PurSang. Van Bommel. Van familietraditie naar innovatie. Rinnooy Kan aan het woord Beleggingsvisie 2012 Hans Biesheuvel over mkb

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PurSang. Van Bommel. Van familietraditie naar innovatie. Rinnooy Kan aan het woord Beleggingsvisie 2012 Hans Biesheuvel over mkb"

Transcriptie

1 PurSang Magazine van Van Lanschot Bankiers Rinnooy Kan aan het woord Beleggingsvisie 2012 Hans Biesheuvel over mkb Van Bommel Van familietraditie naar innovatie

2 Safari in Afrika? Bij Jambo Safari Club zijn de mogelijkheden eindeloos! jambo.nl TEL: KENIA T A N Z A N I A O E G A N D A SEYCHELLEN MAURITIUS M A D A G A S K A R MOZAMBIQUE Z A M B I A B O T S W A N A N A M I B I Ë ZUID-AFRIKA D Afrika specialist! priv reizen geheel conform uw eigen wensen

3 EvEry rolex is made for greatness. the day-date, introduced in 1956, was the first watch to display the date, as well as the day in its EntirEty. a powerful ExprEssion of ElEgancE and style, its classic design quickly became a favourite among world leaders. the day-date

4 Het neveneffect van de Jaguar XJ: overtuigend charisma. Rijden in een Jaguar XJ maakt wat los. De charismatische aanwezigheid van de saloon dwingt de aandacht af met gedurfde lijnen die zorgen voor een natuurlijk overwicht. Sluit een moment uw ogen en stel u zelf voor, genietend in het zachtgelooide leder. Boven u het glazen panoramadak. Voor u een virtueel instrumentarium en een dashboard met high definition touch screen. Badend in futuristisch, fosfor blauw licht, waarin het weelderig hout bijzonder fraai uitkomt. Voelt u het? Het design van de Jaguar XJ, gecombineerd met krachtige prestaties zorgen voor een overtuigende beleving: vol charisma en overrompelend aangenaam.» Ervaar het neveneffect van de Jaguar XJ bij uw regionaal Jaguar centrum en op GEMIDDELD BRANDSTOFVERBRUIK VARIEERT VAN 7,0 L/100 KM TOT 12,1 L/100 KM. GEMIDDELDE CO 2 -UITSTOOT VARIEERT VAN 184 G/KM TOT 289 G/KM. 3 JAAR FABRIEKSGARANTIE zonder KILOMETERBEPERKING. CONSUMENTENPRIJS VANAF ,- INCL. BTW EN BPM. PRIJS- EN SPECIFICATIEWIJzIGINGEN VOORBEHOUDEN.

5 VOORWOORD PurSang Mark Buitenhuis Voorzitter directie Private & Business Banking jaar ondernemend Van Lanschot bestaat dit jaar 275 jaar. In dat kader ontmoet onze bestuursvoorzitter Floris Deckers de achtste en negende generatie van de schoenenfabrikant Van Bommel. Hij praat met hen over ondernemen en innoveren, het spanningsveld tussen klassiek en modern, de opvolging van vader op zoon en de achtergronden van het succes van dit 278-jarig familiebedrijf. De heer Rinnooy Kan, kroonlid en voorzitter van de Nederlandse Sociaal-Economische Raad, vertelt met bezieling over goede doelen, duurzaamheid en de toekomst van Europa. Over het onderscheidend vermogen van ondernemers gaat het interview met de heer Biesheuvel, voorzitter van MKB-Nederland. Hij onderstreept het belang van midden- en kleinbedrijven voor de Nederlandse economie en de bijzondere rol daarin van familiebedrijven. De conclusies uit de onlangs verschenen Familiebedrijven Barometer, waarin de actuele stemming van meer dan 250 ondernemers van Nederlandse familiebedrijven ten aanzien van de huidige conjunctuur werd gepeild, komen in deze editie ook aan bod. Dit eerste nummer van 2012 staat ook in het teken van terugblikken en vooruitkijken. De financiële markten blijven volop in beweging. Deze turbulentie hebben wij in de afgelopen 275 jaar vaker gezien en ook dat hoort bij ondernemen. Vanuit die lange ervaring zullen wij u in de toekomst met eenzelfde toewijding blijven begeleiden. Mark Buitenhuis

6 PurSang is het relatiemagazine van Van Lanschot Bankiers en verschijnt periodiek. U kunt PurSang ook online bekijken op Uw mening telt Uw mening is cruciaal voor ons. Daarom zijn wij benieuwd naar uw reactie op PurSang en nodigen u van harte uit om uw opinie kenbaar te maken. U kunt uw reactie mailen naar Adreswijziging/afmelden Indien uw adres is gewijzigd of u geen prijs meer stelt op het ontvangen van PurSang, kunt u dit doorgeven aan uw contactpersoon. ISSN: Jaargang 4, nummer 1 Januari 2012 Young ones Juwelenlijn van Debora Leeser 16 Europa SER-voorzitter Rinnooy Kan 10 Van Lanschot Bankiers T.a.v. Redactie PurSang Postbus HC s-hertogenbosch Internet: Hoofdredactie: Jeroen Rovers, Rowena van Limpt Eindredactie: Bram Donkers (Barnyard Publishers) Redactie: Hans Schmitz, John Smulders, Lucien Claessens, Regina van Hoof, Mark Rab, Harm Theuns Uitgever: Dirk Jasper Coördinatie: Hans Felix Art director: Frans Mooren Redactiestaf: Egbert Jan Riethof Studio: Marcel Boshuizen, Peter Schlumpf, Maarten Uilenbroek, Jethro Jefferson Basisvormgeving: Mountain Design Deze uitgave is milieuvriendelijk en CO2-neutraal geproduceerd, gebruikmakend van 100% plantaardige inkten en FSC-papier. 45 jaar Vermogensbeheer Steile leercurve 18 Beleggingsstrategie Visie Drukwerk: Daneels Grafische Groep CO2-neutraal verstuurd met Leolux In crisistijd moet je aanvallen 40

7 INHOUDSOPGAVE PurSang Coverstory: Van Bommel Spannend jongensboek 22 In de digitale versie van PurSang vindt u aanvullend video- en beeldmateriaal over Van Bommel. Zie En verder: Bergschenhoek Wereld aan luchtstromen 48 8 Beleggen in 2011 en Wintertafereel 14 Terugblik op Column: innovatie bij familiebedrijven 32 Verantwoord ondernemen 34 Beleggingsfondsen in 2012 Nieuwe mkb-voorzitter Ondernemersgeluid Innovatie in wijn 43 Lifestyle 44 Ronde tafel over goede doelen 50 Obligatievisie Bestemming s-hertogenbosch 56 Blik op vastgoed Smaak en gezondheid Innovatie bij Scelta Aandelen: van VOC tot nu 62 Financiële planning 65 Mindstyle 66 Slotwoord Floris Deckers 67 Aanbevolen

8 8 PurSang IN THE PICTURE

9 IN THE PICTURE PurSang Beleggen Terugblik 2011 en Visie 2012 Het jaar 2011 zal de geschiedenis ingaan als het jaar van de Arabische Lente, het einde van Bin Laden, de aanslagen in Noorwegen, het huwelijk tussen prins William en Kate Middleton, Griekenland, Berlusconi en van Occupy Wall Street. Ook op de beurzen was het een roerig jaar. PurSang blikt terug én vooruit. Geen twijfel mogelijk: 2011 was grillig. Hoe verliep dit beleggingsjaar, welke keuzes maakte Van Lanschot en hoe pakten die uit? Lees er alles over in de Terugblik 2011 op pagina 14. Daarnaast is er in deze editie van PurSang uitgebreid aandacht voor onze Beleggingsvisie Hoofdeconoom Michel van der Stee geeft zijn verwachtingen weer vanaf pagina 28. Interessante beleggingsfondsen treft u aan op pagina 34. En op pagina 50 werpen we een blik op onze obligatiekeuze voor dit jaar. Ook vindt u op pagina 56 relevante informatie over vastgoed.

10 10 PurSang IN GESPREK MET CLIENT Aan tafel met SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan We hebben heel veel aan Europa te danken Alexander Rinnooy Kan is van veel markten thuis. Zijn invloed en betrokkenheid reiken ver. Zet hij zich ergens voor in, dan doet hij dat met volle overgave. Een bezield gesprek over goede doelen, akoestiek, duurzaamheid en de toekomst van Europa. Alexander Rinnooy Kan: Overheid moet succesvol cultureel ondernemerschap belonen, niet bestraffen Tekst: Annemarie van der Tuijn Fotografie: Jeroen Bouman Het curriculum vitae van Rinnooy Kan is even indrukwekkend als veelzijdig. Hij studeerde wiskunde en econometrie, promoveerde en was onder meer hoogleraar, rector magnificus, voorzitter van ondernemingsorganisatie VNO-NCW en bestuurslid bij ING, voordat hij in 2006 Herman Wijffels opvolgde als voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER). Die functie combineert hij met een aanzienlijk aantal nevenactiviteiten, waarbij direct een grote culturele en maatschappelijke betrokkenheid in het oog springt. Zo is hij voorzitter van het Goede Doelen Platform, een initiatief dat is gevoed door de regeringsplannen voor de legalisering van online kansspelen. Bedreigd Een potentieel drama, vindt Rinnooy Kan. De goede doelen in Nederland krijgen via de loterijen circa 600 miljoen binnen. Een al te grote populariteit van online kansspelen kan echter nadelig zijn voor de verkoop van loten en kan die geldstroom flink doen krimpen. Dat zou dramatische gevolgen hebben. Als voorbeeld noemt Rinnooy Kan het Prins Bernhard Cultuurfonds, waarvan hij eveneens voorzitter is. Dit fonds geeft jaarlijks 30 miljoen uit aan cultuur en natuur. Het leeuwendeel van dat bedrag komt binnen via een goededoelen loterij. Het fonds steunt grote projecten, maar geeft ook kleinere subsidies aan lokale initiatieven. Als dat straks aanzienlijk moeilijker wordt, hebben we in Nederland een probleem. Juist nu de cultuur door de bezuinigingen al zo bedreigd is, is dat het laatste wat de politiek zou moeten willen veroorzaken. Ik hoop dat ze zich dat realiseert. De bezuinigingen op kunst en cultuur gaan Rinnooy Kan aan het hart. Ja, het wegvallen van subsidies kan instellingen prikkelen om op zoek te gaan naar andere manieren om financieel gezien wat meer vet op de botten te krijgen. Maar Rinnooy Kan plaatst daar direct een kanttekening bij: De overheid moet succesvol cultureel ondernemerschap dan wel belonen en niet bestraffen. Mijn zorg is dat als een partij met succes privaat geld werft, eventuele subsidies verder worden teruggeschroefd. Dat is precies het verkeerde signaal. Je moet instellingen die erin slagen om buiten de overheid om gelden binnen te krijgen eerder meer dan minder steunen en ze hoe dan ook niet de dupe laten worden van hun welslagen. Ik hoop dat cultureel ondernemerschap op die manier een grote vlucht gaat nemen, zodat we een wellicht onherstelbare beschadiging van onze kunst en cultuur - in elk geval voor een deel - kunnen voorkomen. We moeten heel zuinig zijn op wat we hebben. Muzikaal dividend Het Concertgebouw in Amsterdam, waar Rinnooy Kan voorzitter van de Raad van Commissarissen is, heeft zich al vroegtijdig verdiept in nieuwe manieren van financiering. Het Rijk draagt niets bij en de financiële steun van de gemeente alleen is niet voldoende om het gebouw te onderhouden. Daarom heeft de N.V. Het Concertgebouw, samen met onder meer Van Lanschot Bankiers, gewerkt aan een bijzonder alternatief: voor het eerst sinds 1888 worden er weer aandelen uitgegeven. Rinnooy Kan: We hebben het fiscaal aantrekkelijk gemaakt door de aanschaf van een aandeel te combineren met een volledig aftrekbare gift. Daarnaast krijgen nieuwe en bestaande aandeelhouders een muzikaal dividend in de vorm van speciale concerten. Zo hopen we voldoende belangstellenden te vinden voor de duizend aandelen die we willen uitgeven. Het Concertgebouw is onvervangbaar en de akoestiek is een wonder. Ik houd enorm van muziek, maar een concert in dit gebouw is een wel heel bijzondere belevenis. >>

11 GESPREK PurSang

12 12 PurSang IN GESPREK MET CLIENT We hebben geen enkele reden om niet het vertrouwen in de euro uit te spreken Ik vind dat we het als land aan onszelf verplicht zijn om zoiets unieks in topconditie over te dragen aan de toekomst, zodat nieuwe generaties ervan kunnen blijven profiteren. Verantwoordelijke burgers Denken aan toekomstige generaties; Rinnooy Kan vindt het van wezenlijk belang in een tijd waarin we op steeds meer onderdelen van de planeet het einde van de voorraden in zicht krijgen. Kunnen we voorkomen dat de mensen na ons het met veel minder moeten doen? We zullen op de eerste plaats veel beter moeten hergebruiken en op zoek moeten blijven naar nieuwe mogelijkheden die minder beslag leggen op de schaarse voorraden, zegt hij stellig. De tweede grote opgave is dat consumenten zich op eigen initiatief als verantwoordelijke burgers van deze planeet gaan gedragen. Daartoe zou het op zijn minst mogelijk moeten zijn om het duurzaamheideffect in de prijzen van de goederen te verwerken. In dat opzicht betreur ik dat de kilometerheffing, waar een breed draagvlak en een knappe technologische oplossing voor was, toch weer in een hele diepe la is gelegd. Maar Rinnooy Kan ziet meer mogelijkheden. Het moet mogelijk zijn om huizen te beprijzen op ook hun energie-efficiëntie, bijvoorbeeld door de onroerendgoedbelasting voor een deel afhankelijk te laten zijn van deze efficiëntie. In het verlengde daarvan zou het een goede zaak zijn als banken gaan nadenken over hoe ze de extra investeringen die nodig zijn om een woning energieefficiënter te maken, kunnen meenemen in de hypotheekverstrekking. Daar zie ik een creatieve uitdaging, ook voor Van Lanschot. Uiteraard moet de overheid dan wel een aantal zaken mogelijk maken. Beetje wrang Rinnooy Kan is dikwijls gevraagd voor een politieke functie, maar die boot heeft hij totnogtoe heel gedecideerd afgehouden. Hij voelt zich prima thuis in de adviserende rol die hij nu bij de SER heeft, ook als het gaat om de problematiek in de eurozone. Samen met de sociale partners schreef hij een brief aan het kabinet waarin hij glashelder kiest voor Europa. We hebben heel veel aan Europa te danken, dat realiseren we ons niet altijd voldoende. Daarom moeten we, als het maar enigszins kan, de euro redden. Europa zal waarschijnlijk een enorme klap krijgen als we toch moeten besluiten om het euroakkoord en de muntunie op te heffen of dramatisch te reorganiseren. Daarom vind ik dat er onder de juiste voorwaarden steun voor de euro moet zijn. En ik denk dat we daarmee ook erkennen dat we in de toekomst moeten vermijden zo afhankelijk te zijn van de concurrentieproblemen in een van de eurolidstaten. Dat breekt ons nu enorm op. Zelfs Duitsland, dat toch wordt gezien als een veilige haven, krijgt op de kapitaalmarkt te maken met enige argwaan. Zorgelijk, vindt Rinnooy Kan, en ook een beetje wrang. Kijk je met enige afstand naar de euro, dan zie je een munt die het heel goed heeft gedaan. De euro heeft eraan bijgedragen dat de inflatie in de eurolanden laag is gebleven. Het is feitelijk een succesverhaal. Kijk je vervolgens naar de schuldpositie van de eurolanden samen en vergelijk je die met de VS en Japan, dan ziet het beeld er nog beter uit. We hebben dus geen enkele reden om niet het vertrouwen in de euro uit te spreken, maar toch begint de munt een bron van zwakheid te worden die de al aanwezige dreiging van een recessie versterkt. Dat is buitengewoon ironisch. Optimistischer Ondanks zijn zorgen over Europa is Rinnooy Kan wel wat optimistischer over de toekomst geworden, mede door de komst van Mario Monti als premier van Italië. Monti heeft een fantastische reputatie en ook de Italiaanse economie heeft goede aspecten. Zo is er veel ondernemerschap. Vanuit het perspectief van de kapitaalmarkt worden die goede zaken echter volledig vertroebeld door de grote zorgen die door Griekenland zijn gecreëerd. In die landen bestaat het beeld dat de prijs nu wordt betaald door de slachtoffers van het beleid in plaats van door de verantwoordelijken. We hebben in Nederland ook heus onze lastige momenten gehad. Maar gelukkig hebben we onze problemen in de meeste gevallen met een gezamenlijke inspanning kunnen oplossen, zonder het gevoel dat een deel van de bevolking disproportioneel moest bijdragen. Dat is de kracht van de overlegeconomie en die wens ik de Zuid-Europese landen toe. Ik hoop dat ook daar de rijen sluiten. Aandeel in de toekomst van Het Concertgebouw Ter gelegenheid van het 125-jarig jubileum geeft Het Concertgebouw aandelen uit. Via een fiscaal aftrekbare gift van ,- aan Het Concertgebouw Fonds verwerven jubileumaandeelhouders het voorrecht tot inschrijving op de Jubileumemissie. De gift kan de schenker spreiden over vijf jaar, waardoor deze geheel fiscaal aftrekbaar wordt. De schenking bedraagt 2.450,- per jaar. De schenker mag echter 125% van deze gift, dus 3.063,- jaarlijks aftrekken van zijn belastbaar inkomen, waardoor na verrekening van het fiscale voordeel het de schenker 857,- per jaar kost (bij 52% inkomstenbelasting). Aandeelhouders hebben recht op een aantrekkelijk muzikaal dividend. Van Lanschot is een van de partners van deze Jubileumemissie.

13 KUNSTCOLLECTIE VAN LANSCHOT PurSang Januarius (Het groot Hoff int graven Haegh) - Jan II van de Velde - Ets Haagse ijspret Tekst: Herbert Jan Hijmersma Het is winter in de Residentie, de Hofvijver is bevroren. Er wordt geschaatst, kinderen zijn met een prikslede in de weer en twee arren sledes staan stil op het ijs. Met op de achtergrond de gebouwen van het voormalig Grafelijk, destijds het Stadhouderlijk woonkwartier. Dit winterse tafereel is in beeld gebracht door Jan II van de Velde. Het draagt als titel Januarius (Het groot Hoff int graven Haegh). Dit is het eerste blad van de serie de Twaalf Maanden van het Jaar, in 1618 door Claes Janszoon Visscher in Amsterdam uitgegeven, zoals in het Latijn (excudebat) linksonder staat. De ets is een hoogtepunt in het omvangrijke oeuvre van Jan van de Velde, niet alleen in artistiek opzicht. Dat is het ook wat betreft de afmetingen van het beeld, 27 bij 35 centimeter; de koperen plaat zal nog groter zijn geweest. Zeker voor die tijd is dat opmerkelijk te noemen. Het grootste deel van zijn prenten bestaat uit etsen, maar in de strakkere lijnvoering is de oorspronkelijke opleiding van de kunstenaar tot graveur te herkennen. Dat dit Haagse stadsgezicht is gekozen als onderwerp voor het eerste blad in deze serie, is niet zonder reden. Midden onder de afbeelding staat namelijk in een cartouche (een omlijst schild) een opdracht. De kunstenaar en de uitgever vermelden hierin de naam van Pieter van Veen. Vanaf 1598 is hij werkzaam in Den Haag; naast advocaat is hij een zeer verdienstelijk amateurkunstenaar en musicus. Op de afbeelding staat centraal in de lucht het teken uit de dieren riem van de desbetreffende maand. Jan van de Velde is waarschijnlijk in 1593 geboren in Delft. Hij ging in de leer bij de graveur Jacob Matham in Haarlem en in 1614 werd hij lid van het St. Lucasgilde. Al snel verruilde Van de Velde de burijn ( graveersteker) voor de etsnaald. Het landschap was zijn favoriete onderwerp. De serie De Twaalf Maanden van het Jaar heeft deel uitgemaakt van de collecties K.F.F. von Nagler en het Kupfer stichkabinett van de Staat lichen Museen in Berlijn. Sinds 2005 is de serie in het bezit van Van Lanschot en hangt deze in het hoofdkantoor, in het pand De Hopsack.

14 14 PurSang SCOPE MACRO Terugblik op beleggingsjaar 2011 Onrust op markten vroeg om discipline Het glas is halfvol. Deze kop stond boven de Beleggingsstrategie voor 2011, die begin vorig jaar verscheen in PurSang. Veel onzekerheden bedreigden toen de al matige economische groei in de VS en Europa. Toch achtte Van Lanschot de kans op een nieuwe recessie bij aanvang van het jaar klein. Tekst: Hans Kempen, directie Private Investments Fotografie: David Shankbone De Occupy-beweging op Wallstreet, New York In januari 2011 waren de wereldwijde macroeconomische vooruitzichten gematigd positief. De rendementsverwachtingen voor aandelen, onroerend goed en grondstoffen waren aantrekkelijk. Dit leidde tot een overweging van deze categorieën in onze portefeuilles. Staatsleningen daarentegen vonden we duur, deze hadden we dan ook onderwogen. Emoties Dit beeld veranderde gedurende het jaar. Vanaf april breidde de Europese kredietcrisis zich geleidelijk uit van Griekenland naar de andere Zuid-Europese landen. Het onvermogen van Europese politici en monetaire beleidsmakers om de crisis eensgezind te bezweren werd steeds duidelijker, waardoor het marktsentiment negatiever werd. De vrees voor een nieuwe bankencrisis in Europa nam geleidelijk toe. En de markten raakten er steeds meer van overtuigd dat Europa op een nieuwe recessie afstevende. Emoties voerden de boventoon; elk nieuw politiek feit leidde tot heftige koersbewegingen. Denk aan de rally op de aandelenmarkten als gevolg van het aftreden van de regeringsleiders van Italië en Griekenland. Of denk aan het tumult op de financiële markten nadat bekend werd dat er in Griekenland wel en vervolgens toch niet een volksraadpleging over het Europese reddingsplan zou plaatsvinden. Drie pijlers Waardering en economische ontwikkelingen bepalen voor een groot deel de beleggingsresultaten op langere termijn. Op korte

15 SCOPE MACRO PurSang termijn overheerst het sentiment. Dit zijn de pijlers voor de beleggingskeuzes van Van Lanschot: waardering, economische cyclus, en sentiment. Op basis hiervan zijn vanaf april in een aantal stappen de risicovollere beleggingen deels afgebouwd. Aan het einde van het jaar had Van Lanschot een relatief grote positie in liquiditeiten, terwijl we een licht onderwogen belang hadden in aandelen. Voor grondstoffen en onroerend goed hanteerden we een neutrale weging. Obligaties vlucht naar veiligheid Begin 2011 hielden we nog rekening met een stijging van de 10-jaarsrente in de eurozone. De grondstofprijzen liepen verder op, wat mogelijk zou gaan leiden tot een hogere inflatie en uiteindelijk hogere rentestanden. Om daarop voor te sorteren, verlaagden we in januari ons belang in staatsobligaties. Daarnaast adviseerden we om de looptijden van individuele obligaties te verkorten, wat als gevolg heeft dat een stijging van de rente een minder schadelijke invloed heeft op de koers van obligaties in de portefeuille. Onze verwachtingen kwamen uit: de kapitaalmarktrente steeg. Medio april tikte de Duitse 10-jaarsrente het niveau van 3,5% aan. De uitbreiding van de schuldencrisis binnen Zuid- Europa luidde de ommekeer in. Beleggers verkochten massaal hun Griekse en Italiaanse obligaties en vluchtten naar die van sterke eurolanden. De Duitse 10-jaarsrente daalde tot 1,63%. Dit ongekend lage niveau bood eind 2011 nauwelijks nog compensatie voor de verwachte inflatie; de risicopremie was daarmee praktisch nul. In 2011 heeft onze positionering in obligaties zowel positief als negatief bijgedragen. Het beperkte belang in Zuid-Europa bespaarde ons een relatief groot verlies. Aan de andere kant heeft de relatief korte looptijd in obligaties van Duitsland en Nederland onze resultaten negatief beïnvloed, omdat de rente daalde in plaats van opliep. Rendementen op bedrijfsleningen lagen tussen die van de staatsleningen van Noord- en Zuid-Europa in. Geheel 2011 hadden we een groot belang in bedrijfsleningen vanwege de relatief sterke balansen van de bedrijven en de aantrekkelijke risico-rendementsverwachting. Aandelen van beperkte overweging naar onderweging Gedurende geheel 2011 hadden we een aanzienlijke overweging in aandelen van opkomende markten en Azië. Reden daarvoor was het structureel hoge groeipad van deze economieën en de daarmee samenhangende aantrekkelijke waarderingen. Maar in augustus sloeg het sentiment om. De ontwikkelingen in Europa en de daardoor toenemende twijfels over de mondiale groei leidden tot forse koersdalingen in de opkomende markten. Tegen het einde van het jaar leek de economische groei in opkomende markten toch aan te houden en was de inflatie redelijk onder controle. Hierdoor ontstond ruimte voor monetaire en fiscale stimulering en herstelden de aandelenkoersen zich weer. Aanvankelijk verliep alles naar wens. Het sentiment sloeg om in augustus. De belangen in Europese aandelen kenden een grilliger verloop. Ten opzichte van onze benchmark hadden we, in tegenstelling tot de opkomende markten, het gehele jaar een onderweging. Ons Europese belang bedroeg begin van het jaar circa 50% van de aandelenportefeuille, eind november was dit circa 35%. In februari bouwde Van Lanschot de posities in Europese smallcapaandelen af ten gunste van hoogdividendaandelen en liquiditeiten. Begin juli verhoogden we ons aandelenbelang en daarmee het belang in Europa vanwege de aantrekkelijke waardering en omdat het Griekse parlement akkoord ging met bezuinigingsmaatregelen. Een ongecontroleerd faillissement was daarmee afgewend en de euroschuldencrisis leek onder controle te komen. Doordat de Europese politieke en monetaire autoriteiten vervolgens weigerden om op een lijn te komen, daalde op brede schaal het vertrouwen in Europa. De daaruit voortkomende economische terugval (en toegenomen risico s voor met name de bankensector in Europa) deed ons besluiten het totale aandelenbelang vanaf september in een aantal stappen af te bouwen tot een uiteindelijke onderweging voor aandelen als geheel. Onroerend goed veel slecht nieuws is ingeprijsd In mei 2011 is de weging in mondiaal vastgoed teruggebracht van overwogen naar neutraal. We namen winst op de sector na het uitmuntende jaar Hoewel de waardering over geheel 2011 aantrekkelijk bleef, namen door economische verslechtering de risico s op leegstand toe en ontstond er druk op de hoogte van de huren. Aan de financieringskant zagen wij een lagere bereidheid tot kredietverstrekking bij banken, wat zich vertaalde in hogere rentelasten. Door de daling van de beurskoersen lagen deze eind 2011 fors lager dan de intrinsieke waarde (dit is de waarde van de vastgoedportefeuille na aftrek van schulden). Hierdoor hebben de beurzen al fors voorgesorteerd op mindere tijden. Grondstoffen dragen bij aan spreiding in portefeuille Strategisch nemen wij grondstoffen op in de portefeuille omdat deze bijdragen aan een goede spreiding. Het rendement van grondstoffen komt door andere factoren tot stand dan bij vermogenscategorieën als aandelen en obligaties. Bovenop dit strategische gewicht hadden wij bijna het hele jaar een positief signaal op grondstoffen. Niet ten onrechte: ze deden het goed, aangevoerd door de stijgende olieprijs. Omdat voor grondstoffen veel specialistische kennis vereist is, kiezen wij naast een brede grondstoffenindex ook voor beleggingen in specialistische fondsmanagers. Fluctuaties beperken Het beleggingsjaar 2011 was een jaar van uitersten. Vanwege de uitbreiding van de financiële crisis en de toenemende kans op een deflatiescenario hebben wij gedurende het jaar geleidelijk risico s afgebouwd; van een beperkte overweging in risicodragende beleggingen naar een beperkte onderweging. Dit deden we ondanks de aantrekkelijke waarderingen. Aan het einde van 2011, was de beweeglijkheid van de markten onverminderd hoog. Wij blijven daarom vertrouwen op de twee belangrijkste wapens van de belegger. Ten eerste handhaven wij de goede spreiding over en binnen beleggingscategorieën om zo fluctuaties in de portefeuille zoveel mogelijk te beperken. Ten tweede houden wij vast aan ons gedisciplineerde beleggingsproces, met aandacht voor de korte en de lange termijn.

16 16 PurSang YOUNG ONES Ik wil wel exclusief blijven Debora Leeser Kiezen voor schoonheid Choices, keuzes. Voor sommigen moeilijk te maken. Niet voor Debora Leeser. Al jong wist zij wat ze wilde. Genieten van de mooie dingen van het leven, schoonheid creëren en daar keihard voor werken. Haar juwelenlijn Choices by DL doet het uitstekend.

17 YOUNG ONES PurSang Tekst: Arlette van Dort Fotografie: Rob Acket Cum laude was de ondubbelzinnige beoordeling van Debora Leesers eindproject aan het Amsterdam Fashion Instituut. Als afsluiting van haar studie Visual Marketing ontwierp zij een eigen sieradenlijn, onder de merknaam Choices by DL. Niet alleen de afstudeercommissie, maar ook de klant bleek haar Choices te waarderen. Vanaf de eerste presentatie op de Millionair Fair is de vraag constant. Inmiddels is het drie jaar later en heeft ze net een tweede lijn gepresenteerd, Fly Me to the Moon. Als klein meisje had ik al oog voor schoonheid, vertelt Debora Leeser (26). Ik complimenteerde mijn moeder met haar kleding en sieraden, en was een echt meisjesmeisje. Een broek deed ik niet aan. Tijdens haar middelbare schooltijd werkte zij in de winkel van haar opa, Leeser Mode. Ik had een grote liefde voor mode en vond de creaties van bijvoorbeeld Dolce & Gabbana of Burberry die daar verkocht werden prachtig. Tot een ieders verbazing ging ze rechten studeren. Lachend: Ik vond dat ik een academische studie moest doen, wilde niet afzakken naar het hoger beroepsonderwijs. Zij haalde haar propedeuse glansrijk, maar volgde vervolgens haar hart. Rechten was echt te taai voor mij, ik kon mijn creativiteit niet kwijt, herinnert Debora zich. De studie aan het Amsterdam Fashion Instituut beviel een stuk beter. Inmiddels werkt Debora voor Gassan, het bedrijf van haar ouders. Zij ontwerpt brochures en promotiemateriaal, begeleidt de fotoshoots en maakt alle keuzes voor modellen, sieraden en presentatie. Daarnaast koopt zij juwelenlijnen in en ontwerpt ze zelf sieraden. In mijn studie heb ik vooral geleerd om out of the box te denken. Doe eens iets heel anders, treedt buiten de gebaande paden. Op advertenties van het bedrijf waren tot Debora s komst meestal de façade van het statige, historische bedrijfspand te zien, met een uitnodiging een rondleiding te volgen. Haar nieuwe advertentiefoto s hebben een moderne, chique uitstraling. De nadruk ligt op de sfeer en het beeld van de diamanten en juwelen, een verfrissende, stijlvolle presentatie van het gerenommeerde familiebedrijf. Hoe werd zij daar met haar vernieuwende plannen ontvangen? Debora: Iedereen was er blij mee. Destijds werd een deel van dit werk uitbesteed. Ik heb meteen een studiegenote binnengehaald als grafisch vormgeefster. Samen kunnen we snel handelen en bovendien zelf de sfeer bepalen die het beeldmateriaal moet uitstralen. Verwisselbaar Out of the box denken, dat is ook Debora s credo bij de ontwikkeling van haar eigen label Choices by DL. Wat begon als een afstudeerproject is inmiddels uitgegroeid tot een succesvol sieradenmerk. Ik wilde groots afstuderen en iedereen laten zien wat ik echt kan, vertelt Debora geestdriftig. In mijn contacten met klanten had ik gemerkt dat men bepaalde sieraden miste. Diamanten werden wel verkocht, maar ringen met kleurstenen minder. Zo n kleur is heel bepalend. Dus als je een groot bedrag uitgeeft, kies je vaak iets neutralers. Debora ging onderzoek doen naar de mogelijkheid van een ring met verwisselbare kleurstenen. Een mooi idee, maar razend ingewikkeld in de praktische uitvoerbaarheid. Zij experimenteerde met een magneetsysteem: Dat is heel ingewikkeld om te gieten. En het moet precies passen, anders verlies je het. Uiteindelijk kwam ze uit op een combinatie van een magneet en een bajonetsluiting. Door de steen een kwartslag te draaien zit hij muurvast. Debora reisde naar Brazilië om daar mooie kleurstenen te selecteren. Voor de klassieke lijn van Choices koos ze zes stenen, een groene en een paarse amethist, rokerig bruin kwarts, lieflijk roze rozenkwarts, helder bergkristal en robuust zwart onyx. Daar bleef het echter niet bij. Debora: Hoe leuk is het als je niet alleen de stenen kan verwisselen, maar ook de ring zelf en de rand waarin de steen gevat is. Ze ontwierp drie basisringen van geelgoud, witgoud en roségoud, en daarnaast een zwarte en een witte epoxyring. Op deze ringen zijn drie verschillende kleuren gouden randen te klikken, of naar wens één vol met kleine diamantjes. Ik heb wel eens gezegd dat je met Choices geen piece of jewellery koopt, maar een jewellery wardrobe in a box. Elke dag kan je je sieraad precies aan je garderobe aanpassen. Als dat geen keuze is! Inmiddels ligt Debora s nieuwste lijn Fly Me to the Moon in de vitrines. Hetzelfde concept, een andere vorm en manier van slijpen. Het lijkt wederom een commercieel succes te worden. Niet onbetaalbaar Creativiteit en ondernemerschap gaan goed samen bij Debora. Qua vorm zijn deze ringen niet uniek. Het unieke zit in het concept. Mijn opleiding richtte zich immers op concepten, merken, visuele marketing. Niet alleen iets nieuws bedenken, maar dat ook in de markt zetten. Bij het ontwerpen van mijn sieraden heb ik creatief nagedacht, maar blijf ik ook commercieel. Ik wil in een hoog segment van de markt opereren. Omdat deze lijn zo succesvol is, werd mij onlangs gevraagd Rechten was echt te taai voor mij, ik kon mijn creativiteit niet kwijt. waarom ik dezelfde sieraden niet ook in zilver maak. Dat zou heel slecht zijn voor mijn marktpositie. Mensen die een bepaald bedrag ergens voor neertellen, willen niet dat hun buurvrouw er een goedkopere versie van heeft. In een box zitten zes stenen, drie randen en twee ringen. Daarmee heb je maar liefst 36 combinaties. De kleine versie daarvan kost 1.495,-, de grote 4.495,-. Veel geld, niet onbetaalbaar. Maar ik wil wel exclusief blijven. Mijn creativiteit beperkt zich niet alleen tot mijn werk, vertelt Debora. Ik ben ook creatief in mijn kledingkeuze, de locaties die ik uitzoek voor feesten en in de manier waarop ik met bloemen en mooie accessoires mijn huis een fijne sfeer geef. Dat huis -of liever het huiselijke leven- is heel belangrijk voor haar: Ik vind het heerlijk om met mijn familie en vrienden te zijn. Het genietmomentje met mijn verloofde is als we op vrijdagavond samen op de bank naar The Voice of Holland kijken. En we zien er naar uit om samen een gezin te stichten. Uiteindelijk is dat pas echte rijkdom...

18 18 PurSang VERMOGENSBEHEER 45 jaar Vermogensbeheer bij Van Lanschot Bankiers Van corvee tot kernactiviteit Vermogensbeheer is in relatief korte tijd uitgegroeid tot een van de speerpunten van Van Lanschot Bankiers. Maar daar ging een steile leercurve aan vooraf. Tekst: Jan Smit Theo Dols kan het zich nog goed herinneren hoe hij, destijds werkzaam als belastingadviseur, begin jaren tachtig met elf andere twintigers bij Van Lanschot Bankiers belandde in het effectenklasje. De bank zat te springen om deskundige effectenadviseurs, maar die waren dun gezaaid. De eerste effectennota bij Van Lanschot dateert van 21 april 1784 Een gedegen opleiding was er evenmin. Dus startte Van Lanschot in 1983 zelf maar een heuse effectenadviesopleiding. Locatie: een zaaltje onder de nok van De Gulden Hopsack, een van de monumentale panden in hartje Den Bosch waar nu het hoofdkantoor van de bank is gevestigd en waar sinds 1619 eeuwenlang bierbrouwers en wijnkopers hun professie uitoefenden. Negen maanden duurde het opleidingstraject. Estate planning, de fiscaliteit, afgeleide producten: alles waar een effectenadviseur mee te maken kan krijgen, passeerde de revue. Ook de praktijk kwam ruim aan bod. In blokken van zes weken liepen de adviseurs in spé verscheidene stages, onder meer op de effectenbeurs en op de optiebeurs. Een ongelofelijk mooie tijd waarin ik heel veel heb geleerd, blikt Dols terug. En een gezellige tijd. Bij het eindexamen hielden we een weddenschap. Elk punt beneden een tien kostte je een krat bier voor het eindexamenfeest. Dat krijg je als je maandenlang les krijgt in een voormalige bierbrouwerij. Of en, zo ja, hoeveel kratten hij heeft moeten doneren, kan Dols zich niet herinneren. Wel dat er veel tienen vielen en dat er toch ruimschoots voldoende bier was op het slotfeest. Dols slaagde met vlag en wimpel. Hij werd hoofd van het regionaal Vermogensadviesteam Zuidoost en vertrok later voor Van Lanschot naar Luxemburg. Avant la lettre De grote behoefte aan mensen als Dols was niet verwonderlijk. Na de crisis begin jaren tachtig raakte het bedrijfsleven weer op stoom. Parallel daaraan ontwaakte de Amsterdamse effectenbeurs uit een diepe winterslaap. De stijgende beurskoersen hadden een aanzuigende werking. Het besef dat er meer onder de zon was dan depositosparen of beleggen in toen nog veilige staatsobligaties vatte alom post. Steeds meer particulieren wilden investeren in aandelen, opties en andere derivaten, ook de doorgaans wat beter bemiddelde clientèle van Van Lanschot Bankiers. Vermogensbeheer werd een serieuze tak van sport. Toch bestond deze activiteit binnen de bank al langer. Al in 1967 begon Van Lanschot met een aparte afdeling Effectenvoorlichting en Vermogensbeheer, een gebeurtenis waarvan in het jaarverslag summier kond werd gedaan. En de eerste ervaring met vermogensbeheer dateert van nóg veel eerder. De familie Van Lanschot, aartsvaders en eeuwenlang aan het roer bij de

19 VERMOGENSBEHEER PurSang Vermogensbeheer werd een serieuze tak van sport. De Gouden Bocht aan de Amsterdamse Herengracht ( ), geschilderd door Gerrit Adriaensz. Berckheyde. Het hier gevestigde commissionairshuis Vermeer & Co werd in 1960 door Van Lanschot overgenomen. bank, deed die ervaring op met het beheer van het familiekapitaal. Een activiteit waarin de firmanten veel tijd staken. De eerste effectennota in het goed geconserveerde familiearchief dateert van 21 april 1784 toen Godefridus van Lanschot, zoon van aartsvader Cornelis van Lanschot, drie obligaties kocht yeder groot een duysent guldens te laste van de kroon Sweden. Van Lanschot was destijds overigens nog geen bank, maar een négociant (groothandel) in specerijen en koloniale waren als sukade, gember, koffie en tabak. Prudent Pas in 1875 onder Augustinus Cornelis van Lanschot, firmant van 1851 tot 1874 en kleinzoon van Godefridus, was er voor het eerst sprake van een echt bankbedrijf. Ook Augustinus belegde in effecten, toen nog een van de nieuwe stroomingen in het economische leven, zij het voorzichtig. Zijn vermogen zat voor ongeveer 15% in de in die dagen populaire Russische en Oostenrijkse staatsfondsen, maar ook in aandelen Nederlandsch-Indische Handelsbank en Stoomboot-Maatschappij Nederland, schrijft auteur H.P.W. van Ravesteijn in De Firma F. van Lanschot. Sinds 1737, een boek dat in 1942 door de bank is uitgegeven ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan. Die prudente beleggingsstrategie is door de eeuwen heen kenmerkend geweest voor de familie. Hun nuchtere en zakelijke kijk op menschen en toestanden die hen steeds wars deed zijn van alle speculatie, gepaard aan een sterken zin voor traditie heeft hen in staat gesteld het schip dat aan hun zorgen was toevertrouwd veilig heen te sturen door de branding der tijden, schrijft Godefridus L.H. van Lanschot, de derde zoon van Augustinus, in het voorwoord van hetzelfde gedenkboek. Van het beheer van vermogens van cliënten was destijds echter nog geen sprake. Pas onder Jan Cees van Lanschot, tot zijn overlijden in 1991 de laatste bestuursvoorzitter uit de Van Lanschotdynastie, werd Vermogensbeheer een zelfstandige afdeling. Mijnheer Jan Cees gooide de ramen wijd open. Van een regionale bank veranderde de Firma in een algemene bank met de Benelux als thuismarkt. Maar niet voor iedereen; alleen voor (familie)bedrijven en voor vermogende particulieren met inkomens tussen f en f Financiële dienstverlening op maat stond daarbij voorop. Begeleiding en advisering werden belangrijke aandachtsgebieden. In de Gouden Bocht De oprichting van een afdeling Effectenvoorlichting en Vermogensbeheer paste in dit nieuwe beleid. Van 1949 tot 1964, de wederopbouwjaren waarin de economie stevig groeide, floreerden de beurzen. In Amsterdam gingen de aandelenkoersen maar liefst zes keer in waarde omhoog. Dat was ook Van Lanschot en haar cliënten niet ontgaan. Onder Jan M.G. van Lanschot, de vader van mijnheer Jan Cees, opende Van Lanschot in de jaren niet alleen de eerste kantoren buiten >>

20 20 PurSang VERMOGENSBEHEER s Hertogenbosch Eindhoven in 1954, Tilburg in 1959, door de overname in 1960 van commissionairshuis Vermeer & Co, gevestigd in de Gouden Bocht aan de Amsterdamse Herengracht, kreeg de bank ook een pied à terre in het financieel centrum van ons land. Erg succesvol was deze club in de beginjaren niet. Dat lag niet aan de medewerkers, maar vooral aan de kwakkelende conjunctuur, waardoor er tot 1982 bitter weinig viel te beleven op de beurzen. Als er al in effecten werd gehandeld, was dat in obligaties en andere vastrentende waarden. Vooral vermogende particulieren en een paar pensioenfondsen had de afdeling destijds als cliënt. Zij konden zowel voor beheer als advies op het hoofdkantoor terecht. Activiteiten die later zijn gesplitst; advies verhuisde naar de kantoren. De personele bezetting was minimaal. Twee adviseurs en twee administratieve krachten telde Effectenvoorlichting en Vermogensbeheer in deze beginperiode, pioniersjaren waarin de automatisering nog in de kinderschoenen stond. De rendementen moesten nog uit het hoofd worden berekend, de portefeuilleoverzichten die de klanten twee keer per jaar kregen toegestuurd, werden getypt. Analyses van bedrijven en sectoren maakten de vermogensbeheerders grotendeels zelf. Alleen voor visies op macro-economisch gebied had Van Lanschot op het kantoor in Amsterdam een econoom in dienst. Metamorfose Veel banken dachten er - gezien de povere rendementen destijds - serieus over het effectenbedrijf, waartoe vermogensbeheer behoorde, maar helemaal op te doeken. Hoe anders was dat in de jaren na Beleggen werd ineens weer interessant. We groeiden als kool, zowel wat betreft de bezetting als het aantal cliënten en de omvang van het beheerd vermogen, zegt Arthur Raaymakers, die in 1983 (vers van de HEAO) bij Effectenvoorlichting en Vermogensbeheer terecht kwam en acht jaar later promoveerde tot hoofd. Goed voorbereid op de hausse waren de banken niet. Dat gold ook voor Van Lanschot. Vermogensbeheer stond organisatorisch nog in de Oprichting F. van Lanschot Van Lanschot wordt een volwaardig bankbedrijf Overname Amsterdamse commissionair Vermeer & Co Start afdeling Effectenvoorlichting en Vermogensbeheer kinderschoenen, iets waar snel verandering in kwam. De dienstverlening aan particulieren en institutionele beleggers werd bijvoorbeeld al snel gescheiden. Binnen de afdeling vond niet iedereen dat even geslaagd. Wij zagen het juist als een voordeel dat je beide doelgroepen bediende. Onze particuliere cliënten reageerden doorgaans toch wat emotioneler; het was hun eigen geld. Dat hield je scherp, schetst Berry Debrauwer, van 1986 tot 1991 hoofd Vermogensbeheer bij Van Lanschot. Ook de researchafdeling onderging een heuse metamorfose. Naast een Economisch Bureau kwam er een volwaardig effectenresearchteam. Die zorgden samen voor één centrale beleggingsvisie. Schade beperkt De investeringen loonden. Het beheerde vermogen en de aantallen relaties groeiden sterk in de tweede helft van de jaren tachtig en begin jaren negentig; 10% groei per jaar was toch wel het minimum. In 1987 werd de grens van f 1 miljard doorbroken. De beleggingsrendementen waren uitstekend, mede door het gunstige beursklimaat, behalve in Op Black Monday, maandag 19 oktober, kelderden de beurzen wereldwijd. De Dow Jones-index verloor maar liefst 22,6%, de grootste daling in de geschiedenis. Bij de voormalige vermogensbeheerders van Van Lanschot zit die dag nog vers in het geheugen. We waren stomverbaasd. Zo n crisis hadden we nog nooit meegemaakt. Vanaf 1982 ging het in een streep omhoog, aldus Debrauwer. Uiteindelijk viel de schade mee. Veel vermogens waren conservatief belegd. Cliënten die echt woedend waren, kan Debrauwer zich niet herinneren. Er waren er zelfs die meer met óns te doen hadden dan dat ze zich zorgen maakten over hun vermogen. Begin 1988 waren de verliezen alweer grotendeels weggewerkt. De beurzen floreerden. En hoe, in de jaren negentig ging de AEX-index maar liefst vier keer over de kop. Van Lanschot anticipeerde daar goed op door de activiteiten op het gebied van vermogensbeheer flink uit te breiden. Door autonome groei, maar vooral ook door middel van overnames, allianties en door de introductie van beleggingsfondsen waaronder Esmeralda, een wereldwijd aandelenfonds. Alliantie met de Britse private bank Coutts & Co Samenwerking met Friesland Bank op het gebied van vermogensbeheer Van Lanschot ontvangt banklicentie voor België

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh E F F E C T U E E L augustus 2011-18 Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh Hilaire van den Bergh werkt bij BCS Vermogensbeheer B.V. te Rotterdam. De inhoud van deze publicatie schrijft hij

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Informatie ABN AMRO 0900-00 24 (lokaal tarief) Zakelijk beleggen www.abnamro.nl Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Volledig zelf beleggen Beleggen met advies van ABN AMRO Uw vermogen

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

Beleggingsmodel Fondsen

Beleggingsmodel Fondsen Beleggingsmodel Fondsen De meest comfortabele manier van beleggen Steeds afgestemd op het actuele beursklimaat Keuze uit verschillende risico s en rendementen Gecombineerde beleggingsexpertise van ABN

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013 Strategische review 2013-2017 14 mei 2013 Samenvatting Duidelijke keuze voor positionering als gespecialiseerde, onafhankelijke wealth manager Ons doel is behoud en opbouw van vermogen voor klanten Wij

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 1 Derde kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten De plannen van de ECB hebben hun uitwerking op de financiële markten niet gemist. De rente op de obligatiemarkten

Nadere informatie

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro Top speler in Europa BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro 1 Wij denken dat dit een goed moment is om in Europese ondernemingen te beleggen en wel om de volgende redenen: Ze zijn momenteel sterk: ondanks

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

ONDERLINGE S-GRAVENHAGE

ONDERLINGE S-GRAVENHAGE delen gevoel vertrouwen gevonden avontuur genieten ONDERLINGE S-GRAVENHAGE Momenten vrienden verhuizen afscheid leven huwelijk samen 2 blijdschap verrassing Verzekerde groeikracht Iedereen hoopt op een

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Maak optimaal gebruik van uw ontslagvergoeding U heeft bij uw ontslag een financiële vergoeding gekregen van uw werkgever

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Algemeen Mijnwerkersfonds Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management) uitgevoerd.

Nadere informatie

Gestructureerde ProductenWijzer

Gestructureerde ProductenWijzer Gestructureerde ProductenWijzer Producten met gehele of gedeeltelijke hoofdsombescherming U bent mogelijk geïnteresseerd in beleggen in gestructureerde producten. Maar wat zijn gestructureerde producten?

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL Amsterdam in 1594, aan het begin van de Gouden Eeuw. De Nederlandse kunst, wetenschap en vooral de economie bloeien op. Ondernemers krijgen nieuwe kansen en kunnen steeds grotere investeringen doen. De

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen in beeld

Achmea life cycle beleggingen in beeld Achmea life cycle beleggingen in beeld Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Achmea life cycle beleggingen in beeld Voor het beleggen van pensioen bent

Nadere informatie

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Amsterdam, 21 januari 1997 Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in 1996 gegroeid

Nadere informatie

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch:

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch: Obligaties 4-4-2014 Algemeen economisch: Over de afgelopen maanden zet de bestaande trend zich door. De rente blijft per saldo onder druk, ondanks een tijdelijke hobbel na de start van het afbouwen van

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan?

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan? Beleggen in 2013 1. Op 18 december publiceerden wij een gedachtewisseling over beleggen in 2013. Op basis hiervan hebben wij in ons team onze visie op beleggen voor het nieuwe jaar opgesteld. De Andreas

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. 447 miljard dollar gaat Obama uitgeven voor banen. Tijd 09:03 uur. Vanaf vijf voor negen gaat de FTI snel omhoog van 281,20 tot nu 282,80. Dat is zuur

Nadere informatie

ING, partner van familiale ondernemers

ING, partner van familiale ondernemers ING, partner van familiale ondernemers Familiebedrijven, de motor van de economie Leidt u een familiebedrijf? Familiebedrijven professionaliseren In België vertegenwoordigen familiebedrijven maar liefst

Nadere informatie

Private Banking. ten dienste van ondernemers. Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession

Private Banking. ten dienste van ondernemers. Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession Private Banking ten dienste van ondernemers Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession Private Banking ten dienste van ondernemers In elke fase van uw leven en dat van uw onderneming komt u dagelijks grote,

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

World Wealth Report: Verliezen 2008 vrijwel gecompenseerd door vermogensherstel

World Wealth Report: Verliezen 2008 vrijwel gecompenseerd door vermogensherstel PERSBERICHT World Wealth Report: Verliezen 2008 vrijwel gecompenseerd door vermogensherstel Aantal vermogende particulieren gestegen met 17,1% Totale vermogen gegroeid tot $ 39.000 miljard Hoogste aantal

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 5. Derde kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 5. Derde kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 5 Derde kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten De plannen van de ECB hebben hun uitwerking op de financiële markten niet gemist. De rente op de obligatiemarkten

Nadere informatie

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel z Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel Stephan Toom Inleiding Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: dit is geen eeboek om je te verleiden je aan te sluiten

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

LESPAKKET DE 9 LEVENS VAN VAN BOMMEL

LESPAKKET DE 9 LEVENS VAN VAN BOMMEL @ LESPAKKET DE 9 LEVENS VAN VAN BOMMEL ! inleiding ONDERNEMEN Voor het maken van deze opdrachten moet je eerst het stripboek De 9 levens van Van Bommel hebben gelezen. Om de onderneming zo succesvol mogelijk

Nadere informatie

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Hasmik Matevosyan, mode-onderzoekster Mode-industrie zonder verspilling Hasmik Matevosyan (1987) studeerde

Nadere informatie

gegeven. Op een later moment lieten de handtekeningenjagers het afweten.

gegeven. Op een later moment lieten de handtekeningenjagers het afweten. In herinnering ga ik terug naar het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Radio was als het ging om de commerciële stations actief vanaf internationale wateren glorieus. Hilversum 3, dat 6 jaar

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt

Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt vooruit'-bijeenkomsten, gehouden tussen 21 en 28 september 2010. Een

Nadere informatie

Beleggen op uw manier

Beleggen op uw manier Beleggen op uw manier 2 Professioneel beleggen U wilt uw vermogen snel laten groeien; sneller dan op een spaarrekening. U durft daarbij risico te lopen, maar u houdt wel graag zelf de controle over uw

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Rente op kapitaalmarkt naar laagterecord. Slechtste eerste kwartaal op Damrak voor aandelen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Rente op kapitaalmarkt naar laagterecord. Slechtste eerste kwartaal op Damrak voor aandelen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB03-063 2 april 2003 9.30 uur Rente op kapitaalmarkt naar laagterecord In het eerste kwartaal van 2003 is de rente op de kapitaalmarkt gedaald tot het laagste

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

G. Oud Pzn & Co (Likeurstokerij "de Voorwaarts") (Oud Wijnkopers)

G. Oud Pzn & Co (Likeurstokerij de Voorwaarts) (Oud Wijnkopers) G. Oud Pzn & Co (Likeurstokerij "de Voorwaarts") (Oud Wijnkopers) Gerrit Oud, zoon van tabaksfabrikant Pieter Oud, plaatste in de Purmerender courant van zondag 6 mei 1877 een advertentie. De naam Oud

Nadere informatie

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat Beleggingsfondsen zijn vergelijkbaar met vaten waarin het vermogen van vele beleggers wordt beheerd met als doel een goed rendement te behalen. Afhankelijk van de organisatie van het fonds wordt het vermogen

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Zorgeloos genieten van uw pensioen Er komt een moment in uw leven dat u zonder zorgen wilt gaan genieten van uw pensioen.

Nadere informatie

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen De mondiale markt voor onderhandse derivaten - niet gestandaardiseerd verhandeld op de beurs maar in maatwerk tussen grote partijen - is sinds

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF INDEX CAPITAL IN DEZE UITGAVE

NIEUWSBRIEF INDEX CAPITAL IN DEZE UITGAVE jaargang 2 tweede kwartaal 2013 NIEUWSBRIEF INDEX CAPITAL IN DEZE UITGAVE 1. BELEGGINGSFONDSEN: DRAMA S 2. RENDEMENTEN INDEX CAPITAL 2013 3. INDEX CAPITAL IN DE MEDIA 4. OP WEG NAAR VIJF STERREN! 5. MACRO-ECONOMISCHE

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Verstandig beleggen voor een goed pensioen Zorgvuldig uw pensioen opbouwen Natuurlijk denkt u wel eens aan uw financiële situatie na uw pensionering. Misschien wilt u minder werken,

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

19-3-2014 R.K. Beleggingsfonds 1 RK BELEGGINGSFONDS. Bisdom van s-hertogenbosch. Jaarvergadering 18 maart 2014

19-3-2014 R.K. Beleggingsfonds 1 RK BELEGGINGSFONDS. Bisdom van s-hertogenbosch. Jaarvergadering 18 maart 2014 19-3-2014 R.K. Beleggingsfonds 1 RK BELEGGINGSFONDS Bisdom van s-hertogenbosch Jaarvergadering 18 maart 2014 19-3-2014 R.K. Beleggingsfonds 2 Agenda jaarvergadering 18 maart 2014 19.30 uur Verwelkoming

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/06/015 Het NN First Class Return Fund leverde in het tweede kwartaal 1,7% in De wereldeconomie vertraagde sterk, aandelen begonnen

Nadere informatie

Update juli 2014 Beleggen

Update juli 2014 Beleggen Update juli 2014 Beleggen Waar is de Europese Centrale Bank (ECB) mee bezig? Op 5 juni heeft de Europese Centrale Bank (vanaf nu afgekort naar ECB) opnieuw drastische maatregelen aangekondigd. De rente

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

Van familiebedrijf naar familiekapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht

Van familiebedrijf naar familiekapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht Objectief Onafhankelijk Overzichtelijk & ondernemend Van familiebedrijf naar familiekapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht Praktijkdag: 'De Switch naar Advieskantoor' Bunnik, 18 november 2014 drsj.j.a.

Nadere informatie

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop Interview Alex Wynaendts, Aegon Tekst: Martin Voorn Kop (suggestie 1:) Globalisering kan financiële markten hard raken (suggestie 2:) Verzekeren is lokale kennis wereldwijd inzetten (suggestie 3:) Globalisering

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013 Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht 16 mei 2013 Van bedrijf naar kapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht drsj.j.a. Knol, 06-8197 2288 Agenda 1. Verkoop klaar maken van uw onderneming 2. Bedrijf verkocht:

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Beleggingrisico s. Rendement en risico

Beleggingrisico s. Rendement en risico Beleggingsrisico s Beleggingrisico s Onderstaand tref je de omschrijving aan van de belangrijkste beleggingsrisico s die samenhangen met jouw keuze voor een portefeuilleprofiel. Je neemt een belangrijke

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Van Lanschot versterkt positie als onafhankelijke wealth manager door focus, vereenvoudiging en groei

Van Lanschot versterkt positie als onafhankelijke wealth manager door focus, vereenvoudiging en groei PERSBERICHT Van Lanschot versterkt positie als onafhankelijke wealth manager door focus, vereenvoudiging en groei Strategische keuze voor activiteiten gericht op behoud en opbouw van vermogen van klanten;

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

Daling cafés zet door, maar stagneert

Daling cafés zet door, maar stagneert Cafésector in cijfers Na een zeer forse daling in 2008 en 2009, is het caféaanbod in 2010 slechts met 0,8% gedaald. Absoluut gezien hebben 74 cafés hun deuren gesloten. Dat blijkt uit een analyse van het

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie