GOUDEN LESSEN PRIJZENFESTI- VAL. In groep 7 van meneer Henk 2. PRIJZENFESTIVAL. Geldrekenen/Grote getallen Vincent Klabbers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GOUDEN LESSEN PRIJZENFESTI- VAL. In groep 7 van meneer Henk 2. PRIJZENFESTIVAL. Geldrekenen/Grote getallen Vincent Klabbers"

Transcriptie

1 GOUDEN LESSEN 2. PRIJZENFESTIVAL PRIJZENFESTI- VAL Geldrekenen/Grote getallen Vincent Klabbers In groep 7 van meneer Henk middenbouw Meneer Henk is al ruim over de vijftig en dat zou je niet zeggen als je hem voor de klas ziet staan. Zo mogen de kinderen in zijn groep hem gewoon meneer Henk noemen, ook al heet hij meneer Van der Molen. bovenbouw ouw eren veel leren in korte tijd geldrekenen grote getallen Door zijn grote vakkennis en oprechte aandacht voor kinderen slaagt hij erin om af te wijken van de methode wanneer het leerproces van de kinderen hierom vraagt. Zo heeft hij de afgelopen weken gemerkt dat het rekenen met geld nog niet gaat zoals het moet. Laatst met die miljoenennota, die eigenlijk een miljardennota is, werd het probleem heel zichtbaar. De kinderen weten niet wat de betekenis is van die grote getallen. Eerlijk gezegd is dit al bij euro en euro het geval. En daarom blijft de rekenmethode even in de kast. Speciaal voor zijn groep 7 organiseert meneer Henk vandaag een Prijzenfestival. In de personeelskamer heeft meneer Henk hier al over gesproken met een collega uit groep 4. Juffrouw Marijke zag onmiddellijk mogelijkheden om in haar groep een Prijzenfestival te organiseren met een prijs van honderd euro.

2 2 Gouden Lessen Woord vooraf In deze Gouden Les maak je kennis met meneer Henk en met zijn groep 7. Je kunt lezen hoe meneer Henk voor zijn groep een Prijzenfestival organiseert. Het rekenen met geld en grote getallen krijgen hierin speciale aandacht en de rekenboeken blijven even in de kast. Krachtig onderwijs is doelgericht en aantrekkelijk voor de leerlingen. Dat weet meneer Henk maar al te goed. In deze Gouden Les vertelt hij over de keuzes die hij in het Prijzenfestival heeft gemaakt. Agnes en Annabel, bijvoorbeeld, zijn echt zwak met rekenen. Getallen zijn voor hen al heel snel grote en té grote getallen. Gelukkig hebben zij een leraar die speciaal voor hen een VIP-arrangement heeft bedacht. Het Prijzenfestival is een educatief ontwerp dat na een minimale aanpassing geschikt is voor zowel midden- als bovenbouw. Op pagina 11 lees je hier meer over. Gouden Lessen bieden aantrekkelijk en resultaatgericht aanbod waarvoor weinig voorbereidingstijd nodig is. In deze Gouden Les vertelt meneer Henk hoe hij zijn kinderen een prijs laat winnen met rekendoelen in het achterhoofd. Mede namens het team en de auteur, Sietske Zagers Uitgever GOUDEN LESSEN 2. PRIJZENFESTIVAL PRIJZENFESTI- VAL Geldrekenen/Grote getallen Vincent Klabbers

3 Prijzenfestival 3 Inhoud 04 Prijzenfestival 08 Werkblad cheque 09 Werkblad wensen en kosten 10 Grote getallen en geldrekenen met de rekenmethode 11 Hoe groot zijn grote getallen? 12 Een duit in het zakje 13 VIP-arrangement 14 Planning en materialen Prijzenfestival

4 4 Gouden Lessen Prijzenfestival Het is dinsdagmorgen. Meneer Henk staat bij de deuropening van zijn klaslokaal om de kinderen van groep 7 te begroeten. Ze komen één voor één binnen voor alweer een nieuwe lesdag. Gisteren hebben ze een rekentoets gemaakt en meestal begint de dinsdagmorgen dan met het bekijken van de resultaten. Voor veel kinderen is dat geen feestje. Agnes en Annabel weten dit maar al te goed. Toch zal blijken dat de rekenles van vandaag wel degelijk een feest wordt. Een rekenfeest dat aansluit bij de toetsresultaten. Weet je, zegt hij, ik zat gisteren met mijn vrouw op de bank en ineens zegt ze tegen mij, Henk, als we een grote geldprijs zouden winnen, wat zou jij daar dan mee doen? Eerst moest ik lachen want we doen nooit mee aan een loterij. En dan kun je ook niets winnen. Maar daarna hebben we er toch wel een uur over gesproken. En een lol dat we hebben gehad. Pinda s er bij en een lekker drankje. Je kent dat wel. Wat is het leuk om gewoon een keer te doen alsof je een prijs hebt gewonnen. Veel kinderen in mijn groep hebben nog te weinig inzicht in de waarde van geld én in de samenstelling van grote getallen. In het Prijzenfestival geef ik grote getallen betekenis door er geldprijzen van te maken. Wanneer de laatste leerling binnen is, gaat meneer Henk zitten. Niet achter zijn bureau maar op een hoge kruk aan de zijkant van het lokaal. Hé, zegt Brian, gaan we niet rekenen? Uit ervaring weten de kinderen dat er iets bijzonders gaat gebeuren als meneer Henk op zijn kruk gaat zitten. En jawel hoor. Het digibord blijft zelfs uit en meneer Henk begint te vertellen.

5 Prijzenfestival 5 En wat er toen in de klas van meneer Henk gebeurde was fantastisch. Daar had je bij moeten zijn. Meneer Henk liet een fl inke stilte vallen en met een glimlach keek hij in het rond. De reacties van de kinderen kwamen vanzelf. Je kon er op wachten. Laten we dat ook een keer doen, riep Samantha zonder een vinger op te steken door de klas. Zeker drie kinderen reageerden onmiddellijk met steunbetuigingen. Hoezo, reageerde de meester traag en hij trok een zo dom mogelijk gezicht. Bedoel je nu werkelijk dat je wilt doen alsof iedere leerling in onze groep een geldprijs heeft gewonnen? En dan fantaseren waaraan we het geld gaan uitgeven? Opnieuw viel er een stilte en dan Dat is eigenlijk een fantastisch idee. We gaan het gewoon doen. Na het speelkwartier beginnen we. Ik speel dan alsof ik van een loterij ben en dan bied ik jullie een prijs aan. Precies zoals op de televisie. En nu gaan jullie eerst zelfstandig aan de slag met een tekst uit het aardrijkskundeboek. Dan heb ik mooi de tijd om nog een paar dingen te regelen voor de uitreiking van de prijzen. De leswisseling die daarna volgde, verliep razendsnel. Dit doe ik vaker op deze manier. Wanneer het enthousiasme en de leertrek toenemen, zorg ik eerst voor een rustmoment. Ik stel de uitvoering van het gezamenlijke plan dan even uit. Werken aan het prijzenfestival is leuk maar vraagt ook om concentratie en werkrust. Na het speelkwartier komt meneer Henk bewust iets te laat het lokaal binnen. Dat kan gemakkelijk want de kinderen zitten startklaar en hebben de juiste verwachtingen over wat er gaat gebeuren. Beste kinderen, zegt meneer Henk. Vandaag is de uitreiking van het Prijzenfestival en hierbij overhandig ik jullie een cheque voor ieder drietal in deze groep ter waarde van euro. Hij houdt een groot bord omhoog waar het geldbedrag met grote letters op staat. Je krijgt één prijs met z n drieën. Het bedrag moeten jullie eerlijk verdelen. En met deze mededeling maken alle kinderen in hun hoofd de eerste rekensom. Ik heb gekozen voor drietallen en de grootte van de prijs heb ik daarop afgestemd. Nu heeft iedere leerling euro. De kinderen moeten inzicht krijgen in de grootte van dit getal in samenhang met de waarde van geld. Mijn groep telt 28 leerlingen. Ik heb dus ook twee tweetallen. Voor hen heb ik een cheque gemaakt met daarop het bedrag van euro. Jullie hebben deze prijs eerlijk gewonnen, vervolgt meneer Henk, en daarom gaan we onmiddellijk een plan maken waarin staat hoe we het geld kunnen uitgeven. Om elkaar te helpen, werken we in groepen van drie kinderen. Je mag vandaag gerust fantaseren dat je al achttien bent of eenentwintig. Dat lijkt me wel een keer leuk. Wie heeft er al een idee? Er zijn veel vingers in de lucht en meneer Henk weet dat hij nu moet kiezen voor veel korte beurten. Dit is nodig om recht te doen aan het enthousiasme waarvan hij zelf de veroorzaker is. Met knikjes en een enkele handbeweging geeft hij beurten zonder zelf inhoudelijk te reageren. U kunt het werkblad op pagina 8 afdrukken op A3-formaat en hierin het bedrag noteren dat past bij uw groep. Cheque Bedrag Handtekening, Nienke wil een eigen paard, Frank wil de nieuwste Ipad en Liane wil een zilverkleurige Vivacity. Dat is een scooter, meneer, vult Sietske aan. Je mag ook gerust hele dure dingen kopen, roept Floor, die behoorlijk goed kan rekenen. We hebben immers een ton per persoon gewonnen, zegt ze. Ja een huis, dan wil ik wel een huis met een zwembad, zegt Frank. Laat die Ipad dan maar zitten. Nee dat kan niet, zegt Floor. Een huis is weer te duur en Frank kijkt haar geïrriteerd aan. Floor zei toch zelf dat het ook duur mocht zijn. Meneer Henk maakt voor zichzelf een notitie. We moeten terug komen op een ton als én als 1000 kilogram. Ook noteert hij enkele vragen die later van pas kunnen komen: Wie heeft er een scooter of een huis op zijn verlanglijstje staan? Met tussen haakjes: prijzen vergelijken.

6 6 Gouden Lessen Meneer Henk heeft de teugels even laten vieren en nu grijpt hij in. Zo is het goed. Ik wil zelf ook nog iets zeggen. Je krijgt nu 20 minuten de tijd om in groepen te bedenken waaraan je het geld gaat besteden. Natuurlijk weet je nu nog niet van alles wat het kost. Laat het geldbedrag dan maar even weg. Het gaat eerst om jouw wensenlijstje. Morgen werken we hieraan verder en straks krijg je een speciale huiswerkopdracht mee die ook gaat over het Prijzenfestival. Donderdagmiddag vraag ik aan enkele kinderen om aan de klas te presenteren hoe ze het prijzengeld willen besteden. Hoe we dit precies aanpakken, zal ik op een ander moment vertellen. Om de kinderen structuur te bieden deel ik werkbladen uit met daarop twee kolommen. De ene om wensen te noteren en de andere om bedragen op te schrijven. Onderaan het blaadje staat een streep met een optelteken waaraan de kinderen direct kunnen zien dat het totaalbedrag bepaald moet worden. Aan het huiswerk van vandaag mogen de kinderen grotendeels zelf inhoud geven. Iedere leerling krijgt een werkblad ter ondersteuning van het huiswerk. Daarop noteren ze de producten of diensten van hun keuze. Om de berekening kloppend te kunnen maken, moet iedere leerling weten wat de kosten zijn van een product of een dienst. Als huiswerk verzamelen de kinderen het ontbrekende cijfermateriaal. Thuis maken ze daarbij gebruik van reclamefolders, het internet en eventueel ook van de kennis van een vader of moeder. Kinderen die dit willen, mogen samenwerken. Dit biedt mogelijkheden om taken te verdelen en om gegevens te vergelijken. Uiteindelijk moet de berekening van iedere leerling kloppen. Noteer je wensen. Tel daarna alle kosten bij elkaar op. Heb je geld over? + U kunt het werkblad op pagina 9 voor de kinderen kopiëren ter ondersteuning van de huiswerkopdracht. Een auto met een chauffeur is bijvoorbeeld een product én een dienst. De auto betaal je eenmalig en dan is hij van jou. Die chauffeur betaal je steeds opnieuw om iets voor je te doen, namelijk in jouw auto te rijden. Wanneer je stopt om hem te betalen, stopt die chauffeur natuurlijk met zijn werk. Een mobiele telefoon is ook zo n voorbeeld. Het is een product en het abonnement waarmee je kunt bellen en kunt internetten is een dienst. Maar een meneer of mevrouw die iedere week jouw slaapkamer schoon komt maken, is echt alleen een dienst. Bij giften stellen de kinderen zich onmiddellijk goede doelen voor en dan steekt Jort zijn vinger op. Meneer, mag je ook beleggen? Het is even stil in de klas want de meeste kinderen kunnen het nu even niet volgen. Jort legt uit wat beleggen is en meneer Henk voegt een vijfde trefwoord toe aan het lijstje op het digibord. Prima, zegt hij. Beleggen mag, maar het hoeft niet. Laten we wel afspreken dat je minstens de helft van het geld besteedt aan producten of diensten. En dat vinden de kinderen oké. Wat er woensdag gebeurt, laat zich gemakkelijk raden. De kinderen werken in drietallen verder en helpen elkaar bij het maken van een opsomming van wensen en de daaraan verbonden kosten. Daarna bekijken ze elkaars werk en voeren een check uit. In het groepje van Annabel is discussie ontstaan over een reis naar Amerika. Annabel heeft veel tijd besteed aan het vergelijken van prijzen. Volgens Sietske maakt het niet uit of zo n reis nu 2600 euro kost of 200 euro meer. Als de reis maar goed is. Je moet er wel een fl ink bedrag bij optellen voor excursies en souvenirs. Met zo n helikopter over de Grand Canyon vliegen is heel duur, maar dat moet je echt gaan doen. Anders krijg je er later spijt van. En dan gaat meneer Henk naar het digibord. Hij opent een overzicht trefwoorden. De kinderen lezen de woorden: producten, diensten, giften en spaargeld. Hieraan, zegt meneer Henk, kun je het geld besteden en in gesprek met de kinderen krijgt ieder trefwoord betekenis. De voorbeelden komen van alle kanten en de kinderen vullen hun huiswerklijstje aan. Ze hebben immers nieuwe ideeën gekregen door de inbreng van hun meester. Tijdens mijn eerste jaren als leraar schrok ik van vragen waarop ik niet direct het antwoord wist. Nu niet meer. Ik vraag aan de betreffende leerling om te vertellen wat hij bedoelt en ik reageer met het lesdoel in mijn achterhoofd. Verder heb ik nog een notitie gemaakt over het beleggen en het sparen. Volgende week ga ik voorbeelden van de kinderen gebruiken voor het rekenen met procenten.

7 Prijzenfestival 7 Het vergelijken levert nieuwe ideeën op én bijstellingen. Bij het aanpassen van een of enkele getallen, verandert ook het totaalbedag. Zo vinden steeds herberekeningen plaats. En dat ziet meneer Henk met tevredenheid gebeuren. Ik ga van het ene groepje naar het andere om op maat vragen te stellen. Mijn doel is nu dat kinderen referentiematen ontwikkelen voor de waarde van grote geldbedragen. Een splinternieuwe fiets met veel versnellingen kost ongeveer 1000 euro, een grote reis naar Amerika kost per persoon zo n 5000 euro en voor euro kun je twee sportauto s kopen. Wanneer de meeste groepen klaar zijn met het controleren van elkaars werk, vraagt meneer Henk om stilte. Hij neemt plaats op zijn kruk en vertelt over de afronding van het Prijzenfestival dat morgen gaat plaatsvinden. Ieder drietal kiest dadelijk het mooiste plan van het groepje en dat mag je met z n drieën voor de hele groep presenteren. Je krijgt nu nog even de tijd om samen een keuze te maken en af te spreken hoe je de presentatie wilt aanpakken. Op donderdagmiddag krijgt het Prijzenfestival zijn hoogtepunt. Om de beurt presenteren de kinderen als drietal het mooiste plan voor de besteding van het prijzengeld. Op een groot vel papier staat de berekening keurig uitgewerkt. Onderaan de streep staat euro. Als een soort rekenspreekbeurt geven de kinderen een toelichting op de keuzes die gemaakt zijn. We dachten eerst, zegt Frank, dat je ook een huis kon kopen maar dat lukt niet voor een ton. Een huis kost wel drie ton en als je een heel groot huis met een zwembad wilt hebben, moet je soms een miljoen betalen. Dat is een 1 met zes nullen. Dat hebben we opgezocht. Een vakantiehuisje is met wél te betalen. Maar dat heb ik toch maar niet gedaan. Toen heb ik opgezocht wat een camper kost en we hebben een hele mooie gevonden voor Kijk, hier heb ik een plaatje. Frank houdt een knipsel ophoog en kijkt met een trotse blik in de richting van Floor. Wat jullie gedaan hebben met die camper is wel slim, zegt Annabel. Jullie hebben gekeken naar dure wensen. Wij zijn begonnen met een hele rij met goedkope dingen van Bart Smit en daarmee kom je niet snel aan euro. Zelfs een fi ets is eigenlijk niet zo duur als je veel geld hebt. Met onze prijs kun je er wel 100 kopen. Sietske steekt netjes haar vinger op en vertelt dan dat haar groepje ook speelgoed wilde kopen. Wij hebben gewoon opgeschreven dat we voor 2000 speelgoed wilden kopen en daar zit dan wel al een spelcomputer bij. Dat is een uitstekend idee, vult meneer Henk aan. Je kunt de prijs eerst in grotere stukken verdelen. Dan heb je het grote bedrag verdeeld over verschillende potjes. Het gaat er om dat de activiteiten rondom het verdelen van het prijzengeld referentiematen opleveren. Een nieuwe scooter kost zomaar 1500 euro en voor een gewoon huis is 2,5 ton geen vreemde prijs. De referentiematen op dit vlak moeten combinaties maken tussen grote getallen, geldbedragen en de waarde van producten of diensten. Tijdens de presentatie van Ahmed, Bennie en Corrie vertelt Ahmed over hoe ze te werk zijn gegaan. Wij hebben alleen gerekend met afgeronde getallen, zegt hij. Een paar euro meer of minder maakt toch niet uit op zo n groot bedrag. Hé? roept Stefanie van een ander groepje. Dat hebben wij wel gedaan. Dat is veel meer werk. Meneer Henk heeft een neus voor onderwijskansen. Hij neemt het woord en vraagt aan de hele groep wanneer het verstandig is om getallen af te ronden. Wanneer alle groepen aan de beurt zijn geweest met presenteren, worden de berekeningen ingeleverd. Meneer Henk zegt dat hij ze na schooltijd op gaat hangen, achter in het lokaal. Dan kunnen de ouders het ook eens bekijken want over een week is het ouderavond. Dat gaat nooit goed, zegt Floor en meneer Henk kijkt haar verbaasd aan. Nee, zegt ze, het past niet. De oppervlakte van die achterste muur is niet groot genoeg. Meneer Henk krijgt een glimlach op zijn gezicht. Hij heeft een nieuw rekenidee.

8 8 Werkblad cheque Gouden Lessen Werkblad cheque Bedrag Handtekening, Cheque

9 Prijzenfestival Werkblad wensen en kosten 9 Noteer je wensen. Tel daarna alle kosten bij elkaar op. Heb je geld over? + Werkblad wensen en kosten

10 10 C 1 Hoeveel geld samen? Gouden Lessen a Je krijgt van elke munt één. Hoeveel geld heb je dan? b Je krijgt van elk briefje één. Hoeveel geld heb je dan? C 1 C 2 Grote getallen en C 2 Hoeveel euro samen? geldrekenen met De kinderen besteden 200 euro aan cadeautjes en zo maken zij de waarde van dit bedrag concreet. Toch ligt het accent in deze opgave bij het optellen, schatten en afronden blok 6 van hele getallen. Uit: Alles telt, leerlingenboek 5a, p.100. Reken onder elkaar uit. Vergeet niet te schatten. aa = = = = 96 Reken uit wat het kost. Schat eerst. Bloemenwinkel Flora koopt in: aa 40 kerststerren 72 1,80 C de rekenmethode a b c 3 Cadeautjes kopen voor 200. Patrick heeft om blok cadeautjes 5te kopen voor de kinderen in het ziekenhuis. Hij wil zoveel mogelijk kopen. a Welke dingen kan hij allemaal kopen? b Hoeveel geld houdt hij over? les 10 herhalen 39 Hoelang zijn de nachten? Geef het in uren en minuten aan b zondag bc = = = = = werkschrift C 3 blz. Hoeveel km 316 legt = de maatschrift aarde af? blz. 16 en 17 computer = = LB5a_B3L11.indd :14:15 ab c d 3,50 35 bossen tulpen 122,50 9,90 C 1 C 2 12 vazen van 9,90 118,80 16 vazen van 5,95 95,20 be les 5 herhalen aa b c bd be zon op zon op zon op zon op zon op zon onder zon onder zon onder zon onder zon onder Weet je hoe het zit met zomer- en wintertijd? 9 zon op zon onder vrijdag zaterdag vazen van 8,12 292, ,95 8, aa Hoelang duurt de dag op vrijdag? b Is het op zaterdag zomer- of wintertijd? c Worden de nachten langer of korter? bd Welke maand is het? In een jaar legt de aarde een afstand om de zon af van ongeveer 940 miljoen km. aa Is 940 miljoen meer of minder dan 1 miljard? b Hoeveel km legt de aarde per maand ongeveer af? c Hoeveel legt hij per week ongeveer af? bd En op deze schoolmorgen? Aarde zon Tijdens het Prijzenfestival krijgen de kinderen inzicht in de grootte van geldbedragen. Ze onderzoeken de waarde van geld en ontwikkelen referenties. Het optellen van geldbedragen is in het Prijzenfestival een nevendoel. De onderstaande rekenopgaven zijn allemaal waardevol en sluiten op verschillende manieren aan bij de leerdoelen van het Prijzenfestival. Venus Mercurius Mars Kinderen vermenigvuldigen kleine geldbedragen door eerst schattend te rekenen. Een koppeling tussen geldbedrag en een product hoeft niet gemaakt te worden. Uit: Alles telt 7b, leerlingenboek 7b, p. 96. C 3 Bekijk de grafiek. Het temperatuurverloop op een dag in mei. C 18 aa C 4 Hoe laat Zet was op volgorde temperatuur van groot het naar hoogst? klein. maximumtemperaturen Kinderen ordenen grote getallen van groot 17 naar klein. De getallen krijgen in deze rekenopgave geen betekenis. De namen voor 16 getallen zoals miljoen, miljard en AE (astronomische eenheid) worden geoefend. 15 Uit: Alles telt, leerlingenboek 8b, p ab Hoeveel graden was het om 5 uur s middags? aa 2,5 miljoen c Wat was de gemiddelde temperatuur? Kies uit: b 1 miljard ,9 miljoen 0,75 miljard 16 ºC c ºC ºC 115 miljoen 1 4 miljard 0,4 miljard bd Hoe lang zat de temperatuur boven het bd 100 miljard km 0,9 AE 0,875 AE 1250 miljoen km gemiddelde? a ,5 miljoen uur C 4 Reken uit. Luuk heeft mooie cijfers voor rekenen gehaald: 7,8 6,9 9,3 8,8 7,2 aa Wat was zijn hoogste cijfer? LB8b_B5L01.indd 48 0

11 Prijzenfestival 11 Cheque Hoe groot zijn grote getallen? Voor een leerling uit groep vijf is het een hele klus om de hoeveelheid 1000 te overzien terwijl kinderen in groep drie hun handen vol hebben aan hoeveelheden als 10 of 20. In groep acht leren kinderen rekenen met miljoenen en miljarden. Maar welk getal is voor kinderen groot? Je weet pas of een getal groot of klein is wanneer je je hierbij een voorstelling kunt maken. Om dit inzicht te verwerven, is onderwijs nodig. Een kaal getal krijgt betekenis door het te benoemen. In deze Gouden Les gebeurt dit door van grote getallen geldbedragen te maken. Het geldbedrag wordt in gedachten uitgegeven en daarmee gekoppeld aan concrete producten of diensten. Voor kinderen worden dit referentiematen. Een bedrag van euro staat dan ineens voor vier nieuwe gezinsauto s. En met een bedrag van 100 euro kun je met drie personen naar de Efteling maar dan zitten de drankjes er nog niet bij. Nadat kinderen de waarde van een geldbedrag kennen, is het volgende doel dat inzicht ontstaat in de opbouw van een geldbedrag. Door de grootte van het getal aan te passen en daarmee de hoogte van het geldbedrag, kun je het Prijzenfestival op maat maken voor iedere midden- en bovenbouwgroep. Zelfs een prijs van een tientje in het eerste semester van groep drie kan een Gouden Les opleveren. Cheque Bedrag: 100 euro Cheque Bedrag: Cheque Bedrag: 1000 Bedrag: Cheque Bedrag: 1 miljoen euro

12 12 Gouden Lessen Een duit in het zakje Greep krijgen op geldbedragen zoals een miljoen of een miljard verloopt op dezelfde manier als greep krijgen op de geldbedragen tien of honderd. Eerst leer je de waarde ervan kennen. Daarna ga je de structuur van het getal doorzien. Tenslotte kun je bewerkingen met het getal uitvoeren. Het gewicht van onze oude gulden is 10 gram. Een berg van guldens weegt 1000 kilogram. Daarom is een ton een naam voor zowel de hoeveelheid als voor het gewicht 1000 kilogram. Een bankbiljet van 1000 euro en een bankbiljet van 10 euro verschillen in oppervlakte nauwelijks van elkaar. Alleen aan de getallen op de bankbiljetten kun je afleiden dat de waarden van deze bankbiljetten van elkaar verschillen. Met geld kun je de waarde benoemen van een product of van een dienst. Geldrekenen lijkt hierin veel op meten. Toch zijn er grote verschillen. De waarde van een euro als maat verandert voortdurend. Gelukkig is dit met maten zoals een meter of een kilogram niet het geval. De betrekkelijke waarde van geld is snel aangetoond met munten die in het verleden in Nederland zijn gebruikt. Wie heeft er thuis in de keukenlade nog een oude Nederlandse munt liggen?

13 Prijzenfestival 13 VIP-arrangement Voor Agnes en Annabel is de opdracht om euro uit te geven aan de moeilijke kant. Meneer Henk wist dit op basis van de toetsresultaten van afgelopen maandag. Even heeft hij overwogen om hun een prijs te geven met een lager geldbedrag. Maar dit plan was snel van tafel. Agnes en Annabel moeten als het om rekenwerk gaat, meer zelfvertrouwen krijgen en met een prijs van bijvoorbeeld 1000 bereik je eerder het tegenovergestelde. Daarom biedt meneer Henk zijn leerlingen Agnes en Annabel een VIP-arrangement. Hij doet dit als onderdeel van zijn instructie aan de hele groep met een gezicht alsof hij het ter plekke bedenkt. Een VIP-arrangement is een lesontwerp dat aan de ene kant rekening houdt met leerdoelen en aan de andere kant met het competentiegevoel van de kinderen voor wie het VIP-arrangement is bedacht. Wil je weten hoe dit is gegaan? Meneer Henk vertelt in de hele groep dat hij zelf ook graag mee doet aan het Prijzenfestival. Dan kunnen de leerlingen ook eens zien wat hij met al dat geld wil gaan doen. Meneer Henk kan daarbij wel wat hulp gebruiken. De leerlingen weten namelijk dat hij een drukke baan heeft. En dan kijkt hij met een glimlach in de richting van Agnes en Annabel en vraagt hen op de vrouw af of zij hem willen helpen. En dat doen ze maar al te graag. Meneer Henk heeft een brief geschreven aan Agnes en Annabel. Het is een extra rekenopdracht waarover meneer Henk regelmatig in gesprek kan gaan met Agnes en Annabel. Tijdens de presentatie van het plan van meneer Henk, zullen Agnes en Annabel het woord voeren. E Beste Agnes en Annabel, Fijn dat jullie mij willen helpen. Ik heb opgeschreven wat mijn wensen zijn maar ik weet niet wat het allemaal kost. - Caravan voor 4 personen - Cruise voor mijn vrouw en ik - Sportauto met een open dak sparen schenken aan Amnesty International - Een hele grote platte televisie - Een computer en een laptop van Apple Houd ik nu geld over of kom ik tekort? Fijn dat jullie dit voor mij uit gaan zoeken. Hier heb ik nog een rekentip die je misschien kunt gebruiken. Honderd duizend euro Verdelen in tien delen van Groetjes van meneer Henk Tien duizend euro Een belangrijk verschil tussen een handelingsplan en een VIP-arrangement is dat kinderen het laatste ervaren als een traktatie. Ik bied ondersteuning aan die er voor zorgt dat mijn VIP s veel leren én trots kunnen zijn op zichzelf.

14 14 Gouden Lessen Planning en materialen Prijzenfestival Planning Dinsdag Het Prijzenfestival noemen als idee Officieel aanbieden van de prijs Een begin maken met een wensenlijst 45 minuten Huiswerk Huiswerkopdracht toelichten: - Noteer wat je gaat opzoeken in kranten, folders, internet, etcetera - Noteer als huiswerk wat jouw wensen gaan kosten. 15 minuten Woensdag Kinderen werken verder aan hun wensenlijst Kinderen controleren het rekenwerk van elkaar Verschillen bespreken tussen producten, diensten, giften en spaargeld 30 minuten Donderdag Presenteren per groep van een wensenlijst met daarbij het kostenplaatje 45 minuten Een nieuw Prijzenfestival starten met andere geldbedragen. Materialen Grote cheque met geldbedrag Grote vellen papier Werkblad cheque Werkblad wensen en kosten Folders en tijdschriften Stiften, scharen en lijm

15 Prijzenfestival 15 Colofon Auteur: Vincent Klabbers Ontwerp en opmaak: Reaktorº mediaontwerpers, Zwolle Illustraties: Richard Flohr, De Meern Fotografie: Vincent Klabbers, Oirschot Rekenopgaven: Alles telt, Reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs (2 e editie). Amersfoort: ThiemeMeulenhoff. ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs, Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie en Hoger Onderwijs. Meer informatie over ThiemeMeulenhoff en een overzicht van onze leermiddelen: of via onze klantenservice (088) ISBN Eerste druk, eerste oplage, 2011 ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2011 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door foto-kopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 Auteurswet j het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl., dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie De werkbladen behorende bij deze uitgave mogen vrij gekopieerd worden. Deze uitgave is voorzien van het FSC -keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw voor het gebruikte papier op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.

16 ThiemeMeulenhoff, meer dan een uitgeverij ThiemeMeulenhoff is één van de grootste educatieve uitgeverijen van Nederland en ontwikkelt lesmaterialen voor het Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs, Beroepsonderwijs & volwasseneneducatie en Hoger Onderwijs. Een succesvolle uitgave van ThiemeMeulenhoff is de reken-wiskundemethode Alles telt voor het primair onderwijs. De kennis en ervaring op het gebied van het uitgeven van die methode wordt ingezet bij de ontwikkeling van de Gouden Lessen. Bij de ontwikkeling van nieuwe leermiddelen werken wij nauw samen met auteurs en specialisten uit de praktijk. Zo zijn wij in staat de laatste ontwikkelingen in het onderwijs te verwerken en innoverende materialen te ontwikkelen, passend bij het onderwijs van nu. Zo kunt u het beste uit uw leerlingen halen!

Zelfstandig werken. Ajodakt. Dit antwoordenboekje hoort bij het gelijknamige werkboek van de serie

Zelfstandig werken. Ajodakt. Dit antwoordenboekje hoort bij het gelijknamige werkboek van de serie Zelfstandig werken Ajodakt Dit antwoordenboekje hoort bij het gelijknamige werkboek van de serie 9 789074 080705 Informatieverwerking Groep 7 Antwoorden Auteur P. Nagtegaal ajodakt COLOFON Illustraties

Nadere informatie

Werkwoordspelling 2 Toelichting en Antwoorden

Werkwoordspelling 2 Toelichting en Antwoorden Werkwoordspelling 2 Toelichting en Antwoorden COLOFON Auteurs Frank Pollet Illustraties Liza-Beth Valkema Basisvormgeving LS Ontwerpers bno, Groningen Omslag illustratie Metamorfose ontwerpen BNO, Deventer

Nadere informatie

Stenvert. Rekenmeesters 5. Zelfstandig werken Rekenen Groep 7 Antwoorden. Zelfstandig werken Stenvert Rekenen Rekenmeesters 5 Antwoorden Groep 7

Stenvert. Rekenmeesters 5. Zelfstandig werken Rekenen Groep 7 Antwoorden. Zelfstandig werken Stenvert Rekenen Rekenmeesters 5 Antwoorden Groep 7 Zelfstandig werken Rekenen Groep 7 Antwoorden Stenvert maakt deel uit van ThiemeMeulenhoff Zelfstandig werken (Z). Dit bestaat uit een groot assor ment leermiddelen voor alle leerjaren. Op onze Z-site vindt

Nadere informatie

42 blok 6. Een huis inrichten. Teken de meubels in het huis. Plaats ze waar jij wilt. Vul in. Hoeveel eet elke hond? Hoeveel kilo vlees?

42 blok 6. Een huis inrichten. Teken de meubels in het huis. Plaats ze waar jij wilt. Vul in. Hoeveel eet elke hond? Hoeveel kilo vlees? 42 blok 6 C1 Een huis inrichten. Teken de meubels in het huis. Plaats ze waar jij wilt. C2 Vul in. Hoeveel eet elke hond? Hoeveel kilo vlees? Hoeveel pakken brokken? Hoeveel bakjes water? Fido 3 2 1 4

Nadere informatie

GOUDEN LESSEN 1. AARDAPPELS

GOUDEN LESSEN 1. AARDAPPELS GOUDEN LESSEN 1. AARDAPPELS Meten met gewicht Vincent Klabbers Een optelsom Om nooit meer te vergeten Leerzaam en aantrekkelijk Lessen voor de hele basisschool Een aanvulling op je vakmanschap Een Gouden

Nadere informatie

i n s t a p h a n d l e i d i n g

i n s t a p h a n d l e i d i n g jaargroep 7 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p h a n d l e i d i n g k o l o m s g e w i j s d e l e n Inleiding Het programma laat de leerlingen kennismaken met vernieuwende elementen

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Uitprobeerpakket Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

GOUDEN LESSEN 1. AARDAPPELS

GOUDEN LESSEN 1. AARDAPPELS GOUDEN LESSEN 1. AARDAPPELS Meten met gewicht Vincent Klabbers Een optelsom Om nooit meer te vergeten Leerzaam en aantrekkelijk Lessen voor de hele basisschool Een aanvulling op je vakmanschap Een Gouden

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Spelend leren, leren spelen

Spelend leren, leren spelen Spelend leren, leren spelen een werkboek voor kinderen en ouders Rudy Reenders, Wil Spijker & Nathalie van der Vlugt Spelend leren, een werkboek voor kinderen en ouders leren spelen Rudy Reenders, Wil

Nadere informatie

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie.

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Nederlands in beeld Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Vervolgmogelijkheid: Basiscursus 1 ISBN 9789461057228 www.nt2.nl

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

Training. Coachend begeleiden

Training. Coachend begeleiden Training Coachend begeleiden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Bertine Pruim Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Factor-E Coachend begeleiden

Nadere informatie

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn HOTEL HALLO Werkboek Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn, Amsterdam 2014, Uitgeverij Boom, Amsterdam, Kim Koelewijn Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde

Nadere informatie

06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I. Een Goed. Feedbackgesprek. Tussen kritiek en compliment. Wilma Menko

06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I. Een Goed. Feedbackgesprek. Tussen kritiek en compliment. Wilma Menko 06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I Een Goed Feedbackgesprek Tussen kritiek en compliment Wilma Menko 06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina II Een goede reeks ISBN Een goede vergadering 90 06 95017

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 8 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n a n t w o o r d e n Les 1 Seconden 1 Vul in. 1 uur = 60 1 minuut = 60 1 uur = 3600 maaltijd tijd

Nadere informatie

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Weerstand. J. Kuiper. Transfer Database

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Weerstand. J. Kuiper. Transfer Database Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal Reader Weerstand J. Kuiper Transfer Database ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair Onderwijs, Algemeen Voortgezet Onderwijs, Beroepsonderwijs en

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 4 naam: reken-wiskundemethode het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele en halve uren 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Teken de wijzers. 2 5 8 6 9

Nadere informatie

NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5

NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5 NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet

Nadere informatie

Competent talent in de praktijk

Competent talent in de praktijk Competent talent in de praktijk Competent talent in DE PRAKTIJK CURSISTENBOEK Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten Competent talent in de praktijk Cursistenboek Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten

Nadere informatie

C 1 C 2 C 3. 42 blok 6. Romeinse cijfers.

C 1 C 2 C 3. 42 blok 6. Romeinse cijfers. 42 blok 6 C 1 Romeinse cijfers. Amsterdam Dordrecht Nijmegen Gouda a Welk huis is ouder, het huis uit Dordrecht of het huis uit Amsterdam? b Hoelang staat het huis uit Nijmegen er al? c Het huis waar Sam

Nadere informatie

Marisca Milikowski. Dyscalculie en rekenproblemen. 20 obstakels en hoe ze te nemen

Marisca Milikowski. Dyscalculie en rekenproblemen. 20 obstakels en hoe ze te nemen Marisca Milikowski Dyscalculie en rekenproblemen 20 obstakels en hoe ze te nemen Dyscalculie en rekenproblemen Dyscalculie en rekenproblemen 20 obstakels en hoe ze te nemen Marisca Milikowski BOOM Voor

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I WISKUNDE. MAVO-D / VMBO-gt

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I WISKUNDE. MAVO-D / VMBO-gt UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: NIVEAU: WISKUNDE MAVO-D / VMBO-gt EXAMEN: 2002-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van!

Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van! Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van! Opgedragen aan Julia, Floris en Maurits. Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van! EEN VROLIJK BOEK VOOR KINDEREN WAARMEE ZIJ HUN OUDERS KUNNEN LEREN

Nadere informatie

0695019x_binnen 23-06-2004 12:40 Pagina I. Goed. Een. Tweegesprek. Mart Bakker

0695019x_binnen 23-06-2004 12:40 Pagina I. Goed. Een. Tweegesprek. Mart Bakker 0695019x_binnen 23-06-2004 12:40 Pagina I Een Goed Tweegesprek Mart Bakker I 0695019x_binnen 21-06-2004 11:51 Pagina II Een goede reeks ISBN Een goede vergadering 90 06 95017 3 Een goed feedbackgesprek

Nadere informatie

Begeleide interne stage

Begeleide interne stage Ik, leren en werken Begeleide interne stage Deel 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian van der Meijs Inhoudelijke redactie: Titel: Ik, leren

Nadere informatie

i n s t a p h a n d l e i d i n g

i n s t a p h a n d l e i d i n g jaargroep reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p h a n d l e i d i n g h e t t a f e l m o d e l Jaargroep instap Inleiding Middels het instapprogramma maken de leerlingen kennis met

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1 EXAMEN: 2002-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1 EXAMEN: 2002-I TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1 NIVEAU: HAVO EAMEN: 2002-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die

Nadere informatie

Training. Pr en communicatiemiddelen

Training. Pr en communicatiemiddelen Training Pr en communicatiemiddelen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Floortje Vissers Titel: Pr en communicatiemiddelen ISBN: 978 90 3724 122

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 5 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Rekenen met verhoudingen

Rekenen met verhoudingen Rekenen met verhoudingen Groep 6, 7 Achtergrond Leerlingen moeten niet alleen met de verhoudingstabel kunnen werken wanneer die al klaar staat in het rekenboek, ze moeten ook zelf een verhoudingstabel

Nadere informatie

Wondverzorging. Let op: het is belangrijk om precies deze schrijfwijze aan te houden, dus met tussenstreepjes.

Wondverzorging. Let op: het is belangrijk om precies deze schrijfwijze aan te houden, dus met tussenstreepjes. M Wondverzorging Website In de oorspronkelijke uitgave van Wondverzorging was een cd-rom toegevoegd met aanvullend digitaal materiaal. Vanaf deze editie is echter al dit aanvullende materiaal vindbaar

Nadere informatie

i n s t a p h a n d l e i d i n g

i n s t a p h a n d l e i d i n g jaargroep 8 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p h a n d l e i d i n g k o l o m s g e w i j s o p t e l l e n e n a f t r e k k e n Jaargroep instap Inleiding Het instapprogramma

Nadere informatie

Kies 1 SANDER HEEBELS MENNO BEEKHUIZEN PETRI BENSCHOP ANNE-MARIE BRUNEN MARIEKE STRIK HANNEKE SCHOTTERT

Kies 1 SANDER HEEBELS MENNO BEEKHUIZEN PETRI BENSCHOP ANNE-MARIE BRUNEN MARIEKE STRIK HANNEKE SCHOTTERT Kies 1 Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS MENNO BEEKHUIZEN PETRI BENSCHOP ANNE-MARIE BRUNEN MARIEKE STRIK HANNEKE SCHOTTERT Heb je een leeshandicap en wil je dit boek in een toegankelijke leesvorm,

Nadere informatie

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Cursus Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman en Floortje Vissers Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht.

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht. De taaltrap De taaltrap bestaat uit: een lesboek; veel foto s en tekeningen; 20 lessen met veelgebruikte schooltaalwoorden en zinnen; eenvoudige grammaticale oefeningen; een audio cd. Het boek is opgedeeld

Nadere informatie

C 1 C 2 C 3. les 1. 2 blok 4. Leg de figuren. Samen bespreken. a b c

C 1 C 2 C 3. les 1. 2 blok 4. Leg de figuren. Samen bespreken. a b c 2 blok 4 les 1 C 1 Leg de figuren. Samen bespreken. a b c d C 2 Leg de figuren. Samen bespreken. a b c C 3 Leg nog meer figuren. Samen bespreken. a Maak een huis. b Maak een boot. c Bedenk zelf een figuur.

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat

Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat bijvoorbeeld Exemplarische opleidingsdidactiek voor taalonderwijs op de basisschool Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat Bart van der Leeuw (red.) Jo van den Hauwe (red.) Els Moonen Ietje Pauw Anneli

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 5 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 6 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 4 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie

Training. Zakelijk communiceren

Training. Zakelijk communiceren Training Zakelijk communiceren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN Het zelfstudiepakket Zelf starten met Nederlands is ontwikkeld door Uitgeverij Boom in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I D

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I D UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I D VAK: NIVEAU: EXAMEN: WISKUNDE MAVO 2001-I D De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Sleutel bij hoofdstuk 1

Sleutel bij hoofdstuk 1 Sleutel bij hoofdstuk 1 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke Jacobs u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2012 Deze sleutel hoort bij

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN:

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN: UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN: VAK: NIVEAU: Economie Mavo D EXAMEN: 2001-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina I. Goede. Een. Zin. Yolanda Mante Laura Vening

06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina I. Goede. Een. Zin. Yolanda Mante Laura Vening 06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina I Een Goede Zin Yolanda Mante Laura Vening I 06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina II Een goede reeks ISBN Een goede vergadering 90 06 95017 3 Een goed feedbackgesprek

Nadere informatie

i n s t a p h a n d l e i d i n g

i n s t a p h a n d l e i d i n g jaargroep 8 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p h a n d l e i d i n g k l o k k i j k e n Inleiding Het programma laat de leerlingen kennismaken met vernieuwende elementen uit de

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Kies 2 Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Heb je een leeshandicap en wil je dit boek in een toegankelijke leesvorm, bel dan Dedicon: 0486-486486,

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Uitprobeerpakket Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Rondkomen

Ik en de maatschappij. Rondkomen Ik en de maatschappij Rondkomen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Jacobien Ubbink, Tessel Mulder Philein Educatieve Teksten Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Product ontwerpen en 3D printen

Product ontwerpen en 3D printen Profielvak Dienstverlening en Producten Product ontwerpen en 3D printen Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: COLOFON Uitgeverij:

Nadere informatie

Rekenen. D. Brouwer-van Hulst. A. Driessens

Rekenen. D. Brouwer-van Hulst. A. Driessens Rekenen Rekenen D. Brouwer-van Hulst A. Driessens Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 Ó 2008 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Wegwijs in Windows 7 Wegwijs in internet Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Windows Live Mail downloaden

Nadere informatie

School en echtscheiding

School en echtscheiding School en echtscheiding Alledaagse begeleiding binnen een schoolbreed beleid Angelique van der Pluijm en Margit Grevelt School en echtscheiding Alledaagse begeleiding binnen een schoolbreed beleid Angelique

Nadere informatie

Training. Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers

Training. Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers Training Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje

Nadere informatie

Toetsvragen bij domein 5 Begrijpend lezen

Toetsvragen bij domein 5 Begrijpend lezen bijvoorbeeld Exemplarische opleidingsdidactiek voor taalonderwijs op de basisschool Toetsvragen bij domein 5 Begrijpend lezen Bart van der Leeuw (red.) Jo van den Hauwe (red.) Els Moonen Ietje Pauw Anneli

Nadere informatie

a a Leg 3 getallen van 2 cijfers en tel ze op. b d Bedenk sommen waar 180 uitkomt. Meer antwoorden. b Uit welke som komt 103?

a a Leg 3 getallen van 2 cijfers en tel ze op. b d Bedenk sommen waar 180 uitkomt. Meer antwoorden. b Uit welke som komt 103? les 4 blok 5 4 Hoeveel kilogram samen? Eerst schatten. a a 64 kg b 164 kg 3 2 k g 232 kg 1 5 k g 115 kg 1 1 1 k g 511 kg c 8 kg 32 kg 125 kg 244 kg b d 16 kg 185 kg 143 kg 495 kg CD2 Maak sommen met deze

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Thuis in Word 2010 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge Marian Ponsioen-van der Hulst bussum 2011 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Word 2010 van Hannie van Osnabrugge en Marian

Nadere informatie

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren.

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren. Fase 1 Reflectie week 1 Wat gedaan De eerste week meteen alleen voor een nieuwe klas en een nieuwe les opstarten. Hoe zullen de leerlingen reageren? Hoe hoog is het niveau? Hoe is de werkhouding? Zijn

Nadere informatie

Toetsvragen bij domein 6 Stellen

Toetsvragen bij domein 6 Stellen bijvoorbeeld Exemplarische opleidingsdidactiek voor taalonderwijs op de basisschool Toetsvragen bij domein 6 Stellen Bart van der Leeuw (red.) Jo van den Hauwe (red.) Els Moonen Ietje Pauw Anneli Schaufeli

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 1 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Praktische sectororiëntatie. Techniek

Praktische sectororiëntatie. Techniek Praktische sectororiëntatie Techniek Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Tessel Mulder Titel: Praktische sectororiëntatie

Nadere informatie

ISBN 978-90-78688-03-7 Eerste druk, derde oplage

ISBN 978-90-78688-03-7 Eerste druk, derde oplage 2008 Leskist.nl, Noordhorn Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige

Nadere informatie

Frankenstein. Mary Shelley

Frankenstein. Mary Shelley Frankenstein Frankenstein maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208

Nadere informatie

rekenboek 6a taken 507019

rekenboek 6a taken 507019 rekenboek 6a taken 507019 Blok 2 Week 1 Taak 1 Werken met getallen. a Neem het schema over en vul in: b Schrijf het getal in woorden: D H T E 3141 driehonderdzes 687 vierduizend acht 5870 veertienhonderdeenentachtig

Nadere informatie

Leercoaching in het hbo. Student

Leercoaching in het hbo. Student Leercoaching in het hbo Student Leercoaching in het hbo Student Een kapstok om jezelf uit te dagen de regie over je leren te nemen Jette van der Hoeven 2e druk Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 Ó 2009

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in PowerPoint 2010 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2011 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in PowerPoint 2010 van Hannie van

Nadere informatie

De drie zakenmanagers

De drie zakenmanagers LES De drie zakenmanagers Heeft iemand jou ooit iets heel waardevols toevertrouwd? Wat heb je ermee gedaan? Was de persoon die het jou had gegeven blij met wat je ermee gedaan had? (zie Matteüs 25:4-28;

Nadere informatie

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Lenzen. J. Kuiper. Transfer Database

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Lenzen. J. Kuiper. Transfer Database Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal Reader Lenzen J. Kuiper Transfer Database ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair nderwijs, Algemeen Voortgezet nderwijs, Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie

Nadere informatie

Activiteiten uitvoeren

Activiteiten uitvoeren Activiteiten uitvoeren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Hanneke Jansen Inhoudelijke redactie: Patricia Streng Eindredactie: Astrid Habraken

Nadere informatie

Project. Ondernemerschap in welzijnswerk

Project. Ondernemerschap in welzijnswerk Project Ondernemerschap in welzijnswerk Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Miriam de Heer Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Ondernemerschap

Nadere informatie

Keuzevak Milieu, hergebruik en duurzaamheid. Duurzaam consumeren en produceren

Keuzevak Milieu, hergebruik en duurzaamheid. Duurzaam consumeren en produceren Keuzevak Milieu, hergebruik en duurzaamheid Duurzaam consumeren en produceren COLOFON Uitgeverij: Auteur(s): Inhoudelijke redactie: Illustraties: Foto s: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in Excel 2010 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2011 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in Excel 2010 van Hannie van Osnabrugge.

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: HAVO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Training. Interdisciplinair samenwerken

Training. Interdisciplinair samenwerken Training Interdisciplinair samenwerken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E

Nadere informatie

Bibliotheek Mysterie

Bibliotheek Mysterie Bibliotheek Mysterie Eerste druk, 2014 2014 Nicole van Oudheusden isbn: 9789048432257 nur: 284 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Thuis in Windows 7 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Windows 7 van Hannie van Osnabrugge. 2010 Hannie van Osnabrugge Alle rechten

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

INSIGHT Rekentoets. Spoorboekje. Tijd voor rekenen!

INSIGHT Rekentoets. Spoorboekje. Tijd voor rekenen! INSIGHT Rekentoets Spoorboekje Tijd voor rekenen! Colofon Titel: Subtitel: Uitgave door: Adres: Insight Rekentoets Spoorboekje AMN b.v. Arnhem Oude Oeverstraat 120 6811 Arnhem Tel. 026-3557333 info@amn.nl

Nadere informatie

Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter.

Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter. 70 blok 5 les 23 C 1 Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 60 981 540 C 2 Welke maten horen erbij? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

PRAKTISCHE SECTORORIËNTATIE. Economie en Handel

PRAKTISCHE SECTORORIËNTATIE. Economie en Handel PRAKTISCHE SECTORORIËNTATIE Economie en Handel Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Tessel Mulder, Philein Educatieve Teksten Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Ouderschap in Ontwikkeling

Ouderschap in Ontwikkeling Ouderschap in Ontwikkeling Ouderschap in Ontwikkeling. De kracht van alledaags ouderschap. Carolien Gravesteijn Ouderschap in Ontwikkeling. De kracht van alledaags ouderschap. Carolien Gravesteijn Ouderschap

Nadere informatie

Het Land van Oct. Marte Koning Frans Ballering. Vierkant voor Wiskunde Wiskundeclubs

Het Land van Oct. Marte Koning Frans Ballering. Vierkant voor Wiskunde Wiskundeclubs Het Land van Oct Marte Koning Frans Ballering Vierkant voor Wiskunde Wiskundeclubs Hoofdstuk 1 Inleiding Hoi, ik ben de Vertellende Teller, en die naam heb ik gekregen na mijn meest bekende reis, de reis

Nadere informatie

Kennismaken met het werkveld

Kennismaken met het werkveld Kennismaken met het werkveld Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Gerda Verhey, Freda Kamphuis Inhoudelijke redactie: Jessica Satink Verbeek, Ludo

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: WISKUNDE B 1,2 EXAMEN: 2001-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: WISKUNDE B 1,2 EXAMEN: 2001-I UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: WISKUNDE B 1,2 NIVEAU: HAVO EXAMEN: 2001-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Ondersteuning bieden bij emotionele problemen

Ondersteuning bieden bij emotionele problemen Ondersteuning bieden bij emotionele problemen > Inhoud > Cursus: Emoties: Soms heerlijk! Soms lastig! 5 > Tekstbron: Bieden van ondersteuning bij emotionele problemen 36 > Project: Film over goed en fout

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING FILM DE CONCURRENTEN

DOCENTENHANDLEIDING FILM DE CONCURRENTEN DOCENTENHANDLEIDING FILM DE CONCURRENTEN Colofon Auteur: Met dank aan: Ton Bielderman Stefan Vollering, Pablo Amador Sanchez, Loes Broer-Nieuwenhuis, Judith van Tartwijk Vormgeving, opmaak: Uitgeverij

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Extra les: Verzekeringen

Extra les: Verzekeringen Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen Extra les: Verzekeringen Dorothé Pietersma u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2009 Deze extra les over verzekeringen hoort bij Zwart op wit.

Nadere informatie

1 Hele getallen. Rekenen en wiskunde uitgelegd Kennisbasis voor leerkrachten basisonderwijs. Uitwerkingen van de opgaven bij de basisvaardigheden

1 Hele getallen. Rekenen en wiskunde uitgelegd Kennisbasis voor leerkrachten basisonderwijs. Uitwerkingen van de opgaven bij de basisvaardigheden Rekenen en wiskunde uitgelegd Kennisbasis voor leerkrachten basisonderwijs Uitwerkingen van de opgaven bij de basisvaardigheden 1 Hele getallen Peter Ale Martine van Schaik u i t g e v e r ij c o u t i

Nadere informatie

Extra les: Internetbankieren

Extra les: Internetbankieren Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen Extra les: Internetbankieren Dorothé Pietersma u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2009 Deze extra les over internetbankieren hoort bij Zwart

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Online

Ik en de maatschappij. Online Ik en de maatschappij Online Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Mieke Lens Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie: Daphne Ariaens Titel:

Nadere informatie

Microsoft Security Essentials downloaden

Microsoft Security Essentials downloaden Wegwijs in internet Thuis in Windows Vista Thuis in Windows 7 Microsoft Security Essentials downloaden Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Microsoft Security

Nadere informatie