2. Projectomschrijving 6 3. Website & lespakket 7 4. Eindtermen Spelbord en spelkaarten HIV & soa 63

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2. Projectomschrijving 6 3. Website & lespakket 7 4. Eindtermen 8. 2. Spelbord en spelkaarten 23. 2. HIV & soa 63"

Transcriptie

1 lespakket

2 Lespakket Dicht bij mijn bed show Inhoudsopgave 1. Inleiding 5 2. Projectomschrijving 6 3. Website & lespakket 7 4. Eindtermen 8 5. PIKASOLL 9 1. RELATIes Spel Reis rond de wonderlijke wereld der relaties Spelbord en spelkaarten HIV & soa Hiv en soa quiz Je bent jong en je hebt hiv! Seksuele voorlichting in Nicaragua Condooms shoppen Stigma & taboe De Goed-Nieuws-Krant Cartoons GEZINSPLANNIng Veilig moeder worden Tussen meisje en moeder Tienerouders in de wereld Tienervaders wereldwijd Kleur bekennen SEKSUEEL GEWELd Seksueel geweld: basic facts Mag da(t)? Over mijn grens? Mythes seksueel geweld REPLY: MILLENNIUMDOELSTELLINGEN EN SEKSUELE rechten 165 Deel 1: Millenniumdoelstellingen Beeld je in dat MDG-nieuwtjes Tijd voor actie! Stand van zaken Link je gek! // Intro

3 deel 2: Seksuele en reproductieve rechten Jouw rechten Erg, erger, ergst 222 COLOFON Hoofdredactie Marinka De Rycke Redactie Boris Cruyssaert, Marinka De Rycke en Lut Joris Eindredactie Boris Cruyssaert Inhoudelijk advies Bart Degryse, Thomas Demyttenaere, Erika Frans, Wim Van de Voorde, Lies Verhetsel en Wouter Vanloot Met dank aan De leerkrachten van de Antwerpse Provinciale Scholen, de Sensoa-projectgroep, Eveline De Bie en Katrien Vermeire Ontwerp & opmaak Lieven Jacobs Fotoredactie Lieven Jacobs en Stijn Provoost V.U. Chris Lambrechts, Kipdorpvest 48a, 2000 Antwerpen Versie Oktober 2011 Een uitgave van Sensoa vzw 2011 Sensoa Toestemming is vereist voor overname van de teksten, op welke wijze ook De Vlaamse Overheid kan niet verantwoordelijk gesteld worden voor de inhoud van dit lespakket. Intro // 3

4 Lespakket Dicht bij mijn bed show 4 // Intro

5 1. Inleiding Jongeren leven vandaag in een sterk geglobaliseerde wereld. Internet, reizen, migratie... maken dat jongeren meer dan ooit in contact komen met andere culturen en andere jongeren. Deze globalisering maakt dat jongeren in een complexe, sociale omgeving leven. Maar tegelijk biedt de globalisering mogelijkheden om met jongeren na te denken over hun visie en rol in die samenleving. Via discussies over aspecten van deze globale samenleving waarin ze geïnteresseerd zijn, kunnen ze aangemoedigd worden om tot een nieuwe visie en handelen te komen. Seksualiteit is één van de aspecten die jongeren sterk bezighoudt. Dit is in Vlaanderen zo, maar uiteraard geldt dit voor jongeren over de hele wereld. Seksualiteit en relaties zijn immers beide belangrijke aspecten in de ontwikkeling en persoonlijke leefwereld van jongeren. De ontwikkeling van het lichaam, de eerste verliefdheid, zich aangetrokken voelen tot een ander, keuzes maken, respecteren van de ander zijn/haar gevoelens, veilig vrijen... Het zijn allemaal onderwerpen waar jongeren veel vragen bij hebben en waarbij ze volop op zoek gaan naar antwoorden en oplossingen. Daarnaast hechten jongeren veel belang aan hun rechten en hebben ze een sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel. Ze zijn vaak ook op zoek naar een eigen positie in deze globale maatschappij en willen zich vaak zinvol inzetten voor een betere wereld. Met dit project willen we inpikken op deze verschillende aspecten van de leefwereld van jongeren en via hun eigen referentiekader hun kennis, vaardigheden en attitudes over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten ontwikkelen. We willen dan ook bijdragen tot de mondiale vorming van jongeren, aansluitend op de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen. Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van jongeren ontbreken naar onze mening in het huidige aanbod van mondiale vorming of komt slechts fragmentair aan bod. We willen met dit project jongeren uit het secundair onderwijs bereiken en pakken dit op een holistische wijze aan. We kaderen de thema s in het bredere geheel van de Millenniumdoelstellingen, de universele rechten van de mens met toespitsing op de rechten van jongeren inzake seksuele en reproductieve gezondheid en principes van sociale rechtvaardigheid en solidariteit. Intro // 5

6 Lespakket Dicht bij mijn bed show 2. Projectomschrijving Dit project vertaalt de Millenniumdoelstellingen (MDG s) naar jongeren in Vlaanderen door ze te linken aan seksuele gezondheid, een thema dat hen nauw aan het hart ligt. We ontwikkelden een educatieve website voor jongeren en een digitaal lespakket voor leerkrachten over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van jongeren in het Zuiden. Het project wordt gefinancierd door de Vlaamse Overheid en de Provincie Antwerpen. Twee algemene doelstellingen staan centraal: Vlaamse jongeren zijn gesensibiliseerd over de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, inclusief hiv/aids, van jongeren in het Zuiden. Leerlingen beschikken over handige instrumenten en voorbeelden om vorm te geven aan hun engagement. We richten ons op jongeren van 15 tot 18 jaar. Om de website en het lespakket in een bevattelijke en voor jongeren aantrekkelijke format te gieten, kiezen we ervoor om al deze aspecten via specifiek geselecteerd beeldmateriaal aan te kaarten. Het gebruik van beeldmateriaal heeft immers een aantal belangrijke educatieve en didactische voordelen. Het project verliep in twee fasen, waarbij er eerst een pilootproject was in de Antwerpse Provinciale scholen. In een tweede fase is er nu na een grondige evaluatie en herwerking van de website en het lespakket, een uitbreiding naar andere Vlaamse provincies en andere onderwijsnetten voorzien. Na afloop van het project zal de vorming opgenomen worden in het vormingsaanbod van Sensoa, waardoor die beschikbaar blijft voor geïnteresseerde scholen en leerkrachten. Ook de plukmap met methodieken zal na afloop van het project beschikbaar blijven. 6 // Intro

7 3. Website & lespakket 1. Website De website bevat beeldmateriaal, achtergrondinformatie, getuigenissen, links naar andere sites, suggesties voor eigen initiatieven, een quiz en het lespakket. De interactieve quiz met Sean Dhondt als quizmaster bestaat uit 5, 10 of 15 vragen die je samen met je leerlingen in de klas kan doen. Je kan deze quiz online doen of op voorhand downloaden zodat je het offline met je leerlingen kan spelen. Bij de offline versie kan je elke vraag bespreken en eventueel teruggaan naar een vorige vraag, de online versie kan je enkel spelen als een echte quiz. Terugkeren naar een vorige vraag of elk mogelijk antwoord bespreken is dus niet mogelijk. 2. Lespakket Het digitaal lespakket bevat instrumenten en methodieken voor het lesgeven over en het begeleiden van jongeren omtrent seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) in een globale context. De oefeningen en bijhorende fact sheets zijn verdeeld over 5 thema s: Millenniumdoelstellingen en Seksuele rechten, Relaties, Hiv & Soa, Gezinsplanning en Seksueel geweld. De filmpjes die nodig zijn om bepaalde oefeningen te doen vind je op Lespakket RELATIES lespakket HIV & SOA GEZINSPLANNING SEKSUEEL GEWELD MILLENNIUMDOELSTELLINGEN EN SEKSUELE RECHTEN Intro // 7

8 Lespakket Dicht bij mijn bed show 4. Eindtermen Dit digitaal lespakket komt tegemoet aan verschillende vakoverschrijdende eindtermen voor het secundair onderwijs: Context 1: Lichamelijke gezondheid en veiligheid 9 De leerlingen nemen voorzorgsmaatregelen tegen risicovol lichamelijk contact Context 2: Mentale gezondheid 4 De leerlingen aanvaarden en verwerken hun seksuele ontwikkeling en veranderingen in de puberteit 5 De leerlingen kunnen zich uiten over en gaan respectvol om met vriendschap, verliefdheid, seksuele identiteit en geaardheid, seksuele gevoelens en gedrag Context 3: Sociorelationele ontwikkeling 6 De leerlingen doorprikken vooroordelen, stereotypering, ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik 7 De leerlingen bespreken opvattingen over medische, psychische en sociale aspecten van samenlevingsvormen, veilig vrijen, gezinsplanning, zwangerschap en zwangerschapsafbreking Context 5: Politiek-juridische samenleving 2 De leerlingen passen inspraak, participatie en besluitvorming toe in reële schoolse situaties 3 De leerlingen tonen het belang en dynamisch karakter aan van mensen- en kinderrechten 4 De leerlingen zetten zich actief en opbouwend in voor de eigen rechten en die van anderen 13 De leerlingen geven voorbeelden die duidelijk maken hoe de mondialisering voordelen, problemen en conflicten inhoudt Context 6: Socio-economische samenleving 2 De leerlingen toetsen de eigen opvatting aan de verschillende opvattingen over welzijn en verdeling van welvaart 3 De leerlingen zetten zich in voor de verbetering van het welzijn en de welvaart in de wereld 8 De leerlingen geven kenmerken, mogelijke oorzaken en gevolgen van armoede aan Context 7: Socioculturele samenleving 1 De leerlingen beschrijven de dynamiek in leef- en omgangsgewoonten, opinies, waarden en normen in eigen en andere sociale en culturele groepen 2 De leerlingen gaan constructief om met verschillen tussen mensen en levensopvattingen 3 De leerlingen illustreren het belang van sociale samenhang en solidariteit 8 // Intro

9 5. PIKASOLL Het letterwoord PIKASOLL staat voor een aantal afspraken die je met de groep maakt vóór je aan een les begint. Doelstellingen Een sfeer van veiligheid in de groep creëren. Het vertrouwen van de leerlingen winnen en het onderling vertrouwen tussen de leerlingen vergroten. Werkwijze Vraag de groep zich tijdens en na de les(sen) aan enkele afspraken te houden. Schrijf de letters P, I, K, A, S, O, L en L onder elkaar op het bord. Vul letter per letter het kernwoord van de afspraak aan en leg uit welke afspraak er geldt. Zorg ervoor dat de regels tijdens de les goed zichtbaar zijn en blijven, zodat er steeds naar verwezen kan worden. Of bezorg elke deelnemer een hand-out met daarop de afspraken. Materiaal Bord Hand-out PIKASOLL Intro // 9

10 Lespakket Dicht bij mijn bed show LL Hand-out PIKASOLL Tijdens en na de les(sen) houden we ons aan de volgende afspraken: P Privacy Persoonlijke informatie is vertrouwelijk en blijft binnen de groep. I Ik-vorm We praten over onszelf, onze gevoelens en ervaringen, opvattingen We zijn open en eerlijk in wat we vertellen. K Kies Kies wat je wel en niet vertelt. Niet alles is voor alle oren bedoeld. Je mag je gevoelens en gedachten voor jezelf houden. A Actief Wees actief in het groepsgebeuren. Je krijgt de kans om zelf te bepalen waarover het gaat. Wacht dus niet af tot iemand anders iets inbrengt. S Seksualiteit Seksualiteit is een zeer ruim begrip en iedereen gaat er anders mee om. Je kan er ook over meepraten als je nog nooit gevreeën hebt, want je hebt er vast al eens over nagedacht of je seksueel aangetrokken gevoeld tot iemand. Er zijn grote verschillen tussen culturen en mensen (mannen en vrouwen, jong en oud) in de wijze waarop ze met seks omgaan. O Oriëntatie Mensen kunnen heteroseksueel, homoseksueel, lesbisch of biseksueel zijn. Welke seksuele oriëntatie je ook hebt, iedereen is uniek en verdient respect. L Luisteren Luisteren is belangrijk, niet alleen praten. L Lachen Humor is belangrijk. Het is soms een middel om geladen onderwerpen te ontmijnen. Uitlachen kan niet. 10 // Intro

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 00) VOOR DE DERDE GRAAD AANSLUITING BIJ DE VAKKEN De ethische matri aardrijkskunde biologie ecologie economie

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 200) VOOR DE EERSTE GRAAD 2 2 AANSLUITING BIJ DE VAKKEN aardrijkskunde biologie sociaal-economische initiatie

Nadere informatie

Educatief materiaal om te werken rond relaties en seksualiteit met de bijhorende VOET

Educatief materiaal om te werken rond relaties en seksualiteit met de bijhorende VOET 1 Educatief materiaal om te werken rond s en seksualiteit met de bijhorende VOET Beddengoed, voorbehoedmiddelengids voor jongeren Een heldere en leerrijke brochure, bruikbaar in klasverband. Het boekje

Nadere informatie

DEEL 1: HET VOET-BELEID

DEEL 1: HET VOET-BELEID -INSTRUMENT SO DEEL 1: HET -BELEID Hoe zorgt de school ervoor dat alle vakoverschrijdende eindtermen voor álle leerlingen worden nagestreefd? A. DOELGERICHT? Is er een visie t.a.v.? Heeft de school een

Nadere informatie

Wervelende. Voorlichtingsshow

Wervelende. Voorlichtingsshow De Wervelende Voorlichtingsshow Introductieles/Omkadering 1. HINTS Doelstelling: Taal en termen kennen. Werkwijze: Om beurten krijgt men een woord in het oor gefluisterd door de begeleider De deelnemer

Nadere informatie

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Deze infobrochure bevat een inhoudelijke beschrijving van de workshop en zijn doelstellingen. Ten tweede vinden begeleidende leraren

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Jaarplan Jaarplan PAV 5dejaar

Jaarplan Jaarplan PAV 5dejaar Schooljaar 2011-2012 Leerkracht(en): Vak: Klassen: Ann Debecker, Sonia Mannaerts, Carine Peeters, Ivo Thyssen, Jo Vonckx Jaarplan PAV 5dejaar 5GK, 5RK1, 5RK2 Schooljaar: 2011-2012 Algemene gegevens Leerjaar

Nadere informatie

Interactieve rondleiding SO

Interactieve rondleiding SO Interactieve rondleiding SO Heilige Plaatsen Tijdens deze interactieve rondleidingen ontdekken jongeren uit het secundair onderwijs de verschillen en gelijkenissen tussen de drie religies. Meer specifiek

Nadere informatie

IN SAMENHANG LEZEN Meer voorbeelden

IN SAMENHANG LEZEN Meer voorbeelden IN SAMENHANG LEZEN Meer voorbeelden Twee extra voorbeelden Volgende teksten gaan over twee scholen die beide hun leerlingen leren omgaan met verscheidenheid. De eerste legt daarbij een andere focus dan

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

De leerlingen: begrijpen dat bij een oorlog veel meer komt kijken dan alleen veldslagen tussen heldhaftige soldaten.

De leerlingen: begrijpen dat bij een oorlog veel meer komt kijken dan alleen veldslagen tussen heldhaftige soldaten. 1. DOELGROEP Dit educatief spel werd in de eerste plaats ontwikkeld met het jeugdwerk voor ogen. Het is dan ook een typisch chiro- of scoutsspel geworden voor 12- tot 16- jarigen in groep. Toch leent dit

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Economie AO AV 002 Protocol Datum: 25 juli 2006 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 27 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 5 1.1 Korte beschrijving... 5 1.1.1 Inhoud...

Nadere informatie

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP STUDIO GLOBO Danke Blanke Danke DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO BuSO KORTE

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Humane Wetenschappen ASO2 AO AV 003 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 27 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 5 1.1 Korte beschrijving... 5 1.1.1 Inhoud... 5 1.1.2 Modules...

Nadere informatie

Vakoverschrijdende Eindtermen. Secundaire school

Vakoverschrijdende Eindtermen. Secundaire school Secundaire school 11 januari 2010 MOTIVERING VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN De hieronder beschreven vakoverschrijdende eindtermen verschillen enkel voor ICT van de door het Vlaams parlement bekrachtigde

Nadere informatie

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk!

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk! In de les praten over relaties en seksualiteit Hoe maak je het makkelijk en leuk! Hoe kunt u leerlingen ondersteunen en leert u hen verantwoorde keuzes te maken op het gebied van relaties en seksualiteit?

Nadere informatie

Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 6 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

Economie. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Economie. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 7 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL

WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP: HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL. Beleef de schoonheid in Afrika DOELGROEP : Kleuter / Lager Onderwijs 3

Nadere informatie

Onderzoek Wereldproblemen en Seks

Onderzoek Wereldproblemen en Seks Onderzoek Wereldproblemen en Seks 1V Jongerenpanel 24 oktober 2014 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek in samenwerking met dance4life, gehouden van 15 tot en met 23 oktober 2014, deden 1641 jongeren

Nadere informatie

Holebi. transgender. Je bent wie je bent!

Holebi. transgender. Je bent wie je bent! Holebi en transgender Je bent wie je bent! Alles over holebi en transgender Holebifoon Voor vragen over holebiseksualiteit. Je kan er ook discriminatie melden tel. 0800 99 533 www.holebifoon.be Çavaria

Nadere informatie

Holebi. transgender. Je bent wie je bent!

Holebi. transgender. Je bent wie je bent! Holebi en transgender Je bent wie je bent! Alles over holebi en transgender Holebifoon Voor vragen over holebiseksualiteit. Je kan er ook discriminatie melden tel. 0800 99 533 www.holebifoon.be Çavaria

Nadere informatie

Samen 11 miljoen. Tools voor werken met jongeren: Handleiding

Samen 11 miljoen. Tools voor werken met jongeren: Handleiding Samen 11 miljoen Tools voor werken met jongeren: Handleiding GoodPlanet Sinds 1997 inspireert GoodPlanet Belgium jong en oud om een duurzame samenleving te realiseren, door positieve acties te ondernemen

Nadere informatie

Vandaag staan wij aan de start van het implementeren van een uniek ONDERWIJSPROJECT in de Vlaamse scholen.

Vandaag staan wij aan de start van het implementeren van een uniek ONDERWIJSPROJECT in de Vlaamse scholen. Vandaag staan wij aan de start van het implementeren van een uniek ONDERWIJSPROJECT in de Vlaamse scholen. Sedert januari 2015 sloegen Edhuca Mexico, Edhuca Aalst en Steunpunt Welzijn vzw de handen in

Nadere informatie

Moderne Talen - Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Moderne Talen - Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 12 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP: DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost- Afrikaanse keuken DOELGROEP : Kleuter

Nadere informatie

Seksualiteit: Grenzen en Wensen

Seksualiteit: Grenzen en Wensen IJBURGCOLLEGE.NL Seksualiteit: Grenzen en Wensen Leerlingen handleiding Michiel Kroon Lieve leerling, Het is belangrijk om op een open en goede manier over seks te kunnen praten. De lessenserie die in

Nadere informatie

Economie - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Economie - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 10 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

Wetenschappen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Wetenschappen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 14 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

Moderne Talen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Moderne Talen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 13 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE _ Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Jongeren in Afrika DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type

Nadere informatie

Bij het onderdeel rouwkoffer kunt u de materialen vinden die hierrond uitgewerkt zijn.

Bij het onderdeel rouwkoffer kunt u de materialen vinden die hierrond uitgewerkt zijn. Bij het onderdeel rouwkoffer kunt u de materialen vinden die hierrond uitgewerkt zijn. Wij beschikken ook over een databank met een heleboel spellen rond welbevinden. Al deze spelen kunnen gratis uitgeleend

Nadere informatie

Duur: 1 lesuur. Doelstellingen: De weergegeven doelstellingen baseren zich op de eindtermen van het leerplan secundair onderwijs (D:2003/0279/001).

Duur: 1 lesuur. Doelstellingen: De weergegeven doelstellingen baseren zich op de eindtermen van het leerplan secundair onderwijs (D:2003/0279/001). Lesschema les 1 Doelgroep: Bij voorkeur 3 e graad Duur: 1 lesuur Lesonderwerp: Komen Eten?! inleiding bij het lesthema Doelstellingen: De weergegeven doelstellingen baseren zich op de eindtermen van het

Nadere informatie

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002)

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER Interviewernummer : INTCODE WZARCH INDID Module INTIMITEIT (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) Personen geboren vóór 1986. Betreft persoonnummer : P09PLINE (zie

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

Body Art. Tatoeages, piercings, lichaamsbeschildering, scarificaties overal ter wereld versieren mensen hun lichaam.

Body Art. Tatoeages, piercings, lichaamsbeschildering, scarificaties overal ter wereld versieren mensen hun lichaam. Interactieve rondleiding 4 de,5 de en 6 de jaar SO Body Art Tatoeages, piercings, lichaamsbeschildering, scarificaties overal ter wereld versieren mensen hun lichaam. De vraag die hierbij centraal staat:

Nadere informatie

Kinderrechten- en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten!

Kinderrechten- en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten! Kinderrechten- en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten! samen voor kinderen 2 2 Waarom is het belangrijk om leerlingen en leerkrachten te sensibiliseren over de Rechten van het Kind?

Nadere informatie

STUDIEDAG RELATIONELE EN SEKSUELE VORMING (1) VERSLAG HANDBOEK VOOR SECUNDAIR ONDERWIJS 29 MAART 2011

STUDIEDAG RELATIONELE EN SEKSUELE VORMING (1) VERSLAG HANDBOEK VOOR SECUNDAIR ONDERWIJS 29 MAART 2011 STUDIEDAG RELATIONELE EN SEKSUELE VORMING HANDBOEK VOOR SECUNDAIR ONDERWIJS 29 MAART 2011 In het kader van de opdracht voor Didactiek van gedrags-en maatschappijwetenschappen ben ik naar de studiedag van

Nadere informatie

Onderzoek Veilig of niet?

Onderzoek Veilig of niet? Onderzoek Veilig of niet? 06 februari 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 24 januari tot 04 februari 2013, deden 2.261 jongeren mee. Het onderzoek is gehouden in samenwerking

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl3 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding AO BE 20 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) 1.1.1.1 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Communicatie 020 BVR Pagina 1 van 17 Inhoud 2 Opleiding... 3 2.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 2.2

Nadere informatie

Tell Me and I Will Forget Show Me and I May Remember Involve Me and I Will Understand

Tell Me and I Will Forget Show Me and I May Remember Involve Me and I Will Understand Tell Me and I Will Forget Show Me and I May Remember Involve Me and I Will Understand Confucius Wat doet dance4life? Informeren en activeren! Een wereld zonder hiv en aids is mogelijk. Voor de oplossingen

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

Met dank aan Actieterrein kinderen, jongeren en hun ouders, Bart Degryse, Katrien Vermeire, Erika Frans en Annelore Van de Ginste.

Met dank aan Actieterrein kinderen, jongeren en hun ouders, Bart Degryse, Katrien Vermeire, Erika Frans en Annelore Van de Ginste. Colofon Sensoa Kipdorpvest 48, 2000 Antwerpen Meersstraat 138 D, 9000 Gent www.sensoa.be Gratis bijlage bij Frans E., Werkmap Goede Minnaars, Gent, VCGSO, 2000 D/2000/5801/2 NUGI 735/724 Trefwoorden: seksuele

Nadere informatie

WORKSHOP. NAAM ORGANISATIE Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Liedjes en dans in Swahili (Oost-Afrika) Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP. NAAM ORGANISATIE Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Liedjes en dans in Swahili (Oost-Afrika) Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Liedjes en dans in Swahili (Oost-Afrika) DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad

Nadere informatie

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO DBSO (mits afstemming vooraf)

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO DBSO (mits afstemming vooraf) WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP Studio Globo En... Actie?! DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO (mits afstemming

Nadere informatie

VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING: HUMANE WETENSCHAPPEN CULTUURWETENSCHAPPEN

VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING: HUMANE WETENSCHAPPEN CULTUURWETENSCHAPPEN Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING: HUMANE WETENSCHAPPEN CULTUURWETENSCHAPPEN 3 de jaar Algemeen: Afhankelijk van

Nadere informatie

Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs.

Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs. Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs. Uitgevoerd door Scholieren.com, in opdracht van Rutgers WPF. April/mei 2013 Voorwoord

Nadere informatie

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL Jongeren hebben nood aan maatschappelijke en politieke vorming en zien hierin een rol weggelegd voor het onderwijs. De Vlaamse Jeugdraad geeft in

Nadere informatie

Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting

Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting Normen en waarden De spelleider wijst iemand aan die een casus voorlegt waarin seksuele voorlichting is gegeven aan een cliënt. Bespreek in tweetallen

Nadere informatie

Programma workshop seksuele opvoeding: Daar praat je toch niet over met je kinderen?

Programma workshop seksuele opvoeding: Daar praat je toch niet over met je kinderen? Programma workshop seksuele opvoeding: Daar praat je toch niet over met je kinderen? Korte kennismaking Wat dragen ouders bij? Presentatie Stelling Presentatie Opdracht Voorbeeld opzet cursus en afsluiting

Nadere informatie

IEMAND VAN JE FAMILIE

IEMAND VAN JE FAMILIE POLITIE STEUNKAARTJE IEMAND VAN JE FAMILIE STEUNKAARTJE IEMAND VAN JE GEZIN STEUNKAARTJE JE VERKERING STEUNKAARTJE BESTE VRIEND/VRIENDIN STEUNKAARTJE HUISARTS STEUNKAARTJE (LEERLING)BEGELEIDER STEUNKAARTJE

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Opleiding Maatschappijoriëntatie - Samen leven 025 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 19 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

Lespakket RELATIES HIV & SOA GEZINSPLANNING SEKSUEEL GEWELD MILLENNIUMDOELSTELLINGEN EN SEKSUELE RECHTEN

Lespakket RELATIES HIV & SOA GEZINSPLANNING SEKSUEEL GEWELD MILLENNIUMDOELSTELLINGEN EN SEKSUELE RECHTEN Lespakket RELATIES HIV & SOA GEZINSPLANNING SEKSUEEL GEWELD MILLENNIUMDOELSTELLINGEN EN SEKSUELE RECHTEN Lespakket Dicht bij mijn bed show Inhoudsopgave 1. Veilig moeder WORDEN 103 2. Tussen meisje en

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS HELP HELPEN

VOORTGEZET ONDERWIJS HELP HELPEN VOORTGEZET ONDERWIJS HELP HELPEN 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor u geselecteerd.

Nadere informatie

Luisteren. Bij deze hand-out hoort ook een presentatie document om te gebruiken in de klas. U kunt het hier downloaden.

Luisteren. Bij deze hand-out hoort ook een presentatie document om te gebruiken in de klas. U kunt het hier downloaden. Luisteren Bij deze hand-out hoort ook een presentatie document om te gebruiken in de klas. U kunt het hier downloaden. Voor meer informatie Vida Niazian Karakteroloog, HeartMath Resilient Educator 06 215

Nadere informatie

REFLECTIE VANUIT HET PERSPECTIEF VAN KINDEREN EN JONGEREN

REFLECTIE VANUIT HET PERSPECTIEF VAN KINDEREN EN JONGEREN GEZIN EN SCHOOL-SAMEN OPVOEDEN IN VERSCHIL-Vlor-16 mei 2012 Workshop 1 Een gedeelde en gedragen visie over de relatie gezin-school REFLECTIE VANUIT HET PERSPECTIEF VAN KINDEREN EN JONGEREN door Hilde Lauwers

Nadere informatie

Redactie Eindredactie Inhoudelijk advies Vormgeving Druk V.U. Wettelijk depot

Redactie Eindredactie Inhoudelijk advies Vormgeving Druk V.U. Wettelijk depot co-funded by the EU Ik heet Stoere Siebe. Op internet speel ik vooral spelletjes en doe ik mee aan wedstrijden. Ik surf er op los: muziek downloaden, grapjes uithalen met mijn vrienden Internet is cool!

Nadere informatie

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Soorten gezinnen 1. Thema: Diversiteit 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen Wereldoriëntatie:

Nadere informatie

Obs de Bouwsteen. Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN. actief burgerschap en sociale integratie

Obs de Bouwsteen. Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN. actief burgerschap en sociale integratie Obs de Bouwsteen Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN 1. Wat is actief burgerschap? Actief burgerschap is: de bereidheid en het vermogen om deel uit te kunnen maken van een

Nadere informatie

WORKSHOP. HAKUNA MATATA kennismaking met de Swahili taal en cultuur. kennismaking met de Swahili taal en cultuur

WORKSHOP. HAKUNA MATATA kennismaking met de Swahili taal en cultuur. kennismaking met de Swahili taal en cultuur WORKSHOP HAKUNA MATATA kennismaking met de Swahili taal en cultuur NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP : HAKUNA MATATA kennismaking met de Swahili taal en cultuur DOELGROEP : Kleuter /

Nadere informatie

Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen. Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland)

Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen. Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland) Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland) Programma 1. Seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren 2. Criteria om normaal

Nadere informatie

: Mw F. Langerak- Oostrom

: Mw F. Langerak- Oostrom RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad Datum Forum vergadering : 1 december 2015 Zaaknummer :203787 Datum Raadsvergadering : 14 december 2015 Portefeuillehouder Verantwoordelijk MT-lid : Mw F. Langerak-

Nadere informatie

Naverwerking van een bezoek aan

Naverwerking van een bezoek aan Naverwerking van een bezoek aan -Voor leerkrachten secundair onderwijs- Duur: 50 minuten Activiteit Tijd Inhoud Doel: de leerlingen VOET 10 5. Klasgesprek 6. Mijn talentenkaart 5 Nabespreking bezoek Eigen

Nadere informatie

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Hieronder vind je een lesvoorbereiding voor twee lesuren rond lichaamsbeeld bij kinderen van 10 tot 12 jaar. Het bevat verschillende

Nadere informatie

Lentekriebels Theater

Lentekriebels Theater Lentekriebels Theater Eindverslag Co-creatie SIEN BS de Neerakker Heythuysen & Buro van Dormalen Puth Maart 2014 Voorwoord In de eerste week van december 2013 trof ik een chocolade letter 'S' aan in mijn

Nadere informatie

Seksuele gezondheid bij adolescenten

Seksuele gezondheid bij adolescenten Seksuele gezondheid bij adolescenten Lieve Peremans 18-3-2014 pag. 1 Seksualiteit en seksueel gedrag Seksualiteit is een wezenlijk onderdeel van het mens-zijn gedurende het ganse leven Is veel meer dan

Nadere informatie

Jonge reporters in het Federaal Parlement

Jonge reporters in het Federaal Parlement 1 Inleiding Met de DVD Jonge reporters en de bijbehorende website zijn het Federaal Parlement en de Koning Boudewijnstichting de uitdaging aangegaan om jongeren van de derde graad secundair onderwijs (bso,

Nadere informatie

Redenen voor preventie. A) Jaarlijks worden nog steeds miljoenen mensen geïnfecteerd met HIV In 2007 werden 2.5 miljoen mensen geïnfecteerd

Redenen voor preventie. A) Jaarlijks worden nog steeds miljoenen mensen geïnfecteerd met HIV In 2007 werden 2.5 miljoen mensen geïnfecteerd Redenen voor preventie A) Jaarlijks worden nog steeds miljoenen mensen geïnfecteerd met HIV In 2007 werden 2.5 miljoen mensen geïnfecteerd UNAIDS, Global Report, 2008 Redenen voor preventie B) Aangezien

Nadere informatie

Domino, de musical. Ontdek de lespakketten in deze folder. Cultuur in combinatie met belangrijke levensthema s. Jurgen Delnaet.

Domino, de musical. Ontdek de lespakketten in deze folder. Cultuur in combinatie met belangrijke levensthema s. Jurgen Delnaet. Jurgen Delnaet Maaike Cafmeyer Marijn De Valck Mark Tijsmans Alexander Metselaar Deborah De Ridder Domino, de musical Cultuur in combinatie met belangrijke levensthema s Ontdek de lespakketten in deze

Nadere informatie

Het vak godsdienst en de vakoverschrijdende eindtermen in katholieke secundaire scholen

Het vak godsdienst en de vakoverschrijdende eindtermen in katholieke secundaire scholen Het vak godsdienst en de vakoverschrijdende eindtermen in katholieke secundaire scholen Aanzet tot reflectie 1 Loyaal en gezond kritisch In de functiebeschrijving van de leraar r.-k. godsdienst in het

Nadere informatie

Doelen relationele vorming

Doelen relationele vorming Doelen relationele vorming RV 1 Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf RV 1.1. Ontdekken dat ieder uniek is. RV 1.2. Zich bewust worden van hun eigen kwetsbaarheid en ermee kunnen omgaan. RV 1.3. Eigen

Nadere informatie

Vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen globaal voor het secundair onderwijs

Vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen globaal voor het secundair onderwijs t Gasthuys Stedelijk Museum Aalst op schoolmaat (16+) Eindtermen 3 de graad secundair onderwijs 1. inleiding In de tijdelijke tentoonstelling Aalst 1815-1830. Geschiedenis van een provinciestad tijdens

Nadere informatie

Niet Normaal. Hetero s zijn niet normaal, ze zijn gewoon met meer.

Niet Normaal. Hetero s zijn niet normaal, ze zijn gewoon met meer. LEIDRAAD VOOR BEGELEIDERS Niet Normaal Hetero s zijn niet normaal, ze zijn gewoon met meer. Het project Niet Normaal wil seksuele diversiteit bespreekbaar maken bij (Gentse) jongeren van 14 tot 18 jaar.

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Rechten en plichten 028 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 18 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Kop. Romp. Lesbrief Seksualiteit Leerjaar 1-Profiel1,2,3

Kop. Romp. Lesbrief Seksualiteit Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Lesbrief Seksualiteit Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Tijd: 50 minuten Voorbereiding: op www.meerdanliefde.nl is veel informatie te vinden in redelijk eenvoudige taal. Ook in het App Note Mouse draaiboek staan

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op school.

Alcohol- en drugpreventie op school. Alcohol- en drugpreventie op school. Aan de slag! Voor leerkrachten in het secundair onderwijs Alcohol, cannabis, psychoactieve medicatie, gokken en gamen zijn niet weg te denken uit de leefwereld van

Nadere informatie

PRIMAIR ONDERWIJS WAT IS THUIS?

PRIMAIR ONDERWIJS WAT IS THUIS? PRIMAIR ONDERWIJS WAT IS THUIS? Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit vanuit RADAR. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor u geselecteerd. Deze toolkit is

Nadere informatie

klaar met spelen? dat dacht je maar!

klaar met spelen? dat dacht je maar! 5 7 8 9 0 5 5 7 8 9 0 5 Dit spel is ontwikkeld om gezinnen, waarvan één of meer personen hiv+ zijn, te ondersteunen bij het praten over onderwerpen die daar direct of indirect mee te maken hebben. Mensen

Nadere informatie

GA MEE OP WERELDREIS! WELKE ROUTE KIEZEN JULLIE?

GA MEE OP WERELDREIS! WELKE ROUTE KIEZEN JULLIE? Kleur Bekennen - Studio Globo - Djapo GA MEE OP WERELDREIS! WELKE ROUTE KIEZEN JULLIE? WERELDBURGERSCHAP IN DE VALIES VAN JOUW BASISSCHOOL! De wereld komt je klas binnen door vragen zoals: Juf, waarom

Nadere informatie

KIJK! SEKSUALITEIT. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 3. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader

KIJK! SEKSUALITEIT. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 3. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader em ex jk ki In KIJK! mijn leven Leerjaar 1 aa pl SEKSUALITEIT Leskatern 3 r Geschikt voor praktijkonderwijs Basis - Kader Seksualiteit INLEIDING Aan het begin van het voortgezet onderwijs verandert er

Nadere informatie

Kriebels in je lijf - 1ste graad

Kriebels in je lijf - 1ste graad Kriebels in je lijf - 1ste graad Colofon Kipdorpvest 48a, 2000 Antwerpen Meersstraat 138d, 9000 Gent www.sensoa.be Gratis bijlage bij de Werkmap Goede Minnaars. Frans, E. (2006), Sensoa Redactie Erika

Nadere informatie

Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen

Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen Een instrument voor de analyse van hoe seksualiteit en seksuele diversiteit voorkomt in leermiddelen voor leerlingen van 4 tot 15 jaar Inleiding

Nadere informatie

Wijzer in de Liefde LES 1

Wijzer in de Liefde LES 1 Wijzer in de Liefde Draaiboek voor het geven van seksuele voorlichting aan en seksuele vorming van jeugdige asielzoekers en nieuwkomers LES 1 - Kennismaken met seksualiteit - Lesopzet Inleiding Les 1 gaat

Nadere informatie

Seksualiteit en seksuele ontwikkeling

Seksualiteit en seksuele ontwikkeling Seksualiteit en seksuele ontwikkeling Platform Smith Magenis syndroom 15 november 2014 - Leusden Yvonne Stoots Vanmiddag Seksualiteit Seksuele ontwikkeling Begeleiding bij seksuele ontwikkeling Seksualiteit

Nadere informatie

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP STUDIO GLOBO Aan Tafel! DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO BuSO KORTE OMSCHRIJVING

Nadere informatie

DISCRIMINATIE OF NIET?

DISCRIMINATIE OF NIET? PRIMAIR ONDERWIJS DISCRIMINATIE OF NIET? Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit vanuit RADAR. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor u geselecteerd. Deze toolkit

Nadere informatie

Het vak R.-K. godsdienst en de vakoverschrijdende eindtermen in officieel en vrij niet-confessioneel secundair onderwijs.

Het vak R.-K. godsdienst en de vakoverschrijdende eindtermen in officieel en vrij niet-confessioneel secundair onderwijs. Het vak R.-K. godsdienst en de vakoverschrijdende eindtermen in officieel en vrij niet-confessioneel secundair onderwijs. Aanzet tot reflectie 1 Bijdrage tot het goed functioneren van de school in haar

Nadere informatie

Interactieve rondleiding 3 de graad SO Lichaam en geest verbonden in het leven en de dood

Interactieve rondleiding 3 de graad SO Lichaam en geest verbonden in het leven en de dood Interactieve rondleiding 3 de graad SO Lichaam en geest verbonden in het leven en de dood Drie vragen zijn verweven doorheen dit verhaal van leven en dood. Wie ben ik en wie wil ik worden? Welke invloed

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Humane Wetenschappen ASO2 AO AV 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 24 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 23 november 2006 1 Deel 1 Opleiding...

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS FIJN IN JE EIGEN LIJF

VOORTGEZET ONDERWIJS FIJN IN JE EIGEN LIJF VOORTGEZET ONDERWIJS FIJN IN JE EIGEN LIJF 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor

Nadere informatie