Honderd jaar orthopedie in Nederland. V. Artroscopie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Honderd jaar orthopedie in Nederland. V. Artroscopie"

Transcriptie

1 literatuur 1 Bracken MB, Freeman jr DH, Hellenbrand K. Incidence of acute traumatic hospitalized spinal cord injury in the United States, Am J Epidemiol 1981;113: Shingu H, Ohama M, Ikata T, Katoh S, Akatsu T. A nationwide epidemiological survey of spinal cord injuries in Japan from January 1990 to December Paraplegia 1995;33: Lasfargues JE, Custis D, Morrone F, Carswell J, Nguyen T. A model for estimating spinal cord injury prevalence in the United States. Paraplegia 1995;33: Bracken MB, Shepard MJ, Collins WF, Holford TR, Young W, Baskin DS, et al. A randomized, controlled trial of methylprednisolone or naloxone in the treatment of acute spinal-cord injury. Results of the Second national acute spinal cord injury study. N Engl J Med 1990;322: Chiles 3rd BW, Cooper PR. Acute spinal injury. N Engl J Med 1996;334: Bracken MB, Collins WF, Freeman DF, Shepard MJ, Wagner FW, Silten RM, et al. Efficacy of methylprednisolone in acute spinal cord injury. JAMA 1984;251: Bracken MB, Shepard MJ, Hellenbrand KG, Collins WF, Leo LS, Freeman DF, et al. Methylprednisolone and neurological function 1 year after spinal cord injury. Results of the National acute spinal cord injury study. J Neurosurg 1985;63: Hall ED, Braughler JM. Glucocorticoid mechanisms in acute spinal cord injury: a review and therapeutic rationale. Surg Neurol 1982; 18: Braughler JM, Hall ED. Lactate and pyruvate metabolism in injured cat spinal cord before and after a single large intravenous dose of methylprednisolone. J Neurosurg 1983;59: Faden AI, Jacobs TP, Holaday JW. Opiate antagonist improves neurologic recovery after spinal injury. Science 1981;211: Gijn J van, Warlow CP. Down with stroke scales! Cerebrovasc Dis 1992;2: Bracken MB, Shepard MJ, Collins jr WF, Holford TR, Baskin DS, Eisenberg HM, et al. Methylprednisolone or naloxone treatment after acute spinal cord injury: 1-year follow-up data. Results of the second National acute spinal cord injury study. J Neurosurg 1992; 76: Galandiuk S, Raque G, Appel S, Polk jr HC. The two-edged sword of large-dose steroids for spinal cord trauma. Ann Surg 1993;218: Ducker TB, Zeidman SM. Spinal cord injury. Role of steroid therapy. Spine 1994;19: Bracken MB, Shepard MJ, Holford TR, Leo-Summers L, Aldrich EF, Fazl M, et al. Administration of methylprednisolone for 24 or 48 hours or tirilazad mesylate for 48 hours in the treatment of acute spinal cord injury. Results of the Third national acute spinal cord injury randomized controlled trial. JAMA 1997;277: Schierhout G, Roberts I. The Cochrane Brain and Spinal Cord Injury Group. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1997;63:1-3. Aanvaard op 26 maart 1998 Capita selecta Honderd jaar orthopedie in Nederland. V. Artroscopie w.j.willems, a.van kampen en j.a.n.verhaar In het begin van de negentiende eeuw werd voor het eerst een endoscoop gebruikt om de blaas te onderzoeken: het ging om een systeem van twee buizen, met een kaars als lichtbron; dankzij de reflectie van het kaarslicht via de ene buis kon men door de andere iets zien. 1 Aan het eind van de vorige eeuw werd, vooral door de uitvinding van de gloeilamp door Edison, de techniek van de cystoscopie sterk verbeterd. In 1921 was de Zwitserse chirurg Bircher de eerste die een gewricht van binnen bekeek met een artroscoop. De techniek ondervond in het begin, zoals dat vaak gebeurt, nogal wat weerstand. (In ons land was de bekende orthopedisch chirurg Hustinx een verklaard tegenstander. 2 ) Pas in de jaren vijftig kwam, door de ontwikkeling van betere staaflenzen en het koud licht, het gebruik van de artroscoop in een stroomversnelling. In de jaren zeventig verbeterde niet alleen de beeldkwaliteit door nog betere lenzen en het gebruik van camera s om het beeld op Medisch Centrum Alkmaar, afd. Orthopedie, Alkmaar. Dr.W.J.Willems, orthopedisch chirurg (thans: Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, afd. Orthopedie, Postbus , 1090 HM Amsterdam). Academisch Ziekenhuis, afd. Orthopedie, Nijmegen. Dr.A.van Kampen, orthopedisch chirurg. Academisch Ziekenhuis, afd. Orthopedie, Rotterdam. Prof.dr.J.A.N.Verhaar, orthopedisch chirurg. Correspondentieadres: dr.w.j.willems. een monitor weer te geven, maar werd ook een groot arsenaal aan hulpapparatuur ontwikkeld. Hierdoor konsamenvatting Vanaf begin jaren tachtig is de artroscopie een belangrijk onderdeel van de orthopedie geworden. Er is bijna geen gewricht dat niet met behulp van een scoop kan worden bekeken. Naast de mogelijkheden voor de diagnostiek is er ook een toenemend aantal chirurgische ingrepen die ondersteund kunnen worden met de artroscoop. Artroscopie kan therapeutisch worden toegepast in de knie voor aandoeningen als een meniscuslaesie, hardnekkige synovitis, een kruisbandlaesie, een tibiaplateaufractuur, een osteochondraal defect; in de schouder voor laesies van het labrum glenoidale of de rotatorencuff; in de enkel en de voet voor osteochondrale fracturen en het uitvoeren van een artrodese; in de pols voor de behandeling van instabiliteit, intra-articulaire distale radiusfracturen en het carpale-tunnelsyndroom; in de heup voor het verwijderen van corpora libera en in de wervelkolom voor het verrichten van een discectomie. Voordelen boven conventionele open ingrepen zijn een lager percentage complicaties (< 2%), een korter verblijf in het ziekenhuis en een snellere revalidatie. De indicatiegebieden staan omschreven in richtlijnen die zijn opgesteld door de beroepsgroep zelf; deze worden door de meeste orthopedisch chirurgen nageleefd. Een toekomstige mogelijkheid is het gebruik van laser bij gewrichtsingrepen Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19)

2 corpora libera a humeruskop b cavitas glenoidalis c figuur 1. Röntgenfoto van een schouder met synoviale chondromatose en meerdere corpora libera (a). Artroscopische opname van de corpora libera (b) en van een paktang in het gewricht voor het verwijderen van deze corpora libera (c). den ook allerlei operaties per artroscoop worden uitgevoerd. In ons land werd de toepassing van de artroscopische techniek gestimuleerd door het proefschrift van de orthopedisch chirurg H.Eikelaar. 3 Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19) 1065

3 M. gastrocnemius (mediaal hoofd) M. semimembranosus M. gracilis N. saphenus V. saphena M. sartorius N. tibialis V. en A. poplitea femur mediale meniscus laterale meniscus meniscus tibia a canule artroscoop bursa infrapatellaris profunda pees van de M. quadriceps femoris b figuur 2. Schematische weergave (bovenaanblik van de linker knie) van een meniscushechting met behulp van de artroscoop, waarbij de hechtingen via een canule door de meniscusscheur worden gevoerd en vervolgens via een kleine huidincisie posteromediaal worden opgezocht en op het kapsel worden geknoopt (a). Artroscopische opname van deze matrashechtingen (b). femur scheur a tibia meniscus b figuur 3. Een scheur in de mediale meniscus tijdens het hechten (a). Het resultaat na 6 maanden, waarbij de scheur volledig is genezen (b); resten van de oplosbare hechtingen zijn nog zichtbaar Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19)

4 De artroscopie wordt zowel voor diagnostische als therapeutische doeleinden ingezet. In de beginperiode van de artroscopie bleef het gebruik beperkt tot het kniegewricht. Nu kan praktisch elk gewricht worden geïnspecteerd met een artroscoop. Door moderne beeldvormende technieken, met name MRI, neemt de betekenis voor de diagnostiek af. De nadruk is daarmee steeds meer komen te liggen op therapeutische doelen. De afgelopen 20 jaar heeft de artroscopische chirurgie een niet meer weg te denken plaats ingenomen in het therapeutisch arsenaal van de orthopedisch chirurg: 30% van alle orthopedische ingrepen werd in 1995 met behulp van de artroscoop uitgevoerd (Bron: SIG Zorginformatie, Utrecht). Het grote voordeel van artroscopische ingrepen ten opzichte van traditionele chirurgische technieken betreft zowel het betere zicht in de gewrichten als de verminderde postoperatieve morbiditeit, de snellere revalidatie en de betere cosmetische resultaten. Dit geldt bijvoorbeeld voor het verwijderen van corpora libera en voor een synoviëctomie (figuur 1). In het vervolg van dit artikel gaan wij in op de specifieke indicaties voor artroscopie en artroscopisch-chirurgische ingrepen per gewricht, waarbij wordt aangegeven bij welke indicaties de artroscopie toegevoegde waarde heeft boven de conventionele open operatietechnieken. knie De meest uitgevoerde ingreep in de knie is de behandeling van een meniscuslaesie. Veel meer dan bij de vroeger via een artrotomie verrichte meniscectomie biedt de artroscoop de mogelijkheid de meniscuslaesie beter in beeld te brengen en de bijkomende letsels van de knie vast te stellen. Het uitsluitend verwijderen van dat deel van de meniscus dat klachten van pijn en (of) inklemming veroorzaakt, geeft aanmerkelijk minder kans op artrose dan het verwijderen van de gehele meniscus, zoals dat in het verleden vrijwel altijd gebeurde. 4 5 De afgelopen decennia is het belang van de meniscus als essentieel onderdeel van de gewrichtsfunctie van de femur meniscus a fractuur verzonken deel van tibiaplateau b c figuur 4. Artroscopisch beeld van een fractuur van het laterale tibiaplateau van de linker knie, waarbij het deel op de voorgrond verzonken is (a). Na repositie ontstaat er een bijna anatomische stand (b). Artroscopische controle tijdens verwijderen van het osteosynthesemateriaal, 9 maanden na de operatie, laat een fraai tibiaplateau zien (c). Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19) 1067

5 knie onderkend, hetgeen heeft geleid tot het ontwikkelen van technieken om de meniscus zoveel mogelijk te behouden, door het hechten van meniscusscheuren. De scheuren die daarvoor het meest in aanmerking komen, zijn de hengselscheuren ( bucket-handle -laesies) in het gevasculariseerde deel van de meniscus, dat vlak bij de aanhechting aan het kapsel zit (figuur 2 en 3). In een stabiele knie zijn de resultaten van het hechten van meniscusscheuren beter dan in een instabiele knie waarin de gehechte meniscus aan te grote schuifkrachten wordt blootgesteld en minder goed zal kunnen genezen. 6 De synoviëctomie van de knie is een standaardoperatie als andere methoden om de synovitis te behandelen hebben gefaald. Bij een artroscopische synoviëctomie is het door gebruik van meerdere toegangswegen mogelijk een bijna volledige resectie van het synovium te verrichten; bij een open synoviëctomie daarentegen wordt veelal alleen het ventrale deel van de knie behandeld. Artroscopische synoviëctomie bij reumatoïde artritis, hemofilie en synoviale chondromatosis geeft dezelfde resultaten als de open synoviëctomie, maar met aanzienlijk minder per- en postoperatieve morbiditeit. 7 Artroscopische technieken worden ook gebruikt bij de behandeling van instabiliteit van de knie ontstaan door een voorste- of achterste-kruisbandlaesie. Deze technieken zijn een verbetering vergeleken met de reconstructies die via een grote artrotomie werden uitgevoerd. De resultaten zijn echter vergelijkbaar met de voorste-kruisbandreconstructies die worden uitgevoerd door een miniartrotomie door de patellapees. Het bijkomende voordeel van de artroscopische techniek, naast de verminderde morbiditeit, is de mogelijkheid ook andere afwijkingen in het kniegewricht zichtbaar te maken en zo nodig gelijktijdig te behandelen. 8 Van recentere datum is de artroscopisch ondersteunde behandeling van tibiaplateaufracturen De klassieke open behandeling van deze fracturen dwingt vaak tot uitgebreide dissecties van de knie, soms zelfs tijdelijk losmaken van de meniscusvoorhoorn, met als gevolg een extra wekedelentrauma. Met behulp van de artroscoop kan de repositie worden gecontroleerd. Het is gebleken dat de posterolaterale impressiefracturen zelfs beter artroscopisch in beeld gebracht kunnen worden dan via een artrotomie (figuur 4). 10 Experimenteel is de behandeling van osteochondrale defecten op basis van een trauma of osteochondritis dissecans. Als het defect uit kraakbeenloos bot bestaat, kan vanuit een ander, niet belast deel van de knie een osteochondraal pijpje van de benodigde diameter worden verwijderd en na het creëren van een gat van dezelfde diameter in het defect het pijpje kraakbeen/bot worden ingebracht (figuur 5). De eerste resultaten lijken veelbelovend: in tegenstelling tot het fibreuze kraakbeen dat ontstaat na opboren van een osteochondraal defect blijft het ipsilateraal getransplanteerde kraakbeen hyalien van karakter. 11 Langetermijnresultaten van deze techniek ontbreken echter nog. De artroscopische nettoyage van gonartrose is een ingreep waarvan de waarde niet bewezen is. 12 schouder De artroscopie heeft een grote bijdrage geleverd aan de toegenomen kennis van de pathologische anatomie en de pathofysiologie van schouderaandoeningen als instabiliteit en rotator-cuff -aandoeningen. a b c figuur 5. Bij de behandeling van osteochondrale defecten in de knie wordt uit het intercondylare deel van het gewrichtsoppervlak een pijpje bot met kraakbeen verwijderd (a) en vervolgens, na voorbereiding, in het defect van de mediale femurcondyl gebracht (b). In (c) wordt schematisch het resultaat getoond na transplantatie van een of meer pijpjes Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19)

6 canule artroscoop losliggend labrum glenoidale a b c humeruskop gewrichtskapsel d labrum glenoidale spijkerkoppen figuur 6. Artroscopische labrumfixatie. Achteraanzicht van rechter schouder met losliggend labrum glenoidale, de voorrand van de cavitas glenoidalis wordt via een ventrale canule met een rasp geaviveerd (a). Met behulp van een oplosbaar spijkertje wordt het labrum opnieuw gefixeerd (b). Na volledige refixatie (c). Artroscopisch zicht op het labrum, met 2 spijkertjes (d). Naast de klassieke zogenaamde Bankart-laesie, dat is de afscheuring van het voorste labrum glenoidale na een (sub)luxatie, zijn laesies van het achterste labrum beschreven bij posterieure instabiliteit. Voorts onderscheidt men de zogenaamde superior labrum anterior and posterior (SLAP)-laesie, een afscheuring van het craniale deel van het labrum, die kan ontstaan bij een val op de uitgestrekte arm. 13 Vanaf begin jaren tachtig werden artroscopische technieken als variant van de gangbare open technieken ontwikkeld om een labrumlaesie bij schouderinstabiliteit te behandelen met metalen krammen, hechttechnieken, ankertjes of resorbeerbare spijkers (figuur 6). 14 Tot nu toe echter benaderen de resultaten van de artroscopische technieken nog niet die van de traditionele open operatiemethoden. 15 Een ontstekingsreactie van de rotator-cuffpezen, met name van de M. supraspinatus, is een veelvoorkomend ziektebeeld met als voornaamste klinische symptomen pijn bij abductie van de arm en nachtelijke pijn. Neer opperde dat mechanische inklemming van de M. supraspinatus de oorzaak is van dit verschijnsel, waarna ontstekingsverschijnselen in de pezen optreden, die in enkele gevallen leiden tot scheuren van de pees van de M. supraspinatus en soms van andere cuffspieren (figuur 7). 16 De artroscoop bleek toegevoegde waarde te hebben bij de diagnostiek van partiële rupturen van de cuffspieren, waar technieken als artrografie en MRI niet altijd uitsluitsel geven over de aard van de laesie. Als behandeling van een chronisch inklemmingsbeeld van de rotatorcuffspieren heeft Neer de partiële acromionresectie geïntroduceerd. Deze ingreep kan met behulp van de artroscoop dezelfde goede resultaten geven als een open decompressie van het acromion. Omdat de techniek relatief eenvoudig is, is wel gewaarschuwd tegen het te snel Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19) 1069

7 pees van M. supraspinatus pees van M. biceps brachii caput longum humerus figuur 7. Achteraanzicht van de rechter schouder; de pees van de M. supraspinatus is van het tuberculum majus van de humerus afgescheurd. De lange bicepspees is ook gescheurd. uitvoeren van deze ingreep, te meer daar de klachten in een grote meerderheid van de gevallen na conservatieve behandeling verdwijnen. De standaardbehandeling van een afgescheurde pees is het hechten via een open benadering, maar onlangs zijn technieken ontwikkeld om de afgescheurde pees van de M. supraspinatus en eventueel andere cuffspieren artroscopisch opnieuw te fixeren (figuur 8). Deze technieken zijn echter nog experimenteel en tot op heden vindt de reparatie van deze scheuren meestal plaats via een (mini)artrotomie. 17 enkel en voet De enkel is een gewricht dat frequent gelaedeerd wordt, waarbij vooral de laterale enkelbandlaesie veel voorkomt. Dat bij een inversietrauma ook vaak kraakbeenlaesies ontstaan, is met de artroscoop voor het eerst goed aangetoond. 18 Osteochondritis dissecans, of osteochondrale fracturen van de talusrol, zowel mediaal als lateraal, komen nogal eens voor. De bij voorkeur artroscopische behandeling van deze laesies is afhankelijk van het stadium van het ziekteproces: bij nog niet losraken of inklemmen van het kraakbeen wordt het defect opgeboord om vaatingroei door het harde subchondrale bot mogelijk te maken. Bij loslaten van het fragment wordt gekozen voor verwijdering met daarbij het opboren van het botbed of voor refixeren van het betreffende fragment. Kapsel- of ligamentdelen tussen de gewrichtsvlakken kunnen met behulp van de artroscoop en overige hulpapparatuur worden verwijderd. Tegenwoordig kan ook een artrodese van de enkel artroscopisch worden uitgevoerd, waarbij eerst de vlakken volledig van kraakbeen worden ontdaan. Vervolgens worden percutaan schroeven door de gewrichtsvlakken tot in de talus ingebracht, waarmee de gewrichtsvlakken worden gecomprimeerd (figuur 9). Aangezien slechts minimale incisies nodig zijn, is de postoperatieve morbiditeit daarbij gering, waardoor de direct postoperatieve belastbaarheid groter is. 19 a b c figuur 8. Schematische afbeelding van de artroscopische herfixatie van een afgescheurde M.-supraspinatuspees. Zijaanzicht van de rechter schouder met een afgescheurde pees (a). Na het inbrengen van een schroefje met hechtingen worden de hechtingen door de pees gevoerd (b). Tenslotte wordt de pees opnieuw gefixeerd aan het tuberculum majus (c) Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19)

8 overige gewrichten Elleboog. Het verwijderen van corpora libera en het verrichten van een synoviëctomie waren al bekend, maar van recenter datum is de ervaring met het behandelen van de bewegingsbeperking van de elleboog als gevolg van intra-articulair littekenweefsel. Er zijn verschillende oorzaken van een stijve elleboog en niet alle vormen zijn chirurgisch te behandelen. In bepaalde gevallen, waarbij de kapselfibrose het opvallendste verschijnsel is en de gewrichtsvlakken congruent zijn, kan met behulp van de artroscopische techniek een goede verbetering van de gewrichtsfunctie worden bereikt. 20 Pols. De artroscoop heeft toegevoegde waarde bij de diagnostiek van instabiliteit van de pols wanneer andere, met name radiologische, onderzoeken geen uitsluitsel kunnen geven. Therapeutische verrichtingen met behulp van de artroscoop bij de behandeling van verschillende vormen van instabiliteit staan nog in de kinderschoenen; incidenteel zijn goede resultaten beschreven van de artroscopische behandeling van instabiliteit tussen het os scaphoideum en het os lunatum. Laesies van het triangulaire fibrocartilaginaire complex tussen ulna en carpus komen nogal eens voor. Deze laesies kunnen meestal, hoewel niet altijd, met artrografie of MRI worden aangetoond. Met artroscopie is de diagnostische betrouwbaarheid groter; bovendien is het ook mogelijk de laesie artroscopisch te hechten of te reseceren. 21 Bij de behandeling van intra-articulaire distale radiusfracturen is het nastreven van een zo goed mogelijke anatomische reductie, vooral bij jongeren, van groot belang om posttraumatische artrose te voorkomen. De artroscopische ondersteunde reductie wordt daarbij van toenemend belang. Er is ook ervaring opgedaan met de artroscopische behandeling van scafoïdfracturen. Tenslotte wordt de artroscoop, zij het niet intra-articulair, gebruikt bij de behandeling van het carpale-tunnelsyndroom: de zogenaamde endoscopische carpaletunnel- release. Er is echter nog geen duidelijkheid of deze techniek beter is dan de gebruikelijke open operatie. 22 Heup. De artroscopie van de heup beperkt zich tot het verwijderen van corpora libera. In zeldzame gevallen leidt een gescheurd labrum tot (pseudo-)slotklachten en heeft het zin het afgescheurde labrum te reseceren. Wervelkolom. Hoewel de wervelkolom geen gewricht is in de eigenlijke zin van het woord wordt ook hier de artroscoop gebruikt, namelijk om een discectomie te verrichten. De eerste ervaringen van de microdiscectomie met behulp van de endoscoop werden begin jaren tachtig beschreven. De plaats van deze ingreep ten opzichte van de microscopische discectomie, de chemonucleolysis of de operatieve standaardbehandeling van de hernia nuclei pulposi dient nog te worden bepaald. 23 beschouwing De artroscopische chirurgie gaat in het algemeen gepaard met een gering aantal complicaties. Bij een prospectief onderzoek van ruim artroscopische behandelingen door leden van de Arthroscopy Association of North America bedroeg het percentage complicaties 1, Dit grote voordeel van de kijkgat -chirurgie kan echter ook een nadeel gaan betekenen: bij twijfel over een klinische diagnose of als vervanging van goede fysische diagnostiek wordt er wel eens te snel naar het middel van de artroscopische diagnostiek gegrepen. Zelfs de minister van Welzijn, Volksgezondheid en Sport liet hierover haar ongerustheid blijken. 25 Al eerder was de Nederlandse Vereniging voor Arthroscopie met het initiatief gekomen om in samenwerking met de Nederlandse Orthopaedische Vereniging een consensus te ontwikkelen over de indicatie voor artroscopische diagnostiek en chirurgie bij chronische knieklachten. 26 Daarin wordt duidelijk aangegeven wanneer de artroscoop a b c figuur 9. Artroscopische artrodese van een linker enkel. Via 2 anterieure toegangswegen wordt het tibiale en talaire gewrichtsvlak van resterend kraakbeen ontdaan en passend gemaakt (a); percutaan worden 2 schroeven kruislings ingebracht, waardoor het gewricht wordt vastgezet. Frontale röntgenopnamen van de toestand voor de artrodese met een ernstige artrose van het enkelgewricht (b) en na de artrodese, fixatie met 2 schroeven (c). Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19) 1071

9 een zinvol hulpmiddel is en wanneer een overbodig instrument. Onderzoek door het Instituut voor Medische Technology Assessment van de Erasmus Universiteit te Rotterdam naar regionale verschillen in de toepassing van artroscopie bracht aan het licht dat, zowel voor als na het uitbrengen van de genoemde consensus, de orthopedisch chirurgen zich in ruim 85% van de gevallen hielden aan de richtlijnen van de consensus, zodat van vermeend misbruik van de artroscoop geen sprake bleek te zijn. 27 Onmiskenbaar is dat de artroscopische chirurgie met zijn geringe postoperatieve morbiditeit geleid heeft tot kortere opnamen en snellere revalidatie. De meeste artroscopische ingrepen gebeuren tegenwoordig in dagbehandeling. De snellere revalidatie heeft ertoe bijgedragen dat bij de orthopedie zowel het aantal ligdagen als het aantal postoperatieve ziektedagen gedurende de afgelopen decennia drastisch is teruggelopen. De economische winst hiervan weegt ruimschoots op tegen de investeringen die deze nieuwere technieken met zich brengen. In de toekomst zal ontwikkeling van nieuwere hulpmiddelen en daardoor veranderde operatietechnieken leiden tot meer mogelijkheden in de artroscopische chirurgie. Sinds halverwege de jaren tachtig wordt er bijvoorbeeld geëxperimenteerd met het gebruik van de laser bij operaties in gewrichten. Tot nu toe wegen de grote kosten van de aanschaf van dergelijke apparatuur nog niet op tegen de winst die wordt behaald bij de operatie. Daarnaast zijn er ernstige bijwerkingen, zoals kraakbeennecrose, beschreven ten gevolge van het gebruik van de laser. Bij elke nieuwe techniek in de orthopedie dient er voortdurend een kritische evaluatie plaats te vinden over de zin en onzin daarvan. De Nederlandse Vereniging voor Arthroscopie neemt in samenwerking met de Nederlandse Orthopaedische Vereniging daartoe zelf het initiatief door het ontwikkelen van consensusteksten, die vervolgens bij de onderlinge visitaties gebruikt kunnen worden als toetsingsinstrument. abstract One hundred years of orthopaedics in the Netherlands. V. Arthroscopy Since the early eighties arthroscopy has become an important part of orthopaedics. Virtually every joint can be examined with an arthroscope. Apart from the diagnostic possibilities, an increasing number of arthroscopically guided surgical operations are possible. Knee arthroscopy can be used therapeutically for many conditions, including meniscal lesions, refractory synovitis, cruciate ligament lesions, tibial plateau fractures and osteochondral defects; in the shoulder it can be applied to lesions of the glenoid lip or the rotator cuff; in the ankle and foot, for osteochondral fractures and creation of an arthrodesis; in the wrist, for treatment of instability, intra-articular distal fractures of the radius and the carpal tunnel syndrome; in the hip, for removal of loose bodies and in the spine, for the performance of discectomy. Advantages over conventional open operations are smaller proportions of complications (< 2%), shorter hospital stay and more rapid rehabilitation. The areas of indication are defined in guidelines issued by the orthopaedic societies themselves; most orthopaedic surgeons follow these guidelines. A possibility for the future is use of laser in interventions on joints. literatuur 1 Jackson RW. History of arthroscopy. In: McGinty JB, editor. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1996: Strobel H, Eichhorn J, Schiebler W. Basic principles of knee arthroscopy. Berlijn: Springer, Eikelaar H. Arthroscopy of the knee [proefschrift]. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen. Royal United Publishers Hoitsema, Jackson RW. Arthroscopic treatment of degenerative arthritis. In: McGinty JB, editor. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1996: Sommerlath K, Gillquist J. The long-term course of various meniscal treatments in anterior cruciate ligament deficient knees. Clin Orthop 1992;22: Barentsz JH, Penterman H, Lim TE, Willems WJ. Resultaten van artroscopische meniscopexie. Ned Tijdschr Geneeskd 1993;137: Rosenberg TD. Synovectomy of the knee. In: McGinty JB, editor. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1996: Schrock KB, Jackson DW. Arthroscopic management of the anterior cruciate ligament-deficient knee. In: McGinty JB, editor. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1996: Loon T van, Marti RK. A fracture of the intercondylar eminence of the tibia treated by arthroscopic fixation. Arthroscopy 1991;7: Rudolphy VJ, Barentsz JH, Willems WJ. Ervaringen met artroscopisch ondersteunde behandeling van tibiaplateaufracturen. Ned Tijdschr Geneeskd 1996;140: Bobic V. Arthroscopic osteochondral autograft transplantation in anterior cruciate ligament reconstruction: a preliminary clinical study. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 1996;3: Jackson RW. Arthroscopic treatment of degenerative arthritis. In: McGinty JB, editor. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1996: Karzel MP, Snyder SJ. Labral lesions. In: McGinty JB, editor. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1996;45: Willems WJ, Penterman H. Artroscopische behandeling van de anterieure (sub)luxatie van de schouder. Ned Tijdschr Geneeskd 1991;135: El Akad AM, Winge S, Molinari M, Eriksson E. Arthroscopic Bankart procedures for anterior shoulder instability. A review of the literature. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 1993;1: Neer 2d CS. Anterior acromioplasty for the chronic impingement syndrome in the shoulder: a preliminary report. J Bone Joint Surg Am 1972;54: Weber SC. All arthroscopic versus mini-open repair in the management of complete tears of the rotator cuff. Arthroscopy 1997;13: Dijk CN van, Fiévez AWFM, Heyboer MP, Willems WJ, Lim TE, Bots RAA, et al. Artroscopie van de enkel. Ned Tijdschr Geneeskd 1993;137: Waal Malefijt MC de, Kampen A van. Artroscopische enkelartrodese: een nieuwe techniek. Ned Tijdschr Geneeskd 1992;136: Savoie FH, Jones GS. Arthroscopic management of arthrofibrosis of the elbow. In: McGinty JB, editor. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1996: Corso SJ, Savoie FH, Geissler WB, Whipple TL, Jiminez W, Jenkins N. Arthroscopic repair of peripheral avulsions of the triangular fibrocartilage complex of the wrist: a multicenter study. Arthroscopy 1997;13: Brown RA, Gelberman RH, Seiler 3rd JG, Abrahamsson SO, Weiland AJ, Urbaniak JR, et al. Carpal tunnel release. A prospective, randomized assessment of open and endoscopic methods. J Bone Joint Surg Am 1993;75: Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19)

10 23 Kambin P. Arthroscopic techniques for spinal surgery. In: McGinty JB, ed. Operative arthroscopy. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott- Raven, 1996: Small NC. Complications in arthroscopic surgery performed by experienced arthroscopists. Arthroscopy 1988;4: Borst-Eilers E. Patiënten moeten lastiger worden. Elsevier dec: Consensus artroscopie. Med Contact 1993;48: Sprenger MLC, Casparie AF, Driessen APPM, Bonsel GJ, Rutten FFH. Regionale produktieverschillen bij het verrichten van arthroscopie. Rapportnr Rotterdam: Instituut voor Medische Technology Assessment, Aanvaard op 18 februari 1998 Honderd jaar orthopedie in Nederland. VI. Reumachirurgie r.g.h.h.nelissen, f.breukelman en l.j.c.d.mol Leids Universitair Medisch Centrum, afd. Orthopedie, Postbus 9600, 2300 RC Leiden. Dr.R.G.H.H.Nelissen, orthopedisch chirurg. Academisch Ziekenhuis, afd. Orthopedie, Groningen. F.Breukelman, orthopedisch chirurg. Rode Kruis Ziekenhuis, afd. Orthopedie, s-gravenhage. L.J.C.D.Mol, orthopedisch chirurg. Correspondentieadres: dr.r.g.h.h.nelissen. operatieve mogelijkheden Methoden. De chirurgische behandeling is net als de overige conservatieve behandelingswijzen niet curatief. Ze is gericht op het oplossen van de lokale problemen pijn, instabiliteit en bewegingsbeperking, om zodoende een zelfstandiger functioneren van de patiënt mogelijk te maken. Ingrepen zoals de artrodese, de interpositieartroplastiek, waarbij weefsel (bijvoorbeeld de fascia lata) als glijlaag in het gewricht wordt aangesamenvatting De prevalentie van reumatoïde artritis (RA) is ruim 1%. De invalidering van de patiënt hangt nauw samen met de slijtage van (vaak) meerdere gewrichten. Daarnaast vormen de chronische systemische auto-immuunafwijkingen en de extra-articulaire afwijkingen een aanzienlijke comorbiditeit. Met de primaire medicamenteuze behandeling probeert men de progressie van het ziektebeeld te vertragen en lokale (gewrichts)schade te beperken. De chirurgische therapie is enerzijds preventief, remmen van gewrichtsschade (synoviëctomie), en anderzijds reconstructief, herstellen van invaliderende gewrichtsschade. In dit laatste geval leiden gewrichtsvervangende implantaten, maar soms ook artrodesen, tot een grotere zelfstandigheid van patiënten. De ideale functionele gewrichtsvervangende prothese is voor een aantal gewrichten (heup en knie) uitgekristalliseerd, voor andere gewrichten (bijvoorbeeld vingerimplantaten) nog niet. Belangrijk bij het stellen van de indicatie tot operatie is om ook bij falen van de ingreep (bijvoorbeeld door loslating) een goed functionele oplossing te hebben voor de patiënt. Het operatieresultaat wordt in belangrijke mate bepaald door preoperatieve patiëntfactoren (onder andere ernst van gewrichtsdestructie) en technische expertise van de operateur. De coördinatie van een reconstructieplan, waarin soms meerdere operaties gepland worden, vindt plaats door de reumatoloog in samenspraak met de reuma- of orthopedisch chirurg. In Nederland is de prevalentie van reumatoïde artritis (RA) ruim 1%. Patiënten met RA hebben een chronische ontsteking van meerdere gewrichten. Het is zeer waarschijnlijk dat wanneer de actieve ziekte gedurende een jaar in een bepaald gewricht aanwezig is, er irreversibele kraakbeenbeschadigingen zijn ontstaan. De ernst van de ziekte hangt nauw samen met de destructie en het functieverlies van deze gewrichten. Ten gevolge van deze gewrichtsdeformiteiten ontstaan tevens contracturen, bijvoorbeeld flexiecontractuur. Hierdoor onwikkelt zich bij de patiënt een zekere mate van invaliditeit. Het bot wordt door de ontsteking, maar ook door het gebruik van corticosteroïden en de verminderde belasting mechanisch zachter (osteoporose). Daarnaast is RA een auto-immuunziekte, die behalve een ontsteking van de membrana synovialis van het gewrichtskapsel, ook chronisch systemische afwijkingen veroorzaakt. De levensverwachting van een RA-patiënt is verkort ten opzichte van de normale bevolking. 1 De extra-articulaire afwijkingen van RA veroorzaken ook een aanzienlijke comorbiditeit (peesrupturen, amyloïdose, myelopathie bij cervicale wervelkolomdeformiteiten). De therapiekeuze bij RA wordt vaak bepaald door de inflammatoire (systemische of lokale) afwijking, dan wel door het (bio)mechanische (lokale) probleem van de patiënt. De conservatieve behandeling bestaat behalve uit orale medicamenteuze therapie, ook uit intra-articulaire injecties met corticosteroïden, ergotherapie, waarbij gezocht wordt naar een evenwicht tussen rust en oefeningen, en voorlichting en psychosociale begeleiding. Als aanvulling hierop is chirurgische therapie mogelijk, die reconstructief of preventief van karakter kan zijn. Hoewel de reconstructieve chirurgische therapie initieel lokaal ingezet wordt, heeft deze grote implicaties voor de mate van zelfstandigheid van de patiënt. De regie voor deze integrale zorg voor de RA-patiënt ligt in handen van de reumatoloog. De langetermijnresultaten van chirurgische interventie zijn afhankelijk van de ernst van de preoperatieve afwijking. Daarom dient men de reumachirurg of de orthopedisch chirurg vroeg in de integrale behandeling van de RA-patiënt te consulteren, om een behandelingsstrategie uit te stippelen. Behandeling in een multidisciplinaire setting, waarbij ieder zijn specifieke inbreng heeft, is dan ook essentieel voor de RApatiënt. Ned Tijdschr Geneeskd mei;142(19) 1073

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012 Luxaties van schouder elleboog en vingers Compagnonscursus 2012 De schouder - Epidemiologie Meest gedisloceerde gewricht: NL 2000/jaar op SEH 45% van alle luxaties betreffen schouder 44% in de leeftijdsgroep

Nadere informatie

De Schouder. Schouderartroscopie en de rotator-cuff. Artrose en breuken. Eenmalige of recidiverende luxatie. Schouder artroscopie.

De Schouder. Schouderartroscopie en de rotator-cuff. Artrose en breuken. Eenmalige of recidiverende luxatie. Schouder artroscopie. De Schouder Schouderartroscopie en de rotator-cuff. Artrose en breuken. Eenmalige of recidiverende luxatie. Schouder artroscopie. Behandeling van de schouder. Pagina 1 van 8 Schouderartroscopie en de rotator-cuff

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum mini symposium voor verwijzers Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum Miguel Sewnath Even voorstellen Miguel Sewnath 5 jaar orthopedisch chirurg Opleiding OLVG/ UMCU Fellowship Trauma Engeland Vlietland

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder INSTABILITEIT VAN DE SCHOUDER Inleiding De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de kop relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan.

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan. Rotator Cuff Scheur Rotator cuff scheur Inleiding Een rotator cuff scheur is een vaak voorkomende oorzaak van pijn en ongemak in de schouder bij een volwassene. De rotator cuff bestaat uit 4 spieren en

Nadere informatie

DUO-dagen Injectie-technieken Orthopedisch chirurgen IJsselland Ziekenhuis

DUO-dagen Injectie-technieken Orthopedisch chirurgen IJsselland Ziekenhuis DUO-dagen 2016 Injectie-technieken Orthopedisch chirurgen IJsselland Ziekenhuis Disclosures Disclosure belangen sprekers orthopedie: Presentatie: injectie technieken Geen potentiële belangenverstrengeling

Nadere informatie

Schouder instabiliteit

Schouder instabiliteit Schouder instabiliteit 16 maart 2011 SchouderWerkgroep Groene Hart Ron Onstenk Shoulder stabilizers 1. Statisch 2. Dynamisch Shoulder stabilizers 1. Statisch: - ossaal - capsulair --Labrum --GH ligamenten

Nadere informatie

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch De schouder Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch DE Schouder? Aandoeningen Traumatologische afwijkingen fracturen Instabiliteit

Nadere informatie

Behandeling. Haemarthros Behandeling

Behandeling. Haemarthros Behandeling 10-Chirurgie 4.5 01-06-2005 09:45 Pagina 69 69 4.5 Knieletsel P.A.M. Vierhout Het is zondagmiddag, het voetbalseizoen is begonnen. Een 22-jarige jongeman komt met een van pijn vertrokken gezicht bij de

Nadere informatie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie Rotator Cuff Scheur De rotator cuff is de naam van het manchet dat wordt gevormd door vier spieren en pezen rond het schoudergewricht. De rotator cuff maakt de schouderbewegingen mogelijk en zorgt ook

Nadere informatie

Schouderinstabiliteit

Schouderinstabiliteit Schouderinstabiliteit Dr. Hans Van der Bracht www.orthopedie-web.be Opbouw Anatomie Classificaties Anamnese / KO / beeldvorming Behandeling Anterieure Schouderluxatie Posterieure schouderinstabiliteit

Nadere informatie

Enkel artrose (bovenste spronggewricht)

Enkel artrose (bovenste spronggewricht) Enkel artrose (bovenste spronggewricht) Artrose (slijtage) is een aandoening van het kraakbeen in gewrichten. Bij enkel artrose is er sprake van slijtage in het bovenste spronggewricht (ook wel tibiotalaire

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder Orthopedie Schouderprothese Bij slijtage van de schouder kan het schoudergewricht worden vervangen door een prothese. Wat zijn de oorzaken van de klachten en welke soorten prothesen kunnen worden ingezet.

Nadere informatie

Scholing praktijkassistenten 4 en 5 september 2013. Een heupvol programma. Dr. Tom van Raaij Dr. Carina Gerritsma

Scholing praktijkassistenten 4 en 5 september 2013. Een heupvol programma. Dr. Tom van Raaij Dr. Carina Gerritsma Scholing praktijkassistenten 4 en 5 september 2013 Een heupvol programma Dr. Tom van Raaij Dr. Carina Gerritsma Introductie Wie zijn wij / wie zijn jullie? Wat willen jullie van ons leren? Hoe delen we

Nadere informatie

Schouderdecompressie

Schouderdecompressie Schouderdecompressie Open schouder decompressie. Uw behandelend arts heeft u geadviseerd uw schouderklachten operatief te behandelen. Uw klachten ontstaan door inklemming van een pees (supraspinatuspees)

Nadere informatie

CONSENSUS INDICATIE VOOR ARTROSCOPIE BIJ ACUTE KNIEKLACHTEN

CONSENSUS INDICATIE VOOR ARTROSCOPIE BIJ ACUTE KNIEKLACHTEN CONSENSUS INDICATIE VOOR ARTROSCOPIE BIJ ACUTE KNIEKLACHTEN ORGANISATIE: - Centraal Begeleidingsorgaan voor de Intercollegiale Toetsing - Nederlandse Vereniging voor Arthroscopie - Nederlandse Orthopaedische

Nadere informatie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie Arthroscopische neerplastiek Orthopedie Inhoudsopgave Inleiding...4 De schouder...4 Behandeling...6 Diagnose en onderzoek...6 De operatie...7 Mogelijke complicatie...8 Anesthesie (verdoving)...9 De eerste

Nadere informatie

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Studie Universitair Ziekenhuis Antwerpen Dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie Totaal 40 patiënten: 20 met hyaluronacidinfiltraties

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting De chirurgische reconstructie van een gescheurde voorste kruisband resulteert in een aanzienlijk betere klinische uitkomst dan de conservatieve behandeling van patiënten. Er blijft echter

Nadere informatie

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek)

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een

Nadere informatie

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis Rotator Cuff Scheur

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis Rotator Cuff Scheur Rotator Cuff Scheur 1 Beschrijving De rotator cuff is de naam van het manchet dat wordt gevormd door vier spieren en pezen rond het schoudergewricht. De rotator cuff maakt de schouderbewegingen mogelijk

Nadere informatie

Heup, knie en schouder : wat als alles begint te kraken? Bie Velghe Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013

Heup, knie en schouder : wat als alles begint te kraken? Bie Velghe Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Heup, knie en schouder : wat als alles begint te kraken? Bie Velghe Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Fysiologische veranderingen MSK BOT OSTEOPOROSE Matrix van vooral type 1 collageen,

Nadere informatie

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel)

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel) Labrum scheuren Het schoudergewricht wordt gezien als een kop en kom gericht. De kom (cavitas glenoidalis) hiervan is zeer oppervlakkig en smal en bedekt slechts een derde van de kop (humeruskop). De kom

Nadere informatie

Artroscopie (Kijkoperatie gewrichten)

Artroscopie (Kijkoperatie gewrichten) Artroscopie (Kijkoperatie gewrichten) In overleg met uw arts heeft u besloten dat u vanwege gewrichtsklachten een artroscopie (kijkoperatie) zult ondergaan. Deze folder geeft u een globaal overzicht van

Nadere informatie

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn.

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn. Knie aandoeningen Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaken van de meest voorkomende knieaandoeningen en de meest gebruikelijke behandelingen. Uw persoonlijke situatie kan echter

Nadere informatie

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie?

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie? Artrose van de Knie Artrose van de knie Bij artrose van de knie is er sprake van slijtage. Er zijn drie vormen die het kniegewricht kunnen aantasten. In deze folder leest u over de mogelijkheden van een

Nadere informatie

Injecties in en rondom grote gewrichten. Bas Knobben Orthopedisch chirurg

Injecties in en rondom grote gewrichten. Bas Knobben Orthopedisch chirurg Injecties in en rondom grote gewrichten Bas Knobben Orthopedisch chirurg Injecties, waarom? Pijnafname Ontstekingsremmend Diagnosticum Waar injecteren? Bursa Peesschede Gewricht Op de pijnlijke plek? Wat

Nadere informatie

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht Orthopedie Cuff Repair Operatie aan het schoudergewricht Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een operatie aan uw schoudergewricht. Uw behandelend arts en de orthopedie-consulent

Nadere informatie

Knieaandoeningen. Chirurgie. Beter voor elkaar

Knieaandoeningen. Chirurgie. Beter voor elkaar Knieaandoeningen Chirurgie Beter voor elkaar Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaken van de meest voorkomende knieaandoeningen en de meest gebruikelijke behandelingen.

Nadere informatie

Instabiliteit van de schouder

Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de bol relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk worden.

Nadere informatie

CHAPTER 8. Samenvatting

CHAPTER 8. Samenvatting CHAPTER 8 Samenvatting Samenvatting 8. Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene introductie. Doel van dit proefschrift is om de kosten en effectiviteit van magnetische resonantie (MR) te evalueren indien

Nadere informatie

Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies. R Corveleijn Orthopedisch Chirurg

Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies. R Corveleijn Orthopedisch Chirurg Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies R Corveleijn Orthopedisch Chirurg M. Supraspinatus M. Infraspinatus M. Subscapularis M. Teres minor Rotatorcuff Functie rotatorcuff Mobiliteit elevatie rotaties

Nadere informatie

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen De schouder De schouder is een relatief complex gewricht. De vorm van het gewricht laat het toe om onze arm in alle richtingen te bewegen. Zolang alle componenten normaal functioneren kan de schouder perfect

Nadere informatie

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal Rotator cuff impingement Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal introductie definitie impingement classificatie impingement diagnostiek

Nadere informatie

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw behandelend arts heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een kijkoperatie

Nadere informatie

Cuffrepair. Schoudergewricht. Orthopedie. 6065p ORT.031/1109.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl

Cuffrepair. Schoudergewricht. Orthopedie. 6065p ORT.031/1109.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Cuffrepair Schoudergewricht Orthopedie 6065p ORT.031/1109.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Inleiding U wordt binnenkort in het Amphia Ziekenhuis verwacht voor een operatie aan de schouder. De orthopedisch

Nadere informatie

Reversed schouderprothese

Reversed schouderprothese Reversed schouderprothese Inhoud Inleiding 3 Het schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Gescheurde pezen en/of een versleten schoudergewricht 4 De operatie 5 Verwachtingen en risico s 6 Verwachtingen

Nadere informatie

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel)

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Diagnostiek aan de schoudergordel Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Doorsnede art. humeri bicepspees, loopt door bovenkant van kapsel en voorkomt inklemming van kapsel in gewrichtsspleet

Nadere informatie

Klinisch uur orthopedie: de knie

Klinisch uur orthopedie: de knie Klinisch uur orthopedie: de knie (zinvol onderzoek door de huisarts ) Rob Ariës, orthopeed, Peter van der Lugt, Mariët Bosselaar, huisartsen Leerdoel Beter inzicht in differentiaal diagnostiek Beter inzicht

Nadere informatie

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament.

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament. Verstuikte enkel Een verstuikte enkel is een veel voorkomende aandoening. Ongeveer 25.000 mensen per dag maken dat mee. Enkel verstuikingen komen voor bij atleten en bij niet atleten, bij kinderen en volwassenen.

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20570 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Zwaal, Peer van der Title: On rotator cuff tears : studies on evaluation, clinical

Nadere informatie

IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER

IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER 1. INLEIDING De schouder is een relatief complex gewricht dat een zeer grote mobiliteit jammergenoeg combineert met een relatief gebrek aan stabiliteit.zolang alle componenten

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie

PATIËNTENINFORMATIE. KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie PATIËNTENINFORMATIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie 2 KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie Door middel van deze informatiefolder wil Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg geven over deze ingreep.

Nadere informatie

Chronische instabiliteit van de enkel

Chronische instabiliteit van de enkel Chronische instabiliteit van de enkel Een update Dr. Wim Jorissen, 24 maart 2012. Recidiverende enkeldistortio s Recidiverende enkeldistortio s met vaak een gevoel van instabiliteit Recidiverende enkeldistortio

Nadere informatie

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Glenohumerale artropathie Luxatie Glenohumerale instabiliteit index Glenohumerale artropathie arthrose glenohumuraal Capsulair patroon Closed packed patroon delta prothese Frozen shoulder

Nadere informatie

Samenvatting. Introductie

Samenvatting. Introductie 11SAMENVATTING Chapter 11 158 Samenvatting Introductie In patiënten met lang bestaande reumatoïde arthritis is het ellebooggewricht in 41 tot 68 % aangedaan. Dit zorgt voor pijnklachten en functiebeperkingen

Nadere informatie

Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen

Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen ARTROSCOPIE, DIAGNOSE EN BEHANDELING VAN KNIEPROBLEMEN INLEIDING Uw orthopedisch chirurg heeft u een artroscopie van de knie geadviseerd. In deze

Nadere informatie

Anatomische schouderprothese

Anatomische schouderprothese Anatomische schouderprothese Inhoud Inleiding 3 Het schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Versleten schoudergewricht 4 De operatie 4 Verwachtingen en risico s 5 Verwachtingen 5 Risico s 6 Na de

Nadere informatie

De Knie. diagnostische testen. Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut. presentatie knie 20-09-07 medisch centrum aarveld

De Knie. diagnostische testen. Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut. presentatie knie 20-09-07 medisch centrum aarveld De Knie diagnostische testen Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut Het blijkt, dat met de anamnese, lichamelijk onderzoek en röntgenfoto de diagnose van knieklachten in 83% van de gevallen correct

Nadere informatie

Polsartroscopie. informatie voor patiënten

Polsartroscopie. informatie voor patiënten Polsartroscopie informatie voor patiënten WAT IS EEN POLSARTROSCOPIE? De polsartroscopie is een moderne chirurgische techniek die minimaal invasief is. Hierdoor kunnen we steeds vaker polsproblemen behandelen

Nadere informatie

Schouderpathologie voorde huisarts

Schouderpathologie voorde huisarts Schouderpathologie voorde huisarts Linda Cervenka Ellen de Wit Ron Onstenk April 2012 Schouderklachten?? Nekklachten Radiculaire klachten CTS Infectieus Polymyalgia Schouder/POB klachten Gecombineerd Schouder

Nadere informatie

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE 17964 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de gang van zaken rond een artroscopie (kijkoperatie) in verband met uw gewrichtsklachten. Wat is

Nadere informatie

Ontwikkelingen voorste kruisband chirurgie van dubbel-bundel tot mid-mid

Ontwikkelingen voorste kruisband chirurgie van dubbel-bundel tot mid-mid Ontwikkelingen voorste kruisband chirurgie van dubbel-bundel tot mid-mid Joris Jansen, orthopaedisch chirurg Rijnland Ziekenhuis. Huisartsen & Bedrijfsartsen Symposium Leiderdorp, 26 april 2012. 28-04-12

Nadere informatie

Orthopedie. Polsprothese

Orthopedie. Polsprothese Orthopedie Polsprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw pols. Er wordt een polsprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de pols, de aanleiding voor de operatie, de operatie,

Nadere informatie

Beeldvorming bij acute knieletsels

Beeldvorming bij acute knieletsels Beeldvorming bij acute knieletsels Dr. Mattias Spaepen Dr S Verhamme, Dr R Visser, Dr G Vandenbosch, Dr M Palmers, Dr P Grouwels, Dr A Rappaport Radiologie, St-Trudo Ziekenhuis Beeldvorming bij acute knieletsels

Nadere informatie

Kennis Quiz. SNN congres 2015

Kennis Quiz. SNN congres 2015 Schouder Netwerk en Nederland Kennis Quiz SNN congres 2015 De kennisquiz is live gescoord met behulp van het Voxvote software programma. De goede antwoorden zijn vet weergegeven. Over de uitslagen: geen

Nadere informatie

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid T-III Acuut enkelletsel Inleiding Het inversietrauma van de enkel is met een geschatte incidentie van 425.000 gevallen per jaar in Nederland waarschijnlijk het meest voorkomende letsel van het bewegingsapparaat.

Nadere informatie

Acute Knie en Enkel in de huisartsenprak3jk. Huisartsendag LangeLand ziekenhuis 19 april 2011

Acute Knie en Enkel in de huisartsenprak3jk. Huisartsendag LangeLand ziekenhuis 19 april 2011 Acute Knie en Enkel in de huisartsenprak3jk Huisartsendag LangeLand ziekenhuis 19 april 2011 De acute knie Knie: anatomie Knie: anamnese Tijds3p en aard trauma (mate inwerkend geweld, rota3e vs hyperextensie

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

U bedoelt dat u de enkel kunt vervangen, net als bij de heup en knie?

U bedoelt dat u de enkel kunt vervangen, net als bij de heup en knie? U bedoelt dat u de enkel kunt vervangen, net als bij de heup en knie? Elk jaar krijgen ca. 35.000 mensen in Nederland een nieuwe heup of nieuwe knie Het is één van de meest succesvolle chirurgische ingrepen

Nadere informatie

Arthroscopie van de knie

Arthroscopie van de knie Arthroscopie van de knie 2 3 Het kniegewricht kan door een ongeval of slijtage beschadigd raken. Voor een deel kunnen deze beschadigingen worden geconstateerd door middel van lichamelijk onderzoek en/of

Nadere informatie

De Knie en de Meniscus

De Knie en de Meniscus De Knie en de Meniscus Inhoudsopgave Meniscusoperaties... 1 De operatiedag... 3 Meniscusoperaties Meniscus operaties zijn de meest voorkomende ingrepen aan de knie. Door dagbehandeling en opereren via

Nadere informatie

Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam)

Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam) Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam) Schouderklachten vormen een steeds groter aandeel van de klachten van het bewegingsapparaat. Deels wordt

Nadere informatie

Passantentarieven tm

Passantentarieven tm Passantentarieven 01-01-2017 tm 31-12-2017 Zorgproduct Declaratiecode Consumentenomschrijving Totaaltarief Diagnostisch onderzoek of therapie bij carpaaltunnelsyndroom (zenuwtunnelvernauwing in de 069499031

Nadere informatie

Reumatoïde artritis van de hand

Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Wat is artritis? Letterlijk betekent artritis 'ontstoken gewricht'. Normaal gesproken bestaat een gewricht uit twee gladde, met kraakbeen

Nadere informatie

Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder. Latissiumus Dorsi transpositie

Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder. Latissiumus Dorsi transpositie Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder Latissiumus Dorsi transpositie Inhoud Inleiding 3 Schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Afwijkend schoudergewricht 3 De

Nadere informatie

Signature Vanguard. Gepersonaliseerde Patiëntenzorg voor Knieprotheses. Patiënten informatie brochure. www.biomet.nl

Signature Vanguard. Gepersonaliseerde Patiëntenzorg voor Knieprotheses. Patiënten informatie brochure. www.biomet.nl Gepersonaliseerde Patiëntenzorg voor Knieprotheses Patiënten informatie brochure www.biomet.nl Artrose Inzicht in Patiëntenzorg op maat U bent uniek en uw lichaamsbouw (ofwel anatomie) is dat ook. Daarom

Nadere informatie

Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA.

Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA. Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA. Isala Anouk Spijkerman & Marieke Hollewand 24 september 2014 Introductie Veel voorkomende operaties in Nederland: Totale knie prothese:

Nadere informatie

4-4-2012. traumatology. M.Holla orthopaedisch chirurg. doel van het onderwijs: - kennis van veelvoorkomende termen bij traumatologie

4-4-2012. traumatology. M.Holla orthopaedisch chirurg. doel van het onderwijs: - kennis van veelvoorkomende termen bij traumatologie orthopaedisch chirurg traumatology UMC St Radboud doel van het onderwijs: - kennis van veelvoorkomende termen bij traumatologie - inzicht in de behandeling van fracturen en luxaties: - van de bovenste

Nadere informatie

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak Dr Mike Tengrootenhuysen Inleiding Heup Knie FAI Coxartrose Meniscusscheur Voorste kruisband Bursitis ruptuur Patellofemorale klachten Gonartose trochanterica

Nadere informatie

Impingement van de schouder

Impingement van de schouder Impingement van de schouder anatomie pathofysiologie diagnostiek behandeling conclusie Peer Poelmann Anatomie Ossaal Musculair Gewricht Anatomie Ossaal Musculair Gewricht posterieur zij aanzicht Anatomie

Nadere informatie

Arthroscopie van de knie

Arthroscopie van de knie Orthopedie Arthroscopie van de knie Kijkoperatie in het kniegewricht De knie De knie is een groot gewricht dat bestaat uit drie deelgewrichten. Tussen het boven- en onderbeen bevinden zich de meniscussen

Nadere informatie

Declaratiecode BeterGezond tarief Omschrijving

Declaratiecode BeterGezond tarief Omschrijving 15B034 10797,96 Inbrengen van een heupprothese tijdens een ziekenhuisopname bij slijtage van de heup 15B060 3811,66 Operatie aan de knieband(en) bij een ziekte van 15B062 11871,71 Implanteren van een knieprothese

Nadere informatie

Het Reumatologie & Orthopedie Formularium

Het Reumatologie & Orthopedie Formularium Het Reumatologie & Orthopedie Formularium Het Reumatologie & Orthopedie Formularium Een praktische leidraad Onder redactie van: Prof. dr. W.F. Lems Prof. dr. B.J. van Royen Met medewerking van: Dr. J.P.W.

Nadere informatie

Een 68-jarige vrouw meldt zich met een recidief van hevige, rechtszijdige kniepijn

Een 68-jarige vrouw meldt zich met een recidief van hevige, rechtszijdige kniepijn 15 2 Een 68-jarige vrouw meldt zich met een recidief van hevige, rechtszijdige kniepijn Koos van Nugteren Samenvatting De knie-endoprothese wordt vrijwel altijd geïmplanteerd bij personen met ernstige

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees)

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) ORTHOPEDIE Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen en daarmee de stabiliteit

Nadere informatie

Herstellen schouderspieren met operatie. Cuffrepair

Herstellen schouderspieren met operatie. Cuffrepair Herstellen schouderspieren met operatie Cuffrepair Inhoud Inleiding 3 Schoudergewricht 3 Een normaal schoudergewricht 3 Een afwijkend schoudergewricht 3 De operatie 3 Na de operatie 4 De wond 4 Sling of

Nadere informatie

Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015

Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015 Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015 Zorgproduct Declaratiecode Consumentenomschrijving Totaaltarief 29399003 15C159 dagbehandeling bij kanker van bot, kraakbeen of weke delen 867,33

Nadere informatie

Voorste kruisband hechten

Voorste kruisband hechten Voorste kruisband hechten Orthopedie Inleiding De orthopedisch chirurg heeft bij u een "voorste kruisband letsel" vastgesteld. Dit letsel heeft u korter dan 3 weken geleden opgelopen. De orthopeed heeft

Nadere informatie

Voorste kruisbandreconstructie

Voorste kruisbandreconstructie Voorste kruisbandreconstructie De voorste kruisband Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband

Nadere informatie

Onderzoek of behandeling op de polikliniek of dagbehandeling bij Beschadiging van het kniegewricht 465,30 85,72 551,02

Onderzoek of behandeling op de polikliniek of dagbehandeling bij Beschadiging van het kniegewricht 465,30 85,72 551,02 Voordeurprijzen 2014 Zorgproduct Declaratie code 131999052 15B034 131999054 15B036 131999095 15B057 131999097 15B059 131999102 15B060 131999104 15B062 131999105 15B063 131999106 15B064 131999138 15B080

Nadere informatie

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder?

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Dr. P. Verspeelt Fysische geneeskunde en Revalidatie 15 november 2014 Wat is hyaluronzuur? 2 suikermolecules

Nadere informatie

Echografie van de schouder door de reumatoloog: toy or tool?

Echografie van de schouder door de reumatoloog: toy or tool? Echografie van de schouder door de reumatoloog: toy or tool? Henk Martens, reumatoloog Sint Maartenskliniek Nijmegen 29-11-2013 inleiding echografie in de reumatologie/door de reumatoloog echogeleide interventies

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. Orthopedie

Rotator cuff scheur. Orthopedie Rotator cuff scheur Orthopedie Inhoudsopgave Rotator cuff scheur...4 Oorzaken...4 Klachten...5 Diagnose en onderzoek...5 De behandeling...6 De operatie...6 Na de operatie...7 Complicaties...8 Contact...9

Nadere informatie

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom Ingeklemde zenuw in de pols Carpal tunnel syndroom Inhoudsopgave Wat is het carpal tunnel syndroom... 1 Waardoor wordt het veroorzaakt... 2 Klachten... 2 Diagnose... 3 Behandeling... 3 Tot slot... 5 Wat

Nadere informatie

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Schouderinstabiliteit. Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Schouderinstabiliteit. Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen Patiënteninformatie locatie Blaricum Schouderinstabiliteit Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen Schouderinstabiliteit Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie Voorste kruisband reconstructie Orthopedie Inleiding De orthopedisch chirurg heeft bij u een "voorste kruisband letsel" vastgesteld. Hij heeft geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie Voorste kruisband reconstructie De voorste kruisband Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband

Nadere informatie

Arthroscopie van de elleboog

Arthroscopie van de elleboog Arthroscopie van de elleboog Kijkoperatie van de elleboog Orthopedie 5693p ORT.024/1008.CV..A Inleiding Uw behandelend arts heeft u een kijkoperatie (arthroscopie) van uw elleboog geadviseerd. Deze folder

Nadere informatie

Passantentarieven 2017 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarief OVPXXXXXX DIAGNOSTISCHE PUNCTIES VAN NIET PALPABELE AFWIJKINGEN OF

Passantentarieven 2017 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarief OVPXXXXXX DIAGNOSTISCHE PUNCTIES VAN NIET PALPABELE AFWIJKINGEN OF Passantentarieven 2017 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarief 080077 OVPXXXXXX DIAGNOSTISCHE PUNCTIES VAN NIET PALPABELE AFWIJKINGEN OF ORGANEN, ONDER ECHOGRAFISCHE CONTROLE. 129,00 081092 OVPXXXXXX

Nadere informatie

Artrose van de voet en enkel

Artrose van de voet en enkel Artrose van de voet en enkel Bij voet- en enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkel- of een voetgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in rust, zwellingen en bewegingsbeperkingen

Nadere informatie

Kijkoperatie in de schouder (arthroscopie)

Kijkoperatie in de schouder (arthroscopie) Kijkoperatie in de schouder (arthroscopie) Als u last heeft van uw schouder, kan dat verschillende oorzaken hebben. Met een kijkoperatie kan de arts in het gewricht kijken en zo nodig gelijktijdig een

Nadere informatie

Posterolaterale hoek letsels

Posterolaterale hoek letsels Posterolaterale hoek letsels Dr. Peter Van Eygen 04-11-2014 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding Vaak niet herkend J. Hughston: You may not have seen posterolateral corner injuries, I can assure you that they

Nadere informatie

Beschermt een voorstekruisbandreconstructie tegen artrose van de knie?

Beschermt een voorstekruisbandreconstructie tegen artrose van de knie? WWW.PHYSIOS.NL 4 PUNTEN KENNISTOETS Beschermt een voorstekruisbandreconstructie tegen artrose van de knie? Rob Janssen R.P.A. Janssen, orthopedisch chirurg, Orthopedisch Centrum Máxima, Máxima Medisch

Nadere informatie

Theorie - herexamen Anatomie 23 mei 2008

Theorie - herexamen Anatomie 23 mei 2008 Theorie - herexamen Anatomie 23 mei 2008 1. Wat gebeurt er bij een excentrische contractie van een spier? A. De spier wordt korter. B. De spier wordt langer. C. De spierlengte blijft gelijk. 2. In welk

Nadere informatie

Artrose van voet en enkel

Artrose van voet en enkel Artrose van voet en enkel Artrose is de meest voorkomende oorzaak van invaliditeit in Nederland. Het kan op iedere leeftijd beginnen en betekent letterlijk "pijn in een gewricht." Als gevolg daarvan wordt

Nadere informatie

De schouderprothese. Meer informatie of vragen

De schouderprothese. Meer informatie of vragen Meer informatie of vragen Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met de orthopaedieconsulenten via telefoonnumer(024) 365 9660 of per e-mail, orthopaedieconsulenten@maartenskliniek.nl Colofon

Nadere informatie

Passantentarieven DBC-zorgproducten Stichting MC Breda Geldig van 01-01-2014 t/m 31-12-2014

Passantentarieven DBC-zorgproducten Stichting MC Breda Geldig van 01-01-2014 t/m 31-12-2014 990004006 Meer dan 3 polikliniekbezoeken en/of opspuiten van tissue expander bij / door een plastisch chirurg 15D162 582,24 480,00 102,24 990004007 Onderzoek of behandeling op de polikliniek of dagbehandeling

Nadere informatie

Handleiding: Inclusiecriteria 1 Preoperatieve handelingen 1 Peroperatieve handelingen 2 Postoperatieve handelingen 3 Follow up 3 Appendix 4

Handleiding: Inclusiecriteria 1 Preoperatieve handelingen 1 Peroperatieve handelingen 2 Postoperatieve handelingen 3 Follow up 3 Appendix 4 Handleiding: Inhoud: blz Inclusiecriteria 1 Preoperatieve handelingen 1 Peroperatieve handelingen 2 Postoperatieve handelingen 3 Follow up 3 Appendix 4 Fractuurklassificatie.4 Gustillo-Anderson klassificatie

Nadere informatie

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Behandeling van een trigger finger Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Overzicht Inleiding PICO Zoekstrategie & Flowchart Artikelen Chirurgie Anatomie Open vs percutaan Conclusie Inleiding Klinische symptomen

Nadere informatie