TTS & TAPS. Dr. Jim van Eyck, gynaecoloog-perinatoloog Isala Zwolle. 10 perinatale centra in Nederland. Hoog risico zwangerschap TTS & TAPS

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TTS & TAPS. Dr. Jim van Eyck, gynaecoloog-perinatoloog Isala Zwolle. 10 perinatale centra in Nederland. Hoog risico zwangerschap TTS & TAPS"

Transcriptie

1 Dr. Jim van Eyck, gynaecoloog-perinatoloog Isala Zwolle 10 perinatale centra in Nederland Hoog risico zwangerschap

2 Ontstaan Siamese tweeling twee-eiig 65% een-eiig 35% tussen 1975 en 2002 toename tweelingen van 10 naar 18 / 1000 geboortes * toename met name 2-eiige * ovulatie-inductie, IVF en ICSI * gevorderde leeftijd en pariteit tussen 2005 en 2011 daling tweelingen van 18 naar 15 / 1000 geboortes * minder agressieve stimulatiemethode * terughoudend beleid embryotransfer bij IVF * embryoreductie in 2009 : * 3153 tweelingen * 43 drielingen * 1 vierling Epidemiologie Meerlingzwangerschap Diagnostiek positieve dyscongruentie differentiaal diagnostiek * mola * myoom * ovariumtumor * volle blaas echoscopie chorioniciteit? Choroniciteit DCDA MCDA MCMA DCDA tweeling bij 12 weken met dik tussenschot en lambda sign MCMA lambda T 2

3 MCDA tweeling bij 12 weken met dun tussenschot en T-sign MCMA tweeling zonder tussenschot verstrengeling navelstrengen * MZ = 1-eiige tweeling * MC tweeling * 10% - 15% van alle MC tweelingen * meestal 2e trimester, maar ook in * 1e trimester en zelfs durante partu * ongeveer 75 gevallen van per jaar Pathofysiologie * precieze oorzaak onbekend * geen proefdiermodel * MC tweelingen alleen bij de mens Pathofysiologie * precieze oorzaak onbekend * geen proefdiermodel * MC tweelingen alleen bij de mens en bij het gordeldiertje 3

4 Pathofysiologie * precieze oorzaak onbekend * geen proefdiermodel * MC tweelingen alleen bij de mens en bij het gordeldiertje * 19e eeuw Dr. Friedrich Schatz * gemeenschappelijke placenta * vaatanastomosen Vaatanastomosen : A-A, V-V, A-V A-A en V-V oppervlakkig en flow in 2 richtingen A-V dieper en flow in 1 richting als dysbalans tussen diepe A-V anastomosen waardoor toename flow in 1 richting Bron : Enrico Lopriore 2006 Academisch proefschrift Rijksuniversiteit Leiden A-V Risico s Donor Receptor * groeivertraging * macrosomie * ondervulling * overvulling * nierinsufficientie * polyhydramnion * oligohydramnion * decompensatio * hydrops Perinatale mortaliteit / morbiditeit > 80% * vroeggeboorte door polyhydramnion * intra uteriene vruchtdood / verbloeden D R Academisch Proefschrift Rijksuniversiteit Leiden Vroeger een neonatale diagnose o.b.v. * discrepantie geboortegewicht > 20% * hemoglobineverschil Tegenwoordig antepartum diagnose o.b.v. echoscopie * discrepantie geschat gewicht > 20% * discrepantie vruchtwater * Doppler flow 4

5 TAPS Twin Anemia Polycythemia Syndrome (TAPS) * chronische vorm zonder discrepantie biometrie en/of vruchtwater * donor onverwachte laag Hb-gehalte en toename reticulocyten * wel discrepantie piekflow art. cerebri media (PV acm) onderling * donor verhoogde PV acm en receptor verlaagde PV acm analoog PV acm cm/sec donor receptor Academisch Proefschrift Rijksuniversiteit Leiden Echoscopische classificatie volgens Quintero : inleiding * * risico s 1. urineblaas van de donor nog zichtbaar en normale Doppler 2. urineblaas van de donor niet zichtbaar en Doppler nog normaal 3. abnormale Doppler (a. umbilicalis, a. cerebri media en ductus venosus) 4. hydrops (ascites, hydrothorax, pericard effusie, huidoedeem) 5. een of beide foetussen overleden Arteria umbilicalis positieve EDV art. cerebri media normaal zero EDV reversed EDV Cirkel van Willisi brainsparing 5

6 Ductus venosus insonatiehoek < 30 graden ACM piek flow cm/sec donor receptor DV Academisch Proefschrift Rijksuniversiteit Leiden Hydrops foetalis = Quintero 4 ctg drieling Behandeling * perforatie tussenschot * digitalisatie * herhaalde ontlastende vruchtwaterpuncties * lasercoagulatie van de vaatanastomosen > 1990 eerste laserbehandeling in Houston door Dr. de Lia > 2000 eerste laserbehandeling in Nederland in LUMC > 2004 eerste laser versus punctie RCT door Senat et al. > 33% rest-anastomosen na laser waardoor Hb verschil A-V Bron : Enrico Lopriore 2006 en Femke Slaghekke 2014 Academische proefschriften Rijksuniversiteit Leiden 6

7 Academisch Proefschrift Rijksuniversiteit Leiden laserbehandeling alleen in LUMC en vanaf zwangerschapsduur 14 weken Navelstrengocclusie Acardiacus of TRAP-sequence Meerlingzwangerschap TRAP = Twin Reversed Arterial Perfusion Frequentie 1 per zwangerschappen Resultaten korte termijn Eerste RCT laser vs. puncties 1 of 2 overlevers na 28 dagen 76% na laser 56% na vruchtwaterpuncties periventriculaire leucomalacy 6% na laser 14% na vruchtwaterpuncties beide verschillen significant Solomon techniek Lasercoagulatie beter dan vruchtwaterpuncties, echter * tot 33% nog rest anastomosen waardoor * grote Hb verschillen ( > 4 mmol/liter) * 13% risico op TAPS * 14% risico persisterend * Solomon techniek beoogt coagulatie alle anastomosen Kan het nog beter? Senat, Deprest, et al. N Engl J Med 2004; 351: Academisch Proefschrift Rijksuniversiteit Leiden 7

8 Resultaten korte termijn Bron: F. Slaghekke et al. Lancet 2014;383: Eerste RCT Solomon vs. standaard Tenminste 1 overlever na 1 maand 85% na Solomon en 87% na standaard NS Twee overlevers na 1 maand 64% na Solomon en 60% na standaard NS Ernstige neonatale morbiditeit 8% na Solomon en 13% na standaard S TAPS na procedure 3% na Solomon en 16% na standaard S na procedure 1% na Solomon en 7% na standaard S Resultaten lange termijn Van 58 kinderen die tussen 1990 en 1998 in het LUMC werden behandeld wegens bedroeg de perinatale sterfte 50% en bij de 29 overlevenden was er op schoolleeftijd tussen 21% en 26% sprake van abnormale psychomotore ontwikkeling Van 164 kinderen die tussen 2000 en 2003 in het LUMC werden behandeld wegens met laser bedroeg de perinatale sterfte 30% en bij de 115 overlevenden was er op 2 jarige leeftijd in 17% sprake van abnormale psychomotore ontwikkeling. Van 47 kinderen die tussen 2004 en 2011 in het LUMC een TAPS kregen na laserbehandeling wegens was er op 2-jarige leeftijd in 20% sprake van abnormale psychomotore ontwikkeling. Bron : Enrico Lopriore 2006 en Femke Slaghekke 2014 Academische proefschriften Rijksuniversiteit Leiden Conclusie Hartelijk dank voor de aandacht! Over het ontstaan van en TAPS is nog steeds veel onbekend. De diagnostiek en behandeling van en TAPS is in de laatste decennia aanzienlijk verbeterd, maar moet nog beter gelet op de nog steeds aanzienlijke gevolgen op korte en lange termijn. Vragen? 8

Samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1 bevat een korte inleiding over eeneiige tweelingzwangerschappen en de daarbij voorkomende problemen. Ongeveer 1-2% van alle zwangerschappen zijn tweelingzwangerschappen.

Nadere informatie

Samenvatting Chapter 15

Samenvatting Chapter 15 Samenvattting Samenvatting Chapter 15 Er zijn 2 soorten tweelingen: een-eiig en twee-eiig. Twee-eiige tweelingen komen vaker voor dan een-eiige tweelingen (65% versus 35%). Alle tweeeiige tweelingen hebben

Nadere informatie

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Dit proefschrift beschrijft het effect van plasma volume expansie in de behandeling van ernstige

Nadere informatie

Echo s in de verloskunde. November 2015 M. Kelderman Echoscopiste prenatale diagnostiek

Echo s in de verloskunde. November 2015 M. Kelderman Echoscopiste prenatale diagnostiek + Echo s in de verloskunde November 2015 M. Kelderman Echoscopiste prenatale diagnostiek + Echo s 6 tot 14 weken Vitaliteits echo Termijn echo Datering o.b.v. 1e dag L.M. is onjuist Tussen 8+4 en 12+6

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29432 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29432 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29432 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Slaghekke, Femke Title: Twin anemia polycythemia sequence Issue Date: 2014-10-28

Nadere informatie

Proefpersoneninformatie Solomon studie en toestemmingsverklaring P07.261

Proefpersoneninformatie Solomon studie en toestemmingsverklaring P07.261 Informatie voor ouders ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek naar een nieuwe foetoscopische laserbehandeling bij het tweeling transfusie syndroom: De Solomon studie Geachte ouder(s) In aansluiting

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32964 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Peeters, Suzanne Hendrika Philomena Title: Teaching and quality control in fetoscopic

Nadere informatie

IVF-cijfers per centrum 2006

IVF-cijfers per centrum 2006 IVF-cijfers per centrum 2006 J. Kremer, 19-10-2007 Hier vindt u de IVF-cijfers van 2006 van alle centra van Nederland. Voor de 4 e keer zijn ook de meerlingen meegenomen. Leeswijzer IVF-resultaten Vanaf

Nadere informatie

Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte

Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte Samenvatting Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte in vergelijking met vrouwen die zwanger zijn van een eenling. Ongeveer 5-9% van de eenlingen wordt te vroeg

Nadere informatie

Hoe ontstaat een meerling? Waardoor ontstaat een meerling? Wanneer en hoe ontdekt men een meerling?

Hoe ontstaat een meerling? Waardoor ontstaat een meerling? Wanneer en hoe ontdekt men een meerling? Meerlingen Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen met zich mee. Voor een grotere meerlingzwangerschap

Nadere informatie

Zwanger van een tweeling

Zwanger van een tweeling Zwanger van een tweeling Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing. Het nieuws brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen met zich mee. Deze

Nadere informatie

hoofdstuk één hoofdstuk twee

hoofdstuk één hoofdstuk twee Dit proefschrift beschrijft onderzoek naar hemolytische foetale bloedarmoede en foetale hydrops. Hemolytische foetale bloedarmoede ontstaat door afbraak van rode bloedcellen. Foetale hydrops betreft het

Nadere informatie

IVF-cijfers per centrum 2008

IVF-cijfers per centrum 2008 IVF-cijfers per centrum 2008 J. Kremer, december 2009 Hier vindt u de IVF-cijfers van 2008 van alle centra van Nederland. Voor de 6 e keer zijn ook de meerlingen meegenomen. Leeswijzer IVF-resultaten Vanaf

Nadere informatie

tweelingen en andere meerlingen

tweelingen en andere meerlingen OLVG, locatie Oost tweelingen en andere meerlingen Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Tweelingen en andere meerlingen Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij is verboden.

Nadere informatie

Gynaecologie / obstetrie Tweelingen en andere meerlingen

Gynaecologie / obstetrie Tweelingen en andere meerlingen Gynaecologie / obstetrie Tweelingen en andere meerlingen Inleiding Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen

Nadere informatie

IVF-cijfers per centrum 2007

IVF-cijfers per centrum 2007 IVF-cijfers per centrum 2007 J. Kremer, december 2008 Hier vindt u de IVF-cijfers van 2007 van alle centra van Nederland. Voor de 5 e keer zijn ook de meerlingen meegenomen. Leeswijzer IVF-resultaten Vanaf

Nadere informatie

Intra uteriene groeivertraging (IUGR) Maatschap Gynaecologie IJsselland Ziekenhuis

Intra uteriene groeivertraging (IUGR) Maatschap Gynaecologie IJsselland Ziekenhuis Intra uteriene groeivertraging (IUGR) Maatschap Gynaecologie IJsselland Ziekenhuis Inleiding Deze folder geeft uitleg en informatie over de oorzaak, gevolgen en mogelijke behandeling van een groeiachterstand

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Bij foetale en neonatale long hypoplasia is het aantal long cellen, luchtwegen en alveoli verminderd hetgeen resulteert in een verminderd long volume en gewicht. Long hypoplasie

Nadere informatie

Meerlingen. Verloskunde. alle aandacht

Meerlingen. Verloskunde. alle aandacht Meerlingen Verloskunde alle aandacht Inhoud Inleiding 3 Hoe ontstaat een meerling 3 Waardoor ontstaat een meerling 3 Wanneer en hoe ontdekt men een meerling? 4 Het verdwijnen van een vruchtje 4 De zwangerschap

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Informatie voor patiënten Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Tweelingen en andere meerlingen Inleiding Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt

Nadere informatie

Beste ouder(s), Inleiding

Beste ouder(s), Inleiding Informatiebrochure voor patienten over de TRAPIST studie die een vroege ingreep voor Twin Reversed Arterial Perfusion sequentie vergelijkt met een latere ingreep Beste ouder(s), In vervolg op het gesprek

Nadere informatie

Inleiding 2. Het 'verdwijnen' van een vruchtje 3. De zwangerschap van een meerling 5 Zwangerschapscontroles 5 6

Inleiding 2. Het 'verdwijnen' van een vruchtje 3. De zwangerschap van een meerling 5 Zwangerschapscontroles 5 6 Inleiding Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen met zich mee. Voor een grotere meerlingzwangerschap

Nadere informatie

IVF-cijfers 2012. Hier vindt U de IVF cijfers van 2012 van alle centra in Nederland, waarbij voor de 10 e keer ook de meerlingen zijn meegenomen.

IVF-cijfers 2012. Hier vindt U de IVF cijfers van 2012 van alle centra in Nederland, waarbij voor de 10 e keer ook de meerlingen zijn meegenomen. IVF-cijfers 2012 Hier vindt U de IVF cijfers van 2012 van alle centra in Nederland, waarbij voor de 10 e keer ook de meerlingen zijn meegenomen. Leeswijzer IVF resultaten IVF resultaten zijn op verschillende

Nadere informatie

Selectieve foeticide door navelstrengcoagulatie bij afwijkende monochoriale meerlingen EERSTE NEDERLANDSE ERVARINGEN

Selectieve foeticide door navelstrengcoagulatie bij afwijkende monochoriale meerlingen EERSTE NEDERLANDSE ERVARINGEN Selectieve foeticide door navelstrengcoagulatie bij afwijkende monochoriale meerlingen EERSTE NEDERLANDSE ERVARINGEN ONDERZOEK Merel R. Gouverneur, Frans J.C.M. Klumper, Enrico Lopriore, Frank P.H.A. Vandenbussche

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen BEHANDELING

Tweelingen en andere meerlingen BEHANDELING Tweelingen en andere meerlingen BEHANDELING Tweelingen en andere meerlingen Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Tweelingen en andere meerlingen Een zwangerschap van meer dan één baby is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen met zich mee. Voor

Nadere informatie

Meerling- zwangerschap Radboud universitair medisch centrum

Meerling- zwangerschap Radboud universitair medisch centrum Meerlingzwangerschap U ontvangt deze folder omdat u zwanger bent van een meerling. De meeste vrouwen zijn zwanger van één kind tegelijk. Soms ontstaan zwangerschappen van twee, drie of zelfs vier kinderen.

Nadere informatie

Gynaecologie. Meerlingen.

Gynaecologie. Meerlingen. Gynaecologie Meerlingen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat een meerling?... 3 Waardoor ontstaat een meerling?... 3 Wanneer en hoe ontdekt men een meerling?... 4 Het verdwijnen van een vruchtje...

Nadere informatie

Datering van de zwangerschap

Datering van de zwangerschap Datering van de zwangerschap Dr. P.G. Robles de Medina Arts-echoscopist Prenatale Diagnostiek AMC & Screenings-coordinator SPSAO Regiobijeenkomst 22 september 2011 Betrouwbare zwangerschapsdatering: Reductie

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Tweelingen en andere meerlingen. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Tweelingen en andere meerlingen Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook

Nadere informatie

Oorspronkelijke stukken. j.m.middeldorp, f.j.c.m.klumper, d.oepkes, e.lopriore, h.h.h.kanhai en f.p.h.a.vandenbussche

Oorspronkelijke stukken. j.m.middeldorp, f.j.c.m.klumper, d.oepkes, e.lopriore, h.h.h.kanhai en f.p.h.a.vandenbussche Oorspronkelijke stukken Eerste resultaten in Nederland van foetoscopische laserbehandeling bij tweelingtransfusiesyndroom in het tweede trimester van de zwangerschap vergelijkbaar met internationale resultaten

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Verloskunde/Gynaecologie Tweelingen en andere meerlingen Een zwangerschap van meer dan één kind is voor aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Tweelingen en andere meerlingen

Patiënteninformatie. Tweelingen en andere meerlingen Tweelingen en andere meerlingen Patiënteninformatie Tweelingen en andere meerlingen Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Het ontstaan van een meerling 2.1 Hoe 2.2 Waardoor 2.3 Ontdekken 2.4 Verdwijnen 3 Soorten

Nadere informatie

Tweelingen. Verloskunde. Hoe ontstaat een meerling? Waardoor ontstaat een meerling? Wanneer en hoe ontdekt men een meerling?

Tweelingen. Verloskunde. Hoe ontstaat een meerling? Waardoor ontstaat een meerling? Wanneer en hoe ontdekt men een meerling? Verloskunde Tweelingen Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen met zich mee. Voor een grotere

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING NVOG Nederlandse Vereniging voor PATIËNTENVOORLICHTING Tweelingen en andere meerlingen No 16 2001 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen 1/8 Verloskunde Tweelingen en andere meerlingen Inleiding Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms

Nadere informatie

De zwangerschap van een meerling 5 6

De zwangerschap van een meerling 5 6 Meerlingen ontstaan meestal na bevruchting van meerdere eicellen. Bij bevruchting van twee eicellen ontstaat een tweelingzwangerschap; bij bevruchting van drie eicellen ontstaat een drielingzwangerschap.

Nadere informatie

Alles over tweelingen en andere meerlingen

Alles over tweelingen en andere meerlingen Verloskunde Patiënteninformatie Alles over tweelingen en andere meerlingen U ontvangt deze informatie, omdat u zwanger bent van meer dan één kind. Dit is voor aanstaande ouders meestal een verrassing,

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Patiënteninformatie Tweelingen en andere meerlingen Informatie voor ouders over soorten meerlingen, het verloop van de zwangerschap, de bevalling en de periode erna 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina

Nadere informatie

Gynaecologie. Meerlingen. www.catharinaziekenhuis.nl

Gynaecologie. Meerlingen. www.catharinaziekenhuis.nl Gynaecologie Meerlingen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat een meerling?... 3 Waardoor ontstaat een meerling?... 3 Wanneer en hoe ontdekt men een meerling?... 4 Het verdwijnen van een vruchtje...

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen. Polikliniek Gynaecologie Route 48

Tweelingen en andere meerlingen. Polikliniek Gynaecologie Route 48 Tweelingen en andere meerlingen Polikliniek Gynaecologie Route 48 0 1 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder

Nadere informatie

tweelingen en andere meerlingen

tweelingen en andere meerlingen tweelingen en andere meerlingen Inhoud Inleiding 3 1 Het ontstaan van een meerling 3 1.1 Hoe ontstaat een meerling 3 1.2 Waardoor ontstaat een meerling 3 1.3 Wanneer en hoe ontdekt men een meerling 4 1.4

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Tweelingen en andere meerlingen Inleiding Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen met zich

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen. Obstetrie

Tweelingen en andere meerlingen. Obstetrie Tweelingen en andere meerlingen Obstetrie Inhoudsopgave Inleiding 4 Hoe ontstaat een meerling? 4 Waardoor ontstaat een meerling? 4 Wanneer en hoe een meerling ontdekken? 5 Het verdwijnen van een vruchtje

Nadere informatie

In verwachting van een meerling

In verwachting van een meerling In verwachting van een meerling Meerlingzwangerschap mca.nl Inhoudsopgave Een meerlingzwangerschap 3 Soorten meerlingen 4 Hoe verloopt een meerlingzwangerschap? 6 Mogelijke complicaties 8 Bevallen van

Nadere informatie

Regionaal Protocol Verwijsbeleid 1 e lijn naar VC de Poort

Regionaal Protocol Verwijsbeleid 1 e lijn naar VC de Poort Regionaal Protocol Verwijsbeleid 1 e lijn naar VC de Poort Nadat de zwangere voor de eerste controle bij de verwijzer is geweest waar zij uitleg heeft gekregen over de procedure rondom de 1 e trimester

Nadere informatie

IVF-cijfers per centrum 2010

IVF-cijfers per centrum 2010 IVF-cijfers per centrum 2010 J. Smeenk & J. Kremer, december 2010 Hier vindt u de IVF-cijfers van 2010 van alle centra van Nederland. Voor de 8 e keer zijn ook de meerlingen meegenomen. Leeswijzer IVF-resultaten

Nadere informatie

24 weken zwanger en dan? Kansen, onmogelijkheden, resultaten en toekomst

24 weken zwanger en dan? Kansen, onmogelijkheden, resultaten en toekomst 24 weken zwanger en dan? Kansen, onmogelijkheden, resultaten en toekomst Dr. J.J. Duvekot, gynaecoloog/perinatoloog Moeder en Kind Centrum subafdeling verloskunde en prenatale geneeskunde Erasmus MC, Rotterdam

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Tweelingen en andere meerlingen Inleiding Een zwangerschap van meer dan één kind is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing, maar brengt naast blijdschap ook extra vragen en soms zorgen met zich

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Tweelingen en andere meerlingen Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij is verboden.

Nadere informatie

Tweelingen en andere meerlingen

Tweelingen en andere meerlingen Patiënteninformatie Tweelingen en andere meerlingen Informatie voor ouders over soorten meerlingen, het verloop van de zwangerschap, de bevalling en de periode erna Inhoudsopgave Pagina Hoe ontstaat een

Nadere informatie

MEERLINGZWANGERSCHAP. Versie 2.0

MEERLINGZWANGERSCHAP. Versie 2.0 MEERLINGZWANGERSCHAP Versie 2.0 Datum Goedkeuring 16-03-2005 Methodiek Evidence based Discipline Monodisciplinair Verantwoording NVOG Omschrijving van het probleem Bij meerlingzwangerschap is er een verhoogd

Nadere informatie

CHAPTER 12. Samenvatting

CHAPTER 12. Samenvatting CHAPTER 12 Samenvatting Samenvatting 177 In hoofdstuk 1 wordt een toegenomen overleving gerapporteerd van zeer vroeggeboren kinderen, gerelateerd aan enkele nieuwe interventies in de perinatologie. Uitkomsten

Nadere informatie

Opzet. Methode. Inleiding. Resultaten. Conclusie. Martine Eskes, Adja Waelput, Sicco Scherjon, Klasien Bergman en Anita Ravelli

Opzet. Methode. Inleiding. Resultaten. Conclusie. Martine Eskes, Adja Waelput, Sicco Scherjon, Klasien Bergman en Anita Ravelli Martine Eskes, Adja Waelput, Sicco Scherjon, Klasien Bergman en Anita Ravelli Een kwart van de aterme perinatale sterfte betreft SGA (

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Van Gerven (SP) over screening op vasa praevia (2013Z01807).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Van Gerven (SP) over screening op vasa praevia (2013Z01807). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Echoscopie tijdens de zwangerschap

Patiënteninformatie. Echoscopie tijdens de zwangerschap Echoscopie tijdens de zwangerschap Patiënteninformatie Echoscopie tijdens de zwangerschap Inhoudsopgave 1 Wat is een echoscopie 2 Hoe maakt men een echo 3 Waarom maakt men een echo 4 Wie maakt de echo

Nadere informatie

Foetale therapie in Nederland

Foetale therapie in Nederland STAND VAN ZAKEN Foetale therapie in Nederland Dick Oepkes Met echoscopisch onderzoek kunnen veel afwijkingen van de foetus tijdens de zwangerschap worden vastgesteld. Enkele foetale ziekten kunnen ook

Nadere informatie

VSV Zoetermeer. Ketenprotocol. Diabetes gravidarum. Auteurs: Esther van Uffelen Ingrid Mourits. Versie 1.0

VSV Zoetermeer. Ketenprotocol. Diabetes gravidarum. Auteurs: Esther van Uffelen Ingrid Mourits. Versie 1.0 Ketenprotocol Auteurs: Esther van Uffelen Ingrid Mourits 1 Inleiding Het Verloskundig Samenwerkings Verband Zoetermeer (VSV Zoetermeer ) is in 2012 opgericht ter verbetering van de verloskundige zorg in

Nadere informatie

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte

IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte IN ZWANG PROTOCOL: Preventie recidief spontane vroeggeboorte DEFINITIE: Vroeggeboorte: bevalling bij amenorroeduur < 37 weken Bij een zwangerschapsduur van meer dan 35 weken wordt het risico van belangrijke

Nadere informatie

De ins en outs van de. Eerste trimester combinatietest. Drs. Jacqueline Siljee

De ins en outs van de. Eerste trimester combinatietest. Drs. Jacqueline Siljee De ins en outs van de Eerste trimester combinatietest Drs. Jacqueline Siljee Projectmanager referentie laboratorium voor downsyndroom screening Infectieziekten onderzoek, Diagnostiek en Screening - IDS

Nadere informatie

Combinatietest: interpretatie kansuitslagen. Melanie Engels, screeningscoördinator, VUmc

Combinatietest: interpretatie kansuitslagen. Melanie Engels, screeningscoördinator, VUmc Combinatietest: interpretatie kansuitslagen Melanie Engels, screeningscoördinator, VUmc Uitslag Onderwerpen Combinatietest Test karakteristieken Achtergrond kansberekening Beleid bij onverwachte bevindingen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Patiënteninformatie Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Inhoudsopgave 1 Wat is echoscopie 2 Waarom een echo 2.1 Echoscopie

Nadere informatie

Foetale en neonatale hartritmestoornissen: diagnostiek en behandeling

Foetale en neonatale hartritmestoornissen: diagnostiek en behandeling Foetale en neonatale hartritmestoornissen: diagnostiek en behandeling I.M.E. Frohn-Mulder, kindercardioloog P.C. Schut, prenataal arts Erasmus MC Casuïstiekavond SPSZN 21 november 2017 Als het hart van

Nadere informatie

Intra-uteriene groeivertraging. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Intra-uteriene groeivertraging. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Intra-uteriene groeivertraging Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding U krijgt deze folder omdat u zwanger bent van een kind dat in verhouding te klein is voor uw zwangerschapsduur. Een groeivertraging

Nadere informatie

Regionaal Protocol Verwijsbeleid 1 e lijn naar VC de Poort

Regionaal Protocol Verwijsbeleid 1 e lijn naar VC de Poort Regionaal Protocol Verwijsbeleid 1 e lijn naar VC de Poort Uitgangspunt De verloskundige licht voor, biedt echo s naar eigen goeddunken aan aan de klant (praktijkvisie), verwijst en krijgt terugkoppeling

Nadere informatie

1 e trimester markers. Eva Pajkrt

1 e trimester markers. Eva Pajkrt 1 e trimester markers Eva Pajkrt Combinatietest Bij 1:300 Sens 90%, spec 95% PPV 11%, NPV ~100% +LR 17,4; -LR 0,10 Nicolaides et al. Ultrasound Obstet Gynecol 2005 1 e trimester markers Neus botje Ductus

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29432 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Slaghekke, Femke Title: Twin anemia polycythemia sequence Issue Date: 2014-10-28

Nadere informatie

mw.dr. J. Dijs-Elsinga (PRN), mw. C. de Vries (PRN) mw.dr. E. de Miranda (KNOV), mw.dr. A.C.J. Ravelli (AMC), dhr. P.

mw.dr. J. Dijs-Elsinga (PRN), mw. C. de Vries (PRN) mw.dr. E. de Miranda (KNOV), mw.dr. A.C.J. Ravelli (AMC), dhr. P. Betreft: Perinatale Zorg in Nederland Auteur Redactie Tabellen, figuren en bijlagen Stichting Perinatale Registratie Nederland dhr.dr. H.A.A. Brouwers (NVK), dhr.prof.dr. H.W. Bruinse (NVOG), mw.dr. J.

Nadere informatie

NVOG. Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie RICHTLIJN. Negatieve discongruentie. No 14 december1998

NVOG. Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie RICHTLIJN. Negatieve discongruentie. No 14 december1998 NVOG Nederlandse Vereniging voor RICHTLIJN Negatieve discongruentie No 14 december1998 1 OMSCHRIJVING VAN HET PROBLEEM Wanneer de afmeting van de uterus te klein is voor de duur van de zwangerschap spreekt

Nadere informatie

JAAROVERZICHT 2013 Centrum Voortplantingsgeneeskunde Jeroen Bosch Ziekenhuis

JAAROVERZICHT 2013 Centrum Voortplantingsgeneeskunde Jeroen Bosch Ziekenhuis JAAROVERZICHT 2013 Centrum Voortplantingsgeneeskunde Jeroen Bosch Ziekenhuis Overzicht van paren die het oriënterend fertiliteitonderzoek (OFO) ondergingen. Aantal nieuwe paren in 2013 Jaar 2008 2009 2010

Nadere informatie

Het Oost-Vlaamse Meerlingenregister Verleden, heden en toekomst

Het Oost-Vlaamse Meerlingenregister Verleden, heden en toekomst Het Oost-Vlaamse Meerlingenregister Verleden, heden en toekomst Catherine Derom, Dr. Wet, Centrum Menselijke Erfelijkheid, UZ-Leuven Twins, vereniging ter ondersteuning van het wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Inleiden bij 41 of 42 weken?

Inleiden bij 41 of 42 weken? INDuction versus EXpectant management INDEX Inleiden bij 41 of 42 weken? Een overzicht van de evidence Judit Keulen MSc Esteriek de Miranda PhD Doel & vraagstelling INDEX Heranalyse van perinatale en maternale

Nadere informatie

DIABETES GRAVIDARUM 13 APRIL 2011 I. VAN DER VEEN AIOS O&G UMCG

DIABETES GRAVIDARUM 13 APRIL 2011 I. VAN DER VEEN AIOS O&G UMCG DIABETES GRAVIDARUM 13 APRIL 2011 I. VAN DER VEEN AIOS O&G UMCG Inleiding Definitie Screenen vs diagnostiek 75 grams OGTT Zorgpaden UMCG/MZH Quiz Literatuurlijst Definitie Diabetes Gravidarum/Gestational

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/49516 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Verbeek, Lianne Title: Neonatal hematological and biochemical complications in

Nadere informatie

NVOG-richtlijn Foetale groeirestrictie (FGR)

NVOG-richtlijn Foetale groeirestrictie (FGR) NVOG-richtlijn Foetale groeirestrictie (FGR) Richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie 2017 1 Samenstelling van de werkgroep De richtlijn is opgesteld vanuit de NVOG Otterlo

Nadere informatie

Versie 1 Titel Schildklier en zwangerschap. Type document Medisch protocol

Versie 1 Titel Schildklier en zwangerschap. Type document Medisch protocol Versie 1 Titel Schildklier en zwangerschap Type document Medisch protocol Auteurs: M.F. van Oostwaard, gynaecoloog A. van Driel, Kinderarts M. van den Heuvel, verloskundige H.E. van der Wiel, internist

Nadere informatie

Screeningsonderzoek in de vroege zwangerschap

Screeningsonderzoek in de vroege zwangerschap Screeningsonderzoek in de vroege zwangerschap STATE OF THE ART 18 S E P T E M B E R 2009 SY M P O S I U M V ROEG E Z WA N G E R S C H A P ROSA L I N D E S N I JD E R S Onderwerpen S C R E E N E N O P

Nadere informatie

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op?

Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? Tweede screening bij Rhc-negatieve vrouwen: Wat levert het op? 1 INHOUD PSIE programma Antistoffen Ontstaan en Risico Achtergrond Rhc-screening Doel Rhc-screening Evaluatiestudie Rhc-screening Opzet Inclusies

Nadere informatie

pagina 1 van 9 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Bloedverlies in de tweede helft van de zwangerschap Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie:

Nadere informatie

gynaecologische echoscopie

gynaecologische echoscopie patiënteninformatie gynaecologische echoscopie Echoscopie is onderzoek van de inwendige organen door middel van geluidsgolven. Door terugkaatsing van uitgezonden geluidsgolven kunnen afbeeldingen worden

Nadere informatie

Berichtenset. Peridos

Berichtenset. Peridos Pagina: 1 van 21 Berichtenset Peridos Opdrachtgever: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Centrum voor Bevolkingsonderzoek Auteurs: en Datum: 8-1-2014 Status: Definitief Pagina: 2 van 21 Inhoudsopgave

Nadere informatie

pagina 1 van 6 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Minder leven voelen Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie: Indicatie:

Nadere informatie

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2013

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2013 Betreft: Perinatale Zorg in Nederland Auteur Redactie Tabellen, figuren en bijlagen Stichting Perinatale Registratie Nederland dhr.dr. H.A.A. Brouwers (NVK), dhr.prof.dr. H.W. Bruinse (NVOG), mw.dr. J.

Nadere informatie

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 Inhoudstafel Voorwoord 13 Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 1.1 Menstruele cyclus 15 1.1.1 Ovulatie 15 1.1.2 Menstruele cyclus ter hoogte van het endometrium 17 1.2 Gametogenese 18 1.3 De

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE ECHOSCOPIE. Versie 2.4. Datum Goedkeuring Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE ECHOSCOPIE. Versie 2.4. Datum Goedkeuring Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE ECHOSCOPIE Versie 2.4 Datum Goedkeuring 17-03-2007 Verantwoording NVOG Inhoudsopgave In het kort...1 Wat is echoscopie?...2 Waarom een

Nadere informatie

Prenatale down syndroom screening: screeningsbeleid herzien

Prenatale down syndroom screening: screeningsbeleid herzien Prenatale down syndroom screening: screeningsbeleid herzien Samenvatting In Nederland is de afgelopen 4 decennia prenatale diagnostiek (PND) voor het opsporen van chromosomale afwijkingen aangeboden aan

Nadere informatie

Prof. dr. C.M. Bilardo, gynaecoloog/perinatoloog (UMCG, Groningen) 050-3613028 M. Bakker arts-onderzoeker UMCG Groningen 050-3613028

Prof. dr. C.M. Bilardo, gynaecoloog/perinatoloog (UMCG, Groningen) 050-3613028 M. Bakker arts-onderzoeker UMCG Groningen 050-3613028 Geachte mevrouw, U heeft gekozen voor de nekplooimeting, of u heeft een medische reden om een vroege uitgebreide echo te ondergaan. Dit betekent dat er voor de 14 e week van de zwangerschap een echo bij

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap.

Diabetes en zwangerschap. Diabetes en zwangerschap. Samenvatting van de lezing door dr. B.W. Mol, als gynaecoloog verbonden aan het Máxima Medisch Centrum te Eindhoven en Veldhoven, op dinsdag 24 oktober 2006 voor de DVN afd. Eindhoven.

Nadere informatie

Praktijkanalyse LVR Verloskundig jaarverslag

Praktijkanalyse LVR Verloskundig jaarverslag Verloskundig jaarverslag 1580 S-HEERENBERG Datum: Peildatum: 25-11-2011 26-10-11 10:30 Perinatale Registratie De gegevens in dit werk zijn afkomstig uit de Perinatale Stichting Perinatale Registratie Nederland,

Nadere informatie

Echoscopie tijdens de zwangerschap

Echoscopie tijdens de zwangerschap Echoscopie tijdens de zwangerschap In deze folder leest u meer over echoscopie tijdens de zwangerschap. Uw verloskundige of gynaecoloog bespreekt met u waarom u echoscopie aangeboden krijgt en wat de

Nadere informatie

Neuro-cognitieve ontwikkeling van meerlingen een populatiegebonden onderzoek

Neuro-cognitieve ontwikkeling van meerlingen een populatiegebonden onderzoek Symposium 50-jarig bestaan Oost-Vlaams Meerlingenregister Neuro-cognitieve ontwikkeling van meerlingen een populatiegebonden onderzoek Zaterdag 25-10-2014 UZ Gent Prof. Dr. Evert Thiery Universiteit Gent

Nadere informatie

H.218408.0514. Echoscopie tijdens de zwangerschap

H.218408.0514. Echoscopie tijdens de zwangerschap H.218408.0514 Echoscopie tijdens de zwangerschap 2 Inleiding Deze folder geeft algemene informatie over echoscopie tijdens de zwangerschap. Uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog bespreekt met u waarom

Nadere informatie

CONSEIL FEDERAL DES SAGES-FEMMES Groupe de travail: Echographie FRVR/2008/ADVIES 1 15/01/2008 CFSF/2008/AVIS 1

CONSEIL FEDERAL DES SAGES-FEMMES Groupe de travail: Echographie FRVR/2008/ADVIES 1 15/01/2008 CFSF/2008/AVIS 1 De bijzondere kwalificatiemodaliteiten en criteria, waaraan houders van de beroepstitel van vroedvrouw moeten voldoen om functionele, en geen morfologische echografieën uit te voeren. De lijst met motieven

Nadere informatie

Kennisgebieden. The happy decision. Zwangerschapsdiabetes en zwangeren met type 2 diabetes in 20 minuten 27-6-2016

Kennisgebieden. The happy decision. Zwangerschapsdiabetes en zwangeren met type 2 diabetes in 20 minuten 27-6-2016 Disclosure belangen spreker Zwangerschapsdiabetes en zwangeren met type 2 diabetes in 20 minuten Dr Harold de Valk, internist-endocrinoloog UMC Utrecht (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2013

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2013 Betreft: Perinatale Zorg in Nederland Auteur Redactie Tabellen, figuren en bijlagen Stichting Perinatale Registratie Nederland dhr.dr. H.A.A. Brouwers (NVK), dhr.prof.dr. H.W. Bruinse (NVOG), mw.dr. J.

Nadere informatie

Zwanger van een tweeling

Zwanger van een tweeling Zwanger van een tweeling U heeft van de verloskundige of gynaecoloog gehoord dat u zwanger bent van een tweeling. Een zwangerschap van een tweeling is voor de aanstaande ouders meestal een verrassing.

Nadere informatie

Prof. dr. C.M. Bilardo, gynaecoloog/perinatoloog (UMCG, Groningen) 050-3613028 M. Bakker arts-onderzoeker UMCG Groningen 050-3613028

Prof. dr. C.M. Bilardo, gynaecoloog/perinatoloog (UMCG, Groningen) 050-3613028 M. Bakker arts-onderzoeker UMCG Groningen 050-3613028 Geachte mevrouw, U heeft gekozen voor de nekplooimeting, of u heeft een medische reden om een vroege uitgebreide echo te ondergaan. Dit betekent dat er voor de 14 e week van de zwangerschap een echo bij

Nadere informatie

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2010

Betreft: Perinatale Zorg in Nederland 2010 Betreft: Perinatale Zorg in Nederland Auteur Redactie Tabellen, figuren en bijlagen Stichting Perinatale Registratie Nederland dhr.dr. H.A.A. Brouwers (NVK), dhr.prof.dr. H.W. Bruinse (NVOG), mw.dr. J.

Nadere informatie

Echoscopie. in Gynaecologie en verloskunde. Gynaecologie

Echoscopie. in Gynaecologie en verloskunde. Gynaecologie Echoscopie in Gynaecologie en verloskunde Gynaecologie Inhoudsopgave In het kort... 4 Wat is echoscopie?... 5 Waarom een echo?... 5 Echoscopie in de gynaecologie... 6 Echoscopie bij onderzoek naar vruchtbaarheid...

Nadere informatie