reserve- en Noodvermogen Herstelvoorziening

Nadere informatie

WKK en decentrale energie systemen, in Nederland

WKK en decentrale energie systemen, in Nederland WKK en decentrale energie systemen, in Nederland Warmte Kracht Koppeling (WKK, in het engels CHP) is een verzamelnaam voor een aantal verschillende manieren om de restwarmte die bij elektriciteitsproductie

Nadere informatie

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek!

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! Deze notitie belicht puntsgewijs de grote rol van WKK bij energiebesparing/emissiereductie. Achtereenvolgens worden de volgende punten besproken en onderbouwd:

Nadere informatie

Infosessie. WKK-potentieelstudie. Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014

Infosessie. WKK-potentieelstudie. Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014 Infosessie WKK-potentieelstudie Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014 WKK-potentieelstudie Art.6(6) EBO: studie van het economisch potentieel aan kwalitatieve WKK in de vestiging

Nadere informatie

1. Verplichtingen, vaststelling volume, vergoedingen en sancties

1. Verplichtingen, vaststelling volume, vergoedingen en sancties NOTITIE AAN Aanbieders noodvermogen VAN SO-SOC ONDERWERP Productinformatie noodvermogen 1. Verplichtingen, vaststelling volume, vergoedingen en sancties 1.1 Contract verplichting De Leverancier Noodvermogen

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Inleiding ADVIES. Nederlandse Mededingingsautoriteit

Inleiding ADVIES. Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit ADVIES Advies van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, als bedoeld in artikel 20e, derde lid, van de Elektriciteitswet 1998. Zaaknummer: 104152/15

Nadere informatie

ONTWERPBESLISSING (B)150129-CDC-1402

ONTWERPBESLISSING (B)150129-CDC-1402 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: +32 2 289 76 11 Fax: +32 2 289 76 09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS

Nadere informatie

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Nr. WJZ/2005/30013 (3764) (Hoofd) Afdeling DIRECTIE WETGEVING EN JURIDISCHE ZAKEN Nader rapport inzake het voorstel van wet houdende wijziging van de Wet

Nadere informatie

Integratie van grootschalig windvermogen in het Nederlandse elektriciteitssysteem

Integratie van grootschalig windvermogen in het Nederlandse elektriciteitssysteem Integratie van grootschalig windvermogen in het Nederlandse elektriciteitssysteem Consequenties voor de balanshandhaving en oplossingsrichtingen Engbert Pelgrum, TenneT TSO B.V. Symposium Cogen Nederland

Nadere informatie

Verzilvering van flexibiliteit

Verzilvering van flexibiliteit Verzilvering van flexibiliteit Sjak Lomme SLEA B.V. De Vrieslaan 16 6705AV Wageningen The Netherlands Tel: +31 317 427 217 Mob: +31 6 4478 4990 E-mail: info@slea.nl Internet: www.slea.nl Inleiding: Commodities

Nadere informatie

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen 30920572-Consulting 10-0198 Integratie van windenergie in het Nederlandse elektriciteitsysteem in de context van de Noordwest Europese elektriciteitmarkt Eindrapport Arnhem, 12 april 2010 Auteurs:E. Benz,

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien Uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien TenneT participeert in

Nadere informatie

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is?

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Webartikel 2014 Rendementen en CO -emissie van 2 elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Reinoud Segers 31-03-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS Rendementen en CO2-emissie elektriciteitsproductie

Nadere informatie

25/03/2013. Overzicht

25/03/2013. Overzicht Micro-WKK: basisbegrippen en toepassingsmogelijkheden Tine Stevens, Vlaams Energieagentschap Regiovergadering Provincie West-Vlaanderen 12 en 14/03/2013 2 Warmte-krachtkoppeling (WKK) De gelijktijdige

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 904 Wijziging van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998, tot versterking van de werking van de gasmarkt, verbetering van de voorzieningszekerheid

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

WKK en de Handel. Cogen Nederland symposium Zeist, 11 november 2005

WKK en de Handel. Cogen Nederland symposium Zeist, 11 november 2005 WKK en de Handel Cogen Nederland symposium Zeist, 11 november 2005 Programma Opening, welkom en programma KdB CNl WKK nu en verder, hoe flexibel? KdB CNl Handel: Wat is het, wat kan wel/niet? RH EnGl Hoe

Nadere informatie

Welke relatie ziet u tussen de groei van het aandeel duurzame elektriciteit en de problematiek van de grotere frequentieslingeringen?

Welke relatie ziet u tussen de groei van het aandeel duurzame elektriciteit en de problematiek van de grotere frequentieslingeringen? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Uitdagingen van de energie transitie

Uitdagingen van de energie transitie Uitdagingen van de energie transitie Presentatie Congres Energy Next Dordrecht 10 december 2015 Remko Bos Directeur Energie ACM Vicepresident CEER 1 ACM als toezichthouder ACM bevordert kansen en keuzes

Nadere informatie

Deze centrale vraag leidt tot de volgende deelvragen, die in het onderzoek beantwoord zullen worden.

Deze centrale vraag leidt tot de volgende deelvragen, die in het onderzoek beantwoord zullen worden. Aan: Gemeenteraad van Druten Druten, 27 juli 2015 Geachte voorzitter en leden van de gemeenteraad, In de eerste rekenkamerbrief van 2015 komt inkoop en aanbesteding aan bod. Dit onderwerp heeft grote relevantie,

Nadere informatie

Wat is het product noodvermogen? Hoe wordt er gecontracteerd?

Wat is het product noodvermogen? Hoe wordt er gecontracteerd? Noodvermogen Noodvermogen Deze brochure geeft u uitgebreide informatie over de werking van noodvermogen binnen TenneT. Daarnaast geeft het een beeld aan (potentiele) leveranciers van noodvermogen over

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 613380036 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus

Nadere informatie

[Aanvrager A] heeft ter onderbouwing van het handhavingsverzoek van 3 augustus 2016 een aantal documenten aan de NZa overlegd.

[Aanvrager A] heeft ter onderbouwing van het handhavingsverzoek van 3 augustus 2016 een aantal documenten aan de NZa overlegd. Besluit Aanleiding Op 3 augustus 2016 ontving de NZa een handhavingsverzoek van [Aanvrager A]. [Aanvrager A] is een samenwerkingsverband van zeven aanbieders van orthopedisch schoeisel. 1 In haar schrijven

Nadere informatie

Toelichting 04: Flexibele maatregelen

Toelichting 04: Flexibele maatregelen Toelichting 04: Flexibele maatregelen EBO infosessie, 16/09/2014 Ilse FORREZ Advisor Energy and Climate Mogelijkheid tot flexibiliteit Flexibele maatregelen geven de mogelijkheid aan de onderneming om

Nadere informatie

Cogen Symposium WKK en de Handel Bijdrage: Nico Klappe Manager Dispatch en Tradesupport

Cogen Symposium WKK en de Handel Bijdrage: Nico Klappe Manager Dispatch en Tradesupport Cogen Symposium WKK en de Handel Bijdrage: Nico Klappe Manager Dispatch en Tradesupport 1. Introductie Essent 2. Energie keten Ketenmanagement Energy Management Group(tradingfloor) Portfolio trading Dispatch

Nadere informatie

2003-2010 Westland Energie Infrastructuur b.v. DEFINITIEF

2003-2010 Westland Energie Infrastructuur b.v. DEFINITIEF CAPACITEITSPLAN ELEKTRICITEIT 2003-2010 Westland Energie Infrastructuur b.v. DEFINITIEF Inhoudsopgave: Inleiding 3 Toelichting op het Capaciteitsplan 4 1.1 Algemeen 4 1.2 Opbouw van het net 4 1.3 Invullen

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015

Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015 Scenario s voor netberekeningen Gert van der Lee KCD scenario s: Nieuwe aanpak Verschuiving van voorspellende naar exploratieve varianten Voordeel: beter inzicht in effect individuele parameters voorkomen

Nadere informatie

Pagina 1/7. Netbeheer Nederland T.a.v. de heer L. Knegt Postbus LP S-GRAVENHAGE. Den Haag, 18 september 2013

Pagina 1/7. Netbeheer Nederland T.a.v. de heer L. Knegt Postbus LP S-GRAVENHAGE. Den Haag, 18 september 2013 Netbeheer Nederland T.a.v. de heer L. Knegt Postbus 90608 2509 LP S-GRAVENHAGE Den Haag, 18 september 2013 Aantal bijlage(n): 1 Uw kenmerk: BR-13-861 Ons kenmerk: 104417/9 Contactpersoon: R. de Rooij raymond.de.rooij@acm.nl

Nadere informatie

Energy Matters 6 maart 2015. Waarde creatie door inzet WKK op onbalans & Intra-day

Energy Matters 6 maart 2015. Waarde creatie door inzet WKK op onbalans & Intra-day Energy Matters 6 maart 2015 Waarde creatie door inzet WKK op onbalans & Intra-day Energy Matters 6 maart 2015 www.tenergy.nl Korte introductie Tenergy Willem Bijlsma Waarde creatie korte termijnmarkt elektriciteit

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Demand response en balancering

Demand response en balancering Demand response en balancering congres flexibiliteit industrie en energie/netwerkbedrijven 15 oktober 2015 Erik van der Hoofd 1 Doel en kader het Europese gekoppelde systeem en synchrone zones Nederland

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Pagina BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/ Zaaknummer:

Pagina BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/ Zaaknummer: Ons kenmerk: ACM/DE/2015/405554 Zaaknummer: 15.0731.52 BESLUIT Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 36 van de Elektriciteitswet 1998, betreffende de verkorting van de sluitingstijd

Nadere informatie

Duurzaamheid vraagt meer Efficiëntie

Duurzaamheid vraagt meer Efficiëntie Duurzaamheid vraagt meer Efficiëntie WarmteKrachtKoppeling (WKK) levert al tientallen jaren een belangrijke bijdrage aan de verhoging van de energie-efficiëntie en daarmee aan de vermindering van de afhankelijkheid

Nadere informatie

Inzet van Middelen. Voorgenomen besluit. Zaaknummer: OORJB003. Oplaadpunt elektrisch vervoer Kasteeldreef Drunen

Inzet van Middelen. Voorgenomen besluit. Zaaknummer: OORJB003. Oplaadpunt elektrisch vervoer Kasteeldreef Drunen Zaaknummer: OORJB003 Onderwerp Oplaadpunt elektrisch vervoer Kasteeldreef Drunen Collegevoorstel Inleiding De ambitie van de gemeente Heusden is om een duurzame gemeente te zijn. Met het vaststellen van

Nadere informatie

Informatie ten dienste van de markt

Informatie ten dienste van de markt Informatie ten dienste van de markt De elektronische publicatie van balancinggegevens: informatie ten dienste van de markt Om het evenwicht in zijn regelzone te kunnen handhaven, heeft Elia een balancingmechanisme

Nadere informatie

Water en hoogspanning

Water en hoogspanning Water en hoogspanning een goede combinatie? Frank Wester Arnhem, 4 november 2013 Meerlaagse Veiligheid & Vitale Infrastructuur 4 november 2013 Meerlaagse Veiligheid & Vitale Infrastructuur Elektriciteit

Nadere informatie

3:11ZelT 0 5 SEP 2013 dab.'

3:11ZelT 0 5 SEP 2013 dab.' Aid.: 3:11ZelT 0 5 SEP 2013 dab.' it. : 109345 j Philips Electronics Nederland B.V. Postbus 80036, building HTC45, 5600 JW EINDHOVEN Autoriteit Consument en Markt t.a.v. Directie Energie Postbus 16326

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 1 COGEN Vlaanderen Doelstelling:

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

VOORRANG VOOR DUURZAAM Beleidsnotitie Cogen Nederland juli 2009

VOORRANG VOOR DUURZAAM Beleidsnotitie Cogen Nederland juli 2009 VOORRANG VOOR DUURZAAM Beleidsnotitie Cogen Nederland juli 2009 Het wetsvoorstel Voorrang voor Duurzaam is een belangrijke wet voor het schoner en zuiniger maken van de energievoorziening in Nederland.

Nadere informatie

T-prognoses. nut en noodzaak

T-prognoses. nut en noodzaak nut en noodzaak : nut en noodzaak Wat zijn? staat voor Transportprognoses, oftewel een verwachting van het benodigde transport voor de levering of productie van elektriciteit. Producenten, regionale netbeheerders

Nadere informatie

RAAMWERK MEP Meetprotocol Naam van de installatie

RAAMWERK MEP Meetprotocol Naam van de installatie RAAMWERK MEP Meetprotocol Naam van de installatie Datum : 11 februari 2004 Document nummer : Versie Nummer : Naam van de beheerder : Inleiding De Ministeriële Regeling CO2 index WKK treedt op 1 juli 2004

Nadere informatie

Warm tapwater in de toekomst

Warm tapwater in de toekomst Warm tapwater in woningen Inzicht in de warmtapwatervraag in het licht van de verduurzaming van de energievoorziening 06/11/12 Renee Heller Warm tapwater in de toekomst Warm tapwater wordt steeds groter

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf? 31 maart 2010 T&A Survey Congres Geothermie Duurzame bron voor een traditioneel energiebedrijf? Hugo Buis Agenda Duurzame visie & ambities Waarom kiest Eneco voor Geothermie? Stand van zaken Markten Pro

Nadere informatie

2. Motivering In deze beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen wordt de beleidsnota van 2009 geactualiseerd

2. Motivering In deze beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen wordt de beleidsnota van 2009 geactualiseerd Raadsvoorstel Aan : Raad van Geertruidenberg Raadsvergadering : 28 januari 2016 Agendanummer : 08 Datum collegebesluit : 8 december 2015 Onderwerp : Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 0.

Nadere informatie

Reguleringskader Energie & Vermogen. Teun van Biert Den Haag, 14 november 2012

Reguleringskader Energie & Vermogen. Teun van Biert Den Haag, 14 november 2012 Reguleringskader Energie & Vermogen Teun van Biert Den Haag, 14 november 2012 Overzicht 1 Doelen 2 Producten inkoop E&V 3 Marktontwikkelingen 4 Reguleringmethodiek E&V 5 Transporttaak 6 Systeemtaak 7 Voorstellen

Nadere informatie

BESLUIT. I. Inleiding II. Feiten. Dienst uitvoering en toezicht Energie

BESLUIT. I. Inleiding II. Feiten. Dienst uitvoering en toezicht Energie Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: 101855-11 Betreft: Besluit op de aanvragen van Elsta B.V. & Co en Delta Netwerk bedrijf B.V. om een bindende aanwijzing te geven als bedoeld in artikel

Nadere informatie

Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 28 februari 2014

Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 28 februari 2014 Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 28 februari 2014 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Exploitatieberekening 4 2.1 Specificatie van de investeringskosten en investeringssteun 4 2.2 Overzicht van kosten en baten

Nadere informatie

Opportuniteiten voor WKK in de energiemix van morgen

Opportuniteiten voor WKK in de energiemix van morgen Opportuniteiten voor WKK in de energiemix van morgen De Nederlandse situatie Martin Horstink www.energymatters.nl Over Energy Matters 1988 Projektbureau Warmte/Kracht Promotiebureau voor WKK in NL 1998

Nadere informatie

ook voor de MEP-subsidie voor WKK Voorlichtingsbijeenkomst Meetvoorschriften WKK onder de MEP 5 juni 2003

ook voor de MEP-subsidie voor WKK Voorlichtingsbijeenkomst Meetvoorschriften WKK onder de MEP 5 juni 2003 METEN IS WETEN ook voor de MEP-subsidie voor WKK Voorlichtingsbijeenkomst Meetvoorschriften WKK onder de MEP 5 juni 2003 door Frits Otte, Ministerie van Economische Zaken Opzet presentatie Inleiding, achtergrond

Nadere informatie

2 oktober 2008 ET/EM / 8147673 2

2 oktober 2008 ET/EM / 8147673 2 Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 2 oktober 2008 ET/EM / 8147673 2 Onderwerp Aansluitbeleid elektriciteit

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Bureauprofiel. Work, flow, fun

Bureauprofiel. Work, flow, fun Bureauprofiel Work, flow, fun Onze missie Bouwen aan betrouwbare overheidsorganisaties Met een heldere strategie Elke dag een stapje beter Door overdracht van kennis en ervaring Omdat verbeteren en ontwikkelen

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Kom verder. Saxion. Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen. Welkom. Jan de Wit, 20 juni 2012

Kom verder. Saxion. Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen. Welkom. Jan de Wit, 20 juni 2012 Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen Welkom Jan de Wit, 20 juni 2012 Vragen? Trends: 1. Energiebesparing door monitoring & procesbeheersing 2. Energiebesparing

Nadere informatie

ETIM NL Dynamische publicatie

ETIM NL Dynamische publicatie ETIM NL Dynamische publicatie V1-2015 Versie datum 18-03-2015 Auteur: Marc Habets INHOUD 1. Inleiding 3 2. Dynamische publicatie 3 2.1. Wat is een dynamische ETIM publicatie? 3 2.2. Voordelen en randvoorwaarden

Nadere informatie

Praktijk studie Kop van Noord-Holland Martijn Bongaerts, Jos Poot, 10 april 2008

Praktijk studie Kop van Noord-Holland Martijn Bongaerts, Jos Poot, 10 april 2008 Praktijk studie Kop van Noord-Holland Martijn Bongaerts, Jos Poot, 10 april 2008 Disclaimer Continuon Aan de hand van concrete praktijksituatie wordt bestudeerd wat de mogelijke consequenties zijn van

Nadere informatie

Energieverzorging Nederland

Energieverzorging Nederland Energieverzorging Nederland Naar een Duurzame Samenleving (VROM) Vanuit een internationaal geaccordeerde basis voor 2050 Standpunt Nederlandse overheid : 100% CO2 -reductie Standpunt van de G8: 80 % CO2

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Pagina 1/7. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012. Besluit. Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012.

Pagina 1/7. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012. Besluit. Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012. Besluit Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012 Pagina 1/7 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt ter vaststelling van de prikkel

Nadere informatie

Technische Briefing. Overzicht Nucleair Park. 11 januari 2016

Technische Briefing. Overzicht Nucleair Park. 11 januari 2016 Technische Briefing Overzicht Nucleair Park 11 januari 2016 Overzicht van het nucleair park Doel 1 15 februari 2015: volgens de wet van 2003 wordt de elektriciteitsproductie na 40 jaar uitbating stop gezet

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 372 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering van richtlijn nr. 2003/54/EG, (PbEG L 176), verordening nr. 1228/2003

Nadere informatie

Match van vraag en aanbod

Match van vraag en aanbod Match van vraag en aanbod Globale verkenning van oplossingen, kosten en markt (bijgewerkte versie) Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, maart 2014 Frans Rooijers, Bettina Kampman Groei fluctuerend

Nadere informatie

Aan de leden en relaties van Cogen Nederland 23 juli 2004

Aan de leden en relaties van Cogen Nederland 23 juli 2004 Aan de leden en relaties van Cogen Nederland 23 juli 2004 Middels deze informatieve mailing willen wij u op de hoogte stellen van een aantal belangrijke, praktische zaken, die exploitanten van WKK installaties

Nadere informatie

Voorstel van decreet. houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de milieuvriendelijke energieproductie.

Voorstel van decreet. houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de milieuvriendelijke energieproductie. stuk ingediend op 1639 (2011-2012) Nr. 3 26 juni 2012 (2011-2012) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Robrecht Bothuyne, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Sonja Claes en de heren

Nadere informatie

Dienst uitvoering en toezicht Energie

Dienst uitvoering en toezicht Energie Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: 101750_5-12 Betreft: Besluit tot vaststelling van de maximum nettarieven elektriciteit voor het jaar 2005 zoals bedoeld in artikel 41c, eerste lid

Nadere informatie

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept Bark Verpakkingen Outsourcing Concept Outsourcing Bark Verpakkingen BV als uw partner in strategisch verpakkingsmanagement. De win-win relatie tussen 'outsourcing' en uw 'core business efficiency'. Met

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Een Flexibele energiemarkt

Een Flexibele energiemarkt Een Flexibele energiemarkt Watt connects 14-juni-2016 Erik van der Hoofd Uitdaging Meer duurzame energie: vooral wind- en zonne-energie Een sterk stijgend aantal marktdeelnemers Garandeer een stabiel systeem

Nadere informatie

Namens onze cliënt Media Park Enterprise B.V. (hierna MPE), berichten wij u als volgt:

Namens onze cliënt Media Park Enterprise B.V. (hierna MPE), berichten wij u als volgt: Autoriteit Consument en Markt Directie Energie Postbus 16326 2500 BH Den Haag Almere, 25 februari 2014 Betreft : Zienswijze Media Park Enterprise B.V. m.b.t. Ontwerpbesluit Ontheffingaanvraag elektriciteitsnet

Nadere informatie

Biomassa WKK in de glastuinbouw

Biomassa WKK in de glastuinbouw Management samenvatting Biomassa WKK in de glastuinbouw Evaluatie van transitieroutes Februari 2005 Auteurs Opdrachtgevers : Ir. Joep Coenen, Cogen Projects Ir. Stijn Schlatmann, Cogen Projects : Productschap

Nadere informatie

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster?

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? Drs ing Teus van Eck Biomassabijeenkomst Bodegraven, 7 mei 2009 Warmte is de grootste post in de

Nadere informatie

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014 Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Overzicht 1.De rol van de Transmissienetbeheerder 2.Afschakelplan 2 1. De rol

Nadere informatie

Alliander Rol E- opslag

Alliander Rol E- opslag Alliander Rol E- opslag Vakbeurs energie 7 oktober 2015 Den Bosch Drs. J.H. Blom MBE Tuesday, 13 October 2015 1 Jos Blom Info Energy Life 5 juni 2012 Alliander Visie: Wij staan voor een energievoorziening

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (COM(2002) C5-0366/ /0185(COD))

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie (COM(2002) C5-0366/ /0185(COD)) EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie 27 november 2002 WERKDOCUMENT over Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad Inzake de bevordering

Nadere informatie

Oefencase Gupta Strategists

Oefencase Gupta Strategists Oefencase Gupta Strategists Versie: juli 2012 Inleiding De oefencase in dit document helpt je om te begrijpen wat je van een case-interview kan verwachten. Er zijn zeker verschillende soorten case-interviews,

Nadere informatie

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie Alex Ouwehand Directeur NMZH CO2 emission CO2 reduction Ambities klimaat en energie EU en Rijk 2020 : 20 % CO 2 -reductie (tov 1990),

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen storing Diemen

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen storing Diemen OPDRACHTGEVER AUTEUR TenneT TenneT VERSIE 1.0 VERSIE STATUS Definitief PAGINA 1 van 7 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen storing Diemen 27 maart 2015 te Diemen 380 kv PAGINA 2 van 7 Voorwoord Op

Nadere informatie

Algemene presentatie

Algemene presentatie Alpheon Energieadvies & Consultancy Algemene presentatie Uw energie, onze zorg Alpheon NL BV Paulus Potterstraat 19 7204 CP Zutphen http://www.facebook.com/alpheonenergie @AlpheonEnergie Auteur: John Hesp

Nadere informatie

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Transitie Veranderingen in productie Veranderingen in balancering Nieuwe kansen Vergroening 20-03-2013 2 Ontwikkeling: transitie

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Klachtenprocedure Internet

Klachtenprocedure Internet Klachtenprocedure Internet De toegang tot een vrij en voor een ieder toegankelijk internet wordt door KPN mogelijk gemaakt. Het open karakter van internet brengt met zich mee dat internet echter ook wordt

Nadere informatie

ARUP studie Groningen 2013

ARUP studie Groningen 2013 ARUP studie Groningen 2013 Strategie voor structurele versteviging van gebouwen Nederlandse samenvatting Issue 17 januari 2014 Nederlandse samenvatting 1 Inleiding Dit rapport omvat een samenvatting van

Nadere informatie

Programma van eisen 4seizoenenonderhoud

Programma van eisen 4seizoenenonderhoud Programma van eisen 4seizoenenonderhoud Checklist voor te maken afspraken met de opdrachtnemer Versie 7 juli 2005 Van aandachtspunten naar eisen In de bijeenkomsten van de regionale werkgroepen is geconstateerd

Nadere informatie

uitbreiding warmtenet Alkmaar Algemene Vergadering directie en raad van commissarissen Datum: 6 november 2015

uitbreiding warmtenet Alkmaar Algemene Vergadering directie en raad van commissarissen Datum: 6 november 2015 6. Uitbreiding warmtenet Alkmaar Aan: Van: Betreft: Algemene Vergadering directie en raad van commissarissen uitbreiding warmtenet Alkmaar Datum: 6 november 2015 Bijlage: toelichting investeringsvoorstel

Nadere informatie

De gemeenteraad van de gemeente Utrechtse Heuvelrug in vergadering bijeen op 28 februari 2013.

De gemeenteraad van de gemeente Utrechtse Heuvelrug in vergadering bijeen op 28 februari 2013. Utrechtse Heuvelrug Utrechtse Heuvelrug Motie Provinciale herindeling De gemeenteraad van de gemeente Utrechtse Heuvelrug in vergadering bijeen op 28 februari 2013. Overwegende dat: De Minister van Binnenlandse

Nadere informatie

De markten voor decentrale elektriciteitsproducenten

De markten voor decentrale elektriciteitsproducenten De markten voor decentrale elektriciteitsproducenten Sjak Lomme SLEA Baarn, 19 mei 2006 Introductie Clustering De markten voor elektriciteit Missing link: intraday markt Risico s en mogelijkheden onbalansmarkt

Nadere informatie

All-electric voorbij, op weg naar 0 CO 2

All-electric voorbij, op weg naar 0 CO 2 All-electric voorbij, op weg naar 0 CO 2 2050 alles duurzaam Ing. Marco J. Bijkerk Manager innovative technologies New Business Development Remeha 24-1-2017 remeha.nl ALL GAS Nul op de meter PV Groen Gas

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Energieopslag en flexibiliteit - kansen en onzekerheden

Energieopslag en flexibiliteit - kansen en onzekerheden Energieopslag en flexibiliteit - kansen en onzekerheden Early morning toast kiemt Hoenderloo 8-10-2014 www.ecn.nl R&D programma s ECN Policy Studies Energy Engineering Environment Energy Efficiency & CCS

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 621 Regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet...) Nr. 8 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen

Nadere informatie

DATUM BEHANDELING IN D&H 12 febľ"uaľï 2013. COMMISSIE 0 MBH (6 maart 2013)

DATUM BEHANDELING IN D&H 12 febľuaľï 2013. COMMISSIE 0 MBH (6 maart 2013) DATUM VERGADERING 21 maart 2013 BIJLAGE(N) 1 AGENDAPUNTNUMMER j į) DATUM BEHANDELING IN D&H 12 febľ"uaľï 2013 COMMISSIE 0 MBH (6 maart 2013) AAN DE VERENIGDE VERGADERING AANVRAAG PROJECTINVESTERINGSKREDIET

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie