Suïcidepreventiebeleid binnen een organisatie 10/10/2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Suïcidepreventiebeleid binnen een organisatie 10/10/2014"

Transcriptie

1 Wat is een suïcidepreventiebeleid? Suïcidepreventiebeleid binnen een organisatie 10/10/2014 Een stappenplan waarin uitgeschreven staat hoe er binnen een organisatie met suïcidaliteit wordt omgegaan en hoe er aan preventie wordt gedaan. Bevat een duidelijke omschrijving van wanneer wie wat wel en niet doet. Stefanie Ghekiere Coördinator Suïcidepreventiewerker CGG CGG Andante Bredabaan Merksem 03/ Voordelen Kennis vergroten en attitude verandering Voorkomen van paniek Voorkomen van foute beslissingen Jongeren sneller in juiste hulpverlening krijgen Voorkomen dat een suïcidale persoon een poging doet (en komt te overlijden) Voorkomen dat er ernstige emotionele schade is bij suïcidale persoon door juiste opvang Voorkomen dat er een nieuwe poging volgt Voorkomen van emotionele crisis bij andere personen of uitbreiding van suïcidaal gedrag Voorlichting aan familie/ context Voorbereidend werk Visie ontwikkelen rond wat is suïcidepreventie Samenstelling werkgroep Mandaten van personen binnen werkgroep Linken met andere onderdelen binnen beleid Van geestelijke gezondheid tot suïcide Indeling 1. Vroegdetectie en begeleiding 2. Acute dreiging, crisisinterventie 3. Na een suïcidepoging 4. Na een suïcide Elk luik bevat Afspraken i.v.m. de communicatielijnen Wie neemt contact op met wie? Welke personen worden betrokken, intern en extern? Wie is verantwoordelijk en coördineert al de te nemen stappen? Richtlijnen voor het concreet handelen Wie doet wat? En voor wie? Andere patiënten/ cliënten als groep, individuele patiënten/ cliënten Personeel in groep, individueel Familie/ context Evaluatie en overlegmomenten 1

2 Luik 1: Vroegdetectie en begeleiding Signaalherkenning door het personeel in de brede zin van het woord Centraal meldpunt is belangrijk, coördinatie Goede samenwerking tussen diverse partners: begeleiders, psycholoog, CLB, arts, directie, CGG, CAW, Duidelijkheid en afspraken over de taak van elke partner Belangrijke vragen: Hoe kunnen we organiseren dat signalen van patiënten/ cliënten opgevangen worden en dat daar een juiste reactie op komt? Op welke manier zorgen we ervoor dat personeel weet welke signalen patiënten/ cliënten kunnen geven? Wat moet het personeel doen als ze signalen oppikken? (aan wie melden?) Wie is het centrale meldpunt en hoe worden meldingen opgenomen? Personeel moet een basisvorming krijgen over signaalherkenning leren om adequaat door te verwijzen nooit geheimhouding aan een patiënt/ cliënt beloven, indien men geen beroepsgeheim heeft duidelijk geïnformeerd worden over o de functie van het beleid, o hun belangrijke positie in het beleid en o de daaraan verbonden taken UITGANGSPUNTEN Luik 2: Acute dreiging, crisisinterventie Communicatie en samenwerking tussen personeel, directie en andere partners Nooit geheimhouding beloven aan een patiënt/ cliënt! (Zo snel mogelijk de ouders inlichten) Hou de patiënt/ cliënt op de hoogte van de stappen die worden genomen 2

3 Werk volgende vragen uit in een beleid Aan wie moeten signalen gemeld worden? Wie coördineert de te nemen stappen? Wie voert een gesprek met de patiënt/ cliënt? (bespreekbaar maken zelfmoordgedachten, risico-inschatting, nood aan beveiliging) Wie blijft er bij de patiënt/ cliënt, in acute situaties? Maak concrete afspraken met externe hulpverlener(s) Wie is verantwoordelijk voor contact met de externe hulpverlener(s)? Wie contacteert de familie, context? Wie draagt de patiënt/ cliënt over aan de externe hulpverlener? Wie volgt de verwijzing verder op? Luik 3: Na een suïcidepoging De grootste risicogroep voor zelfmoord wordt gevormd door patiënten/ cliënten die al eens een zelfmoordpoging hebben ondernomen. Interne meldpost? Wie coördineert de te nemen stappen? Wie bespreekt in welke fase met de familie/ context, welke informatie wel en welke beslist niet gebruikt mag worden in de opvang en voorlichting van de andere patiënten/ cliënten? Maak afspraken met externe diensten/hulpverleners Wie verwittigt externe diensten/hulpverleners? Inlichten en opvangen derden: personeel, andere patiënten/ cliënten, (andere) familie/ context, media. Wie legt contacten met de familie/ context om met hen o te overleggen over de wijze waarop de organisatie kan bijdragen aan de oplossing van problemen? o de noodzaak van het inschakelen van andere hulpverlening te bespreken? Wie stelt de andere patiënten/ cliënten op de hoogte? Een vertrouwenspersoon ev. in overleg met externe deskundige/hulpverlener Methodieken bij een groepsgesprek: mogelijkheden en valkuilen Wie organiseert wat voor andere patiënten/ cliënten en groepen? Wat wordt georganiseerd voor patiënten/ cliënten die niet direct betrokken zijn, maar toch nauwe banden hebben met de betrokken persoon? Wat onderneemt men op lange termijn als vorm van nazorg? (luik 1!!!) DOEL van een groepsgesprek: Uitbreiding van suïcidaal gedrag voorkomen De terugkeer van de betrokken persoon voorbereiden Leidraad: Meestal circuleren er geruchten. Erover praten zonder of met begeleiding! Patiënten/ cliënten moeten de kans krijgen om te vertellen wat ze weten en hoe ze zich erbij voelen; deze gevoelens moeten gekaderd worden! Valse geruchten, roddels en misvattingen moeten ontkracht worden. Correcte informatie over de zelfmoordproblematiek geven is noodzakelijk. Benadruk dat zelfmoord geen heldendaad is, maar voortkomt uit lijden en zelf ook weer lijden veroorzaakt. 3

4 Bespreek met de patiënten/ cliënten hoe ze kunnen reageren wanneer de persoon terugkomt. Wees alert voor patiënten/ cliënten die het zelf ook erg moeilijk hebben. Bespreek alternatieven voor suïcidaal gedrag: wat kan je doen als je het moeilijk hebt? Bespreek hoe, waar en aan wie patiënten/ cliënten hulp kunnen vragen en wat ze ervan kunnen verwachten. Bespreek hoe patiënten/ cliënten kunnen omgaan met signalen van andere patiënten/ cliënten. Bespreek het probleem van geheimhouding. Nazorg na een zelfmoordpoging zo snel mogelijk na de zelfmoordpoging! alle personeelsleden: extra alert voor signalen!! gerichte voorlichting aan en/of training van directie, personeel voorlichten van patiënten/ cliënten en familie/ context: aangeven dat de organisatie wil helpen als iemand het ergens moeilijk mee heeft, begeleidingssysteem toelichten, opvang persoon zelf Luik 4: Na een suïcide Centrale meldpost Wie coördineert en bewaakt dat alle stappen met de nodige zorgvuldigheid worden genomen? Moet het bericht worden nagetrokken? Hoe/Wanneer wordt het personeel ingelicht? Wat met afwezig personeel? Welke instructies krijgt het personeel voor het overbrengen van het bericht bij andere patiënten/ cliënten? Ondersteuning van personeel Wie neemt contact op met de familie/ context? Biedt men de familie/ context aan om op huisbezoek te komen? Wie gaat dan? Uitvaart: stellen de familie de aanwezigheid van directie, personeel, andere patiënten/ cliënten op prijs? Verschillende groepen Familie gestorven persoon Familie andere patiënten/ cliënten Personeel van de organisatie Andere patiënten/ cliënten (opvang, risicopatiënten/ cliënten) Betrokken partners, hulpverlening Familie gestorven persoon Contact opnemen Afspraken maken over wat gezegd mag worden, begrafenis Mogelijkheden hulpverlening, zelfhulpgroepen Later: afspraken materiële zaken van hun familielid Wensen over herdenking 4

5 Familie andere patiënten/ cliënten Brief meegeven, mogelijke inhoud: Kort de feiten, benoem de doodsoorzaak Gang van zaken binnen de organisatie Mogelijkheden hulpverlening Belang van erover praten met patiënt/ cliënt Wie kunnen ze contacteren op de organisatie met vragen of bezorgdheid? Gespreksavond? Hoe kan zoiets gebeuren? Hoe kan ik mijn familielid daarbij helpen? Bepaalde familie opbellen? Personeel van de dienst Doel van briefing personeel: De boodschap overbrengen Ruimte geven voor reactie/emoties/vragen Info geven over wat de organisatie verder gaat doen Waar patiënten/ cliënten terecht kunnen Samenwerking met externen Wat zeg je tegen de patiënten/ cliënten? Na eerste opvang Hoe kunnen risicopatiënten/ cliënten herkend worden? Wat zijn signalen en hoe kunnen ze ermee omgaan? Preventie Andere patiënten/ cliënten Opvangen eerste reactie andere patiënten/ cliënten: Vrienden Groepsgenoten (Broers/zussen en hun vrienden) Vijanden Risicopatiënten/ cliënten Patiënten/ cliënten inlichten. Laten ventileren: wat voelen ze, wat denken ze!!! Focus op de andere patiënten/ cliënten, hun reactie, hun toekomst Informatie zelfdoding, niet verheerlijken, benadruk situationele aard van zelfdoding. Hebben patiënten/ cliënten signalen opgevangen? Wist iemand dat hij/zij zich niet goed voelde, problemen had? Reacties kaderen als normaal, behorend bij een rouwproces. Wat als je het moeilijk hebt? Bij wie kan je terecht? Bij wie kunnen ze terecht binnen de organisatie? Mogelijkheden hulpverlening overlopen en uitleg geven. Wat kunnen ze doen als ze signalen opvangen? Focus op preventie en ieders rol daarin Bepalen welke risicopersonen er eventueel zijn: Familie Vrienden Patiënten/ cliënten uit dezelfde groep Patiënten/ cliënten die in conflict lagen met de overledene Patiënten/ cliënten die het wisten of zagen aankomen Patiënten/ cliënten die zelf kampen met psychische problemen, zelfmoordgedachten, ooit poging Patiënten/ cliënten die zelf ooit iemand verloren hebben door zelfdoding Patiënten/ cliënten die een grote gedrags/emotionele verandering laten zien Wat doet men naar deze risicopersonen? Extra alert zijn voor signalen de komende maanden! (luik 1!!) Afspraken binnen de organisatie over hoe omgaan met signalen van andere patiënten/ cliënten Duidelijkheid over hulpverlening, afficheren, kaartjes 5

Suïcidepreventie op de werkvloer: van signaalherkenning tot nabestaanden

Suïcidepreventie op de werkvloer: van signaalherkenning tot nabestaanden Suïcidepreventie op de werkvloer: van signaalherkenning tot nabestaanden Studiedag Wel-zijn of niet-zijn op het werk - 18/03/2016 Stefanie Ghekiere Coördinator Suïcidepreventiewerking CGG Anwerpen Ine

Nadere informatie

DRAAIBOEK ZELFMOORDPREVENTIE BIJ JONGEREN VOOR SCHOLEN

DRAAIBOEK ZELFMOORDPREVENTIE BIJ JONGEREN VOOR SCHOLEN DRAAIBOEK ZELFMOORDPREVENTIE BIJ JONGEREN VOOR SCHOLEN Elke school kan geconfronteerd worden met een leerling die zelfmoordgedachten heeft, een poging onderneemt of sterft door zelfdoding. Daarnaast heeft

Nadere informatie

Suïcidepreventie op de werkvloer

Suïcidepreventie op de werkvloer Suïcidepreventie op de werkvloer Gezonde marktplaats - Logo Antwerpen - 25/11/2015 Ine Vermeersch Coördinator Suïcidepreventiewerking CGG Oost-Vlaanderen Inhoud 1. Inleiding 2. Suïcidepreventie op de werkvloer:

Nadere informatie

Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit?

Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit? Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit? Omgaan met suïciderisico. Lancering Vlaamse richtlijn en website voor hulpverleners - 30 maart 2017 Sarah Holemans - CGG-SP Antwerpen Ine Vermeersch -

Nadere informatie

Bijlage 12. Checklist

Bijlage 12. Checklist Bijlage 12. Checklist Algemeen Zijn alle personeelsleden op de hoogte van de werking van het draaiboek? Hebben de personeelsleden een vorming signaaldetectie gekregen? Zit het draaiboek in het inlooptraject

Nadere informatie

Aandacht voor jonge nabestaanden na zelfdoding. Joke Vandenhoute Suïcidepreventiewerker van de CGG PassAnt vzw

Aandacht voor jonge nabestaanden na zelfdoding. Joke Vandenhoute Suïcidepreventiewerker van de CGG PassAnt vzw Aandacht voor jonge nabestaanden na zelfdoding Joke Vandenhoute Suïcidepreventiewerker van de CGG PassAnt vzw Werkgroep verder In Vlaanderen elk jaar + 8.000 nabestaanden na zelfdoding Direct betrokkenen

Nadere informatie

Een. school. Blauwdruk voor een draaiboek

Een. school. Blauwdruk voor een draaiboek Een suïcidepreventiedraaiboek op school Blauwdruk voor een draaiboek Deskundigheidsbevordering van sleutelfiguren in de leefwereld van jongeren is een effectieve strategie in suïcidepreventie. Vroegdetectie

Nadere informatie

Programma. Programma. Na zelfdoding: De hulpverlener als nabestaande. Inleiding

Programma. Programma. Na zelfdoding: De hulpverlener als nabestaande. Inleiding Na zelfdoding: De hulpverlener als nabestaande Ilse Conserriere Suïcidepreventiewerker CGG CGG Eclips Lange Violettestraat 84 9000 Gent 9000 Gent Email : i.conserriere@cggeclips.be Email : kdw@fdgg.be

Nadere informatie

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo Inleiding Geconfronteerd worden met geestelijke gezondheidsproblemen is niet gemakkelijk. Erover praten is vaak al even moeilijk. Het taboe dat rust op psychische aandoeningen is nog lang de wereld niet

Nadere informatie

Draaiboek suïcidepreventie op school

Draaiboek suïcidepreventie op school Draaiboek suïcidepreventie op school Versie januari 2013 Inhoud Inleiding Algemeen kader 1. Draaiboek suïcidepreventie 2. Geestelijk gezondheidsbeleid op school 3. Het Vlaams actieplan suïcidepreventie

Nadere informatie

Workshops geestelijke gezondheid. Locoregionale uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen

Workshops geestelijke gezondheid. Locoregionale uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Workshops geestelijke gezondheid Locoregionale uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Work shop Voel je goed met NokNok! Je goed in je vel voelen en sterk in je schoenen staan, kan

Nadere informatie

Detectie van suïcidaliteit

Detectie van suïcidaliteit Detectie van suïcidaliteit Multidisciplinaire richtlijn - Deel 2 Nanouschka Verhamme (CPZ) Lien Neuckermans (CGG-SP) Inleiding 9 op de 10 mensen die overleden zijn door suïcide MINIMUM 1 KEER contact gehad

Nadere informatie

Draaiboek suïcidepreventie voor secundaire scholen

Draaiboek suïcidepreventie voor secundaire scholen Draaiboek suïcidepreventie voor secundaire scholen 1 Dit is gebaseerd op de bundel Leidraad draaiboek suïcidepreventie voor secundaire scholen opgemaakt door de suïcidepreventiewerking van de Centra voor

Nadere informatie

Suïcidaal proces. Aan suïcide gaat een proces vooraf

Suïcidaal proces. Aan suïcide gaat een proces vooraf Suïcidaal proces Aan suïcide gaat een proces vooraf Van gedachte naar plan naar daad Deels observeerbaar (verbale en non-verbale signalen), deels niet Tijdspanne verschilt van persoon tot persoon Over

Nadere informatie

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Pantone 430C Pantone 7426C Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Eenheid voor Zelfmoordonderzoek Locoregionale Uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Hoe blijf jij fit in je hoofd?

Nadere informatie

Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017

Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017 Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017 Wat kan je doen na een suïcidepoging? Peter Beks - Zorg voor Suïcidepogers

Nadere informatie

Het is belangrijk dat er een duidelijk afspraak bestaat over wat er dient te gebeuren op het moment dat de melding binnenkomt.

Het is belangrijk dat er een duidelijk afspraak bestaat over wat er dient te gebeuren op het moment dat de melding binnenkomt. Bijlage 2: Voorbeelden van draaiboeken Voorbeeld : draaiboek bij het overlijden van een leerling Inleiding In dit plan wordt stilgestaan bij de vraag hoe er gehandeld moet worden wanneer een leerling overlijdt.

Nadere informatie

Zelfzorg bij hulpverleners. CGG Largo Nike Baeten, Charlotte Lanneau CGG suïcidepreventiewerking West-Vlaanderen

Zelfzorg bij hulpverleners. CGG Largo Nike Baeten, Charlotte Lanneau CGG suïcidepreventiewerking West-Vlaanderen Zelfzorg bij hulpverleners CGG Largo Nike Baeten, Charlotte Lanneau CGG suïcidepreventiewerking West-Vlaanderen «If you are really doing the work, then it gets inside you» (A. Obholzer) Belang van zelfzorg

Nadere informatie

Rouwprotocol Widdonckschool Weert

Rouwprotocol Widdonckschool Weert Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van ouder(s) / verzorger(s) In dit protocol wordt beschreven hoe Widdonckschool Weert kan handelen bij het overlijden van een ouder(s) / verzorger(s) van (een

Nadere informatie

Zorg voor jonge suïcidepogers

Zorg voor jonge suïcidepogers Zorg voor jonge suïcidepogers Heldere communicatie in de ketenzorg Marie Van Broeckhoven / Peter Emmery 24 april 2013 Iemand die er over spreekt, doet het niet. Waar Niet waar Iemand die er over spreekt,

Nadere informatie

Draaiboek suïcidepreventie Lyceum O.-L.-Vr.-Ter Nieuwe Plant

Draaiboek suïcidepreventie Lyceum O.-L.-Vr.-Ter Nieuwe Plant Draaiboek suïcidepreventie Lyceum O.-L.-Vr.-Ter Nieuwe Plant 1 Vooraf Werkgroep draaiboek suïcidepreventie = leden team leerlingenbegeleiding (Griet Van Eenhooge- adjunct-directeur, Caroline Borremans

Nadere informatie

Preventie en zorg, hand in hand Workshopdag voor hulpverleners Donderdag 10 september 2015 van 9u30-16u. Aankondiging

Preventie en zorg, hand in hand Workshopdag voor hulpverleners Donderdag 10 september 2015 van 9u30-16u. Aankondiging Preventie en zorg, hand in hand Workshopdag voor hulpverleners Donderdag 10 september 2015 van 9u30-16u Aankondiging De Suïcidepreventiewerking van de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG-SP) organiseert

Nadere informatie

VROEGDETECTIE EN CRISISINTERVENTIE BIJ SUÏ CIDAAL GEDRAG VAN JONGEREN

VROEGDETECTIE EN CRISISINTERVENTIE BIJ SUÏ CIDAAL GEDRAG VAN JONGEREN VROEGDETECTIE EN CRISISINTERVENTIE BIJ SUÏ CIDAAL GEDRAG VAN JONGEREN inhoud Draaiboek voor secundaire scholen 1 Inleiding 3 2 Algemeen kader 4 3 Waarom een draaiboek suïcidepreventie? 6 4 Model voor een

Nadere informatie

Zelfmoord1813.be digitaal platform voor de preventie van zelfdoding

Zelfmoord1813.be digitaal platform voor de preventie van zelfdoding Zelfmoord1813.be digitaal platform voor de preventie van zelfdoding Livia Anquinet, Werkgroep Verder Peter Beks, Zorg voor Suïcidepogers Leen Devlieghere, Tele-Onthaal Kirsten Pauwels, Centrum ter Preventie

Nadere informatie

OMGAAN MET SUÏCIDE. Preventie- en handelingsplan rond suïcide

OMGAAN MET SUÏCIDE. Preventie- en handelingsplan rond suïcide OMGAAN MET SUÏCIDE Preventie- en handelingsplan rond suïcide Bij vragen over deze handreiking kunt u contact opnemen met Ellen de Graaf, Hoofd Deelnemers Informatie & Advies (DIA) - A.E.deGraaf@HorizonCollege.nl

Nadere informatie

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

Preventie van suïcidaliteit op de werkvloer

Preventie van suïcidaliteit op de werkvloer Preventie van suïcidaliteit op de werkvloer Een beleid op maat van uw bedrijf INHOUD Waarom een suïcidepreventiebeleid?... 1 Economisch aspect... 1 Welzijnswet... 1 Alarmindicator... 1 Suïcidepreventiebeleid...

Nadere informatie

SUÏCIDEPREVENTIE IN VLAANDEREN:

SUÏCIDEPREVENTIE IN VLAANDEREN: SUÏCIDEPREVENTIE IN VLAANDEREN: Eva De Jaegere Preventiemanager VLESP CIJFERS EN FEITEN Zomerschool 2016 VLESP? Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie Partnerorganisatie Vlaamse Overheid Samenwerkingsverband

Nadere informatie

REACTIEPLAN LOKAAL NIVEAU. groen geel rood zwart Inschatten mate van ernst bij vermoeden, onthulling of vaststelling

REACTIEPLAN LOKAAL NIVEAU. groen geel rood zwart Inschatten mate van ernst bij vermoeden, onthulling of vaststelling WAT? Dit plan beschrijft de stappen die een lokale groep kan zetten bij een vermoeden, onthulling of vaststelling van seksueel (grensoverschrijdend) gedrag of seksueel misbruik t.a.v. de leden. Het is

Nadere informatie

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 Inhoud Voorwoord XI deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 1 Terminologie en definities 3 1.1 Inleiding 4 1.2 Suïcide of zelfdoding 4 1.3 Suïcidepoging of poging tot zelfdoding 13 1.4 Doodsgedachten

Nadere informatie

Ervaringen met hulp bij zelfdoding/euthanasie in de psychiatrie. Factcongres 17 september 2015

Ervaringen met hulp bij zelfdoding/euthanasie in de psychiatrie. Factcongres 17 september 2015 Ervaringen met hulp bij zelfdoding/euthanasie in de psychiatrie Factcongres 17 september 2015 Programma Euthanasie/hulp bij zelfdoding in de psychiatrie Paulan Stärcke Ervaringen vanuit verschillende perspectieven

Nadere informatie

Infobrochure. Wat na een Zelfmoordpoging?

Infobrochure. Wat na een Zelfmoordpoging? Infobrochure Wat na een Zelfmoordpoging? Inhoud Inleiding. 3 Wat na een zelfmoordpoging?. 4 Er kan hulp en ondersteuning geboden worden.. 4 Oplossingen vindt u stap voor stap. 5 Project integrale zorg

Nadere informatie

Draaiboek bij ziekte en overlijden

Draaiboek bij ziekte en overlijden Datum Draaiboek bij ziekte en overlijden Hoe kan de school handelen bij het overlijden van een leerling? In dit overzicht vindt u een samenvatting van deze informatie in een checklist per onderdeel. Dit

Nadere informatie

Handleiding preventie en inschatting bij suïcidaal gedrag

Handleiding preventie en inschatting bij suïcidaal gedrag Handleiding preventie en inschatting bij suïcidaal gedrag Algemene informatie Het is goed te weten dat depressie veel voorkomt onder jongeren. De cijfers laten ook een lichte stijging zien van geslaagde

Nadere informatie

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen Kristel Bovijn Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK) Het VK is het meldpunt voor vermoedens van kindermishandeling, -verwaarlozing

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een leerling

Protocol bij het overlijden van een leerling Protocol bij het overlijden van een leerling Algemeen: Er worden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het locatie aanspreekpunt of de directeur meldt alleen dat onze 1 ste zorg de nabestaanden en de medeleerlingen

Nadere informatie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie WELKOM 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie 1 DAG VAN DE VERPLEGING Thema: pluis / niet pluis Datum: 12 mei 2016 Organisatie: DJI / V en VN - VJ 2 Even voorstellen Han Smit - Psychotherapeut Sanne

Nadere informatie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie WELKOM 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie 1 Even voorstellen Lisette Spanjar Psycholoog Peter Holthuis Bedrijfsarts & vrijwilliger 2 Programma Wat doet 113Online? Cijfers en achtergronden Signalen

Nadere informatie

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex 30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag #SP_reflex Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag Basisprincipes in de zorg voor

Nadere informatie

Protocol verdriet en rouw voor de basisschool

Protocol verdriet en rouw voor de basisschool Protocol verdriet en rouw voor de basisschool Inleiding Dit protocol brengt punten onder de aandacht die in het geval van overlijden of ernstig (ongeneeslijk) ziek worden van een kind, een medewerker of

Nadere informatie

Overlijden CALANDLYCEUM. 04-10/264hbOud 12 oktober 2004 DRAAIBOEK BIJ HET OVERLIJDEN VAN EEN PERSONEELSLID OF EEN LEERLING(E)

Overlijden CALANDLYCEUM. 04-10/264hbOud 12 oktober 2004 DRAAIBOEK BIJ HET OVERLIJDEN VAN EEN PERSONEELSLID OF EEN LEERLING(E) Overlijden CALANDLYCEUM 04-10/264hbOud 12 oktober 2004 DRAAIBOEK BIJ HET OVERLIJDEN VAN EEN PERSONEELSLID OF EEN LEERLING(E) 1 Binnenkomen van de informatie Mededeling komt binnen via concierge/secretariaat:

Nadere informatie

PROTOCOL ALS DE DOOD INGRIJPT

PROTOCOL ALS DE DOOD INGRIJPT PROTOCOL ALS DE DOOD INGRIJPT Wat te doen als een leerling of een personeelslid overlijdt Morgenster 1 Protocol INHOUD Een bericht van overlijden komt binnen 3 Stappenplan 4 Werkvormen 8 BIJLAGE 1: ACHTERGRONDINFORMATIE

Nadere informatie

Preventie suïcide en tabak, alcohol en drugs

Preventie suïcide en tabak, alcohol en drugs Preventie suïcide en tabak, alcohol en drugs Vormingsaanbod 2017 De Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg bieden binnen de provincie West-Vlaanderen ambulante hulp aan mensen met psychologische en/of

Nadere informatie

SPOEDEISENDE ZORG ALGEMENE INFORMATIE

SPOEDEISENDE ZORG ALGEMENE INFORMATIE SPOEDEISENDE ZORG ALGEMENE INFORMATIE 0900 9955599 is het telefoonnummer van het team Spoedeisende Zorg van Jeugdbescherming Gelderland. Via dit telefoonnummer, dat het hele jaar door, 7 dagen per week,

Nadere informatie

Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015. G. Portzky

Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015. G. Portzky Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015 G. Portzky 1. INLEIDING 1. Definiëring Suïcide Suïcidepoging: Moet er suïcidale intentie aanwezig zijn om van poging

Nadere informatie

III. Route bij signalen van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen kinderen onderling

III. Route bij signalen van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen kinderen onderling III. Route bij signalen van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen kinderen onderling Stap 1 In kaart brengen van signalen Stap 1: In kaart brengen van signalen De beroepskracht: observeert; raadpleegt

Nadere informatie

Ik heb al dikwijls gedacht, ik wou dat ik niet meer wakker werd. Elke avond bid ik dat ik bij mijn overleden man mag zijn.

Ik heb al dikwijls gedacht, ik wou dat ik niet meer wakker werd. Elke avond bid ik dat ik bij mijn overleden man mag zijn. Ouderen in nood: wat zie je, wat kan je doen? Anke Bonnewyn Ik zie het niet meer zitten. Voor wie ben ik hier eigenlijk nog? Ik hoop dat ze mij snel komen halen? Ik heb al dikwijls gedacht, ik wou dat

Nadere informatie

Kinderdagverblijf Fabeltjesland: gebeurtenissen op 23/01/09.

Kinderdagverblijf Fabeltjesland: gebeurtenissen op 23/01/09. Kinderdagverblijf Fabeltjesland: gebeurtenissen op 23/01/09. Kwalitatieve multidisciplinaire samenwerking in crisisomstandigheden. Toelichting gebeurtenissen Multidisciplinaire samenwerking Hoe aangepakt

Nadere informatie

1. Opvolging vorig verslag (4/11/2014)

1. Opvolging vorig verslag (4/11/2014) VERSLAG NETWERKPLATFORM FUNCTIE 1 6 JANUARI '15 Aanwezig: Joris Housen (netwerkcoördinator), Karolien Weemaes (netwerkcoördinator), Mia Gys (CAW Antwerpen), Geert Vandendriessche (VDIP), Dirk Meeus (CGG

Nadere informatie

Wat je moet weten: Jouw dossier

Wat je moet weten: Jouw dossier Wat je moet weten: Jouw dossier Wat is een dossier? Het CAW Brussel werkt met een elektronisch dossier. In je dossier houdt de hulpverlener informatie bij over: Wie je bent (de hulpvrager) Waar je hulp

Nadere informatie

Draaiboek bij overlijden (leerling of collega)

Draaiboek bij overlijden (leerling of collega) Draaiboek bij overlijden (leerling of collega) Het bericht komt binnen (vink de checklist af): Bij een ongeval, bij een overlijden op school of een overlijden waarbij de school betrokken is: Zorgt de ontvanger

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling Versie februari 2012 Je huilde Logisch, je was nog zo klein En wat kon je anders Wanneer er niemand voor je kon zijn? Ik heb het geprobeerd Maar ik was

Nadere informatie

Kindermishandeling en het onderwijs

Kindermishandeling en het onderwijs 0900-1231230 Kindermishandeling en het onderwijs Belangrijke vindplaats Tijdsfactor Mate van contact Mate van professionaliteit Belangrijke bron van steun (beschermende factor) Belangrijke bron van informatie

Nadere informatie

uitgave december 2011 beroepsgeheim

uitgave december 2011 beroepsgeheim uitgave december 2011... met thet beroepsgeheim ... met het beroepsgeheim Sommige problemen, ziektes, kan je niet in je eentje oplossen. Om deze problemen aan te pakken, heb je hulp nodig van mensen die

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

ZORG VOOR JONGE SUÏCIDEPOGERS

ZORG VOOR JONGE SUÏCIDEPOGERS ZORG VOOR JONGE SUÏCIDEPOGERS In opdracht en met de steun van het Vlaams Ministerie Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, samenwerking EZO en CGGSP www.zorgvoorsuicidepogers.be 1 VAN WAAR DIT PROJECT? Vlaams

Nadere informatie

MONTESSORICOLLEGE EINDHOVEN ROUWPROTOCOL WAT TE DOEN BIJ HET OVERLIJDEN VAN EEN LEERLING

MONTESSORICOLLEGE EINDHOVEN ROUWPROTOCOL WAT TE DOEN BIJ HET OVERLIJDEN VAN EEN LEERLING MONTESSORICOLLEGE EINDHOVEN ROUWPROTOCOL WAT TE DOEN BIJ HET OVERLIJDEN VAN EEN LEERLING Draaiboek voor het overlijden van een leerling Dit draaiboek bevat een checklist ofwel een lijst van af te werken

Nadere informatie

NIEUW. VOZZ : Vragenlijst over zelfdoding en zelfbeschadiging

NIEUW. VOZZ : Vragenlijst over zelfdoding en zelfbeschadiging NIEUW VOZZ : Vragenlijst over zelfdoding en zelfbeschadiging 2017 Suicidepreventie op school Screening door VOZZ SCREEN (10 items) Verdieping door VOZZ overig (29 items) Totale VOZZ bestaat uit 39 vragen

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP. Gezondheidsconferentie 2016

Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP. Gezondheidsconferentie 2016 Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP Gezondheidsconferentie 2016 Probleem KOAP? Aandacht voor KOAP Herkenning geven Opgroeien in een gezin met stress en negatieve interacties Jonge

Nadere informatie

Draaiboek bij overlijden

Draaiboek bij overlijden Draaiboek bij overlijden Inhoudsopgave DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN LEERLING...3 DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN COLLEGA...8 DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN OUDER VAN EEN LEERLING...12 DRAAIBOEK

Nadere informatie

Inleiding. De makers van dit boekje : Marc de Kleijn, Dennis Kramer, Darius Kuiper, Iris Brinkhuis, Keanu Lawalata, Aron Hofman.

Inleiding. De makers van dit boekje : Marc de Kleijn, Dennis Kramer, Darius Kuiper, Iris Brinkhuis, Keanu Lawalata, Aron Hofman. Inleiding De makers van dit boekje : Marc de Kleijn, Dennis Kramer, Darius Kuiper, Iris Brinkhuis, Keanu Lawalata, Aron Hofman. Waarom wij dit doen : Wij vinden het belangrijk om iets te doen tegen kindermishandeling,

Nadere informatie

Welkom. Regiobijeenkomst onderwijs: Psychische kwetsbaarheid

Welkom. Regiobijeenkomst onderwijs: Psychische kwetsbaarheid Welkom Regiobijeenkomst onderwijs: Psychische kwetsbaarheid Datum: : Spreker: https://www.youtube.com/watch?v=lym WPSKpRpE Programma Missie & Visie Stichting 113Online Diensten 113Online / 113Preventie

Nadere informatie

Debriefing. Opvang na een schokkende gebeurtenis. Geert Taghon 2013

Debriefing. Opvang na een schokkende gebeurtenis. Geert Taghon 2013 Debriefing Opvang na een schokkende gebeurtenis Geert Taghon 2013 Definitie schokkende gebeurtenis Een gebeurtenis die buiten het patroon van gebruikelijke menselijke ervaringen ligt en duidelijk leed

Nadere informatie

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen Voorstelling project Bemiddeling op School Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen 1. Inleiding: het verhaal van PIVA 2. De werking van ADAM algemeen 3. Het project Bemiddeling

Nadere informatie

Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk

Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk Suïcidaliteit Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk Ietje de Vries John Pot Aanhaken of afhaken! Programma Informatie suïcide: feiten en cijfers Suïcidaal proces

Nadere informatie

PESTPROTOCOL Onderstaande tekst is ontleend aan paragraaf 4.1 van het Schoolveiligheidsplan van het St.

PESTPROTOCOL Onderstaande tekst is ontleend aan paragraaf 4.1 van het Schoolveiligheidsplan van het St. PESTPROTOCOL Onderstaande tekst is ontleend aan paragraaf 4.1 van het Schoolveiligheidsplan 2012-2013 van het St. Bonifatiuscollege HET PESTPROTOCOL Het pestprotocol vormt de verklaring van de vertegenwoordiging

Nadere informatie

Verlies, verdriet en rouw

Verlies, verdriet en rouw Verlies, verdriet en rouw Albert Schweitzer ziekenhuis november 2013 pavo 0233 Inleiding Iemand die u dierbaar was, waar uw zorg naar uitging, is overleden. Het wegvallen van de overledene brengt wellicht

Nadere informatie

secundaire preventie kindermishandeling

secundaire preventie kindermishandeling Bijlage 2 Meldcodes van VWS/NIZW 1 en KNMG De samenvattingen van de meldcode kindermishandeling van VWS/NIZW en van de KNMG zijn beide in deze bijlage afgedrukt. In beide meldcodes worden de stappen van

Nadere informatie

Meldcode Excellent Leven Stappenplan Ouderenmishandeling, Huiselijk geweld, Kindermishandeling

Meldcode Excellent Leven Stappenplan Ouderenmishandeling, Huiselijk geweld, Kindermishandeling Meldcode Excellent Leven Stappenplan Ouderenmishandeling, Huiselijk geweld, Kindermishandeling Stap 1 Vermoeden van mishandeling klik hier Stap 2 Overleg Stap 3 Informatie verzamelen Stap 4 Actie Stap

Nadere informatie

20 jaar praktijkondersteuning i.v.m. preventie van eetproblemen en overgewicht. An Vandeputte, Kenniscentrum Eetexpert

20 jaar praktijkondersteuning i.v.m. preventie van eetproblemen en overgewicht. An Vandeputte, Kenniscentrum Eetexpert 20 jaar praktijkondersteuning i.v.m. preventie van eetproblemen en overgewicht An Vandeputte, Kenniscentrum Eetexpert An.Vandeputte@eetexpert.be Gezondheidsconferentie 16-12-2016 1 Kenniscentrum Eetexpert

Nadere informatie

Implementatie van een werkmodel voor vroegdetectie en preventie bij KOPP in Vlaamse GGZ-voorzieningen voor volwassenen:

Implementatie van een werkmodel voor vroegdetectie en preventie bij KOPP in Vlaamse GGZ-voorzieningen voor volwassenen: Implementatie van een werkmodel voor vroegdetectie en preventie bij KOPP in Vlaamse GGZ-voorzieningen voor volwassenen: een stand van zaken. Ben Kwanten KOPP-Vlaanderen Zesde Vlaams Geestelijk Gezondheidscongres

Nadere informatie

Marie Van Broeckhoven Anneleen Depaire Suïcidepreventiewerking DAGG Lommel 011/ Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag

Marie Van Broeckhoven Anneleen Depaire Suïcidepreventiewerking DAGG Lommel 011/ Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag Marie Van Broeckhoven Anneleen Depaire Suïcidepreventiewerking DAGG Lommel 011/54.23.62 Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag 2 Wat? Multidisciplinaire richtlijn voor de detectie en behandeling

Nadere informatie

Rouwen. Praten en delen met lotgenoten

Rouwen. Praten en delen met lotgenoten Rouwen Als een dierbaar iemand pas gestorven is en je afscheid van hem of haar hebt moeten nemen, dan voel je je vaak heel wezenloos. Je vraagt je af waarom dit moest gebeuren maar je krijgt geen antwoord.

Nadere informatie

Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen

Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen Doel Door een goede opvang en nazorg bij schokkende gebeurtenissen wordt het risico op psychische overbelasting verminderd. Er is sprake van een schokkende

Nadere informatie

JIJ EN DE CRISISJEUGDHULP.

JIJ EN DE CRISISJEUGDHULP. JIJ EN DE CRISISJEUGDHULP www.jongerenwelzijn.be INHOUD Wanneer naar het crisismeldpunt? 4 Wat is het crisismeldpunt? 5 Drie soorten hulp 6 Hulpverleners hebben beroepsgeheim 8 Wanneer wordt informatie

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

Efficiënt feedback geven

Efficiënt feedback geven Efficiënt feedback geven Tips Dit document is onderdeel van een set ondersteunend materiaal dat ter download wordt aangeboden aan kopers van De Strategieoach door Jeroen De Flander (ISBN 978 90 8148 733

Nadere informatie

Wie betrek ik bij de zorg?

Wie betrek ik bij de zorg? Wie betrek ik bij de zorg? Dilemma's bij dementie. Handleiding voor het gesprek met mantelzorgers. In een viertal films vertellen 10 mantelzorgers over 4 dilemma's die spelen bij de zorg voor hun naaste

Nadere informatie

MODULES VOOR HUISARTSEN

MODULES VOOR HUISARTSEN MODULES VOOR HUISARTSEN PROJECT/METHODIEK INHOUD (KORTE TOELICHTING) LESGEVER DUUR + KOSTPRIJS AANVRAGEN VIA De bevolkingsonderzoeken naar kanker : ondersteuning van en door de huisarts Elk jaar krijgen

Nadere informatie

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Suïcidepreventie Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Missie en visie @113 Taboe op praten over zelfmoord doorbreken Drempels bij zoeken en vinden van hulp verlagen Landelijk

Nadere informatie

Rouwverwerking CBS Roemte Wirdumerweg 16 9919 HD Loppersum 0596 571390 mail@cbsroemte.nl www.cbsroemte.nl

Rouwverwerking CBS Roemte Wirdumerweg 16 9919 HD Loppersum 0596 571390 mail@cbsroemte.nl www.cbsroemte.nl Rouwverwerking CBS Roemte Wirdumerweg 16 9919 HD Loppersum 0596 571390 mail@cbsroemte.nl www.cbsroemte.nl rouwverwerking CBS Roemte 1 ROUWVERWERKING BIJ KINDEREN Voor achtergrondinformatie zijn er in deze

Nadere informatie

Samen werken tegen kindermishandeling

Samen werken tegen kindermishandeling Samen werken tegen kindermishandeling 29 september 2014, Antwerpen Sofie De Smet, medewerker VK Gent Luc Vlerick, medewerker VCLB regio Gent Detectie en aanpak: een zoektocht binnen een driehoeksverhouding

Nadere informatie

Stappenplan bij een incident PO

Stappenplan bij een incident PO Stappenplan bij een incident PO Hieronder staan acties beschreven die ondernomen kunnen worden als er sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen kinderen. Voor sommige acties geldt dat ze

Nadere informatie

Zelfbeschadiging bij leerlingen Een inleiding

Zelfbeschadiging bij leerlingen Een inleiding Nationaal congres leerlingbegeleiding Zelfbeschadiging bij leerlingen Een inleiding Zeist, 17 maart 1 Destructief gedrag Automutilatie Wat zijn de eerste woorden die bij je boven komen? Wat roept dat bij

Nadere informatie

Protocol bij scheiding

Protocol bij scheiding Protocol bij scheiding De gevolgen van een scheiding tussen vader en moeder kunnen voor een kind ingrijpend zijn. Dit protocol is een poging de gevolgen zoveel mogelijk in goede banen te leiden. 1. Anders

Nadere informatie

dienstverlening/ protocollen Specifiek bijbehorende instrumenten opgeslagen in: niet van toepassing Eerstvolgende evaluatiedatum mei 2013

dienstverlening/ protocollen Specifiek bijbehorende instrumenten opgeslagen in: niet van toepassing Eerstvolgende evaluatiedatum mei 2013 Statusoverzicht. Consultatie unitmanagers/ locatiemanagers mei 2011 evaluatie Consultatie cliëntenraad sept. 2001 OR Instemming Advies N.v.t. n.v.t. Vastgesteld door Bestuursgroep sept. 2001 Borging. Proceseigenaar

Nadere informatie

Meldcode bij vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld (KDV/BSO)

Meldcode bij vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld (KDV/BSO) Meldcode bij vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld (KDV/BSO) Relatie ander beleid: Zorgkinderen Protocol seksueel misbruik door beroepskracht Route bij grensoverschrijdend gedrag tussen

Nadere informatie

Suïcidecijfers 2012 Vlaanderen

Suïcidecijfers 2012 Vlaanderen Suïcidecijfers 2012 Vlaanderen Vlaanderen suïcidecijfers 2012 Er overleden in Vlaanderen 1.114 personen door suïcide in 2012. Wanneer wordt vergeleken met het jaar 2011, overleden in 2012 1% minder mannen

Nadere informatie

EEN VERLIES VERWERKEN KAN NIEMAND ALLEEN, OOK NIET OP HET WERK!

EEN VERLIES VERWERKEN KAN NIEMAND ALLEEN, OOK NIET OP HET WERK! EEN VERLIES VERWERKEN KAN NIEMAND ALLEEN, OOK NIET OP HET WERK! Wat doet u als werknemer als u na het overlijden van een geliefd persoon niet in staat bent om te werken? Als u innerlijk volledig in beslag

Nadere informatie

R A A M W E R K K L A C H T E N R E G E L I N G P I C T O G R A M M E N

R A A M W E R K K L A C H T E N R E G E L I N G P I C T O G R A M M E N H E T R A A M W E R K K L A C H T E N R E G E L I N G VA N K L A C H T E N R E G E L I N G H E T M E T VA N R A A M W E R K P I C T O G R A M M E N Klachtenregeling Als praten niet geholpen heeft In dit

Nadere informatie

Klachten- behandeling 1

Klachten- behandeling 1 1 Klachtenbehandeling Inhoud 3 Kwaliteit van Zorg 4 Waar kunt u terecht met uw klacht? 5 1) Via het formulier 6 2) Via de klachtenfunctionaris 7 3) Via de klachtencommissie 8 Klacht over de factuur? 2

Nadere informatie

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG 2 Inleiding In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg. We leggen uit wat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg is, wie er werken

Nadere informatie

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt;

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt; Inleiding Een Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals goed te reageren bij signalen van dit soort geweld. Sinds 1 juli 2013 zijn beroepskrachten verplicht zo'n Meldcode

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5 Kijken wat

Nadere informatie

Protocol Meldcode bij vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld (KDV/BSO)

Protocol Meldcode bij vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld (KDV/BSO) Protocol Meldcode bij vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld (KDV/BSO) Relatie ander beleid: Zorgkinderen Protocol seksueel misbruik door mdw Route bij grensoverschrijdend gedrag tussen kinderen

Nadere informatie

Kan correcte berichtgeving. C. van Heeringen

Kan correcte berichtgeving. C. van Heeringen Kan correcte berichtgeving suïcide ïid voorkomen? G.Portzky C. van Heeringen Inhoud Wetenschappelijke evidentie effect media? Negatief (Werther) effect Positief (Papageno) effect Mogelijke mechanismen?

Nadere informatie

Protocol Sterfgevallen Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V.

Protocol Sterfgevallen Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V. Protocol Sterfgevallen Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V. Schoolstraat 38 2712 VC Zoetermeer Tel 079-3167555 Fax 079-3160725 www.tinker-bell.nl Inhoudsopgave Blz. Inleiding 2 1. Handelwijze bij overlijden

Nadere informatie

Ook voor u! Ik? Wat kan en mag u van GGNet verwachten?

Ook voor u! Ik? Wat kan en mag u van GGNet verwachten? Ook voor u! Wat kan en mag u van GGNet verwachten? Ik? Informatie voor ouders en andere direct betrokkenen van kinderen en jongeren die in behandeling zijn bij GGNet Als moeder vind ik het moeilijk te

Nadere informatie