P alladio Gezond tegenwicht Palladio

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "P alladio Gezond tegenwicht Palladio"

Transcriptie

1 Gezond tegenwicht Jaarboek

2 Voorwoord Voor de vierde achtereenvolgende keer brengt Palladio groep een jaarboek uit. We beogen met dit jaarboek een overzicht te geven van onze visie en ervaringen, de onderwerpen en de opdrachten van ons bureau. De inhoud moet informeren en prikkelen. Uit reacties op onze eerdere jaarboeken blijkt het laatste meer dan eens het geval te zijn geweest! Ook dit jaar kregen we weer een FD Gazellen Award voor de aanhoudende groei van ons bedrijf. Groei is echter voor ons geen doel op zich. Belangrijker is dat we ons als organisatie blijven richten op kwaliteit en innovatie. Dat doen we onder meer door de ontwikkeling van twee instrumenten: de Bedrijfsvoeringspiegel en de Projectspiegel. Beide worden in dit jaarboek uitgebreid toegelicht. Palladio groep vervult steeds meer opdrachten op het gebied van de beheersing van grote infrastructurele projecten. Het blijft hier nodig om kritisch vermogen te organiseren. In tachtig procent van de gevallen treden wethouders af omdat het is misgegaan met grote projecten. Wij pleiten ervoor meer energie te steken in voortraject en te kiezen voor een integrale benadering. Daarbij wordt aandacht geschonken aan de samenhang tussen visieen planvorming tot en met uiteindelijk de overdracht van het gerealiseerde ontwerp aan de eindbeheerder(s). De balans tussen de harde en de minder harde beheersmaatregelen en het behouden van overzicht is van belang. 1 Jaarboek Palladio 2010 Voorwoord We zitten in een tijd waarin er sprake is van de emancipatie van bedrijfsvoering en projectbeheersing. De tijd dat bij deze onderwerpen alleen werd gedacht aan ondersteuning is voorbij. Ze vormen tegenwoordig het gezonde tegenwicht in de organisatie. Maar dan wel vanuit kennis en ervaring van de primaire processen. Alleen dan kan de vereiste toegevoegde waarde worden geleverd. Affiniteit met de primaire processen, gekoppeld

3 2 aan gedegen kennis van het eigen vakgebied, zijn daarom voor de inzet van onze adviseurs en interimmanagers een must. Ook voor Palladio is het goed om het gezonde tegenwicht te organiseren. Wij hebben dit onder meer vormgegeven door de instelling van een Raad van Advies. We zijn opgetogen dat Leendert Bouter, Ernst ten Heuvelhof en (vanaf 1 januari 2010) Sybe Schaap deze rol willen vervullen. Het is inspirerend om van hun kennis en ervaring gebruik te mogen maken. Ook voor ons is het nodig de frisse blik van buiten te organiseren! In dit jaarboek zijn voor de eerste maal interviews opgenomen. Daarmee krijgt het jaarboek een meer persoonlijk tintje. Zo is naast een opdrachtgever (Lucien Koridon) en een van de leden van de Raad van Advies (Leendert Bouter), ook een medewerker van Palladio (Jeroen Tomassen) geïnterviewd. We werken binnen Palladio voortdurend aan kennisdeling om in de breedte van ons bureau onze competenties te verbeteren en verder te ontwikkelen. Uiteindelijk maken de mensen natuurlijk het verschil. We wensen u veel leesplezier toe en laat ons weten wat u van het jaarboek vindt. Suggesties zijn meer dan welkom. Met vriendelijke groet, Albert Kraak algemeen directeur Palladio groep 15 januari 2010

4 Inhoud 3 n Interviews n Leendert Bouter (lid van de Raad van Advies Palladio groep) 5 n Lucien Koridon (Projectmanager Ruimte voor de Waal - Nijmegen) 8 n Jeroen Tomassen (senior adviseur Palladio groep) 11 n Doorlichtingen n Projectspiegel 15 n Bedrijfsvoeringsspiegel 17 Jaarboek Palladio 2010 Inhoud n Artikelen n Contractmanagement is één van de pijlers van projectbeheersing 20 n Leed notaris is exemplarisch 27 n Help, mijn IT leverancier werkt niet mee! 31 n Koopsom is ander product dan ijsje 37 n Over Palladio 40 n Contactgegevens 42

5 Interviews 4 n Leendert Bouter, Lid van de Raad van Advies Palladio groep n Lucien Koridon, Projectmanager van het project Ruimte voor de Waal Nijmegen n Jeroen Tomassen, Projectmanager Anders Betalen voor Mobiliteit (senior adviseur Palladio groep)

6 Interview Leendert Bouter, lid Raad van Advies Palladio groep Leendert Bouter was zevenendertig jaar werkzaam bij Rijkswaterstaat. Als jongen maakte hij in Middelharnis de watersnoodramp van 1953 mee. Terugkijkend is die ervaring medebepalend geweest voor zijn loopbaanontwikkeling. Bouter begon zijn carrière in de natte tak van Rijkswaterstaat om uiteindelijk in 2009 af te zwaaien als Hoofdingenieur-Directeur van de Dienst Infrastructuur (voorheen de Bouwdienst). Als lid van de Raad van Advies van Palladio kan hij zijn kennis en ervaring blijven toepassen. Hij ziet hierin een grote uitdaging. De komende jaren zal het begrip projectmanagement verder veranderen, aldus Bouter. Het zal aankomen op het invullen van goed leiderschap: inspireren en motiveren op basis van visie en ambitie. Het jaar 2009 moet een bijzonder jaar voor je geweest zijn. Het einde van een mooie carrière bij Rijkswaterstaat en vervolgens de vraag wat je met je tijd gaat doen. Hoe heb je het afgelopen jaar beleefd? Het was inderdaad een vreemde gewaarwording. Het ene moment zit je nog full swing in het management en het andere moment hoef je zelf geen grote beslissingen meer te nemen. Het duurt even voordat je dat kan loslaten; zeker na zoveel jaren. Ik heb een fantastische tijd bij Rijkswaterstaat gehad. Het mooie van die organisatie is dat het publieke belang daar op een boeiende wijze wordt doorvertaald naar concrete vormgeving. Na mijn studie aan de TU Delft ben ik direct bij Rijkswaterstaat gaan werken. Ik hield me in eerste instantie bezig met waterhuishouding, veiligheid en watervoorziening. Na zeventien jaar ben ik overgestapt van natte naar droge projecten. Ik was onder andere betrokken bij de bouw van de Noordtunnel, de tweede Van Brienenoordbrug en werd uiteindelijk projectdirecteur van zowel de Betuweroute als de HSL-Zuid. Het projectmanagement op dat niveau betekende voor mij een hele nieuwe manier van werken. Bij dergelijke grote infrastructurele projecten is het de kunst om open te communiceren 5 Jaarboek Palladio 2010 Hoe staan uw projecten ervoor?

7 6 over de risico s, zonder daarbij de voortgang en de ambities uit het oog te verliezen. Vanaf de start is het managen van verwachtingen van het grootste belang. Je moet rekening houden met de politieke besluitvormers die zo min mogelijk onzekerheden willen horen, maar ook met de harde beheersingsinformatie ten aanzien van planning, budget en risico s. Transparantie is in alle gevallen het belangrijkst. Om ervoor te zorgen dat je niet alle politieke wil wegneemt, moet je naast risico s ook altijd beheersmaatregelen presenteren en perspectieven bieden. Vanaf de start is Een goed gevoel voor timing en het vermogen om te anticiperen op het managen van uiteenlopende ontwikkelingen is daarbij onmisbaar. De publieke opinie verwachtingen vormt daarbij een grote uitdaging. Je ziet vaak dat het publieke debat van het grootste de verkeerde kant opgaat omdat er onduidelijk wordt gecommuniceerd over doelstellingen en budgetteringsmechanismen. Daarmee worden belang vaak al in een vroeg stadium publieke en politieke verwachtingen gewekt waaraan projecten uiteindelijk niet kunnen voldoen. Als je dat aan het begin van ieder project kan ondervangen, neem je een hoop tegenwind weg. Je legt daarmee veel nadruk op de politieke context van grote projecten. Zijn er nog andere aspecten van de projectpraktijk die de komende periode meer aandacht verdienen? Jazeker. De nadruk op risico s en beheersmaatregelen maakt een nieuwe vorm van management noodzakelijk. Het traditionele management en de traditionele projectbeheersing zijn passé. Ik bedoel daarmee dat het niet langer voldoende is om de blik naar beneden te richten om te kijken waar je staat. De werkelijkheid van gisteren is niet voldoende. Ook de interne organisatie heeft een blijvende behoefte aan perspectief. Medewerkers moeten weten waarvoor ze zich inspannen en het werk moet hen energie geven. Vooruit kijken is daarbij het devies. Alleen op die manier kun je intern de ambities bewaren die ook in de externe politieke context zo belangrijk zijn. De traditionele hiërarchie in projectorganisaties moet daarom plaatsmaken voor een managementstijl die aansluit op de netwerkachtige manier waarop medewerkers hun eigen werk tegenwoordig organiseren. Het zal aankomen op het invullen van goed leiderschap: inspireren en motiveren op basis van visie en ambitie. Dat blijft de komende jaren de uitdaging.

8 Het traditionele Sinds enige tijd ben je lid van de Raad van Advies van Palladio. Waarom denk je dat je juist in deze rol je kennis en ervaring kan inzetten? management en Ik ben van mening dat kennis een gemeenschappelijk goed is. In de de traditionele huidige netwerksamenleving is het niet zozeer van belang om kennis projectbeheersing te bezitten, maar om het aan te boren en op een goede manier toe te zijn passé passen. Veel organisaties moeten hun rol binnen kennisnetwerken nog oppakken en vormgeven. Ik denk dat ik daar een waardevolle bijdrage aan kan leveren. Palladio onderscheidt zich van andere organisaties in de wijze waarop kennis en ervaring wordt gemethodologiseerd. De Projectspiegel is een schitterend voorbeeld van een manier waarop ervaring met grote projecten als het ware stolt en toepasbaar wordt voor nieuwe projecten. Palladio is in staat om op basis van uitgebreide ervaring een daadwerkelijk expert judgement te geven. Dat was voor mij een belangrijke reden om me aan Palladio te verbinden. Herman van der Kaa 7 Jaarboek Palladio 2010 Hoe staan uw projecten ervoor?

9 8 Interview Lucien Koridon Luciën Koridon, Projectmanager van het project Ruimte voor de Waal Nijmegen, vindt dat projecten veelal op een te hoog abstractieniveau worden gestuurd en dat het inhoudelijke vakmanschap meer terug moet komen in projecten. Binnen het project Ruimte voor de Waal - Nijmegen zijn diverse adviseurs van Palladio groep werkzaam. De opdracht aan Palladio groep is het vervullen van de IPM (integraal projectmanagement) rollen: Contract Manager, Manager Projectbeheersing en Technisch Manager. Daarnaast verzorgt Palladio groep de planning van het project. Luciën Koridon werkt sinds 2000 bij de Gemeente Nijmegen. Voordat hij in 2008 Projectmanager van het project Ruimte voor de Waal - Nijmegen werd, heeft hij als Projectontwikkelaar gewerkt aan de gebiedsontwikkeling van de Waalsprong. Daarvoor was hij werkzaam bij een adviesbureau en bij Rijkswaterstaat. Het project Ruimte voor de Waal - Nijmegen is onderdeel van het landelijke programma Ruimte voor de Rivier, waarin 39 projecten het rivierengebied beter moeten beschermen tegen overstromingen. In het programma werken regio en Rijk samen en in 2015 moeten alle projecten zijn uitgevoerd. Bij Nijmegen maakt de Waal een scherpe bocht en vernauwt zich hier bovendien in de vorm van een flessenhals. In 1993 en 1995 was goed zichtbaar dat de rivier daardoor bij hoogwater opstuwt, met verhoogde risico s op overstromingen. In 2006 heeft het Rijk de keuze gemaakt om de dijk bij het dorp Lent 350 meter verder landinwaarts te leggen, zodat de Waal meer ruimte krijgt. De verlegging van de dijk is voor Nijmegen en voor de bewoners van het dorp Lent een ingreep met grote gevolgen, omdat er ongeveer vijftig woningen moeten verdwijnen. Tegelijkertijd ontstaat met deze ingreep een nieuw en beeldbepalend gebied in het hart van Nijmegen, pal tegenover de historische binnenstad van Nijmegen. Luciën: Er wordt een hoofdstuk toegevoegd aan het geschiedenisboek van Nijmegen.

10 Wat is voor jou de uitdaging in dit project? Het project bevindt zich in een bijzonder krachtenveld, waarbij veel partijen betrokken zijn. Het Rijk is opdrachtgever van het project en de gemeente Nijmegen voert de planstudie uit in opdracht van het Rijk. De uitdaging voor mij als projectmanager is om alle belanghebbenden op één lijn te brengen en zo de complexe inhoud van het project te realiseren. Het is daarbij belangrijk om te durven onderkennen dat de doelstellingen en belangen van de verschillende partijen niet parallel lopen en hierover ook helder naar elkaar te zijn. Wat is daarin je aanpak bijvoorbeeld als je kijkt naar de relatie tussen het bereiken van het projectdoel en de aansturing van de opdrachtnemer? In feite komt het er op neer om niet alles over te laten aan de markt. Je moet zelf ook weten waar je het over hebt. Als je alles buiten de deur zet vind ik dat de balans te ver doorschiet. Om dit te kunnen doen moet je als opdrachtgever wel van minimaal gelijk niveau zijn als de opdrachtnemer. Er wordt een Ons project bevindt zich momenteel in de planstudiefase. We hebben als hoofdstuk doelstelling om deze fase in iets meer dan een jaar af te ronden. Met enkel toegevoegd een procesmatig sturing red je dat niet. Daarom hebben we er bewust voor aan het gekozen om zelf iets van de inhoud te vinden voordat de planstudie werd aanbesteed aan een consortium van ingenieursbureaus. We hebben een geschiedenisboek contract opgesteld waarin we een zekere vrijheid geven aan de partijen van Nijmegen door het proces niet helemaal dicht te timmeren. De opgeleverde resultaten toetsen we echter wel aan de door ons vooraf bepaalde kaders. Dit kunnen we ook doen doordat we als opdrachtgever hiervoor de expertise georganiseerd hebben. Daarnaast hebben we ook duidelijke afspraken gemaakt over de basics, daarmee bedoel ik dat de projectbeheersing op orde is. 9 Jaarboek Palladio 2010 Interview Lucien Koridon Hoe zie je jouw rol als projectmanager? Belangrijke aspecten binnen ons projectteam zijn dat we proberen ons gezonde verstand te gebruiken om te zoeken naar dingen die daadwerkelijk werken en we sturen op zaken die het resultaat kunnen beïnvloeden. Mijns inziens verschuilen we ons bij de overheid te vaak achter processen. Veelal wordt er instrumenteel gedacht en hanteert men onvoldoende een prak-

11 10 tijkbenadering. Wat werkt nu eigenlijk echt? Om te kunnen beoordelen of iets echt werk is vakmanschap nodig op zowel procesmatig als inhoudelijk terrein. Een voorbeeld daarvan is te zien in de toepassing van het IPM model. Dit model is uitstekend te gebruiken als denkmodel, maar geen enkele rol uit dit model past één op één op de mensen die in het team zitten. Wij gaan flexibel met dit model om door bijvoorbeeld bepaalde portefeuilles te herschikken als dat beter past. Hoe kijk je aan tegen de besturing van projecten? In de praktijk zie ik dat grote projecten vaak op een te hoog abstractie niveau worden gestuurd, terwijl de details ook van grote betekenis kunnen zijn. Voor een goede besturing van projecten komt het aan op overzicht hebben over alle niveaus, juiste In de praktijk analyses maken, de overtuigingskracht hebben om mensen op verschillende niveaus mee te nemen. Ook moet je niet terugschrikken voor details. zie ik dat grote Je moet bij wijze van spreken niet bang zijn om beide voeten in de modder te zetten. Ik pleit ervoor dat het inhoudelijke vakmanschap terugkomt projecten vaak op een te hoog in projecten. Ik doel dan niet alleen op techniek, maar ook op proces en abstractie niveau draagvlak. Om een voorbeeld te geven: naast proces en inhoud wordt, zeker worden gestuurd op lokaal niveau, het project Ruimte voor de Waal - Nijmegen uiteindelijk beoordeeld op draagvlak bij en betekenis voor de Nijmegenaren. Je werkt in dit project nauw samen met adviseurs van Palladio groep, wat is volgens jou het profiel van Palladio groep? Ik zie Palladio groep als een bureau dat zich focust op waar ze goed in zijn, namelijk besturing en beheersing. Ze proberen niet in de breedte het hele scala aan werkzaamheden te behappen. Hierdoor is Palladio groep in staat om complexe zaken op te pakken. Een sterk punt vind ik dat adviseurs van Palladio groep bewust een project instappen. Wat ik ook in de praktijk terugzie is dat er binnen Palladio groep regelmatig over vraagstukken wordt gesproken. De interne bewustwording van het speelveld waar men zich in bevindt is groot. Marcus Blom

12 Interview Jeroen Tomassen 11 Aan tafel met Jeroen Tomassen (43), senior adviseur bij Palladio groep. Jeroen werkt sinds 2,5 jaar voor Palladio groep, en werkte dit jaar bij de Hoge Snelheidslijn (HSL Zuid) en bij het programma Anders Betalen voor Mobiliteit (ABvM). Voorafgaande aan Palladio groep werkte hij voor KPN en in de gezondheidszorg bij De Compaan. Jeroen heeft de HTS Technische Bedrijfskunde afgerond. Wat doe je nu? Bij de HSL heb ik een aantal producten onder mijn beheer gehad. Op de eerste plaats het afhandelen van claimdossiers, en de verantwoording hierover aan staf DG van Rijkswaterstaat en het Ministerie van Financiën. Op de tweede plaats heb ik mij met veel plezier bezig gehouden met de opzet en uitvoering van de projectbeheersing van het ProRail Testbedrijf HSL Zuid. Het project verkeerde in het laatste stadium. Dat is anders bijprogramma Anders Betalen voor Mobiliteit (ABvM). Dit project verkeert nog in het beginstadium. Heel leerzaam om de verschillend te ervaren tussen de projecten. Ik werk bij ABvM aan het ontwerp en de invoering van de rapportagecyclus, waaronder maandrapportages en kwartaalrapportages. Erg uitdagend was het maken en toelichten van voortgangsrapportages voor de Tweede Kamer. Het ondersteunen van de minister in de Tweede Kamer en het meemaken van de dynamiek van de politieke besluitvorming waren voor mij een hoogtepunt in Jaarboek Palladio 2010 Interview Jeroen Tomassen Waarom Palladio groep? Wat mij aanspreekt bij Palladio groep is dat ik telkens nieuwe klussen kan doen en nieuwe omgevingen kan ontdekken. Daarnaast vind ik het erg plezierig dat er binnen Palladio groep collega s op gelijk kwaliteitsniveau werken. Dat helpt enerzijds om te kunnen sparren. Daarnaast geeft het mij ook inspiratie. Verder heb je als adviseur binnen Palladio veel vrijheid en zelfstandigheid. Dat spreekt mij enorm aan: je spreekt resultaten af en hoe je dat dan doet is minder belangrijk. Hierbij is vertrouwen over en weer een sleutelbegrip.

13 12 Tot slot geeft Palladio groep mij de mogelijkheid om mij specifiek op organisaties in de publieke sector te richten. Voor mij is werken voor een maatschappelijk doel belangrijk. Wat is de rode draad in je werk? Dat zit hem vooral in het verbinden en richten van mensen op de gewenste resultaten en/ of verandering. Daarbij merk ik dat ik als externe makkelijker kijk naar het totaalplaatje en niet vast zit aan de geijkte patronen. Dat is ook een belangrijke factor die ik herken bij de Palladio collega s: met een integrale blik de materie beschouwen en aanpakken. Verder hoor ik vaak dat ik erg betrokken en energiek/enthousiast ben. Dat brengt leven in de brouwerij en trekt mensen mee. Vaak hoor ik dat ik erg betrokken en energiek/ enthousiast ben Wat houd jou bezig naast je werk? Jeroen: Wij hebben drie zonen. Ik doe vrijwilligerswerk voor zowel de voetbalvereniging waar er twee spelen als voor de zwemvereniging waar één zoon wedstrijd zwemt. Daarnaast heb ik een grote vriendenclub waar we veel activiteiten mee ondernemen. Verder lees ik graag romans en volg ik de politieke actualiteit op de voet. Hoe ziet je ideale project eruit? Die vraag wil ik vanuit twee invalshoeken benaderen. Ten eerste is voor mij persoonlijk een klus ideaal als het in een complexe omgeving plaatsvindt en er een behoefte is tot verbetering en/of vernieuwing. Voor het handhaven van de status quo ben ik minder geschikt. De andere invalshoek betreft de manier van werken in een project. Mijn ervaring is dat er een aantal succesfactoren zijn: focus op het doel, heldere en beheerste besluitvorming, blijvend contact met de stakeholders, tijd voor periodieke strategische heroriëntaties, en daarbij de feiten onder ogen willen zien. Wat is je ambitie? Ik ontwikkel mij graag verder op het gebied van strategische besturing en beheersing, en het bestuurlijk handelen van publieke organisaties. Ik wil junior adviseurs op klussen

14 gaan begeleiden en aansturen. Tot slot wil ik meebouwen aan een Palladio groep die zich continu blijft verbeteren en vernieuwen. Voor welke organisatie zou je nog een keer een project willen leiden? Ik zou graag nog een keer een klus doen voor een sociaal werkvoorzieningsschap. Dat is een sector die financieel sterk onder druk staat en een grote transitie van hun missie moeten realiseren. Van productiebedrijven naar mensontwikkelbedrijven. Ook zou ik graag een programma leiden waarbij verschillende organisaties betrokken zijn. Dat vraagt speciale aandacht voor draagvlak en de verschillende belangen bij het realiseren Voor mij is van een de organisaties overstijgend doel. persoonlijk een Koen Perik klus ideaal als het in een complexe omgeving plaats vindt 13 Jaarboek Palladio 2010 Interview Jeroen Tomassen

15 Doorlichtingen 14 n Projectspiegel n Bedrijfsvoeringspiegel

16 Projectspiegel 15 Palladio groep heeft de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met de besturing en beheersing van (grote) infrastructurele projecten. Deze ervaringen zijn nu verwerkt in een instrument: de Projectspiegel. Met de Projectspiegel kunnen programma s en projecten in zeer korte tijd geanalyseerd worden. Door de aangetroffen situatie te vergelijken met de relevante normen en met onze langjarige ervaring kan de slag van analyse, via bevindingen naar aanbevelingen snel gemaakt worden. De aanbevelingen zijn actiegericht waardoor eventuele aanpassingen snel gedaan kunnen worden. Inzet van de Projectspiegel De Projectspiegel is bestemd voor direct belanghebbenden bij infrastructurele projecten en programma s zoals opdrachtgevers, opdrachtnemers, betrokken bestuurders en programma- en projectleiders. Jaarboek Palladio 2010 Projectspiegel De Projectspiegel kan voor verschillende doeleinden worden gebruikt: n (Tussentijdse) evaluatie; n Benchmarking; n Déchargeverlening; n Zelfcontrole voorafgaande aan externe audit. Werking van de Projectspiegel De Projectspiegel is opgebouwd uit een 15-tal invalshoeken (domeinen) die ieder weer onderverdeeld zijn naar subdomeinen en uiteindelijk naar een database met honderden stellingen. Op deze wijze kan met de Projectspiegel de projectbeheersing op een aantal manieren tegen het licht worden gehouden. Dat kan door een integraal onderzoek (15 domeinen) uit te voeren. Ook is het denkbaar dat een deelonderzoek wordt uitgevoerd op een beperkt aantal domeinen. Binnen programma s kan een benchmark worden gedaan over meerdere projecten.

17 16 Domeinen van de Projectspiegel Strategisch Management Werken en Samenwerken Besturing en Organisatie Omgevingsmangement Fasering en Besluitvorming Informatie, Monitoring en Control Informatiesystemen Budgetbeheer Scopebeheer Risicomanagement Planning Auditing Contractmanagement Rapporteren en Archiveren Kwaliteitsborging Eindresultaat binnen 2 weken Om te zorgen dat de opdrachtgever binnen 2 weken de beschikking kan hebben over een eindrapport, wordt een strakke fasering gehanteerd Intake Analyse Bevindingen Advies

18 Bedrijfsvoeringspiegel 17 Het doorlichten van de bedrijfsvoeringsprocessen is een van de kernactiviteiten van Palladio. Ook deze ervaringen zijn nu verwerkt in een instrument: de Bedrijfsvoeringspiegel. Met dit instrument kan de bedrijfsvoering in zeer korte tijd geanalyseerd worden. Zo kunnen organisaties snel in control komen, en daarnaast besturing en bedrijfsvoering verbeteren. De aanbevelingen zijn actiegericht waardoor eventuele aanpassingen snel gedaan kunnen worden. Inzet van de Bedrijfsvoeringspiegel Met behulp van de Bedrijfsvoeringspiegel krijgen organisaties snel een inzicht in de noodzakelijke vormgeving van de besturing en de beheersing van de organisatie. De Bedrijfsvoeringspiegel is ontwikkeld op basis van de jarenlange ervaring van Palladio groep met bedrijfsvoering in al haar facetten. Een heldere en lichte besturing (richting geven) en beheersing (op koers houden) van de organisatie is een kunst op zich. Veel organisaties kennen een teveel aan instrumenten, die bovendien nog eens niet op elkaar aansluiten en los van elkaar worden gebruikt. De Bedrijfsvoeringspiegel wordt uitgevoerd door ervaren consultants van Palladio en kan door ons in enige weken worden gedaan. Er wordt aandacht besteed aan verschillende aandachtsgebieden op het gebied van structuur en organisatie (zoals governance en mens & cultuur), terwijl daarnaast wordt ingegaan op specifieke expertisegebieden (zoals P&O, financieel management en inkoop). Jaarboek Palladio 2010 Bedrijfsvoeringspiegel Werking van de Bedrijfsvoeringspiegel De Bedrijfsvoeringspiegel is opgebouwd uit een 5-tal algemene invalshoeken en een 5-tal inhoudelijke invalshoeken. Deze zijn elk verdeeld subdomeinen, en gericht op zowel de harde kant (effectiviteit, doelmatigheid, facts & figures ) als de zachte kant (zoals cultuur en managementstijl). Op deze wijze kan met de Bedrijfsvoeringspiegel de bedrijfsvoering op een aantal manieren tegen het licht worden gehouden. Dat kan door een integraal onderzoek uit te voeren. Ook is het denkbaar dat een deelonderzoek wordt

19 18 uitgevoerd op een beperkt aantal expertisegebieden, zoals Personeelsmanagement of Financieel Management. Domeinen van de Bedrijfsvoeringspiegel Aandachtsgebieden Governance Managementstijl Mens & organisatie Instrumenten Informatieverzorging Expertisegebieden Informatiemanagement (ICT / ERP) Inkoop Personeelsmanagement Facilitair management Financieel management Eindresultaat binnen 2 weken Om te zorgen dat de opdrachtgever binnen 2 weken de beschikking kan hebben over een eindrapport, wordt een strakke fasering gehanteerd. Intake Analyse Bevindingen Advies

20 Artikelen n Contractmanagement is één van de pijlers van projectbeheersing n Leed notaris is exemplarisch n Help, mijn IT leverancier werkt niet mee! n Koopsom is ander product dan ijsje 19 Jaarboek Palladio 2010 Artikelen

21 20 Contractmanagement is één van de pijlers van projectbeheersing Contractmanagement is een populair onderwerp in workshops en seminars. Minder aandacht is er voor contractmanagement bij grote projecten. Tijd om eens goed te bezien wat contractmanagement in dat verband nu werkelijk betekent. Of liever, zou moeten betekenen. Goed contractmanagement organiseert die zaken die - voorafgaande aan de realisatie - ervoor zorgen dat tijdens de productie een adequaat beheersingsproces is ingericht. En dat afwijkingen van de gestelde doelen tijdig kunnen worden gesignaleerd zodat bijsturing kan plaatsvinden. Kortom, dat het mogelijk wordt om met een goed resultaat op tijd aan de finish te komen. Om het contractmanagement goed op te zetten zijn drie onderdelen te onderscheiden die goed en volledig georganiseerd moeten worden. Hiermee komt een succesvolle realisatie binnen bereik. Het gaat hierbij om: n het bepalen van de behoefte; n professioneel opdrachtgeverschap; n het beheersing van het contract over de looptijd. Het bepalen van de behoefte De fase voorafgaand aan het sluiten van een contract is eigenlijk de meest belangrijke fase van een project. Alle acties die hierna komen zijn het gevolg van de zaken die in het contract zijn geregeld. Als de behoefte niet goed is beschreven, dan zal er veel gerepareerd moeten worden. Als het contract niet goed is doordacht, dan valt er überhaupt niets te repareren. Meestal zelf doen doch soms de specificatie overlaten aan de leverancier Voor het sluiten van de overeenkomst moet ervoor worden gezorgd dat de behoefte zo specifiek en gedetailleerd mogelijk wordt beschreven. Volledige transparantie over de bestaande

22 Contractmanagement start waar inkoop eindigt situatie, eventuele problemen en de gewenste kwaliteit zijn hierbij essentiële ingrediënten. Elke onvolledigheid in deze fase zorgt ervoor dat in de uitvoering van de overeenkomst problemen ontstaan. Het is natuurlijk een optie om aan de leverancier over te laten de oplossing te bedenken. Dit is echter alleen relevant als de kopende partij absoluut geen idee of zekerheid heeft over de vraag of de criteria waaraan de oplossing moet voldoen. Deze keuze moet dan ook zeer bewust worden gedaan. In alle andere gevallen is het efficiënter om de leverancier te vertellen wat je wilt hebben. Het volledig en gedetailleerd beschrijven van de behoefte betekent niet dat de leverancier minder vrijheid krijgt in de wijze waarop de uitvoering plaatsvindt, integendeel. Door duidelijk te beschrijven welke eisen worden gesteld aan het eindresultaat en hoe dit eindresultaat zal worden getoetst, geeft dit de leverancier de mogelijkheid om alle energie, creativiteit en kennis die hij heeft in te zetten om een zo goed mogelijk productieproces op te zetten. Onduidelijkheid in de specificatie zal er altijd voor zorgen dat het eindproduct niet wordt geleverd zoals dat is gewenst dat er in ieder geval meer energie moet worden gestoken in het completeren van de specificatie. Dit kost altijd meer geld en extra doorlooptijd. Leveranciers zijn experts op het vakgebied en moeten in staat worden gesteld om alle kennis die zij hebben ten gunste te laten komen van het maken van de gewenste kwaliteit en niet om er achter te komen wat zijn klant nu eigenlijk wil kopen. 21 Jaarboek Palladio 2010 Contractmanagement Harde en zachte zaken Wat is dan een goede specificatie? Dat is een beschrijving van de behoefte die zo concreet mogelijk 1 is gemaakt op die punten waar dat kan. Hierbij gaat het om het noemen van meetbare criteria die terug te vinden zijn in harde zaken zoals uitkomsten van rekenkundige of onderzoekende exercities. Meer moeite heeft men meestal met het noemen van zachte zaken, zoals tevredenheid, instemming et cetera. Voor deze zachte zaken kunnen uitstekend processpecificaties worden benoemd waarbij juist de resultaatbeschrijving de oplossing biedt. Immers als we vooraf niet kunnen benoemen waar de zachte criteria een oplossing voor moeten bieden, dan weten we niet wat er gemaakt moet worden. Toegegeven, dit 1 Bij voorkeur SMART; specifiek, meetbaar, acceptabel, realiseerbaar en tijdgebonden.

23 22 vraagt meer professionaliteit van de contractmanager. Bij het opstellen van de criteria is het een open deur, maar deze moeten te allen tijde worden afgestemd met de eindgebruiker. Bij specificaties hebben organisaties moeite met de zachte zaken, zoals instemming en De beste leverancier bestaat niet! tevredenheid Naast de criteria is er nog een onderwerp dat ervoor zorgt dat er op de juiste manier naar een leverancier wordt gezocht. In nagenoeg alle aanbestedingen wordt gezocht naar de beste leverancier. Kijkend vanuit onze ervaring met projecten, aanbestedingen en contracten kan gerust worden gesteld dat de beste leverancier niet bestaat. Dat is overigens op geen enkel vakgebied het geval. De reden hiervoor is simpel. Iedere vraag, klant of situatie is anders. Een leverancier die het in de ene opdracht perfect doet, kan het in een vergelijkbare opdracht minder of zelfs uitermate slecht doen. De voorbeelden hiervan zijn er teveel om te beschrijven. Het is om deze reden beter om te zoeken naar de beste aanpak. Dit lijkt hetzelfde maar is wezenlijk verschillend en vereist ook een totaal andere aanpak. Voorbeeld: n Bij het zoeken naar de beste leverancier wordt gezocht en gevraagd naar de beste referenties, de grootste omzet, de hoogst gekwalificeerde medewerkers, kwaliteitskeurmerken, etcetera. n Bij het zoeken naar de beste oplossing wordt gezocht naar de beste aanpak of werkwijze met de grootste controle tijdens productie, de beste afstemming met de klant, de benoeming en beheersing van risico s etcetera. De beste leverancier is dus die leverancier die gegeven de situatie, de beste manier van werken voorspiegelt, risico s onderkent, beheersmaatregelen inbouwt, de mensen selecteert die het beste passen bij de klant en daarmee de kans op resultaat vergroot. Professioneel opdrachtgeverschap In het verlengde van het benoemen van de behoefte is een (regelmatig) onderbelicht onderwerp, het professioneel opdrachtgeverschap. Hiermee wordt bedoeld dat de opdrachtgever minstens net zo goed moet zijn georganiseerd en ontwikkeld als de leverancier.

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht.

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. Vormen van outsourcing In praktijk zien we verschillende vormen van outsourcing die we verder niet toelichten

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

We know it takes a teamplayer to win. Tijdelijke professionals duurzame resultaten

We know it takes a teamplayer to win. Tijdelijke professionals duurzame resultaten We know it takes a teamplayer to win Tijdelijke professionals duurzame resultaten RSM WMV Interim services 2/3 RSM WMV / Interim Services In de professionele interim-markt is er nadrukkelijk behoefte aan

Nadere informatie

Als het goed is bent u onze interimmer weer snel vergeten

Als het goed is bent u onze interimmer weer snel vergeten Als het goed is bent u onze interimmer weer snel vergeten Het gemak waarmee sommige organisaties interimmers aan het werk houden verbaast ons wel eens. De essentie van waar interim management om draait

Nadere informatie

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE Sturen op ICT en samenhang met business Maes als onderzoek model Vanuit onderzoek in bedrijfsleven: IT beslissing Rol Directie Consequentie

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis. Eli de Vries

Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis. Eli de Vries Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis Eli de Vries Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar

Nadere informatie

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling Ruimte voor ontwikkeling Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling U WILT UW GEBIED ONTWIKKELEN. DAT ROEP VEEL VRAGEN OP: HOE PAK IK DAT AAN? EN IS HET FINANCIEEL WEL HAALBAAR IN DEZE

Nadere informatie

INTEGRAAL PROJECTMANAGEMENT BIJ RIJKSWATERSTAAT

INTEGRAAL PROJECTMANAGEMENT BIJ RIJKSWATERSTAAT INTEGRAAL PROJECTMANAGEMENT BIJ RIJKSWATERSTAAT Integraal Projectmanagement bij Rijkswaterstaat Beknopte leaflet voor externen Versie: februari 2012 Voor meer informatie: Freek Wermer specialist projectmanagement

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1 Bestemd voor: Klant t.a.v. de heer GoedOpWeg 27 3331 LA Rommeldam Digitale offerte Nummer: Datum: Betreft: CO 2 -Footprint & CO 2 -Reductie Geldigheid: Baarn, 24-08-2014 Geachte heer Klant, Met veel plezier

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB 5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB VIJF GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Veranderingen in de markt 3 De vijf

Nadere informatie

Leergang Allround Leiderschap

Leergang Allround Leiderschap Leergang Allround Leiderschap Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Allround Leiderschap Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de kijk op leiderschap

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Verkopen van Inkoop. Hoe bereik en betrek ik de interne klant uit het primaire proces?

Verkopen van Inkoop. Hoe bereik en betrek ik de interne klant uit het primaire proces? Verkopen van Inkoop Hoe bereik en betrek ik de interne klant uit het primaire proces? Agenda Voorstellen Visie Verkoop van inkoop Waarom inkoopmarketing? Hoe inkoop verkopen? Inkoopresultaat delen Do s

Nadere informatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie Habilis Executive Search - Interim Management Marketing, Sales en Communicatie Habilis Mens en Organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Bedrijfsvoering ondersteunend aan primaire proces: governance in Utrecht

Bedrijfsvoering ondersteunend aan primaire proces: governance in Utrecht Bedrijfsvoering ondersteunend aan primaire proces: governance in Utrecht De Utrechtse achtergrond Fundamentele reorganisatie Via B Problemen in 2010 De nieuwe organisatie Sturing op bedrijfsvoering Dilemma

Nadere informatie

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol zorgt ervoor dat je je managementtijd halveert en meer rust in je hoofd ervaart. Terwijl je de productiviteit en

Nadere informatie

Referentieprofielen Kennis-, ervaring, vaardigheden, houding en gedrag voor rollen in projecten

Referentieprofielen Kennis-, ervaring, vaardigheden, houding en gedrag voor rollen in projecten Rollen&Projectmanager,&Omgevingsmanager,&Technisch&manager,&Contractmanager,&Manager&Projectbeheersing& & Visie, doel en uitgangspunten bij de referentieprofielen: Visie Het succes van een project of programma

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS)

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) LEARNING BY DOING Kort signalement Road2Results heeft op basis van haar jarenlange ervaring met het managen van business en ICT projecten vanuit diverse

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Het stuurmodel voor een opdrachtgever

Het stuurmodel voor een opdrachtgever Het stuurmodel voor een opdrachtgever Ir. Derk K. Kremer 1. Inleiding In één van mijn eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat de rol van opdrachtgever op zich geen moeilijke rol is. Voor een ervaren

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

HOE LAAT IK MEDEWERKERS

HOE LAAT IK MEDEWERKERS MANAGEMENT Een zelfstandige medewerker is een tevreden medewerker HOE LAAT IK MEDEWERKERS ZELFSTANDIG FUNCTIONEREN? De ene mens is de andere niet. Sommigen zijn blij met een chef die aan hen geducht leiding

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance Hier komt tekst Lokale overheid, Hier eigen komt governance, ook tekst eigen PMO INHOUD 1. INLEIDING 2. ORGANISATIE Gemeente Utrecht Project en Programma

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis

Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis r Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA o o o k a l e Symposium Het nieuwe werken, een schone taak Kaatsheuvel, 6 oktober

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement cc. Functie strategisch manager Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub cc Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Uw IT, onze business

Uw IT, onze business Techniek gaat prima samen. Uw IT, onze business Hoogendoorn IT Services biedt vele mogelijkheden om de kantoorautomatisering van bedrijven te beheren, optimaal te laten functioneren of het bedrijf zelfs

Nadere informatie

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H o e k o m t h e t d a t g r o t e e n c o m p l e x e p r o j e c t e n v a a k u i t l o p e n e n budget t e n o v e r s c

Nadere informatie

Succesvol ERP selecteren en implementeren. Mitopics BV dé specialist op ERP-gebied vanuit risicobeheersing

Succesvol ERP selecteren en implementeren. Mitopics BV dé specialist op ERP-gebied vanuit risicobeheersing Succesvol ERP selecteren en implementeren Mitopics BV dé specialist op ERP-gebied vanuit risicobeheersing Onze concurrenten hebben veel betere informatie! Onze klanten verwachten meer van ons! Onderhoud

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Eigenlijk ben ik in dienst van mijn personeel

Eigenlijk ben ik in dienst van mijn personeel Eigenlijk ben ik in dienst van mijn personeel De weg die u met uw bedrijf bent ingeslagen is duidelijk! Iedereen, van jongste medewerker tot het voltallige management, kent de doelen. Deze zijn zorgvuldig

Nadere informatie

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands door Alina Stan en Marieta Vermulm Op 1 augustus spraken Alina Stan en Marieta Vermulm, beiden lid van de Commissie Young Professionals met Hans

Nadere informatie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie Evaluatie P&C Cyclus 2014 Projectdefinitie februari 2015 INLEIDING Als onderdeel van het implementatietraject CGM is in 2013 in de 3 afzonderlijke raden van Cuijk, Grave en Mill en st Hubert besloten tot

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

Customer Case VIBA. Feiten in het kort:

Customer Case VIBA. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: NV Medewerkers: 100 Activiteiten: is een technische handelsonderneming met de hoofdvestiging in Zoetermeer. De organisatie telt drie divisies: Bevestigen; Machinegereedschappen

Nadere informatie

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Profiel Manager Bibliotheken 20 maart 2015 Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Voor meer informatie over de functie Manon Min, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Geeft richting in de wereld

Geeft richting in de wereld Geeft richting in de wereld werled van IT I T- m a k e l a a r IT-makelaar Hardware Software Wireless Cloud Virtualisatie Mobility Werkplek Data center Hardware Software Wireless Cloud Virtualisatie Mobility

Nadere informatie

Kennismiddag: Demand Management

Kennismiddag: Demand Management Kennismiddag: Demand Management Agenda Agenda Even voorstellen Inleiding FM FM en uitbesteden Een praktijkvoorbeeld Pauze Wat is Demand management? Borrel 9-10-2014 Kennismiddag: Demand Management Even

Nadere informatie

Praktijkcase de ervaringen van Koenen en Co met de transitie naar de cloud. Koenen en Co en Valid

Praktijkcase de ervaringen van Koenen en Co met de transitie naar de cloud. Koenen en Co en Valid Praktijkcase de ervaringen van Koenen en Co met de transitie naar de cloud Koenen en Co en Valid Koenen en Co is de vooruitstrevende totaaladviseur voor zakelijk Zuid- Nederland. Met vestigingen in Maastricht

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 Strategische inkoop Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 1. Inleiding Vanuit vraaggericht facility management streeft de facilitaire organisatie naar een optimale aansluiting tussen facilitaire

Nadere informatie

verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips

verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips Hoe kun je op een snelle manier je financiële resultaten aanzienlijk verbeteren? Welke ingangen kun je daarvoor zoal gebruiken? financiële eindcijfers op zich

Nadere informatie

WIE BETAALT BEPAALT?

WIE BETAALT BEPAALT? Edward Koops, Paul Pieroen en Jeroen Schaffels KOSTENSTURING: WIE BETAALT BEPAALT? Binnen grote organisaties is de belangstelling voor de kosten van facilitaire dienstverlening de laatste jaren sterk toegenomen.

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009 : Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009 Ir. Richard Heijne den Bak MTD Teamleider IT-inkoop/pakketselectie Mitopics Docent Nevi Inkoopacademie Inhoud Voorstellen Context IT-inkoop Omgaan met complexiteit

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Zou het niet iedeaal zijn

Zou het niet iedeaal zijn Zou het niet iedeaal zijn ...als op de eerste werkdag van een nieuwe medewerker alles klaarstaat?! Er zal geen discussie over bestaan. Het zou ideaal zijn wanneer alle voorzieningen op de eerste werkdag

Nadere informatie

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat.

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat. Realisatie Verkenning Planuitwerking Life Cycle Prestaties Life Cycle Risico s Life Cycle Kosten Life Cycle Management. als aandachtsgebied binnen Asset Management Beheer, onderhoud, exploitatie Jaap Bakker

Nadere informatie

it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit

it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit Kantoor- en bedrijfsautomatisering it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit vanboxtel is naast gerenommeerd automatiseerder van logistieke processen,

Nadere informatie

(Meer) verkopen kun je leren!

(Meer) verkopen kun je leren! (Meer) verkopen kun je leren! Vergroot uw commerciële slagkracht door commerciële zelfreflectie! Door: Etienne Jager > Staat bij u de achterdeur open? > Zelfreflectie in het commerciële proces > Het commerciële

Nadere informatie

Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers?

Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers? Vragen en antwoorden over outsourcing-projecten Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers? Outsourcingprojecten zijn relevant voor medewerkers als een bedrijf niet alleen ICT-diensten

Nadere informatie

Meerwaarde met Online Marketing Expertise

Meerwaarde met Online Marketing Expertise Meerwaarde met Online Marketing Expertise Webinar 26 mei 2015 Wat leer je in dit webinar? Nieuwe ontwikkelingen bij zelfstandig ondernemers De meest gestelde vraag door ondernemers Hoe je als VA daarop

Nadere informatie

Profielschets. Manager Vastgoedbeheer. Woonwaard. ERLY the consulting company Datum: Augustus 2015 Opdrachtgever: Woonwaard

Profielschets. Manager Vastgoedbeheer. Woonwaard. ERLY the consulting company Datum: Augustus 2015 Opdrachtgever: Woonwaard Profielschets Manager Vastgoedbeheer Woonwaard ERLY the consulting company Datum: Augustus 2015 Opdrachtgever: Woonwaard Adviseur ERLY: mr. drs. Tristan Vos Telefoonnummer: 035 543 00 88 Inleiding Woonwaard

Nadere informatie

Bisnez Management. Een kennismaking

Bisnez Management. Een kennismaking Bisnez Management Een kennismaking Bisnez staat voor 2 Wie zijn wij Een projectmanagement en adviesbureau met 35 medewerkers Ervaren, vindingrijk en geselecteerd op het vermogen om het verschil te kunnen

Nadere informatie

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 FUNCTIEDOCUMENT RWS Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 CONTEXT RWS heeft vier afdelingen (Strategie & Beleid, Klant, Vastgoed en Bedrijfsvoering). Deze afdelingen

Nadere informatie

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management Perselectief Interim Specialistisch Interim Management Inleiding De laatste economische ontwikkelingen hebben organisaties nieuwe uitdagingen gegeven. Of het nu de sector bouw is of onderwijs & overheid,

Nadere informatie

Waardegestuurd Contractmanagement

Waardegestuurd Contractmanagement Waardegestuurd Contractmanagement Wat is de effectiviteit van úw Inkoop- en Contractmanagement? Augustus 2015 Ontwikkeling in Inkoop & Contractmanagement Uit Onderzoek van de IACCM (International Association

Nadere informatie

Contractmanagement ja, maar wat levert dat dan op? Handreiking met praktische voorbeelden die de toegevoegde waarde bewijzen

Contractmanagement ja, maar wat levert dat dan op? Handreiking met praktische voorbeelden die de toegevoegde waarde bewijzen Contractmanagement ja, maar wat levert dat dan op? Handreiking met praktische voorbeelden die de toegevoegde waarde bewijzen Paul Jacobs en Alex Buursema 2013 Contractmanagement heeft de aandacht Het managen

Nadere informatie

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Management Advies Automatisering Bouw Huisvesting Vastgoed @brinkgroep NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Als u zoekt naar samenwerking en vertrouwen Specialisten geïntegreerde contracten en

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management Perselectief Interim Specialistisch Interim Management Inleiding De laatste economische ontwikkelingen hebben organisaties nieuwe uitdagingen gegeven. Of het nu de sector bouw is of onderwijs & overheid,

Nadere informatie

Inhoud EEN NIEUWE FORMULE 3

Inhoud EEN NIEUWE FORMULE 3 Inhoud EEN NIEUWE FORMULE 3 WAT IS BURO LUIKEN? 5 UW VOORDEEL 7 VOOR WIE INTERESSANT? 9 UW INVESTERING 11 DIGITAAL ONDERNEMEN 13 BUSINESSPARTNERS 15 PASSIE, MISSIE, VISIE 17 CONTACT 19 Welkom! Buro Luiken

Nadere informatie

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT OSBORNE www.atosborne.nl Masterclass Energiebesparing in de zorg Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011 Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Bureauprofiel. Work, flow, fun

Bureauprofiel. Work, flow, fun Bureauprofiel Work, flow, fun Onze missie Bouwen aan betrouwbare overheidsorganisaties Met een heldere strategie Elke dag een stapje beter Door overdracht van kennis en ervaring Omdat verbeteren en ontwikkelen

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting

Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting De wijze waarop de woningmarkt nu georganiseerd is met 2,4 miljoen sociale huurwoningen is niet meer houdbaar. We zullen naar een systeemverandering

Nadere informatie

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Profiel Manager Financiën en Bedrijfsvoering 16 juni 2016 Opdrachtgever Cosis Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Voor sollicitatie www.cosis.nu/vacatures rvb@cosis.nu Promens Care en NOVO

Nadere informatie

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Congres 2012 inkoop+beleid=meerwaarde Datum: 7 juni 2012 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Live begins at the end of your comfort zone Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair)

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Groot Hoogwaak levert een professionele bijdrage aan het aanbod van woon-, zorg-, en welzijnsvoorzieningen voor ouderen in Noordwijk. Dit aanbod

Nadere informatie

Integraal management en Sturen

Integraal management en Sturen Integraal management en Sturen Inleiding InterimProf werkt continu aan de ontwikkeling van haar interimmers. Daartoe heeft zij een Ontwikkelprogramma opgesteld. In dat kader is op 27 en 28 maart 2013 een

Nadere informatie

Beste Louisson de Kok,

Beste Louisson de Kok, Kunnen Willen Durven Rapport KWD Projectsucces KWD Projectmanagement app Louisson de Kok KWD Management Diensten BV h.o.d.n. KWD Resultaatmanagement Weverstede 15 Postbus 761 3430 AT Nieuwegein T 030-6004779

Nadere informatie

Qmus 11februari 2010. = veranderenverbeteren. Context en balans

Qmus 11februari 2010. = veranderenverbeteren. Context en balans Qmus 11februari 2010 = veranderenverbeteren Context en balans HET INK MODEL Management van medewerkers Medewerkers Leiderschap Strategie en beleid Management van processen Klanten en Partners Bestuur en

Nadere informatie

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep Van Gelder Groep B.V. Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Van Gelder Groep 1 2015, Van Gelder Groep B.V. Alle rechten voorbehouden. Geen enkel deel van dit document mag worden gereproduceerd in welke

Nadere informatie

SERVICECODE AMSTERDAM

SERVICECODE AMSTERDAM SERVICECODE AMSTERDAM Inleiding Stadsdeel Zuidoost heeft de ambitie om tot de top drie van stadsdelen met de beste publieke dienstverlening van Amsterdam te horen. Aan deze ambitie wil het stadsdeel vorm

Nadere informatie

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY DE a NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY Innervate is al ruim 13 jaar succesvol in het adviseren van vele organisaties op het gebied van ICT vraagstukken. Naast onze dienstverlening op het gebied van ICT Beleid

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie