Rustige dag in de hoofdstad

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rustige dag in de hoofdstad"

Transcriptie

1 10 Vrijdag Augustus 2007 Integratie Kreeft in de singel Economie Tata-auto populair De Rotterdamse Heemraadssingel Niet alleen de invloed van zit vol met Amerikaan- China in Afrika groeit, ook In- se rivierkreeft. Vreemd? Nee dia krijgt steeds meer voet hoor, steeds meer krabben, aan wal op het Afrikaanse insecten, vogels en zaden komen continent. En het gaat om al dan niet per ongeluk in meer dan alleen olie: India s ons land terecht. Moeiteloos niet-oliegerelateerde handel vinden ze hun plek tussen de met West-Afrika is goed voor inheemse soorten. 04 ruim 3 miljard dollar. 10 7,5 miljoen euro Ajax krijgt Suárez Suárez verloor de arbitragezaak die hij had aangespannen om naar Ajax te kunnen gaan, maar FC Groningen liet hem toch gaan. Wat wil je ook als je 7,5 miljoen euro in je schoot krijgt geworpen? Suárez heeft voor vijf seizoenen getekend Rustige dag in de hoofdstad SCHOOLFIETS TOPPER! Union schoolfiets Forza Robuuste fiets die tegen een stootje op het schoolplein kan. Met naafdynamo, rollerbrakes en 7 versnellingen van Shimano. Meer info op OP=OP 250,- VOORDEEL * 499,- *Een vergelijkbare A-merk fiets kost bij de vakhandel ca. 750,- Dinsdag was een bewolkte, zomerse dag voor de inwoners en toeristen die zich ophielden in Groot Amsterdam, dat is de hoofdstad plus Amstelveen, Uithoorn, Aalsmeer, Diemen en Ouderkerk aan de Amstel. Het bleef een gewone dag, voor de meesten althans. Er stierven mensen, er werden er geboren en een paar gemaakt, mag je veronderstellen. En er kwamen er in aanraking met politiemensen, waarvan dit gebied er ruim heeft, 1 op elke 250 inwoners. Er waren dinsdag tussen uur s ochtends en 24 uur later 350 agenten op straat. Wat deden ze en met welke klachten en aangiften kwamen Amsterdammers naar het politiebureau? TEKST: MEREL VAN LEEUWEN 46 keer rukten agenten uit voor ernstige delicten. Dat waren: 6 straatroven 8 oploopjes waarbij ernstig fysiek geweld werd gebruikt 4 bedreigingen 3 drugsdeals op straat 4 verkeersongevallen met letsel 1 winkeloverval 3 gevallen van oplichting 2 vechtersbazen 1 geval van afpersing 11 keer rijden onder invloed 2 gevallen van ernstige geluids - overlast door dronken mensen 1 onverzekerde automobilist Ze vonden: 1 dode man, in verregaande staat van ontbinding in een zelfgebouwd onderkomen in het Beatrixpark Ze arresteerden: ongeveer 75 mensen Ze deelden 400 bekeuringen uit, onder andere voor: dronkenschap, onverantwoord rijgedrag, verkeerd parkeren Inwoners van de hoofdstad melden op het bureau: 5 diefstallen uit auto 6 woninginbraken Lees meer op pagina 6 GRATIS strandlaken! ZomerKanjer 12,8 Miljoen! Ga naar

2 2 De Twee DE GROTE INSPIRATIETOUR St. Petersburg Rusland Tallinn Estland Riga Letland Vilnius Litouwen Warschau Polen Boedapest Hongarije Belgrado Servië Pristina Kosovo Tirana Albanië Skopje Macedonië Thessaloniki Griekenland Nikosia Cyprus Ramallah Westbank Amman Jord Caïro Egypte Addis Abeba Ethiopië Kampala Oeganda Dar es Salaam Tanzania Nairobi Kenia FRITS VAN SOMEREN De kleuren zijn magnifiek en de symbolen intrigerend. Overal waar je kijkt hangen en liggen fraaie sieraden. Het is de art gallery van Lama Hourani (28). Peter Wierenga AMMAN Helaas is jordaniet, een erg mooie groenblauwe steen, nog te fragiel om te gebruiken. Misschien in de toekomst! De jonge Jordanese ontwerpster staat op het punt van doorbreken. Na haar thuisbasis Amman, waar ze al een paar jaar bezig is, opent ze in september een atelier in Milaan. Het begon al vroeg. Als kind stopte ik altijd al voor de etalage van juweliers, vertelde mijn moeder. Ook verfraaide ik al mijn kettingen eigenhandig, door andere kleuren en kralen te gebruiken. Bovendien had ik het geluk dat mijn moeder geen interesse had in diamanten of DE ONTMOETING Nergens is de politie zo aardig.. Rare jongens, die Jordanezen HET KWARTET IN AMMAN. De barbier De barbier in Petra wast, knipt en parfumeert je haar en epileert je wenkbrauwen met een touwtje. Dat alles voor zo n zes euro. goud, maar stenen van over de hele wereld verzamelde. Ook opende die de eerste privégalerie van het land. Daar heb ik veel indrukken opgedaan van andere kunstenaars. In de keuken ontwierp Hourani haar eigen juwelen en in 2002 hield ze haar eerste expositie. Dat was een succes, hoewel ik de techniek nog niet helemaal onder de knie had en mijn eigen stijl nog verder moest ontwikkelen. Maar er was in Jordanië verder helemaal niets. Na de kunstacademie zou ze een ploeterende artiest worden, maar nu besloot ze om verder te gaan met ontwerpen. Ik heb productdesign en gemology (juwelenkunde, red.) gestudeerd in Milaan. Sinds ik een keertje als kind in Italië op kamp ben geweest, heb ik een band met het land. De Italiaanse cultuur lijkt wel wat op de Arabische die ik van huis uit ken. Over thuis gesproken. Haar vader is een bekende dichter en zet zich als politicus in voor democratisering. Hij is mijn scherpste criticus, zegt Peter Wierenga AMMAN Agent Nasser (24) laat me een pilletje Viagra zien. Ndal (28) en Khaled (22) moeten lachen: hun vriend is vorige week getrouwd. Wij zijn bedoeïnen, uit het zuiden. Onze moeders en zusters dragen boerka s, vertelt Nasser. Maar híj komt uit het noordwesten van Jordanië: zijn zus loopt in een kort rokje en decolleté, voegt hij bij wijze van grap toe, wijzend naar Ndal. Die reageert alsof hij hem een rake Peter Wierenga AMMAN/PETRA Een opera van Verdi? In het Romeinse amfitheater, hier in Amman? Gratis? Fantastisch! Eenmaal aangekomen blijk ik de man van het internetcafé toch verkeerd begrepen te hebben: er is wel een podium, maar daar wordt gekickbokst! Ik bereikte Amman via het zuiden van Israël. Tot die omweg besloot ik omdat Lama Hourani In de hele Arabische wereld moet de levensstandaard omhoog Mijn symbolen staan los van religie en politiek Koffie en viagra: de politie is je beste vriend Je mag altijd terugkomen Van de West Bank naar Jordanië Een opera in het Romeinse amfitheater in Amman je dan de minste tijd verliest met het regelen van visa en security checks. Een goede beslissing: in Eilat was ik werkelijk de enige persoon die de grens overstak, en mijn bagage werd niet eens gecontroleerd. Laat staan dat ik een groet kreeg. Zou het de sluier van de immer dreigende oorlog zijn? Anders kan ik de onbeleefdheid van veel Israëliërs niet verklaren. Wat dat betreft is Jordanië een verademing. You re welcome is zo Bedoeïnenthee Een kopje bedoeïenenthee (met suiker en kardamon) kost je een halve dinar, ongeveer zestig eurocent. klap zal verkopen. Hij is de oudste, en duidelijk de baas. Ndal was ook degene die me binnenwenkte in het kantoortje, toen ik een vruchteloze poging deed om een taxi aan te houden. Onmiddellijk krijg ik koffie en een sigaret aangeboden. Terwijl Khaled rustig het sportgedeelte van de krant leest (Barcelona is zijn favoriete club), vragen de andere twee me honderduit. Hoe is het in Nederland? Hebben we niet veel koeien én melk? Hoe zijn de vrouwen? Nergens heb ik zulke vriendelijke politie meegemaakt. Er zijn dan ook beangstigend veel Jordanese agenten: woestijnpolitie, toeristenpolitie, gewone politie en natuurlijk de politie in burger. Aan de muur hangt een portret van koning Abdallah en diens vader, wijlen koning Hoessein. Ook twee foto s van boeventronies. Dat zijn terroristen, legt Ndal uit. Ze hebben geen hersens. No islam! Als ik die tegenkom, knal ik ze neer, verzekert Nasser. Maar eerst regelt hij nog een taxi voor me. En je mag altijd terugkomen! 1 ongeveer het eerste dat je te horen krijgt van de taxichauffeur, de winkeleigenaar, de hotelmanager of willekeurig welke voorbijganger. Zo ook in Petra, thuisplek van de schitterende ruïnes van de Nabateërs, de Arabieren die rond de jaarwisseling de handel op het schiereiland beheersten. De in het roodroze steen uitgehouwen monumenten, bekend van Indiana Jones, zijn één van de nieuwe zeven wereldwonderen. En eerlijk is Twee teams van De Pers reizen de wereld rond op zoek naar optimistische en inspirerende verhalen Lama Hourani opent in september een tweede atelier in Milaan. Lama lachend. Maar hij motiveert me enorm. Door hem ben ik colleges in mensenrechten gaan volgen. Niet dat het leven in haar land nou zo slecht is: We hebben een goed imago, denk ik. Zo is de scholing hier goed geregeld. Maar er is nog steeds corruptie én armoede. In de hele Arabische wereld moet de levensstandaard van burgers omhoog. Soms zijn het ook vrij basale zaken die ontbreken, zoals parken waar kinderen in kunnen spelen. Ze wil het niet te veel over politiek hebben. Ik zoek juist symbolen die los staan van religie en politiek. Ik ben altijd gefascineerd geweest door primitieve culturen, die we immers allemaal delen, en die al bestonden vóór religie, taal, etniciteit. Hier in Jordanië vind je inscripties in grotten. Ik ben trots op dat erfgoed. Dezelfde soort tekeningen kom je over de hele wereld tegen, van Frankrijk tot Mexico. In de huidige wereldpolitiek, met spanningen tussen de islamitische wereld en het westen, is die gemeenschappelijke taal cruciaal. Haar symbolen zijn echter geen kopie van wat je in de grotten vindt. Nee, die bedenk ik zelf. Het is alsof je gedichten schrijft. Ik ben aan het schetsen en ineens ontstaan ze. Nu is het een hele familie geworden, alsof ze zichzelf voortplanten haha. Ze exposeerde al in Londen en Parijs. Of haar werk ooit in Amsterdam te bewonderen zal zijn? Ja graag, mijn tutor in Milaan was ook een Nederlander. Jullie lopen voorop, samen met de Scandinavische landen, ik kom zeker als ik de kans krijg. 1 MAANDAG DE JONGE HONDEN VANUIT DAR ES SALAAM Kampala Oeganda Nairobi Keni Dar es Salaam Tanzania Lusaka en Livingstone Z Gweru Zimbabwe Mbabane Swaziland Maputo Mozambique Kaapstad Zuid-Afrika FRITS VAN SOMEREN eerlijk, nog een reden voor mijn omweg. Archeologen zijn bang dat een toename in het aantal bezoekers (nu al zo n 1,5 miljoen per jaar) schade zal brengen. Met eigen ogen stel ik vast dat die zorg terecht is. Want hoewel vele bedoeïenen nog steeds tussen de ruïnes wonen, zijn er amper opzichters te bekennen. Maar de bedoeïenen zelf zien de komst van nog meer souvenirslachtoffers graag tegemoet. Voor hen zijn die oude monumenten nog steeds levend. Net zoals het Romeinse amfitheater in Amman. Rare jongens, die Jordanezen! Maar wel aardig 1. Opzwepende doedelzak De Jordanese muziek gebruikt graag de doedelzak, het nationale instrument! Samen met het bekende Arabische gezang is dat een opzwepende combinatie.

3 Nieuws 3 Prijsstijgingen 250 euro per ton Banken ontdekken graan als winstmachine Mathijs Rotteveel Nu de graanprijzen zijn geëxplodeerd, hebben banken, verzekeraars en hedgefondsen zich massaal op de graanmarkt gestort. Die is daardoor een stuk wisselvalliger geworden. Voor graanhandelaar Richard Rolink van meelfabriek Meneba is het werk de afgelopen jaren een stuk leuker geworden. Door de prijsstijgingen is iedereen wakker geschud, zegt hij. Vroeger hadden we te maken met de interventieprijzen van de EU. Nu is het liberaler en gelden de wetten van vraag en aanbod. Het afgelopen jaar is de prijs van graan zo n 80 procent gestegen tot 250 euro per ton nu. Volgens directeur Jan Blom van het Landbouw Economisch Instituut in Wageningen komt dat vooral door slechte oogsten. Misschien komt het door klimaatverandering, maar ook de opkomst van bio-ethanol heeft invloed, zegt hij. Volgens Rolink zorgt de belangstelling van beleggers voor grotere prijsschommelingen. Vroeger schommelde de prijs per ton drie tot vijf euro, nu zijn er uitslagen van 100 euro. Het is dus gevaarlijker een positie in te nemen. Blom denkt niet dat de beleggers de prijs opdrijven. Het zijn gokkers. Ze verkopen evenveel als ze kopen en zorgen niet voor meer vraag. Ze willen er gewoon geld mee verdienen. 1 Canada Onze regering heeft agressieve agenda Harper naar Noordpool Annemieke van Dongen De Canadese premier Stephen Harper is gisteren aan een driedaagse expeditie naar de Noordpool begonnen; een week nadat Rusland daar op vier kilometer diepte een vlag op de zeebodem plantte om het gebied te claimen. Onze regering heeft een agressieve Arctische agenda, zei zijn woordvoerder. Canada heeft meer dan twee miljard euro uitgetrokken om zes tot acht patrouilleschepen te bouwen die de noordwestelijke wateren gaan bewaken. De leider van de Russische expeditie, Artur Chilingarov, kondigde woensdag een nieuwe expeditie naar de Noordpool aan. Die zal in november plaatsvinden. Doordat het ijs op de Noordpool smelt vanwege de opwarming van de aarde, komen de natuurlijke hulpbronnen daar dichter binnen handbereik. Onder de ijskappen zou een kwart van s werelds nog onontdekte gasvoorraden liggen. De Noordpool is nu van niemand. 1 Lening van 95 miljard aan banken ECB zet geldkraan open Mathijs Rotteveel Om een financiële crisis te voorkomen heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de geldkraan opengezet. Het heeft bijna 95 miljard euro uitgeleend aan 49 verschillende Europese banken. Door onzekerheid op de markt over de Amerikaanse hypothekencrisis konden die moeilijk aan geld komen. Het is voor het eerst sinds de terreuraanslagen in de Verenigde Staten op 11 september 2001 dat de ECB een dergelijke maatregel neemt. Een dag na de aanslagen bracht de ECB bijna 70 miljard aan extra leningen in omloop. De onzekerheden op de kredietmarkten zorgden gisteren voor paniek op de Europese beurzen. De bom sloeg in toen de Franse bank BNP Paribas bekendmaakte de koers van drie fondsen niet te kunnen berekenen door de situatie op de Amerikaanse markt. De waarde van deze fondsen lag rond de twee miljard euro. Ook de Nederlandse zakenbank NIBC maakte bekend dat het forse verliezen heeft geleden op de Amerikaanse hypothekenmarkt: 137 miljoen euro in een half jaar. De bank schat dat het verlies oploopt tot 391 miljoen euro. 1 China heeft zijn reddingszwemmers op het droge Chinese paramilitairen krijgen zwemles in een meer in de provincie Hubei. Circa 600 rekruten doen mee aan de zwemcursus om beter te kunnen helpen bij de dreigende overstromingen. Want niet alleen Bangladesh, India en Renovatie kostbaar Toeristische trekpleister brokkelt af Red de Berlijnse Muur! Novum BERLIJN Toen de muur in 1989 viel, wisten de inwoners van Berlijn niet hoe snel ze het ding moesten afbreken dat de stad zo lang in tweeën had gedeeld. Nu, bijna achttien jaar later, buigen gemeenteambtenaren en kunstenaars zich over een heel ander probleem: Hoe houden we het overgebleven deel overeind? De muur rot van binnenuit weg en brokkelt aan de buitenkant af, en er is niet genoeg geld om het overgebleven deel helemaal te behouden, zegt Jörg Flähmig van de gemeente. Hij heeft het over de zogenoemde East Side Gallery, een stuk muur van 1,3 kilometer door de wijk Friedrichshain, dat 118 internationale kunstenaars in 1990 in opdracht van de stad aan de oostzijde met graffiti bespoten. Het is het langst bewaarde stuk van de muur en een van de best bezochte toeristische trekpleisters van Berlijn. Door uitlaatgassen, regen, vorst of gewoon ouderdom vertonen beroemde afbeeldingen zoals de kus tussen de Oost-Duitse leider Erich Honecker en zijn Russische evenknie Leonid Brezjnev, of de Trabant die uit de muur lijkt te komen, steeds meer barsten of begint de verf te bladderen. Bovendien hakken toeristen stukken uit de muur als souvenir of kalken ze hun naam over de tekeningen heen. De 1,3 miljoen euro die nodig is om de muur van binnen en buiten te restaureren is niet het probleem. Maar de kosten om de kunstwerken van de muur te halen en op de herbouwde muur terug te plaatsen, zijn een ander verhaal. Om die reden wordt de in september geplande renovatie naar alle waarschijnlijkheid uitgesteld. De 51-jarige in Iran geboren kunstenaar Kani Alavi, voorzitter van de Nepal hebben daarmee te kampen; ook China wordt al de hele zomer geteisterd door zware regenval. In de natte julimaand kwamen daardoor meer dan 700 Chinezen om het leven, 163 mensen zijn nog vermist. 1 FOTO: REUTERS vereniging van East Side Gallerykunstenaars, ziet het probleem niet zo. Ons is verteld dat de euro die nodig is om alle kunstenaars in te vliegen om ze hun werken opnieuw te laten uitvoeren, beschikbaar is, zegt hij. Het grootste probleem is dat de Berlijnse autoriteiten zo traag zijn en liever dromen dan dat ze hun werk doen. Behalve de kosten van de renovatie speelt er ook nog de kwestie van eigendom. Sommige stukken zijn staatseigendom en genieten de bescherming van een monumentenstatus. Andere stukken zijn echter particulier bezit en dreigen te sneuvelen. Bouwgrond in het centrum van Berlijn is schaars en de markt in onroerend goed in de Duitse hoofdstad zit na jarenlange stagnatie weer in de lift. 1. Pathuis 50. Don t eat our swans! In het Engelse Bedfordshire hebben bewoners borden geplaatst om Polen te weerhouden van het eten van zwanen. Die zijn in Polen kennelijk een lekkernij. De laatste tijd verdwenen er opvallend veel zwanen. KORT Schoolpleinmoord in VS mogelijk opgelost De Amerikaanse politie heeft een 15-jarige jongen gearresteerd op verdenking van de executie-achtige moord op drie aankomende studenten. Ze moesten zaterdagnacht van de moordenaar knielen voor een muur op een schoolplein in Newark in de staat New Jersey en werden van dichtbij afgemaakt. Het motief lijkt roof. Het vierde slachtoffer, de zus van een van de doden, overleefde een hoofdwond en ligt in het ziekenhuis. De slachtoffers waren tussen de 18 en 20 jaar oud. Tips? Heeft u een goede tip voor onze krant? Mail dan naar: o /o KORTING OP MONTUREN EN ZONNEBRILLEN * Bel of kijk op voor de Pearle opticien bij u in de buurt. *Vraag naar de voorwaarden.

4 4 Achtergrond Binnenland Stadsecologie Exotische dieren dringen ons ecosysteem binnen Een rode kreeft in de singel Terwijl het voor nieuwkomers de afgelopen jaren steeds moeilijker wordt Nederlands staatsburger te worden zijn via alternatieve routes duizenden ontheemden geluidloos ingeburgerd. Marjolijn van Heemstra ROTTERDAM Opgesloten in mammoettankers uit verre landen of ontsnapt uit dierenparken komen krabben, insecten, vogels en zaden ons ecosysteem in en vinden moeiteloos hun plek tussen de inheemse soorten. Voor een parkiet of schildpad hoef je al lang niet meer naar de dierentuin. Je vindt ze gewoon in het park om de hoek. Het opwarmende klimaat zorgt ervoor dat ze hier overleven en trekt bovendien soorten naar Nederland die voorheen in meer zuidelijke gebieden leefden. Vooral de steden zijn populair onder de exoten. Het is er warm en voedselrijk. De wolhandkrab kwam op weg naar zee een station tegen Niemand kijkt meer op van parkieten in een Nederlands park In het depot in de kelder van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam pakt conservator Kees Moeliker een doorzichtig potje uit een van de rekken. In de alcohol hangt een dode kreeft van ongeveer vijftien centimeter. Een rode Amerikaanse rivierkreeft, zegt Moeliker, oorspronkelijk afkomstig uit Mexico en Florida. Ze zijn heerlijk en ooit door kreeftenkwekers in Europa ingevoerd. Maar deze soort kan zich lopend snel verplaatsen. Waarschijnlijk zijn ze bij de kwekers gewoon weggelopen. Het exemplaar in het potje ving de conservator kort geleden in de Rotterdamse Heemraadssingel die vol zit met deze kreeften. Een rek verder staat de Chinese wolhandkrab die Moeliker ophaalde van het Centraal Station nadat ongeruste spoorwegbeambten hem belden met de boodschap dat er een. KORT Nepagent aangehouden in Amsterdam Een 48-jarige nepagent is gisteren aangehouden in de Leidsestraat in Amsterdam. Hij had handboeien en een valse FBI-legitimatie bij zich en munitie in zijn zak. Agenten hielden de man aan te midden van een aantal toeristen, die zeiden dat ze allerlei aanwijzingen hadden gekregen van de nepagent. De kleding van de man leek enigszins op die van een hondenbegeleider, laat de politie weten. De verdachte had alcohol gedronken. Vorige week werd in het centrum van Amsterdam een 40-jarige man De wolhandkrab kwam via de scheepvaart in onze sloten. KEES MOELIKER/NMR grote krab op spoor 11 liep. Moeliker: Hij liep tussen de rails, ernstig verzwakt. Deze dieren leven in Nederlandse poldersloten en moeten naar zee om zich voort te planten. Zo n krab loopt altijd in een rechte lijn naar het strand, dan kan het gebeuren dat er plotseling een station in de weg staat. Moeliker weet dat de wolhandkrab ooit via de scheepvaart in onze sloten terechtkwam. De larven zaten in het ballastwater van een groot schip dat hier werd geloodst in een rivier. Door de haven heeft Rotterdam een enorme biodiversiteit. Ik ben de afgelopen jaren veel planten tegengekomen die ik in eerste instantie niet thuis kon brengen. Die bleken later uit Afrika of Azië te komen. Mensen associëren de stad niet met aangehouden die de politie hardhandig had geassisteerd bij de arrestatie van twee verdachten. Drie verdachten van mensenhandel gepakt Drie mannen uit Leiden en Noordwijkerhout zijn vorige maand aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij mensenhandel, bleek gisteren. De politie kreeg via Interpol een tip dat twee jonge vrouwen uit Brazilië onder valse voorwendselen naar Leiden waren gelokt en mogelijk in de illegale prostitutie werkten. De recherche viel een dag later een woning binnen, waar de vrouwen bleken te zijn gehuisvest. Een 27-jarige Leidenaar werd. Wiel los Een Heerlense heeft het linkerachterwiel van haar eigen auto voorbij zien rollen. Vermoedelijk wilde iemand wielen van de auto stelen, maar is diegene daarbij gestoord. Een aantal wielbouten zijn zoek. natuur, maar je hoeft echt niet naar de Veluwe om bijzondere dingen te zien. Er is hier genoeg. Zelfs op haventerreinen waar je het niet verwacht groeien bijzondere orchideeën en zie je bijvoorbeeld de zeldzame rugstreeppad die daar de rust vindt die hij nodig heeft. Niet alleen de scheepvaart verrijkt het Nederlandse ecosysteem. Ook de warme zomers en zachte winters in de afgelopen twee decennia leverden een bijdrage. Zo hebben de zuidelijke boomsprinkhaan en de wespenspin, beiden afkomstig uit warmere landen, in Nederland een nieuwe habitat gevonden. En dan zijn er nog de ontsnapte of door verveelde baasjes losgelaten dieren. Moeliker wijst op de opgezette nijlgans op een tafeltje daarbij aangehouden en de twee vrouwen werden op een veilige plaats ondergebracht. Later volgden nog twee arrestaties. VVN waarschuwt voor schoolgaande kinderen Veilig Verkeer Nederland (VVN) is gestart met de jaarlijkse campagne De scholen zijn weer begonnen. Vanaf maandag zit in een deel van Nederland de zomervakantie erop. Met de campagne moet het aantal verkeersslachtoffers onder scholieren in bedwang worden gehouden. Volgens VVN neemt het aantal doden en gewonden onder scholieren in september traditioneel schrikbarend toe. Jim Jim Bakkum is vandaag jarig. De Idols-ster wordt vandaag 20. Hiep hiep voor de rekken met potjes: Ontsnapt uit een dierenpark, ergens in de jaren zestig. Nu zie je ze overal. Hij trekt de platte la van een grijze archiefkast open. Tientallen felgroene vogellijfjes komen tevoorschijn: geprepareerde halsbandparkieten, verkeersslachtoffers of tegen het raam gevlogen. Waarschijnlijk ontsnapt uit een volière heeft de vogel, oorspronkelijk uit India, zich in korte tijd over een aantal Nederlandse steden verspreid en ervoor gezorgd dat vandaag de dag niemand meer vreemd opkijkt van parkieten in de bomen van een Hollands park. In Eindhoven zijn de halsbandparkieten nog niet gearriveerd, maar stadsecoloog Leonhard Schrofer verwacht ze binnen afzienbare tijd: Wij hebben hetzelfde soort oude stadsparken als de randstad, daar gedijen de parkieten goed. Eindhoven heeft geen scheepvaart die zorgt voor een groeiende soortenrijkdom, maar kreeg wel via de spoorwegen nieuwe soorten binnen zegt Schrofer. Het bezemkruiskruid bijvoorbeeld, een Zuid-Afrikaanse plant die met woltransporten meekwam. Niet alle exoten zijn volgens de stadsecoloog even wenselijk: Neem de Amerikaanse waternavel. Mensen kopen dat in tuincentra en gooien het in de sloot als ze er genoeg van krijgen. Daar gaat het enorm woekeren. Het is nu een ware plaag in de beken en het kost een vermogen om het weg te krijgen. De nijlgans is agressief en verjaagd andere ganzen en weidevogels. Maar daar tegenover staan positieve ontwikkelingen als de terugkeer van de boomkikker, een in Nederland zeer zeldzame soort. Vakantiegangers namen het dier mee uit warmere landen en nu springt er een legioen door Eindhoven. Dat de wereld kleiner wordt zie je terug in de natuur, zegt Martin Melchers, Amsterdams stadsecoloog en co-auteur van het boek Leven in de stad. Ik was laatst weer eens op Schiphol en zag die vrachtvliegtuigen. Tussen alle bloemen en groenten zitten zoveel dieren en zaden. Ook in bagage van mensen. Als jij je koffer uitpakt na de vakantie sterven er veel planten en insecten zonder dat je het doorhebt, een klein aantal overleeft de emigratie. En dan heb je mensen die dieren meenemen voor in de tuin. Gesloten bouwblokken in Amsterdam zijn vaak enorme terraria vol soorten die hier niet thuishoren. Op dit moment is er iets spectaculairs gaande in Nederland, zegt Melchers. Vissen uit de Donau hebben het Main-Donaukanaal, de verbinding tussen de Donau en de Rijn, ontdekt en komen langzaam maar zeker Nederland inzwemmen. Van de zwartbekgrondel en donaubrasem zwemmen er al duizenden in de grachten en het IJsselmeer. Als je je koffer uitpakt na de vakantie, sterven er planten en insecten Melchers: Mensen klagen over natuur die verdwijnt, maar ik heb in mijn leven het aantal soorten alleen maar zien toenemen. Vroeger had Nederland één soort kreeft, nu zijn het er acht. Vooral in de steden gaat het goed. Daarbuiten is de soortenrijkdom laag. Akkers en weilanden zijn monoculturen. We moeten onze steden alleen wel goed blijven inrichten. Voldoende groen is een vereiste voor een grote biodiversiteit en dat zie ik in nieuwe bouwplannen nog wel eens ontbreken. 1 Amerikaanse rivierkreeft. NMR. Weefsel verwijderd VAN VOLLENHOVEN HEEFT OPNIEUW HUIDKANKER Bij Pieter van Vollenhoven is opnieuw huidkanker vastgesteld. Gisteren is in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam kwaadaardig weefsel verwijderd, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. Bij de man van prinses Margriet was in juni 2001, augustus 2003 en april 2006 op dezelfde plaats ook al een vorm van huidkanker vastgesteld. Van Vollenhoven wordt regelmatig gecontroleerd.. Naakt zonnen Naaktrecreanten kunnen binnenkort weer met droge voeten zonnebaden in recreatiegebied Spaarnwoude. Een vijf meter brede sloot wordt gegraven om het overtollige water op het terrein af te voeren.

5 Binnenland Nieuws 5 World Transplant Games Taaislijmziekte Met racket en nieuwe longen naar Bangkok Met een koffer vol sportkleren en met twee nieuwe longen vertrekt Azarja Gutter over twaalf dagen naar Bangkok om Nederland te vertegenwoordigen op de World Transplant Games. Maaike Boersma LEIDEN Fanatiek mept Gutter de shuttle over het net. Met een roodbezweet hoofd rent hij van de ene kant van het veld naar de andere. De 25-jarige student uit Leiden is druk met zijn coach aan het trainen om de laatste technische kneepjes te fine-tunen. Gutter zou het twee jaar geleden niet hebben geloofd als hem toen was verteld dat hij ooit op hoog niveau zou sporten. Vanwege een ernstige vorm van cystic fibrosis, een erfelijke taaislijmziekte, lag Gutter toen op de intensive care aan het zuurstof. Van kinds af aan hadden zijn longen beperkt gefunctioneerd maar het ging steeds slechter met hem. Na anderhalf jaar op de wachtlijst te hebben gestaan waren er nog geen nieuwe longen voor hem. Hij ging zienderogen achteruit en werd op de urgentielijst gezet, het eerste paar longen zou voor hem zijn. Maar na bijna drie maanden was er nog steeds niets. Gutter was zo verzwakt dat zijn artsen Na mijn transplantatie belandde ik in een snoepwinkel, ik ging van nul naar honderd. TACO VAN DER EB voorspelden dat hij niet lang meer te leven had. Ik heb de dood in de ogen gekeken. Het was kielekiele maar op het allerlaatste moment is het toch Hiphop Het is wachten op Mohammed C. Schijt aan de overheid Myrthe Hilkens Zwaaiend met bijlen en messen vecht rapper Appa zich met Schijt aan de Overheid, voor de tweede keer, binnen 24 uur naar de hoogste regionen van YouTube Nederland. Zijn aanhang is enorm. Terrorist staat er op zijn T-shirt en Appa s ogen spuwen vuur als hij de belangrijkste zin uit het refrein van zijn nieuwe single scandeert. Ik heb schijt, aan de overheid. Naast hem staat Sjaak, collega MC en ook van Marokkaanse afkomst. Hij verdient geld met de handel in soft- en harddrugs, verhaalt hij in het nummer. Op de achtergrond laten jongens, sommige met Palestijnse sjaal voor het gezicht geknoopt, bijlen, honkbalknuppels en messen zien. Ze gooien iemand in de achterbak van een auto, slaan en schoppen hem. Appa staat ter beschikking van de straat en rapt over politici. Hij poept op ze, zegt ie, zoals Bush op de Europese Unie. Een eerdere clip van de MC uit Amsterdam-Noord trok behoorlijk wat bekijks. Bijna een miljoen jongeren downloadden Schuif aan de Kant, en 24 uur nadat Appa woensdag Schijt aan de Overheid op YouTube zet, staat de clip op nummer vier in de online hitlijst. Het is geen tv-materiaal, nee, lacht hij. Appa is een populaire jongen met riante achterban in de Nederlandse achterstandswijken. Zijn teksten zijn regelmatig agressief en hij trekt daarmee door het hele land volle zalen. Waarom ik me zo manifesteer? Wat dacht je van onderhuids goedgekomen en kwamen er geschikte donorlongen. Daarvoor ben ik God en mijn donor zo dankbaar. Na de transplantatie ging er een wereld voor hem open. Ik belandde in een snoepwinkel. Ineens ging ik van nul naar honderd. Ik kon alles wat ik nooit gekund had. Alleen ademen al racisme? Afgewezen voor banen omdat je naam islamitisch klinkt, geweigerd worden bij clubs, politieagenten die je anders behandelen en leven in een armoedige wijk, terwijl Bos praat over hoe goed het gaat met de economie. Net nog, bij de kapper, ging het gesprek over de meest recente uitspraken van Geert Wilders. De Koran verbranden, die man is een aandachtsgeil hoertje en de media geven hem keer op keer een podium. Wat moeten wij hiermee? Onze bek houden en vertrouwen op het rechtssys teem? Hoe lang is dit nu al gaande? Als Appa, op straat betekent het dronken maar hij staat voor de kater, over wij spreekt doelt hij op de moslimgemeenschap in Nederland. Als ik Wilders ooit tegenkom, is ie van mij. Ik zweer je, ik pak hem aan. En er zijn meer mensen bij wie die behoefte groeit. Men moet niet raar opkijken als Mohammed C. binnenkort opstaat. Als iemand een kogel door z n fokking kop schiet, vind ik dat niet erg. Zijn populariteit stijgt al een poosje, opmerkelijk aangezien zijn clips was zoiets sensationeels. Een van de dingen die Gutter nu kon doen was sporten. Ik heb voor badminton gekozen omdat ik het gewoon een leuk spel vind. Er komt veel techniek bij kijken en het is fysiek een stuk zwaarder dan mensen denken. Gutter sloeg fanatiek aan het trainen en wist zich te kwalificeren voor de World Transplant Games, een soort Olympische Spelen voor mensen met een nieuw orgaan. Hij heeft geen idee hoeveel tegenstanders hij in Bangkok moet verslaan, maar ik ga niet voor minder dan goud, lacht hij. Mijn doel met deze spelen is om aan de wereld te laten zien hoe belangrijk het is dat er donoren zijn. Zonder mijn donor had ik hier nu niet gestaan. Behalve een gouden medaille halen heeft Gutter nog meer plannen voor de toekomst. Op de eerste plaats mijn studie bestuurskunde afmaken. Maar alles is nu mogelijk. Ik ben het leven een beetje aan het inhalen. 1 Gutter in actie zien? Bekijk dan het filmpje van zijn training op het tv-scherm niet halen en hij geen platenlabel heeft dat hem steunt. Hij spreekt gewoon een enorme groep mensen aan, zegt Jim Taihuttu van bureau Habbekrats, dat de videoclip gratis voor Appa produceerde. Hij is onder sommigen populairder dan 50 Cent. Hij vertolkt het sentiment van de Nederlandse straten, waar jij en ik niks vanaf weten. Ik help hem daarom graag, ik geloof dat zijn geluid een podium verdient. Ook bij eerdere video s nam Taihuttu de regie in handen. We draaiden op een Amsterdams plein en opeens toverden de fans en bekenden van Appa zo maar Hamas-vlaggen en wapens tevoorschijn. Nieuw voor mij, ik ben een echte plattelandsjongen, maar wel interessant. Dit is een kreet die door politici opgepikt moet worden. Helaas zijn die te druk met lulkoek verkopen in een poging krantenkoppen te scoren. Appa waarschuwt al een poosje voor ontsporing in probleemwijken. Meer dan de helft van de jongeren in de steden groeit op zoals ik. We zijn het zat. De ketel kan ontploffen. 1. KORT Onderzoek werkwijze zedenrechercheurs De politie Gelderland-Zuid doet onderzoek naar twee van haar zedenrechercheurs, omdat zij verklaringen van verdachten verkeerd zouden hebben opgeschreven. Daardoor ging één zedenverdachte woensdag vrijuit. Hij zou zijn vrouw, van wie hij inmiddels gescheiden is, meermalen hebben verkracht. De twee werken tijdens het onderzoek op een andere afdeling. De politie benadrukt dat het geen strafrechtelijk onderzoek is. Volgens het OM kwam het onherstelbaar vormverzuim aan het licht toen de banden van de zes verhoren werden bekeken en vergeleken met de processen-verbaal. Toen bleek ook dat één verklaring niet is opgenomen en een andere kwijt is. Overstroming rivieren niet aan de orde in Nederland De zware regenval in Zwitserland en Duitsland en de hoge waterstanden daar leiden niet tot overstromingen van Nederlandse rivieren. Dat meldde Rijkswaterstaat gisteren. De uiterwaarden en kades van de Rijn lopen pas bij dertien meter NAP onder. De Rijn stond gisteren op 9,17 meter. Op maandag zal de Rijn naar verwachting boven de tien meter uitkomen.. Zweefmolen ramt scootmobiel Een bejaarde man op een scootmobiel is woensdag op de kermis in Ommen ernstig gewond geraakt nadat hij door een bakje van de zweefmolen werd geraakt. Hij is buiten levensgevaar... Vrees voor rellen of terrorisme IRAN, EGYPTE BOOS OP WILDERS OM VOORSTEL KORANVERBOD PVV-leider Geert Wilders heeft zich met zijn voorstel voor een Koranverbod schuldig gemaakt aan verfoeilijk racisme, stelde de Egyptische regering gisteren. Wilders toont volgens Egypte niet alleen zijn fanatisme tegen de islam, maar ook zijn volledige onwetendheid over dat geloof. Een woordvoerder van de Iraanse ambassade in Den Haag zei gisteren dat de uitspraken van Wilders niet opbouwend zijn en dat de wereld behoefte heeft aan oproepen tot begrip, dialoog en tolerantie. Minister Verhagen van Buitenlandse Zaken zei eerder dat de Nederlandse regering Wilders standpunt niet deelt en liet deze verklaring naar Nederlandse ambassades sturen. Nederland vreest terrorisme of rellen zoals over de Deense Mohammedcartoons. Egypte en Iran plegen zelf zware mensenrechtenschendingen en beperken de godsdienstvrijheid... Purperreiger te volgen via internet Vogelliefhebbers kunnen vanaf vandaag via een website de trek van zeven purperreigers naar Afrika volgen. Vogelbescherming Nederland heeft de reigers voorzien van een satellietzender. Zín in de zomer? Chassidische verhalen een avondprogramma met Nico ter Linden voordracht Lija Hirsch: Jiddische en Hebreeuwse liederen Gertru Pasveer: harp maandag 20 augustus 2007 om uur in de kerkzaal van Mennorode toegang: 10,- kaarten s.v.p. vooraf reserveren: (0577) 498 of Mennorode inspireert mensen

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert'

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' DOSSIER 4 UUR NIEUWSBREAK Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' Door: Irene de Zwaan 05/09/13, 16:07 YOUTUBE. Koos van Dam tijdens een optreden in Pauw&Witteman. NIEUWSBREAK

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Standpunten van drie politieke partijen aan het begin

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie SPREEKBEURT POLITIE Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie Wat doet een politieagent? WELKOM DE POLITIEPRAKTIJK helpen bij een ongeluk pak de winkeldief! bekeuren en aanhouden

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b Bijlage VMBO-KB 2015 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-15-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een website over de viering van 200 jaar koninkrijk

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

Inhoud Slaapkamer 6 Opwarming 8 Een jaar later 10 Genoeg 12 Terrorist 14 Geheim 16 Olie 20 R.O.A. 23 Betty 26 Vertrouwen 29 Feiten 32 G.O.F. 35 Protest 38 Warm 42 Reuzenmachine 44 Een bewaker! 47 Terrorist?

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

Naam: IK WOON IN NEDERLAND

Naam: IK WOON IN NEDERLAND Naam: IK WOON IN NEDERLAND Nederland is een land in Europa. Het land ligt aan de Noordzee, naast Duitsland en België. Nederland is niet erg groot. Toch wonen er ruim 16 miljoen mensen, waardoor Nederland

Nadere informatie

waarom ontwikkelingssamenwerking?

waarom ontwikkelingssamenwerking? ontwikkeling EN waarom ontwikkelingssamenwerking? EUROPESE COMMISSIE DE 116 MEI 2003 EN waarom ontwikkelingssamenwerking? Dit boekje vertelt een verhaal zoals ik vroeger zelf graag aan mijn drie kinderen

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Naam: TIJD EN SEIZOENEN

Naam: TIJD EN SEIZOENEN Naam: TIJD EN SEIZOENEN Tijd is belangrijk. Je moet op veel plaatsen op tijd komen. Op tijd op school, op tijd thuis, op tijd voor de bus of de trein. Om te zien hoe laat het is, kijk je op je horloge.

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Krabbie Krab wordt Kapper

Krabbie Krab wordt Kapper E-boek Geschreven en Vormgeving Esther van Duin Copyright Esthers Atelier www.esthersatelier.nl email info@esthersatelier.nl Krabbie Krab wordt Kapper Krabbie krab was een kunstenaar. Hij maakte beelden

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Kies uit: schiet op jarig ziekenhuis sport laat. 1 Morgen is mijn dochter. Ze wordt zes jaar. 3 Ik op maandag, woensdag en vrijdag.

Kies uit: schiet op jarig ziekenhuis sport laat. 1 Morgen is mijn dochter. Ze wordt zes jaar. 3 Ik op maandag, woensdag en vrijdag. 21 21 HOOFDSTUK 2 Te laat! WOORDEN 1 Kies uit: schiet op jarig ziekenhuis sport laat 1 Morgen is mijn dochter. Ze wordt zes jaar. 2 Ron,! De bus komt bijna! 3 Ik op maandag, woensdag en vrijdag. 4 We komen

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb Wethouder Financiën, Verkeer, Vervoer en Milieu Tom de Bruijn Gemeente Den Haag De gemeenteraad Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302 32383 20 januari 2015 onderzoek Airbnb Naar aanleiding van een toezegging

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

www.bennyvreden.nl - BVP 1740 - Hint Music 2010 - De trein

www.bennyvreden.nl - BVP 1740 - Hint Music 2010 - De trein Lied :..! (cd track / ) Voor de lol of voor je werk. Naar een feest of naar de kerk. Naar Parijs of Almelo. Met de trein ben je er zo. Reizen naar een verre stad. Met je koffer en je kat. Stap maar in

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

MODULE V. Ben jij nou Europees?

MODULE V. Ben jij nou Europees? MODULE V Ben jij nou Europees? V.I Wat is Europees? Wat vind jij typisch Europees? En wie vind jij typisch Europees? Dat zijn moeilijke vragen, waarop de meeste mensen niet gelijk een antwoord hebben.

Nadere informatie

13 37 38 39 43 100 EXMENVRGEN IJ HET FOTOOEK EN DE FILM NR NEDERLND Nummer Vraagtekst Correcte antwoord vb01 U ziet de Nederlandse vlag. Wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag? vb02 U ziet een foto.

Nadere informatie

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Publicatiedatum: 22-01-2015 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit ruim 3000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

HET DROOMMUSEUM VAN DRE

HET DROOMMUSEUM VAN DRE HET DROOMMUSEUM VAN DRE Beste leerling, Dit werkblad wil je iets langer bij bepaalde zaken in het museum laten stil staan. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat je niet mag rondneuzen naar andere objecten,

Nadere informatie

1. In de media wordt vaak gesproken over economische vluchtelingen. Kun je aangeven waarom die term onjuist is?

1. In de media wordt vaak gesproken over economische vluchtelingen. Kun je aangeven waarom die term onjuist is? WAAROM ZIJN ER ZOVEEL SYRISCHE VLUCHTELINGEN? DECEMBER 2015 Vluchtelingen en asielzoekers Vluchtelingen zijn mensen die het risico lopen te worden vervolgd of het risico lopen slachtoffer te worden van

Nadere informatie

Een kreeft in de klas

Een kreeft in de klas Een kreeft in de klas Leerdagboek van:... Een kreeft in de klas Wat doet de kreeft? Kijk een poosje heel nauwkeurig naar de kreeft. Schrijf heel nauwkeurig op wat de kreeft doet en hoe hij dat doet. Doe

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

De woonkamer. Er staan veel dozen in de woonkamer, er staat een bank en een kast die half in elkaar gezet is.

De woonkamer. Er staan veel dozen in de woonkamer, er staat een bank en een kast die half in elkaar gezet is. SAMENWONEN 1. EXT. ROND HET HUIS - DAG Rond het huis. Judith en Peter zijn aan het verhuizen, er staat een verhuiswagen voor het huis. Judith en Peter lopen vaak heen en weer met dozen. Ze lachen naar

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier.

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. AKTE I Scène 1 In een Afrikaans dorpje staan wat hutjes en zijn de mensen bezig met alledaagse dingen: er wordt water gehaald, eten gemaakt, kinderen spelen buiten...

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie