Nederlandse economie in zicht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederlandse economie in zicht"

Transcriptie

1 Nederlandse economie in zicht Het regent meevallers Economisch Bureau Nederland 8 april 14 Begrotingssaldo weer onder 3%-Maastrichtnorm % BBP Begrotingssaldo (l.a.) Overheidsschuld (r.a.) Het regent meevallers De economische groei trekt dit jaar volgens ons aan tot 1,%. Het optimisme over de groeivooruitzichten krijgt een extra impuls dankzij de opwaartse herziening van de BBP-cijfers over het vierde kwartaal. Na een dip in het eerste kwartaal als gevolg van tijdelijk lagere autoverkopen, zal de BBP-groei in de kwartalen daarna opleven. De handel met het buitenland blijft de belangrijkste economische-groeimotor. Dit herbergt wel risico s, gegeven de onzekerheden rondom Ukraine, China, de Europese verkiezingen en de deflatoire tendens in Zuid-Europa. In dit kader is het gunstig dat de groei niet meer louter op het buitenland leunt. De bedrijfsinvesteringen trekken aan nu de industriële productie en de bezettingsgraad stijgen en de woningmarkt voorzichtig opleeft. De extra investeringen leiden op termijn tot een verbetering van de arbeidsmarkt, wat positief uitwerkt op de consumptie. Nu de koopkracht verbetert en gezinnen weer geld overhouden, hebben zij ruimte om zowel hun vermogenspositie te versterken als extra uitgaven te doen. De voorziene toename van de binnenlandse vraag gaat gepaard met een toename van de invoer. Daarmee komt een eind aan de stijging van het saldo op de lopende rekening. Dat is goed nieuws, want het exceptioneel hoge overschot van 1% past niet binnen de EU-beleidskaders. Ook de ontwikkeling van de overheidsfinanciën zal op instemming kunnen rekenen van Brussel. Het tekort op de begroting ligt voor het eerst sinds vijf jaar onder de 3%-Maastrichtnorm, al dient aangetekend dat de daling van het tekort deels het resultaat is van incidentele meevallers. Het regent de laatste tijd meevallers. De economie blijkt op basis van nieuwe rekenmethodes een grotere omvang te hebben dan eerder becijferd. Hierdoor valt de overheidsschuld ongeveer 5 procentpunt lager uit dan volgens de eerdere definitie.

2 Nederlandse economie in zicht - Het regent meevallers 8 april 14 Nederlandse economie Philip Bokeloh Economische groei trekt aan De BBP-groei trekt dit jaar volgens ons aan tot 1,% na een krimp van,8% vorig jaar. Nederland profiteert van de internationale conjunctuuropleving. De wereldeconomie groeit dit jaar met 3,6%. Dat is,8 procentpunt meer dan vorig jaar. De internationale conjunctuuropleving gaat gepaard met een nog sterkere groei van de wereldhandel, die versnelt van,3% in 13 naar 6% in 14. De verbeterde uitvoervooruitzichten geven een impuls aan het ondernemersvertrouwen. Ook het sentiment onder consumenten verbetert. Dit hangt onder andere samen met de kentering op de huizenmarkt, waar de prijzen stabiliseren en het aantal transacties opveert. Het optimisme over de groei krijgt een extra impuls dankzij de opwaartse herziening van de BBP-cijfers over het vierde kwartaal. De economie bleek niet met,7% maar met,9% te zijn gegroeid. De aanmerkelijke versnelling ten opzichte van het voorgaande kwartaal, waarin de groei nog slechts,3% bedroeg, is vooral toe te schrijven aan de autoverkopen. Die zijn naar voren gehaald in verband met het vooruitzicht dat fiscale voordelen zouden wegvallen. Overigens bleek de bijdrage van de autoverkopen bij de herziening lager uit te vallen dan eerder berekend. Dat de raming ondanks deze neerwaartse bijstelling hoger uitviel, had te maken met de opwaartse herziening van de productie en investeringen in de bouw. Na jaren van stagnatie zit de woningmarkt eindelijk weer in de lift. Ook de uitvoer viel hoger uit dan eerder gedacht. Maar omdat de invoer eveneens hoger bleek te zijn, bleef de bijdrage van de handel onveranderd. Economie profiteert van internationale opleving Na een dip in het eerste kwartaal als gevolg van lagere autoverkopen, zal de BBP-groei in de kwartalen daarna weer opleven. Hoewel de gasproductie in Groningen door het productieplafond zorgt voor krimp en de zorg door de bezuinigingen niet langer een bijdrage aan de groei levert, worden de remmende effecten hiervan gladgestreken door het economisch herstel in de Verenigde Staten en de rest van de eurozone. De handel met het buitenland blijft daarmee de economische-groeimotor. Dit neemt niet weg dat er diverse risico s aan de horizon opdoemen. Zo zijn er de spanningen in Ukraine, bestaat er onzekerheid over de Chinese economie, kan de uitslag van de Europese verkiezingen onrust veroorzaken en zou een teleurstellende uitkomst van de bankentest vervelende gevolgen kunnen hebben. Een andere bedreiging voor het herstel vormt de deflatoire tendens in Zuid-Europa. Ondernemers- en consumentenvertrouwen in de lift Index Producentenvertrouwen Consumentenvertrouwen Economie krijgt tijdelijke impuls van autoverkopen % joj Autoverkopen Productie bouw trekt aan nu huizenprijzen niet meer dalen % joj (1 maandsgemiddelde) Productie bouw

3 3 Nederlandse economie in zicht - Het regent meevallers 8 april 14 Inflatie aanmerkelijk gedaald Ook in Nederland is de inflatie laag. Dit ondanks dat de bijdrage van de huurstijgingen aan de inflatie door de extra huurverhogingen liefst 1 procentpunt bedraagt. Belangrijkste reden voor de lage inflatie is de loonontwikkeling. Die is bij de hoge werkloosheid zeer gematigd. Daarnaast tempert ook de ontwikkeling van de grondstoffenprijzen de inflatoire druk. De verwachting is dat de inflatie weer zal oplopen, zodra het herstel doorzet. Mocht dit niet gebeuren, dan zal de ECB aanvullende maatregelen treffen. Het vooruitzicht op monetair ingrijpen zorgt voor een voorlopig lage korte rente. De kapitaalmarktrente zal daarentegen licht oplopen in verband met de verwachte opleving van de BBP-groei. De groei steunt niet langer louter op het buitenland. De investeringen trekken weer aan, nu de industriële productie en de bezettingsgraad onder invloed van de conjuncturele verbetering toenemen. Ook in de woningbouw veren de investeringen op. Een voorbode hiervan vormt het aantal afgegeven bouwvergunningen, dat niet langer daalt. Extra ondersteuning van de kredietverlening blijft vooralsnog uit. Maar toegang tot krediet is niet per se doorslaggevend voor de investeringsbeslissing. Veel bedrijven beschikken over voldoende eigen financiële middelen en kunnen bovendien andere financieringsbronnen aanspreken. Dit geldt vooral voor de grote bedrijven, die beter toegang tot kapitaal hebben dan het MKB. Daling werkloosheid volgt later De toename van de investeringen zal pas in een latere fase leiden tot een daling van de werkloosheid. Bedrijven zullen de opgaande conjunctuur eerst aangrijpen om de productiviteit te verhogen en hun winstgevendheid te verbeteren. Daarnaast zal een deel van de extra productie worden opgevangen doordat zzp ers die tijdelijk zonder opdrachten zaten, weer extra werk krijgen. Dit laat onverlet dat de arbeidsmarkt verbetert. Het aantal banen daalt minder hard dan voorheen. Ook het aantal ontslagaanvragen neemt af. Tegelijkertijd stijgt het aantal vacatures, evenals het aantal gewerkte uren in de uitzendbranche. De werkgelegenheid kan in de loop van dit jaar weer een stijging laten zien als deze trend doorzet. Een verbetering van de arbeidsmarkt is positief voor de consumptie. Vooralsnog stellen gezinnen de aankoop van duurzame goederen uit, maar op termijn kunnen zij hun aankopen niet langer vooruit schuiven. Daar komt bij dat zij tot 13 op hun besparingen hebben ingeteerd. Nu houden zij weer geld over, doordat de koopkracht verbetert dankzij de lagere pensioenpremies en de ondersteunende maatregelen die in overleg met de oppositie najaar 13 zijn genomen. Wanneer de arbeidsmarkt verbetert, krijgt de koopkracht extra ondersteuning van de werkgelegenheid. Dit alles geeft ruimte om de vermogenspositie te herstellen, bijvoorbeeld door af te lossen op de hypotheek, maar ook om extra uitgaven te doen. Inflatie laag ondanks ruim monetair beleid % joj Inflatie Hogere bezettingsgraad nodigt uit tot investeren % productiecapaciteit Bezettingsgraad industrie Vacature-indicator wijst op verbetering arbeidsmarkt index Verw. Industrie Bouw Zakelijke dienstverlening

4 4 Nederlandse economie in zicht - Het regent meevallers 8 april 14 De voorziene toename van de binnenlandse vraag gaat vergezeld van een toename van de invoer. Daarmee komt een eind aan de stijging van het saldo op de lopende rekening. Dat is goed nieuws, want dit saldo is met 1% van het BBP exceptioneel hoog. Het enorme nationale spaaroverschot zorgt vanuit EU-perspectief voor ongewenste onevenwichtigheden, die Brussel op termijn wil aanpakken met behulp van de Macroeconomic Imbalances Procedure. De opleving van de economie is gunstig voor de begroting. Het begrotingstekort is gedaald van 4,1% van het BBP in 1 naar,5% in 13. Daarmee ligt de begroting voor het eerst sinds vijf jaar onder de 3% Maastrichtnorm. De overheid ontving in 13 meer geld door hogere dividenduitkeringen van DNB en ABN AMRO. Dit leverde de schatkist EUR 1,4 mld meer op. Daarnaast namen de aardgasbaten met EUR,5 mld toe en bracht de veiling van de 4G-telecomfrequenties EUR 3,8 mld op. Voor dit jaar vallen die eenmalige baten uit de begroting. Sterker nog: de aardgasbaten zullen lager uitvallen als gevolg van de zachte winter en het productieplafond in Groningen. Meevaller aangewend voor lastenverlichting Dat weerhoudt de regering er niet van om de meevaller over 13 aan te spreken voor lastenverlichting. VVD en PvdA sloten een politieke deal, waarbij de VVD de strafbaarstelling van illegaliteit inslikte in ruil voor lastenverlichting voor middenen hoge inkomens. De maximale arbeidskorting van EUR.97 geldt niet langer tot een jaarsalaris van EUR 41., maar tot een jaarsalaris tot EUR 49.. Met de lastenverlichting is EUR,5 mld gemoeid. De maatregel vormt een welkome ondersteuning voor de binnenlandse vraag. Toch kunnen er vraagtekens worden geplaatst bij de onvaste koers van het regeringsbeleid. Eerder verzwaarde het juist de lasten door het btw-tarief te verhogen. Het regent de laatste tijd meevallers. De economie blijkt op basis van nieuwe rekenmethodes van Eurostat een grotere omvang te hebben dan eerder becijferd. De productie wordt anders gemeten. Zo worden de uitgaven aan R&D niet meer als lopende kosten gezien, maar als investeringen. Daarnaast is de omzet en productie van zelfstandigen in beeld gekomen doordat het CBS nieuwe bronnen gebruikt. Op basis van de nieuwe rekenmethode lag het BBP in 1 EUR 45 mld hoger. Daarmee komt het BBP 7½% hoger uit. Ondanks de positievere inschatting van de economische activiteit, is het tekort op de begroting als percentage van het BBP min of meer hetzelfde gebleven. Wel is de staatsschuld naar beneden bijgesteld. Als percentage van het BBP lag de schuld 4½ procentpunt lager. Hoe de aanpassingen uitpakken voor de jaren voor en na 14 is onduidelijk. Het ligt in de rede dat de schuld in 13 ongeveer 5 procentpunt lager zal uitvallen dan eerder gedacht. Exceptioneel groot overschot op de lopende rekening % BBP (vierkwartaalsgemiddelde) Saldo lopende rekening Begrotingssaldo voldoet weer aan Maastrichtnorm Als % BBP (14 en 15 o.b.v. ramingen) Begrotingssaldo (l.a.) Overheidsschuld (r.a.) Kerncijfers Nederlandse economie % mutaties BBP -1,3 -,8 1, 1,3 Particuliere consumptie -1,6 -,1 -,6,3 Overheidsconsumptie -,7 -,, -, Investeringen -4, -4,8 3,5 4,9 Uitvoer 3, 1,4 3, 4,7 Invoer 3,3 -,,4 4,7 Consumentenprijzen (CPI),5,5 1,3 1,5 Lonen 1,6 1,3 1,4 1,8 niveaus Werkloosheid (% beroepsbevolking) 6,4 8,3 8,9 8,7 Idem internationale definitie 5,3 6,7 7,3 7,1 Lopende rekening (% BBP) 9,5 1,4 1,7 1,7 Saldo overheid (% BBP) -4,1 -,5 -,8 -,4 Herziene cijfers zijn gecursiveerd. Ramingen: ABN AMRO Economisch Bureau

5 5 Nederlandse economie in zicht - Het regent meevallers 8 april 14 APPENDIX 1. TABEL MACRO-INDICATOREN Kerncijfers Nederlandse economie r 15r Kwartaal Kwartaal 3 Kwartaal 4 Kwartaal 1 % mutaties k-o-k k-o-k k-o-k k-o-k BBP 1, -1,3 -,8,1,3,9 1, 1,3 Particuliere consumptie -1,1-1,6 -,1 -,7 -,4, -,6,3 Overheidsconsumptie, -,7 -, -,1, -,1, -, Investeringen 6,1-4, -4,8 1,3,8 5,9 3,5 4,9 Uitvoer goederen & diensten 4, 3, 1,4,7,,3 3, 4,7 Invoer goederen & diensten 4, 3,3 -, 1,5, 1,,4 4,7 Consumentenprijzen (CPI - % j-o-j),3,5,5,7,8 1,6 1,1 (feb) 1,3 1,5 Lonen (part. sector, % j-o-j) 1,4 1,6 1,3 1,4 1, 1,1 1,1 1,4 1,8 Niveaus Werkloosheid (% beroepsbevolking) 5,4 6,4 8,3 8,3 8,6 8,4 8,8 (feb) 8,9 8,7 idem internationale definitie 4,4 5,3 6,7 6,6 7, 7, 7,3 (feb) 7,3 7,1 Producentenvertrouwen (ultimo) -1,3-5,6,1,8 -,4,1 1,1 Consumentenvertrouwen (ultimo) Ramingen: ABN AMRO Economisch Bureau Kerncijfers internationale economie r 15r Kwartaal Kwartaal 3 Kwartaal 4 Kwartaal 1 % mutaties k-o-k k-o-k k-o-k k-o-k BBP eurozone 1,6 -,6 -,4,3,1,3 1,3 1,8 BBP Duitsland 3,4,9,5,7,3,3,,3 BBP Verenigde Staten 1,8,8 1,9,6 1,,7 3,3 3,9 Niveaus USD per EUR (ultimo) 1,9 1,3 1,38 1,8 1,35 1,38 1,38 1,3 1, Korte rente eurozone (%, 3m-euribor, ultimo) 1,4,,3,,,3,3,3,4 Lange rente, 1jr Bund (%, Duitsland, ultimo) 1,8 1,3 1,9 1,3 1,8 1,9 1,6,,7 Lange rente, Nederland (%,1jr staats, ultimo), 1,5, 1,7,, 1,7,4,9 Olieprijs Brent (USD/barrel, gemiddelde) 111,4 111,7 18,7 11,6 11,3 19,4 18, Ramingen: ABN AMRO Economisch Bureau

6 6 Nederlandse economie in zicht - Het regent meevallers 8 april 14 APPENDIX. TABEL MESO-INDICATOREN Kerncijfers Nederlandse economie naar sector r 15r Kwartaal Kwartaal 3 Kwartaal 4 Kwartaal 1 Algemeen PMI (ultimo,index > 5 = groei) 46, 49,6 57, 48,8 55,8 57, 53,7 Bedrijfsfaillissementen (totaal uitgesproken) (feb) Index Wereldhandel, ultimo 18,4 18, 133,9 13,1 13,6 133,9 134,7 (jan) Agrifood Omzet voedings- en genotmiddelenind. (% j-o-j) 9,8 -,3 7,5 7,3 7,8 8,5 Productie voedings- en genotmidd.ind. (% j-o-j) 1,6 -,4 3, 3,1 4,1 3,9 Export voedings- en genotmiddelen (% j-o-j) 7,5 3,7 6,8 9,5 7,1 3,7 Producentenprijzen voedingsmidd. (% j-o-j; ult) 1,1 3, 1,3, -,3-1,,1 (feb) Bouw en onroerend goed Omzet bouw excl. projectontw. (% j-o-j) 4,3-6,9-4,4-6, -4,6 1,1 1,1 (jan) -1,5 Verleende nieuwbouwvergunningen ( mld) 1,1 8,6 6,5 1,6 1,5,,8 (jan) Bouwproductie (volumes, % j-o-j) 4,3-8,4-4,5-5,6,1,3 1,3 (jan) -1 Aantal maanden productie in portefeuille 6, 5,6 4,9 5,3 5,3 5,3 Aantal woningtransacties (t/m feb) Prijs koopwoningen (% j-o-j) -,4-6,5-6,6-8,7-4,6-4,3-1, (t/m feb) Detailhandel Retail verkopen (waarde, % j-o-j),7-1, -, -1,6-1,8-1,5,9 (jan) -, -,5 Retailprijs (% j-o-j),1, 1,8,4,,1, (jan),5 Omzet supermarkten (% j-o-j),1 3,,,3,7,4 1,9 (jan) 3,5 3,5 Autoverkopen (x1) 555,8 5,4 416,8 95,5 9, 115,7 17,3 43 Industrie Dagproductie (% j-o-j) 3,3 -,7-1,1-1,4-1,1 1,4 4, (t/m feb) 3 Bezettingsgraad (%) 79,6 77,9 78,4 75,6 (apr) 77,4 (jul) 78,4 (okt) 79,6 (jan) Oordeel orderpositie, ultimo* -13,6 -, ,6-14,9-16, -1, Oordeel voorraden, ultimo*,3 4,7 1,,7 3,5 1,,3 Technologie, Media & Technologie Omzet telecommunicatie (% j-o-j) -,7-1,9-4,1-5,4, -4,1 Omzet reclamebureaus (% j-o-j) -4,5-5,8-4,1-5,5-5,3,3 Omzet IT dienstverlening (% j-o-j) 3,, -,7 -, -,9 3,3 Transport & Logistiek Omzet Transport & Logistiek (% j-o-j) 4,3 3,1,8,7 1,,7 Baltic Dry Index (ultimo) Goederenvervoer Schiphol (tonnen x1) (t/m jun) 11 (t/m sep) 1.531(t/m dec) 46 (t/m feb) Sentiment transport (ultimo) -8,9-1,8-1,6 9,7,8 19,1 Zakelijke dienstverlening Oordeel omzet 3-mnds, ultimo* -1, -14,4-4,4,9 13, -4,4 15,3 Aantal uitzenduren ABU (% j-o-j) (per.6) (per.9) + (per.13) 4 (per.) -,5-1, Omzet ABU (% j-o-j) (per.6) -1 (per.9) +3 (per.13) 4 (per.) Ramingen: ABN AMRO Economisch Bureau Nederland * saldo positieve en negatieve antwoorden (%)

7 7 Nederlandse economie in zicht - Het regent meevallers 8 april 14 Overige publicaties van ABN AMRO Economisch Bureau: Nederlandse Economie in zicht verschijnt elke maand en gaat in op macro- en meso-economische ontwikkelingen. Overige periodieke publicaties van het Economisch Bureau zijn onder meer: Macro Weekly Visie op rente en euro Macro Visie EM Visie Sector Monitoren Visie op Sectoren Quarterly Commodity Outlook Wekelijkse publicatie over actuele mondiale ontwikkelingen op het terrein van macro-economie en financiële markten. De publicatie komt uit in het Nederlands en het Engels. Maandelijkse update over renteontwikkelingen in de eurozone en Nederland en de koers van de euro. Kwartaalpublicatie over conjuncturele ontwikkeling in industrielanden en opkomende markten. Tevens worden prognoses gegeven van onder meer BBP-groei, inflatie, werkloosheid en begrotingstekort. (Oók Engelstalig.) Kwartaalpublicatie over opkomende economieën. (Oók Engelstalig.) Rapport met sector specifieke economische ontwikkelingen. Op dit moment zijn er zeven Sector Monitoren: Agrifood, Bouw, Industrie, Retail, TMT (Technologie, Media & Telecommunicatie), Transport & Logistiek en Zakelijke dienstverlening. Jaarlijkse sectorupdate waarin Sector & Commodity Research zijn visie geeft op brancheontwikkelingen en omzetverwachtingen. In de VoS 13 worden 8 sectoren en 66 branches besproken in factsheets van twee pagina s. In mei is de VoS 13 gepubliceerd. Kwartaalrapport dat de prijsvooruitzichten voor grondstoffen weergeeft voor zowel de korte (drie maanden) als de lange termijn (t/m 15). Ingegaan wordt op prijzen van energie, metalen en agrarische grondstoffen. Een korte samenvatting verschijnt ook in het Nederlands. Altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de economie en in uw sector: download de Markets Insights app in de App Store. Lees meer over het Economisch Bureau op: https://insights.abnamro.nl/category/economie/ Dit document is samengesteld door ABN AMRO. Het heeft uitsluitend als doel om financiële en algemene informatie te verstrekken over de economie en sectoren. ABN AMRO behoudt zich alle rechten voor met betrekking tot de informatie in het document en het document wordt uitsluitend aan u verstrekt voor uw informatie. Het is niet toegestaan dit document (geheel of deels) te kopiëren, distribueren, door te geven aan een derde of om het voor enig ander doel te gebruiken dan hier boven bedoeld. Dit document is informatief bedoeld en vormt geen aanbieding van effecten aan het publiek, of een uitnodiging om een aanbod te doen. U mag niet om welke reden dan ook vertrouwen op de informatie, meningen, beramingen, en aannames in dit document noch dat het compleet, accuraat of juist is. Er wordt geen garantie gegeven, uitdrukkelijk of stilzwijgend, door of uit naam van ABN AMRO, haar directeuren, functionarissen, vertegenwoordigers, gelieerde partijen, groepsmaatschappijen of werknemers met betrekking tot de juistheid of volledigheid van de informatie in dit document, en geen enkele aansprakelijkheid wordt geaccepteerd voor enig verlies als direct of indirect gevolg van het gebruik van deze informatie. De opvattingen en meningen opgenomen hierin kunnen op enig moment aan verandering onderhevig zijn en ABN AMRO heeft geen enkele verplichting om de informatie in dit document na de datum hiervan te herzien. Voordat u in enig product van ABN AMRO investeert, dient u zich te informeren over de verschillende financiële en andere risico s, alsmede mogelijke beperkingen voor u en uw investeringen als gevolg van toepasselijke wetgeving en regels. Indien u, na lezing van dit document, overweegt een investering te doen in een product, raadt ABN AMRO aan om een dergelijke investering met uw relatiemanager of persoonlijke adviseur te bespreken om nader te bezien of het relevante product met inachtneming van alle mogelijke risico s past bij uw investeringen. De waarde van beleggingen kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garanties voor de toekomst. ABN AMRO behoudt zich het recht voor wijzigingen in dit materiaal aan te brengen. Alle rechten voorbehouden.

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Herstel na aarzelend begin 14 Economisch Bureau Nederland 1 juli 14 Economie krimpt in eerste kwartaal % k-o-k 1-1 - -3 5 6 7 8 9 1 11 1 13 14 BBP-groei Herstel na aarzelend

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Verder herstel in 15-1 Economisch Bureau Nederland november 1 Nederlandse economie doet het geleidelijk beter BBP-groei in % j-o-j 1-1 - 11 1 1 1 15 1, ABN AMRO (ramingen)

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Vooruitzichten 6-7 Economisch Bureau Nederland december Nederlandse economie: groei houdt aan De Nederlandse economie groeide in met ongeveer % - tweemaal zoveel als in 4.

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht BBP-groei krijgt bredere basis Economisch Bureau Nederland 22 april 215 Aandeel flexibele arbeidscontracten groeit 1% 8% 6% 4% 2% % 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 Werknemer vast

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Economisch Bureau Nederland Internationale onrust tempert vertrouwen 11 september 214 ECB stuurt koers euro omlaag 1.4 1.38 1.36 1.34 1.32 1.3 1.28 1.26 13 14 USD/EUR Internationale

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Evenwichtiger groei Economisch Bureau Nederland 5 januari 5 Groei niet meer alleen afhankelijk van uitvoer Bijdrage aan BBP-groei in %-punten - - Uitvoer Part. consumptie

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Ramingen hoger na herzien BBP Economisch Bureau Nederland 8 juli 215 BBP-groei boven gemiddelde eurozone 8 6 4 2-2 -4-6 5 1 15 Nederland Eurozone Meest recente conjunctuurcijfers

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Werkloosheid stijgt voorlopig verder Economisch Bureau 2 mei 213 Stijgende werkloosheid x1 65 55 45 35 25 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 Thema: Verder stijgende werkloosheid (p.2)

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening

Zakelijke dienstverlening Zakelijke dienstverlening Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Juni 16 Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting Senior sector econoom 3376 kasper.buiting@nl.abnamro.com Inhoud Onderwerp Pag Kernpunten

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Miljoenennota 2014 Economisch Bureau 26 september 2013 Tekort overheid boven 3% van het BBP % BBP 1 0-1 -2-3 -4-5 -6 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 Bron: Miljoenennota 2014

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Economische visie op 2015

Economische visie op 2015 //5 Economische visie op 5 Nieuwjaarsbijeenkomst VNO-NCW regio Zwolle Björn Giesbergen januari 5 Inhoud Visie op 5 Europa: toekomstige koploper of eeuwige achterblijver? (conjunctuur/financiële markten)

Nadere informatie

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en.

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en. Edelmetalen Watch Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research Van pessimist naar optimist 18 februari 2016 Georgette Boele Co-ordinator FX & Precious Metals Strategy Tel: +31 20 629 7789 georgette.boele@nl.abnamro.com

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Woningmarkthervormingen Economisch Bureau 11 juli 2013 Krimp economie lijkt ten einde te lopen; toch ramingen verlaagd 6 120 3 105 0 90-3 75-6 91 93 95 97 99 01 03 05 07 09

Nadere informatie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie Bodem bereikt in Nederlandse Economie 8 november 213 Every picture tells a story Keijser Capital Research Nico van Geest RBA Nico.vangeest@keijsercapital.nl (1) Het consumenten vertrouwen, zoals door het

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Ruimte voor export Economisch Bureau: - Macro Research - Sector & Commodity Research 16 augustus 212 Exportpotentieel lang niet benut Eur miljard Zakelijke dienstverlening

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

VVMA Congres 18 mei 2010

VVMA Congres 18 mei 2010 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie, 2010-2015 1 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel

Nadere informatie

Prijsvooruitzichten grondstoffen

Prijsvooruitzichten grondstoffen Prijsvooruitzichten grondstoffen Economisch Bureau abn.amro.group.economics@nl.abnamro.com 30 oktober Fig. 1: Gerealiseerde prijsontwikkelingen Prijzen grondstoffen dalen verder De absolute winnaar van

Nadere informatie

Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein

Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein Directeur Particulieren en Private Banking 5 februari 15 Welkom Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Voorstellen Tim Legierse Hoofd Nationaal Onderzoek 3 Visie

Nadere informatie

Visie op 2010 Hoop op herstel

Visie op 2010 Hoop op herstel Visie op 21 Hoop op herstel Dr. A.E. (Annelies) Hogenbirk 15 december 29 Rabobank Economisch Onderzoek Agenda Terugblik op de recessie Mondiale economische ontwikkelingen Groene loten Waar zit de groei?

Nadere informatie

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur mai 3 mei 2013 Wat moet men onthouden? 1. Belgische economie sinds begin 2011 amper nog gegroeid 2. Uitvoer en investeringen

Nadere informatie

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 4204 / 383 2657. 15 september 2015

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 4204 / 383 2657. 15 september 2015 Focus op Prinsjesdag 2015 Economisch Bureau Nederland 020-628 4204 / 383 2657 16 september 2014 15 september 2015 Kernpunten Macro Economische Verkenning 2016 De economische groei loopt in 2016 verder

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Economie Utrecht komt verder op stoom

Economie Utrecht komt verder op stoom Economie Utrecht komt verder op stoom De Utrechtse economie heeft de opgaande lijn duidelijk te pakken. Onder impuls van sectoren als de zakelijke dienstverlening en de ICT groeit de economie naar verwachting

Nadere informatie

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 02 Krimp mondiale economie in 2009 Aziatische landen als eerste uit het dal Economie eurozone krimpt nog sterker dan wereldeconomie Krimp in 2009

Nadere informatie

Voorspelkracht conjunctuurindicatoren voor bbp-groei in het eurogebied

Voorspelkracht conjunctuurindicatoren voor bbp-groei in het eurogebied Voorspelkracht conjunctuurindicatoren voor bbp-groei in het eurogebied Centrale bankiers maken veelvuldig gebruik van conjunctuurindicatoren omdat deze tijdige informatie geven over de ontwikkeling van

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Prinsjesdag 2014. Stand van zaken MKB. Rabobank Nederland, september 2014

Prinsjesdag 2014. Stand van zaken MKB. Rabobank Nederland, september 2014 Prinsjesdag 2014 Stand van zaken MKB Rabobank Nederland, september 2014 Internationale omgeving Basisscenario De wereldeconomie groeit ook in 2014, met name in de VS, maar spectaculair is het allemaal

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Effecten BTW-verhoging Economisch Bureau: - Macro Research - Sector & Commodity Research 4 oktober 212 Inflatie onder invloed van BTW-verhoging % j-o-j 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Najaar 2015 Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 10 2 Architectenbureaus 12 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Woningmarkt op de schop Economisch Bureau: - Macro Research - Sector & Commodity Research 11 december 212 Herstel woningmarkt laat nog op zich wachten 115 15 95 85 75 1 2

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25 Statistisch Bulletin Jaargang 72 2016 25 23 juni 2016 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid daalt verder 3 Werkloze beroepsbevolking (20) 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consument een stuk

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Februari 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Economische vooruitzichten

Economische vooruitzichten Economische vooruitzichten Is het herstel nu al in gevaar? Han de Jong Chief Economist 16 & 17 september 2015 Agenda Divergentie in de mondiale economie Eurozone in herstel Nederlandse economie loopt voorop

Nadere informatie

Branche Update: Wegvervoer

Branche Update: Wegvervoer Branche Update: Wegvervoer Economisch Bureau Sector & Commodity Research Nadia Menkveld +31 26 286441 Financiële weerbaarheid wegvervoer onder druk Het goederenvervoer over de weg heeft het al een tijd

Nadere informatie

Verder in deze editie:

Verder in deze editie: Economie Monitor Brabant Vierde kwartaal 4 Eurocrisis raakt ook de Brabantse economie De economie van Brabant krijgt in het laatste kwartaal van te maken met de gevolgen van de eurocrisis en dit is goed

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

Prijsvooruitzichten grondstoffen

Prijsvooruitzichten grondstoffen Prijsvooruitzichten grondstoffen Economisch Bureau abn.amro.group.economics@nl.abnamro.com 29 januari Economische groei is smeerolie voor de vraag naar cyclische grondstoffen Noot: i K1-3-maands WTI l

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Oktober 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij Hartelijk welkom Even voorstellen Rabobank Breda Samen sterker Duurzaam nieuw hoofdkantoor Rabobank Breda 1509142 Duurzaam nieuw hoofdkantoor: film MKB-visie Alexander

Nadere informatie

Werkloosheid daalt licht / Inflatie blijft laag

Werkloosheid daalt licht / Inflatie blijft laag Werkloosheid daalt licht / Inflatie blijft laag Het voorzichtige herstel houdt in 2014 stand. De uitvoer is in belangrijke mate bepalend voor dit herstel. De energieprijzen dalen sterk en de euro kent

Nadere informatie

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl Keuzeonderwerp Keynesiaans model Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt Vraag op de goederenmarkt Alleen gezinnen en bedrijven kopen op de goederenmarkt. C = 0,6 Y Aa = 4 mln mensen

Nadere informatie

Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst. Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort

Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst. Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort Onze diensten Van Santvoort Makelaars helpt al sinds 1976 bij transacties van: Bestaande

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 35 27 augustus 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid verder gedaald 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consumenten zijn

Nadere informatie

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Brussel, 10 maart 2003 Federaal Planbureau /03/HJB/bd/2027_n ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Veelbelovend herstel wereldeconomie in eerste helft van 2002 werd niet bevestigd in het tweede halfjaar In het

Nadere informatie

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland Hoofdstuk 2 Basisinzichten Opgave 1 NBP fk 990 S = 120 Gezinnen Bg = 50 C = 820 Overheid NBPov = 90 Indir. Bel. = 70 Cov = 50 Iov = 10 NBPb = 900 Bedrijven I = 110 X = 910 M = 930 Buitenland B NBPfk Bg

Nadere informatie

We kunnen de vergrijzing betalen. Dick Scherjon, bestuursadviseur

We kunnen de vergrijzing betalen. Dick Scherjon, bestuursadviseur We kunnen de vergrijzing betalen Dick Scherjon, bestuursadviseur Duurzaamheidsscore Oost-Groningen Zeeuws-Vlaanderen Groot-Rijnmond Zuidoost-Drenthe Zuid-Limburg Delfzijl en omgeving Overig Groningen Midden-Limburg

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 215 Bedrijfsleven onveranderd positief Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het tweede kwartaal 215.

Nadere informatie

Macro-economische Analyse 2013-1

Macro-economische Analyse 2013-1 Macro-economische Analyse 213-1 Macro-economische Ontwikkelingen 1e kwartaal 213 Conclusie Ten opzichte van het laatste kwartaal van 212 staan minder signalen op 'rood', maar van een structureel economisch

Nadere informatie

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden WHITEPAPER SEPTEMBER 2014 De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden Goed nieuws: de economische crisis lijkt voorbij te zijn. Het Centraal Planbureau 1 meldde in maart van dit jaar dat de

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 13 26 maart 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 CBS: Werkloosheid gedaald door afname beroepsbevolking 3 Werkloze beroepsbevolking 1) 5 2. Inkomen en bestedingen

Nadere informatie

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012 7 januari 2013 NVM Data & Research Niveau (t.o.v.) 2012-3 (t.o.v.) 2011-4 Opmerking Aantal transacties 25.031 + 31,8% +13,9% Gemiddelde verandering t.o.v. 3 e kwartaal: +3,1%. Totale markt naar schatting

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

Transport & Logistiek

Transport & Logistiek Transport & Logistiek Sectormonitor december 21 Herstel transportsector versnelt in derde kwartaal 21 Tarieven verbeteren, maar zijn nog lang niet volledig hersteld Vooruitzichten 211 zijn gematigd positief

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Macro-economisch scorebord 2015K4

Macro-economisch scorebord 2015K4 Macro-economisch scorebord 2015K4 Saldo lopende rekening als % bbp Netto extern vermogen als % bbp Reële effectieve wisselkoers (36 handelspartners) 3-jaars voortschrijdend gemiddelde 3-jaars mutatie in

Nadere informatie

Kentering op de Europese woningmarkten

Kentering op de Europese woningmarkten Na een hausse die twaalf jaar duurde, is nu in de meeste Europese landen waaronder Nederland een afvlakking van de huizenprijsstijging te zien. In enkele landen dalen de prijzen zelfs. Een belangrijke

Nadere informatie

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 42 04 / 383 2657

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 42 04 / 383 2657 Focus op Prinsjesdag 2014 Economisch Bureau Nederland 020-628 42 04 / 383 2657 16 september 2014 Kernpunten Macro Economische Verkenning 2015 De groei van de wereldeconomie en van de wereldhandel trekt

Nadere informatie

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten INSTITUT DES COMPTES NATIONAUX INSTITUUT VOOR DE NATIONALE REKENINGEN BUREAU FÉDÉRAL DU PLAN FEDERAAL PLANBUREAU Communiqué 20.06.2003 Economische Begroting 2004 Overeenkomstig de wet van 21 december 1994

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in vogelvlucht

Arbeidsmarkt in vogelvlucht Arbeidsmarkt in vogelvlucht In het eerste kwartaal van 2011 is het aantal banen van werknemers, in vergelijking met het vierde kwartaal van 2010, licht gedaald. Dit is het eerste kwartaal met banenkrimp

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Nog niet verslagen Economisch Bureau: - Macro Research - Sector & Commodity Research 7 juni 2012 Economische groei in voorbije decennia Index; 1990-K1 = 100 170 160 150 140

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 42 04 / 383 2657

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 42 04 / 383 2657 Focus op Prinsjesdag 2014 Economisch Bureau Nederland 020-628 42 04 / 383 2657 16 september 2014 Kernpunten Macro Economische Verkenning 2015 De groei van de wereldeconomie en van de wereldhandel trekt

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014 Een uitdagende arbeidsmarkt Erik Oosterveld 24 juni 2014 Wat waren de gevolgen van de recessie? Hoeveel banen zijn er verloren gegaan? In welke sectoren heeft de recessie het hardst toegeslagen? Werkgelegenheid

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Regeerakkoord 2013-2017 Economisch Bureau: - Macro Research - Sector & Commodity Research 7 november 2012 Effecten Regeerakkoord / partijprogramma s op groei en werkloosheid

Nadere informatie

Miljoenennota door René Boon

Miljoenennota door René Boon Miljoenennota door René Boon .. .. .. .. .. ... .. Conclusies: Herstel Nederlandse economie, maar wel kwetsbaar In 2015 komen overheidsfinanciën in rustiger vaarwater terecht Toch nog groot tekort, circa

Nadere informatie

Tekort naar 2,2% Lage inflatie. Juniraming 2014. CPB Policy Brief 2014/05

Tekort naar 2,2% Lage inflatie. Juniraming 2014. CPB Policy Brief 2014/05 Lage inflatie Tekort naar 2,2% CPB Policy Brief 2014/05 Juniraming 2014 Economische vooruitzichten 2014 en 2015 Samenvatting en kerngegevens De economie trekt dit jaar wereldwijd voorzichtig aan, ondanks

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Visie opkomende markten

Visie opkomende markten Visie opkomende markten Economisch Bureau Emerging Markets Research 16 december 2 Minder tegenwind, bescheiden herstel in 216 Arjen van Dijkhuizen Senior Econoom Tel: 2 628 852 arjen.van.dijkhuizen@nl.abnamro.com

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Eurozone. Trage hervatting van de groei

Eurozone. Trage hervatting van de groei Trage hervatting van de groei Te midden van de onrust rond de Europese schuldencrisis werd de economische groei in de eurozone in het eerste kwartaal van voorzichtig hervat. Voor de komende kwartalen verwachten

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 De Hypotheek Index geeft ieder kwartaal inzicht in het consumentengedrag op het gebied van hypotheken. De kerncijfers zijn afkomstig van De Hypotheker die met ruim 10 procent

Nadere informatie