It s all in the Mix Live mixen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "It s all in the Mix Live mixen"

Transcriptie

1 Procedure It s all in the Mix Live mixen

2 Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1. Inleiding Algemeen Belangrijke factoren tijdens het live-mixen Uitgangspunten. 4 Hoofdstuk 2. EQ-en Algemeen EQ-en, de procedure Total Loss Voorbeelden van instellingen. 13 2

3 Hoofdstuk 1. Inleiding Algemeen. Nadat de PA is opgesteld en je hebt gecontroleerd m.b.v. een CD-speler of microfoon of het front en de monitoren goed functioneren kun je beginnen met het afregelen van de installatie. Het afregelen bestaat uit twee stappen: Het afstemmen van de installatie op de akoestische eigenschappen van de zaal. Het soundchecken. Het afstemmen van de installatie op de akoestische eigenschappen van de zaal is een puur technische handeling. Het doel van deze handeling is een uitgangssituatie te creëren waarbij in elke zaal de installatie zoveel mogelijk het zelfde klinkt. Tevens zorg je er in deze fase voor zoveel mogelijk ruimte te creëren voor het goed kunnen inregelen van de juiste sound die je met de band of artiesten hebt afgesproken. Tijdens het soundchecken ga je de verschillende instrumenten inregelen en maak je de mix. Deze meer creatieve fase voer je samen met de band uit. In deze reader wordt a.d.h.v. een voorbeeld een procedure beschreven die gevolgd kan worden voor het maken van een mix. Noot van de schrijver: Over smaak valt niet te twisten. Ik heb dus ook absoluut niet de illusie dat het volgen van de beschreven procedure leidt tot de perfecte mix. De doelstelling is dat de tafel bewust wordt afgeregeld Belangrijke factoren tijdens live-mixen. In tegenstelling tot een studio, waarbij alle instrumenten track voor track onder de meest ideale condities zijn opgenomen, heb je in een live met veel factoren te maken die van invloed kunnen zijn op de uiteindelijke mix. Hierbij moet je denken aan o.a.: 1. Plaatsing microfoons. De afstand en de hoek waaronder een microfoon een geluidsbron wordt opgepikt is zeer bepalend voor het binnen komend geluid van een instrument. 2. Keuze microfoons. In live situaties wordt veelal voor een robuuster type microfoon gekozen dan in een studio-omgeving. Tevens wordt tijdens de keuze van een microfoon vaak rekening gehouden met de gevoeligheid voor feedback (rondzingen). Dit heeft duidelijk gevolgen voor de klank. 3. Overspraak. Doordat de afstand tussen de verschillende microfoons relatief erg klein is zullen geluidsbronnen door meerdere microfoons worden opgepikt. 4. Storende geluiden. Het stampen met de voet op het podium, het geruis van moving heads, het bewegen van microfoonstatieven, dit alles levert ongewenst geluid op wat binnen komt via de verschillende microfoons. 5. Akoestiek zaal. De ruimte waar wordt gespeeld zal hoogstwaarschijnlijk niet dezelfde akoestiek bezitten als een studio of een huiskamer. In het bijzonder het resoneren van verschillende frequenties kan veel invloed hebben op de uiteindelijke mix. 6. Stereo/Mono. Tijdens een live situatie, theater of een popconcert, kunnen niet alle mensen keurig in het midden van de zaal plaatsnemen. In het bijzonder het publiek dat zich links of rechts van de zaal bevindt zal ook alleen maar door de linker of rechter speaker worden bespeeld. Indien de verhouding tussen de linker en de rechter speaker groter is dan 1:10, oftewel meer dan -20dB, is de invloed van de veraf gelegen speaker verwaarloosbaar. Je zult dus wel overwogen moeten omgaan met het opzetten van de stereo balans. Immers alle mensen hebben betaald voor het kunnen beluisteren van de gehele band of theaterstuk. Dit is ook de reden waarom een aantal grote bands, b.v. U2, die spelen in omgevingen zoals de Amsterdam Arena volledig mono spelen. 7. Tijdsdruk. Je hebt geen uren de tijd voor het maken van de perfecte mix. Over het algemeen heb je hooguit een halfuur om de tafel in te regelen en daarna is het gaan met die banaan. Je zult dus vooraf als keuzes moeten hebben gemaakt en vandaar uit gaan werken. 3

4 1.3. Uitgangspunten. 1. Begin bij de bron. Als het geluid van een instrument niet goed binnenkomt op de tafel kun je EQen totdat je een ons weegt maar het instrument zal niet goed gaan klinken. Het is van groot belang de juiste microfoon te kiezen en deze op de juiste wijze te plaatsen. Daarbij zijn je eigen oren van groot belang. Experimenteer, bijvoorbeeld in de oefenruimte, met verschillende microfoons en/of hoeken en afstanden en maak hier opnames van. Luister en beoordeel zonder gebruik te maken van een EQ. Bepaal op deze wijze de voor jouw beste manier. Let wel! We hebben te maken met een live-situatie dus de afstand tussen de bron en de microfoon mag nooit te groot zijn anders ontstaat er teveel overspraak of wordt de microfoon te gevoelig voor feedback. De meest ideale situatie is bereikt indien de bron via de microfoon goed klinkt zonder dat er gebruik hoeft te worden gemaakt van de EQ. Zorg er tevens voor dat microfoons stevig worden geplaatst en statieven zijn voorzien van rubberen doppen zodat het contactgeluid via het podium (drum-) zoveel als mogelijk wordt vermeden. Een veel voorkomende fout is dat het statief te ver door de voet heen steekt en rechtstreeks de vloer raakt. De dempende werking van de doppen heeft dan geen zin meer. 2. Filteren in plaats van versterken. Een, in het bijzonder, analoge mengtafel bestaat uit een groot aantal elektronische componenten die invloed kunnen uitoefenen op de fase van het geluidssignaal. EQ-schakelingen bestaan veelal uit Op-Amps, weerstanden en condensatoren. Schakelingen waarin frequentieafhankelijke componenten, zoals condensatoren, worden gebruikt hebben veel invloed op de faseverschuiving van een signaal. Natuurlijk hoe beter de mengtafel, des te minder de verschuiving, maar de invloed blijft. Nu is de fase verschuiving het grootst bij de maximale versterking of verzwakking van een geselecteerde frequentie. Echter de invloed van deze faseverschuiving is het duidelijkst merkbaar bij versterking. Vandaar dat, voor het corrigeren van de frequentiekarakteristiek van een geluidsbron, je eerder vervelende klanken kunt wegfilteren dan gewenste klanken versterken. Tevens zijn de oren veel gevoeliger voor versterkte frequentiegebieden dan voor het filteren van frequentiegebieden. Bij versterking wordt de klank van een instrument duidelijk gekleurd. Er ontstaat een discontinu frequentiespectrum. Figuur 1 Boost. Figuur 2 Cut. Ga dus bewust om met het versterken van bepaalde frequenties. Versterk met mate. 3. Opruimen. Eén van de belangrijkste problemen waar je tegen aan loopt bij het uitversterken live muziek zijn de ongewenste geluiden die door microfoons worden opgepikt. Over het algemeen 4

5 hebben we hierbij te maken met overspraak. Dit wordt veroorzaakt door dat de desbetreffende microfoon ook geluiden van andere bronnen op pikt. Een nadeel van overspraak is dat er via verschillende microfoons de signalen van één instrument op de mengtafel binnenkomt. In het bijzonder het terugkerende geluid van instrumenten en/of stemmen via de monitorspeakers spelen duidelijk een rol in het ontstaan van overspraak. Door de verschillende afstanden van de microfoons t.o.v. deze geluidsbron komen deze signalen in fase verschoven de mengtafel binnen. Het kam-effect zorgt er voor dat verschillende frequenties binnen het spectrum van de bron worden versterkt of verzwakt. Dit effect verandert hierdoor het klankbeeld van de bron. Er van uit gaande dat de bron goed wordt opgepikt, zie Begin bij de bron, kan de EQ zoveel mogelijk worden ingezet voor het wegfilteren van ongewenste geluiden. We noemen dit opruimen. Hierbij concentreer je je duidelijk op frequentiegebieden binnen het totale spectrum die ongewenst zijn. Deze filter je weg. Figuur 3 Opruimen. Je zult merken dat je door deze benaderingswijze je ruimte creëert voor de andere bronnen en het geluidsbeeld daardoor transparanter wordt. 4. Corrigeren. Na alle opmerkingen bij punt twee krijg je misschien de indruk dat het versterken van frequentiegebieden niet wenselijk is. Toch is het soms nodig om bepaalde frequenties toch te gaan versterken. Denk hierbij aan het verhogen van de spraakverstaanbaarheid van de vocalen of het versterken van de tik binnen het geluid van de kick. Doe dit bewust en met mate en alleen indien dit echt nodig is. Het is vaak mogelijk frequentiegebieden te versterken door de omliggende frequentiegebieden enigszins te drukken. Het bij de kick drukken van het frequentiegebied rond de 800Hz versterkt het sub-laag en de tik. De EQ kan ook goed creatief worden gebruikt. Indien er bij een metal-band twee gitaren sterk vervormd spelen en dus nagenoeg hetzelfde geluid produceren kunnen deze elkaar behoorlijk in de weg zitten. Door nu binnen de frequentiespectra van de twee gitaren op verschillende frequenties te filteren veranderen de karakters van de instrumenten enigszins en zijn ze binnen het totaalbeeld beter te onderscheiden. Ook gitaren, keyboards en stemmen kunnen elkaar danig in de weg zitten. Door bij een keyboard de frequentie rond de 3 khz enigszins te onderdrukken ontstaat er ruimte voor de stem. 3 khz is de frequentie die een belangrijke rol speelt voor wat betreft de verstaanbaarheid van de stem. Om die reden wordt deze ook wel versterkt. 5

6 Figuur 4 Ruimte maken. 5. Gainen. Doordat je aanpassingen aanbrengt in de versterking- en/of verzwakking van verschillende frequentiegebieden verandert het totale geluidsniveau van een kanaal. Om een zo laag mogelijk ruisniveau te krijgen en een zo groot mogelijk dynamisch bereik is het van belang na het corrigeren opnieuw te gainen. Vooral de ietwat goedkopere analoge tafels zullen hierdoor beter gaan klinken. 6. Pannen. Door gebruik te maken van de PanPot regelaar kan elke bron, instrument of stem, een plaats krijgen binnen het geluidsbeeld. Het grote voordeel hiervan is dat de herkenbaarheid van elk instrument wordt vergroot, het geluid wordt transparanter. Luister maar eens met b.v. een koptelefoon naar een opname in mono en daarna naar dezelfde opname in stereo. Een belangrijk nadeel, zoals eerder genoemd, is dat door dat niet al het publiek op de mixerpositie staat je niet te extreem kunt pannen omdat anders mensen instrumenten gaan missen. Instrumenten die hun sleutelfrequentie in het lage gebied binnen het frequentiespectrum hebben, zoals b.v. de kick en de basgitaar, kunnen het beste in het midden ge-pand worden. Door de verminderde gevoeligheid van onze oren voor lage frequenties, moet veel vermogen voor deze frequenties worden gebruikt. De speakers aan zowel de linker- als de rechterzijde zijn hier voor nodig. Nu is dit op zich niet een zodanig groot probleem omdat door de lange golven het voor de mens bij lage frequenties toch al lastig is om de exacte plaats te bepalen binnen het geluidsbeeld. Voor instrumenten waarvan de sleutelfrequentie zich boven de ±200Hz bevindt is de plaatsing afhankelijk van de situatie ter plekke. Een aantal handreikingen: Plaats de lead vocal in het midden. Indien er meerdere vocalen, b.v. tijdens een duet, kun je deze een klein beetje uit het midden trekken. Indien de stemmen niet teveel van elkaar verschillen klinkt dit doorzichtiger. Hierbij moet je denken aan ongeveer 3dB. Gebruik de plaats van de artiest op het podium als uitgangspunt voor de plaats binnen het stereobeeld. Stereo instrumenten zoals keyboard of DJ-sets komen over het algemeen op twee kanalen binnen. Het linkerkanaal kan dan extreem links worden gepand terwijl het rechterkanaal dan extreem rechts kan worden gepand. Microfoonsets die worden toegepast om in stereo een instrument op te pikken, zoals b.v. de overheadmicrofoons boven het drumstel of boven percussieinstrumenten, komen binnen op twee kanalen. Door de natuurlijke overspraak tussen deze microfoons levert het geen probleem op als je deze twee kanalen extreem links en rechts pand. 6

7 Figuur 5 Overspraak Voorbeeld: De overheads worden gebruik om de bekkens te versterken. Deze worden gehangen ter hoogte van deze bekkens (figuur 5). Stel de microfoons worden geplaatst op een hoogte van 40 cm t.o.v. de bron en met een onderlinge afstand van 1 meter. Overhead left pikt het linker bekken op vanaf 40 cm terwijl de afstand voor overhead right voor het linker bekken 107 cm betreft (stelling van Pythagoras). Het geluid van het linker bekken komt hierdoor 20log(40/107)=8dB zwakker binnen dan bij overhead left. Zolang het verschil niet groter is dan 20dB is de invloed van overhead right voor het linker bekken duidelijk merkbaar. Je hoeft dus niet bang te zijn dat je een deel van het publiek te kort doet door extreem te pannen. Voor mono instrumenten kun je de plaats op het podium gebruiken als plaats binnen het stereobeeld. Door de toms en de floor iets extremer te pannen krijg je tijdens b.v. een break een leuk stereo effect. Voor gevorderden. De plaatsbepaling van een geluidsbron wordt niet alleen bepaald door de hoeveelheid energie die in het linker- en het rechterkanaal wordt gestopt maar ook de onderlinge fase is bepalend voor de plek binnen het stereobeeld. Deze techniek wordt veel toegepast bij o.a. systemen waarbij de speakers zeer dicht bij elkaar zijn geplaatst (B&O) en toch het effect van ruimtelijk stereo moet worden bereikt. Je krijgt de indruk dat het geluid naast de speakers vandaan komt. Door gebruik te maken van meerdere kanalen en het gebruik van effectapparaten zoals b.v. een delay, kun je gebruik maken van deze eigenschap van de menselijke oren. De genoemde voorbeelden kunnen heel goed vertaald worden naar andere instrumenten. Probeer zelf verschillen opties uit. Stereo kick Sluit de kick aan op kanaal 1. Koppel, gebruikmakend van een speciaal kabeltje, het signaal door naar de kanalen 2 en 3. Regel met kanaal 1 de EQ dusdanig af dat deze alleen het laag doorlaat. Plaats panpot regelaar van kanaal 1 in het midden. Filter voor de kanalen 2 en 3 al het laag er uit. De kanalen 2 en drie worden gebruikt voor het doorgeven van de tik. Kies voor kanaal 2 een iets afwijkende frequentie voor de tik als voor 7

8 kanaal 3. Pan de kanalen 2 en 3 naar links en naar rechts. Experimenteer met de mate waarin je dat doet. Stereogitaar 1 Sluit de gitaar aan op b.v. kanaal 10. Koppel, gebruikmakend van een speciaal kabeltje, het signaal door naar kanaal 11. Gebruik verschillende EQ instellingen voor zowel kanaal 10 als 11. Pan de kanalen 10 en 11 naar links en naar rechts. Experimenteer met de mate waarin je dat doet. Vooral als de band maar 1 gitarist heeft is dit een prima effect waarmee de gitaar veel voller gaat klinken zonder andere instrumenten in de weg te zitten. Stereogitaar 2 Sluit de gitaar aan op b.v. kanaal 10. Stel aux 1 van kanaal 10 in op postfade. Sluit op de uitgang aux-send 1 een delay aan en stel deze in op single tap zonder feedback met een delay-tijd van 20mSec. Sluit de uitgang van de delay aan op kanaal 11. Plaats de panpotregelaar van kanaal 10 op extreem links en de panpot-regelaar van kanaal 11 in op extreem rechts. Regel de klank van de gitaar af met de EQ van kanaal 10. Schakel de EQ van kanaal 11 uit. De aux is post EQ dus de klankkleur komt op de juiste manier binnen. Regel de gain voor beide kanalen af op dusdanige wijze dat indien kanaal 10 op 0 db staat afgeregeld deze ook op 0 db binnen komt op kanaal 11. Luister goed naar de gitaar en regel de faders van de kanalen 10 en 11 zo af dat het geluid van de gitaar zich in het midden bevind. Hierbij zal blijken dat je het vertraagde signaal harder zult instellen dan het originele signaal. Dit komt door het zogenaamde Haas-effect. Het effect zal zijn dat je het gevoel krijgt dat de gitaar rondom de zanger heen gaat. Vooral als de band maar 1 gitarist heeft is dit een prima effect. 8

9 Hoofdstuk 2 EQ-en Inleiding. De EQ- s per kanaal kunnen worden gebruikt voor het afregelen van elke geluidsbron. De meest voorkomende zijn die waarbij vier frequentiegebieden kunnen worden beïnvloed. Als voorbeeld de EQ s van de Allen & Heath GL2200 en de Mackie Figuur 5 A&H GL2200 Figuur 6 Mackie Allen & Heath De EQ van de GL2200 bestaat uit twee regelaars met een vast frequentiegebied n.l. voor het tophoog 12kHz en voor het sub-laag 60Hz. Daarnaast twee semi-parametrische regelaars voor de frequentiegebieden 35Hz tot 1kHz en 500Hz tot 15kHz. Het regelgebied bedraagt ±15dB. Daarnaast is er nog een laagaf filter aanwezig. Deze begint bij 100Hz en valt -12dB per octaaf af. Mackie Ook de EQ van de Mackie bestaat uit twee regelaars met een vast frequentiegebied n.l. voor het tophoog 12kHz en voor het sub-laag 80Hz. Daarnaast één parametrische regelaar voor het frequentiegebied 500Hz tot 18kHz met een Q-bereik van 3- tot 1/12 octaaf en een semi-parametrische regelaar voor het frequentiegebied 45Hz tot 3kHz. Het regelgebied bedraagt ±15dB. Daarnaast is er nog een laagaf filter aanwezig. Deze begint bij 75Hz en valt -18dB per octaaf af. 9

10 Figuur 7 Frequentiesweep. Met behulp van deze regelaars kunnen we binnen het hoorbare frequentiespectrum elke willekeurige frequentie selecteren en verzwakken en/of versterken (zie figuur 3). De frequentiesweeps overlappen elkaar. In het frequentiegebied 500Hz tot 1kHz kunnen de frequenties maximaal met 30dB worden versterkt of verzwakt. De frequentiesweepregelaars zijn logaritmisch. De frequentieaanduidingen zijn bij benadering. Indien je redelijk exact de geselecteerde frequentie wilt bepalen kun je van de onderstaande grafieken gebruik maken. Frequentieinstelling Frequentie Standen Mid Laag Grafiek 1 Mid Laag. 10

11 Frequentieinstelling Frequentie Standen Mid Hoog Grafiek 2 Mid Hoog EQ-en, de procedure. We gaan de EQ inzetten voor twee doeleinden n.l.: 1. Het opruimen van overspraak of ongewenste geluiden. 2. Het corrigeren van de klank van de bron. In ieder geval is het van belang dat we weten of we te maken hebben met frequenties binnen het spectrum van de bron of daar buiten. Dit vergt concentratie en een getraind oor. Over het algemeen is de procedure als volgt: 1. Versterk de bron zonder gebruik te maken van de EQ. 2. Beoordeel de klank van de bron en beslis of je de EQ wilt gaan inzetten voor het corrigeren van de klank. Overweeg of het verplaatsen van de microfoon hetzelfde resultaat kan opleveren. 3. Draai de gain voor het Mid Laag tot de maximale waarde (+15dB). Zorg ervoor dat er geen feedback (rondzingen) ontstaat. Dit kun je doen door de fader iets terug te regelen. 4. Draai rustig aan de frequentiesweepregelaar en luister goed naar het geluid. Concentreer je daarbij op de bron. Indien de klank van de bron niet wijzigt gedurende het draaien bevind je je nog steeds in het gebied buiten het hoorbare spectrum van de bron. Zodra de klank van de bron verandert zit je in het spectrum van de bron. 5. Indien je de EQ wilt gebruiken voor het opruimen van overspraak of ongewenste geluiden selecteer dan die frequentie waar de meeste energie in zit (welke het hardst klinkt). Indien deze zich buiten het spectrum van de bron bevind kan je de gain volledig terug draaien naar 15dB. 6. Zodra je de EQ wilt gaan toepassen voor het corrigeren van de klank van een bron zoek je de frequentie die lelijk klinkt en druk je deze een aantal db s. 7. Soms is het nodig een bepaalde frequentie te versterken. Ga op dezelfde wijze aan het werk maar zoek nu de frequentie die moet worden versterkt. Verhoog deze met een aantal db s. Doe dit alleen indien dit echt noodzakelijk is. 8. Herhaal de stappen 3 t/m 7 voor het Mid Hoog. 9. Er zijn maar een beperkt aantal bronnen die het echte laag produceren zoals b.v. de kick, een keyboard en de bas. Bij de resterende bronnen kun je nagenoeg per definitie het laagaf filter inschakelen en het laag (65 Hz) volledig dicht draaien. Doe dit dan ook. 10. Gebruik eventueel het Top Hoog voor het opfrissen van het geluid, meer lucht, bij b.v. de overheads en de stemmen. Teveel maakt het geluid dun, ijl. Indien het frequentiebereik van het Top Hoog zicht buiten het frequentiespectrum van de bron bevindt kun je deze het beste een aantal db s, misschien wel helemaal dicht, terug draaien. Hierdoor heb je o.a. minder last van ruis. NB Tijdens het soundchecken is het soms lastig om bij het opruimen goed te kunnen horen bij welke frequentie de meeste energie zich bevindt of dat je in het spectrum van de bron zit te regelen. Maak voor die situaties gebruik van een koptelefoon. 11

12 2.3. Total Loss. De hieronder besproken voorbeelden zijn instellingen gemaakt tijdens het afmixen van een live optreden van de band Total Loss. Deze amateur band speelt jaren 80/90 muziek. Het optreden vond plaats in een sterk galmende kerk. Bandleden stonden dicht bij elkaar hierdoor ontstond er veel overspraak. Priklijst: 1 Kick 2 Snare 3 HiHat 4 Tom 1 5 Tom 2 6 Floor 7 Overhead Left 8 Overhead Right 9 Elektronische pad 10 Percussie Left 11 Percussie Right 12 Keyboard Left 13 Keyboard Right 14 Sax 15 Bas 16 Gitaar 17 Vocal 1 18 Vocal 2 Figuur 6 Mixopstelling. 12

13 2.4. Voorbeelden van instellingen. NB De hieronder besproken instellingen zijn gemaakt tijdens het afregelen van het geluid. Keuzes die gemaakt zijn werden bepaald door de situatie ter plaatse. De getoonde instellingen met de daarbij geplaatste uitleg kunnen worden gebruikt voor het maken van eigen keuzes. Kick De kick vormt bij dit type muziek samen met de bas het fundament. Het geluid moet bestaan uit een stevige droge punch in het laag en een duidelijk gedefinieerde tik. Door de plaatsing van de microfoon, zo n 10 cm direct achter de klopper, is de tik natuurlijk aanwezig. Het sublaag ontbreekt enigszins omdat door de directe plaatsing achter het vel de invloed van de ketel voor een deel ontbreekt. Frequentie rond de 400Hz wordt met 6 db gedrukt. Deze frequentie geeft een dozige klank en overstemt daardoor het sublaag. Door deze frequentie enigszins te drukken komt er meer ruimte voor het laag. Frequentie rond de 1kHz wordt met 3 db gedrukt. Rond deze frequentie bevindt zich de klank die vergelijkbaar is met het kloppen op een woodblock. Deze staat de tik van rond de 2 tot 4kHz in de weg. Het tophoog wordt iets getemperd om de overspraak van de bekkens en de snare te drukken. Het sublaag krijgt 3dB extra om meer kracht aan de kick mee te geven. HiHat Binnen live geluid maak je over het algemeen geen gebruik van het laag van het geluid van de hihat. Het geluid vanaf ongeveer 1000Hz bepaalt het karakter van dit instrument. Om de hihat iets meer lucht te geven wordt vaak een klein beetje tophoog toegevoegd. Het laagaf filter is ingeschakeld en de sublaag regelaar is volledig terug gedraaid (-15dB). Het midlaag is gebruikt voor het opruimen van overspraak. Tijdens het zoeken bleek dat er binnen het frequentiegebied rond de 300Hz veel geluid zat. Vooral het geluid van de snare kwam op die frequentie nogal sterk door. Vandaar -15dB rond dat frequentiegebied. Het midhoog is gebruikt om het geluid van de hihat enigszins te corrigeren. Binnen het geluid kwam nogal een sterke swoshhh klank voor rond de 1000Hz. Deze wordt met 6dB gedrukt. Het frequentiegebied vanaf ongeveer 1,2kHz wordt nu nagenoeg recht doorgegeven. Voor het opfrissen van de hihat wordt er m.b.v. het tophoog 3 db aan het frequentiegebied boven de 12kHz toegevoegd. 13

14 Floor Ook bij de floor wordt alles beneden de 100Hz gefilterd. De keuze die is gemaakt is dat het plakgeluid voor deze band van belang is, en de overspraak die met deze microfoon mee kwam was in het laag nogal storend. Met behulp van het midlaag is gezocht naar de resonantie van de floor. Deze was nogal dominant aanwezig en klonk al terwijl er geen gebruik werd gemaakt van de trommel. De resonantie lag zo rond de 120Hz en is met ongeveer 9dB gedrukt. Het midhoog en het tophoog zijn verder niet gebruikt. Overhead Binnen live geluid maak je over het algemeen geen gebruik van het laag van het geluid van de overheads. Het geluid vanaf ongeveer 1000Hz bepaalt het karakter van dit instrument. Om de overheads iets meer lucht te geven wordt vaak een klein beetje tophoog toegevoegd. Het laagaf filter is ingeschakeld en de sublaag regelaar is volledig terug gedraaid (-15dB). Het midlaag is gebruikt voor het opruimen van overspraak. Tijdens het zoeken bleek dat er binnen het frequentiegebied rond de 400Hz veel geluid zat. Vooral het geluid van de snare kwam op die frequentie nogal sterk door. Vandaar -15dB rond dat frequentiegebied. Ook het midhoog is gebruikt om overspraak op te ruimen. Frequentie rond de 1000Hz wordt met 6 db gedrukt. Hierdoor komt de hihat minder sterk binnen via de overheads. Het frequentie gebied vanaf ongeveer 1,2kHz wordt nu nagenoeg recht doorgegeven. Voor het opfrissen van de overheads wordt er m.b.v. het tophoog 3 db aan het frequentiegebied boven de 12kHz toegevoegd. 14

15 Keyboard Het keyboard wordt nagenoeg recht doorgegeven. Deze is m.b.v. di s gekoppeld aan de tafel. Er is dus geen sprake van overspraak. De frequentie rond de 2kHz is met 6 db gedrukt om ruimte te geven voor de zang. Je kunt overwegen het laagaf filter te gaan gebruiken. Vooral als het keyboard geen rol speelt in het laag kun je hiermee voorkomen dat er teveel energie wordt gestopt. Elektrische gitaar (clean) De gitaar moet clean en helder in het geluidsbeeld worden neergezet. Hij moet geen rol vervullen binnen het laag. Al het laag beneden de 400Hz wordt zoveel mogelijk verwijderd. Het laagaf filter is ingeschakeld en de sublaag regelaar, 65Hz, wordt volledig dichtgedraaid. De midlaag regelaar wordt gebruikt om overspraak op te ruimen. Ook hier vind je veel geluid, vooral het geluid van de snare, rond de 400Hz. Deze wordt dan ook met 15dB gedrukt. Rond de 3kHz wordt het geluid met 6dB gedrukt om ruimte te geven voor de zang. 15

16 Vocalen (female) Het geluid van de menselijke stem loopt vanaf ongeveer 300Hz tot 12kHz. Waarbij de spraak verstaanbaarheid ligt tussen de 400Hz en de 4kHz. Door het volledig terugdraaien van het sublaag en het inschakelen van het laagaf filter wordt al het laag vanaf ongeveer 100 Hz onderdrukt. Dit geeft rust doordat heel veel rommel dat ontstaat door bewegende statieven het bewegen van een handheld microfoon wordt onderdrukt. Door het drukken van het midlaag rond de 400Hz met 6dB wordt de dozige klank uit het geluid gehaald. Door het drukken van het midhoog rond de 1,5kHz met 3dB wordt het blikkerige enigszins uit de stem gehaald. Wil je een klein randje in het hoog krijgen kun je overwegen het tophoog met 3dB te verhogen. De stem krijgt hierdoor iets meer lucht. Werk je met Nederlandstalige bands en is de spraakverstaanbaarheid erg belangrijk kun je proberen m.b.v. het midhoog de frequenties rond de 3kHz met ongeveer 3dB te verhogen. Dit is het presence gebied van de stem. Je kunt de stem nu meer laten wegzakken in het totaalgeluid zonder dat de verstaanbaarheid wordt aangetast. Werk je met meerdere stemmen dan kun je door iets te variëren met deze midhoog frequentie ruimte creëren voor deze verschillende stemmen. 16

Procedure. Afregelen PA (Soundcheck) Jan Hoekstra

Procedure. Afregelen PA (Soundcheck) Jan Hoekstra Procedure Afregelen PA (Soundcheck) Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1. Inleiding. 3 1.1. Algemeen. 3 Hoofdstuk 2. Afstemmen PA op akoestiek. 4 2.1. Algemeen. 4 2.2. Galm. 4 2.3. Resonantie. 5 2.4. Kam-effect.

Nadere informatie

Monitoren. Toepassing Uitfluiten, afregelen. Jan Hoekstra

Monitoren. Toepassing Uitfluiten, afregelen. Jan Hoekstra Monitoren Toepassing Uitfluiten, afregelen Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1. Inleiding. 3 1.1. Algemeen. 3 Hoofdstuk 2. 4 2.1. Algemeen. 4 2.2. De wedgemonitoren oftewel de floortjes. 4 2.3. Sidefills. 4 2.4.

Nadere informatie

Procedure. Plaatsing en installatie PA. Jan Hoekstra

Procedure. Plaatsing en installatie PA. Jan Hoekstra Procedure Plaatsing en installatie PA Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1. Inleiding. 3 1.1. Algemeen. 3 Hoofdstuk 2. Geluidsontwerp. 4 2.1. Algemeen. 4 2.2. Stageplan. 4 2.3. Logisch schema. 6 2.4. Kabelplan.

Nadere informatie

Technische rider Versie: 2014

Technische rider Versie: 2014 Technische rider Versie: 2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Podium... 3 Layout... 3 Priklijst... 4 Monitors... 4 Monitor indeling... 5 Stroomvoorziening... 6 Opbouwen... 6 Overige... 6 Voorprogramma / Artiesten...

Nadere informatie

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Acoustics The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Onderwerpen: Wat is geluid? Een stukje theorie. Acoustics. Toepassingen. Vragen? Bedankt. Wat is geluid? Geluid is een verstoring van de atmosfeer

Nadere informatie

Handleiding DIY HiFi Acoustic treatment test cd

Handleiding DIY HiFi Acoustic treatment test cd Handleiding DIY HiFi Acoustic treatment test cd Elke luisterruimte heeft een eigen respons door ruimte mode s en afwerking. Met deze door Mutrox HiFi Acoustics samengestelde test cd is het mogelijk om

Nadere informatie

Paradiddle-drums Drums versterken

Paradiddle-drums Drums versterken Paradiddle-drums Drums versterken Drums versterken Om je drumset te versterken heb je nodig een set drum-microfoons. Deze sets bestaan uit een bassdrum microfoon, een snare en 3 tom microfoons en 2 overheads

Nadere informatie

Technische Rider. Contactinformatie: Contactpersoon: Niels Helder E-mail: Niels.Helder@gmail.com Telefoon: +31 (0)6 4438 4216

Technische Rider. Contactinformatie: Contactpersoon: Niels Helder E-mail: Niels.Helder@gmail.com Telefoon: +31 (0)6 4438 4216 Technische Rider Contactinformatie: Contactpersoon: Niels Helder E-mail: Niels.Helder@gmail.com Telefoon: +31 (0)6 4438 4216 Gezelschaps- en transportinformatie: Reisgezelschap: Transport: Bandleden: 5

Nadere informatie

XLR (D.I. uitgang op Radial Tonebone) 3 x stereo D.I. / 6 x mono D.I. (BSS AR133 /...) SM57 DRAADLOZE CLIP-ON

XLR (D.I. uitgang op Radial Tonebone) 3 x stereo D.I. / 6 x mono D.I. (BSS AR133 /...) SM57 DRAADLOZE CLIP-ON FOH Priklijkst 1, Basdrum 2. Snare TOP 3. Snare BOTTOM 4. Hi-Hat 5. Rack Tom 6. Floor Tom 7. Overhead L 8. Overhead R 9. L 10, R 11. 12. 13. 1 L 14. 1 R 15. 2 L 16. 2 R 17. 3 L 18. 3 R 19. Trompet 20.

Nadere informatie

Techische Rider

Techische Rider 1. Tijdschema Datum optreden Aankomst crew/band Soundcheck The Hips Zaal open Aanvang The Hips Techische Rider www.thehips.nl MunkProductions Bookings info@munkproductions.nl : : 2. Zaal/podium Capaciteit

Nadere informatie

RIDER PRINZ KLAUZ PRIKLIJST. Type of venue

RIDER PRINZ KLAUZ PRIKLIJST. Type of venue RIDER PRINZ KLAUZ PRIKLIJST Type of venue QUADRAFONIC STEREO Item BIG MEDIUM SMALL Mic Phantom Boom FOH channels >> 36 32 24 Kick in 1 1 1 D112/PZM small Kick Out 2 B52 small Snare Top 3 2 2 57 small Snare

Nadere informatie

Mixing. Dit doet mij denken aan een quote uit het nummer 'Reverence' van Faithless: 'You don't need eyes to see, you need vision.'

Mixing. Dit doet mij denken aan een quote uit het nummer 'Reverence' van Faithless: 'You don't need eyes to see, you need vision.' Mixing Als ik denk aan mixing en mastering, denk ik onmiddellijk aan de 2 grote pijlers; kennis en ervaring. Ervaring kan ik jullie jammer genoeg niet bijleren op een workshop maar op het vlak van kennis

Nadere informatie

Technische Rider. - Priklijst - Stageplan - Monitormix. Laatste Update: oktober 2014

Technische Rider. - Priklijst - Stageplan - Monitormix. Laatste Update: oktober 2014 Technische Rider - Priklijst - Stageplan - Monitormix Laatste Update: oktober 2014 Contactgegevens: Dizcover Frank Gubbels T: 06-46273594 E: info@dizcovertheband.nl www.dizcovertheband.nl Priklijst Dizcover

Nadere informatie

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk.

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk. Audio Introductie Geluid is een trilling van deeltjes, die zich voortplant in lucht of in een ander medium, zoals water. Een andere definitie: geluid is een voortschrijdende verandering van luchtdruk.

Nadere informatie

Stereo microfoonopstellingen ( 2 )

Stereo microfoonopstellingen ( 2 ) 12 Microfoontechnieken 12.1 Stereofonische microfoonopstellingen Ons gehoor neemt geluid waar in een driedimensioneel perspectief. Deze wordt beheerd door 3 factoren : intensiteitsverschillen, tijdsverschillen

Nadere informatie

Elk mengtafel heeft een specifieke knop genaamd de Gain of Trim of Input level. De gain is de basis voor iedere goede mix.

Elk mengtafel heeft een specifieke knop genaamd de Gain of Trim of Input level. De gain is de basis voor iedere goede mix. De Gain structuur is het fundament van een goede mix. Elk mengtafel heeft een specifieke knop genaamd de Gain of Trim of Input level. De gain is de basis voor iedere goede mix. Een goede mix begint met

Nadere informatie

Controls en parameters - Reverb Handleiding Elke Reverb heeft bijna dezelfde knoppen en instellingen.

Controls en parameters - Reverb Handleiding Elke Reverb heeft bijna dezelfde knoppen en instellingen. Wat is Galm (Reverb) in de muziek? Veel mensen vragen zich af wat Galm is, maar in feite, horen we het elke dag! Alle geluiden, zelfs een eenvoudig gesprek, raakt eerst een aantal oppervlakken (muren bijvoorbeeld)

Nadere informatie

Tips voor de opstelling van een kleine PA

Tips voor de opstelling van een kleine PA Tips voor de opstelling van een kleine PA Door: Roelf Backus, Zeist. Laatste wijziging: 6 december 2015 Algemeen Tenzij men een Dance-Event bezoekt, komt slechts een klein deel van gasten uitsluitend voor

Nadere informatie

In de vorige TIPS & TRUCS zijn soorten effecten besproken net als hun werkwijze.

In de vorige TIPS & TRUCS zijn soorten effecten besproken net als hun werkwijze. In de vorige TIPS & TRUCS zijn soorten effecten besproken net als hun werkwijze. In deze TIPS & TRUCS gaan we wat dieper in op het gebruik van effecten. Ook de compressor en equalizer zullen hier weer

Nadere informatie

www.mpeliveband.com A TRIBUTE TO THE ROARING 60S & 70S

www.mpeliveband.com A TRIBUTE TO THE ROARING 60S & 70S TECHNISCHE RIDER & STAGEPLAN Deze rider is bedoeld voor een optimale effectiviteit op de dag van het optreden. Als er problemen zijn om iets op deze rider te kunnen realiseren neem dan uiterlijk 48 uur

Nadere informatie

Sample Lesmateriaal. 5.7 Richtingskarakteristiek

Sample Lesmateriaal. 5.7 Richtingskarakteristiek Sample Lesmateriaal Het lesmateriaal dat gebruikt wordt voor Volver Sound Academy wordt zorgvuldig samengesteld. Deels geschreven door de docenten zelf, deels uit andere bronnen. Om je hier een indruk

Nadere informatie

Technisch Contact: Pascal Zrour, drummer tel.: 06 555 97 188 email: pascal@statemusic.nl

Technisch Contact: Pascal Zrour, drummer tel.: 06 555 97 188 email: pascal@statemusic.nl STATE Music heeft een podium nodig zonder oneffenheden en zonder drumpodium, of een gladde vloer. Voor de drumset wordt een kleed mee genomen dus een harde of houten vloer is geen probleem. Een PA-systeem

Nadere informatie

Voor elke klus een geluidstechnicus

Voor elke klus een geluidstechnicus Module Geluid Blokboek 02 Voor elke klus een geluidstechnicus Gemaakt voor : College de Heemlanden J.Jas augustus 2004 College de Heemlanden PGO Blokboek Module geluid Blad -1 - 1 Inleiding: Dit blokboek

Nadere informatie

Meten van de Impuls response

Meten van de Impuls response Meten van de Impuls response Als opdracht voor het vak S&S2 hebben we de opdracht gekregen om van een akoestisch instrument de impuls response te meten. De vier AoS studenten waar onder ik hebben gekozen

Nadere informatie

De schoolact De techniek bij een optreden

De schoolact De techniek bij een optreden De schoolact De techniek bij een optreden Leerlingentekst en opdrachten De technicus is de persoon die verantwoordelijk is voor de techniek. Meestal is dit iemand die het geluid en/of licht kan doen tijdens

Nadere informatie

Vragenlijst cursus geluidstechnieken

Vragenlijst cursus geluidstechnieken Vragenlijst cursus geluidstechnieken 1.1. Geef de formule voor het berekenen van de golflengte 1.2. Wat is de snelheid van geluid in lucht? 1.3. Wat is de snelheid van geluid in het luchtledige? 1.4. Maak

Nadere informatie

MIX TIPS VOOR DE KERK

MIX TIPS VOOR DE KERK KICK/ BASDRUM Plaatsing van de microfoon(s): De meest bekende is de dynamische microfoon. In het gat in het drumvel is vaak een prima plek om de microfoon te plaatsen. Voor iets meer klik plaats je de

Nadere informatie

Last Fear Technical rider - Algemene informatie - Stageplan & Priklijst - Monitor lijst - Extra informatie

Last Fear Technical rider - Algemene informatie - Stageplan & Priklijst - Monitor lijst - Extra informatie Last Fear Technical rider - Algemene - Stageplan & Priklijst - Monitor lijst - Extra Algemene - Besteed aandacht aan deze rider. Deze is opgesteld om het opbouwen / soundchecken zo vloeiend mogelijk te

Nadere informatie

Rider. Licht Er dient voldoende licht aanwezig te zijn met eventueel bewegend licht.

Rider. Licht Er dient voldoende licht aanwezig te zijn met eventueel bewegend licht. Rider Bezetting The Bridge bestaat uit 7 personen: Karin Brouwer (lead zang) Egbert Griffioen (leadzang en gitaar) Jeroen Daas (leadgitaar) Gustav Egbring (slaggitaar) Geldermans (zang, toetsen, dwarsfluit

Nadere informatie

Verder had ik toch nog graag een paar misverstanden de wereld uitgeholpen :

Verder had ik toch nog graag een paar misverstanden de wereld uitgeholpen : Vorige maand hebben we een paar basisbegrippen van geluid behandeld, waaronder de sinusgolf, harmonischen en het begrip fase. Deze maand wil ik nog dieper ingaan op de harmonischen en faseverschijnselen.

Nadere informatie

Les Geluid. Regiecursus Gent

Les Geluid. Regiecursus Gent Les Geluid Regiecursus Gent Microfoons Dynamische microfoon Dynamische microfoon Een dynamische microfoon is een microfoon waarvan de werking berust op het bewegen van een spoel in een magneetveld. De

Nadere informatie

Technical Rider 7NA. Naam: Oscar Otten Naam: Oscar Otten Mobiele tel: (06) 41 23 65 33 Mobiele tel: (06) 41 23 65 33

Technical Rider 7NA. Naam: Oscar Otten Naam: Oscar Otten Mobiele tel: (06) 41 23 65 33 Mobiele tel: (06) 41 23 65 33 Technical Rider 7NA Contactgegevens Management/ algemene zaken: Techniek & media: Naam: Oscar Otten Naam: Oscar Otten Mobiele tel: (06) 41 23 65 33 Mobiele tel: (06) 41 23 65 33 Algemene contactgegevens:

Nadere informatie

Rider Maidstone. Contactgegevens

Rider Maidstone. Contactgegevens Technische en Facilitaire Rider Versie 2016 www.ladiesdecision.nl info@ladiesdecision.nl 1 Inhoud Opmerkingen 2 Contactgegevens 2 Algemene Rider Tijden 3 Locatie 3 Kleedkamer 3 Catering 3 Gastenlijst 3

Nadere informatie

Geluidsbewerking met AUDACITY. Deze elektrische puls wordt op ons computerscherm voorgesteld als een geluidsgolf.

Geluidsbewerking met AUDACITY. Deze elektrische puls wordt op ons computerscherm voorgesteld als een geluidsgolf. Geluidsbewerking met AUDACITY 1. Wat is geluid Van gierende banden tot trillende snaren. Alles wat geluid maakt, beweegt en verplaatst daardoor kleine beetjes lucht. Geluidsgolven kan je niet zien, maar

Nadere informatie

Monitor Audio Platinum PL300

Monitor Audio Platinum PL300 Monitor Audio Platinum PL300 van passief naar actief met DEQX Hier wordt de upgrade beschreven van een high-end fabrieksspeaker. Dit 3-weg systeem is van fabriek af uitgerust met een passief wisselfilter.

Nadere informatie

PV and 'The Heartbeats'

PV and 'The Heartbeats' MEDIA / Bandleden PV and 'The Heartbeats' Leden (van rechts naar links) Peter de Vaan: Lead Vocals Guitar Piano Gertjan Exters: Bass guitar Vocals Gerrit van Willigen: Drums Roeland Verhulsdonck: Leadguitar

Nadere informatie

De Bende van Nasrien & Arne Technical rider 2013

De Bende van Nasrien & Arne Technical rider 2013 De Bende van Nasrien & Arne Technical rider 2013 Formule 1: Formule 2: De Bende zonder gast De Bende met gast 1. FOH specificaties voor beide formules. Het Front of House systeem moet minimum 3-weg zijn

Nadere informatie

Tascam US-122 Uitgebreide Nederlandse Handleiding

Tascam US-122 Uitgebreide Nederlandse Handleiding Tascam US-122 Uitgebreide Nederlandse Handleiding Inleiding In deze versie komt zowel het installeren van de drivers als Cubase niet aan bod. Het installeren van de drivers lijkt me duidelijk genoeg beschreven,

Nadere informatie

DAP-Audio DM-55, CM-95, DM-45, PL-07, CM- 45

DAP-Audio DM-55, CM-95, DM-45, PL-07, CM- 45 DAP-Audio DM-55, CM-95, DM-45, PL-07, CM- 45 [ Auteur: Roger Roland ] [ Editie: Nr.298 - Oktober 2013 ] DRUM MICROPHONES (Het artikel kan u vinden in Meet Music Magazine editie 298, dat u gratis kan verkrijgen

Nadere informatie

Handleiding opnemen laagfrequent geluid Van een lid van de vereniging Leefmilieu, september 2014

Handleiding opnemen laagfrequent geluid Van een lid van de vereniging Leefmilieu, september 2014 Handleiding opnemen laagfrequent geluid Van een lid van de vereniging Leefmilieu, september 2014 Een lid van de vereniging Leefmilieu heeft een handleiding gemaakt voor het zelf meten van laagfrequent

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing versie 1.0 juni 2003 NEDERLANDS 1. VEILIGHEIDSAANWIJZINGEN Veiligheidsaanwijzingen in detail: Voor de inbedrijfstelling van het toestel moeten alle veiligheids- en bedieningsaanwijzingen

Nadere informatie

Audio Sporen en Clips. Kanalen, Sporen en Clips. Een spoor in clips opdelen

Audio Sporen en Clips. Kanalen, Sporen en Clips. Een spoor in clips opdelen Audio Sporen en Clips Een Audacity project kan meerdere audio sporen bevatten. Een spoor is normaal gesproken een ononderbroken sectie, zoiets als een one-take video, echter Audacity kan een spoor, binnen

Nadere informatie

[De Vliegende Spetter - Rider] vragen? contacteer Stijn Vandenbussche: T

[De Vliegende Spetter - Rider] vragen? contacteer Stijn Vandenbussche: T De Vliegende Spetter Stijn Vandenbussche info@devliegendespetter.be T 0472 92 20 92 Rider De Vliegende Spetter 1. Technische Rider 2. Ontvangst Laatste update: 12/2014 Om het optreden vlot te laten verlopen

Nadere informatie

Surround Sound. Jan Hoekstra Drachten, 5 oktober 2010

Surround Sound. Jan Hoekstra Drachten, 5 oktober 2010 Jan Hoekstra Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1 Surround geluid. 3 1.1. Inleiding. 3 1.2. Matrix systeem. 3 1.3. Discreet systeem. 4 Hoofdstuk 2 De setting. 5 2.1. Inleiding. 5 2.2. Plaatsing speakers. 5 2.3.

Nadere informatie

TECHNISCHE RIDER / STAGEPLAN ROCKCOVERBAND WAYWARD

TECHNISCHE RIDER / STAGEPLAN ROCKCOVERBAND WAYWARD TECHNISCHE RIDER / STAGEPLAN ROCKCOVERBAND WAYWARD TECHNISCHE RIDER / STAGEPL TECHNISCHE RIDER / STAGEPLAN ROCKCOVERBAND WAYWARD TAN ROCKCOVERBAND WAYWARD PRIKLIJST KANAAL OMSCHRIJVING BIJZONDERHEDEN DL1608

Nadere informatie

Opnemen oude audio. Heel oude bandrecorders hebben nog wel de platte 5 pens plug.

Opnemen oude audio. Heel oude bandrecorders hebben nog wel de platte 5 pens plug. Opnemen oude audio. Wij hebben bijna allemaal oude geluidscassettes, geluidsbanden en grammofoonplaten liggen die we niet meer gebruiken omdat een cd draaien wel zo gemakkelijk is. Toch kunnen we er dikwijls

Nadere informatie

En daarmee wil ik ook dit benadrukken: de eerste trap in je processingchain is eigenlijk enorm belangrijk.

En daarmee wil ik ook dit benadrukken: de eerste trap in je processingchain is eigenlijk enorm belangrijk. Pre processing. Bij veel radiostations zie je in de airchain naast de hoofdprocessing (zoals een Optimod, Omnia) dat er nog wat extra apparaten opgenomen zijn in de keten. Eigenlijk in alle gevallen staan

Nadere informatie

(TECHNISCHE) RIDER 01-03-2015

(TECHNISCHE) RIDER 01-03-2015 (TECHNISCHE) RIDER 01-03-2015 Algemeen Dank voor je interesse in een optreden van StraX! Wij doen er alles aan om jouw evenement tot een muzikaal succes te maken. Met deze rider geven wij aan wat we nodig

Nadere informatie

V1.3 25-10-2014 MIDNIGHT MOTEL TECHNICAL RIDER

V1.3 25-10-2014 MIDNIGHT MOTEL TECHNICAL RIDER V1.3 25-10-2014 MIDNIGHT MOTEL TECHNICAL RIDER INHOUD 1. Inleiding p.3 2. Band en equipment p.4 2.1 Contactinformatie 2.2 Bandleden en equipment 3. Opbouw en sound check p.5 3.1 Opbouw 3.2 Sound check

Nadere informatie

DHCP-2. Keuzes. inbouw 22RH541. voor. in de. HM 1/19 9 maart 2014 V1.0

DHCP-2. Keuzes. inbouw 22RH541. voor. in de. HM 1/19 9 maart 2014 V1.0 DHCP-2 Keuzes voor inbouw in de 22RH541 HM 1/19 9 maart 2014 V1.0 Inhoud 1.Introductie...3 2.Wat blijft, wat blijft niet, wat wordt nieuw...3 3.Voeding...4 4.Kast en demping...4 5.DHCP-2 ingangscircuit

Nadere informatie

Een Subwoofer instellen voor een Home-Theater

Een Subwoofer instellen voor een Home-Theater Een Subwoofer instellen voor een Home-Theater Waar de gemiddelde verstokte 2-kanaals audiofiel tot voor kort (en vaak nog steeds) gruwelt bij het horen van het woord subwoofer, zijn er toch de laatste

Nadere informatie

Beschrijving Basiscursus Geluidstechniek

Beschrijving Basiscursus Geluidstechniek Hunze 39-2911 EG Nieuwerkerk a/d IJssel Tel: 0180 313500 E-mail: info@verysound.nl Internet: www.verysound.nl Bank: Rabobank nr. 12.08.76.183 KvK. nr. 243.94.281 BTW nr. NL1204.80.670.B01 Beschrijving

Nadere informatie

!!!!!!! Senne Guns Technische fiche Zomer 2015 (versie 13/07/2015) 1. BAND / CREW 2 2. HOSPITALITY & CATERING 3 3. GELUID 4 4. RISERS: 6 5.

!!!!!!! Senne Guns Technische fiche Zomer 2015 (versie 13/07/2015) 1. BAND / CREW 2 2. HOSPITALITY & CATERING 3 3. GELUID 4 4. RISERS: 6 5. Senne Guns Technische fiche Zomer 2015 (versie 13/07/2015) 1. BAND / CREW 2 2. HOSPITALITY & CATERING 3 3. GELUID 4 4. RISERS: 6 5. LICHT 6 Page 1 of 6 1. BAND / CREW" BAND: - Senne Guns - Wouter Vlaeminck

Nadere informatie

Rider WANT2SWING Bigband

Rider WANT2SWING Bigband Rider WANT2SWING Bigband Bij levering apparatuur door derden (festivals en evenementen) INFORMATIE Hieronder volgt de technische invulling voor een optreden van WANT2SWING Bigband. Tenzij anders is afgesproken

Nadere informatie

Sound & Light specs Show Edje Ska & de Pilchards

Sound & Light specs Show Edje Ska & de Pilchards V1.04 Sound & Light specs Show 2016-2017 Edje Ska & de Pilchards Geluidssysteem Professioneel, hoge kwaliteit geluidssysteem. Geen self-made systeem. Geen Jbl VRX, Mackie, Lem of Dynacord, Behringer. -

Nadere informatie

Profielwerkstuk. Effecten en boventonen van Gitaren. Stefan Soede 6W 2004/2005 Coördinator:Rob Hazelzet

Profielwerkstuk. Effecten en boventonen van Gitaren. Stefan Soede 6W 2004/2005 Coördinator:Rob Hazelzet Profielwerkstuk Effecten en boventonen van Gitaren. Stefan Soede 6W 2004/2005 Coördinator:Rob Hazelzet Hoofdvraag: Veranderen de boventonen van een gitaar bij het gebruik van andere speelwijzen en het

Nadere informatie

GIDS VOOR DE AKOESTIEK. De rol van plafonds in de actieve akoestiek PLAFOND SYSTEMEN. [Samen van idee tot werkelijkheid.

GIDS VOOR DE AKOESTIEK. De rol van plafonds in de actieve akoestiek PLAFOND SYSTEMEN. [Samen van idee tot werkelijkheid. PLAFOND SYSTEMEN [Samen van idee tot werkelijkheid.] CI/SfB (35) Xy Septembre 2006 GIDS VOOR DE AKOESTIEK De rol van plafonds in de actieve akoestiek AKOESTISCH COMFORT VEILIG & GEZOND VISUEEL COMFORT

Nadere informatie

STUDIO'S. Handleiding voor het gebruik van de SALTO radiostudio's HANDLEIDING STUDIO'S 1

STUDIO'S. Handleiding voor het gebruik van de SALTO radiostudio's HANDLEIDING STUDIO'S 1 STUDIO'S Handleiding voor het gebruik van de SALTO radiostudio's HANDLEIDING STUDIO'S 1 Inloggen computer, ProppFrexx en telefoon Computer. De inlogcode s voor de computer zijn zichtbaar bovenaan de monitor

Nadere informatie

uw bericht van uw kenmerk ons kenmerk bijlage(n) ECHT - - TECH_RIDER_2014_03 1 27-01-2014

uw bericht van uw kenmerk ons kenmerk bijlage(n) ECHT - - TECH_RIDER_2014_03 1 27-01-2014 Feest- en Partyband N RGY! Stadhouderlaan 6 6085 AV HORN Telefoon +31 (0) 6 10 97 74 74 Email info@n-rgy.nl Website www.n-rgy.nl Bank Rabobank 11.31.03.689 Kvk Roermond 12040877 uw bericht van uw kenmerk

Nadere informatie

VERSTAANBAARHEID VERTROUWELIJKHEID CONCENTRATIE. Gids Voor De Akoestiek. De rol van plafonds in de actieve akoestiek

VERSTAANBAARHEID VERTROUWELIJKHEID CONCENTRATIE. Gids Voor De Akoestiek. De rol van plafonds in de actieve akoestiek VERSTAANBAARHEID VERTROUWELIJKHEID CONCENTRATIE Gids Voor De Akoestiek De rol van plafonds in de actieve akoestiek Waarom wordt actieve akoestiek aanbevolen? In een volledig absorberende omgeving (geen

Nadere informatie

Dit tentamen bestaat uit vier opgaven verdeeld over drie bladzijden. U heeft drie uur de tijd.

Dit tentamen bestaat uit vier opgaven verdeeld over drie bladzijden. U heeft drie uur de tijd. Tentamen Signaal Verwerking en Ruis Dinsdag 10 13 uur, 15 december 2009 Dit tentamen bestaat uit vier opgaven verdeeld over drie bladzijden. U heeft drie uur de tijd. 1. Staprespons van een filter [elk

Nadere informatie

Koopgids voor gitaarversterker

Koopgids voor gitaarversterker Koopgids voor gitaarversterker Type versterker Er zijn vier types versterker: buizen, hybride, solidstate (analoog) en modeling (digitaal). Buizenversterker Buizenversterkers zijn geliefd om hun warme

Nadere informatie

Frisbee Stereo Jelle van der Voet

Frisbee Stereo Jelle van der Voet Frisbee Stereo Jelle van der Voet De oplossing voor een betere stereoweergave. Kunsthoofd sound-a-like, natuurgetrouwe stereo opname of gewoon een leuke knutselprojectje. Allemaal termen die te plaatsen

Nadere informatie

6.5. Ooriëntatie Eigenschappen van ons gehoor

6.5. Ooriëntatie Eigenschappen van ons gehoor 6.5. Ooriëntatie Ik zou het dit keer willen hebben over de manier waarop ons gehoor geluiden integreert. Dit is uiteindelijk een zeer belangrijke wetenschap voor elkeen die zich op ( semi- )professionele

Nadere informatie

Sitting on a Duck. Rider 2016

Sitting on a Duck. Rider 2016 Sitting on a Duck Rider 2016 Inhoudsopgave Contact Informatie... 3 Bandleden... 4 Technical Rider zaal met minder dan 150 personen publiek, zonder P.A.... 5 Technical Rider zaal met meer dan 150 personen

Nadere informatie

Rider Bandleden: Voor meer informatie: Algemeen ALLE Parkeren

Rider Bandleden: Voor meer informatie: Algemeen ALLE Parkeren Rider dec 16 vezpa Bandleden: Bas van Duin - Lead Vox, El. Gitaar, Ak. Gitaar Joppe de Vree - Backing Vox, Contrabas, El. bas Iwen Legro - Backing Vox, El. Gitaar, Ak. Gitaar, Keys Meindert Boon Drums

Nadere informatie

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen Geluid Algemeen Geluid wordt veroorzaakt door trillingen of golven die zich voortplanten in de lucht, een vloeistof of vaste materie zoals een muur. Het gaat om minieme veranderingen in de luchtdruk die

Nadere informatie

In eerdere edities van TIPS & TRUCS hebben we al 2 van de belangrijkste. en meest gebruikte processoren besproken, EQ & Compressie.

In eerdere edities van TIPS & TRUCS hebben we al 2 van de belangrijkste. en meest gebruikte processoren besproken, EQ & Compressie. In eerdere edities van TIPS & TRUCS hebben we al 2 van de belangrijkste en meest gebruikte processoren besproken, EQ & Compressie. In deze TIPS & TRUCS zullen we de effecten doornemen en uitleggen hoe

Nadere informatie

Installatie. Volg de stappen hieronder om de installatie voort te zetten. A. Sta de installatie toe. B. Selecteer uw taal.ok. C. Welkom scherm.

Installatie. Volg de stappen hieronder om de installatie voort te zetten. A. Sta de installatie toe. B. Selecteer uw taal.ok. C. Welkom scherm. Installatie Van cd Doe de VDJ installatie cd in uw systeem. De installatie start automatisch, zo niet, navigeer dan door de cd en dubbelklik op het bestand install_virtualdj_v6.exe. Vanaf het binnengehaalde

Nadere informatie

Deel 21:Geluid en Normen

Deel 21:Geluid en Normen Deel 21:Geluid en Normen MAES Frank Frank.maes6@telenet.be 0476501034 Inleiding Onlangs kreeg ik van een vriend de vraag: Hoeveel vermogen heb ik nodig om in een zaal of café te spelen? Hierover vind je

Nadere informatie

Sound Education Sessie 9 Mengtafels

Sound Education Sessie 9 Mengtafels Sound Education Sessie 9 Mengtafels Mengtafels 1 Introductie Voor de geluidstechnicus is de mixer het hart van de (opname)studio of het live sound concert. Of een mengtafel nu groot of klein is, duur of

Nadere informatie

Videoclub Bedum. Geluid in video

Videoclub Bedum. Geluid in video Videoclub Bedum Geluid in video Videoclub Bedum Geluid in video Wat is geluid en hoe versterkt geluid het beeld. Voorbeeldfilmpje Let op de microfoon. Vragen: 1. Wat vind je van het geluid? 2. Hoe zou

Nadere informatie

SONIC PORT VX PILOTENHANDBOEK. The Ultimate All-in-One Mobile Recording System. Pilot s Guide also available at www.line6.

SONIC PORT VX PILOTENHANDBOEK. The Ultimate All-in-One Mobile Recording System. Pilot s Guide also available at www.line6. SONIC PORT VX The Ultimate All-in-One Mobile Recording System PILOTENHANDBOEK Pilot s Guide also available at www.line6.com/manuals 2014 Line 6, Inc. AANSLUITINGEN Stereo line-level apparaten (zoals keyboards,

Nadere informatie

Husky Studio Kollektief - Recording & Mixing

Husky Studio Kollektief - Recording & Mixing Husky Studio Kollektief - Recording & Mixing Info Bij de Huskystudio kun je terecht voor opname techniek, werken met DAW programma s zoals ProTools en Ableton Live. page Husky Studio Kollektief Huskensweg

Nadere informatie

Geluid. Geluid opnemen en monteren

Geluid. Geluid opnemen en monteren Geluid Geluid opnemen en monteren Geluid is belangrijk Goed geluid begint bij de bron Het geluid bepaalt minstens 50% van de film! De kijker accepteert een film met minder goede beelden als het geluid

Nadere informatie

NaSk overal en extra opgaven

NaSk overal en extra opgaven NaSk overal en extra opgaven Opg. 1. Extra opgaven Deel 1: Opgave 1: In de les heeft je docent een experiment uitgevoerd, waarbij een metalen liniaal in trilling gebracht werd. Bij het eerste experiment

Nadere informatie

SHURE Microfoons. Waarvoor is de PG58 het meest geschikt?

SHURE Microfoons. Waarvoor is de PG58 het meest geschikt? SHURE Microfoons. Waarvoor is de PG58 het meest geschikt? De PG58 is speciaal getuned voor spraak- en zangtoepassingen en wordt vooral gebruikt door amateur- of semiprofessionele lead- en achtergrondzangers/-zangeressen

Nadere informatie

10 PRODUCER BEGINNERSFOUTEN & HOE JE ZE MOET VERMIJDEN

10 PRODUCER BEGINNERSFOUTEN & HOE JE ZE MOET VERMIJDEN Welkom! Dit gratis ebook is geschreven door LesInProduceren en is bedoeld voor beginnende muziekproducers. LesinProduceren is een professionele aanbieder van verschillende cursussen, speciaal voor digitale

Nadere informatie

Akoestiek in de kerk. De Dorpskerk De Protestantse Gemeente te Dinxperlo

Akoestiek in de kerk. De Dorpskerk De Protestantse Gemeente te Dinxperlo Akoestiek in de kerk Toepassing van het akoestisch rapport van Advies bureau van der Boom In de verbouwingsplannen van de kerk Uit het akoestisch rapport van Van der Boom: RESULTATEN EN CONCLUSIES Uit

Nadere informatie

De opbouw van notenladders

De opbouw van notenladders De opbouw van notenladders Door Dirk Schut Voorwoord Iedereen kent de notennamen wel: a, bes, b, c, cis, d, es, e, f, fis, g en gis, maar wat stellen deze namen voor en waarom vinden we juist deze noten

Nadere informatie

Hartelijk dank voor de aanschaf van dit Albox product.

Hartelijk dank voor de aanschaf van dit Albox product. GEBRUIKSAANWIJZING Hartelijk dank voor de aanschaf van dit Albox product. Lees deze handleiding goed door. Er staan tips in die u helpen de weergavekwaliteit van uw geluidssysteem te optimaliseren. Als

Nadere informatie

INSTITUUT VOOR DEELTIJD HTO

INSTITUUT VOOR DEELTIJD HTO INSTITUUT VOOR DEELTIJD HTO Hogeschool van Amsterdam Studentenhandleiding Eigenschappen van klanken OPLEIDING ELEKTROTECHNIEK Project: Behorend bij blok I-3 Opgesteld door: Pieter Beerthuizen Datum: Oktober

Nadere informatie

Sluit een micro aan op je computer. Zorg ervoor dat je boxen niet te luid staan anders krijg je feed-back (piepen).

Sluit een micro aan op je computer. Zorg ervoor dat je boxen niet te luid staan anders krijg je feed-back (piepen). Audacity Opnemen van een geluid met een micro. Aansluiten van de micro. Sluit een micro aan op je computer. Zorg ervoor dat je boxen niet te luid staan anders krijg je feed-back (piepen). Steek de rode

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. 1 Akoestiek 15

Inhoud. Voorwoord 5. 1 Akoestiek 15 Inhoud Voorwoord 5 1 Akoestiek 15 1.1 Het geluidsveld 15 1.1.1 Berekening van de golflengte 18 1.1.2 Tijd- en frequentiedomein 18 1.1.3 Rekenen met db s 20 1.2 Geluidsuitbreiding 23 1.2.1 Interferentie

Nadere informatie

Het versterken van een vleugel of een staande piano.

Het versterken van een vleugel of een staande piano. Het versterken van een vleugel of een staande piano. materiaal behorend bij de cursus microfoontechnieken van de VPT op 3 december 2007 Jan Panis. De vleugel (grand piano): Een piano is een gecompliceerde

Nadere informatie

Als je er gevraagd wordt naar inlog gegevens druk je gewoon op enter of OK zonder iets in te vullen.

Als je er gevraagd wordt naar inlog gegevens druk je gewoon op enter of OK zonder iets in te vullen. Handleiding voor gebruik van de Salto studio s. Inloggen telefoon (telefoon, codecs ). Voor het doorschakelen van de externe telefoonlijn naar de mengtafel dien je het programmaatje CAB client te openen.

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing versie 1.0 november 2002 www.behringer.com NEDERLANDS 2 ULTRA-DI DI20 Welkom bij BEHRINGER! Hartelijk dank voor het vertrouwen in de producten van BEHRINGER waarvan u door de aankoop

Nadere informatie

F503. Power amplifier. Installatiehandleiding 09/09-01 PC

F503. Power amplifier. Installatiehandleiding 09/09-01 PC F503 Power amplifier Installatiehandleiding 09/09-01 PC Power amplifier 2 Power amplifier Inhoud 1 Beschrijving 4 1.1 Waarschuwingen 4 1.2 Beschrijving van de versterker 4 1.3 Toetsen van selectie en surfen

Nadere informatie

Gids voor de akoestiek. De rol van plafonds in de actieve akoestiek

Gids voor de akoestiek. De rol van plafonds in de actieve akoestiek Verstaanbaarheid privacy concentratie Gids voor de akoestiek De rol van plafonds in de actieve akoestiek Essentiële criteria voor actieve akoestische systemen Frequentie- karakteristiek van een luidspreker

Nadere informatie

De spraakbanaan. De spraakbanaan zoals ReSound hem neerzet

De spraakbanaan. De spraakbanaan zoals ReSound hem neerzet De spraakbanaan Tijdens een van mijn lessen Casuïstiek kreeg ik de opmerking dat ik wel erg makkelijk door de bocht ging door te stellen dat het spraakgebied van ± 300Hz tot ruim 4000Hz zou lopen. Omdat

Nadere informatie

Draagbare Gehoortest voor de gehoordrempel van laagfrequent geluid Tussenstand lopend onderzoek. 9 nov 2016 (Varia) door: Chris van Dijk

Draagbare Gehoortest voor de gehoordrempel van laagfrequent geluid Tussenstand lopend onderzoek. 9 nov 2016 (Varia) door: Chris van Dijk Draagbare Gehoortest voor de gehoordrempel van laagfrequent geluid Tussenstand lopend onderzoek 9 nov 2016 (Varia) door: Chris van Dijk Bijzondere dempers Laagfrequent geluid hinder De ervaren hinder

Nadere informatie

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem Proeven geluid Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. -Ballon -Eigen stem Blaas de ballon op en knoop hem dicht. Houd de ballon nu tussen je handen en praat tegen de ballon. Wat

Nadere informatie

Koolmicrofoons werden nog wel tot het jaar 2000 in oude telefoontoestellen gebruikt.

Koolmicrofoons werden nog wel tot het jaar 2000 in oude telefoontoestellen gebruikt. MICROFOON Koolmicrofoon (koolstofmicrofoon, grafietmicrofoon) Een koolmicrofoon is een microfoon waarin koolstofpoeder door geluid meer of minder wordt samengedrukt waardoor de elektrische weerstand in

Nadere informatie

Waterdichte Draadloze SpeakerBal

Waterdichte Draadloze SpeakerBal Waterdichte Draadloze SpeakerBal HANDLEIDING LEES VOOR GEBRUIK DEZE HANDLEIDING! INTRODUCTIE Deze drijvende waterdichte en draadloze SpeakerBal maakt gebruik van de nieuwste 863 Mhz draadloze technologie,

Nadere informatie

Bedieningen Dutch - 1

Bedieningen Dutch - 1 Bedieningen 1. Functieschakelaar Cassette/ Radio/ CD 2. Golfband schakelaar 3. FM antenne 4. CD deur 5. Schakelaar om zender af te stemmen 6. Bass Boost toets 7. CD skip/ voorwaarts toets 8. CD skip/ achterwaarts

Nadere informatie

RIDER FAUTE BENDT. PA installatie: zie technische fiche VOOR VERDERE TECHNISCHE VRAGEN:

RIDER FAUTE BENDT. PA installatie: zie technische fiche VOOR VERDERE TECHNISCHE VRAGEN: RIDER FAUTE BENDT Parking: Er dient gratis parking te zijn voorzien voor 6 wagens op max. 20m. van het podium. Indien nodig voorziet de organisator voor deze wagens ook doorlaatbewijzen en parkeertickets.

Nadere informatie

Handleiding. Sinner bluetooth scooterhelm

Handleiding. Sinner bluetooth scooterhelm Handleiding Sinner bluetooth helm Sinner bluetooth skihelm Sinner bluetooth scooterhelm Inhoudsopgave 1 Introductie bluetooth 1.1 Bluetooth helm controle knop 1.2 Ondersteunende profielen en functies 1.3

Nadere informatie

Veiligheidsinstructies

Veiligheidsinstructies GEBRUIKSAANWIJZING 2 Dateq XTC Handleiding Veiligheidsinstructies NL Veiligheidsinstructies 1 Alle veiligheidsinstructies, waarschuwingen en gebruiksaanwijzingen moeten als eerste gelezen worden. 2 Alle

Nadere informatie

Fono DJ-tafel. Let s turn up the beat! www.grijsen.nl

Fono DJ-tafel. Let s turn up the beat! www.grijsen.nl Fono DJ-tafel Let s turn up the beat! www.grijsen.nl Fono DJ-tafel Let s turn up the beat! Muzikale invulling voor de buitenruimte! Sociale interactie tussen jongeren is belangrijk. Om dit te stimuleren

Nadere informatie

Impuls Response Meting

Impuls Response Meting Impuls Response Meting Doel van de meting Het doel van de meting die ik gedaan heb is het meten van de akoestische eigenschappen van een ruimte. In dit geval de frequentie response van deze ruimte. Geanalyseerd

Nadere informatie