Dyslexiebeleid Schoonhovens College. De begeleiding van leerlingen met dyslexie op het Schoonhovens College

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dyslexiebeleid Schoonhovens College. De begeleiding van leerlingen met dyslexie op het Schoonhovens College"

Transcriptie

1 Dyslexiebeleid Schoonhovens College De begeleiding van leerlingen met dyslexie op het Schoonhovens College 0

2 Inleiding Wat is dyslexie? Hoe kun je leerlingen met dyslexie herkennen? Welke gevolgen heeft dyslexie voor leerlingen in het voortgezet onderwijs? Hoe kunnen we deze leerlingen begeleiden zodat hun handicap geen belemmering vormt voor een schoolloopbaan (en vervolgstudie) op een niveau dat past bij hun intellectuele capaciteiten? Een definitie van dyslexie, zoals deze gehanteerd wordt door de Stichting Dyslexie Nederland: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau. Als een leerling dyslectisch is, wordt doorgaans de diagnose dyslexie al in het primair onderwijs gesteld. Toch komt het voor dat leerlingen pas in het voortgezet onderwijs, als ze veel talen en teksten moeten verwerken, symptomen van dyslexie vertonen. Deze leerlingen bereiken dan de grenzen van hun compensatiemogelijkheden. In de literatuur varieert het percentage dyslectische leerlingen tussen de drie en vijf procent. In de media worden vaak hogere percentages genoemd, maar deze komen niet overeen met de gegevens uit onderzoek. Dyslectische leerlingen hebben problemen met: Lezen en/of spellen op woordniveau in het Nederlands en in de moderne vreemde talen (nieuwe klank-tekenkoppelingen, ingewikkelde spellingafspraken); Het snel en accuraat lezen van teksten bij alle vakken; Het snel en accuraat spellen bij functioneel schrijven bij alle vakken Dyslexie geeft niet alleen problemen bij de talen, maar bij alle vakken die een beroep doen op functioneel lezen en schrijven. Als een leerling problemen heeft met technisch lezen zal hij meer moeite hebben om een tekst te begrijpen. Het schrijven van een tekst wordt bemoeilijkt door spellingproblemen, waardoor de inhoud minder goed overkomt. De dyslectische leerling loopt het risico dat zijn intellectuele capaciteiten en talenten niet goed naar voren komen en hij of zij de school verlaat met een diploma van een lager niveau of een met cijferlijst die geen recht doet aan zijn werkelijke capaciteiten. En, niet geheel onbegrijpelijk, ook kan dyslexie gevolgen hebben voor het sociaal-emotioneel functioneren en de taak-/werkhouding van de leerling. Doelstelling In de onderwijsvisie van het Schoonhovens College is opgenomen: We zorgen er met elkaar voor dat de leerling het best passende diploma behaalt. We willen talent laten ontwikkelen en de leerlingen een veilige en inspirerende omgeving bieden. Vanuit deze missie stelt de school zich ten aanzien van dyslexie de volgende doelen: Dyslectische leerlingen - kunnen het niveau van onderwijs volgen dat aansluit bij hun cognitieve capaciteiten - worden in staat gesteld om een diploma passend bij hun cognitieve capaciteiten te behalen 1

3 Beleid Het schoolbeleid ten aanzien van dyslexie omvat - een visie op dyslexie en de begeleiding van dyslectische leerlingen - leerlijnen en curriculum, waaronder methoden en extra voorzieningen - professionalisering van het docententeam - inbedding van dyslexie in de zorgstructuur Visie: De dyslectische leerlingen moeten niet belemmerd worden in het volgen van de opleiding waartoe ze op basis van hun cognitieve capaciteiten in staat zijn. Er wordt naar de individuele leerling gekeken: wat heeft deze leerling nodig? Je hebt niet te maken met een dyslectische leerling maar met Max die dyslexie heeft. Een succesvolle begeleiding gaat uit van de behoeften van de leerling. Leerlijnen en curriculum: Begeleiding wordt zoveel mogelijk binnen de klassikale lessen gegeven want de kwaliteit van het onderwijs en van de docent zijn de belangrijkste voorspellers voor leersucces. Bij de aanschaf van methoden houden de vaksecties waar mogelijk rekening met de problemen van dyslectische leerlingen. Bij aanvullend materiaal wordt rekening gehouden met de leesbaarheid: indeling, lettertype en grootte. Curriculum: in de onderbouw wordt waar mogelijk geprobeerd door middel van steunlessen en RT de lees- en schrijfvaardigheid te vergroten. Daarnaast worden compenserende faciliteiten ingezet. In de bovenbouw worden alleen compenserende faciliteiten ingezet. Professionalisering van docenten: Is gericht op - vergroten van kennis m.b.t. dyslexie en de daaruit voortvloeiende belemmeringen - signalering (van mogelijke dyslexie) - analyse van schoolboeken, materialen - kennis van de plaats van dyslexie in de zorgstructuur Vorm: studiemiddag, literatuur en vraagbaak (E. Westendorp, S. Postma) Inbedding in de zorgstructuur: Dyslexie is opgenomen in de zorgstructuur. Er is een dyslexiecoach die de leerlingen begeleidt (zie werkzaamheden dyslexiecoach). Bij signalering wordt de leerling ingebracht in het zorgteam en wordt er als daar aanleiding toe is, nader onderzoek gedaan. Leerlingen kunnen getest worden op dyslexie door een extern bureau. Aan dit onderzoek zijn kosten verbonden. Als uit dit onderzoek blijkt dat de leerling dyslectisch is, komt hij/zij in aanmerking voor compenserende faciliteiten voor dyslectische leerlingen. Begeleiding Welke leerlingen komen in aanmerking voor dyslexie-begeleiding en compenserende faciliteiten? - Leerlingen die bij aanmelding in het bezit zijn van een dyslexieverklaring. - Leerlingen die tijdens hun schoolloopbaan een dyslexieverklaring krijgen. Dyslectische leerlingen worden vanaf binnenkomst op school of zodra dyslexie wordt vastgesteld, begeleid door de dyslexiecoach (Emmeke Westendorp). De dyslexiecoach is gedurende de hele schoolloopbaan de belangenbehartiger van de dyslectische leerling en leert hem zijn problemen zoveel mogelijk zelf op te lossen. Zij bespreekt met de leerlingen wat er moet gebeuren en ziet erop 2

4 toe dat de afspraken worden nagekomen. De ernst van de problematiek bepaalt de frequentie van het contact. Taakomschrijving: leest de dyslexieverklaringen van nieuwe leerlingen met dyslexie. spreekt iedere dyslectische leerling en bepaalt, op grond van de dyslexieverklaring en van de toelichting van de leerling, welke begeleiding ingezet moet worden. maakt de dyslexiepas aan. informeert de docenten van de leerling en bespreekt de begeleidingsbehoefte met hen. is aanspreekpunt voor de dyslectische leerling (bijvoorbeeld als begeleidingsafspraken niet goed nagekomen worden of als zich nieuwe problemen voortvloeiend uit dyslexie, voordoen). Organiseert (samen met de afdelingsleider) de afname van de signaleringstoetsen (september leerjaar 1) Waar is de dyslectische leerling bij gebaat? Dyslectische leerlingen zijn in de eerste plaats gebaat bij de erkenning van dyslexie als specifieke leerstoornis. Een positieve houding waarbij de leerling centraal staat is voorwaarde voor een succesvolle begeleiding. Vervolgens is het van belang dat er op een reële manier rekening wordt gehouden met de gevolgen die dyslexie heeft op de taaltaken en algemene leertaken. In de onderbouw wordt de nadruk gelegd op de individuele begeleiding binnen en buiten de klas. In onder- en bovenbouw worden compenserende faciliteiten ingezet. Afhankelijk van de aard en intensiteit van de handicap kunnen dat zijn: (een aantal) schriftelijke toetsen vervangen door mondelinge toetsen extra tijd voor toetsen en examens vergrote opgaven aparte beoordeling spelfouten (eenduidige beoordeling, zie bijlage 3), ook bij (onderdelen van) schoolexamens in uitzonderlijke gevallen en (bij wetgeving) alleen binnen het vmbo: dispensatie voor Frans of Duits apparatuur: o o gebruik van eigen laptop met spellingcontrole. spraakprogramma s als Daisy en Kurzweil (tekst-naar-spraaksoftware) kunnen thuis gebruikt worden. Door de ouders zelf aan te schaffen. De school overweegt een netwerkversie aan te schaffen. De leerling ontvangt een dyslexie-pas waarop een korte omschrijving waar de leerling bij gebaat is of op welke facilitering de leerling recht heeft. Deze dyslexiepas dient als geheugensteuntje voor de docent en voorkomt dat de leerling regelmatig moet aangeven dat hij dyslectisch is. Bij toetsen ligt de kaart op tafel, ook zet de leerlingen een D boven de toets, zodat de docent bij het nakijken direct weet dat hij te maken heeft met een dyslectische leerling en hij waar nodig de beoordeling aanpast. Bijlagen: 1. Signalering en onderzoek in de praktijk 2. Wat vraagt de begeleiding in de klas van de docenten 3. Eenduidige beoordeling 3

5 Bijlage 1 Signalering en onderzoek in de praktijk. 1. leerlingen met een dyslexieverklaring Leerlingen die bij binnenkomst op school een dyslexieverklaring hebben, worden door de dyslexiecoach uitgenodigd voor een intakegesprek. In dit gesprek worden de ervaringen van de leerling besproken. Bij welke onderdelen (lezen, schrijven, spellen) heeft de leerlingen de meeste problemen? Hoe gaat de leerling om met zijn dyslexie, welke strategieën heeft hij zich al eigen gemaakt, welke compenserende faciliteiten zijn voor hem noodzakelijk? De dyslexiecoach maakt op grond van de uitkomsten van dit gesprek de dyslexiepas aan. De docenten worden geïnformeerd zodat zij op de hoogte zijn van het feit dat deze leerling dyslectisch is en weten op welke manier hier mee omgegaan moet worden. De dylexiecoach gaat regelmatig na met de leerling of de afspraken m.b.t. compenserende faciliteiten worden nagekomen. 2. Signalering tijdens de schoolloopbaan. - Leerjaar 1: Bij alle leerlingen wordt in het begin van het eerste leerjaar een signaleringstoets afgenomen. Op grond van de resultaten kan een kind in aanmerking komen voor steunles spelling. Ook kan het resultaat aanleiding geven tot nader onderzoek. De dyslexiecoach neemt dan nog een aantal signaleringstoetsen af. Als de uitslag is dat de leerling mogelijk dyslectisch is, zal de ouders geadviseerd worden om de leerling te laten onderzoeken op dyslexie door een psycholoog of orthopedagoog. - Signalen voor dyslexie in hogere leerjaren Het komt voor dat bij leerlingen pas in hogere leerjaren dyslexie wordt vermoed. Vaak gaat het hierbij om leerlingen die hun zwakke technische lees- en spellingsvaardigheid hebben kunnen compenseren met goede verbale vaardigheden en een goede algemene kennis. Ze zijn goed in begrijpend lezen en luisteren en kunnen op basis van hun kennis hun leesfouten compenseren. Hun cijfers voor de talen zijn over het algemeen lager dan die voor de zaakvakken. Bij het signaleringsonderzoek in de brugklas zijn zij soms net buiten de criteria gevallen die voor verder onderzoek worden gehanteerd. Signalen: de leerling kan het werktempo van de klas niet bijhouden, heeft het werk niet af of te laat ingeleverd en heeft minder zorg voor het werk. De cijfers voor de talen en/of de zaakvakken dalen. Soms gaat dit gepaard met een verminderde of juist extra inzet van de leerling. De leerling moet onevenredig veel tijd aan huiswerk besteden. De leerling vertoont teruggetrokken of juist opvallend storend gedrag in de klas. De leerling is angstig over zijn studieresultaten, vertoont vermijdingsgedrag en is vaker dan normaal afwezig bij proefwerken en overhoringen In de praktijk komt het regelmatig voor dat docenten, met name talendocenten, opvallende fouten in de spelling, problemen met technisch lezen, opmerkelijke traagheid in het werken e.d. signaleren. In bovenstaande gevallen kan de leerling via de afdelingsleider aangemeld worden bij de dyslexiecoach. Zij zal nader onderzoek doen. Als de uitslag is dat de leerling mogelijk dyslectisch is, zal de ouders geadviseerd worden om de leerling te laten onderzoeken op dyslexie door een psycholoog of orthopedagoog. 4

6 Bijlage 2 Wat vraagt de begeleiding in de klas van de docenten? Al eerder is gesteld dat erkenning van dyslexie als specifieke leerstoornis voorwaarde is voor een succesvolle begeleiding van de dyslectische leerling. Als een leerling keer op keer duidelijk moet maken dat hij iets minder goed of minder snel kan vanwege dyslexie, is dat zeer frustrerend en ontmoedigend. In de meeste gevallen ervaart de leerling de dyslexie als een handicap waar hij zo goed mogelijk mee om moet (leren) gaan. Het kan niet zo zijn (en in de praktijk is dat ook zelden het geval) dat een leerling zijn dyslexie gebruikt als een excuus om iets niet of minder goed te doen. Wat wordt er van de docenten gevraagd? In de eerste plaats dus erkenning van en begrip voor de problemen van de dyslectische leerling. Verder: Docenten weten en zijn zich er van bewust welke leerlingen dyslectisch zijn. Docenten zijn in staat in te schatten welke problemen dyslectische leerlingen kunnen tegenkomen bij het volgen en bestuderen van de leerstof. Docenten realiseren daadwerkelijk de benodigde faciliteiten voor de dyslectische leerling (zoals vermeld op de dyslexiepas en meegedeeld bij de informatie over de leerling). Docenten kunnen de leerlingen tips en methoden aanreiken om de leerstof beter te verwerken (hoe kun je het beste woordjes leren, tips voor de klank-tekenkoppeling, hoe maak je aantekeningen, hoe kun je een tekst samenvatten etc.) Docenten houden zich in alle leerjaren (ook bij de schoolexamens) aan de aparte beoordeling van de spelfouten. (zie hiervoor bijlage 3) Tips Wijs leerlingen erop dat spelling en schriftelijk taalgebruik slechts onderdelen zijn van algemene taalvaardigheid. Het mag geen blokkade zijn om goed te presteren. Probeer de andere communicatie-aspecten te stimuleren, zoals spreekvaardigheid, woordenschat. Beeldmateriaal werkt goed. Aantekeningen overnemen van het bord en tegelijkertijd luisteren is voor een dyslectische leerling een lastige combinatie. Laat hem aantekeningen overnemen van een (precies werkende) leerling of geef zelf de aantekeningen op papier. Hardop voorlezen van langere teksten is voor de dyslectische leerling vervelend. Vermijd dat waar mogelijk. Laat de dyslectische leerling kortere teksten, dunnere boeken of een kleiner aantal boeken lezen. Maak er geen probleem van als leerlingen teksten of delen daarvan onderstrepen of highlighten. Geef toestemming om gebruik te maken van geluidsbronnen als daisy-speler, spellingpen. 5

7 Bijlage 3 Eenduidige beoordeling Toetsen en beoordelen Het is voor leerlingen met dyslexie belangrijk dat het rustig is tijdens het maken van een toets, omdat het lezen veel vraagt van de aandachtscapaciteit. Leerlingen met dyslexie moeten ook de mogelijkheid krijgen langer door te werken, omdat ze gemiddeld 20% meer tijd nodig hebben dan andere leerlingen. Spelling en zwakke formuleringen mogen op geen enkele wijze de beoordeling beïnvloeden als ze géén onderdeel van de toets zijn. Als spelling en/of formulering wél onderdeel van de leerstof is, moet de beoordeling of becijfering van spelfouten worden aangepast door bijvoorbeeld: spelfouten minder zwaar mee te laten tellen een maximale puntenaftrek te hanteren voor spelling een bepaalde spelfout maar één keer te rekenen fonetische spelling goed te rekenen alleen specifieke fouten mee te rekenen alleen in bepaalde onderdelen spelling mee te rekenen Voor toepassing van bovenstaande is het nodig dat secties een eenduidig oordeel hebben over wat spelfouten zijn en wat grammaticale fouten zijn. In de praktijk blijkt dat lang niet altijd het geval en soms is een beslissing ook moeilijk en afhankelijk van wat wordt getoetst. Vanuit een puur linguïstisch standpunt is het onderscheid ook niet altijd te maken. Veel spellingregels zijn immers afhankelijk van grammaticale regels. In het kader wordt met Nederlandse voorbeelden het onderscheid tussen spelfout en grammaticale fout duidelijk gemaakt. Spelfout of grammaticale fout? Voorbeelden NederlandsDe fouten in de onderstreepte woorden zullen in het Nederlands door docenten als spelfouten worden gezien: Vandaag is het heerluk weer Hij heeft een cafia gekocht Uitijndelijk kwamen we toch nog op tijd Hij komt liever s midags Er was maar weinig plubiek Hij word morgen om 10 uur opgehaald Het heeft gisteren urenlang geregent. Bij de laatste twee voorbeelden zal twijfel rijzen. Voor de spelling van deze woorden is immers een grammaticale beslissing nodig. 6

8 De volgend onderstreepte woorden zullen door docenten als grammaticale fouten worden gezien. De woorden zijn correct geschreven maar passen niet in de zinsconstructie. Hij worden morgen om 10 uur opgehaald Het heeft gisteren urenlang regenen Vandaag is het heerlijke weer Uiteinde kwamen we toch nog op tijd Afhankelijk van wat er getoetst wordt, is het dus noodzakelijk dat docenten naast afspraken over de beoordeling en normering van de toets in het algemeen, specifieke afspraken maken over de beoordeling van het werk van dyslectische leerlingen. Docenten moeten zich er bij een aangepaste beoordeling van bewust zijn dat zij vaak moeite hebben om fouten in leerstof die als grammatica is behandeld, te rekenen als spelfout. Veel voorkomende voorbeelden hiervan zijn de vervoegingen van werkwoorden en de vorming van meervouden. De argumentatie om fouten hierin niet als spelfout te rekenen is dan vaak: ze hebben er een regel voor gekregen en die kunnen ze toch leren. Dit is echter een schijnargument. Correct spellen is niet (alleen) het toepassen van regels, maar het geautomatiseerd correct schrijven van woorden. Om dat te leren zijn er enerzijds regels en anderzijds inprentingtechnieken. Het gebruik ervan moet leiden tot automatisering. Dat lukt dyslectici niet of nauwelijks, ongeacht of er wel of geen regels in het spel zijn. 7

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexie is een leerstoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016 Dyslexiebeleid Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen Schooljaar 2015-2016 In het kader van passend onderwijs streeft Scholengemeenschap Sint Ursula voor elke

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen of spellen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Pallas Athene College

Dyslexieprotocol Pallas Athene College Dyslexieprotocol Pallas Athene College 1. Inleiding Doel en uitgangspunten Het Pallas Athene College wil alle leerlingen met dyslexie die ondersteuning en begeleiding bieden die zij nodig hebben om de

Nadere informatie

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie.

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. 1. Inleiding Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. De volgende punten komen aan de orde: Wat is dyslexie? Signaleringsprocedure dyslexie

Nadere informatie

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt)

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt) DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische)leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De RSG Tromp Meesters. Dyslexie Het woord

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs?

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Augustus 2014 Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, juni 2016 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie

Zorgbeleid RML 2014 1

Zorgbeleid RML 2014 1 Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 versie november 2012 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving leerlingen. Vandaar

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

Begeleiding van dyslexie

Begeleiding van dyslexie Begeleiding van dyslexie Inhoud Wat is dyslexie?... 3 Wat biedt het HVC?... 4 Onderzoek naar dyslexie in de brugklas... 4 Dyslexiepas... 4 De dyslexiecoach... 5 Dyslexie ondersteuningssoftware... 5 Meer

Nadere informatie

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat aanleren en/of het vlot toepassen (automatiseren) van het lezen

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn: Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein Dyslexieprotocol Cals College IJsselstein Juli 2015 Inhoud Dyslexieprotocol Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 2 2. Wat is dyslexie? 2 3. Dyslexieverklaring 2 4. Compensatiekaart dyslexiekaart 3 5. Informatie

Nadere informatie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie Dyslexie boekje W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728 1. Dyslexie Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

C. DYSLEXIE Dyslexie kan worden geconstateerd door een externe ter zake deskundige; er is dan een rapport of dyslexieverklaring aanwezig.

C. DYSLEXIE Dyslexie kan worden geconstateerd door een externe ter zake deskundige; er is dan een rapport of dyslexieverklaring aanwezig. FACILITEITEN VOOR LEERLINGEN MET DYSLEXIE of DYSCALCULIE 2017-2018 DOEL Het doel van het SGC is alle leerlingen zo goed mogelijk tot hun recht te laten komen binnen de mogelijkheden en kaders van het St-Gregorius

Nadere informatie

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013 A. Verhulst Remedial Teacher INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie 3 Begeleiding van leerlingen met dyslexie 3 Faciliteiten voor leerlingen met dyslexie 4 Afspraken

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

Dyslexie op het Augustinianum

Dyslexie op het Augustinianum Dyslexie op het Augustinianum Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem op neurologische basis met als gevolg specifieke taalverwerkingsproblemen die zich vooral uiten in problemen met lezen en/of

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Dit document is voor leerlingen, ouders, leerkrachten en belanghebbenden in het kader van het dyslexieprotocol op het Comenius College Nieuwerkerk. Het beschrijft

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!)

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) Dyslexie wordt gedefinieerd als "een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE In dit overzicht staat informatie over twee veelvoorkomende leerproblemen: dyslexie en dyscalculie. Daarbij gaan we in op de volgende vragen. 1. Wat is het? 2. Hoe

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014)

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014) ! Dyslexieprotocol Mollerlyceum (Laatste bijstelling: 11 december 2014)! Inleiding Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Walt Disney en zo kun je nog wel even doorgaan: de dyslect is in goed gezelschap!

Nadere informatie

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop DYSLEXIEBELEID op het STRABRECHT COLLEGE samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop 2012 De visie van het Strabrecht College Goede dyslexiebegeleiding is vooral een attitudekwestie Het Strabrecht

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS Inhoudsopgave 1 Visie en doelstelling p. 3 2 Doelgroep p. 4 3 Procedure screening dyslexie p. 4 4 Praktische ondersteuning p. 5 5 Arrangementen p. 7 Bijlage 1: Dyslexiekaart

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach.

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach. Dyslexiebeleid Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en/of schriftbeeldvorming (spellen). Dit betekent

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de Dyslexieprotocol Een dyslectische leerling is een leerling bij wie officieel dyslexie is vastgesteld. Er is voor hem/haar een rapport gemaakt waarin door een erkend deskundige (een psycholoog of orthopedagoog

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol LVO Weert

Dyslexieprotocol LVO Weert Dyslexieprotocol LVO Weert 3 juni 2013 Inhoudsopgave blz. Samenvatting: Dyslexieprotocol LVO-Weert 2 Inleiding 3 Deel I: Diagnose en begeleiding leerlingen bij het vermoeden van dyslexie 4 Diagnose en

Nadere informatie

Dyslexieprotocol

Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol 2013-2014 INHOUDSOPGAVE Bladzijde Inleiding / protocol dyslexie in schema 1 Dyslexie, wat is dat? 2 Dyslexie & het 3 Van signalering tot diagnose 5 Hulp bij dyslexie 7 Dyslexiepas 10 Dispensatie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Dyslexieprotocol Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Actief College Koninginneweg 126 3262 JD Oud-Beijerland T: 0186-612130 E: administratie@actiefcollege.nl W: www.actiefcollege.nl

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v Inhoudsopgave Inleiding 1. Dyslexie 1.1 Definitie 1.2 Kenmerken dyslectische leerlingen 2. Dyslexiebeleid 2.1 Signalering en begeleiding 2.2 Faciliteiten 2.3 Ontheffing tweede moderne vreemde taal atheneum

Nadere informatie

Handboek Dyslexie 2015-2016

Handboek Dyslexie 2015-2016 Handboek Dyslexie 2015-2016 INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 3 3. FACILITEITEN DYSLECTISCHE LEERLINGEN... 4 4. EINDEXAMEN... 5 BIJLAGE

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie?

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie? PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE Wat is dyslexie? Een definitie: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

Begeleidingswijzer Dyslexie

Begeleidingswijzer Dyslexie Begeleidingswijzer Dyslexie Dyslexie Ongeveer 5% van de studenten in het mbo heeft dyslexie. Dit is één op de twintig studenten. Iedereen die bij Rijn IJssel werkt, kan dus te maken krijgen met studenten

Nadere informatie

OSB PROTOCOL DYSLEXIE

OSB PROTOCOL DYSLEXIE OSB PROTOCOL DYSLEXIE Amsterdam, 25 februari 2016 Vastgesteld door de schoolleiding Open Schoolgemeenschap Bijlmer 1 INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie? De OSB & de begeleiding van leerlingen met dyslexie Wederzijdse

Nadere informatie

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen Bonhoeffer College, Enschede 1.Algemene faciliteiten: Alle leerlingen met een officiële dyslexieverklaring hebben recht op de onderstaande faciliteiten.

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman Dyslexiebeleid De Savornin Lohman 1. Inleiding 2. Visie en missie 3. Definitie dyslexie 4. Signalering 5. Diagnostiek 6. Begeleiding en ondersteuning 7. Samenwerking met ouders 8. Extra hulp en faciliteiten

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2014-2015 Beekdal Lyceum Datum: 14-11-2014 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach.

Dyslexieprotocol. Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach. Dyslexieprotocol Dit protocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Wolfert Lyceum. Het Wolfert Lyceum wil een

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Beleid Dyslexie. Lorentz Casimir Lyceum

Beleid Dyslexie. Lorentz Casimir Lyceum Beleid Dyslexie Lorentz Casimir Lyceum 1 Dyslexiebeleid op het Lorentz Casimir Lyceum Het Lorentz Casimir Lyceum is een school met ambitie, die talenten maximaal wil ontplooien in een goede werk- en leeromgeving

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2015-2016 Beekdal Lyceum Datum: augustus 2015 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, oktober 2014 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... Fout! Bladwijzer niet

Nadere informatie

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT.

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. Het protocol bevat afspraken m.b.t. leerlingen met dyslexie en is onderdeel van het zorgplan. Doelgroep Dispenserende en compenserende maatregelen

Nadere informatie

Dyslexiebeleid 2014-2015

Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

1. Wat is dyslexie? Hoe wordt dyslexie vastgesteld? Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling Wat kan de school doen?

1. Wat is dyslexie? Hoe wordt dyslexie vastgesteld? Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling Wat kan de school doen? Inhoud 1. Wat is dyslexie? 2 2. Hoe wordt dyslexie vastgesteld? 3 3. Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling 3 4. Wat kan de school doen? 4 5. Wat doen de docenten? 5 6. Wat doet de leerling? 6

Nadere informatie

Protocol dyslexie. De Rietlanden

Protocol dyslexie. De Rietlanden Protocol dyslexie De Rietlanden september 2014 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

2. Welke leerlingen komen in aanmerking voor deze faciliteiten en begeleiding?

2. Welke leerlingen komen in aanmerking voor deze faciliteiten en begeleiding? Protocol Dyslexie Anna Lyceum: (Versie ouders en leerlingen) 1. Algemeen: Het Anna Lyceum streeft voor leerlingen met dyslexie onderstaande na: Leerlingen met een dyslexieverklaring volgen de opleiding

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2016-2017 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN INFOR Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 2 Uitgangspunten.....3 Compenserende en dispenserende maatregelen 4 Dyslexiepas

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Poort

Dyslexieprotocol Poort Dyslexieprotocol Poort Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 15 2. Voorwoord... blz 16 3. Wat is dyslexie?.... blz 17 4. Dyslexieverklaring..... blz 17 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz 18 4.2

Nadere informatie

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 AA P N OO T M I S Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 Meldpunt Dyslexie - 1-2013 Inleiding Dit dyslexieprotocol is samengesteld om ouders, leerlingen en docenten te informeren over het dyslexiebeleid

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2015-2016 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V.

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. 1 Inleiding

Dyslexiebeleid. 1 Inleiding Dyslexiebeleid 1 Inleiding In 2004 is op initiatief van het ministerie van OC&W, het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs 1 verschenen. Vanwege gewijzigde exameneisen, toepassing van de wet gelijke behandeling

Nadere informatie

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van

Nadere informatie

Protocol Dyslexie RLS

Protocol Dyslexie RLS Protocol Dyslexie RLS 1 Inhoudsopgave 1. Visie van het Rijnlands Lyceum Sassenheim 2. Begeleiding van dyslectische leerlingen 3. Aangepaste regelingen voor leerlingen met een dyslexieverklaring Bijlage

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 1 2. Voorwoord... blz 2 3. Wat is dyslexie?.... blz 3 4. Dyslexieverklaring..... blz 3 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College

Kader dyslexie Clusius College Kader dyslexie Clusius College Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16-06-2014 Inleiding Het Clusius College heeft te maken met een grote groep leerlingen die op het gebied van taal problemen heeft,

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16 januari 2017 Inleiding In dit kader dyslexie is beschreven op basis van welke uitgangspunten er binnen het Clusius

Nadere informatie

S L O E T S W E G H M H E N G E L O

S L O E T S W E G H M H E N G E L O DYSLEXIEBELEID S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O Inhoud INLEIDING... 3 FACILITEITEN... 4 1.Extra tijd... 4 2. Aangepaste normering spelling bij Nederlands en de Moderne Vreemde talen 4

Nadere informatie

Titus Brandsmalyceum Oss Molenstraat GD Oss tel Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol september 2017 pagina 1 van 12

Titus Brandsmalyceum Oss Molenstraat GD Oss tel Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol september 2017 pagina 1 van 12 Titus Brandsmalyceum Oss Molenstraat 30 5341 GD Oss tel. 0412-224180 Dyslexieprotocol 2017-2018 Dyslexieprotocol september 2017 pagina 1 van 12 Inhoud: Inleiding augustus 2017 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Michaël college

Dyslexieprotocol Michaël college Dyslexieprotocol Michaël college 2016-2017 Doelstelling Doel van dit protocol is de leerlingen, ouders en docenten te informeren over de vastgelegde procedures en afspraken met betrekking tot dyslexie

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van het Ludger College

Dyslexiebeleid van het Ludger College Dyslexiebeleid van het Ludger College Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wat is dyslexie? 1.2 Kenmerken van dyslexie 2 2 De procedure 4 2.1 Ouderavond 2.2 Een vermoeden van dyslexie 2.3 De screening 2.4 De

Nadere informatie

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet.

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet. ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium 2012-2013 Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Drs. M. Compagner (teammanager zorg) Drs. D. van der Meijden (orthopedagoog) Trinitas Gymnasium Schooljaar 2012-2013 Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager

DYSLEXIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager DYSLEXIEPROTOCOL Beekdal Lyceum 2017 2018 Datum: 26-09-2017 Auteur: Martin Jager Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Signalering en diagnose 4 2. Signalering en diagnose 4 3. Dyslexieverklaring 4 4. Faciliteiten

Nadere informatie

Inleiding. Dyslexieprotocol

Inleiding. Dyslexieprotocol Inleiding Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat dyslectische leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Technisch College Velsen &

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2017-2018 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Pallas Athene College

Dyslexieprotocol Pallas Athene College Dyslexieprotocol Pallas Athene College November 2012 1 1. Inleiding Dit dyslexieprotocol is geschreven om aan te geven volgens welke afspraken wij op het Pallas Athene College werken met leerlingen die

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject op het Cambium. 3. De dyslexieverklaring. 4. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: Dispenserende maatregelen.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Datum: 26-05-2016 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen September 2012 Inleiding In deze toelichting, die wordt uitgereikt tegelijk met de groene kaart, wordt uitgelegd

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7.

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Doelen 1. Visie op begeleiding van leerlingen met dyslexie Het

Nadere informatie

Bijlage 1 - Gebruik van regelkaarten in klas 1, 2 en 3

Bijlage 1 - Gebruik van regelkaarten in klas 1, 2 en 3 Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig

Nadere informatie

Dyslexie. op het. : Isendoorn College

Dyslexie. op het. : Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College Naam school Locatie Contactpersonen : Isendoorn College : Warnsveld : Maartje Robers (dyslexiecoördinator) Myrèse Salentijn (zorgcoördinator) September 2015 Inleiding

Nadere informatie

Handboek DYSLEXIE

Handboek DYSLEXIE Handboek DYSLEXIE 2016-2017 Handboek Leerlingbegeleiding onderdeel Dyslexie 2016-2017 LC INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 4 3. FACILITEITEN

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

PLD de Spindel, bijlage 4

PLD de Spindel, bijlage 4 Checklist Onderkenning Dyslexie Edux Beoordeling van de ernst en hardnekkigheid van de lees- en/of spellingproblemen t.b.v. de continuïteit van de zorg in het primair en voortgezet onderwijs Naam leerling

Nadere informatie

Dyslexie, S c r e e n i n g B e g e l e i d i n g. F a c i l i t e i t e n

Dyslexie, S c r e e n i n g B e g e l e i d i n g. F a c i l i t e i t e n Dyslexie, onze aanpak S c r e e n i n g B e g e l e i d i n g F a c i l i t e i t e n Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is dyslexie? 3 Beeld van dyslexie 3 Ontdekken en vaststellen van dyslexie 3 Screening

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v Inhoudsopgave Inleiding 1. Dyslexie 1.1 Definitie 1.2 Kenmerken dyslectische leerlingen 2. Dyslexiebeleid 2.1 Signalering en begeleiding 2.2 Rechten en plichten 2.3 Ontheffing tweede moderne vreemde taal

Nadere informatie

... Protocol Dyslexie. Versienummer 2.0 16-10-2014. Vastgesteld door MR. Status document (concept, voorstel, besloten, vastgesteld)

... Protocol Dyslexie. Versienummer 2.0 16-10-2014. Vastgesteld door MR. Status document (concept, voorstel, besloten, vastgesteld) ................................................................. Protocol Dyslexie Naam notitie/procedure/afspraak Protocol Dyslexie Eigenaar/portefeuillehouder Wim Krijbolder Versienummer 2.0 16-10-2014

Nadere informatie

Voorwoord. Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven!

Voorwoord. Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven! Voorwoord Dyslexie is lastig, maar er valt goed mee te leven! Als uw kind dyslexie heeft, is de rol van u als ouder van belang. Dyslexie kan namelijk grote impact hebben op het kind en zijn omgeving. Door

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. 1. Algemene inleiding

Dyslexiebeleid. 1. Algemene inleiding Dyslexiebeleid Inhoud: 1. Algemene inleiding 2. Het begin van de brugklas 3. Het begin van de brugklas voor de dyslectische leerling 4. Rol van de dyslexiecoach 5. Ondersteunende technologie voor de dyslectische

Nadere informatie

Dyslexieprotocol

Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol 2016-2107 1 Inhoudsopgave blz. 1. Inleiding 3. 2. Wat is dyslexie? 4. 2.1 Verklarende dyslexieverklaring 4. 2.2 Onderkennende dyslexieverklaring 4. 3. Procedure 5. 4. Signaleren 5. 4.1

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede Dyslexiebeleid Greijdanus Enschede 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding dyslexie Pag. 3 1.1. Wat is dyslexie? 1.2. Hoe uit dyslexie zich? 2. Dyslexiescreening en onderzoek Pag. 5 2.1. Screening in klas 1 2.2.

Nadere informatie