Memoriaelbouck. Dagboek van gebeurtenissen te Haarlem van Willem Janszoon Verwer. editie J.J. Temminck

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Memoriaelbouck. Dagboek van gebeurtenissen te Haarlem van 1572-1581. Willem Janszoon Verwer. editie J.J. Temminck"

Transcriptie

1 Memoriaelbouck Dagboek van gebeurtenissen te Haarlem van Willem Janszoon Verwer editie J.J. Temminck bron. Dagboek van gebeurtenissen te Haarlem van (ed. J.J. Temminck). Schuyt, Haarlem 1973 Zie voor verantwoording: dbnl / J.J. Temminck

2 π2 Voor Hannie

3 I Inleiding Op 20 oktober 1579 werden er in Haarlem door getuigen verklaringen afgelegd in een geschil over de geldigheid van het testament van Johan van Duvenvoorde 1. Deze aanhanger van de prins van Oranje was tijdens het beleg van Haarlem in de stad geweest en werd na afloop hiervan door de Spanjaarden terechtgesteld. Eén van die getuigen was Willem Janszoon Verwer, die verklaarde dat hij gedurende het beleg in Haarlem had gewoond ende daegelicx in zijn bouck geannoteerd heeft datgene, dat dien dach was gebeurt ende hem notabel docht te wezen 2. Op een der hem gestelde vragen antwoorde hij dat hij bij zijn memoriaelbouck bevindt dat de voornoemde Duvenvoorde opten XVIIIen augustij anno drie ende tzeventich met meer andere tot Schoten es onthoofft twelck wij commisszarissen ende adjonckt in 't voorschreven memoriael ons verthoont sulcx gelesen ende bevonden hebben folio XCIIII verso 3. Dit was waarschijnlijk de eerste keer dat van het dagboek, dat Verwer van de gebeurtenissen tijdens en na het beleg bijhield en dat hij zelf bestemde tot lering van de stad Haarlem, gebruik is gemaakt. Aan het hierboven gegeven citaat is tevens de titel van deze uitgave ontleend. Mr. Willem Janszoon Verwer was afkomstig uit een van de vooraanstaande geslachten in Haarlem. Willem's vader, Jan Janszoon Verwer ( ) was in 1550 regent 4 geworden van het Heilige Geesthuis, waaraan hij in 1557 het regentschap van het St. Elisabeth's gasthuis toevoegde. Ook was hij in 1548 nog een jaar vinder geweest van de St. Jorisdoelen. Zijn beroep was wantsnijder (wollenlakenverkoper) en hij wordt genoemd als vinder van de Haarlemse drapeniers 5. In al deze functies heeft hij blijkbaar voldaan, want in 1560 wordt hij voor het eerst genoemd als lid van de vroedschap van Haarlem en in de volgende jaren tot aan het beleg treedt hij ononderbroken als zodanig op, zonder overigens in deze tijd de functie van schepen of burgemeester te bekleden. Hij is trouw aan de regering en aan de kerk en behoort dan ook niet tot die- 1 Informatiën. 2 Idem 82v. 3 Idem 83v. 4 Mededelingen betreffende officiële functies van de in dit boek genoemde personen zijn meestal ontleend aan de klapper op de Haarlemse magistraten in het gemeentearchief. 5 Allan III, 230.

4 II genen die na de woelingen van de jaren 1566/67 worden afgezet. Pas wanneer in december 1572 Marnix namens de prins van Oranje in Haarlem de wet komt verzetten, verdwijnt Jan Verwer uit de vroedschap. Zijn opvattingen over het partijkiezen van de stad voor de prins is kennelijk bekend én geducht, want hij is één van de negen personen, die in het begin van het beleg onder huisarrest worden geplaatst. Eerder, in het begin van december, had hij geweigerd deel te nemen aan de stemming over het zenden van een deputatie naar Don Frederik, omdat hij niet geloofde in de geheimhouding van wat er binnen de vroedschap werd besproken. De omstandigheden hebben hem hierin gelijk gegeven. Ook weigerde hij om deel uit te maken van deze deputatie. Direct ná het beleg werd Jan Verwer door de Spaanse autoriteiten benoemd tot schepen, hetgeen hem politiek wel duidelijk plaatst. Overigens werd hij later in dat jaar 1573 niet herbenoemd. Evenmin vinden wij hem terug in de vroedschap, die in 1577 door de prins werd aangesteld, al werd hij dat jaar wel geraadpleegd als één van de 20 Haarlemmers, die toen tot de rijkdom van de stad werden gerekend: Een college van personen buiten de vroedschap, dat in bijzondere gevallen werd geraadpleegd. Eén van de redenen, waarom hij in 1577 niet voor een vroedschapsplaats in aanmerking kon komen, kan zijn geweest dat een neef, die bovendien met zijn kleindochter getrouwd was, toen burgemeester werd. Tussen de leden der vroedschap waren nu eenmaal bepaalde graden van verwantschap niet toegestaan. In 1582 blijkt Jan Verwer ziek te zijn 6 en in 1585 wordt zijn vrouw als weduwe vermeld 7. In de tussenliggende jaren moet hij dus overleden zijn. Willem's moeder heette Margriete en was een dochter van Claes Lottijnszoon Gael ( 1537). Claes Gael was lakenverkoper en wordt genoemd als waardijn van de wollen lakenen. Hij was dus een collega van Willems vader. Claes Gael had sinds 1530 zitting in de Haarlemse vroedschap en was in de jaren voor zijn dood drie maal schepen. In 1534 was hij weesmeester. Eén van zijn zonen had zitting in de vroedschap van Haarlem, een andere in die van Leiden. Margriete maakt in 1589 haar testament 8. Zij is tussen 1590 en 1592 overleden. Na haar dood verklaarden haar erfgenamen, dat het de wens van hun moeder was geweest, om de woningen, die zij aan de Raveling- 6 RA 76 20, RA 76 27, NA 8, 151.

5 III steeg had laten bouwen, voor een hofje te bestemmen 9 : Het Verwershofje heeft daar tot 1935 bestaan. Uit het huwelijk van Jan Jansz. Verwer en Margriete Claesdochter Gael zijn zeven kinderen bekend: Willem, Pieternelle, Jan, Hase, Alijt, Cornelia en Maria 10. Hiervan huwde Pieternelle Gilles Meynaertsz. van Huessen, al weer een telg uit een bekend Haarlems geslacht, wiens vader enige tijd schout van Haarlem was. Willem Jansz. Verwer, het oudste kind, zegt in oktober jaar oud te zijn 11. Hij moet dus omstreeks 1533 geboren zijn en was derhalve een leeftijdsgenoot van b.v. de prins van Oranje. Over zijn jeugd is niets bekend. Hij kende Latijn en wist wat van de Griekse mythologie, hetgeen hij wel op de Haarlemse Latijnse school zal hebben geleerd, toen de priester Mr. Thomas Mathijsz. daar rector was en de school tot bloei bracht. Misschien heeft hij nog juist de problemen rondom diens opvolging meegemaakt. Hij heeft rechten gestudeerd en in het testament van zijn moeder is sprake van de kosten van zijn studie. Wij vinden hem echter pas in 1564 ingeschreven in het matrikel van de universiteit van Leuven 12. Dat is tamelijk laat, want Verwer is dan al ongeveer 30 jaar oud. Mogelijk heeft Verwer in Leuven een elders begonnen studie afgerond, maar het is niet bekend waar dat dan geweest kan zijn. Al voor de Leuvense inschrijving vinden we Verwer praktisch bezig als procureur te Haarlem, waar zijn naam voorkomt in de enige burgerrol van het Haarlemse gerecht, die ons uit de 16de eeuw is overgeleverd, nl. die uit de jaren 1562/ Tot 1592 is hij bovendien een aantal jaren brouwer gegeweest maar deze activiteit lijkt geen groot zakelijk succes 14. Vaak werd er niet gebrouwen en de hoeveelheden bier, die uit zijn brouwerij in de brouwregisters werden genoteerd, waren niet groot. De brouwerij was wellicht in zijn bezit gekomen door zijn huwelijk met Catrijn Claesdochter Hals, wier vader een vooraanstaande brouwer in Haarlem was. Deze is tijdens het beleg overleden en was in 1548 vinder en van deken van de Cloveniersdoelen, wat een vooraanstaande functie was. Willem Jansz. Verwer werd nooit lid van de Haarlemse vroedschap, waarin zijn neef Claes Jan Rembrandtsz. Verwer wel zitting had, die in 1577 burgemeester werd. Deze was gehuwd met een dochter van Willem's 9 Verwershofje 41, NA 8, Informatiën 81v. 12 Schillings IV, RA Brouwers 27 1, 2v.

6 IV zuster Hase. Wel bekleedde Willem andere functies in het Haarlemse leven. In 1574, 1575 en 1580 was hij regent van het H. Geesthuis en in 1580 bovendien van het Leprooshuis, functies die in deze jaren na het beleg veel moeiten met zich brachten, vooral door de financiële zorgen waarmee liefdadige instellingen toen te kampen hadden, omdat zij door de oorlogsomstandigheden vrijwel geen inkomsten meer hadden. Catrijn Claesdr. Hals komt op 18 november 1595 als weduwe voor 15. De preciese datum van het overlijden van haar man is niet bekend. De begraafregisters beginnen in Haarlem pas in Hierin vinden wij trouwens ook haar naam niet. Zij hadden één zoon, Claes geheten, die in 1611 getrouwd blijkt te zijn met een Catherina Claesdochter 16. Uit de tijd van het beleg van Haarlem zijn verscheidene dagverhalen overgebleven. Zoals reeds door mej. dr. G.H. Kurtz in haar boek over Kenau 17 is geschreven, verschenen er tijdens het beleg heel wat publikaties, waaronder vrij veel in Duitsland 18. Vooral in de laatste staan nogal eens wat onjuistheden. De uitvoerigste en betrouwbaarste beschrijvingen van het beleg zijn die van Gerrit Stuver 19, Cornelis Bartholomeusz., Willem Jansz. Verwer, Pierre Sterlincx, Nicolaes van Rooswijk en Johannes Arcerius. De eerste twee zijn nooit in druk gebracht. Van de anderen heeft Arcerius het eerst gepubliceerd, nog tijdens het beleg. Zijn werk verscheen eerst in het Latijn en is later in het Nederlands vertaald. Het verhaal van Van Rooswijk draagt ook wel het jaartal 1573, maar er zijn aanwijzingen dat dit eerst in 1582 gedrukt is 20. In 1574 verscheen in Delft een beschrijving van het beleg door Pierre Sterlincx. Bij het gemeentearchief is tenslotte nog onder hs. 4 een dagverhaal van een onbekende auteur aanwezig. Bij het lezen en vergelijken van deze dagboeken dringt zich de indruk op, dat alle schrijvers gebruik hebben gemaakt van nog een dagboek, dat ons niet is overgeleverd. Dat de verschillende auteurs bepaalde gebeurtenissen op dezelfde plaats beschrijven, is begrijpelijk. Anders wordt het, wanneer algemene opmerkingen ook steeds op dezelfde plaats voorkomen en b.v. een opmerking over het buiten de stad grazen van vee tijdens het beleg bij iedere schrijver op dezelfde plaats voorkomt. Dit voorbeeld zou met andere kunnen worden aangevuld. Ook gebeurt het herhaaldelijk, dat RA 76, 125v RA 76, Kurtz, Kenu, Overmeer, Gedenkschriften. 19 Zie voor deze dagboeken de bibliografie. 20 Kurtz, Kenu, 17.

7 V de verschillende auteurs op bepaalde plaatsen dezelfde uitdrukkingen en zinswendingen gebruiken. Acerius, die als eerste publiceerde en die met Verwer de enige is, die Kenau noemt, kan hier niet als oervoorbeeld gelden, want het hierboven gesignaleerde verschijnsel gaat door, ook als Arcerius in februari 1573 zijn verhaal afsluit. Personen, die Arcerius alleen maar aanduidt, noemt Verwer met name. Wiens werk dan wel als uitgangspunt voor andere beschrijvingen gediend heeft, kon niet achterhaald worden. Het dagverhaal van Willem Jansz. Verwer was tot nu toe niet uitgegeven. Alleen de passage over de Haarlemse noon 21 en een zeer kort uittreksel van het dagboek 22 waren gepubliceerd. Verwer's dagboek wijkt in zoverre van de andere af, dat hij niet ophoudt bij de kapitulatie van Haarlem op 13 juli 1573 maar ook de daarop volgende jaren van Spaanse bezetting tot 1 maart 1577 beschrijft en dan pas eindigt bij de afzwering van Philips II als heer der Nederlanden in De gegevens over deze periode zijn in de archivalia bijzonder schaars en het dagboek vormt dan ook een welkome aanvulling op wat wij weten over het dagelijks leven van de Haarlemmer in die jaren. Duidelijk komt bij Verwer naar voren welk leed de Haarlemse bevolking na de overgave moest verdragen. Bovendien is hij rooms-katholiek, zodat hij ons een verhaal geeft vanuit r.k. gezichtspunt. Over zijn persoonlijke belevenissen en die van zijn familie zegt Verwer niet veel. De dood van zijn schoonvader wordt vermeld alsof het een willekeurig persoon betreft. Evenzo gaat het met b.v. het huisarrest, dat in het begin van het beleg aan zijn vader wordt opgelegd. Maar het verslag van de Haarlemse vroedschapsvergadering over het zenden van een delegatie naar Don Frederik, dat alleen bij Verwer te vinden is, kende hij ongetwijfeld van zijn vader. In de versie waarin het dagboek van Verwer ons is overgeleverd, hebben wij duidelijk een latere bewerking van zijn dagelijkse aantekeningen. Tal van kleine bijzonderheden over het dagelijks leven in de stad komen alleen bij hem voor en moeten wel via schriftelijke aantekeningen bewaard zijn. Wel duidt de uitdrukking naar mijn onthouden er op, dat dit niet geldt voor alles wat hij opschreef. Regelmatig noemt hij ook de afloop van gebeurtenissen die pas later dan hij ze beschreef bekend kon worden. Ook voegt hij als parentheses, tussenzinnen, gedeelten in die op die 21 Hoogland. 22 Capelle

8 VI plaats chronologisch niet thuis horen. Verder heeft Verwer gebruik gemaakt van andere dagverhalen. Enkele malen heeft hij in zijn dagboek verbeteringen aangebracht, waardoor hij zijn tekst in overeenstemming bracht met andere beschrijvingen. Hij doet dit soms met de opgaven van getallen, b.v. bij de vermelding van het aantal op één keer binnengekomen sleden met proviand, maar ook de tekst die hij zelf over Kenau had geschreven heeft hij later veranderd en geheel gelijk gemaakt met hetgeen Arcerius over haar schreef. Overigens is het voorkomen van een beschrijving van Kenau's werk in het dagboek van een man die haar gekend moet hebben, weer een aanwijzing dat Kenau niet geheel en al naar het rijk der fabelen moet worden verwezen. Bij het schrijven van zijn werk heeft Verwer ook kunnen putten uit een verzameling stukken die hij zelf had aangelegd en die nog als handschrift 41 op het gemeentearchief van Haarlem aanwezig is. De eerste bladzijden van zijn boek bevatten maar weinig aantekeningen, pas bij het eigenlijke beleg wordt Verwer uitvoeriger. Ongetwijfeld heeft de schrijver de eerste bladzijden pas achteraf genoteerd en het is interessant om te zien waar hij dan de geschiedenis van het beleg laat beginnen: De afkondiging van de Tiende penning te Haarlem. Het dagboek van Verwer valt in drie gedeelten uiteen. Hij begint met het beschrijven van de gebeurtenissen te Haarlem vanaf 11 maart 1572 tot en met het einde van het jaar 1573, welke tekst hij folieerde van folio 1 tot en met folio 112. Dit gedeelte ziet er bijzonder netjes uit en heeft af en toe versieringen in rode inkt. Daarop volgt het verslag over de gebeurtenissen in de jaren , per jaar gegeven, met bij enkele jaren een foliëring der bladen. Dit tekstgedeelte is met veel slordiger hand geschreven en heeft geen versieringen. Tenslotte eindigt het manuscript met een tot nu toe onbekend gebleven verslag van het beleg van Alkmaar in 1573, in hetzelfde handschrift en met dezelfde versieringen als het eerste gedeelte van het dagboek en met een daarop aansluitende foliëring van folio 113 tot en met folio 123. Het eerste en het laatste deel van het manuscript behoren duidelijk bij elkaar en hebben aanvankelijk samen een geheel gevormd. Het tegenwoordige middenstuk heeft vroeger een apart dagboek uitgemaakt en is later tussengevoegd. Wanneer dit laatste is gebeurd is moeilijk te bepalen. De band waarin het dagboek thans is ingebonden kan worden geschat op het einde der 18de eeuw. Dat komt ook overeen met het feit, dat achterin de band een akte uit 1770 is bijgebonden, die overigens met het dagboek niets te maken heeft en die tot een dossier behoort, dat onder nr. 139

9 VII nog aanwezig is in het archief van de Dominicanen te Gent. Mogelijk is het aanvankelijk apart staande gedeelte van het dagboek over de jaren toen op de huidige plaats ingebonden, maar dit kan ook eerder al zijn gebeurd. Waarom Verwer ook de belegering van Alkmaar heeft opgenomen, is niet duidelijk. Wel zijn een aantal Haarlemmers gedwongen om voor Alkmaar pioniersarbeid te verrichten, maar dit waren meest arme lieden en het is niet waarschijnlijk dat Verwer tot die pioniers behoord heeft. Zijn aanwezigheid daar blijkt niet uit de tekst. Waarschijnlijk heeft hij de twee belegeringen van 1573 in één manuscript willen samenbrengen. De datum, waarop het manuscript van Verwer over de jaren 1572/73 klaar was, kan nog nader bepaald worden. Het bestond reeds op 20 oktober 1579, toen Verwer er uit voorlas. Het dagboek zelf geeft verdere aanwijzingen. Op folio 95 verso is op 19 augustus 1573 sprake van gijzelaars, die van het pardon van Alva waren uitgesloten en die noch op huijden gevangen leggen. Dit gegeven maakt verdere precisering mogelijk. Op 24 juni 1574 werd door Requesens afgekondigd, dat vrijheid en vergeving was beloofd aan iedereen, die zich aan verzet tegen de koning had schuldig gemaakt. Op grond hiervan kon ook op vrijlating van de gijzelaars worden gerekend. In april, juni en juli waren reeds enkele gijzelaars uit de gevangenschap ontslagen en het Haarlemse stadsbestuur vroeg om op grond van het nieuwe pardon ook de andere gijzelaars vrij te laten 23. Hierop werd door Requesens geantwoord, dat zij een ruilobject vormden voor de Spaanse gevangenen in Middelburg, over wier vrijlating werd onderhandeld 24. Op 31 augustus daarop werd dan inderdaad een groot aantal gevangenen naar Hoorn gebracht om daar te worden uitgewisseld. Niet alle gevangenen hadden daardoor hun vrijheid herwonnen. Op 8 en 9 oktober werden nog eens enkele gevangenen vrijgelaten. Daarna wordt geen ontslag uit de gevangenis meer genoemd. Van de 12 gevangenen, wier vrijlating niet gemeld is, is niet bekend wanneer zij de gevangenis hebben verlaten. Het blijkt dat zij sinds een datum vóór 5 maart 1575 vrij mochten rondlopen in de stad, want toen op die dag één hunner, Johan van Vliet, uit de stad vluchtte, werden enkele anderen weer in verzekerde bewaring gesteld. Een en ander laat de conclusie toe, dat de periode van het dagboek in het jaar 1574 zijn definitieve vorm kreeg, met als uiterste termijn waarschijnlijk de 9e oktober, mogelijk ook de 31ste augustus. 23 Stadsarchief 10.2, 48v. 24 Idem, , m.

10 VIII Na de dood van Verwer hebben zijn erfgenamen het dagboek aan de Dominicanen geschonken, zoals uit een mededeling op het titelblad van het manuscript blijkt. Vóór 1629 bevond het zich in hun klooster in Den Bosch. Toen na de val van deze stad in 1629 de Dominicanen aldaar het land moesten verlaten, hebben zij, met andere stukken, ook het dagboek meegenomen naar de Zuidelijke Nederlanden waar zij het bewaarden in het nieuw gebouwde klooster te Mechelen, waar het waarschijnlijk opnieuw is ingebonden, zoals hierboven al gemeld is. Na de Franse Revolutie is het archief van de Dominicanen opnieuw verspreid geraakt. Het dagboek kwam nu terecht bij de Dominicanen te Gent, waar het in 1880 nog aanwezig was 25. Nadien is het naar Nijmegen overgebracht, waar het nu berust in de bibliotheek van de Nederlandse provincie van de paters Dominicanen. Wanneer deze overbrenging heeft plaats gevonden is niet bekend. Vermoedelijk is het in 1889 geweest toen er een uitwisseling tussen Gent en Nijmegen heeft plaats gehad. Een lijst van de toen geruilde stukken is echter niet gevonden. Reeds in 1939 waren door de vroegere gemeentearchivaris mej. dr. G.H. Kurtz en de heer Fr. de Witt Huberts aan het Historisch Genootschap te Utrecht plannen voorgelegd om Verwer's dagboek uit te geven. Het bestuur van het Genootschap heeft toen gemeend niet op de voorstellen te moeten ingaan. In 1960 is er van het dagboek een fotokopie gemaakt, waarvan door mej. Kurtz een afschrift is vervaardigd. Met financiële steun van de Vereeniging Haerlem is haar afschrift in 1970 uitgetypt en aan de hand van het oorspronkelijke manuscript gecontroleerd en gecorrigeerd. In deze tekstuitgave is er naar gestreefd om de oude tekst zoveel mogelijk onveranderd te laten. In Verwer's verhaal zitten, ook als men in aanmerking neemt dat er in de 16de eeuw geen richtlijnen voor het spellen waren, nogal wat spellingsonregelmatigheden. Hij draait de volgorde van de letters van een woord nogal eens om. Het aanbrengen van correcties hierin zou aan Verwer's schrijfwijze teveel geweld hebben aangedaan en is daarom nagelaten. Wat de lezer misschien vaak als een drukfout zal ervaren, is in werkelijkheid meestal een spellingseigenaardigheid van de schrijver van het dagboek. Van het manuscript is de tekst over het beleg van Alkmaar niet opgenomen. Enkele tekstgedeelten zijn in een andere volgorde geplaatst, b.v. die over de Haarlemse Noon, omdat die door verkeerd inbinden in onjuiste volgorde was gekomen. Bij de annotatie is de tekst in die gevallen aangevuld, waar van de door 25 Hoogland 128.

11 IX Verwer genoemde gebeurtenissen uit andere bronnen uitvoeriger of betere informatie kon worden verkregen. Verwer was niet de enige waarnemer van het beleg, anderen wisten soms meer. Zo kon ook b.v. uit de thesauriersrekeningen op het gemeentearchief menige verklaring worden gevonden voor gebeurtenissen, die Verwer alleen maar noemde. Eén van de grootste moeilijkheden vormde het achterhalen van de vele Haarlemmers en andere personen, die met name in het dagboek worden genoemd. Een zeer grote steun bij dit werk kreeg ik van M. Thierry de Bye Dólleman, wiens onvoorstelbare kennis van de Haarlemse geslachten uit de 16de eeuw menig raadsel heeft opgelost. De vele genealogieën van oude Haarlemse geslachten, die hij reeds publiceerde, doen mij uitzien naar het ogenblik dat hij de tijd zal hebben ook over de andere geslachten te publiceren, waarvoor het materiaal reeds in zijn geheugen en in zijn aantekeningen aanwezig is. Omdat bepaalde moeilijke/woorden meer dan één keer in de tekst voorkomen, zijn deze niet onderaan de bladzijde maar aan het einde van het dagboek in een aparte woordenlijst verklaard. Teksten in vreemde talen zijn wel steeds meteen vertaald. Bij het lezen van het dagboek moet men erop bedacht zijn dat het letterteken ij zowel voor onze ij als voor de ie staat; oe en oi staan voor oo; ae en ai staan voor aa; een enkele e moet vaak als ee gelezen worden; het komt vaak voor dat Verwer enkele letters van een woord verwisselt, zodat er b.v. spiert staat in plaats van spriet. J.J. Temminck

12 XI Lijst van afkortingen Aelst Alba Allan Ampzing Arcerius A.C. van Aelst. Schets der Staatkundige en kerkelijke geschiedenis der stad Oudewater. Gouda, Duque de Alba. Epistolario del III duque de Alba don Fernando de Toledo. Deel III. Madrid, F. Allan. Geschiedenis en beschrijving van Haarlem van de vroegste tijden tot op onze dagen. Haarlem, , 4 delen. Samuel Ampzing. Beschrijvinge ende lof der stad Haerlem. Haerlem, (Johannes Arcerius). Historie ende een waerachtich verhael van al die dinghen die geschiet sijn van dach tot dach in die lofweerdigste ende vermaerste stadt van Hollandt, Haerlem ghenoemt, in dien tijt als die van den hertoge van Alba beleghert was. Delft, Balen Bartholomeusz. Beresteyn Blécourt en Japikse Bor Brouwers M. Balen. Beschrijvinghe der stad Dordrecht. Dordrecht, Cornelis Bartholomeusz. Een cleijne corte memory off history beschrivinge van het beleg van Haerlem. Handschrift in Stadsbibliotheek, Haarlem, ongepagineerd. Jhr. mr. dr. E.A. van Beresteyn. Familieportretten Van Nesse, in Maandblad De Nederlandsche Leeuw, 58, A.S. de Blécourt en N. Japikse. Klein Plakkaatboek van Nederland. Groningen, Pieter Christiaensz. Bor. Oorspronk, begin en vervolgh der Nederlandsche oorlogen. Amsterdam, , 4 delen. Gemeentearchief Haarlem. Archief van het Brouwersgilde. Capelle J. van de Capelle. Belangrijke stukken voor geschied- en oudheidkunde...

13 betrekkelijk het beleg en de verdediging van Haarlem in Schoonhoven, Dólleman, Aanvullingen Dólleman, Berkenrode Dólleman, Gael M. Thierry de Bye Dólleman. Aanvullingen resp. verbeteringen op Haarlemse geslachten, in Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie, XXI, M. Thierry de Bye Dólleman. Het geslacht van Berkenrode, in Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie, XII, M. Thierry de Bye Dólleman. De oorsprong van het geslacht Gael, in Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie, XXIV, 1970.

14 XII Dólleman, Lakeman Dólleman, Schatter Dólleman en Schutte, Van der Laen M. Thierry de Bye Dólleman. De geslachten Lakeman te Haarlem, in Maandblad De Nederlandsche Leeuw, 75, M. Thierry de Bye Dólleman. Het Geslacht Schatter in Haarlem, in Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie, XV, M. Thierry de Bye Dólleman en mr. O. Schutte. Het Haarlemse geslacht Van der Laen, in Maandblad De Nederlandsche Leeuw, 86, Eembd Ekama Elias Elis. Gh. Enschedé G. van der Eembd. Haerlemse belegeringhs treur-blyeynde-spel. 's-gravenhage, C. Ekama. Beleg en verdediging van Haarlem in 1572 en Haarlem, J.E. Elias. De vroedschap van Amsterdam Haarlem, , 2 delen. Gemeentearchief Haarlem. Archief Elisabeth's Gasthuis. A.J. Enschedé. Verslag over de geschiedenis en den eigendom van het St. Elisabeths of Groote Gasthuis. Haarlem, Fuchs Mr. J.M. Fuchs. Quirinus Thalesius, in Jaarboek Vereeniging Haerlem, Gachard Gelder, Noodmunten Gelder, Reactie Gomperts M. Gachard. Correspondance de Philippe II sur les affaires des Pays-Bas. Deel II. Brussel, H. Enno van Gelder. De Nederlandse noodmunten van de tachtigjarige oorlog. 's-gravenhage, H.A. Enno van Gelder. De reactie op de beeldenstorm, , in Algemene Geschiedenis der Nederlanden, V, Utrecht, L.P.A. Gomperts. Aanteekeningen over parochiën van West-Friesland ontleend

15 Gonnet Graeff Grijpink aan een visitatieverslag van het jaar 1571, in Bijdragen voor de geschiedenis van het bisdom Haarlem, 9, C.J. Gonnet. Cornelis Schonaeus en eenige zijner Haarlemsche vrienden, in Bijdragen voor de geschiedenis van het bisdom Haarlem, 9, J.J. Graeff. Wáár heeft te Haarlem de bisschop gewoond voor de Reformatie?, in Bijdragen voor de Geschiedenis van het Bisdom Haarlem, 29, P.M. Grijpink. Kerkelijk register op de rekeningen van de vicaris-generaal van het bisdom Utrecht, in Bijdragen voor de geschiedenis van het bisdom Haarlem, 39, Hallema A. Hallema. Haarlemsche gevangenissen. Haarlem, 1928.

16 XIII Hooft Hoogland hs. 4 hs. 41 Hume P.C. Hooft. Nederlandsche historiën. Amsterdam, A.J.J. Hoogland. Nog een ooggetuige der Haarlemsche Noon, in Bijdragen voor de geschiedenis van het Bisdom Haarlem, 8, Gemeentearchief Haarlem, handschrift 4: N.N., het beleg van Haarlem. Gemeentearchief Haarlem, hs. 41: Stukken afkomstig van Willem Jansz. Verwer. Martin Hume. The year after the Armada. London, Informatien Informatien &c aengaende Jonkheer Johan van Duvenvoorde, balliuw, dijkgraef, rentmeester generael des Lands van Voorn etc. Manuscript in stadsbibliotheek, Haarlem. de Klerk Kunigshoffenn Kurtz, Dievenkelder Kurtz, Kenu Kurtz, Stamvader Jos. de Klerk. Haarlems muziekleven in de loop der tijden. Haarlem, Thomas Bayr vonn Kunigshoffenn. Beschreibung dero Geschichten welche sich haben begeben und zugedragen... inn und ausserhalb der statt Harlem... In Kronijk van het Historisch Genootschap te Utrecht, XVL, Mej. dr. G.H. Kurtz. De dievenkelder in de Barteljorisstraat, in Jaarboek Vereeniging Haerlem, Mej. dr. G.H. Kurtz. Kenu Symons dochter van Haerlem, Assen, Mej. dr. G.H. Kurtz. De stamvader van een Haarlemsche regentenfamilie, in Jaarboek Vereeniging Haerlem, Laceulle-Van de Kerk Loket Dr. H.J. Laceulle-Van de Kerk. De Haarlemse drukkers en boekverkopers van 1540 tot 's-gravenhage, Gemeentearchief Haarlem, stadsarchief loketkas.

17 Mendoça Bernardino de Mendoça. Commentaires sur les évenements de la guerre des Pays-Bas. Bruxelles, , 2 delen. NA Gemeentearchief Haarlem, Notariële archieven. Opmeer Overmeer, Hervorming Overmeer, Gedenkschriften P. Opmeer. Het Nederlands catholyk martelaersboek. Antwerpen, 1700, 2 delen. W.P.J. Overmeer. De Hervorming te Haarlem. Haarlem, W.J.A. Overmeer. Gedenkschriften van Duitsche krijgslieden over het beleg van Haarlem in In Navorscher, LVIII, 1909.

18 XIV RA Rooswijk Rijnland Gemeentearchief Haarlem, Rechterlijke archieven. (N. van Rooswijk). Cort ende waerachtich verhael van alle gheschiedenissen handelingen aenslagen stormen ende schermutsinghen in en voor der stadt Haerlem in Hollandt gheschiet... Leyden, (1573). Gemeentearchief Haarlem, stukken betreffende Rijnland. Sasse van IJsselt Schrevelius Stadsarchief Sterk-Proot Sterlincx Stuver Jhr. mr. A.F.O. Sasse van IJsselt. Aanteekeningen betrekkelijk eenige Haarlemsche geslachten, in Bijdragen voor de Geschiedenis van het Bisdom Haarlem, XXII, Th. Schrevelius. Harlemias of eerste stichting der stad Haarlem. Haarlem, Gemeentearchief Haarlem, Stadsarchief. J.M. Sterck-Proot. Het O.L. Vrouwegilde, in Bijdragen voor de Geschiedenis van het Bisdom Haarlem, 49, Pierre Sterlincx. Een corte waerachtighe beschrijvinghe van alle gheschiedenissen, aenslaghen, stormen, schermutsingen ende schieten voor de vrome stadt Haerlem in Hollandt gheschiet. Delft, 1574, ongepagineerd. Gerrit Stuver. Geschiedenisse en beschrijvinghe van den belegge der stad Haerlem door Don Frederico d'alvaro. Handschrift in gemeentearchief van Haarlem. thes. Gemeentearchief Haarlem, thesauriersrekening. Verwershofje Verzeichniss Gemeentearchief Haarlem, archief van het Verwershofje. Verzeichniss des Niderlandischen Kriegs, in Kronijk van het Historisch Genootschap te Utrecht, XVI, 1860.

19 Voet Elias Voet Jr. Haarlemsche goud- en zilversmeden en hunne merken. Haarlem, 1928.

20 1 [Memoriaelbouck] [1572] Ter leren der stadt van Haerlem verheven is diet den goetwilligen leeser geschreven Leest met verstandt dese historie so sult ghij mercken ende verstaen dat men Godt moet toescriven die victorie zonder zijn hulp, het waer met ons gedaen. Tot den leeser Wacht U ghij schempers diet te versmaden Ten is gedaen om prijs noch gewinne Maer om te doen blijcken goodts groter weldaden Dien hij ons heeft bewesen van anbeginne Al hebt ic hier dan versleten minen zijnne En daegelicx gescreven, datter es gedaen Moegelick dat imant begheerte off minne hier nae heeft, zalt blijdelick ontfaen En diet niet en behaecht macht laeten staen al isser gedwaelt, laett U niet verdrieten Denckt een goet schutter, kan wel mis schijeten. Wat zoude dan een onwijs of slecht ideoot Die in zulcx bijsonder niet en es eerwaeren Niet dijckwils falgeren soe int cleijn als groot Dits doch niet wonders, ghij nidighe kaeren Dus en schaeme ic mij niet diet te openbaeren Ick zal moegelick jemant daer met gerieven Die welck daer honijch uuyt zal vergaren Oft best uuijt kiesen en tander laeten drijven Wat isser dan verboert, van diet al te scriven Dus laet onbenijt, dat hier es bedreven Ick wil altijt tmijn om een beeter geven

NEDERLAND IN DE 16e EEUW

NEDERLAND IN DE 16e EEUW NEDERLAND IN DE 16e EEUW In de 16e eeuw vielen de Nederlanden onder de Spaanse overheersing. Er bestonden grote verschillen tussen de gewesten (= provincies), bv: - dialect - zelfstandigheid van de gewesten

Nadere informatie

DE FAMILIE-AANTEKENINGEN VAN ADRIAEN CLAESZ. [VAN ADRICHEM] TE DELFT (1503-1560)

DE FAMILIE-AANTEKENINGEN VAN ADRIAEN CLAESZ. [VAN ADRICHEM] TE DELFT (1503-1560) DE FAMILIE-AANTEKENINGEN VAN ADRIAEN CLAESZ. [VAN ADRICHEM] TE DELFT (1503-1560) Nationaal Archief, archief van de familie Van Adrichem, nr. 1: Registerboeck van mijn onroerende goeden als van landen,

Nadere informatie

De oudste generaties Stoel in Dordrecht

De oudste generaties Stoel in Dordrecht De oudste generaties Stoel in Dordrecht In het Regionaal Archief Dordrecht bevindt zich onder Toegang 116 (Collectie van familiepapieren en genealogische aantekeningen), Inventarisnummer 763 een dossier

Nadere informatie

Heussensvaart of Spaansevaart.

Heussensvaart of Spaansevaart. Heussensvaart of Spaansevaart. De Heussensvaart moet omstreeks 1539 door Dirck van Heussen zijn gegraven. In dat jaar krijgt de Haarlemse Burgemeester Claes van Heussen vergunning tot het zanden langs

Nadere informatie

Cort verhael van die ghesciedenisse ende belegeringhe der stat Alcmaer anno 1573

Cort verhael van die ghesciedenisse ende belegeringhe der stat Alcmaer anno 1573 Cort verhael van die ghesciedenisse ende belegeringhe der stat Alcmaer anno 1573 Handschrift, ca. 1575. Dit 'Cort verhael' maakt deel uit van een handschrift (circa 1575) over het beleg van Haarlem van

Nadere informatie

Zuidnederlandse boekdrukkers en boekverkopers in de Republiek der Verenigde Nederlanden omstreeks 1570-1630

Zuidnederlandse boekdrukkers en boekverkopers in de Republiek der Verenigde Nederlanden omstreeks 1570-1630 J. G. C. A. BRIELS Zuidnederlandse boekdrukkers en boekverkopers in de Republiek der Verenigde Nederlanden omstreeks 1570-1630 een bijdrage tot de kennis van de geschiedenis van het boek Met in bijlage

Nadere informatie

3a. Denk opdracht- Wie ben ik?

3a. Denk opdracht- Wie ben ik? 3a. Denk opdracht- Wie ben ik? Instructie: Wie ben ik is een spel waarbij de kinderen gebruik maken van de hoofdpersonen uit de Opstand der Nederlanden: Johannes Calvijn, Angelus Merula, Willem van Oranje,

Nadere informatie

NT00064_152. Nadere Toegang op inv. nr 152. uit het archief van de. Dorpsgerechten, 1515-1813 (64) H.J. Postema

NT00064_152. Nadere Toegang op inv. nr 152. uit het archief van de. Dorpsgerechten, 1515-1813 (64) H.J. Postema NT00064_152 Nadere Toegang op inv. nr 152 uit het archief van de Dorpsgerechten, 1515-1813 (64) H.J. Postema Juni 2013 Inleiding In dit document zijn regesten van het volgende inventarisnummer betreffende

Nadere informatie

Beschrijving van de grafzerken in de Adriaen Janszkerk in 1922

Beschrijving van de grafzerken in de Adriaen Janszkerk in 1922 Beschrijving van de grafzerken in de Adriaen Janszkerk in 1922 door Bloys van Treslong Prins in Genealogische en heraldische gedenkwaardigheden in en uit de kerken in de provincie Zuid-Holland. blz. 540

Nadere informatie

De Burg te Wassenaar.

De Burg te Wassenaar. De Burg te Wassenaar. hierboven reeds door Dr. Holwerda in herinnering werd gebracht, deelde de heer W. J. J. C. Bijleveld in jaargang van ons Jaarboekje het een en ander aangaande den zoogenaamden burg

Nadere informatie

Het Leidsche glas in de kerk te Valkenburg

Het Leidsche glas in de kerk te Valkenburg Het Leidsche glas in de kerk te Valkenburg Nu tengevolge van het oorlogsgeweld in 1940 het weinig fraaie eeuwsche kerkje te Valkenburg en zijn evenmin bijzonder karakteristieke toren met den grond gelijk

Nadere informatie

Het Huis. en de Heerlijkheid

Het Huis. en de Heerlijkheid Het Huis en de Heerlijkheid Bij ondergeteekende berusten een aantal documenten, die op het huis en de heerlijkheid Lisse betrekking hebben. De oudste berichten uit de tweede helft der 14de eeuw. Toen leefde

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Het verhaal van de 80 jarige oorlog!

Het verhaal van de 80 jarige oorlog! Het verhaal van de 80 jarige oorlog! Filips II erft het grote "Europese Rijk" van zijn vader Karel V. Om te beginnen gaat hij strenge belastingen heffen. 1 Na een aantal jaar vertrekt hij naar Spanje,

Nadere informatie

Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB's)

Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB's) Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB's) Achtergrond In 1811 werd in de meeste delen van Nederland de Burgerlijke Stand ingevoerd. De overheid had op dat moment nauwelijks gegevens over de

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

De gerechtigden tot het Bacx-koorke in de Sint Jan tot de reductie van Den Bosch. drs. L. F. W. Adriaenssen

De gerechtigden tot het Bacx-koorke in de Sint Jan tot de reductie van Den Bosch. drs. L. F. W. Adriaenssen De gerechtigden tot het Bacx-koorke in de Sint Jan tot de reductie van Den Bosch drs. L. F. W. Adriaenssen Van Stamboom vicaris-generaal, kanselier en zeg e l bewaard e r van de bisschop van Luik en had

Nadere informatie

Noord-Nederlandse gewesten. Smeekschift

Noord-Nederlandse gewesten. Smeekschift Habsburgs gezag Vanaf dat moment stonden de zuidelijke Nederlanden onder Habsburgs gezag. Noord-Nederlandse gewesten Door vererving en verovering vielen vanaf dat moment ook alle Noord- Nederlandse gewesten

Nadere informatie

Gebeurtenis Regeerperiode 1403-1442

Gebeurtenis Regeerperiode 1403-1442 Johanna van Polanen is pas 11 jaar als ze trouwt. Dit komt doordat haar familie een verstandshuwelijk sluit. Ontvang 100 florijnen. 1403 Engelbrecht de Eerste van Nassau trouwt met Johanna van Polanen.

Nadere informatie

Het leven van Petronella Kortenhof (l8 1 1-1885), een Haarlemse vondelinge en inwoonster van Heemstede.

Het leven van Petronella Kortenhof (l8 1 1-1885), een Haarlemse vondelinge en inwoonster van Heemstede. Het leven van Petronella Kortenhof (l8 1 1-1885), een Haarlemse vondelinge en inwoonster van Heemstede. Inleiding Bij het invoeren van een Heemsteedse huwelijksakte van het echtpaar Hooreman-Kortenhof

Nadere informatie

Het plaatwerk aan de Spaarndamsche sluizen.

Het plaatwerk aan de Spaarndamsche sluizen. Het plaatwerk aan de Spaarndamsche sluizen. Als een algemeene regel van waterschapsrecht mag worden (aanvaard, de besturen der lichamen, welke belast met waterkeering in zooverre schouw hielden op onderhoud

Nadere informatie

Deux-Aesbijbel (1562)

Deux-Aesbijbel (1562) Deux-Aesbijbel (1562) 1 Een aantal Nederlandse protestanten, die sterk beïnvloed waren door de Franse reformator Johannes Calvijn (1509 1564), troffen in de Liesveldtbijbel (1526-1542) en in de Biestkensbijbel

Nadere informatie

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats).

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats). Het verhaal van 1588 Bodystorming Inleiding Het jaar 1588 is een belangrijk jaar in de geschiedenis van de Republiek. De gebeurtenissen die eraan vooraf gaan worden als feiten voorgelezen en tussen de

Nadere informatie

Goede voorgangers van de Juridische faculteit.

Goede voorgangers van de Juridische faculteit. Goede voorgangers van de Juridische faculteit. Welverdiend is de goede naam, waarin de Leidsche zich op het gebied der rechtswetenschap mag verheugen, en groot is het aantal beroemde rechtsgeleerden, wier

Nadere informatie

DE OUDSTE GENERATIES VAN HET KAMPER REGENTENGESLACHT VAN INGEN

DE OUDSTE GENERATIES VAN HET KAMPER REGENTENGESLACHT VAN INGEN DE OUDSTE GENERATIES VAN HET KAMPER REGENTENGESLACHT VAN INGEN door K. Schilder en H.J. van Ingen Van het begin van de 15e eeuw tot ongeveer het midden van de 1ge eeuw hebben regelmatig leden van het geslacht

Nadere informatie

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.2 Wie heeft de macht? Deel 2. Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht?

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.2 Wie heeft de macht? Deel 2. Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht? Onderzoeksvraag: Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht? Kenmerkende aspect: Het streven van vorsten naar absolute macht. De bijzondere plaats in staatskundig opzicht

Nadere informatie

[C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6]

[C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6] [C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6] Nu is ghecomen den meydach, ende doen quam Floris in root purper gecleed[t], om dat hi den rooden roose gelijken soude, ende dat

Nadere informatie

Memorieboek of calendarium-necrologium van het Sint Plechelmuskapittel te Oldenzaal Inleiding bij de internet-editie

Memorieboek of calendarium-necrologium van het Sint Plechelmuskapittel te Oldenzaal Inleiding bij de internet-editie Memorieboek of calendarium-necrologium van het Sint Plechelmuskapittel te Oldenzaal Inleiding bij de internet-editie In een vitrine in de oude sacristie van de St. Plechelmusbasiliek te Oldenzaal is een

Nadere informatie

PINKSTEREN DRIE: Bokkie kopen!

PINKSTEREN DRIE: Bokkie kopen! PINKSTEREN DRIE: Bokkie kopen! Met PINKSTEREN hebben we in Nederland altijd vrij! Er is een 1 e Pinksterdag, een 2 e Pinksterdag. En in Purmerend (en omgeving) hebben we zelfs een 3 e Pinksterdag. Op deze

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

LANDAANWINNING EN BEDIJKING

LANDAANWINNING EN BEDIJKING LANDAANWINNING EN BEDIJKING Noord-Hollandse kust Versie 27-6-2011 Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl).

Nadere informatie

VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND

VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND Voorwoord en Inleiding Dr. Ir. H. Koopmans VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND Uitgegeven ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Hoogewerff-Fonds UITGEVERIJ WALTMAN DELFT - 1967

Nadere informatie

OEFENTOETS HISTORISCHE CONTEXT REPUBLIEK (HAVO)

OEFENTOETS HISTORISCHE CONTEXT REPUBLIEK (HAVO) OEFENTOETS HISTORISCHE CONTEXT REPUBLIEK (HAVO) Voor de uitvoering van zijn centralisatiepolitiek stelde Karel V drie centrale raden in. 1 Noem één van deze centrale raden en leg uit op welke wijze deze

Nadere informatie

7.10 Aanbesteding herbouw van spits in 1714

7.10 Aanbesteding herbouw van spits in 1714 7.10 Aanbesteding herbouw van spits in 1714 Transcriptie van document: RHCE Schepenbank Heeze Leende en Zesgehuchten, A-0210, nr.1653, fol. 42 t/m 44 gedateerd 11 mei 1714: Regel nummer tekst interpretatie

Nadere informatie

3b. Doe opdracht- Mijn eigen Geuzenlied

3b. Doe opdracht- Mijn eigen Geuzenlied 3b. Doe opdracht- Mijn eigen Geuzenlied Inleiding: Deze opdracht kan klassikaal gedaan worden. In deze handleiding zit een informatieblad met een duidelijke beschrijving van de opdracht. De beschrijving

Nadere informatie

Administratie Diamant Politie

Administratie Diamant Politie De resultaten van drie onderzoeksprojecten van het SOMA Dossier Administratie Diamant Politie We hebben de lezers steeds op de hoogte gehouden van de onderzoeks- projecten van het SOMA. We zijn dan ook

Nadere informatie

Het daghement ghegheven teghen den Heere Prince van Orangen.

Het daghement ghegheven teghen den Heere Prince van Orangen. Het daghement ghegheven teghen den Heere Prince van Orangen. Bron: Verantwoordinge, verklaringhe ende waerschowinghe mitsgaders eene hertgrondighe begheerte des edelen, lancmoedighen ende hooghgeboren

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN AANWEZIG BIJ HET STADSARCHIEF s-hertogenbosch OVERZICHT ROSMALEN Versie juli 2012 WOORD VOORAF Genealogisch onderzoek in de registers van de burgerlijke stand levert voor

Nadere informatie

De wapenschilden van Cuijk en Grave

De wapenschilden van Cuijk en Grave De wapenschilden van Cuijk en Grave Het wapenschild van de familie van Cuyck Aernt Van Buchel reproduceerde in zijn Monumenta drie verschillende wapenschilden van de van Cuycks 1 : In goud twee dwarsbalken

Nadere informatie

Gerechtsbestuur Schalkwijk, 1685-1810 (105)

Gerechtsbestuur Schalkwijk, 1685-1810 (105) NT00105_16 Nadere Toegang op inv. nr 16 uit het archief van het Gerechtsbestuur Schalkwijk, 1685-1810 (105) H.J. Postema November 2014 Inleiding Dit document bevat regesten van de processen die voor het

Nadere informatie

T00456. Inventaris van het archief van de Waalse. Hervormde Gemeente te Vianen, 1725-1823

T00456. Inventaris van het archief van de Waalse. Hervormde Gemeente te Vianen, 1725-1823 T00456 Inventaris van het archief van de Waalse Hervormde Gemeente te Vianen, 1725-1823 T.L.H. van de Sande, 2010 H.J. Postema, september 2014 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 INVENTARIS... 5 1 STUKKEN VAN

Nadere informatie

RAZE 3520 WAARDE 1567-1572. schepenakten. (naar hoofdscherm Waarde)

RAZE 3520 WAARDE 1567-1572. schepenakten. (naar hoofdscherm Waarde) RAZE 3520 schepenakten WAARDE 1567-1572 (naar hoofdscherm Waarde) M.P. Smallegange Waddinxveen, november 2013 RAZE 3520, W111, eerste blad, 1567 Register bouijck gehouden bij mij Cornelis Jacob Boudewijns

Nadere informatie

TORRENTII\US EN ARLENTUS

TORRENTII\US EN ARLENTUS TORRENTII\US EN ARLENTUS Frans Slits Meer dan vijftien jaar geleden, in 1978, schreef Ad Otten in Gemerts Heem in zijn artikel over Laurentius Torrentinus, dat hij in een volgend nummer op de werkzaamheden

Nadere informatie

De nieuwe tijd. Gemaakt door: Imke, Guusje en Miika. In de tijd van de ontdekkers en hervormers 1500 tot 1600.

De nieuwe tijd. Gemaakt door: Imke, Guusje en Miika. In de tijd van de ontdekkers en hervormers 1500 tot 1600. De nieuwe tijd. Gemaakt door: Imke, Guusje en Miika. In de tijd van de ontdekkers en hervormers 1500 tot 1600. Les 1: Miika. De tijd van Maarten Luther. Eeuwenlang kenden mensen in West-Europa alleen de

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Verantwoording. Transcriptie 52

Verantwoording. Transcriptie 52 Verantwoording Bij de hiernavolgende transcriptie van het oprichtingsconcept van de Vlissingse Compagnie van Kaapvaart uit 1623 en de begeleidende brief voor Prins Maurits is voor de oorspronkelijke methode

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Lesbrief Stevig Sterk Zaltbommel

Lesbrief Stevig Sterk Zaltbommel Lesbrief Stevig Sterk Zaltbommel Groep 7/8 Erfgoed educatie Bezoek les Stevig Sterk Zaltbommel Stevig Sterk Zaltbommel is een bezoek les over historische vestingwerken van Zaltbommel. Nadruk ligt op het

Nadere informatie

Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken.

Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken. STADSWANDELING & BEZOEK AAN MUSEUM, HOORN, NOORD-HOLLAND Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken. Het Sint Pietershof In de 15 e eeuw werd hier het klooster der Kruisherenbroeders gesticht, dat in

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Inventaris van het archief van de Essayeur-Generaal van 's Rijks Munt, 1795-1813

Inventaris van het archief van de Essayeur-Generaal van 's Rijks Munt, 1795-1813 Nummer archiefinventaris: 2.01.33 Inventaris van het archief van de Essayeur-Generaal van 's Rijks Munt, 1795-1813 Auteur: J.K. Bondam Nationaal Archief, Den Haag 1930 Copyright: cc0 This finding aid is

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

AANVULLINGEN en ERRATA BOEK ADDITIONS and ERRATA LIVRE/BOOK

AANVULLINGEN en ERRATA BOEK ADDITIONS and ERRATA LIVRE/BOOK AANVULLINGEN en ERRATA BOEK ADDITIONS and ERRATA LIVRE/BOOK Laatste up-date 14.01.2016 KAREL DE STOUTE Lokale emissies VH 42 Auxonne: Q12 wordt Q 11 Q11 FILIPS DE SCHONE Zesde emissie VH 127-ME: 1492 -

Nadere informatie

Oorspronkelijke handschriften van de Statenvertalers in de Collectie Rolandus (2)

Oorspronkelijke handschriften van de Statenvertalers in de Collectie Rolandus (2) Oorspronkelijke handschriften van de Statenvertalers in de Collectie Rolandus (2) Rolandus gebruikte Beza-edities uit 1567 en 1580 Inleiding In het vorige artikel is een beschrijving gegeven van de drie

Nadere informatie

Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld

Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld Ruimtelijke context Achter het Clara Fey klooster bevindt zich een hellingbos, waarin een Lourdesgrot, een vervallen kapel, 14 kruiswegstaties

Nadere informatie

Rondrit naar Groede 94.99 km

Rondrit naar Groede 94.99 km Rondrit naar Groede 94.99 0 2.04 0 Lissewege Het zeer landelijke Lissewege hoort sinds de gemeentefusies bij Brugge. De naam van het dorp duikt op in de 11de eeuw en zou afkomstig kunnen zijn van 'liswega',

Nadere informatie

Mevrouw E.M. Stolwijk-Okhuyzen

Mevrouw E.M. Stolwijk-Okhuyzen enkele, meest belangrijke, activiteiten van de vereniging. Opsomming van die gegevens bewijzen in meer en mindere mate de levenskracht van onze vereniging, die aan het einde van 1992 haar "koperen" bestaan

Nadere informatie

verwerkingsopdrachten Willem-Alexander

verwerkingsopdrachten Willem-Alexander verwerkingsopdrachten Willem-Alexander Van kind tot koning Vragen bij Stamboom van het Koninklijk huis (bladzijde 6 en 7) 1 Als je goed kijkt, zie een schild met het wapen van Nederland. Op het schild

Nadere informatie

1: De nederlanden komen in verzet tegen Filips II

1: De nederlanden komen in verzet tegen Filips II 1: De nederlanden komen in verzet tegen Filips II Wat wilden Karel V en Filips II bereiken? Op politiek gebied wilden ze dat de macht van de regering in Brussel vergroot werd Grote ontevredenheid onder

Nadere informatie

Ds. Johannes Vreechum heeft een wat slordig handschrift. -86-

Ds. Johannes Vreechum heeft een wat slordig handschrift. -86- Ds. Johannes Vreechum heeft een wat slordig handschrift. -86- Acte der kerckenraet binnen Werckendam 11 julio 1643 Na het vertreck van Ds. Schevenhuijsen is Ds. Johannes Vrechunius in dienst bevesticht

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

De eerste generatie, Isbrant Cornelis (pm 1588 tot pm 1653) en Clasijntien Richarts

De eerste generatie, Isbrant Cornelis (pm 1588 tot pm 1653) en Clasijntien Richarts Genealogie Van de(r) Tonnekreek De eerste generatie, Isbrant Cornelis (pm 1588 tot pm 1653) en Clasijntien Richarts Een genealoog probeert de familielijn zo ver mogelijk terug in de geschiedenis te traceren.

Nadere informatie

Herinnering aan Elisabeth Bangert - tante Betje (1870-1964) FREEK DIJS

Herinnering aan Elisabeth Bangert - tante Betje (1870-1964) FREEK DIJS Herinnering aan Elisabeth Bangert - tante Betje (1870-1964) FREEK DIJS Van wie ben jij er één? Dat was telkens de vraag van tante Betje als ik bij mijn oma, haar zuster, kwam logeren in Baarn. Die vraag

Nadere informatie

Drie schilderijen in de consistorie te Oudelande

Drie schilderijen in de consistorie te Oudelande Drie schilderijen in de consistorie te Oudelande Sinds jaar en dag hangen er in de consistorie van de kerk te Oudelande drie schilderijen, twee panelen en een doek. De panelen stellen een gezicht op Oudelande

Nadere informatie

G E M E E N T E A R C H I E F S C H I E D A M INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE STICHTING WOONWAGENWERK

G E M E E N T E A R C H I E F S C H I E D A M INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE STICHTING WOONWAGENWERK G E M E E N T E A R C H I E F S C H I E D A M TOEGANGSNUMMER 503 INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE STICHTING WOONWAGENWERK VOOR 1971 STICHTING WOONWAGENLIEFDEWERK VAN DE SINT VINCENTIUSVERENINGING 1953-1985

Nadere informatie

Graven van burgemeesters op het Kamper kerkhof in IJsselmuiden door Kees Schilder

Graven van burgemeesters op het Kamper kerkhof in IJsselmuiden door Kees Schilder Graven van burgemeesters op het Kamper kerkhof in IJsselmuiden door Kees Schilder Vóór 1829 werden welgestelde burgers en inwoners van Kampen begraven in de kerken die de stad rijk was. Minder gegoeden

Nadere informatie

BORGEMEESTERS-REKENINGEN SOMEREN. No 6 1622/23-1625 /26 XIX/10. Tweede deel

BORGEMEESTERS-REKENINGEN SOMEREN. No 6 1622/23-1625 /26 XIX/10. Tweede deel BORGEMEESTERS-REKENINGEN SOMEREN No 6 1622/23-1625 /26 XIX/10 Tweede deel blz.1 50. Item alsdoen Corn(elis) de Geus van dat Jiken Becx hum eens tot Somere sij den bode loonen souden soe de nieuwe borgem(eest)ers

Nadere informatie

Schoolkinderen in de VOC- vestiging te Cochin in 1731

Schoolkinderen in de VOC- vestiging te Cochin in 1731 Schoolkinderen in de VOC- vestiging te Cochin in 1731 Transcriptie van twee folio s aanwezig in een archief in India Herman de Wit, Maarssen, juli 2014 Bron: Nationaal Archief Den Haag, Nederlandse bezittingen

Nadere informatie

NT00067_42. Nadere Toegang op inv.nr 42. uit het archief van het. Stadsgerecht Wijk bij Duurstede, 1546-1811, (67) H.J. Postema

NT00067_42. Nadere Toegang op inv.nr 42. uit het archief van het. Stadsgerecht Wijk bij Duurstede, 1546-1811, (67) H.J. Postema NT00067_42 Nadere Toegang op inv.nr 42 uit het archief van het Stadsgerecht Wijk bij Duurstede, 1546-1811, (67) H.J. Postema Januari 2015 Inleiding In dit document zijn regesten opgenomen van de oudste

Nadere informatie

WAT ANDEREN DOEM. NAERDINCKLANT 9 november 1983 Lezing door dr.ir. T. van Tol: Nederzettingsgeschiedenis van Laren.

WAT ANDEREN DOEM. NAERDINCKLANT 9 november 1983 Lezing door dr.ir. T. van Tol: Nederzettingsgeschiedenis van Laren. WAT ANDEREN DOEM NAERDINCKLANT 9 november 1983 Lezing door dr.ir. T. van Tol: Nederzettingsgeschiedenis van Laren. Plaats : De Vaart, Hilversum, aanvang 20.00 uur. 25 januari 1984 Lezing, samen met "Albertus

Nadere informatie

In den naam Gods amen.

In den naam Gods amen. In den naam Gods amen. Albrecht, bij de gratie Gods, paltsgraaf op den Ryn, graaf van Henegouwen, Holland, Zeeland en heer van Friesland, allen die deze brief nu of in de toekomst zullen lezen saluut en

Nadere informatie

Nummer Toegang: 0130 Inventaris van Notariële archieven, 1585-1935

Nummer Toegang: 0130 Inventaris van Notariële archieven, 1585-1935 Nummer Toegang: 0130 Inventaris van Notariële archieven, 1585-1935 Streekarchief Land van Heusden en Altena, Heusden Streekarchief Land van Heusden en Altena, Heusden (c) 2011 This finding aid is in Dutch.

Nadere informatie

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN AANWEZIG BIJ HET STADSARCHIEF s-hertogenbosch HANDLEIDING EN OVERZICHT Versie mei 2014 WOORD VOORAF Genealogisch onderzoek in de registers van de burgerlijke stand levert

Nadere informatie

AANVULLINGEN en ERRATA BOEK ADDITIONS and ERRATA LIVRE/BOOK

AANVULLINGEN en ERRATA BOEK ADDITIONS and ERRATA LIVRE/BOOK AANVULLINGEN en ERRATA BOEK ADDITIONS and ERRATA LIVRE/BOOK Laatste up-date 10.12.2015 KAREL DE STOUTE Lokale emissies VH 42 Auxonne: Q12 wordt Q 11 Q11 FILIPS DE SCHONE Zesde emissie VH 127-ME: 1492 -

Nadere informatie

Schoolmeesters in Friesland, 1600-1950

Schoolmeesters in Friesland, 1600-1950 Schoolmeesters in Friesland, 1600-1950 De verzamelaar en samensteller Hartman Sannes... 2 Schoolmeesters in Friesland; het materiaal... 3 Bronnen... 4 Aard van het materiaal... 5 Verantwoording... 6 De

Nadere informatie

Vindplaats: Toonkunstbibliotheek Amsterdam, 212 E 20, Gulde-iaers Feest-Dagen, 1635 I.S.V.W. Pagina 1157, Microfilm: UB Amsterdam

Vindplaats: Toonkunstbibliotheek Amsterdam, 212 E 20, Gulde-iaers Feest-Dagen, 1635 I.S.V.W. Pagina 1157, Microfilm: UB Amsterdam Wij vyeren heden Wij vyeren heden is een Sint-Nicolaaslied uit Gulde-iaers-feestdagen (1635, pag. 1157) van Johannes Stalpaert van der Wiele, I.S.V.W. (1579-1630). Vindplaats: Toonkunstbibliotheek Amsterdam,

Nadere informatie

Sittard, dominicanen en Sint Rosa

Sittard, dominicanen en Sint Rosa Sint Rosa Sittard, dominicanen en Sint Rosa Wanneer de Amerikaanse dominicanessen naar Sittard komen, treden zij in de voetsporen van eerdere dominicanen en dominicanessen, die voor Sittard heel veel betekend

Nadere informatie

Inventaris van het archief van de weeskamer van Voorburg. 1606-1810

Inventaris van het archief van de weeskamer van Voorburg. 1606-1810 Nummer Toegang: 480 Inventaris van het archief van de weeskamer van Voorburg. 1606-1810 Gemeente Archief Leidschendam-Voorburg This finding aid is written in Dutch. 480 480 3 I N H O U D S O P G A V E

Nadere informatie

KOSTEN VOOR HET OPMAKEN VAN EEN MEMORIE VAN SUCCESSIE IN 1826

KOSTEN VOOR HET OPMAKEN VAN EEN MEMORIE VAN SUCCESSIE IN 1826 12 Dit is het vredig Puntenburg, waar eenmaal de Amersfoortsche poëet Pieter Pijpers woonde. Puntenburg zag er toen wel heel anders uit dan nu en de dichter woonde niet in die moderne villa, maar dit eenzaam

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

De redactie doet opnieuw een oproep aan de lezers en belangstellenden van de rubriek Oud Schrift om van zich te laten horen.

De redactie doet opnieuw een oproep aan de lezers en belangstellenden van de rubriek Oud Schrift om van zich te laten horen. Vanaf het januarinummer van 2014 van Wij van Zeeland wordt de rubriek Oud Schrift gevuld met teksten die verstrekt worden door de werkgroep Paleografie in Zeeland (PaiZ). In totaal zijn er 8 teksten met

Nadere informatie

GENEALOGIE Vroeger de status van de elite, nu de hobby van het volk

GENEALOGIE Vroeger de status van de elite, nu de hobby van het volk GENEALOGIE Vroeger de status van de elite, nu de hobby van het volk Hans Nagtegaal Erfenissen zijn in de loop der eeuwen oorzaak geweest van vele ruzies en zelfs van oorlogen. Wie is familie van wie en

Nadere informatie

Memoriael ende Resolutieboeck. der stede van Edam 1574-1595

Memoriael ende Resolutieboeck. der stede van Edam 1574-1595 Memoriael ende Resolutieboeck der stede van Edam 1574-1595 1994 Archief 'Oud Edam' 1357 t/m 1813, inventarisnr. 65 Streekarchief Waterland te Purmerend Getranscribeerd door de Werkgroep Paleografie: Dick

Nadere informatie

Oefenteksten: Vergelijking

Oefenteksten: Vergelijking efenteksten: ergelijking ndersteboven van lezen Tekststructuren Fietsen met en zonder motor Een fiets en een motorfiets zijn allebei een vervoermiddel. Bij een fiets moet je zelf trappen. De motorfiets

Nadere informatie

AKTEN VAN DE WEESKAMER VAN BEVERWIJK

AKTEN VAN DE WEESKAMER VAN BEVERWIJK TRANSCRIPTIE AKTEN VAN DE WEESKAMER VAN BEVERWIJK VAN DE JAREN 1556 t/m 1617 DEEL II Index pagina: index 1 inleiding en toelichting 2 digitale foto van blad 1 3 transcripties van blad 1 t/m blad 124 verso

Nadere informatie

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549.

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549. Over is de oudste zoon van de machtige keizer Karel V. Karel is geboren in Gent en is regelmatig in de Nederlanden. is geboren in Spanje en groeit daar op. Zijn vader ziet hij maar weinig, die is altijd

Nadere informatie

VOORGESCHIEDENIS EN INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE BANK VAN LENING

VOORGESCHIEDENIS EN INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE BANK VAN LENING VOORGESCHIEDENIS EN INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE BANK VAN LENING VOORGESCHIEDENIS Op 6 april 1804 wordt bij de magistraat ter tafel gebracht een gedrukt biljet met de aankondiging van de publieke

Nadere informatie

Maarssen, index r.k. begraven 1738 1760

Maarssen, index r.k. begraven 1738 1760 Maarssen, index r.k. begraven 1738 1760 - gemaakt door Jos Verkroost - Oorspronkelijke bron Archiefinstelling: Het Utrechts Archief, Utrecht Archief: DTB Maarssen Inventarisnummer: 27 (bruin) Omschrijving:

Nadere informatie

Seismologisch onderzoek in België door de Koninklijke Sterrenwacht van België

Seismologisch onderzoek in België door de Koninklijke Sterrenwacht van België Seismologisch onderzoek in België door de Koninklijke Sterrenwacht van België Taken Toezicht op de seismische ac;viteit in en rond België Seismisch netwerk Lokale aardbevingen Verre aardbevingen Wetenschappelijk

Nadere informatie

De top 100 van de familienamen in Nederland Leendert Brouwer

De top 100 van de familienamen in Nederland Leendert Brouwer Detop100vandefamilienameninNederland LeendertBrouwer Voor een totaalbeeld van de familienamen in Nederland beschikken we over twee ijkjaren: 1947(volkstelling) en 2007(Gemeentelijke Basisadministratie).

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel )

JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel ) JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel ) [De minderjarige], geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats], Frankrijk, wonende

Nadere informatie

L E S E R. [485] T O T D E N

L E S E R. [485] T O T D E N [485] T O T D E N L E S E R. NA dat ick besloten hadt een eynde van deze oeffeningen te maecken, soo heb ick bevonden, dat my, Beminde Leser, noch verscheyde andre dingen van vermaeckelijcke en treffelijcke

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Overig landbezit

Hoofdstuk 7. Overig landbezit Hoofdstuk 7 Overig landbezit 163 Behalve de Corenweertsche Rijsweert en de Kievitsham, hebben vele leden van de familie de Gier ander onroerend goed bezeten, zoals blijkt uit het parenteel. In sommige

Nadere informatie

Notariële Akten na Overlijden Klaas Breedijk (172 )

Notariële Akten na Overlijden Klaas Breedijk (172 ) Notariële Akten na Overlijden Klaas Breedijk (172 ) (Tussen haakjes de RIN nummers in de stamboom www.breedijk.net. ) Klaas Breedijk: ik heb opgezocht wat ik op internet allemaal gevonden heb over zijn

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie