Schooljaar Auteur: Steven Dewaele CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD HANDEL LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE & OEFENFIRMA COFEP

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schooljaar 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD HANDEL LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE & OEFENFIRMA COFEP"

Transcriptie

1 Schooljaar Auteur: Steven Dewaele CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD HANDEL LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE & OEFENFIRMA COFEP

2 LEERPLAN DEEL 1 De onderneming en haar omgeving LEERPLAN leerinhouden voorstel 15 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 1 De economische omgeving 1.1 De economische conjunctuur 1.2 Marktonderzoek en analyse Marktonderzoek: begrip Soorten marktonderzoek: kwalitatief en kwantitatief Het probleem formuleren: wat wil ik weten? Het onderzoeksplan opstellen: welke informatiebronnen raadplegen? Primaire informatie (veldonderzoek): observatie, experiment, enquête Secundaire informatie (desk research) Het onderzoeksplan uitvoeren: zelf uitvoeren of uitbesteden? Analyse van de gegevens Rapportering en evaluatie Observatie Experiment Enquête Bepalen doelgroep Vraagtypes (gesloten open) - Stappenplan: Respondentengroep samenstellen Enquête opmaken met tekstverwerkingspakket Enquête laten beantwoorden Resultaten enquête verwerken - Resultaten enquête analyseren en interpreteren aan de hand van grafieken - Resultaten enquête presenteren met presentatiepakket NVT In hun zoektocht naar een goed product stellen de leerlingen een enquête op en nemen deze ook af bij bijvoorbeeld familieleden, vrienden en/of leerlingen. Stel een enquête op en voer ze uit. - Omschrijf het doel van de enquête. - Beslis welk product of producten jullie willen aanbieden of met welke producten jullie het huidige assortiment wensen uit te breiden (zie ook 5 Keuze van het product). - Stel vragen op (verschillende soorten vragen vooraf bespreken en voorbeelden opstellen in lessen Nederlands, Frans, Engels en/of Duits). - Gebruik Word voor het opstellen van een enquêteformulier (maak gebruik van invoervelden). - Neem de enquête af. - Verwerk de resultaten in een rekenblad (inclusief grafieken). - Formuleer besluiten. - Presenteer de resultaten klassikaal en evalueer de presentaties van de klasgenoten (taalleerkracht Nederlands kan spreekvaardigheid beoordelen). - Op basis van de enquêteresultaten worden tenslotte voorlopige productkeuzes gemaakt. 2

3 LEERPLAN leerinhouden voorstel 12 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 2 Ondernemend werken als werkgever en werknemer 2.1 Vaardigheden en attitudes van een ondernemer - ondernemer: vaardigheden en attitudes - zelfconfrontatietest - zelfconfrontatietest: analyse - zakelijke tekst: bladschikking in tekstverwerking 2.2 Risico s en opportuniteiten van het ondernemerschap - ondernemer: risico s en opportuniteiten - zelfstandig ondernemen: voor- en nadelen - werkgever-werknemer: juridisch onderscheid - commercieel-administratief bediende: vaardigheden en attitudes - balans arbeid - vrije tijd Hoe de oefenfirma bijdraagt tot het ondernemerschap kan u lezen in de brochure Van de oefenfirma naar een eigen onderneming die terug te vinden is op de Cofep-website. De leerlingen brengen een bezoek aan een ondernemer (peterbedrijf) rond vaardigheden en attitudes/risico s en opportuniteiten. Daarna doen ze de zelfconfrontatietest op school (te vinden op site VDAB) en leggen de resultaten naast deze van het bezoek aan de ondernemer. De resultaten worden tenslotte verwerkt in een zakelijke tekst. 3

4 LEERPLAN leerinhouden voorstel 14 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 3 De onderneming en haar stakeholders 3.1 Relatie met klanten en leveranciers - belang relatie klanten leveranciers - Customer Relationship Management (CRM) - Supplier Relationship Management (SRM) - bepalen doelgroep klanten en leveranciers - B2B of B2C: verschil - criteria bij consumentenmarkt: leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, woonplaats, welstandsklasse, beroep, vrijetijdsbesteding - criteria bij zakelijke markt: bereikbaarheid van de klant, de grootte van de onderneming, aantal werknemers, sector, de markt waarbinnen de klant zich bevindt. - e-commerce: toenemend belang - gebruik in beide segmenten - criteria leverancierskeuze: kostenaspect, graad van automatisatie, vertrouwen in de leverancier, de grootte van de onderneming, aantal werknemers, sector, vestigingsplaats, familiebedrijven of grote bedrijven, verkoopsvoorwaarden - enkele leveranciers voor een specifiek product/dienst zoeken - volkomen concurrentie, monopolie, monopolistische concurrentie en oligopolie 3.2 Relatie met de overheid - begrip en voorbeelden regulerende/deregulerende rol 3.3 Relatie met de financiële instellingen - aandeelhouders: eigen vermogen - banken: vreemd vermogen - financiering EV en VV: voor- en nadelen - relatie met de banken: wederzijds vertrouwen en duurzame Binnen het netwerk bouwt men als oefenfirma een relatie op met zijn klanten en leveranciers. De jaarlijkse regionale en internationale beurzen (Freiburg, Belfair, ) zijn evenementen waar klanten en leveranciers elkaar fysiek kunnen ontmoeten en eventuele afspraken kunnen maken omtrent een betere samenwerking. Informatie over klanten en leveranciers kan opgezocht worden in de ZET-database. Op de Cofep-website kan gratis software gedownload worden waarmee oefenfirma s een webshop kunnen aanmaken. Cofeba neemt de rol van bank op zich in het netwerk. Oefenfirma s kunnen hier terecht voor hun bankzaken. Bespreek de doelgroep klanten en leveranciers voor jouw oefenfirma. Maak een studie van je klanten. Volgende zaken komen in je verslag aan bod: bereikbaarheid, grootte onderneming, sector, merkentrouw, service- en prijsgevoeligheid. Naar aanleiding van de uitbreiding van het assortiment ga je op zoek naar twee nieuwe leveranciers voor deze nieuwe producten. Vergelijk beide leveranciers en kies de beste. Ga na welke btw-tarieven van toepassing zijn in jullie oefenfirma? Zoek op de Cofep-website naar informatie over Cofeba. Ga na wat Cofeba kan betekenen voor jouw oefenfirma (Kan je bij hen terecht voor een lening, kaskrediet,?). 4

5 samenwerking - de onderneming: belang goede relatie met aandeelhouders - bedrijfsleiding en aandeelhouders: gelijke en tegengestelde belangen - informatie aandeelhouders: uitleg beleid, toelichting resultaten, openheid en transparantie - de onderneming: financiering eigen middelen beurs - de overheid: financiële steun - investeringsmaatschappijen: financiële steun 3.4 Relatie met andere stakeholders - andere stakeholders: vakbonden, werkgeversorganisatie, media, consumentenorganisaties, buurt, buitenlandse actoren - stakeholders: belangen Bij de jaarlijkse officiële opening van de oefenfirma worden familie, leerkrachten, directie, peterbedrijven en pers uitgenodigd. Ga na wie de stakeholders zijn van jouw oefenfirma. Nodig deze stakeholders uit in het kader van een persvoorstelling, opendeurdag, Stel een persmap samen waarin de oefenfirma wordt voorgesteld. 5

6 LEERPLAN leerinhouden voorstel 20 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 4 Doelstellingen van de onderneming 4.1 Doelstellingen op korte en lange termijn - strategisch ondernemingsplan - marketingplan als onderdeel van het strategisch ondernemingsplan - fasen strategisch ondernemingsplan: - bepalen mission statement: begrip en voorbeelden - formuleren ondernemingsdoelstellingen - strategische doorlichting met SWOT-analyse - strategische doelstellingen - onderdelen marketingplan (korte termijn): marketingmix, ondernemingssituatie en actieplan 4.2 Doelstellingen volgens ondernemingsvorm - eenmanszaak of vennootschap: oprichting, aansprakelijkheid, verplichtingen - meest courante vennootschapsvormen met hun kenmerken: ebva, bvba, cvba, nv, cv en cvoka - vzw: kenmerken 4.3 Doelstellingen/formaliteiten bij de start onderneming - begrip ondernemer - vestigingsvoorwaarden - voorafgaande wettelijke verplichtingen: handelsnaam, ondernemingsnummer, btw-inschrijving, financieel rekeningnummer, huwelijksstelsel, aansluiting sociale verzekeringskas en mutualiteit - opstarten eigen zaak: instanties voor informatie en hulp - instellingen voor vervulling formaliteiten - kruispuntbank: doel - ondernemingsloket: doel en werking - beroepsuitoefeningsvoorwaarden: vestigingswet, andere reglementeringen en vergunningen De leerlingen kunnen ook voor hun oefenfirma een mission statement, visie en doelen (korte en lange termijn) formuleren. Ze denken na over wie ze zijn, wat ze willen, hoe ze in de markt willen staan en wat de daartoe benodigde kernkwaliteiten zijn. In een volgende fase maken ze een analyse van de in- en externe factoren die bepalend zijn voor de mate waarin de oefenfirma haar missie en doelstellingen kan bereiken. Het succes van een oefenfirma hangt af van talrijke factoren. Eens men die kent, kunnen de leerlingen nadenken over de noodzakelijke strategische acties. Deze werkt men verder uit in een concreet actieplan. Startende oefenfirma s moeten een aantal administratieve formaliteiten in orde brengen. Zo moet men: - Registratieformulier naar Cofep sturen met definitieve naam en logo + praktische geg. (tel. nr., werkdagen, naam en gegevens coördinator, ). De oefenfirma krijgt een bankrekening bij Cofeba, de bank van het netwerk. - Ondernemingsnummer aanvragen bij Cofefisc + aangifte aanvang van activiteiten + mandaat BTW (formulieren op website bij diensten) Bestaande oefenfirma s moeten de procedure niet ieder jaar opnieuw herhalen. Uiteraard kunnen de leerinhouden zoals beschreven in 4.3 wel nog gekoppeld worden aan de oefenfirma. Zo kunnen leerlingen bijvoorbeeld nagaan welke verplichtingen de oefenfirma heeft op het vlak van terugnameplicht van verpakkingsafval. Formuleer een mission statement voor jouw oefenfirma. Formuleer een visie voor jouw oefenfirma. Welke doelstellingen heeft jullie oefenfirma op korte en lange termijn? Van welke interne en externe factoren hangt het succes van jouw oefenfirma af? Werk een concreet actieplan uit dat er moet voor zorgen dat de doelstellingen van de onderneming bereikt worden. Op de Cofep-website kan je terugvinden welke administratieve documenten startende oefenfirma s in orde moet brengen. Download deze, vul ze correct in en mail ze naar Cofep. Ga na of jouw oefenfirma onderworpen is aan bijzondere reglementeringen of bepaalde exploitatievergunningen nodig heeft. Ga na of jouw oefenfirma een milieuvergunning nodig heeft. Is jouw oefenfirma verplicht om eventueel verpakkingsafval terug te nemen? Wat zijn de gevolgen hiervan? Tijdens de beurs wenst jouw oefenfirma muziek te draaien. Mag ze dit zomaar doen? Zoek informatie op de site van Sabam. 6

7 - milieu en ruimtelijke ordening: wettelijke verplichtingen: stedenbouwkundige vergunning, socio-economische vergunning, milieuvergunning, afvalstoffen, milieuheffingen, bodemattest - verpakkingsafval: terugnameplicht - Elektro: aanvaardingsplicht (Recupel) - milieuloket: functie - speciale reglementeringen: openingstijden, wekelijkse rustdag, zondagssluiting, openingsuren nachtwinkels - de wet op de privacy - auteursrechten: Sabam en Reprobel - softwarelicenties - Sociale rechten en verplichtingen van de zelfstandige ondernemer, helper, meewerkende echtgeno(o)t(e): - sociale verzekeringsmaatschappij: diensten - verschillen in sociaal statuut werknemer tegenover ondernemer - de ondernemer: fiscale rechten en plichten in verband met btw, bedrijfsvoorheffing, inkomstenbelasting en andere belastingen - fiscale raadgever: diensten Welke softwarelicenties gebruiken we in onze oefenfirma? Wat is de kostprijs hiervan? 7

8 LEERPLAN leerinhouden voorstel 15 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 5 Keuze van het product 5.1 Productgroep en assortiment - product en dienst: begrip - materiële en immateriële producten: begrip en verschil - consumenten- en industriële producten: begrip en verschil - duurzame en niet duurzame producten: begrip en verschil - convenience, shopping, specialty en preference goods: begrip - productgroep: begrip - productassortiment: begrip - assortiment in de lengte, breedte en diepte - assortiment: belang - gezamenlijk aanbod: reglementering 5.2 Produceren en productiefactoren - productiefactoren: begrip - drie belangrijkste productiefactoren: natuur, arbeid en kapitaal - evolutie van het belang van verschillende productiefactoren: tabel en/of grafiek 5.3 Productlevenscyclus - productlevenscyclus: fasen en kenmerken fasen - productlevenscyclus: belang voor marketingmix - productlevenscyclus: rekenblad 5.4 Kwaliteit, garantie en service - kwaliteit, garantie en service: begrippen - belang voor marketingmix - garantie: reglementering 5.5 Merken - A-merk, B-merk, collectief merk, individueel merk, Voor een nieuw op te richten firma zullen de leerlingen moeten brainstormen over de producten die ze wensen te verkopen. Ze bepalen de sector waarin ze wensen handel te drijven en stellen een assortiment samen. Cofep adviseert om bij de keuze van de sector de leerkracht een belangrijke rol te spelen. Hij/zij kan dit best in overleg met Cofep bepalen. Reden: een oefenfirma wordt niet opgericht voor één jaar en heeft een aantal jaren nodig om een plaats op de virtuele markt te verwerven. Cofep heeft een goed beeld van de marktsituatie en kan bijgevolg het nodige advies verlenen. Voor een bestaande firma bekijken de leerlingen het huidige assortiment en bekijken ze bijvoorbeeld de verkoopcijfers van het vorige schooljaar. Op basis hiervan kunnen de leerlingen brainstormen over het aanbieden van nieuwe producten of beslissen om bepaalde producten te vervangen. De leerinhouden, zoals hiernaast beschreven, kunnen toegepast worden op het gekozen assortiment van de oefenfirma. Ga op zoek naar producten die jouw oefenfirma in zijn assortiment wenst op te nemen. Overleg met de medeleerlingen en laat iedereen zijn persoonlijke keuze verdedigen. Uiteindelijk beslist de klas welke producten worden opgenomen in het assortiment. Stel dit assortiment schematisch voor. Bespreek het gekozen assortiment (diepte-breedte-lengte) en ga ook na wat de gevolgen zijn van deze keuze. Bekijk op een kritische manier het huidige assortiment. Ga na welke producten het voorbije jaar veel en weinig verkocht werden. Zoek een alternatief voor de minder populaire artikelen. Waar bevinden de producten uit ons assortiment zich in de productlevenscyclus? Pas eventueel het assortiment aan. In welke mate houdt onze oefenfirma rekening met kwaliteit, garantie en service? Ga na of het beleid op dit vlak eventueel moet bijgestuurd worden. Maak een overzicht van de merken die wij in ons assortiment aanbieden en bespreek deze (A-merk, B-merk, collectief merk, individueel merk, ). 8

9 fabrikantenmerk, landelijk merk en private label: begrippen en voorbeelden - multibrandstrategie: werking aan de hand van voorbeelden - belang merken voor marketingmix - merk: bescherming - benaming van oorsprong: reglementering 5.6 Verpakking en productaansprakelijkheid - functies verpakking: zichtbaarheid (visibility), bescherming (protection), hanteerbaarheid (workability), informatie (information), emotionele aanspreekbaarheid (emotional appeal) - belang verpakking voor marketingmix - hoeveelheids- en prijsaanduiding: reglementering - etikettering: reglementering - productaansprakelijkheid: reglementering Van het peterbedrijf heeft de oefenfirma verpakkingsmateriaal ( dummies ) gekregen om te gebruiken tijdens bijvoorbeeld beurzen. Bekijk deze verpakking aandachtig en bespreek de functies. Ga na wat er op het etiket van de producten uit ons assortiment moet staan. 9

10 LEERPLAN leerinhouden voorstel 20 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 6 Prijsbepaling 6.1 Het prijsmechanisme - wet van vraag en aanbod: grafiek in rekenblad - vraagcurve: dalend verloop - wijziging factor vraagcurve: effect en beïnvloedende factoren - aanbodcurve: stijgend verloop - wijziging factor aanbodcurve: effect en beïnvloedende factoren - andere prijsbepalende factoren 6.2 Prijszetting bij diverse marktvormen - markt van volkomen concurrentie: begrip - prijszetting bij markt volkomen concurrentie - de effectenbeurs - de koersvorming van aandelen - de aandelenindex BEL20 - prijsvorming bij monopolie, oligopolie en monopolistische concurrentie 6.3 Interventie van de overheid - minimum en maximumprijzen: principe en nut - programmaovereenkomsten - maximumprijzen - prijsverhogingsaangifte - principe: verbod verkopen met verlies + uitzonderingen - collectieve diensten: diensten tegen kostprijs = zonder marktprijs 6.4 Prijszetting en prijsimago - Methode: kostengericht - vraaggericht - principe prijsdiscriminatie en prijsdifferentiatie - concurrentiegerichte prijszetting Oefenfirma s bepalen hun prijzenpolitiek en evalueren deze op regelmatige basis. De database voor oefenfirma s kan hier gebruikt worden voor het opzoeken van concurrenten en leveranciers. Uitleg over de werking van deze database is terug te vinden op de Cofep-website. Nieuwe oefenfirma s: Hoe gaan we de prijzen van onze producten bepalen of m.a.w. welke prijspolitiek gaan we voeren? Bestaande oefenfirma s: Ga na welke prijzenpolitiek in het verleden werd gevoerd en evalueer deze. Is het nodig om deze aan te passen en zo ja hoe? Ga in de database voor oefenfirma s op zoek naar mogelijke leveranciers voor jouw producten. Maak hiervan een overzichtelijk document op. Verstuur naar deze potentiële leveranciers een prijsaanvraag. Naar buitenlandse oefenfirma s gebruikt men uiteraard één van de mogelijke correspondentietalen (Frans, Engels, Duits, ). Deze zijn ook terug te vinden in de database. Vergelijk tenslotte hun voorwaarden en maak een keuze. Ga ook na bij echte ( niet-virtuele ) bedrijven naar de actuele prijzen van de producten uit jouw assortiment. Ga in de database op zoek naar concurrenten en probeer te achterhalen hoe zij hun prijzen zetten. Vraag bijvoorbeeld een catalogus aan en/of bekijk hun website/webshop. Gebruik de verzamelde informatie om zelf jouw prijzen te bepalen. 10

11 - interne factoren bij prijszetting: kosten, marketingdoelstellingen, marketingstrategie - externe factoren bij prijszetting: markt, concurrentie en prijsperceptie door de consument - prijsimago en prijszetting - psychologische prijzen 6.5 Prijsstrategie - integratie prijs in de marketingmix - afroomstrategie - penetratiestrategie Ga na in welke mate de producten uit het assortiment van de oefenfirma prijselastisch zijn? 6.6 Prijselasticiteit - prijselasticiteit van de vraag: begrip berekenen - interpretatie - inkomenselasticiteit: begrip en formule 6.7 Prijsindexatie - inflatie en deflatie: begrip en oorzaken - indexcijfer: belang - inflatie/deflatie: gevolgen - verband tussen inflatie/deflatie en koopkracht van gezinnen - aanpak van kosteninflatie - aanpak van bestedingsinflatie - aanpak van monetaire inflatie - indexcijfer van de consumptieprijzen: totstandkoming - gezondheidsindex: totstandkoming - indexcijfer en indexaanpassing: toepassing 11

12 7 Plaats LEERPLAN leerinhouden voorstel 8 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 7.1 De distributiekanalen - distributiekanaal: begrip (met inbegrip van detail en groothandel) - distributiekanalen: direct, indirect, kort of lang - keuze distributiekanaal - distributie-intensiteit: begrip - vormen van distributie-intensiteit: intensieve, selectieve en exclusieve - groothandel - detailhandel - winkelketens: department stores, hypermarkten, supermarkten, hard discounters, superette - contractuele samenwerking: aankoopcentrale, vrijwillige filiaalbedrijven, franchising - Nielsen indeling F1 F2NI F2I F3 7.2 Vestigingsplaats - vestigingsplaats: keuzebepalende elementen - het begrip koop - het begrip huur - onroerende leasing: begrip - voor- en nadelen kopen, huren of leasen van een onroerend goed - de aankoopoptie, compromis, voorschot, authentieke akte - de kosten bij de aankoop van een onroerend goed - handelshuurovereenkomst: begrip - handelshuurovereenkomst: bepalingen uit de wet op de handelshuur - huurovereenkomst privé-woning De begrippen zoals beschreven in de leerinhouden kunnen toegepast worden op de op te richten of reeds bestaande oefenfirma. De leerlingen zoeken op de website van Cofep naar een geschikte vestigingsplaats voor hun firma. Op de website kan men informatie terugvinden over Real Estate. Bij hen kunnen oefenfirma s een bedrijfspand huren tegen bepaalde voorwaarden. Een handelshuurovereenkomst wordt door Real Estate opgemaakt en verstuurd naar de oefenfirma. Bespreek het distributiekanaal waarin jouw oefenfirma zich bevindt (zie leerinhouden voor kenmerken). Zoek op de website van Cofep informatie over de activiteiten van Real Estate. Beslis aan de hand van deze informatie of jouw oefenfirma een bedrijfspand wil huren. Sluit desgewenst een handelshuurovereenkomst af. 12

13 LEERPLAN leerinhouden voorstel 10 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 8 Promotie 8.1 Promotiestrategie - promotie: begrip - Stappenplan bij de ontwikkeling van het promotieplan: - doelgroep - communicatiedoelstellingen - budget - boodschap - communicatiekanalen - impactonderzoek - Sluitpostmethode - Omzetpercentagemethode - Concurrentiegeoriënteerde methode - Doelgerichte budgetteringsmethode - Enquêtes - Recognitietest - Recalltest - Pushstrategie - Pullstrategie 8.2 Promotievormen - Promotiemix: reclame, public relations, promotieacties, sponsoring, persoonlijke verkoop. - uitwerking promotie met een desktoppublishing pakket 8.3 Wet op de handelspraktijken kader promotie - Bepalingen uit de wet betreffende marktpraktij-ken en consumentenbescherming: misleidende reclame vergelijkende reclame opruimingen, solden en uitverkoop gezamenlijk aanbod van producten en diensten (koppelverkoop) oneerlijke handelspraktijken misleidende handelspraktijken Het bepalen van een promotiestrategie is uiteraard ook heel belangrijk voor een oefenfirma. In een netwerk van oefenfirma s enige bekendheid verwerven, kan alleen maar door een goede promotie te voeren. De leerlingen bepalen zelf de promotievormen en de manier waarop ze die willen hanteren om hun assortiment te promoten. Hierbij verplaatsen ze zich in het standpunt van de klant om te ervaren hoe de klant de promotievormen zou ervaren. De leerlingen brengen allerlei catalogi en reclamefolders mee. Welke informatie moet er in een catalogus of folder opgenomen worden? Hou rekening met de wettelijk verplichte elementen. Zoek deze op. Maak samen met een medeleerling een voorbeeldpagina op van de toekomstige catalogus of folder van jouw oefenfirma. Presenteer dit aan de rest van de klas en verdedig jouw voorstel. Kies in overleg met de rest van de klas een definitieve layout. Oefenfirma s werken internationaal. Vertaal dan ook de catalogus of folder in het Frans, Engels en/of Duits. 13

14 LEERPLAN leerinhouden voorstel 4 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 9 Presentatie 9.1 Winkelexterieur en winkelinterieur - winkelpand, inkom, etalage en winkelomgeving - verkoopsystemen: bediening, zelfbediening en zelfkeuze - basisvormen van winkellay-out: gridlay-out, freeformlayout, boutiquelay-out - familygrouping en klantenloopstudie 9.2 Schapbeheer - display en schapbeheer: belang Tijdens de regionale, nationale en eventuele buitenlandse beurs bouwt de oefenfirma een stand op. Ga naar handelszaken die dezelfde producten van jouw oefenfirma verkopen en bekijk daar hoe producten worden voorgesteld. Neem foto s en maak een verslag op met jouw bevindingen. Gebruik de verzamelde informatie om zelf een stand op te bouwen. 14

15 LEERPLAN leerinhouden voorstel 36 lestijden OEFENIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 10 Personeel 10.1 De arbeidsmarkt 10.2 De organisatiestructuur en bedrijfscultuur - bedrijfscultuur: begrip - Factoren die een bedrijfscultuur bepalen - Soorten bedrijfscultuur: de machtcultuur, de rolcultuur, de taakcultuur en de persoonscultuur - Effect bedrijfscultuur op functioneren werknemers - Personeel van verschillende afdelingen in kaart brengen via een databank ge-bruik makend van relaties tussen tabel-len (zoals postcodes, statuten) - Aanmaken bestandsstructuur en veld-eigenschappen instellen - Invoeren, wijzigen, verwijderen van gegevens met actiequery s - Filteren gegevens aan de hand van filter- en selectiequery s - Aanmaken formulieren en rapporten - Organogram: begrip - Organogram maken in Word of een presentatiepakket - Organogram van een commerciële afdeling - Soorten organisatiestructuren: - lijnorganisatie - lijnstaforganisatie - functionele organisatie 10.3 De arbeidsovereenkomst - elementen arbeidsovereenkomst: verplichtingen werkgever werknemer - loon - werk - arbeid - gezag - arbeidsreglement - Arbeidsongeval of beroepsziekte - Zwangerschap - Andere ziekte of ongeval Niet van toepassing in de oefenfirma Binnen de oefenfirma krijgt elke medewerker een bepaalde functie. Op deze wijze ontstaat een organogram. De werknemers in een oefenfirma zijn gebonden door een arbeidsovereenkomst. Elke werknemer solliciteert naar een bepaalde functie. Op de Cofep-website staan voorbeelden van jobadvertenties. Deze kunnen uiteraard aangepast worden aan de eigen situatie. Maak een organogram op voor jouw oefenfirma. Neem als voorbeeld dit van bijvoorbeeld het peterbedrijf. Maak gebruik van een presentatiepakket om dit organogram voor te stellen. Bespreek dit organogram (lijn-, lijnstaf- of functionele organisatie). Maak een arbeidsovereenkomst op voor de personeelsleden van de oefenfirma. Gebruik makend van het organogram verdelen we nu de functies onder de werknemers. Ga na over welk profiel men moet beschikken om in 15

16 - Specifieke redenen voor arbeiders - Verlof om dwingende reden - Kort verzuim - Tijdskrediet - arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur - arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur - arbeidsovereenkomst voor studenten - arbeidsovereenkomst uitzendarbeid - outplacement - collectieve arbeidsovereenkomsten - paritaire comités - arbeidsduur - loonschalen - loonniveau - het recht op kinderbijslag - de hoogte van de kinderbijslag: berekening - Mogelijke jobkanalen: Selectiekantoren Uitzendkantoren VDAB Lokale werkwinkel Vakbladen Elektronische sollicitaties Websites van bedrijven of instellin-gen Jobbeurzen Campus recruitment Persoonlijke contacten en relaties Sollicitatievideo s Selor (selectiebureau federale overheid) - Stappen bij een sollicitatie: analyse van een personeelsadvertentie de sollicitatiebrief het curriculum vitae het sollicitatiegesprek eigen sterkte/zwakte analyse (SWOT) rechten en plichten van de sollicitant DO s en DONT s bij het solliciteren Het spreekt voor zich dat ook alle taalleerkrachten betrokken kunnen worden bij de uitwerking. Zij kunnen de voorbereidende uitleg over de sollicitatiebrief en het curriculum Vitae voor hun rekening nemen, instaan voor de verbetering van de sollicitatiebrieven en de leerlingen voorbereiden op het jobinterview. aanmerking te komen voor een bepaalde functie. Raadpleeg allerlei vacaturesites om deze profielen op te stellen. Stel een jobkrant samen waarin de verschillende jobs worden voorgesteld. Solliciteer naar een bepaalde functie. Tijdens de sollicitatiedag gaat een panel van juryleden nagaan of iemand in aanmerking komt voor een bepaalde job. De juryleden bekijken op het einde van de dag het organogram en vullen bij elke functie een naam in. 16

17 10.4 Het sociaal secretariaat - rol en nut erkend sociaal secretariaat: administratieve ontlasting werkgever, correcte berekeningen, correcte documenten, juiste afhandeling ontslagprocedures, aanwerfprocedures, - Loonberekeningen - Verplichtingen voor de sociale en fiscale overheid - Verplichtingen bij het in dienst nemen van nieuwe personeelsleden: aansluiting bij RSZ (DIMONA aangifte), pensioennummer voor de werknemer, aansluiten bij vakantiefonds, aansluiten bij kinderbijslagfonds, arbeidsreglement overhandigen, afsluiten van een verzekering tegen arbeidsongevallen - Bruto-bezoldiging - RSZ-bijdrage werknemer en werkgever - Bedrijfsvoorheffing - exporteren database, loonberekening, functies in rekenblad - boekhoudkundige verwerking eenvoudige loonstaat en de factuur - boekhoudkundige verwerking beheerskosten sociaal secretariaat - boekhoudkundige verwerking betalingen nettoloon, RSZ en bedrijfsvoorheffing - boekhouding en totale loonkost Cofesoc is het sociaal secretariaat van Cofep. Op vraag van de oefenfirma s verstuurt zij maandelijks loonbrieven. Deze geven op een overzichtelijke manier weer hoe het nettoloon wordt berekend. De bedrijfsvoorheffing en RSZ moet gestort worden op de rekening van Cofesoc. Het nettoloon wordt overgeschreven naar de personeelsrekening en wordt gebruikt om werknemers persoonlijke aankopen te laten doen in het netwerk van oefenfirma s (= personeelsaankoop). Zoek op de cofep-website naar de rol van Cofesoc in het netwerk. Ga na hoe werknemers kunnen ingeschreven worden bij dit sociaal secretariaat. Stort elke maand de bedrijfsvoorheffing en de RSZ-bijdrage op de rekening van Cofesoc. Stort het nettoloon op de personeelsrekening. Verwerk de loonbrieven in de boekhouding van de oefenfirma. 17

18 LEERPLAN DEEL 2 Het werken in een onderneming LEERPLAN leerinhouden voorstel 25 lestijden OEFENFIRMA OPDRACHTEN VOOR DE LEERLINGEN 1 Werkplanning en communicatie in een admin omgeving 1.1 Werkplanning - werkplanning : nut - elektronische agenda: toepassing - het principe van Pareto: voorbeeld - opstellen prioriteiten - invloeden op de werkplanning: interne klok en energiepatroon - omgaan met stress, positieve en negatieve stress - Onderdelen van een elektronische agenda: agendablad kalender afspraken invullen in de agenda afspraken wijzigen terugkerende afspraken maken- vergaderingen: instrument bij werkplanning - kenmerken van assertiviteit - meerwaarde van assertief gedrag - eigen gedrag 1.2 Administratieve omgeving - cellen- en landschapskantoor - ergonomie - voorkomen verspilling (bijvoorbeeld papier) - milieuvriendelijkheid (gebruik kantoormaterialen) - orde en netheid - klasseermethodes - hardware en software Het concept van de oefenfirma past perfect binnen dit onderdeel van het leerplan. De leerlingen werken immers in een virtuele kantooromgeving met echte documenten en collega s. Net als in de reële bedrijfswereld moet men zich houden aan een werkplanning, houdt men een agenda bij, ervaart men stress en zijn er vergadermomenten. Leerlingen worden in de oefenfirma verplicht met elkaar samen te werken. Dit kan uiteraard tot spanningen op de werkvloer leiden. De oefenfirma is een administratieve omgeving waar de leerinhouden zoals beschreven in 1.2 aan bod kunnen komen. Efficiënte communicatie is, net als in elke organisatie, de hoeksteen van de oefenfirma. Overlegvergaderingen vormen de basis van interne communicatie. Om deze op een efficiënte manier te laten Organiseer op het einde van elk openingsmoment van de oefenfirma een korte vergadering. Evalueer de werking van de oefenfirma. Maak een planning op van wat er tijdens de volgende openingsmomenten dient te gebeuren. Ontwerp een kantooromgeving waarin rekening gehouden wordt met ergonomie, het voorkomen van verspilling, milieuvriendelijkheid, Maak een huisstijl aan voor de oefenfirma. Maak een handleiding voor het elektronisch bankieren. 18

CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD BOEKHOUDEN -INFORMATICA LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE - OEFENFIRMA COFEP. Schooljaar 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele

CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD BOEKHOUDEN -INFORMATICA LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE - OEFENFIRMA COFEP. Schooljaar 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD BOEKHOUDEN -INFORMATICA LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE - OEFENFIRMA COFEP Schooljaar 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele 1 Wat zegt het leerplan? Om de leerlingen voor te bereiden

Nadere informatie

Modulefiche. Begincompetenties Geen voorkennis vereist. Eindcompetenties. Modulenummer + Naam module: B1 Bedrijfsbeheer. Datum: 25 januari 2012

Modulefiche. Begincompetenties Geen voorkennis vereist. Eindcompetenties. Modulenummer + Naam module: B1 Bedrijfsbeheer. Datum: 25 januari 2012 Modulefiche Modulenummer + Naam module: B1 Bedrijfsbeheer Datum: 25 januari 2012 Economie (40 lestijden) Begincompetenties Geen voorkennis vereist Eindcompetenties Consumentengedrag Inzicht hebben in het

Nadere informatie

DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9

DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9 2 Inhoudstafel DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9 HOOFDSTUK 1 : WAT IS EEN ONDERNEMING?...10 1.1. Taalkundige benadering...10 1.2. Juridische benadering...10 1.2.1. Wetboek van koophandel...10

Nadere informatie

Hoe groot is het marktaandeel van onderneming B? Vul een geheel getal in (zonder decimalen).

Hoe groot is het marktaandeel van onderneming B? Vul een geheel getal in (zonder decimalen). Basiskennis Ondernemerschap Correctiemodel Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: B - Aantal punten: 1 In Alkmaar wordt elke vrijdag een kaasmarkt gehouden. De kazen worden aangeleverd door de producenten

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Basiskennis Ondernemerschap Voorbeeldexamen Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Dit voorbeeldexamen bestaat

Nadere informatie

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 03 02 02 03 04 05 06 07 03 HA/K/1 0 0 Oriëntatie op handel en administratie SE SE SE HA/K/1 x x Uitwerking eindtermen: zie Handreiking SLO x x x x x x x x x x x x x

Nadere informatie

2.1 Wettelijke verplichtingen bij opstarten

2.1 Wettelijke verplichtingen bij opstarten Voornaam:... Datum:... Naam:... Klas:... Nr:... HOOFDSTUK 2 Evaluatievragen voor de leerkrachten Hieronder kun je meerdere evaluatievragen terugvinden met betrekking tot het eerste hoofdstuk. De vragen

Nadere informatie

Deelnemer: Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Dienst Beroepsopleiding

Deelnemer: Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Dienst Beroepsopleiding Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Dienst Beroepsopleiding Volledig en duidelijk leesbaar ingevuld terug te sturen (per post) vóór 13 februari 2008 naar: Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Ondernemerschap Diploma('s) Basiskennis Ondernemerschap Financieel Ondernemer Commercieel Ondernemer Examen

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Ondernemerschap Diploma('s) Basiskennis Ondernemerschap Financieel Ondernemer Commercieel Ondernemer Examen EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Ondernemerschap Diploma('s) Financieel Ondernemer Commercieel Ondernemer Eamen Niveau vergelijkbaar met mbo 2 Versie 0.2 Geldig vanaf 1-09-14 Vastgesteld op Vastgesteld

Nadere informatie

{DE DIENSTEN VAN HET SOCIAAL SECRETARIAAT

{DE DIENSTEN VAN HET SOCIAAL SECRETARIAAT { DE DIENSTEN VAN HET SOCIAAL SECRETARIAAT { INHOUDSOPGAVE EDITORIAAL... 3 U WORDT WERKGEVER... 4 U WERFT PERSONEEL AAN... 6 SOCIALE FORMALITEITEN... 7 DAGELIJKSE FORMALITEITEN TIJDENS DE TEWERKSTELLING

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) POLYVALENT BEDIENDE Beroepsprofiel (SERV/CEVORA, juni 2003)

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMIE DERDE GRAAD TSO HANDEL LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

BEDRIJFSECONOMIE DERDE GRAAD TSO HANDEL LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS BEDRIJFSECONOMIE DERDE GRAAD TSO HANDEL LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS LICAP BRUSSEL September 2007 (vervangt leerplannen D/1992/0279/055B en D/1998/0279/034 met ingang 1 september 2007 of 1 september 2008)

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN WOORD VOORAF... OVER DE AUTEURS... v vii HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN 1 INLEIDING... 2 2 DE BALANS... 3 2.1 Ondernemingsmiddelen of activa... 4 2.2 Ondernemingsbronnen of passiva...

Nadere informatie

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAK: TOEGEPASTE ECONOMIE Dit is een vakfiche toegepaste economie voor 3de graad bso kantoor. Let op: de inhoud van een vakfiche wordt jaarlijks aangepast. Deze

Nadere informatie

Modulefiche. Naam module: Bedrijfsbeheer (A3) Datum: 1 september 2012 ECONOMIE. Begincompetenties: Geen

Modulefiche. Naam module: Bedrijfsbeheer (A3) Datum: 1 september 2012 ECONOMIE. Begincompetenties: Geen Naam module: Bedrijfsbeheer (A3) Datum: 1 september 2012 ECONOMIE Begincompetenties: Geen Modulefiche Leerinhoud: Consumentengedrag o Inleidende begrippen Behoefte Schaarste Nuttigheid en keuzeprobleem

Nadere informatie

Inhaalbeweging economie

Inhaalbeweging economie Inhaalbeweging economie Inleiding Voor de inhaalbeweging economie bestaan er vijf documenten 1 Dit algemeen document dat een volledige beschrijving geeft van wat van leerlingen verwacht wordt als ze beslissen

Nadere informatie

Het beheer van het expat personeel Het beheer van belgisch personeel

Het beheer van het expat personeel Het beheer van belgisch personeel Pegasus als dienstverlenende vzw biedt de mogelijkheid aan de NGO's om het beheer van hun expat dossiers maar ook het beheer van hun Belgisch personeel doen op te volgen op voorwaarde dat ze van de PC

Nadere informatie

Deelnemer: Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Dienst Beroepsopleiding

Deelnemer: Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Dienst Beroepsopleiding Versie juli 08 Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Dienst Beroepsopleiding Volledig en duidelijk leesbaar ingevuld terug te sturen (per post) vóór 3 maart 2009 naar: Vlaams ministerie van Onderwijs

Nadere informatie

1 Leerplandoelstellingen, leerinhouden en pedagogisch-didactische wenken. DEEL 1: De boekhouding bij de start van de onderneming

1 Leerplandoelstellingen, leerinhouden en pedagogisch-didactische wenken. DEEL 1: De boekhouding bij de start van de onderneming 1 Leerplandoelstellingen, leerinhouden en pedagogisch-didactische wenken BEDRIJFSECONOMIE DEEL 1: De boekhouding bij de start van de onderneming 1 De onderneming in de context van de wereldeconomie LINK

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

TEN GELEIDE. Het boek geeft een inzicht in het reilen en zeilen van ondernemingen. Het bestaat uit vijf hoofdstukken.

TEN GELEIDE. Het boek geeft een inzicht in het reilen en zeilen van ondernemingen. Het bestaat uit vijf hoofdstukken. Het boek geeft een inzicht in het reilen en zeilen van ondernemingen. Het bestaat uit vijf hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk wordt het belang geschetst van ondernemen. België telt een klein miljoen

Nadere informatie

Basis dubbel boekhouden (module A1)

Basis dubbel boekhouden (module A1) Basis dubbel boekhouden (module A1) In deze module maakt de cursist kennis met de techniek van het boekhouden. Er wordt ingegaan op alle belangrijke basisboekingen binnen een onderneming. basisbegrippen

Nadere informatie

Vereenvoudigd businessen financieel plan PRAKTISCHE GIDS VOOR UW ONDERNEMINGSPROJECT

Vereenvoudigd businessen financieel plan PRAKTISCHE GIDS VOOR UW ONDERNEMINGSPROJECT Vereenvoudigd businessen financieel plan PRAKTISCHE GIDS VOOR UW ONDERNEMINGSPROJECT Aanvrager - Interveniënten Wenst u uw activiteit in eigen naam / in naam van een vennootschap uit te oefenen? Waarom?

Nadere informatie

EEN geslaagd PROjECT!

EEN geslaagd PROjECT! A & D Boekhoudkantoor, Klapstraat 58, 1790 Teralfene Tel 0473.821367 www.infoboekhouden.be DE BOEKHOUDER-FISCALIST BIBF: Uw PARTNER VOOR EEN geslaagd PROjECT! Een brochure van het Beroepsinstituut van

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure ADMINISTRATIE & RETAIL (2de graad BSO, Kantoor & Verkoop) Leerlingprofiel Je bent 14-15 jaar. Je kiest voor een studierichting in de tweede graad. Je wilt meer te

Nadere informatie

Jaarplan Bedrijfsbeheer 3de graad BSO-KSO-TSO

Jaarplan Bedrijfsbeheer 3de graad BSO-KSO-TSO Schooljaar 2011-2012 Leerkracht(en): Vak: Klassen: Schooljaar: 2011-2012 Béa Gyselen, Sigrid Hertogs, Danny Heylen, Liesbeth Hofmans, Linda Servaes, Christine Somers Bedrijfsbeheer 3de graad BSO-KSO-TSO

Nadere informatie

Boekhouding. boekhouding 1

Boekhouding. boekhouding 1 Boekhouding boekhouding 1 Welke boekhouding? Natuurlijke personen - werknemers kunstenaars - zelfstandigen Feitelijke vereniging Handelsvennootschappen VZW s boekhouding 2 Werknemer kunstenaar Geen boekhoudverplichting

Nadere informatie

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding Medewerker boekhouding De Medewerker boekhouding bij Tegels Depaepe is (mede)verantwoordelijk voor de totale boekhouding van a tot z binnen ons bedrijf en dit in samenwerking met de hoofdboekhouder. Opmaken

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

In het begin moeten wij vooral op de kosten leggen en niet teveel geld uitgeven. Dus gratis is natuurlijk beter.

In het begin moeten wij vooral op de kosten leggen en niet teveel geld uitgeven. Dus gratis is natuurlijk beter. 3. INFORMATIE VOOR STARTENDE ONDERNEMERS Als jij een onderneming wil opstarten, kan jij beroep doen op en aantal organisaties waar jij meer informatie kunt vinden en waar jij tevens administratieve of

Nadere informatie

Vereenvoudigd Business Plan en financieel plan Praktische gids voor uw ondernemingsproject FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ.

Vereenvoudigd Business Plan en financieel plan Praktische gids voor uw ondernemingsproject FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Vereenvoudigd Business Plan en financieel plan Praktische gids voor uw ondernemingsproject FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Aanvrager - Interveniënten Wenst u uw activiteit in eigen naam / in naam van

Nadere informatie

KBC-service voor starters

KBC-service voor starters KBC-Product KBC-service voor starters we hebben het voor u Een idee vorm geven Een creatief idee Waarom kies ik voor een zelfstandig beroep? Wat wil ik aanbieden en wat is het doel van mijn project? Wat

Nadere informatie

Toegepaste economie. derde graad tso in Onthaal en public relations. BRUSSEL D/2016/13.758/019 September 2016 LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

Toegepaste economie. derde graad tso in Onthaal en public relations. BRUSSEL D/2016/13.758/019 September 2016 LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Toegepaste economie derde graad tso in Onthaal en public relations BRUSSEL D/2016/13.758/019 September 2016 (vervangt leerplan D/2014/7841/053) Inhoud 1 Inleiding en situering

Nadere informatie

Deel I Omgevingsfactoren en micro-economie 1

Deel I Omgevingsfactoren en micro-economie 1 Inhoud Deel I Omgevingsfactoren en micro-economie 1 1 Omgevingsfactoren 3 1.1 Schaarste dwingt tot kiezen 3 1.2 De economische wetenschap 4 1.3 Produceren, productiefactoren 5 1.4 Participanten en omgevingsfactoren

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure ADMINISTRATIE & RETAIL (3de graad BSO) Leerlingprofiel Je bent 16-17 jaar. Je kiest voor een studierichting in de derde graad. Je wil meer te weten komen over het

Nadere informatie

Junior company 2. Ondernemingsplan

Junior company 2. Ondernemingsplan Voortgezet onderwijs Junior company 2. Ondernemingsplan Stichting Stichting Jong Jong Ondernemen: Ondernemen: Postbus Postbus 93002 93002 2509 2509 AA AA Den Den Haag Haag Bezuidenhoutseweg Bezuidenhoutseweg1212

Nadere informatie

Kinderen Van Dewindt Starter!

Kinderen Van Dewindt Starter! Kinderen Van Dewindt Starter! Handleiding voor de leerkracht 1. Wat is het? Starter! is een vakoverschrijdend, educatief simulatiespel waarin de speler een kledingwinkel opstart en beheert. Met dit spel

Nadere informatie

VAK: ECONOMIE METHODE: Pincode 3 VMBO kader 5 e editie KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week

VAK: ECONOMIE METHODE: Pincode 3 VMBO kader 5 e editie KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 01-01 NIVEAU KADER VAK: ECONOMIE METHODE: Pincode VMBO kader 5 e editie KLAS: CONTACTUREN PER WEEK: x minuten per week P periode C code van de toets

Nadere informatie

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Syllabus en voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Modules: Bedrijfsdoelstellingen & kengetallen Financiële administratie Kosten & prijzen Bedrijfsvorm & wetgeving EBC*L International,

Nadere informatie

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN Inhoud 1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN............................. 13 1. Wat is boekhouden?........................................ 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie...........................

Nadere informatie

Inhoud. 1 Inleiding. Markt of overheid. 1 wat is economie? 11 Productiefactoren 11 Schaarste en welvaart 12 2

Inhoud. 1 Inleiding. Markt of overheid. 1 wat is economie? 11 Productiefactoren 11 Schaarste en welvaart 12 2 Inhoud 1 Inleiding 1 wat is economie? 11 Productiefactoren 11 Schaarste en welvaart 12 2 modellen 12 2 Markt of overheid 1 de vraag 14 Prijzen en gevraagde hoeveelheid 14 D De vraagfunctie 14 D Verschuiving

Nadere informatie

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18 Inhoud 1. Financiële informatiesystemen 13 1. Wat is boekhouden? 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie 14 3. Financial versus management accounting 15 3.1. Financial accounting (of algemeen boekhouden)

Nadere informatie

medewerker boekhouding medewerker boekhouding

medewerker boekhouding medewerker boekhouding medewerker boekhouding medewerker boekhouding TAKEN, KENNIS EN VAARDIGHEDEN EEn medewerker boekhouding : Boekhouder; Hulpboekhouder; Accounting assistent; Administratief medewerker in de boekhouding;...

Nadere informatie

HARTELIJK WELKOM. 18 mei 2011 - Startersdag Unizo. BAERT Alfred

HARTELIJK WELKOM. 18 mei 2011 - Startersdag Unizo. BAERT Alfred HARTELIJK WELKOM 18 mei 2011 - Startersdag Unizo BAERT Alfred Het ondernemingsplan is een plan dat wordt opgesteld om vooraf het succes van de onderneming in te schatten. (max.20 blz.) Er zijn veel modellen

Nadere informatie

Info 3 de graad Business en IT (Boekhouden Informatica) 14 MAART 2009

Info 3 de graad Business en IT (Boekhouden Informatica) 14 MAART 2009 Info 3 de graad Business en IT (Boekhouden Informatica) 14 MAART 2009 Agenda 1. Leerinhouden 2. Werkvormen 3. Projecten 4. Evalueren 5. Remediëren LEERINHOUDEN Leerinhouden Instroom Toegepaste Informatica

Nadere informatie

1 De economische kringloop

1 De economische kringloop 1 De economische kringloop Wat is Marco-economonie? Studie van het verband tussen Gezinnen Bedrijven Overheid Buitenland Welke soorten economische vraagstukken hebben we? Productie Werkloosheid Inflatie

Nadere informatie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Examen VMBO-GL 2012 gedurende 240 minuten CSPE GL administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

Nadere informatie

1. Eenmanszaak versus vennootschap

1. Eenmanszaak versus vennootschap 1. Eenmanszaak versus vennootschap L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - enkele belangrijke voor- en nadelen van zelfstandig ondernemen versus ondernemen via vennootschappen opzoeken en toelichten

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Wat is de kmo-portefeuille? 2. Kom ik in aanmerking voor de kmo-portefeuille? 3. Hoeveel subsidie kan ik krijgen?

Inhoudstafel. 1. Wat is de kmo-portefeuille? 2. Kom ik in aanmerking voor de kmo-portefeuille? 3. Hoeveel subsidie kan ik krijgen? Inhoudstafel 1. Wat is de kmo-portefeuille? 2. Kom ik in aanmerking voor de kmo-portefeuille? 3. Hoeveel subsidie kan ik krijgen? 4. Hoe dien ik een subsidie aan te vragen? 5. Welke diensten kan ik financieren

Nadere informatie

OEFENFIRMA. Handleiding ordergenerator-marktplaats. Auteur: Albert Geuens

OEFENFIRMA. Handleiding ordergenerator-marktplaats. Auteur: Albert Geuens OEFENFIRMA Handleiding ordergenerator-marktplaats Auteur: Albert Geuens Inhoudstabel 1 Algemeen... 3 2 Webwinkels... 4 2.1 Handelsproducten bestellen... 5 2.2 Een spontane offerte... 8 De ordergenerator

Nadere informatie

4 Wat is een hypotheeklening?

4 Wat is een hypotheeklening? Examen management 1 Hoe ga je na of een bedrijf een betrouwbare partner is op economisch gebied en op welke wijze draagt de liquiditeit in relatie tot de omloopsnelheid hierbij toe? Via balans: horizontale,

Nadere informatie

Marketing Woordverklaring: Markt-getting o Naar de markt brengen o Aan de klant bezorgen

Marketing Woordverklaring: Markt-getting o Naar de markt brengen o Aan de klant bezorgen Marketing Woordverklaring: Markt-getting o Naar de markt brengen o Aan de klant bezorgen 1. vrijwillige ruilrelaties tussen aanbieder en prospect (klant) 2. marktfilosofieën a) productfilosofie: massaproductie

Nadere informatie

Werken met SDD in PC banking Pro. professionelen

Werken met SDD in PC banking Pro. professionelen Werken met SDD in PC banking Pro professionelen Inhoud Stap 1: De functies voor begunstigden openen. 3 Stap 2: De mandaten van uw betalers invoeren. 5 Stap 3: Een groep invorderingen aanmaken. 8 Stap 4:

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL RLLL/EXT/ADV/006bijl5 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 (Ontwerp) Bijlage bij het Vlor-advies Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan www.jooplengkeek.nl Ondernemingsplan Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan Persoonlijk plan Persoonsgegevens Motivatie om ondernemer te worden Sterke punten & zwakke punten 1 Ondernemingsplan

Nadere informatie

Inhoud. deel 1 omgevingsfactoren en micro-economie

Inhoud. deel 1 omgevingsfactoren en micro-economie V Inhoud deel 1 omgevingsfactoren en micro-economie 1 Omgevingsfactoren 2 1.1 Schaarste dwingt tot kiezen 2 1.2 De economische wetenschap 4 1.3 Produceren, productiefactoren 4 1.4 Participanten en omgevingsfactoren

Nadere informatie

Samenvatting HOE STEL IK MIJN HANDLEIDING OP IN VIER STAPPEN? 14/10/2014. Inleiding Basisaanpak m.b.t. 4 stappen Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Gesprek

Samenvatting HOE STEL IK MIJN HANDLEIDING OP IN VIER STAPPEN? 14/10/2014. Inleiding Basisaanpak m.b.t. 4 stappen Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Gesprek HOE STEL IK MIJN HANDLEIDING OP IN VIER STAPPEN? STEFAN STREMERSCH Accountant en belastingsconsulent 1 Samenvatting Inleiding Basisaanpak m.b.t. 4 stappen Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Gesprek 2 1 3 4 2

Nadere informatie

Onderstaande studierichtingsfoto kan service verlenen in volgende contexten/het formuleren van antwoorden op:

Onderstaande studierichtingsfoto kan service verlenen in volgende contexten/het formuleren van antwoorden op: Leren in samenhang in de studierichting Verkoop: aanzet tot het uittekenen van leerlijnen, horizontale/verticale vak(groep)samenwerking, VOET, evaluatiebeleid, Scholen worden van langsom meer bevraagd

Nadere informatie

Checklist. Startende Ondernemer

Checklist. Startende Ondernemer Checklist Startende Ondernemer De voorbereiding: 1. Bepaal de vijf W s: 1. Wat zijn de producten/diensten die worden aangeboden? 2. Waarom wordt dit bedrijf succesvol? 3. Wat wordt de doelgroep? 4. Welke

Nadere informatie

1-Dagverzekeringen Versie 2012

1-Dagverzekeringen Versie 2012 1-Dagverzekeringen Versie 2012 1. Inleiding Beste lezer, In samenwerking met onze partners FROS (amateursportfederatie) en ARENA (de verzekeringsmaatschappij) kan Airsoft Alliantie België vzw een verzekering

Nadere informatie

QUASI-INBRENG OPDRACHT

QUASI-INBRENG OPDRACHT Op te vragen gegevens bij quasi-inbreng - Blz 1 QUASI-INBRENG OPDRACHT De bedoeling van deze opdracht bestaat erin de beschrijving van de vermogensbestanddelen die de vennootschap overweegt te verkrijgen,

Nadere informatie

Europese domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen. Werken met SDD in PC banking Pro

Europese domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen. Werken met SDD in PC banking Pro domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen Werken met SDD in PC banking Pro Inhoud Stap 1: De functies voor begunstigden openen. 3 Stap 2: De mandaten van uw betalers invoeren. 5 Stap 3: Een groep

Nadere informatie

Doel van de handleiding 6 Opbouw en structuur 8 1. Sportlandschap in Vlaanderen 9 2. Tewerkstelling 11

Doel van de handleiding 6 Opbouw en structuur 8 1. Sportlandschap in Vlaanderen 9 2. Tewerkstelling 11 Inhoud Doel van de handleiding 6 Opbouw en structuur 8 1. Sportlandschap in Vlaanderen 9 2. Tewerkstelling 11 2.1. Definitie van arbeid 11 2.2. Soorten werknemers 11 2.2.1. Arbeiders 11 2.2.2. Bedienden

Nadere informatie

DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK - BEGRIP

DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK - BEGRIP Woord vooraf V I DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK - BEGRIP 1 1. Inleiding 1 2. Het begrip rechtspersoon 3 2.1. Algemeen 3 2.2. Afgescheiden doelstelling 4 2.3. Afgescheiden vermogen 5 2.4. Duurzaamheid

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1. Voorwoord 13

Inhoud. Deel 1. Voorwoord 13 Inhoud Voorwoord 13 Deel 1 1. Oprichting van een vennootschap 25 1.1 Mogelijke ondernemingsvormen 25 1.1.1 De éénmansonderneming 25 1.1.2 Doel van de vennootschapsvorming 26 1.1.3 Vennootschap 27 1.1.4

Nadere informatie

PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2

PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2 PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Opdracht... 4 Doelen... 4 Inhoud... 4 Werkwijze... 5 Productinhouden en beoordeling...

Nadere informatie

Module 3 Gegevens verwerken

Module 3 Gegevens verwerken Geleerd in vorige presentaties Module 3 Gegevens verwerken Les 3. Verkoopfacturen maken en inkoopfacturen verwerken Business Plan op 1 A4 Budget in 5 stappen Uurtarief / DGA-salaris Archivering Btw-administratie

Nadere informatie

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Onderzoek en acquisitie 11. Onderwijseenheid 2 Verkopen 45

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Onderzoek en acquisitie 11. Onderwijseenheid 2 Verkopen 45 Inhoud Onderwijseenheid 1 Onderzoek en acquisitie 11 1 Het verwerven van verkoopopdrachten 11 1.1 Marketing, wat is dat? 12 1.2 Het marketingplan 13 1.3 De instrumenten van de marketingmix 14 2 Public

Nadere informatie

onderneming : Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal 18.

onderneming : Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal 18. bij oprichting Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal Kapitaal volgens oprichtingsstatuten Minimum inbreng in speciën jaar 1 18.550,00

Nadere informatie

KREDIETAANVRAAG. Stappen:

KREDIETAANVRAAG. Stappen: KREDIETAANVRAAG Stappen: 1. De Ondernemer 2. De Onderneming en de kredietaanvraag 3. Het Business Model van de onderneming 4. Het Financiële Plan 5. Bijlage(n) Kredietaanvraag Stichting Impulsfonds Utrecht

Nadere informatie

INBRENG IN NATURA OPDRACHT

INBRENG IN NATURA OPDRACHT Op te vragen gegevens bij inbreng in natura - Blz 1 INBRENG IN NATURA OPDRACHT De bedoeling van deze opdracht bestaat erin de beschrijving van de inbreng in natura, de methoden van waardering, zoals die

Nadere informatie

Schooljaar: 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele. DERDE GRAAD KANTOOR Leerplan GO! OEFENFIRMA COFEP

Schooljaar: 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele. DERDE GRAAD KANTOOR Leerplan GO! OEFENFIRMA COFEP Schooljaar: 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele DERDE GRAAD KANTOOR Leerplan GO! OEFENFIRMA COFEP INHOUDSOPGAVE 1 Waarom kiezen voor een oefenfirma? 3 2 Oefenfirma in studierichting Kantoor BSO 3e graad,

Nadere informatie

Commerciële beroepsvorming 2 COMMERCIËLE BEROEPSVORMING 2 (CCA01.2/CREBO:50173)

Commerciële beroepsvorming 2 COMMERCIËLE BEROEPSVORMING 2 (CCA01.2/CREBO:50173) COMMERCIËLE BEROEPSVORMING 2 (CCA01.2/CREBO:50173) sd.cca01.2.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm

Nadere informatie

Bedrijfseconomie. B-cluster BBBBEC2A.1

Bedrijfseconomie. B-cluster BBBBEC2A.1 Bedrijfseconomie B-cluster BBBBEC2A.1 Succes met leren Leuk dat je onze bundels hebt gedownload. Met deze bundels hopen we dat het leren een stuk makkelijker wordt. We proberen de beste samenvattingen

Nadere informatie

Inhoudstafel. Dossier. 1. Factureren. 2. Gefactureerd worden. 3. Btw

Inhoudstafel. Dossier. 1. Factureren. 2. Gefactureerd worden. 3. Btw Inhoudstafel 1. Factureren 1.0. Voorafgaande opmerking... 1 1.1. Wanneer moet u factureren?... 1 1.1.1. Verplichting tot factureren...1 1.1.2. Uiterste factuurdatum...2 1.2. Wat moet u vermelden op uw

Nadere informatie

Deelnemer (woordvoerder): Volledig en duidelijk leesbaar ingevuld terug te sturen (per post) vóór 2 maart 2010 naar:

Deelnemer (woordvoerder): Volledig en duidelijk leesbaar ingevuld terug te sturen (per post) vóór 2 maart 2010 naar: Versie juli 09 Volledig en duidelijk leesbaar ingevuld terug te sturen (per post) vóór 2 maart 2010 naar: Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Dienst Beroepsopleiding De heer Paul Schram Hendrik

Nadere informatie

Q&A WERKGEVER F2PC AANVULLEND PENSIOEN CHEMIE

Q&A WERKGEVER F2PC AANVULLEND PENSIOEN CHEMIE Q&A WERKGEVER F2PC AANVULLEND PENSIOEN CHEMIE 1 Inhoudsopgave WAT MOET U DOEN?... 3 Het aanvullend pensioen chemie... 3 Welke ondernemingen nemen deel aan het aanvullend pensioen chemie?... 3 Hoe moet

Nadere informatie

Verantwoordingsmatrix Portfolio Medisch Pedicure Ondernemen. Bron: Branche kwalificatiedossier Medisch Pedicure, maart 2009.

Verantwoordingsmatrix Portfolio Medisch Pedicure Ondernemen. Bron: Branche kwalificatiedossier Medisch Pedicure, maart 2009. Verantwoordingsmatrix Portfolio Medisch Pedicure Ondernemen. Branche Examenbureau Bron: Branche kwalificatiedossier Medisch Pedicure, maart 2009. Ondernemen Competentie 14, 15, 16, 17, 18 en 19 Ondernemingsplan

Nadere informatie

infonota Ondernemingsvormen De eenmanszaak De vennootschap

infonota Ondernemingsvormen De eenmanszaak De vennootschap Ondernemingsvormen De eenmanszaak De eenmanszaak is een ondernemingsvorm waarbij de onderneming wordt opgericht door een natuurlijk persoon (oprichter). De éénmanszaak wordt ook wel 'onderneming natuurlijk

Nadere informatie

Checklist haalbaarheidsstudie

Checklist haalbaarheidsstudie Hieronder kan je een overzicht vinden van elementen die je haalbaarheidsstudie zeker moet bevatten. Afhankelijk van de gekozen onderneming, ga je je haalbaarheidsstudie verder uitbreiden en verduidelijken.

Nadere informatie

ME & Company 5 Office

ME & Company 5 Office ME & Company 5 Office Office 5.1 Hoe onthaal je bezoekers in het Nederlands, Frans en Engels? Hoe telefoneer je in het Nederlands, Frans en Engels? Hoe verwerk je inkomende en uitgaande post in het Nederlands,

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Economie 1,2 oude en nieuwe stijl

Examen HAVO en VHBO. Economie 1,2 oude en nieuwe stijl Economie 1,2 oude en nieuwe stijl Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 2 VHBO Tijdvak 3 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur 20 00 Dit

Nadere informatie

1819 B EL ONS. Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! ALLE INFO OM TE ONDERNEMEN IN BRUSSEL

1819 B EL ONS. Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! ALLE INFO OM TE ONDERNEMEN IN BRUSSEL Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! U hebt beslist een onderneming op te starten. Gefeliciteerd! Voor u ligt een gids in de vorm van een interactieve «checklist». Hierin worden een reeks

Nadere informatie

Inleiding: kennismaking met het spilbedrijf + voorstelling van het assortiment

Inleiding: kennismaking met het spilbedrijf + voorstelling van het assortiment School: JAARPLAN 2011 2012 Handel: onderdeel Initiatie in administratie, retail en logistiek VAK Handel I. A. R. L. ONDERWIJSVORM 2 lesuren per week in het 2 de jaar van de B-stroom BVL LERAAR Vakoverschrijdende

Nadere informatie

BEDRIJVEN MET SYNDICALE DELEGATIE

BEDRIJVEN MET SYNDICALE DELEGATIE BIJLAGE 2 CAO 12.12.2013 BEDRIJVEN MET SYNDICALE DELEGATIE zonder akkoord over een bedrijfseigen opleidingsplan INSCHRIJVING OP HET SUPPLETIEF OPLEIDINGSPLAN Registreer vóór 31 december 2014 - online op

Nadere informatie

Personeelskosten. Handboek p. 143 tot 173 ANDERE VERRICHTINGEN PERSONEELSCYCLUS INVESTERINGEN FINANCIERINGEN

Personeelskosten. Handboek p. 143 tot 173 ANDERE VERRICHTINGEN PERSONEELSCYCLUS INVESTERINGEN FINANCIERINGEN Personeelskosten Handboek p. 143 tot 173 ANERE VERRIHTINGEN PERSONEELSYLUS INVESTERINGEN FINANIERINGEN 1 ANERE VERRIHTINGEN (vervolg) Betreft verrichtingen die niet uit een wel bepaalde courante transactie

Nadere informatie

Examen accountancy januari 2013

Examen accountancy januari 2013 Examen accountancy januari 2013 meerkeuze vragen 1. Welke van volgende verrichtingen heeft invloed op de waarde van de vlottende activa: A) Een voorraadwijziging van de handelsgoederen als het systeem

Nadere informatie

GELD. Tijs Vastesaeger,js@doenker.be. www.doenker.be

GELD. Tijs Vastesaeger,js@doenker.be. www.doenker.be GELD Tijs Vastesaeger,js@doenker.be Hoeveel geld heb je nodig? Voor je zaak Om van te leven Om te investeren Om te starten Waar ga je geld halen? Uit je ac,viteiten Loon, winst, kosten vergoeding Leningen

Nadere informatie

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën).

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën). Functie Graadnaam: deskundige Functienaam: boekhouder Functiefamilie: deskundig Functionele loopbaan: B1-B3 Afdeling: Algemene zaken Dienst: Financiën Subdienst: Administratie Code: Doel van de entiteit

Nadere informatie

Vlajorapportering: De vereffening 1 Oproep voor de Algemene Vergadering ter vereffening

Vlajorapportering: De vereffening 1 Oproep voor de Algemene Vergadering ter vereffening Vlajorapportering: De vereffening 1 Oproep voor de Algemene Vergadering ter vereffening De datum van de Algemene Vergadering moet bepaald worden in samenspraak met de coördinator van Vlajo (kies een dag

Nadere informatie

Onderstaande studierichtingsfoto kan service verlenen in volgende contexten/het formuleren van antwoorden op:

Onderstaande studierichtingsfoto kan service verlenen in volgende contexten/het formuleren van antwoorden op: Leren in samenhang in de studierichting Kantoor bso: aanzet tot het uittekenen van leerlijnen, horizontale/verticale vak(groep)samenwerking, VOET, evaluatiebeleid, Scholen worden van langsom meer bevraagd

Nadere informatie

RES - EEN MUNT VOOR DE LOKALE HANDELAAR WWW.RES.BE

RES - EEN MUNT VOOR DE LOKALE HANDELAAR WWW.RES.BE RES - EEN MUNT VOOR DE LOKALE HANDELAAR WWW.RES.BE GROEI MET ONS MEE 1. SINDS 1996 HEEFT RES HET VERTROUWEN VAN MEER DAN 5.000 LOKALE HANDELAARS EN ONDERNEMERS IN BELGIË, FRANKRIJK EN SPANJE EN WELDRA

Nadere informatie

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH Alternatieve financiering Cultuurplatform Alternatieve financiering Sponsoring van profit bedrijven aan cultuurinstellingen Alle vormen van inkomsten /samenwerkingen die geen

Nadere informatie

... om de toekomst beter te beheren

... om de toekomst beter te beheren ... om de toekomst beter te beheren HannaH is een veelzijdig en krachtig financieel planningsen opvolgingsprogramma, onmisbaar bij het nemen van financiële beslissingen. HannaH laat u toe : Gedetailleerde

Nadere informatie

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies. U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.nl Samenvatting Het woord samenvatting zegt hier natuurlijk eigenlijk

Nadere informatie

ALFABETISCHE INHOUDSOPGAVE

ALFABETISCHE INHOUDSOPGAVE ALFABETISCHE INHOUDSOPGAVE Statuten Aansprakelijkheid en kwijting van bestuurders 3 Aansprakelijkheid leden 15 Aansprakelijkheid vzw 19 Algemene Vergadering: beraadslaging 23 Algemene Vergadering: bevoegdheid

Nadere informatie