Over grootschalig DNA - verwantschapsonderzoek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Over grootschalig DNA - verwantschapsonderzoek"

Transcriptie

1 Over grootschalig DNA - verwantschapsonderzoek DNA-verwantschaps-onderzoek kan de moord op Marianne Vaatstra oplossen

2 DNA-verwantschapsonderzoek kan de moord op Marianne Vaatstra oplossen Op 1 mei 1999 is de zestienjarige Marianne Vaatstra om het leven gebracht. Haar lichaam werd gevonden vlak bij Veenklooster. Er is heel veel gedaan om de dader van dit misdrijf te vinden. Dit is helaas nog steeds niet gelukt. Daarom is besloten om een nieuw onderzoek te starten: een grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek. Sinds 1 april 2012 mag dit onderzoek volgens de wet. In dit informatieblad kunt u lezen wat zo n onderzoek voor u en de mensen in uw omgeving betekent. Waarom dit nieuwe onderzoek? Uit al het onderzoek in deze zaak is gebleken dat het bijna zeker is dat de dader van de moord op Marianne Vaatstra in 1999 in de omgeving van de plaats van het misdrijf woonde. Tot nog toe is de dader niet gevonden. Misschien is hij verhuisd of overleden. In ieder geval deed hij niet mee aan eerder DNA-onderzoek. Met het nieuwe grootschalige DNA-verwantschapsonderzoek is er een kans de dader via zijn familie op te sporen. Het is aannemelijk dat familie van de dader nog wel in deze omgeving woont. Daarom is nu een groep van mannen uitgenodigd die destijds in het gebied woonde. In deze groep kunnen zich familieleden van de dader bevinden. Het is denkbaar dat zij helemaal niet weten dat de dader familie van hen is, terwijl via hen wel de dader gevonden kan worden. Zoeken naar familieleden van de dader De dader heeft lichaamscellen met zijn DNA achtergelaten op de plaats van het misdrijf. Hierdoor is het DNA-profiel van de dader bekend. Het DNA-profiel van de dader komt niet voor in Nederlandse en buitenlandse DNA-databanken. Daardoor weten we niet wie de dader is. Het DNA-profiel van de dader kan ook worden gebruikt om zijn familieleden te vinden. DNA-profielen van mensen die familie van elkaar zijn, lijken namelijk veel meer op elkaar dan die van mensen die geen familie van elkaar zijn. Wie zijn gevraagd mee te doen aan het onderzoek? Een grote groep volwassen mannen uit deze omgeving is gevraagd mee te doen aan het onderzoek. Zij hebben een uitnodiging ontvangen om DNA te geven. Deze groep mannen is erg belangrijk voor het onderzoek. Via hun DNA-profielen kan het misdrijf misschien worden opgelost. Als er inderdaad een familielid van de dader in de omgeving woont, is de verwachting dat hij via de gekozen groep mannen wordt gevonden. Voor het eerst in Nederland Het is de eerste keer dat grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek in Nederland wordt uitgevoerd. Dat komt omdat het pas sinds 1 april 2012 mag volgens de wet. En alleen in heel bijzondere gevallen en als daar speciale toestemming voor is gegeven. De moord op Marianne Vaatstra heeft geleid tot veel onrust en een gevoel van onveiligheid in uw omgeving. Het Openbaar Ministerie en de politie verwachten met deze nieuwe onderzoeksmethode dit misdrijf eindelijk te kunnen oplossen. Daarom hebben zij besloten dit bijzondere en grote onderzoek in deze zeer ernstige zaak te gaan doen.

3 Uitspraken van deelnemers aan de burgerfora Die misdaad is nooit uit het nieuws geweest. Iedereen in onze buurt voelt zich erbij betrokken. Het houdt je aldoor bezig. Wat ik hoor en lees over het grootschalige DNAverwantschapsonderzoek stemt mij zeer hoopvol. Hierdoor is de kans veel groter dat de dader gevonden wordt. Ik vrees altijd dat de dader opnieuw toeslaat. Daarom vind ik het erg vervelend als mijn dochter uitgaat en alleen moet terugfietsen. Dat kun je niet altijd voorkomen. Hoe zeker is het dat zo n onderzoek anoniem blijft? Ik ga eerst de politie hierover om raad vragen voordat ik mijn man adviseer met het onderzoek mee te doen. Ook Peter R. de Vries heeft vertrouwen in dit nieuwe onderzoek. Dat vind ik wel hoopgevend. Eerst werd gedacht dat de dader uit het asielzoekerscentrum kwam, maar volgens nieuwste informatie kan het ook mijn buurman of een familielid zijn. Dat komt wel heel dichtbij. Toch doe ik mee aan het DNA-onderzoek. Ik wil weten wie het is geweest. Als ik langs de plek rijd waar Marianne is gevonden, moet ik altijd aan haar denken. Na jaren weten we nog steeds niet wie haar heeft omgebracht. Door mee te doen aan het onderzoek help ook ik mee deze toestand te beëindigen. Ik vind het wel een lastig idee dat doordat ik meedoe aan dit onderzoek bijvoorbeeld een neef van mij ontdekt zou worden als de dader. Maar uiteindelijk vind ik het toch belangrijker dat de moord wordt opgelost. Er worden in Nederland heel veel mensen vermoord waar niet altijd veel aandacht voor is. Maar deze moord heeft nationale belangstelling gehad. En dit nieuwe onder zoek is ook uniek in Nederland. Dat ik kan meewerken aan zo n belangrijke zaak, zie ik als een kans.

4 Het is je plicht als burger om mee te werken aan dit DNA-onderzoek! Zoals ieder jaar met Koninginnedag gingen ook in 1999 Jan (53 jaar) en Emmie de Vries uit Zwagerbosch naar de Kollumer Kaas dagen. Samen met hun drie kinderen genoten zij van de gezelligheid in het mooie Kollum. Maar de volgende ochtend bereikte hen het afschuwelijke bericht dat Marianne Vaatstra, het 16-jarige meisje uit Zwaagwesteinde, die nacht vermoord was in een weiland aan de Keningswei in Veenklooster. We zijn er die dag langs gereden met de auto. We wilden zien waar dat arme meisje had gelegen. Tot op de dag van vandaag leeft de zaak nog steeds bij De Vries. Dat in jouw buurt zo n vreselijk misdrijf kan plaatsvinden, houdt je bezig. Nog steeds eigenlijk, zelfs na 13 jaar. Vooral via de media volgt Jan de zaak. Ik vind dat politie en justitie in het begin van het onderzoek toch wel wat steken hebben laten vallen, maar na de uitzending van Peter R. de Vries heb ik echt het gevoel dat zij ontzettend serieus bezig zijn. In deze uitzending komt het DNA-verwantschapsonderzoek aan bod. Mannen uit de omgeving van het misdrijf wordt gevraagd om vrijwillig DNA af te staan om op die manier de dader op te sporen. Natuurlijk ga ik daaraan meedoen, was het eerste wat bij Jan opkwam toen hij ervan hoorde. Het is eigenlijk je burgerplicht. Iemand die zo n misdaad heeft gepleegd moet de consequentie aanvaarden, die mag zijn straf niet ontlopen. En het maakt mij niet uit als blijkt dat ik degene ben die hem ontmaskerd heeft. Wel kreeg Jan een onplezierig gevoel bij het feit dat zijn DNA nu ergens opgeslagen wordt. Men weet al zo veel van je, en nu krijgen ze ook nog mijn DNA. Hij is zich in de materie gaan verdiepen en weet nu: ze gebruiken het alleen voor DIT onderzoek, daarna wordt het vernietigd. Dat stelt mij gerust, maar als het anders was, had ik nog steeds meegewerkt. Natuurlijk hebben Jan en Emmie hier ook samen over gesproken. Emmie: de onderste steen moet bovenkomen. Ook voor de familie van Marianne die al die jaren in onzekerheid leeft. Het moet fijn voor hen zijn om te zien dat de bevolking meeleeft door mee te werken aan dit onderzoek. Daarom vind ik dat Jan mee moet doen. Zelfs als dat het risico meebrengt dat er misschien een ver familielid uitkomt als dader. De zoon van Jan was in het jaar dat Marianne werd vermoord 14 jaar oud en ging nauwelijks nog op stap. Maar als hij mocht dan ging de jongen naar Paradiso in Kollum. Daar ging de jeugd uit de buurt meestal naar toe. Jan: ik weet 100% zeker dat mijn zoon niet de dader is. Maar wat als je die zekerheid niet hebt... Jan zwijgt, verzinkt even in gedachten maar zegt dan resoluut: Ook al zul je als vader in een ethisch dilemma verkeren, de moordenaar moet gevonden worden! Als dit de laatste kans is om hem te vinden, dan moeten we die grijpen. Laten we met z n allen aan dit onderzoek meewerken, hoe moeilijk die beslissing soms ook is!

5 zoon kleinzoon Spoor en DNA schoondochter kleindochter vader zoon kleinzoon neven moeder schoondochter kleindochter dochter kleinzoon schoonzoon kleindochter Bij het grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek wordt eerst gekeken naar het deel van het DNA dat alleen bij mannen voorkomt en niet bij vrouwen. Dit heet het Y-chromosomale DNA. Dit DNA gaat in principe onveranderd over van vader op zoon. Hierdoor hebben alle mannen in dezelfde mannelijke lijn hetzelfde Y-chromosomale DNA-profiel. Ook als er vele generaties tussen liggen. Een man heeft zo bijvoorbeeld hetzelfde Y-chromosomale DNA-profiel als zijn overgrootvader. In de afbeelding zijn de mannen met hetzelfde Y-chromosomale DNAprofiel in groen aangeven: de vader, zijn twee zoons en twee van de drie kleinzoons. De derde kleinzoon heeft een ander Y-chromosomaal DNA-profiel. Hij is namelijk een kind van de dochter van de vader en heeft daardoor een andere mannelijke lijn. > DNA > DNA > In De > Van > Om > Bij DNA in het kort DNA-profiel en het Y-chromosomale DNA-profiel is de afkorting van het Engelse Deoxyribo Nucleic Acid, in het Nederlands desoxyribonucleïnezuur. is de chemische stof waarop de erfelijke eigenschappen staan die ouders aan hun kinderen doorgeven. bijna elke cel van het lichaam zit DNA. erfelijke informatie op het DNA bepaalt de lichamelijke eigenschappen, zoals de kleur van de ogen en de huid. biologische sporen (zoals bloed, sperma en speeksel) die zijn gevonden na een misdrijf worden DNA-profielen gemaakt. een DNA-profiel te maken onderzoekt het laboratorium vijftien plaatsen op het DNA. Deze plaatsen verschillen in lengte van persoon tot persoon. Daardoor is een DNA-profiel altijd heel erg zeldzaam. DNA-profielen van mensen die familie van elkaar zijn verschillen, maar lijken meer op elkaar dan die van mensen die geen familie van elkaar zijn. Eeneiige tweelingen hebben hetzelfde DNA-profiel. het grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek worden eerst de Y-chromosomale DNA-profielen van de deelnemende mannen vergeleken met het Y-chromosomale DNA-profiel van de dader. Alleen van die mannen die hetzelfde Y-chromosomale DNA-profiel hebben als dat van de dader, wordt ook een DNA-profiel gemaakt. Hiermee kunnen de DNA-deskundigen nog nauwkeuriger zien of mensen verwanten van elkaar kunnen zijn. ketens van bouwstenen

6 ? Vragen? Is meewerken verplicht? Meewerken is zeer gewenst, maar niet verplicht. De man - nen die zijn uitgekozen voor het onderzoek zijn geen verdachten in deze zaak. Zij zijn daarom ook niet verplicht om aan dit onderzoek mee te doen. Alleen als zij schriftelijke toestemming geven, wordt DNA bij hen afgenomen. Hoe nemen ze het DNA af? Om DNA af te nemen, haalt een medewerker van de politie een paar keer een borsteltje langs de binnenkant van de wangen. Dit doet geen pijn. Voor de zekerheid en voor eventuele controle worden hiervoor twee borsteltjes gebruikt. De twee borsteltjes en het door de deelnemer getekende formulier hebben een unieke code. Op deze manier is het afgenomen DNA en het hiervan gemaakte DNA-profiel altijd gekoppeld aan de juiste persoon. Worden DNA en DNA-profiel bewaard? Het afgenomen DNA en de hiervan gemaakte DNAprofielen van de deelnemers aan dit onderzoek worden niet bewaard. Na het onderzoek wordt al het verzamelde materiaal en de hieruit verkregen informatie vernietigd. Wie mogen meedoen aan het onderzoek? Mannen die in het jaar van de moord (1999) tussen de 16 en 60 jaar waren. Deze mannen zijn dus nu tussen de 29 en 73 jaar. Wat gebeurt er als uit het DNA-onderzoek blijkt dat je familie van de dader kan zijn? In dat geval zal de politie verder uitzoeken of dit ook echt zo is. Bekijk ook de website Wat gebeurt er met het DNA? Het afgenomen DNA wordt alleen gebruikt om hiervan een DNA-profiel te maken. Dit gebeurt op het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Dit laboratorium in Den Haag is gespecialiseerd in DNA-onderzoek bij misdrijven. Des kundigen van het NFI vergelijken de profielen van de deelnemende mannen met dat van de dader. Zo kunnen zij zien of iemand familie van de dader kan zijn. Waarvoor worden de DNA-profielen gebruikt? De DNA-profielen van de uitgekozen mannen worden alleen gebruikt voor dit DNAverwantschapsonderzoek. De profielen worden niet gebruikt bij het onderzoek naar andere misdrijven of overtredingen. De profielen worden ook niet opgenomen of vergeleken met de profielen in een DNA-databank. Dit is bij de wet verboden. Als iemands broer meedoet, hoeft hij dan zelf niet meer mee te doen? Dat beide broers meedoen is belangrijk. Hoe meer mensen er meewerken, hoe beter. Als twee broers meedoen kan dat extra informatie opleveren. Kan het ook zo zijn dat iemand een ander stuurt? Nee, dat kan niet. De uitgenodigde mannen moeten zélf komen en kunnen niet een ander sturen. Zij moeten daarom ook een identiteitsbewijs zoals een paspoort of rijbewijs meenemen. Welke informatie geeft een DNA-profiel? Een DNA-profiel zegt alleen of mensen familie van elkaar kunnen zijn. Informatie over bijvoorbeeld ziektes of levensverwachting is niet uit een DNA-profiel te halen.?

7 Wanneer begint het onderzoek? Het onderzoek start op 29 september Voor de afname is een periode van twee weken ingepland. Het zal waarschijnlijk een aantal maanden duren voordat de resultaten van het onder - zoek bekend zijn. Waar en wanneer wordt het DNA afgenomen? Op zeven afnameplaatsen in Zwaagwesteinde, Twijzelerheide, Kollumerzwaag, Westergeest, Kollum, Buitenpost en Twijzel zijn op afgesproken tijden deskundigen aan wezig om het DNA af te nemen. In een persoonlijke brief wordt beschreven waar en wanneer u verwacht wordt. File made by Venture for BestBrandsOfTheWorld - Logo s and typefaces 2 Voor mensen die niet meer in het gebied woonachtig zijn wordt gezorgd voor een geschikte alternatieve afnamelocatie. Arrondissementspakket Leeuwarden Zaailand 102 Postbus JA Leeuwarden Politie Fryslân Holstmeerweg 3A Postbus BB Leeuwarden Amsterdam-Amstelland Brabant Zuid-Oost Brabant-Noord Flevoland Fryslân Gelderland-Midden Gooi en Vechtstreek Groningen Haaglanden De foto s die in deze brochure zijn afgebeeld zijn constructies. Elke gelijkenis met bestaande personen berust op louter toeval. IJsselland Korps Landelijke Politiediensten Kennemerland Limburg-Zuid Midden en West Brabant Noord- en Oost-Gelderland

DNA-onderzoek bij veroordeelden

DNA-onderzoek bij veroordeelden Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.2.3 DNA-onderzoek bij veroordeelden algemene informatie bronnen ministerie van Veiligheid en Justitie: www.rijksoverheid.nl, januari 2011 brochure de wet DNA-onderzoek

Nadere informatie

naar sporen Forensisch expert worden

naar sporen Forensisch expert worden Speuren B naar sporen Forensisch expert worden 3. Vaststellen identiteit Deze les ga je je verdiepen in één specifiek forensisch onderzoeksgebied. Je wordt als het ware zelf een beetje forensisch expert.

Nadere informatie

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen luisteren naar een radiofragment van Goedemorgen Nederland en lezen een tekst uit dagblad Trouw over de bewijsvoering

Nadere informatie

De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden

De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden Inhoud Inleiding 2 DNA-onderzoek 2 De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden 3 Voor wie? 4 Waar? 6 De afname 7 Hoe lang blijven gegevens bewaard? 7 Voordelen 8 Bezwaar

Nadere informatie

Het DNA-profiel HOOFDSTUK 6. De berekende frequentie van voorkomen van DNA-profielen van tien of meer loci is altijd kleiner dan één op één miljard.

Het DNA-profiel HOOFDSTUK 6. De berekende frequentie van voorkomen van DNA-profielen van tien of meer loci is altijd kleiner dan één op één miljard. Het DNA-profiel HOOFDSTUK 6 De berekende frequentie van voorkomen van DNA-profielen van tien of meer loci is altijd kleiner dan één op één miljard. 135 136 13 Inhoudsopgave DNA 139 Elke cel hetzelfde DNA

Nadere informatie

De Minister van Justitie

De Minister van Justitie = POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN De Minister van Justitie DATUM

Nadere informatie

De Minister van Justitie

De Minister van Justitie POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN De Minister van Justitie DATUM 18

Nadere informatie

Vaststellen van de identiteit van een Nomen Nescio

Vaststellen van de identiteit van een Nomen Nescio Vaststellen van de identiteit van een Nomen Nescio Laatste kans op identificatie Als het graf van een onbekende (Nomen Nescio, of NN er) wordt geruimd, dan is dit de laatste kans om de identiteit vast

Nadere informatie

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Inhoud Inleiding 3 Een verzoek om erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting 3 Wachten op de uitslag 3 Kosten 4 Het doel van

Nadere informatie

Informatie over Exoom sequencing

Informatie over Exoom sequencing Informatie over Exoom sequencing Exoom sequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over dit onderzoek. De volgende onderwerpen komen aan bod: Om de

Nadere informatie

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief Dialogen voor conceptcartoons Verband genotype/fenotype, dominant/recessief 1 Is dit ons kind? (Zie conceptcartoon Horst Wolter op deze site.) Leermoeilijkheid (misconcept): Uiterlijke eigenschappen weerspiegelen

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar

Als je ouders uit elkaar Als je ouders uit elkaar gaan Je ouders gaan Als je ouders uit elkaar gaan, moeten er moeilijke beslissingen worden genomen. Want bij wie ga jij dan wonen? En hoe vaak zie je dan je vader of moeder nog?

Nadere informatie

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Als je ouders uit elkaar gaan is dat heel ingrijpend. Vaak verandert er nogal wat in je leven. Een rechter wil hierover met je praten tijdens een kinderverhoor.

Nadere informatie

Lief Dagboek, 11 augustus Harry kwam opeens opdagen en ik liet hem het eiland zien. Hij is zo lief en begripvol. Ik kon het niet helpen en

Lief Dagboek, 11 augustus Harry kwam opeens opdagen en ik liet hem het eiland zien. Hij is zo lief en begripvol. Ik kon het niet helpen en Wie van de drie? Introductie De twintigjarige Sophie weet niet wie haar vader is. Het enige dat ze over haar vader weet, is dat het een zomerliefde van haar moeder Donna was en dat hij weg was voordat

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing Exoomsequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over dit onderzoek. De volgende onderwerpen komen aan bod:

Nadere informatie

11 mei Onderzoek: Privacy vs opsporing

11 mei Onderzoek: Privacy vs opsporing 11 mei 2015 Onderzoek: Privacy vs opsporing Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Als je ouders uit elkaar gaan is dat heel ingrijpend. Vaak verandert er nogal wat in je leven. Een rechter wil hierover met je praten tijdens een kinderverhoor.

Nadere informatie

EDERLA DSFORE SISCHIN TITUUT

EDERLA DSFORE SISCHIN TITUUT EDERL DSFORE SISHIN IUU De Essenties van forensisch DN-onderzoek 5 Het DN-profiel 2006 Nederlands Forensisch Instituut lle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Groningen. Samenhang. Samenwerking. Operationele prestaties. Kwaliteit

Groningen. Samenhang. Samenwerking. Operationele prestaties. Kwaliteit Groningen De Inspectie constateert dat de veiligheidsregio Groningen de samenhang tussen de opgestelde plannen, de samenwerking met de gemeenten, de internationale samenwerking en de kwaliteitszorg in

Nadere informatie

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. 5 Het DNA-profiel

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. 5 Het DNA-profiel EDERL DSFORE SISHIN IUU De Essenties van forensisch DN-onderzoek 5 Het DN-profiel 2007 Nederlands Forensisch Instituut lle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Uw kind is drager van sikkelcel Wat moet u weten?

Uw kind is drager van sikkelcel Wat moet u weten? Uw kind is van sikkelcel Wat moet u weten? Uw kind is van sikkelcel. Wat moet u hierover weten? Dat leest u in deze folder. Heeft u daarna nog vragen? Ga dan naar uw huisarts. Uw kind is van sikkelcel.

Nadere informatie

Zijn wij familie? DNA verwantschapsonderzoek

Zijn wij familie? DNA verwantschapsonderzoek Zijn wij familie? DNA verwantschapsonderzoek 2 Als er twijfels bestaan over biologisch vaderschap of andere familierelaties, dan kan een DNA test hierover uitsluitsel bieden. Deze testen worden door het

Nadere informatie

Figuur 1. Foto van de gevonden jas.

Figuur 1. Foto van de gevonden jas. Stille getuigen Introductie In het practicum Puzzelen met pieken heb je kennis gemaakt met verschillende forensische technieken tijdens het oplossen van een overval. In deze les ga je aan de slag met een

Nadere informatie

Vrouwen 8 Registratie Totaal. bijvoorbeeld. tijdstip toch. In de maand. januari zijn. Helaas is er wachtlijst.

Vrouwen 8 Registratie Totaal. bijvoorbeeld. tijdstip toch. In de maand. januari zijn. Helaas is er wachtlijst. Maandelijkse rapportage cijfers slachtoffers mensenhandel Maand: januari Deze rapportage beschrijft het aantal aangemelde (vermoedelijke) slachtoffers van mensenhandel bij CoMensha van januari tot en met

Nadere informatie

Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA

Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA Julius Centrum UMC Utrecht Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Je gaat deelnemen aan een van de behandelingen bij Centrum Jeugd van GGz Breburg. De behandelaren

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 16950 2500 BZ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 16950 2500 BZ Den Haag www.nctv.nl

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB09-024 31 maart 2009 9.30 uur Veiligheidsgevoel maakt pas op de plaats Aantal slachtoffers veel voorkomende criminaliteit verder gedaald Gevoel van veiligheid

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Erfelijkheid NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de mitochondriële

Nadere informatie

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Raad voor de Kinderbescherming Ministerie van Veiligheid en Justitie Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf So-Cool volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we

Nadere informatie

Nationale Nederlanden Paspoort. Informatieboekje bevolkingsonderzoek naar borstkanker

Nationale Nederlanden Paspoort. Informatieboekje bevolkingsonderzoek naar borstkanker Nationale Nederlanden Paspoort Informatieboekje bevolkingsonderzoek naar borstkanker Zorgbelang Gelderland, november 2010 Teksten of delen van teksten uit deze uitgave mogen, na verkregen toestemming van

Nadere informatie

Ook al heb je geen klachten, willen we graag dat je de vragenlijst invult.

Ook al heb je geen klachten, willen we graag dat je de vragenlijst invult. oktober 2013 Beste jongere, Tussen maart 2012 en maart 2013 ben je in het ziekenhuis geweest na het breken van je arm, sleutelbeen of been. Wij willen jou vragen mee te doen aan een onderzoek naar de gevolgen

Nadere informatie

Onze vlag voor #vaatstra

Onze vlag voor #vaatstra Onze vlag voor #vaatstra http://pic.twitter.com/jmtkwrah andries #teamgabber @_sappie_ 17 Arrestatie van moordenaar Marianne Vaatstra in Oudwoude Wouter Jong 17.1 Inleiding In de nacht na Koninginnedag

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

2 Leg uit hoe de verschillende subtypes van Chlamydia trachomatis zijn ontstaan. Beschrijf de rol van antibioticagebruik hierin.

2 Leg uit hoe de verschillende subtypes van Chlamydia trachomatis zijn ontstaan. Beschrijf de rol van antibioticagebruik hierin. Examentrainer Vragen Nieuwe DNA-test voor chlamydia Chlamydia is de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoening (soa) en kan onder meer leiden tot onvruchtbaarheid. In Nederland worden jaarlijks

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid Exoomsequencing is een techniek voor erfelijkheidsonderzoek, die kan worden gebruikt om de oorzaak van erfelijke slechthorendheid

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP)

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Hallo, ik ben Joep. Dit zijn mijn zusje Mieke en mijn vader en moeder Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Boekje met informatie voor jonge mensen Je hebt net te horen gekregen dat je FAP hebt. Of misschien

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Aangifte doen En dan?

Aangifte doen En dan? www.politie.nl/slachtoffer Aangifte doen En dan? 17035-1 Informatie voor slachtoffers van een misdrijf 1 Bent u slachtoffer van een misdrijf? Is er bijvoorbeeld bij u ingebroken? Of heeft iemand u mishandeld?

Nadere informatie

Het Rouwende Kind. een handvat voor de volwassene

Het Rouwende Kind. een handvat voor de volwassene Het Rouwende Kind een handvat voor de volwassene Het Rouwende Kind een handvat voor de volwassene Nina José Verhoeven Elk kind dat oud genoeg is om van iemand te houden, is oud genoeg om te rouwen. Alan

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

waarneembare persoonskenmerken van het onbekende slachtoffer en de regeling van enige andere voorwerpen

waarneembare persoonskenmerken van het onbekende slachtoffer en de regeling van enige andere voorwerpen Aan de minister van Justitie Dr. E.M.H. Hirsch Ballin Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG datum 17 december 2008 van Kabinet & Communicatie doorkiesnummer 070-361 9721 e-mail Voorlichting@rechtspraak.nl onderwerp

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 3 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 4 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Hoe

Nadere informatie

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt.

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt. Hallo, Door deze vragenlijst in te vullen help je mee aan een onderzoek naar het leefklimaat op jouw groep. Hierbij gaat het om wat jij vindt van de ondersteuning van de medewerkers, de sfeer en wat je

Nadere informatie

Erfelijke borst-, eierstoken eileiderkanker

Erfelijke borst-, eierstoken eileiderkanker Erfelijke borst-, eierstoken eileiderkanker informatie voor patiënten 2 Erfelijke borst-, eierstoken eileiderkanker deze brochure is bedoeld voor wie meer wil weten over erfelijkheid bij borst-, eierstok-

Nadere informatie

over Darwin en genomics

over Darwin en genomics C C. Veranderingen in DNA Je gaat nu zelf onderzoek doen op basis van gegevens van het Forensisch Laboratorium voor DNA Onderzoek. Prof. dr. Peter de Knijff, die als geneticus bij dat laboratorium werkt,

Nadere informatie

Leerstraf Tools4U. Informatie voor jongeren

Leerstraf Tools4U. Informatie voor jongeren Leerstraf Tools4U Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf Tools4U volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze brochure? 4 > Waarom

Nadere informatie

Kennislink.nl. Reizende criminelen langer uit handen van de politie. Slechts kwart van misdrijven opgehelderd

Kennislink.nl. Reizende criminelen langer uit handen van de politie. Slechts kwart van misdrijven opgehelderd Kennislink.nl Discussieer mee: Allemaal de beste van de klas?! Onderwerpen Publicaties Over Kennislink Nieuwsbrief Zoek Leven, Aarde & Heelal Gezondheid, Hersenen & Gedrag Mens & Maatschappij Energie &

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Complexe DNA-profielen

Complexe DNA-profielen Complexe DNA-profielen Inleiding Bij een DNA-onderzoek worden DNA-profielen bepaald en met elkaar vergeleken. Bij forensisch DNA-onderzoek wordt bijvoorbeeld een DNA-profiel van een verdachte vergeleken

Nadere informatie

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. Samenvatting interpretatie DNA-bewijs

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. Samenvatting interpretatie DNA-bewijs EDERLA DSFORE SISCHIN TITUUT De Essenties van forensisch DNA-onderzoek Samenvatting interpretatie DNA-bewijs 2007 Nederlands Forensisch Instituut Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder Jezus zoekt ruzie Inleiding Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader,

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

Woningovervallen in Nederland januari t/m juli 2009*

Woningovervallen in Nederland januari t/m juli 2009* Woningovervallen in Nederland januari t/m juli 2009* Nr. Politiekorps Plaatsnaam Slachtoffer(s) Verdachte(n)/dader(s) Geweld 1 Amsterdam-Amstelland Amsterdam gezin 4 verdachten, onder wie 1 vrouw bedreigd

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Informatie voor nabestaanden Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Inhoud Gerechtelijke sectie 4 Beslissing tot sectie 4 Het onderzoek bij een sectie 5 Resultaten van een sectie

Nadere informatie

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd 53 9 Vader Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd heeft. P Ik begin steeds beter te begrijpen dat het heel bijzonder is dat ik een kind van God, mijn

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie van 2015, directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. ;

Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie van 2015, directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. ; -` Besluit van houdende wijziging van het Besluit DNA-onderzoek in strafzaken Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie van 2015, directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. ; Gelet

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-030 23 april 2010 9.30 uur Aantal slachtoffers criminaliteit stabiel, meer vandalisme Aantal ondervonden delicten stijgt door meer vandalisme Aantal

Nadere informatie

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Raad voor de Kinderbescherming Ministerie van Veiligheid en Justitie Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf So-Cool volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Informatie voor nabestaanden Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Inhoud Gerechtelijke sectie 4 Beslissing tot sectie 4 Het onderzoek bij een sectie 5 Resultaten van een sectie

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 22. Een huis zoeken Wat leert u in deze les? Praten over uw huis Informatie over het vinden van een nieuwe woning Praten over wat afgelopen is Veel succes!

Nadere informatie

AUTOPSIE in de Universitaire Ziekenhuizen Leuven

AUTOPSIE in de Universitaire Ziekenhuizen Leuven U N I V E R S I T A I R E Z I E K E N H U I Z E N L E U V E N AUTOPSIE in de Universitaire Ziekenhuizen Leuven Informatie over het onderzoek van het gerecht bij een onverwacht overlijden maart 1999 1 VOORWOORD

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren Leerstraf TACt Individueel Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf TACt Individueel volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

DNA-verwantschapsonderzoek in de strafrechtpraktijk

DNA-verwantschapsonderzoek in de strafrechtpraktijk Drs. A.J. Meulenbroek, dr. K. Slooten, mr. D.J.C. Aben, drs. C. van Kooten en dr. A.J. Kal* DNA-verwantschapsonderzoek in de strafrechtpraktijk Op 1 april 2012 is nieuwe DNA-wetgeving in het strafrecht

Nadere informatie

Bevriend met Bram of met een autist

Bevriend met Bram of met een autist Bevriend met Bram of met een autist Eerste druk, januari 2010 2010 Nanno Ymus isbn: 978-90-484-0990-7 nur: 283 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl De namen, plaatsen en gebeurtenissen

Nadere informatie

Maria, de moeder van Jezus

Maria, de moeder van Jezus Maria, de moeder van Jezus Kerstoverdenking Rotary 2014 1. Maria in de kerkgeschiedenis 2. Maria in de Bijbel 3. Boodschap 1. Wees gegroet Wees gegroet Maria, vol van genade. De Heer is met u. Gij zijt

Nadere informatie

Borstkanker en Erfelijkheid

Borstkanker en Erfelijkheid Borstkanker en Erfelijkheid Algemeen In Nederland wordt per ar bij ongeveer 10.000 vrouwen borstkanker vastgesteld. Het is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen: in Nederland krijgt 1 op de

Nadere informatie

Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing

Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing 2 Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing Algemene informatie Exoom Sequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over

Nadere informatie

Alles over het wijzigen van de huurovereenkomst

Alles over het wijzigen van de huurovereenkomst Alles over het wijzigen van de huurovereenkomst In een leven kan veel veranderen. U kunt gaan samenwonen of trouwen, maar uw relatie kan ook eindigen of uw partner kan komen te overlijden. Bij al deze

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting

Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Inhoud Inleiding Een verzoek om erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting 1 Wachten op de uitslag 2 Het doel van erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting

Nadere informatie

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. 8 Interpretatie van DNA-bewijs III

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. 8 Interpretatie van DNA-bewijs III EDERLA DSFORE SISCHIN TITUUT De Essenties van forensisch DNA-onderzoek 8 Interpretatie van DNA-bewijs III de context van de berekende frequentie 2007 Nederlands Forensisch Instituut Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

ONDERZOEK ALI HUSSEIN HASSAN

ONDERZOEK ALI HUSSEIN HASSAN ONDERZOEK ALI HUSSEIN HASSAN Justitie heeft in het onderzoek naar de onopgeloste moord op Marianne Vaatstra een verkeerde verdachte opgepakt en daarmee de mogelijke dader laten lopen, stelt actualiteitenprogramma

Nadere informatie

Leerlinghandleiding. Afsluitende module. Wie van de drie?

Leerlinghandleiding. Afsluitende module. Wie van de drie? Leerlinghandleiding Afsluitende module Wie van de drie? Ontwikkeld door het Forensic Genomics Consortium Netherlands in samenwerking met Its Academy Tekst Gerrianne Koeman - van der Velde, Dianne Hamerpagt,

Nadere informatie

Erfelijkheid van de ziekte van Huntington

Erfelijkheid van de ziekte van Huntington Erfelijkheid van de ziekte van Huntington In de kern van iedere cel van het menselijk lichaam is uniek erfelijk materiaal opgeslagen. Dit erfelijk materiaal wordt ook wel DNA (Desoxyribonucleïnezuur) genoemd.

Nadere informatie

De laatste wens van Moek

De laatste wens van Moek De laatste wens van Moek 1 2 Albert Heringa DE LAATSTE WENS VAN MOEK Ich bin zu sterben bereit UITGEVERIJ DE BROUWERIJ 2013 uitgeverij de brouwerij maassluis 3 De titel van dit boek is ontleend aan de

Nadere informatie

Conflict en aangifte. module 3. Sport, dienstverlening en veiligheid

Conflict en aangifte. module 3. Sport, dienstverlening en veiligheid Conflict en aangifte module 3 INHOUDSOPGAVE INLEIDING...3 AANGIFTE DOEN...4 Hoe kan een aangifte worden gedaan?... 4 Wat gebeurt er met de aangifte?... 4 AMBTSHALVE VERVOLGBARE DELICTEN EN KLACHTDELICTEN...6

Nadere informatie

DNA onderzoek naar NN-lijken

DNA onderzoek naar NN-lijken DNA >> DNA onderzoek naar NN-lijken Met de inmiddels sterk verbeterde DNA-techniek is de identiteit van reeds lang begraven onbekende doden vast te stellen. Daarom is het zaak oude vermissingen die niet

Nadere informatie

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Uitgave Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postadres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Informatie Voor informatie en vragen

Nadere informatie

Wat is diabetes? Informatiebrochure. Wat is diabetes? Items:

Wat is diabetes? Informatiebrochure. Wat is diabetes? Items: I Informatiebrochure Wat is diabetes? Items: Diabetes type 1 Afweersysteem Vingerprikken Insuline injecteren Diabetes type 2 Andere vormen Wat is diabetes? Eilandjes van Langerhans in de Alvleesklier Er

Nadere informatie

Sociale media, DNA van de opsporing

Sociale media, DNA van de opsporing Sociale media, DNA van de opsporing Voor het eerste event van seizoen 2013/2014 zijn we te gast bij OMspaces aan de Herengracht, een mooie plek midden in de stad waar het Openbaar Ministerie verschillende

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Proefpersoneninformatie ten behoeve van het verzamelen van extra beenmerg voor wetenschappelijk onderzoek bij patiënten met leukemie en MDS 06 januari 2014 Geachte heer, mevrouw, Uw behandelende arts heeft

Nadere informatie

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Inhoud Inleiding 2 Een verzoek om erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting 2 Wachten op de uitslag 2 Het doel van erfelijkheidsonderzoek

Nadere informatie

Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening

Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening Wat zijn uw ervaringen? Informatie voor mantelzorgers Wat houdt het onderzoek in? Er kan nog veel verbeteren

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

1. Liedje Welkom welkom http://www.youtube.com/watch?v=t5ajdsxwmhu 2. Liedje: Jij mag er zijn.

1. Liedje Welkom welkom http://www.youtube.com/watch?v=t5ajdsxwmhu 2. Liedje: Jij mag er zijn. NIEUWSBRIEF 2 Oktober 2013-20142014 Geachte Ouders/verzorgers, De eerste 9 weken zitten erop. De leerlingen en leerkrachten hebben hard gewerkt. Met z n allen hebben we goed ons best gedaan op de leervakken,

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie

Algemene aspecten van erfelijkheid. Waarom is kennis over erfelijke aspecten van een ziekte belangrijk? Wanneer erfelijkheidsadvies/onderzoek?

Algemene aspecten van erfelijkheid. Waarom is kennis over erfelijke aspecten van een ziekte belangrijk? Wanneer erfelijkheidsadvies/onderzoek? Erfelijke nierziekten: algemene aspecten van erfelijkheid, overerving en erfelijkheidsadvies Nine Knoers Klinisch Geneticus Commissie Erfelijke Nierziekten NVN 4 november 2006 HUMAN GENETICS NIJMEGEN Inhoud

Nadere informatie

Informatiebrief voor ouders GODIVA studie: Pilot Longitudinale Profielen

Informatiebrief voor ouders GODIVA studie: Pilot Longitudinale Profielen Informatiebrief voor ouders GODIVA studie: Pilot Longitudinale Profielen Titel van het onderzoek Het beoordelen van de grof motorische ontwikkeling met de Alberta Infant Motor Scale (AIMS) in de tijd gemeten

Nadere informatie

Oudervragenlijst 2013-2014

Oudervragenlijst 2013-2014 Oudervragenlijst 2013-2014 ICBS De Trimaran Marsdiepstraat 278 1784 AW Den Helder Uitleg voor het beantwoorden van de vragenlijst 2013-2014 Eens in de vier jaar houden alle Sarkonscholen onder de ouders

Nadere informatie

Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie?

Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie? Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie? Verzekeren en erfelijkheid 1 Heb je een aanleg voor kanker? Dan kunnen sommige familieleden de aanleg voor de ziekte ook hebben. Het is belangrijk

Nadere informatie

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. 3 Morfologisch en DNA-onderzoek van haren

De Essenties van forensisch DNA-onderzoek. 3 Morfologisch en DNA-onderzoek van haren EDERLA DSFORE SISCHIN TITUUT De Essenties van forensisch DNA-onderzoek 3 Morfologisch en DNA-onderzoek van haren 2007 Nederlands Forensisch Instituut Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag

Nadere informatie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie EIGEN BLOED Ik zie het koppie al, zegt de huisarts tegen de dertienjarige Henny Paniek Ze kwam bij hem vanwege buikpijn Dan gaat alles razendsnel Met een ambulance wordt Henny naar het ziekenhuis gebracht

Nadere informatie