Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen. Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen. Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli"

Transcriptie

1 Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli

2 Inhoud Cijfers Wat gebeurt er in het ziekenhuis? Typen hoofdpijn Spanningshoofdpijn Pijnstillerafhankelijke hoofdpijn Migraine Clusterhoofdpijn Multidisciplinaire hoofdpijnpoli JBZ Alternatieve behandelingen Belangrijkste boodschap

3 Last die hoofdpijn oplevert 40% van mensen hebben hinderlijke hoofdpijn eens in leven Eén van meest voorkomende klachten bij huisarts Migraine: 6-8% bij mannen en 15-18% bij vrouwen (meer dan diabetes + astma) Spanningshoofdpijn o o 56% bij mannen en 71% bij vrouwen af en toe bij 2% van mannen en 5% van vrouwen chronisch Grote socio-economische last: voor migraine: 250 miljoen euro/jaar in NL Aantal ziektedagen/jaar per 1000 werknemers o o migraine 270 dagen spanningshoofdpijn 820 dagen

4 In ziekenhuis Verhaal van klachten/hoofdpijndagboek Altijd lichamelijk neurologisch onderzoek Soms aanvullend onderzoek: MRI-hersenen

5 Typen hoofdpijn Spanningshoofdpijn Pijnstiller-afhankelijke hoofdpijn/caffeine-afhankelijke hoofdpijn Migraine Clusterhoofdpijn Aangezichtspijn Enz.

6 Spanningshoofpijn Meest voorkomende vorm van hoofdpijn Duur: 1 uur-continu 2 van volgende kenmerken: Beiderzijds Drukkend/strak gevoel Mild-matig Geen verergering door aktiviteit Soms lichte misselijkheid. Lichte overgevoeligheid voor licht of geluid kan

7 Oorzaak spanningshoofdpijn Wat kan een rol spelen: Slaaptekort Spanning en stress Slechte houding: werk/slapen/huishoudelijke taken/sport Gespannen en/of te zwakke spieren van de nek Echte oorzaak?? 3 theorieen: A.g.v. verhoogde spierspanning in gezicht, nek of op schedel. B.v. a.g.v. emoties of spanningen. Beperkte beweeglijkheid van de nek waardoor toename van spierspanning en pijn. Grote wisselwerking tussen zenuwen van bovenste nekwervels en het hoofd waardoor stoornis van beweeglijkheid van nek en hoofdpijn. Verhoogde gevoeligheid voor pijn en mogelijk ook voor stress. Hierdoor mogelijk gevoeligere spieren.

8 Behandeling spanningshoofdpijn (1) Gezond leven: Voldoende slaap Niet roken Lichaamsbeweging Verstandig eten Voldoende drinken Matig gebruik van alcohol, caffeine Psycholoog Biofeedback Cognitieve gedragstherapie Ontspanningstherapie Psychoeducatie Medicijnen: Pijnstillers maar pas op! Medicijnen ook werkzaam tegen depressie

9 Behandeling spanningshoofdpijn (2) Fysiotherapie: Houdingscorrectie: tijdens werk/slapen/huishoudelijke taken/sport Verbeteren beweeglijkheid nek en schouders Vergroten van stabiliteit (coördinatie) van nekspieren Verbeteren van algehele conditie en spierkracht nek en schouderspieren Balans tussen inspanning en ontspanning Aangepast kussen

10 Nieuwe ontwikkelingen bij spanningshoofdpijn Botox

11 Pijnstillerafhankelijke hoofdpijn = Painkiller headache = Medication overuse headache = Rebound headache

12 Pijnstillerafhankelijke hoofdpijn Meer dan 15 dagen/maand hoofdpijn Meer dan 3 maanden pijnstillers, meer dan 15 dagen/maand Hoofdpijn is verergerd tijdens gebruik pijnstillers Hoofdpijn vermindert binnen 2 maanden na stoppen pijnstillers

13 Behandeling pijnstillerafhankelijke hoofdpijn Stoppen 2 maanden Begeleiding door hoofdpijnconsulente/neuropsycholoog Amitriptyline Daarna behandeling onderliggende hoofdpijn

14 Behandeling pijnstillerafhankelijke hoofdpijn Cognitieve gedragstherapie Gezond leven: Voldoende slaap Niet roken Lichaamsbeweging Verstandig eten Voldoende drinken Matig gebruik van alcohol, caffeine

15 Nieuwe ontwikkelingen pijnstiller afhankelijke hoofdpijn Tijdelijk prednison Botox bij chronische migraine met pijnstillerafhankelijke hoofdpijn wetenschappelijk onderzoek LUMC

16 Migraine Herhaaldelijke aanvallen van hoofdpijn Duur 4-72 uur Minstens 5 aanvallen met minimaal 2 van onderstaande criteria o o o o Aan een zijde Bonzend Pijn matig tot ernstig Verergering door lichamelijke aktiviteit Tijdens hoofdpijn 1 van volgende klachten: o o Misselijk/braken Overgevoelig voor licht en/of geluid

17 Migraine met aura Vaak klachten van zien Soms ook doofheid/tintelingen halfzijdig, of problemen met praten Duur 5-60 min Binnen 1 uur meestal ook hoofdpijn

18 Ontwikkeling van migraine aanval Filmpje

19 Wie krijgt migraine? Familie Vrouwen > mannen Vaak al op kinderleeftijd

20 Oorzaak migraine Processen in de hersenen

21 Behandeling Leefwijze Medicijnen Aanval Profylaxe Psycholoog Biofeedback Cognitieve gedragstherapie Ontspanningstherapie Psychoeducatie MyMigraine (UMC Utrecht)

22 Nieuwe ontwikkelingen Recent nieuwe aanknopingspunten voor medicijnen Cefaly: promotiefilm Botox Bij chronische migraine (> 15 dgn/mnd) Na falen van 3 profylactica met verschillend werkingsmechanisme Vast protocol

23 Clusterhoofdpijn Ernstige pijn, 1 kant van hoofd, rond oog, min. Begeleidende verschijnselen: Rood, tranend oog Neus aan die kant verstopt of loopneus Zwelling ooglid Transpireren voorhoofd en gelaat Kleine pupil en/of hangend ooglid Rusteloosheid 1-8 aanvallen/dag Vaak in clusters van weken Vaker bij mannen

24 Zeer ernstige hoofdpijn patient

25 Behandeling clusterhoofdpijn Verapamil dagelijks om frequentie aanvallen te verminderen Aanvalsbehandeling: Sumatriptan injecties Zuurstof

26 Nieuwe ontwikkelingen bij clusterhoofdpijn Nervus occipitalis blokkade Stimulatie diepe hersenkernen

27 Multidisciplinaire hoofdpijnpoli Op 1 ochtend: Hoofdpijnconsulente Manueel therapeut Neuropsycholoog Neuroloog Na multidisciplinair overleg: adviesgesprek

28 Alternatieve behandelingen Effect niet aangetoond bij migraine: Massage, craniosacraal therapie Voedings/kruidensupplementen Yoga TENS (transcutane elektrische neurostimulatie) Mindfulness en meditatie niet effectief bij chronische hoofdpijn en migraine Mogelijk effect bij migraine: Acupunctuur Manuele therapie Hyperbare zuurstoftherapie Aerobics Mogelijk effect bij spanningshoofdpijn Acupunctuur Manuele therapie/chiropractie

29 Belangrijkste boodschap Blijf niet te lang met hoofdpijn rondlopen Voorzichtig met pijnstillers

Migraine en clusterhoofdpijn

Migraine en clusterhoofdpijn Hoofdpijn polikliniek Migraine en clusterhoofdpijn Migraine en clusterhoofdpijn zijn twee verschillende vormen van hoofdpijn. De kenmerken verschillen, evenals de behandeling. Voor beide vormen geldt dat

Nadere informatie

Hoofdpijn Vragenlijst

Hoofdpijn Vragenlijst Hoofdpijn Vragenlijst Naam:.. M / V Voorletter(s): Adres: Postcode en woonplaats: Telefoonnummer(s): Geboortedatum:... 1. Waar bent u al met uw hoofdpijnklachten geweest? ( meerdere antwoorden mogelijk

Nadere informatie

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn Hoofdpijnklachten Hoofdpijnklachten komen veel voor en kunnen u ernstig belemmeren in uw dagelijks functioneren. Soms is het een vervelende, zeurende pijn die op de achtergrond aanwezig is, maar er zijn

Nadere informatie

Vragenlijst hoofdpijnpoli

Vragenlijst hoofdpijnpoli www.dcklinieken.nl Vragenlijst hoofdpijnpoli dhr. mevr. vl. naam geb.dat. - - Etiket patiëntgegevens 1. Bij wie bent u al eerder geweest voor hoofdpijnklachten? (meerdere antwoorden mogelijk) Huisarts

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. Dit is een onschuldige vorm van hoofdpijn. Komt deze hoofdpijn regelmatig voor en houdt deze

Nadere informatie

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE Hoofdpijn Hoofdpijn is een van de meest voorkomende pijnklachten. Het overgrote deel van de Nederlandse bevolking (naar schatting 90 procent) heeft af en toe hoofdpijn. Hoofdpijn is in de meeste gevallen

Nadere informatie

Vragenlijst. Neurologie / Hoofdpijnpoli. Bij hoofdpijnklachten. Hoofdpijncentrum locatie Venray. Voorletter(s): Geboortedatum:

Vragenlijst. Neurologie / Hoofdpijnpoli. Bij hoofdpijnklachten. Hoofdpijncentrum locatie Venray. Voorletter(s): Geboortedatum: Neurologie / Hoofdpijnpoli Vragenlijst Bij hoofdpijnklachten Hoofdpijncentrum locatie Venray Naam: M / V Voorletter(s):... Geboortedatum:.. Wilt u deze lijst zo volledig mogelijk invullen en meenemen naar

Nadere informatie

VRAGENLIJST HOOFDPIJNPOLIKLINIEK FRANCISCUS VLIETLAND

VRAGENLIJST HOOFDPIJNPOLIKLINIEK FRANCISCUS VLIETLAND VRAGENLIJST HOOFDPIJNPOLIKLINIEK FRANCISCUS VLIETLAND Naam: Geslacht: Man Vrouw Voorletter(s): Geboortedatum: Adres: Postcode & woonplaats: Telefoonnummer: Mobiel: 1. Op welke leeftijd kreeg u de eerste

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Symptomen bij hoofdpijn

Symptomen bij hoofdpijn 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M19 van juli 2004. Een klassieke migraine met eenzijdige en een aura lijkt gemakkelijk te diagnosticeren. Migraine heeft echter

Nadere informatie

Informatiefolder Hoofdpijn

Informatiefolder Hoofdpijn Informatiefolder Hoofdpijn Inhoudsopgave Soorten hoofdpijn 3 Migraine (Spier)spanningshoofdpijn Medicatieafhankelijke hoofdpijn Chronisch dagelijkse hoofdpijn Clusterhoofdpijn Kinderen Wanneer moet u een

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. De pijn kan een uur tot een paar dagen duren. De hevigheid van de pijn wisselt

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn wordt veroorzaakt door spierspanningen in de hals, de schouders en het hoofd. De hoofdpijn is vaak

Nadere informatie

Wat is clusterhoofdpijn

Wat is clusterhoofdpijn Wat is clusterhoofdpijn Meest pijnlijke syndromen waar een mens aan kan lijden. Zelfmoordhoofdpijn Dag- en nachtritme ontregeld door een gebied in de hersenen (hypothalamus) Verhoogde hersenactiviteit

Nadere informatie

Hoofdpijncentrum. Neurologie

Hoofdpijncentrum. Neurologie Hoofdpijncentrum Neurologie U bent door uw huisarts doorverwezen naar het Hoofdpijncentrum van Orbis Medisch Centrum. In deze folder treft u informatie aan over de praktische gang van zaken. Hoofdpijn

Nadere informatie

Migraine en andere hoofdpijn

Migraine en andere hoofdpijn Migraine en andere hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN MEDICIJNEN TEGEN MIGRAINE EN ANDERE HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN

Nadere informatie

Herkennen en behandelen MIGRAINE

Herkennen en behandelen MIGRAINE Herkennen en behandelen MIGRAINE MIGRAINE Is meer dan gewoon hoofdpijn Wat is migraine? Een migraineaanval is veel meer dan gewoon hoofdpijn, het is een hele verzameling verschijnselen waaronder zeer ernstige

Nadere informatie

Als u ja heeft geantwoord, beantwoordt de vragen dan alleen voor de ergste hoofdpijn en bespreek de andere hoofdpijn tijdens het spreekuur.

Als u ja heeft geantwoord, beantwoordt de vragen dan alleen voor de ergste hoofdpijn en bespreek de andere hoofdpijn tijdens het spreekuur. Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek Naam: Geslacht: Man Vrouw Voorletter(s): Adres: Postcode & woonplaats: Telefoonnummer: Mobiel: Geboortedatum: 1. Op welke leeftijd kreeg u de eerste hoofdpijnklachten?

Nadere informatie

Chronische migraine. Afdeling neurologie

Chronische migraine. Afdeling neurologie Chronische migraine Afdeling neurologie Wat is migraine? Migraine is een veelvoorkomende hersenziekte. Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking heeft migraine. Bij een migraine aanval hebben patiënten

Nadere informatie

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL HOOFDPIJN

Nadere informatie

Psychologische aspecten bij chronische hoofdpijn

Psychologische aspecten bij chronische hoofdpijn Psychologische aspecten bij chronische Minisymposium Week van de Pijn 2011 Nathalie Cardinaels klinisch psychologe, gedragstherapeute Multidisciplinair Pijncentrum 1 Overzicht Sporadische versus chronische

Nadere informatie

Symptomen De algemene kenmerken van migraine zijn:

Symptomen De algemene kenmerken van migraine zijn: Hoofdpijn In het algemeen wordt onder hoofdpijn het volgende verstaan: Pijn in en rondom het hoofd, inclusief pijn achter de ogen en pijn in het gebied tussen de nek en het achterhoofd. Omdat de meeste

Nadere informatie

Hoe vaak komt SUNCT voor bij kinderen? SUNCT komt zelden voor op kinderleeftijd, het komt vaker voor bij volwassenen.

Hoe vaak komt SUNCT voor bij kinderen? SUNCT komt zelden voor op kinderleeftijd, het komt vaker voor bij volwassenen. SUNCT Wat is SUNCT? SUNCT is een vorm van hoofdpijn waarbij kinderen en volwassenen last hebben van een kortdurende felle hoofdpijn aan een kant van gezicht in combinatie met een rood en tranend oog aan

Nadere informatie

Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek TweeSteden ziekenhuis

Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek TweeSteden ziekenhuis Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek TweeSteden ziekenhuis Instructie U bent verwezen naar de hoofdpijnpolikliniek van de neurologie van het TweeSteden ziekenhuis in Waalwijk. Om uw afspraak op de polikliniek

Nadere informatie

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL HOOFDPIJN

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie Afdeling revalidatie Psychosomatische fysiotherapie Gespannen??? Pijn??? Vermoeid???? UIT BALANS. IN BALANS In deze folder krijgt u informatie over psychosomatiek, over wat psychosomatische klachten zijn

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn komt veel voor en kan het leven van degene die het heeft erg beïnvloeden. Deze folder is bedoeld om u inzicht te geven in wat spanningshoofdpijn is en mogelijke behandelingen

Nadere informatie

Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek

Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek Ziekenhuis Gelderse Vallei Instructie U bent verwezen naar de hoofdpijnpolikliniek van de neurologie van Ziekenhuis Gelderse vallei in Ede. Om uw afspraak op de polikliniek

Nadere informatie

Wat kunt u zelf doen?

Wat kunt u zelf doen? Hoofdpijn Bijna iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Altijd vervelend, maar niet altijd even ernstig, of van even lange duur. Er zijn dan ook verschillende soorten hoofdpijn: spanningshoofdpijn, migraine,

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl n Hoofdpijn Hoofdpijn bij kinderen komt regelmatig voor. Vaak is de oorzaak duidelijk, bijvoorbeeld slaapgebrek, drukte of lawaai.

Nadere informatie

Hoofdpijn? Wat je moet weten en wat je kan doen. Voor meer info: www.pijnstiller.be

Hoofdpijn? Wat je moet weten en wat je kan doen. Voor meer info: www.pijnstiller.be Hoofdpijn? Wat je moet weten en wat je kan doen. Voor meer info: www.pijnstiller.be H eb je soms of regelmatig last van hoofdpijn? Je bent niet alleen! Hoofdpijn is één van de meest voorkomende pijnklachten.

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu Hypnic headache Wat is hypnic headache? Hypnic headache is een hoofdpijnaandoening waarbij mensen tijdens hun slaap last krijgen van hoofdpijn en hierdoor wakker worden uit hun slaap. Hoe wordt hypnic

Nadere informatie

Verschillende soorten hoofdpijn

Verschillende soorten hoofdpijn VGV OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE_BSL_148 x 210 2-2 14-12-11 09:39 Pagina 13 Verschillende soorten hoofdpijn HOOFDSTUK Hoe kan de patiënt met chronische hoofdpijn het beste worden benaderd? Heel veel patiënten

Nadere informatie

Psychosomatische fysiotherapie

Psychosomatische fysiotherapie Psychosomatische fysiotherapie bij DE KERN boz Praktijk voor Natuurgeneeskunde De Snoostraat 13 4624 VJ Bergen op Zoom Telefoon 0164-210700 Email: info@dekernboz.nl Website: www.dekernboz.nl Kamer van

Nadere informatie

Niets aan de hand toch

Niets aan de hand toch Niets aan de hand toch (Kinder-) Manuele Therapie Psychologie Nek- en hoofdpijn bij kinderen en jongeren met NAH Presentatie BAW 'Niets aan de hand toch' Opbouw van de Presentatie Verzoek aan jullie Vraagstelling

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum Cefalalgiafobie: een nieuwe loot aan de boom?. Prof.dr. Rob Oostendorp Kinesiophobia Phonophobia Photophobia Cefalalgiaphobia Phobia: excessive, irrational fear resulting from a feeling of vulnerability

Nadere informatie

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz is lid van: VBAG (Vereniging ter Bevordering van Alternatieve Geneeswijze) Shibumi (International

Nadere informatie

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS)

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1159 Wat zijn rusteloze benen? Het rusteloze benen syndroom (ofwel restless legs syndrome, afgekort RLS) is een

Nadere informatie

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD)

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1160 Wat zijn periodieke beenbewegingen van de slaap? Bij periodic limb movement

Nadere informatie

Informatie over kaakklachten

Informatie over kaakklachten Informatie over kaakklachten Logopedie Beter voor elkaar 2 Inleiding U bent door de kaakchirurg, KNO-arts, huisarts of tandarts verwezen naar de afdeling logopedie in verband met kaakklachten. Deze folder

Nadere informatie

Beatrixstraat 19, 4101 HJ Culemborg (in het Gezondheidscentrum Culemborg) Telefoon: , WWW: fysiotherapie-culemborg.nl

Beatrixstraat 19, 4101 HJ Culemborg (in het Gezondheidscentrum Culemborg) Telefoon: , WWW: fysiotherapie-culemborg.nl Beatrixstraat 19, 4101 HJ Culemborg (in het Gezondheidscentrum Culemborg) Telefoon: 0345-512658, WWW: fysiotherapie-culemborg.nl Geachte heer, mevrouw, Dit document bestaat uit vragenlijsten over hoofdpijn.

Nadere informatie

vragenlijst multidisciplinair hoofdpijnspreekuur MMC versie 1.0

vragenlijst multidisciplinair hoofdpijnspreekuur MMC versie 1.0 vragenlijst multidisciplinair hoofdpijnspreekuur MMC versie 1.0 Instructie U bent verwezen naar het multidisciplinair hoofdpijnspreekuur van Máxima Medisch Centrum. Om uw afspraak op de polikliniek zo

Nadere informatie

pagina 3 pagina 4 pagina 5 pagina 6 pagina 7 pagina 8 pagina 9 pagina 10

pagina 3 pagina 4 pagina 5 pagina 6 pagina 7 pagina 8 pagina 9 pagina 10 Klassieke massage Klassieke ontspannigsmassage Total relax ontspanningsmassage Total relax aroma massage Total relax massage met japanse munt en Hot Towels Hoofdpijnmassage Prijslijst Kontakt informatie

Nadere informatie

Hoofdpijn Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag

Hoofdpijn Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag Een 17-jarige vrouw, MAVO-leerlinge. Moeder lijdt aan een cyclus-gebonden migraine. Anderhalf jaar hoofdpijn Soort hoofdpijn: Steeds 1 x / maand, laatste tijd 2x / maand.

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Migraine hoofdpijn behandeling. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Migraine hoofdpijn behandeling. rkz.nl Patiënteninformatie Migraine hoofdpijn behandeling rkz.nl Inleiding De behandeling van migraine richt zich op de leefregels, het behandelen/couperen van een aanval en het verminderen of voorkomen van een

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19 VGV OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE_BSL_148 x 210 2-2 14-12-11 09:38 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 11 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13 Hoe kan de patiënt met chronische hoofdpijn het beste worden benaderd? 13

Nadere informatie

Praktijk. Pijn mechanisme 15-01-2012! Martini Hospital Groningen - innovation in desig! 1! Multidisciplinaire behandeling van hoofdpijn

Praktijk. Pijn mechanisme 15-01-2012! Martini Hospital Groningen - innovation in desig! 1! Multidisciplinaire behandeling van hoofdpijn Multidisciplinaire behandeling van hoofdpijn Marielle Padberg (Hoofd)pijn pathofysiologie Hoofdpijndiagnose Multidisciplinaire behandeling Praktijk Pijn mechanisme 18-jarige man met ernstige hoofdpijn

Nadere informatie

Clusterhoofdpijn. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan.

Clusterhoofdpijn. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan. Clusterhoofdpijn Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan. Kenmerken van clusterhoofdpijn 1 Beschrijving van clusterhoofdpijn 1 Chronische clusterhoofdpijn 2 Hoe vaak komt clusterhoofdpijn

Nadere informatie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie FIBROMYALGIE 286 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen. U leest meer over

Nadere informatie

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen ENERGIEK Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen Achtergrond Bewegen is goed, voor iedereen! Dat is wat u vaak hoort en ziet in de media. En het is waar, bewegen houdt ons fit en

Nadere informatie

POST COMMOTIONEEL SYNDROOM

POST COMMOTIONEEL SYNDROOM POST COMMOTIONEEL SYNDROOM Post commotioneel syndroom Post commotioneel syndroom (PCS) is een diagnose die gesteld wordt bij langdurige klachten na een hersenschudding. De oorzaak van PCS is vaak een ongeval,

Nadere informatie

Adem- en Ontspannings-therapie (AOT)

Adem- en Ontspannings-therapie (AOT) Medische psychologie Adem- en Ontspannings-therapie (AOT) Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw klinisch psycholoog heeft voorgesteld om u te verwijzen

Nadere informatie

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie. Deze mindfulnesstraining wordt op de afdeling

Nadere informatie

Lifting. The Burden. De mondiale campagne ter vermindering van de belasting door hoofdpijn wereldwijd

Lifting. The Burden. De mondiale campagne ter vermindering van de belasting door hoofdpijn wereldwijd Lifting The Burden De mondiale campagne ter vermindering van de belasting door hoofdpijn wereldwijd Een actief samenwerkingsverband tussen de Wereldgezondheidsorganisatie, de World Headache Alliance, de

Nadere informatie

1. Clusterhoofdpijn 4. 2. De diagnose clusterhoofdpijn 6. 3. Kan er verwarring optreden met andere 7 vormen van hoofdpijn?

1. Clusterhoofdpijn 4. 2. De diagnose clusterhoofdpijn 6. 3. Kan er verwarring optreden met andere 7 vormen van hoofdpijn? Clusterhoofdpijn 2 Inhoudsopgave Pagina 1. Clusterhoofdpijn 4 2. De diagnose clusterhoofdpijn 6 3. Kan er verwarring optreden met andere 7 vormen van hoofdpijn? 4. Is clusterhoofdpijn goed te behandelen?

Nadere informatie

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten in de 1e lijn Ingrid Arnold

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten in de 1e lijn Ingrid Arnold Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten in de 1e lijn Ingrid Arnold LUMC Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde Huisarts te Leiderdorp Uw spreekuur Moeheid Pijnklachten Buikpijn Hoofdpijn

Nadere informatie

Kinderen met hoofdpijn

Kinderen met hoofdpijn Kinderen met hoofdpijn 01-12-2016 M. Flohil, kinderneuroloog Inleiding Hoofdpijn bij kinderen is gek Prevalentie 53% Classificatie conform ICHD-3 (2013) Primair versus secundair Angst voor hersentumor

Nadere informatie

01 07 SEPT 2014. MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten.

01 07 SEPT 2014. MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten. 01 07 SEPT 2014? MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten. Migraine of Migraine of hoofdpijn? hoofdpijn? 1 op de 5 Nederlanders krijgt in zijn leven te maken met migraine.* Maar weten uw klanten

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Normaal gesproken krijgt ieder mens voortdurend informatie over de ruimte om zich heen en over de positie

Nadere informatie

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Afdeling neurologie De eerste gedachte bij de behandeling van hoofdpijn en of migraine is vaak het gebruik van medicatie. Echter voeding, stress en een onregelmatig

Nadere informatie

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk om het begrip duizeligheid duidelijk te omschrijven. Er kan van alles

Nadere informatie

Vragenlijst Hoofdpijn Centrum Zutphen

Vragenlijst Hoofdpijn Centrum Zutphen sticker met patiëntgegevens Datum: Verpleegkundige: Vragenlijst Hoofdpijn Centrum Zutphen Instructie: Wilt u de ingevulde vragenlijst alstublieft binnen twee weken na ontvangst terug zenden in bijgevoegde

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu Medicatie afhankelijke hoofdpijn Wat is medicatie afhankelijke hoofdpijn? Medicatie afhankelijke hoofdpijn is hoofdpijn die ontstaat als gevolg van het veelvuldig gebruik van pijnstillers voor hoofdpijnklachten.

Nadere informatie

AANGEZICHTSVERLAMMING Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

AANGEZICHTSVERLAMMING Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND AANGEZICHTSVERLAMMING Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Een aangezichtsverlamming is een verlamming van de aangezichtszenuw. Een ander woord voor aangezichtszenuw is nervus facialis.

Nadere informatie

SEH Spoedeisende hulp

SEH Spoedeisende hulp Afdeling: Onderwerp: SEH Spoedeisende hulp 1 Wat is hyperventilatie Wanneer u gespannen of angstig bent, kunnen daardoor verschillende lichamelijke klachten ontstaan. is één van die klachten. wil zeggen

Nadere informatie

FIBROMYALGIE FRANCISCUS GASTHUIS

FIBROMYALGIE FRANCISCUS GASTHUIS FIBROMYALGIE FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen.

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica

Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u een aandoening heeft die behandeld kan worden met botulinetoxine. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Verschillende vormen van clusterhoofdpijn

Verschillende vormen van clusterhoofdpijn Clusterhoofdpijn Verschillende vormen van clusterhoofdpijn Episodisch De aanvallen komen in clusters van enkele weken tot maanden waarna deze weer verdwijnen. Hier komt de naam clusterhoofdpijn vandaan.

Nadere informatie

Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten

Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten In deze folder vindt u informatie over de training Stressreductie en Stressregulatie, die verzorgd wordt door de afdeling Medische

Nadere informatie

Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten. Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ

Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten. Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ TIA CVA: inhoud + TIA: Rob Bernsen + CVA: Marian van Zagten + Rijbewijs : Rob Bernsen Voorlichting Hartstichting

Nadere informatie

Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS

Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS Binnenkort wordt u opgenomen voor een Methylprednisolon behandelingskuur. Metylprednisolon is een middel waarmee opkomende nieuwe neurologische

Nadere informatie

Zenuwblokkade van de achterhoofdszenuw

Zenuwblokkade van de achterhoofdszenuw 00 Zenuwblokkade van de achterhoofdszenuw nervus occipitalis Pijnpoli 1 U krijgt binnenkort een zenuwblokkade van de achterhoofdszenuw (nervus occipitalis). Deze folder kan u helpen u goed op deze behandeling

Nadere informatie

CVS, CHRONISCHE PIJN EN ANDERE FUNCTIONELE KLACHTEN

CVS, CHRONISCHE PIJN EN ANDERE FUNCTIONELE KLACHTEN CVS, CHRONISCHE PIJN EN ANDERE FUNCTIONELE KLACHTEN DR. E.J. SULKERS, KINDERARTS ADRZ Symposium Nehalennia, 11 april 2013 MOEHEID KAN EEN SYMPTOOM ZIJN VAN EEN: - infectieziekte; - orgaanziekte (hart,

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum maart 2010 pavo 0682 Inleiding Problemen met de bekkenbodem beginnen vaak met kleine klachten. Licht

Nadere informatie

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Afdeling neurologie Locatie Eindhoven De eerste gedachte bij de behandeling van hoofdpijn en of migraine is vaak het gebruik van medicatie. Echter voeding, stress

Nadere informatie

Omgaan met spanningen

Omgaan met spanningen Omgaan met spanningen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Stimulerende spanning 1 Problematische spanning 1 Oorzaken van spanning 2 Spanningsklachten 2 De vicieuze cirkel 3 Overspannen

Nadere informatie

Ouderen en pijn Tips voor patiënten, familie en mantelzorgers

Ouderen en pijn Tips voor patiënten, familie en mantelzorgers Ouderen en pijn Tips voor patiënten, familie en mantelzorgers Als u ouder wordt, kunt u te maken krijgen met pijn. Niet de leeftijd maar sommige ziekten of beperkingen kunnen pijn geven. Dit kan lastige

Nadere informatie

1. Hoe bent u bij het Neurologie Centrum Amsterdam terecht gekomen? o Via de huisarts. namelijk, o Via de apotheek

1. Hoe bent u bij het Neurologie Centrum Amsterdam terecht gekomen? o Via de huisarts. namelijk, o Via de apotheek E.G.M. Cuturier en N. Vlam, neurlgen Berhaave medisch centrum Dintelstraat 60, 1078VV Amsterdam 020 30 500 51 Intake Neurlgie Centrum Amsterdam Naam: m/v Vrletter(s): Adres: Pstcde & Wnplaats Gebrtedatum:

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Chronische hyperventilatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Chronische hyperventilatie Chronische hyperventilatie Wat is chronische hyperventilatie? Chronische hyperventilatie is een ademhalingspatroon waarbij een persoon gedurende meer maanden sneller ademt dan nodig is voor goed functioneren

Nadere informatie

Triggerpoint-zelfbehandeling. een instrument voor zelfbehandeling bij. gezondheidsklachten. Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij

Triggerpoint-zelfbehandeling. een instrument voor zelfbehandeling bij. gezondheidsklachten. Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij Een kennismaking met Triggerpoint-zelfbehandeling een instrument voor zelfbehandeling bij gezondheidsklachten Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij 27 november 2010 Utrecht 1 Vandaag... vertel ik mijn

Nadere informatie

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0 Midazolam rectiole Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in midazolam rectiole is midazolam. Midazolam vermindert angst en spanning en werkt rustgevend.

Nadere informatie

Clusterhoofdpijn. Een overzicht van de aktuele internationale adviezen met betrekking tot behandeling met medicijnen

Clusterhoofdpijn. Een overzicht van de aktuele internationale adviezen met betrekking tot behandeling met medicijnen Clusterhoofdpijn. Een overzicht van de aktuele internationale adviezen met betrekking tot behandeling met medicijnen 1 De klachten en mate van vóórkomen in de Nederlandse bevolking Clusterhoofdpijn is

Nadere informatie

Wat is de oorzaak van hyperventilatie?

Wat is de oorzaak van hyperventilatie? Hyperventilatie 2 Wat is hyperventilatie? Hyperventilatie betekent overmatige ademhaling. Iemand die hyperventileert haalt te snel en te diep adem. Het lichaam reageert hierop. Dit geeft verschillende

Nadere informatie

Belangrijk. Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is:

Belangrijk. Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is: MS-Centrum Belangrijk Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is: 1 Inleiding Heeft u onlangs de diagnose Multiple Sclerose (MS) gekregen? Of bent

Nadere informatie

Presentatie praktijk E-movere en Academie Moderne MassageTherapie. e-movere stressmanagement en ontspanning

Presentatie praktijk E-movere en Academie Moderne MassageTherapie. e-movere stressmanagement en ontspanning Presentatie praktijk E-movere en Academie Moderne MassageTherapie We zijn mensen van de multi-tasking tijd We denken en we doen veel Er wordt veel van ons gevraagd Bijna alles en iedereen staat onder druk

Nadere informatie

Communityacupunctuureindhoven.nl

Communityacupunctuureindhoven.nl Er is geen MAGIC BULLET in de Acupunctuur Mensen hebben mogelijk een vaag idee wat Acupunctuur zou kunnen doen voor hen als het om reguliere klachten gaat. Als mensen worden behandeld hopen ze dat Acupunctuur

Nadere informatie

Sarcoïdose. & vermoeidheid. Vermoeidheid is één van de belangrijkste klachten bij sarcoïdose.

Sarcoïdose.  & vermoeidheid. Vermoeidheid is één van de belangrijkste klachten bij sarcoïdose. Sarcoïdose & vermoeidheid Vermoeidheid is één van de belangrijkste klachten bij sarcoïdose. www.sarcoidose.nl Iedereen kent het gevoel van vermoeidheid. Na inspanning, aan het eind van de dag. Hoewel iedereen

Nadere informatie

Nekpijnklachten: oorzaak en behandeling Manuele therapie bij nekpijnklachten

Nekpijnklachten: oorzaak en behandeling Manuele therapie bij nekpijnklachten Nekpijnklachten: oorzaak en behandeling Manuele therapie bij nekpijnklachten www.peter-goossens.be www.stefaniestaete.nl Peter Goossens Master na Master of science Manuele Therapie VUB Skillsdocent Master-opleiding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Duizeligheid 4. Wat is duizeligheid? 4. Verschijnselen van duizeligheid 5. Oorzaken van duizeligheid 6. Onderzoek 7.

Inhoudsopgave. Duizeligheid 4. Wat is duizeligheid? 4. Verschijnselen van duizeligheid 5. Oorzaken van duizeligheid 6. Onderzoek 7. Duizeligheid KNO Inhoudsopgave Duizeligheid 4 Wat is duizeligheid? 4 Verschijnselen van duizeligheid 5 Oorzaken van duizeligheid 6 Onderzoek 7 Behandeling 9 Slotwoord 10 3 Duizeligheid Deze brochure heeft

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme

Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u behandeld kunt worden met botulinetoxine.

Nadere informatie

Lekker in je vel. Leren omgaan met stress voor kinderen. Uit het boek Ophelia van Ingrid en Dieter Schubert

Lekker in je vel. Leren omgaan met stress voor kinderen. Uit het boek Ophelia van Ingrid en Dieter Schubert Lekker in je vel Leren omgaan met stress voor kinderen Uit het boek Ophelia van Ingrid en Dieter Schubert Heeft uw kind wel eens last van stress? Voelt uw kind zich wel eens niet lekker en weet u niet

Nadere informatie

Vragenlijst. Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting

Vragenlijst. Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting Vragenlijst Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting Aan de hand van de vragenlijst kun je zien OF je het hebt, en indien ja, hoe ernstig het is. Antwoord zo

Nadere informatie

Vragenlijst voor volwassenen:

Vragenlijst voor volwassenen: Vragenlijst voor volwassenen: Voorletters + achternaam : Adres : Telefoon privé : werk : mobiel : E-mail adres : Geboortedatum : Geslacht : Man / Vrouw Huisarts : 1 Wat is de voornaamste klacht? 2 Wanneer

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Problemen met de bekkenbodem beginnen vaak met kleine klachten. Licht urineverlies

Nadere informatie

VRAGEN over SYMPTOMEN

VRAGEN over SYMPTOMEN Vragen gesteld op de Menière-lotgenoten-contactdag op 15 maart 2008 in Zeist. Beantwoording, zo mogelijk na raadplegen van medische literatuur door de NVVS Commissie Menière. VRAGEN over SYMPTOMEN Is een

Nadere informatie

Aangezichtspijn (trigeminus neuralgie)

Aangezichtspijn (trigeminus neuralgie) Centrumlocatie De behandelend arts van het Centrum voor Pijngeneeskunde heeft met u besproken dat de pijnklachten van de aangezichtszenuw (nervus trigeminus) behandeld gaan worden met een zenuwblokkade.

Nadere informatie

Migraine: hoofdpijnonderzoek bij tweelingen

Migraine: hoofdpijnonderzoek bij tweelingen Migraine: hoofdpijnonderzoek bij tweelingen Lannie Ligthart Dit hoofdstuk gaat over hoofdpijn, met name over migraine. Eerst wordt besproken wat migraine precies is en wat er bekend is over de achterliggende

Nadere informatie

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen...

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen... Hyperventilatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 Ademhaling... 1 Hyperventilatie... 1 Oorzaak van hyperventilatie... 2 Klachten bij hyperventilatie... 3 Wat kunt u zelf doen... 4 Tot slot... 5 Inleiding Deze

Nadere informatie

Hoe ontstaat hyperventilatie?

Hoe ontstaat hyperventilatie? Hyperventilatie Wat is hyperventilatie? Ademhalen is een handeling die ieder mens verricht zonder er bij na te denken. Het gaat vanzelf en volkomen onbewust. Ademhaling is de basis van onze gezondheid.

Nadere informatie