De gemeente als regisseur

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De gemeente als regisseur"

Transcriptie

1 TIJDSCHRIFT VOOR DE volkshuisvesting nummer 6 december De gemeente als regisseur Overheidsbezuinigingen leiden ertoe dat het budget van gemeenten voor particuliere woningverbetering steeds verder onder druk komt te staan. Dit vraagt een andere rol van gemeenten, want de lokale overheid heeft onverminderd alle belang bij goed onderhouden woningen. Er zijn eigenaren die het niet weten hoe ze de woning moeten onderhouden, niet kunnen of niet willen (Foto Klaas Fopma / Hollandse Hoogte)

2 28 TIJDSCHRIFT VOOR DE volkshuisvesting nummer 6 DECEMber 2013 door Anouk Schuitemaker, Frank Wassenberg, Platform31 Particuliere woningverbetering staat al sinds de stadsvernieuwing in de jaren 80 op de gemeentelijke agenda. Er was indertijd ruimschoots subsidie beschikbaar. In de Utrechtse wijk Lombok konden particuliere eigenaren bijvoorbeeld 50 procent subsidie aanvragen tot een maximum van een ton. Daarnaast konden individuele eigenaren meeliften op een waardestijging van de wijk door andere vernieuwingsprojecten die werden uitgevoerd. In de stedelijke vernieuwing in de jaren 90 werd het blikveld verlegd naar de corporatiewoningen in de naoorlogse wijken, waardoor het thema naar de achtergrond schoof. Bovendien bood waardestijging van woningen de particuliere eigenaren perspectieven voor onderhoud. In 2005 kwam het onderwerp terug op de agenda toen initiatiefnemers uit de bouwwereld het rapport Nederland Verbouwt uitbrachten. Een groot verschil met de stadsvernieuwingsperiode is dat de instrumenten vanaf dat moment anders zijn. Er is sprake van een verschuiving van subsidie naar begeleiding en zachte leningen. Als gevolg van overheidsbezuinigingen komt het budget voor particuliere woningverbetering bij gemeenten steeds verder onder druk te staan. Dit loopt parallel aan de ontwikkeling van verzorgingsstaat richting een participatiemaatschappij waarbij burgers veel meer op eigen kracht moeten doen. Publieke investeringen in privaat eigendom passen hier minder bij, zeker niet nu duidelijk is geworden dat de woningen die in de stadsvernieuwingsperiode voor veel geld zijn opgeknapt, er nu alweer verwaarloosd bij staan. Gemeenten zoeken daarom naar andere manieren om de particuliere woningkwaliteit op peil te houden; niet als subsidieverstrekker, maar meer door particulieren zelf in staat te stellen het onderhoud uit te voeren. Een lastige klus. Zeker nu particulieren door economische stagnatie, dalende woningwaarden en aangescherpte hypothecaire regelgeving juist minder geld kunnen besteden aan onderhoud. Waarom zou een gemeente zich wél bezighouden met privaat bezit? Achterstallig onderhoud van private woningen is niet vanzelfsprekend een maatschappelijk probleem en daarmee een algemene maatschappelijke opgave. Wie een woning koopt, is zelf verantwoordelijk voor het onderhoud. Maar het is te eenvoudig om daarmee de handen volledig van hem af te trekken. Overheden en andere organisaties hebben een belang bij vitale wijken met goed onderhouden woningen. In de praktijk zien we zes motieven voor gemeenten om in te grijpen: Veiligheid en gezondheid van bewoners: wanneer de veiligheid en gezondheid in het geding zijn, hebben gemeenten op basis van het bouwbesluit een mogelijkheid om in te grijpen. Leefbaarheid in wijken en buurten: een concentratie van woningen met achterstallig onderhoud, heeft een negatief effect op de leefbaarheid en kan tot verloedering leiden. De wijk kan in een negatieve spiraal terechtkomen. Zeker in wijken waar gemeente en corporatie veel investeren om wijken op te knappen zijn slecht onderhouden woningen een doorn in het oog. Energiegebruik: een derde van alle energie wordt in de woningvoorraad verbruikt. Vooral in de goedkope voorraad, waar de energetische kwaliteit het slechtst is, valt veel energiewinst te behalen. Waardeontwikkeling: een concentratie van woningen met achterstallig onderhoud vermindert de waarde van panden in de omgeving. Levensloopbestendigheid: als gevolg van vergrijzing en extramuralisering neemt het belang van levensloopbestendige woningen toe. Mensen blijven tot op hoge leeftijd in hun huis wonen. Vermijden van schade in de openbare ruimte, zoals vervanging van riolering door risicoschade. Aanpak verschilt per eigenaar Wanneer de gemeente de eigenaar centraal wil stellen bij het verbeteren van de woning, is het belangrijk deze eigenaren te kennen. Er zijn verschillende redenen waarom woningeigenaren hun woning verwaarlozen. Er zijn eigenaren die het niet weten (hoe ze de woning moeten onderhouden), niet kunnen (geen geld) of niet willen (hebben andere prioriteiten of - voor hen - urgentere problemen). Soms spelen verschillende motieven tegelijkertijd. De verschillende typen eigenaren noodzaken tot verschillende typen aanpak. Achterstallig onderhoud van private woningen is niet vanzelfsprekend een maatschappelijk probleem en daarmee een algemene maatschappelijke opgave Bij de eerste groep, de eigenaren die het niet weten, helpt advies, begeleiding en ondersteuning. Dit kan in de vorm van een informatiepunt in de stad, of in de wijk, of actiever, door (geselecteerde) bewoners direct te benaderen. Bij gestapelde woningen kan een gemeente de (slapende) VvE stimuleren. Dit kan overigens ook een rol voor een woningcorporatie zijn, zeker in gebieden met versnipperd bezit waar eerder woningen zijn verkocht. Bij de tweede groep, de eigenaren die wel willen maar niet kunnen, is gerichte financiering een oplossing. Onderzoek laat zien dat dit helpt 1. Subsidies zijn een krachtig middel, maar kostbaar en niet altijd blijvend. Momenteel richten veel subsidies voor woningen zich op energieverbetering. Sommige gemeenten stellen een lening ter beschikking, uitgegeven door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). De gemeente stort een bedrag in dit fonds waarna particulieren een lening kunnen krijgen tegen gunstige voorwaarden. De gemeente bepaalt zelf de doelstelling, het rentepercentage, de looptijd en de aflossingswijze van de lening. Leningen worden afbetaald, zodat sprake is van een revolverend fonds 2. Er zit echter wel een rentederving op deze fondsen; de gemeente betaalt meer rente over het uitgeleende bedrag dan dat zij terugkrijgt op het uitgeleende bedrag. Daarnaast is de gemeente risicodragend. In veel gemeenten sneuvelen dan ook deze borgstellingen. Een drastische mogelijkheid is aankoop. Of terugkoop, indien het een voormalige corporatiewoning betreft. Een kostbare ingreep waar weinig gemeenten, respektievelijk corporaties, momenteel voor voelen, maar wellicht goedkoper dan een eindeloos traject met schuldhulpverlening. Sommige mensen zijn nu eenmaal beter af in een sociale huurwoning zonder de verantwoordelijkheden en verplichtingen van een eigen huis. Lees verder op pagina 32

3 TIJDSCHRIFT VOOR DE volkshuisvesting nummer 6 DECEMber Verleiden tot investeren is het sleutelwoord Ruud van Workum, Schiedam Schiedam heeft een relatief oude en goedkope woningvoorraad waarvan bijna twee derde particulier bezit is. In de oude wijken Oost, Zuid, West en Centrum staan de meeste woningen met een matige kwaliteit. Ook telt Schiedam veel VvE s: zo n Juist in de oude wijken zijn veel kleine VvE s, waarbij het onderhoud vaak achterwege blijft. Daarnaast speelt in deze wijken veelal funderingsproblematiek. Na opstartproblemen is in 2004 de aanpak van de particuliere woningverbetering goed op gang gekomen. Het aantal woningen dat aan het project kan deelnemen, is twee maal uitgebreid en de aanpak is verlengd tot en met In totaal maken ruim woningen deel uit van de aanpak, waarvan eind 2012 circa 75% is aangepakt. Bij de laatste uitbreiding van het project in 2008 is energiebesparing een nadrukkelijker rol gaan spelen. Van het geïnvesteerde bedrag bestaat 14% uit het energiezuiniger maken van woningen. In de laatste jaren van de aanpak komen de meer moeilijke gevallen aan bod. De rol van handhaving neemt toe en de productie neemt in aantallen af. De aanpak bestaat uit het bieden van hulp en advies en een goedkope lening. Schiedam steekt ook veel tijd in het activeren van de veelal slapende VvE s. Een fysiek Servicepunt, de front office, maakt de toegang tot kennis en kunde laagdrempelig. De algehele projectleiding, subsidiëring, handhaving en projectcommunicatie vindt plaats bij de back office: op het stadhuis. Wat heeft de aanpak tot nu toe opgeleverd? Tot en met 2012 is voor 29,1 miljoen aan leningen verstrekt waarmee eigenaren het casco opknappen, waarvan 3,8 miljoen voor funderingsherstel. Daarnaast zijn er eigenaren die wel gebruik maken van de geboden hulp en advies maar niet van een lening. Zij investeerden nog eens voor 11,8 miljoen tot en met 2012 in de eigen woning. Belangrijke factoren voor het Schiedamse succes zijn een goede procesorganisatie en veel aandacht voor communicatie. Klantenonderzoeken laten zien dat eigenaren vertrouwen hebben in de aanpak. De gemeente heeft bij de aanpak gekozen voor een sturende rol en samenwerking gezocht met zowel interne als externe betrokkenen, zoals bewonersverenigingen. Voor de toekomst brengt Schiedam een focus op haar beleid aan. Deze focus is een gevolg van de afspraken uit het regeerakkoord en het voortduren van de economische crisis. Het betreft de ontwikkeling op de woningmarkt in samenhang met de ontwikkelingen in het sociale domein. Hoe groter de instroom kwetsbare groepen bewoners, hoe groter het beslag op de voorzieningen in het sociale domein. Ook het omgekeerde geldt: een brede maatschappelijke middengroep is van onschatbare waarde voor de opbouw van de samenleving. Om deze middengroep te behouden moet er wel een woningaanbod zijn dat aansluit bij haar behoeften. Schiedam wil de behaalde successen in de toekomst graag continueren en de opgebouwde netwerken rond de aanpak van achterstallig onderhoud behouden. Al met al kiest Schiedam in de toekomst voor een blijvende kwaliteitsimpuls in de particuliere woningvoorraad, met de gemeente als regisseur. Meer dan in het verleden wordt gestreefd naar een bredere aanpak. Schiedam wil woningverbetering combineren met verduurzaming en het meer levensloopbestendig maken van woningen en woongebouwen. Meer dan in het verleden zal het initiatief echter bij de eigenaren vandaan moeten komen. De gemeente zal vanuit haar regierol de groepen eigenaren die het betreft nadrukkelijk uitnodigen tot actie over te gaan. Verleiden tot investeren is daarbij het sleutelwoord. Schiedam kiest voor een blijvende kwaliteitsimpuls (Foto: Ruud van Workum)

4 30 TIJDSCHRIFT VOOR DE volkshuisvesting nummer 6 DECEMber 2013 Den Haag streeft in naar duurzame renovaties van particuliere woningen (Foto: Gemeente Den Haag) Gemeente is de driving force Maaike van Langelaan, Joost Bok, gemeente Den Haag Om investeringen in de particuliere woningvoorraad uit te lokken zet Den Haag in op het verbinden van de gemeente, marktpartijen en kennisinstellingen. Den Haag wil nieuwe werkprocessen en financieringsmethoden ontwikkelen met als doel de aanpak en behoud van kwaliteit van de particuliere woningvoorraad. Door het bundelen van kennis en expertise willen we op grote schaal op innovatieve wijze woningen duurzaam renoveren. Tegelijkertijd organiseren we participatie bij huiseigenaren. De gemeente heeft daarbij hoge ambities: in 2020 wil Den Haag woningen duurzaam renoveren. Den Haag hanteert daarvoor de volgende strategie: de gemeente richt zich op het inrichten van een lokaal platform om alle partijen te verbinden aan de aanbodkant die betrokken zijn bij duurzame renovatie van woningen (bouwbedrijven, architecten, MKB, banken en kennisinstellingen). De gemeente Den Haag is de driving force achter dit platform. In het platform worden innovatieve werkprocessen en producten ontwikkeld voor onderhoud en energie efficiency. Vanuit het platform kunnen meerdere consortia van bedrijven ontstaan die gezamenlijk aan de slag gaan met Haagse woningen. In , de eerste fase, wordt gestreefd naar duurzame renovaties van particuliere woningen in Den Haag (Bomen- en Bloemenbuurt). Een aantal bouwbedrijven en de gemeente hebben daarvoor een intentieverklaring ondertekend. Dit is het eerste consortium dat uit het platform duurzame woningrenovaties is ontstaan. Den Haag heeft zich tot doel gesteld nog minstens twee andere soortgelijke consortia te gaan ondersteunen. Tegelijkertijd richten we ons op de vraagkant waarbij we een bottom-up benadering hanteren. Door het sluiten van Green Deals op VvE-, straaten buurtniveau proberen we duurzame woningrenovaties op grote schaal te realiseren. De gemeente biedt hierbij procesondersteuning aan en door de schaalvergroting levert deze aanpak de huiseigenaren financiële voordelen op. De bottom-up approach vanuit de vraagkant - de woningeigenaren - is gestart vanuit het succesvolle project VvE s met Energie. Dit is een project van de VvE-balie in Den Haag die hiervoor haar expertise en jarenlange ervaring met VvEadvisering heeft ingezet. Samen met de pilots op straatniveau zijn er nu 20 bottom-up projecten gestart, bestaande uit samen ruim 500 particuliere huizen waar duurzame maatregelen worden uitgevoerd. Vanuit deze projecten verwacht Den Haag een olievlekwerking in de stad door positieve reclame en kennisoverdracht. De tweede fase vindt plaats in de periode Het streven is dan om te komen tot een totaal van woningrenovaties.

5 TIJDSCHRIFT VOOR DE volkshuisvesting nummer 6 DECEMber Van regulerend naar uitnodigend Marjo Croes, Lelystad Lelystad is een uitzonderlijke stad; de gehele stad is in slechts enkele decennia gebouwd, geheel vanaf de tekentafel ontworpen, volgens de heersende trends van de tijd en hoofdstad van een nooit voltooide provincie. Lelystad kent grote problemen in de oudste wijken van de stad met een cumulatie van sociale, economische en fysieke problemen: bewoners hebben lage opleidingsniveaus, lage inkomens, veel schulden en hoge hypotheken. Er is veel sociaal isolement en kinderen hebben weinig perspectief. Mensen zijn bezig te overleven. Deze probleemwijken zijn op grote schaal gebouwd in de jaren 70 en begin 80, waardoor woningen en woonomgeving gelijktijdig toe zijn aan groot onderhoud en verbetering. Specifiek in deze Lelystadse wijken is het vele verspreide particuliere bezit, versnipperd over de straten, hofjes en buurten. De grootste woningcorporatie van Lelystad, Centrada, was vanwege financiële problemen gedwongen in de 90er jaren circa voornamelijk eengezinswoningen te verkopen. Verkoop van corporatiewoningen gebeurde in Lelystad veel eerder dan elders in Nederland, en op grote schaal. Inmiddels is duidelijk gebleken dat veel nieuwe eigenaar-bewoners niet of nauwelijks over de middelen en know-how beschikken om hun eigen woning te kunnen of willen onderhouden. De afgelopen jaren heeft de gemeente samen met de woningcorporatie op diverse wijzen getracht de particuliere eigenaren tot onderhoud, verbetering en verduurzaming van hun woning te verleiden. Het beleid varieerde van een grootschalige, collectieve aanpak, samen met de corporatie, met een actieve en intensieve begeleiding van bewoners, tot een meer faciliterende benadering gericht op kleinschalige onderhoudsingrepen. Ook is de samenwerking tussen de bewoners gestimuleerd in een buurt- of hofjesgerichte aanpak. Particulieren kunnen met een laagrentende SVn-lening een opknapbeurt aan het casco van de woning financieren. De gemeente had in de beginjaren een sterk sturende en programmatische rol. De laatste jaren is de rol echter minder regisserend geworden; er wordt minder gestuurd op aantallen te verbeteren woningen maar meer op eigen initiatief van bewoners. De methoden hebben een wisselend resultaat gehad. De sociaal-economische en fysieke achterstanden schaden onverminderd de leefbaarheid in de wijken en duidelijk is dat deze in samenhang met elkaar moeten worden aangepakt. Daarom wil de gemeente een nieuwe weg inslaan: stedelijke vernieuwing op uitnodiging. Lelystad en Centrada hebben begin 2013 andere partijen zoals banken, bouwers en welzijnsinstellingen uitgenodigd om met nieuwe oplossingsrichtingen te komen. De voorstellen zijn zowel sociaal als fysiek van aard en kunnen elkaar aanvullen en versterken. Het is nog niet zover dat we kunnen zeggen dat deze aanpak het succes van de wijk wordt. Een belangrijke vraag bij deze aanpak is welke rol de gemeente heeft. Het lijkt alsof de gemeente zich gemakshalve heeft teruggetrokken en de burgers en andere partijen het maar laat opknappen. Dat is niet het geval. Lelystad is op zoek naar een nieuwe rol, van regulerend en sturend naar faciliterend en uitnodigend. De gemeente stelt zich open op en nodigt bewoners en marktpartijen uit om zelf met kansrijke initiatieven te komen. Successen moeten nog blijken, maar de gezamenlijke energie is er. Lelystad nodigt bewoners en marktpartijen uit om zelf met kansrijke initiatieven te komen (Foto Frank Wassenberg)

6 32 TIJDSCHRIFT VOOR DE volkshuisvesting nummer 6 december 2013 Vervolg van pagiona 28 Bij de derde groep, de eigenaren die niet willen, kan de gemeente overgaan tot aanschrijving. Dit is de stok als de wortel niet helpt. Het onderhoud gebeurt dan daadwerkelijk en soms blijkt de dreiging die uitgaat van een aanschrijving al voldoende. In de praktijk eindigt zo n pand dan echter vaak op de woningveiling, met maatschappelijk leed (voor de eigenaar) en financiële tekorten (voor eigenaar en gemeente). Aan al deze groepen maatregelen kleven nadelen, reden waarom de Kenniskring particuliere woningverbetering probeerde te komen tot nieuwe oplossingsrichtingen. De kenniskring heeft een advies opgesteld aan overheden en andere partijen. De adviezen voor gemeenten gaan over de financiële borgstelling bij goedkope leningen, samenwerking met ook minder voor de hand liggende partijen, zoeken naar meekoppelende belangen voor een goede woningkwaliteit, maatwerk voor de zwaarste gevallen en de sturing op meer fundamentele markttransities in plaats van eenmalige projecten 3. De rol van de overheid: Van zorgen naar borgen Jarenlang ordende en stuurde de overheid stedelijke ontwikkelingen. De rol van de gemeente verandert en wordt minder sturend, minder verzorgend en minder ordenend, en meer toelatend, afwachtend en loslatend. Van Stad maken naar Stad zijn, wordt dit wel genoemd. Stedelijke ontwikkeling en stedelijke vernieuwing op uitnodiging, was de titel van een essay dat KEI en Nicis (nu Platform31) in 2012 schreven 4. De rol van de gemeente verandert en wordt minder sturend, minder verzorgend en minder ordenend, en meer toelatend, afwachtend en loslatend Potenties van gebieden en actoren Minder overheid impliceert dat van andere partijen een grotere rol wordt verwacht. Mogelijkheden verschillen per gebied (goede wijken in krappe woningmarktgebieden hebben meer potentie of verdiencapaciteit dan zwakke wijken in krimpgebieden) en verschillen naar actoren. Doordat lokale situaties verschillen, verschilt ook de rol van de overheid. Dit maakt maatwerk noodzakelijk. Waar voldoende potenties zijn, zullen kansrijke initiatieven als vanzelf opdoemen en kan de gemeente een faciliterende rol aannemen. In gebieden met lage potenties is een actieve rol nodig. De ondermaat Als de overheid zich al te drastisch zou terugtrekken, zullen er gaten vallen. Waar de basiskwaliteiten onder druk komen te staan, is een actieve rol van de overheid nodig als andere partijen deze rol niet op zich nemen. Die basis is wat we als maatschappij minimaal willen garanderen, een garantie waar de overheid voor staat. Het is een discussie waard wat die basis is, de ondermaat. Dat geldt ook voor woningkwaliteit. Wat voor de een verveloos en verwaarloosd is, kan voor de ander nog jaren mee. Die ondermaat is geen harde grens, maar verandert in de tijd, per individu, per thema, en per gebied. Wat zit op het randje? Wat kan nog, en wat niet meer? Instortende huizen en lekke daken zullen duidelijk onder de grens zitten, maar wat te denken van tochtige kamers, slechte isolatie, gehorigheid of veel trappen? Voor de een is de verbetering daarvan noodzaak, voor de ander luxe. Wel kunnen we stellen dat, wanneer gebieden als gevolg van slecht particulier bezit in een vicieuze cirkel terecht komen, de ondermaat bereikt. Sommige gebieden, zoals Rotterdam-Zuid en een aantal erkende aandachtswijken moeten extra aandacht blijven krijgen. Het alternatief is dat dergelijke wijken al snel onder die ondermaat terecht zullen komen met het grote risico dat niet alleen de fysieke kwaliteit afbrokkelt, maar dat de wijk ook sociaal en economisch afglijdt. Het belang van de gemeente is daarom om die ondermaat lokaal te bepalen en te borgen. Drie nieuwe rollen voor een gemeente Drie gemeenten, Schiedam, Den Haag en Lelystad, reageren verschillend op de nieuwe werkelijkheid. De sturende en bepalende gemeente is passé, maar de vraag is hoe dan wel? De nuloptie, namelijk niets doen, gaat niet werken omdat bepaalde huizen (met hun bewoners), straten en hele buurten dan onder de ondermaat dreigen te komen. Schiedam, vanouds een arme stad met kwetsbare industrie, werkt al jarenlang aan het probleem van achterblijvende investeringen in onderhoud en heeft daarmee ook veel ervaring opgedaan. De gemeente doet een stap terug, maar blijft zich wel als regisseur opstellen. Den Haag, de stad met de meeste VvE s in Nederland, zet in op schaalvergroting door actief alle relevante partijen met elkaar te verbinden. Lelystad, voorloper op het gebied van verkoop van sociale huurwoningen, stelt zich uitnodigend op en opent de weg voor kansrijke proposities vanuit de markt. Alle drie steden vinden elkaar waar het betreft de minder sturende rol van de gemeente, het omgaan met minder beschikbare financiën, maar ook het besef dat niet alle onderhoud van particuliere woningen aan de eigenaren zelf overgelaten kan worden. Zonder actieve inbreng zullen sommige woningen en buurten onder de maat, onder de ondergrens belanden, en het is de opgave voor de gemeente om te zorgen dat het niet zover komt. Voorkomen is beter dan genezen. Noten 1 Frits Meijer, 2013, Verbetering van particuliere huurwoningen: ook in de toekomst een gemeentelijk belang, OTB / TU Delft, te downloaden via site en 2 Theo van der Waals, Companen, 2013, Alternatieve Financieringsvormen voor VvE s, Platform31, te downloaden via alternatieve-financieringsvormen-vves 3 Anouk Schuitemaker en Frank Wassenberg, 2013, Nieuwe oplossingen voor slechte woningkwaliteit, Platform31, te downloaden via 4 Jeroen van der Velden, Olof van de Wal en Frank Wassenberg, 2012, Essay, Stedelijke Vernieuwing op Uitnodiging, KEI/Nicis Institute, te downloaden via

Naar een effectief gemeentelijk instrumentarium voor particuliere woningverbetering

Naar een effectief gemeentelijk instrumentarium voor particuliere woningverbetering Naar een effectief gemeentelijk instrumentarium voor particuliere woningverbetering 6-5-2012 Delft University of Technology Challenge the future Rollen particuliere woningeigenaar en gemeente bij PWV*

Nadere informatie

Initiatieven in je stad; op je handen zitten of op je handen staan?

Initiatieven in je stad; op je handen zitten of op je handen staan? Stedelijke vernieuwing Lelystad Initiatieven in je stad; PowerPoint Stedelijke vernieuwing presentatie op uitnodiging. Lelystad op je handen zitten of op je handen staan? Jop Fackeldey, 11 februari 2014

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

BLOEMKOOLWIJK. sociaal klimaat

BLOEMKOOLWIJK. sociaal klimaat ACHTERSTANDSWIJK BLOEMKOOLWIJK KRACHTWIJK _ Ieder voor zich Hoofd boven water houden Niet betrokken sociaal klimaat Mix betrokken en ieder voor zich Leukje hofjes bloeien, andere vervallen Waar gaat het

Nadere informatie

Nieuwe oplossingen voor slechte woningkwaliteit

Nieuwe oplossingen voor slechte woningkwaliteit Nieuwe oplossingen voor slechte woningkwaliteit Advies van Kenniskring Particuliere woningverbetering Anouk Schuitemaker Frank Wassenberg Nieuwe oplossingen voor slechte woningkwaliteit Advies van Kenniskring

Nadere informatie

Particuliere woningverbetering funderingsherstel Schiedam

Particuliere woningverbetering funderingsherstel Schiedam Particuliere woningverbetering funderingsherstel Schiedam Jaarverslag 2013 Stadserf 19 mei 2014 Ruud van Workum Projectcoördinator Een aanpak met: Woningverbetering Zwamaanpak Funderingsherstel Monitoring

Nadere informatie

Voorstel aan raad. Geadviseerd besluit. Samenvatting ROM. H.J. Weeda. 5 februari 2013 Intrekken SVn subsidieverordening

Voorstel aan raad. Geadviseerd besluit. Samenvatting ROM. H.J. Weeda. 5 februari 2013 Intrekken SVn subsidieverordening Voorstel aan raad Verantwoordelijke afdeling ROM Nummer Inboeknummer: Raad d.d. Paragraaf begroting: 27 maart 2013 Steller: L. Aries Portefeuillehouder H.J. Weeda Datum Onderwerp 5 februari 2013 Intrekken

Nadere informatie

Particuliere woningverbetering funderingsherstel Schiedam

Particuliere woningverbetering funderingsherstel Schiedam Particuliere woningverbetering funderingsherstel Schiedam Jaarverslag 2012 Raadscommissie 8 juli 2013 Ruud van Workum Projectcoördinator Een aanpak met: Woningverbetering Zwamaanpak Funderingsherstel Monitoring

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsnummer 07.R2$$4.OOI Inboeknummer o7bstoao34 Beslisdatum BSP a oktober 2007 Dossiernummer 740 354

gemeente Eindhoven Raadsnummer 07.R2$$4.OOI Inboeknummer o7bstoao34 Beslisdatum BSP a oktober 2007 Dossiernummer 740 354 gemeente Eindhoven Dienst Stedelijke ontwikkeling en Beheer Raadsnummer 07.R2$$4.OOI Inboeknummer o7bstoao34 Beslisdatum BSP a oktober 2007 Dossiernummer 740 354 OplegvelRaadsvoorstel inzake particuliere

Nadere informatie

Wat u moet weten. over het energiebesparingsfonds ACHTERGROND FINANCIERING. Gemeente kan zich richten op utiliteitsbouw

Wat u moet weten. over het energiebesparingsfonds ACHTERGROND FINANCIERING. Gemeente kan zich richten op utiliteitsbouw ACHTERGROND FINANCIERING Wat u moet weten over het energiebesparingsfonds Thomas van Belzen Den Haag - Minister Blok (wonen) biedt vanaf 1 december nieuwe mogelijkheden voor het financieren van energiebesparende

Nadere informatie

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd RAADSVOORSTEL Onderwerp : Pilot energieaanpak woningen Raadsvergadering : 2 december 2009 Politieke markt d.d.: - Agendapunt : 6 Portef.houder : wethouder Berkelder Voorstelnummer : 236649 BenW-besluit

Nadere informatie

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen.

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen De maatregelen verdienen zichzelf terug. Daar valt met de huidige lage rentestand niet tegenop te sparen. aldus Henk Brouwer (VVE Beheerder) van

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Stadsdialoog particuliere woningverbetering

Stadsdialoog particuliere woningverbetering Stadsdialoog particuliere woningverbetering Jasper van der Wal, Hiske de Ridder en Rob van Beek 6 oktober 2013 14.30 uur Opening 14.35 uur Terugkoppeling resultaten van de stadsenqûete 14.45 uur Nadere

Nadere informatie

Pas je huizen aan of breng je mensen in beweging? Kees Konings, DomaVita Vastgoedadvies

Pas je huizen aan of breng je mensen in beweging? Kees Konings, DomaVita Vastgoedadvies Transformatie bestaande woningvoorraad Pas je huizen aan of breng je mensen in beweging? Kees Konings, DomaVita Vastgoedadvies Kansen en uitdagingen voor West-Brabant Thema s/ Agenda: 1. Steden en (kleine)

Nadere informatie

Experimenten Particuliere Woningvoorraad Groningen

Experimenten Particuliere Woningvoorraad Groningen Beknopte informatie over Experimenten Particuliere Woningvoorraad Groningen Op zoek naar praktische en haalbare oplossingen voor boventallige of verwaarloosde particuliere woningen in de Groningse krimpregio's.

Nadere informatie

De Starterslening. van woningcorporaties

De Starterslening. van woningcorporaties De Starterslening van woningcorporaties De Starterslening voor uw eerste koopwoning U wilt voor het eerst een woning kopen en deze woning wilt u kopen van een woningcorporatie. Uw bank of hypotheekadviseur

Nadere informatie

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam thema; financiering van de woningmarkt Ik ben blij dat ik deze bijeenkomst kan bijwonen

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

De Starterslening. Een steuntje in de rug voor woningkopers

De Starterslening. Een steuntje in de rug voor woningkopers De Starterslening Een steuntje in de rug voor woningkopers en...baarn...barendrecht...barneveld...beemster...bergen...bergen op Zoom...Berkelland...Bernheze...Bernisse...Best...Beverwijk...Binnenmaas...Blaricum...

Nadere informatie

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Gerben van Lunteren, Feike van der Zandt, Aernoud Olde, Renske den Exter, Raoul Santibanez Gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden,

Nadere informatie

Verslag Inspiratielab Zevenaar (Zonnemaat)

Verslag Inspiratielab Zevenaar (Zonnemaat) Verslag Inspiratielab Zevenaar (Zonnemaat) Programma: - 15:00: Ontvangst in wijkcentrum De Maatjes, Kardinaal de Jongstraat 4, 6904 BE te Zevenaar. - 15:15: Bespreken van de startnotitie door Henk Jan

Nadere informatie

Starterslening Hof van Twente

Starterslening Hof van Twente Gemeente Hof van Twente 2010-2011 Starterslening Hof van Twente Meer kansen voor starters op de koopwoningmarkt in Hof van Twente. w w w. h o f va n t w e n t e. n l Vanwege de hoge huizenprijzen is het

Nadere informatie

M. Bekkers, W. van Bodegraven, M. Stam, W. Visser

M. Bekkers, W. van Bodegraven, M. Stam, W. Visser VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Van: W. Visser Tel nr: 8635 Nummer: 15A.00582 Datum: 3 juni 2015 Tekenstukken: Ja Bijlagen: 1 Afschrift aan: N.a.v. (evt. briefnrs.): Team: Realisatie en Beheer

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013 Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM Delfzijl, 21 november 2013 Frank van der Staay Atrivé/Woongroep Marenland Appingedam Onderwerpen Woonplan 2002 koersen

Nadere informatie

Je eerste koopwoning? Steek de handen uit de mouwen en vraag de Haagse Starterslening aan

Je eerste koopwoning? Steek de handen uit de mouwen en vraag de Haagse Starterslening aan Je eerste koopwoning? Steek de handen uit de mouwen en vraag de Haagse Starterslening aan Je eerste koopwoning? Steek de handen uit de mouwen en vraag de Starterslening aan Bas (32): Mijn leven draait

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

*ZAACC9B7FC0* Adviesnota. Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813

*ZAACC9B7FC0* Adviesnota. Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813 Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813 Adviesnota *ZAACC9B7FC0* Onderwerp Startersleningen. Inleiding In de raadsvergadering van 18 april 2013

Nadere informatie

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Samen kiezen voor een sterke woningmarkt Martin Hoiting/Rob Ravestein 14 oktober 2013 verandering in denken: één woningportefeuille welke woningen hebben we nodig

Nadere informatie

Particulier bezit in bloemkoolwijken

Particulier bezit in bloemkoolwijken Particulier bezit in bloemkoolwijken SEV-evaluatie Bloemkoolwijken toekomstbestendig maken Matthijs Uyterlinde 3 april 2012 Wat is het probleem? Particulieren investeren onvoldoende in onderhoud van hun

Nadere informatie

Koopgarant Kopen met korting

Koopgarant Kopen met korting Koopgarant Kopen met korting KG201507 1 INHOUDSOPGAVE Een eigen huis... 3 Het woningaanbod van de Sleutels... 3 1. Een huis kopen... 3 De voordelen van kopen Als u een woning van de Sleutels koopt onder

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Aanvulling revolverend fonds Duurzaamheidslening

RAADSVOORSTEL. TITEL Aanvulling revolverend fonds Duurzaamheidslening Gemeente Amersfoort RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4311288 Aan : Gemeenteraad Datum : 7 februari 2013 Portefeuillehouder : Wethouder P. van den Berg Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

H Historische gebouwen zijn tastbare bewijzen van een rijk en. Financieel wegwijs in de monumentenwereld. Fiscale voordelen, subsidies en leningen

H Historische gebouwen zijn tastbare bewijzen van een rijk en. Financieel wegwijs in de monumentenwereld. Fiscale voordelen, subsidies en leningen Fiscale voordelen, subsidies en leningen Financieel wegwijs in de monumentenwereld Wonen in een historisch pand is een droom van velen. Niet alleen vanwege de tastbare sporen van het verleden, maar ook

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Een huis kopen met een bescheiden inkomen? Koop Goedkoop maakt het mogelijk.

Nadere informatie

Opfrissen van de Zeeuws- Vlaamse woningmarkt. Bijeenkomst VNG, 27 maart 2013 Marco van Dorst marco@moveo.nu, 0114-630998 / 06-22110077

Opfrissen van de Zeeuws- Vlaamse woningmarkt. Bijeenkomst VNG, 27 maart 2013 Marco van Dorst marco@moveo.nu, 0114-630998 / 06-22110077 Opfrissen van de Zeeuws- Vlaamse woningmarkt Bijeenkomst VNG, 27 maart 2013 Marco van Dorst marco@moveo.nu, 0114-630998 / 06-22110077 Intentieverklaring UPGRADE 24 januari 2013 ondertekende groot aantal

Nadere informatie

Workshop Werk aan de Winkel in oude wijken: en met name aan de particuliere woningvoorraad

Workshop Werk aan de Winkel in oude wijken: en met name aan de particuliere woningvoorraad Workshop Werk aan de Winkel in oude wijken: en met name aan de particuliere woningvoorraad Hans van den Hombergh Bianca Oude Groeniger 1. Introductie Woonlab en deelnemers workshop Woonlab Woonlab is een

Nadere informatie

Onderwerp: Verordening Duurzaamheidslening en Stimuleringslening (Particuliere Woningverbetering) gemeente Emmen 2013

Onderwerp: Verordening Duurzaamheidslening en Stimuleringslening (Particuliere Woningverbetering) gemeente Emmen 2013 svoorstel Onderwerp: Verordening Duurzaamheidslening en Stimuleringslening (Particuliere Woningverbetering) gemeente Emmen 2013 Portefeuillehouder: A.J. Sleeking Beleid en Regie Team Ruimtelijk Beleid

Nadere informatie

Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. 5. Voorstel tot vaststelling van de verordening Duurzaamheidlening 2016 AAN DE RAAD

Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. 5. Voorstel tot vaststelling van de verordening Duurzaamheidlening 2016 AAN DE RAAD Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. 5. Voorstel tot vaststelling van de verordening Duurzaamheidlening 2016 AAN DE RAAD Samenvatting De bestaande particuliere woningvoorraad moet worden verduurzaamd als onderdeel

Nadere informatie

Het lot van de bewoner als gevolg van een verkeerde eigenaar onderzoekt naar een beleidsstrategie voor de probleemwijk Oud-Charlois

Het lot van de bewoner als gevolg van een verkeerde eigenaar onderzoekt naar een beleidsstrategie voor de probleemwijk Oud-Charlois Het lot van de bewoner als gevolg van een verkeerde eigenaar onderzoekt naar een beleidsstrategie voor de probleemwijk Oud-Charlois Daan Meijners De problemen die ontstaan bij vastgoed als gevolg van een

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0669 Roermond CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0669 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 8 Onderwerp: Starterslening: evaluatie, aanpassing verordening Datum: 11 november 2014 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Ruimte DSO/2015.1128 RIS 289987 14070. 15 december 2015. VvE-balie 2015-2018. Geachte voorzitter,

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Ruimte DSO/2015.1128 RIS 289987 14070. 15 december 2015. VvE-balie 2015-2018. Geachte voorzitter, Wethouder van Stadsontwikkeling, Wonen, Duurzaamheid en Cultuur Joris Wijsmuller Gemeente Den Haag De voorzitter van Commissie Ruimte DSO/2015.1128 RIS 289987 14070 1 15 december 2015 VvE-balie 2015-2018

Nadere informatie

Regelingen energiebesparing woningen

Regelingen energiebesparing woningen Regelingen energiebesparing woningen Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord-Holland (Nationale) Energiebespaarlening Stimuleringsregeling energieprestatie huursector (STEP) Fonds energiebesparing

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Utrecht Vernieuwt - Krachtwijken Verbetering van de woon- en leefsituatie van een aantal buurten in Utrecht, de Krachtwijken in het bijzonder: Kanaleneiland, Overvecht, Ondiep, Zuilen-Oost

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers De Starterslening van woningcorporaties Een steuntje in de rug voor woningkopers n...baarn...barendrecht...barneveld...beemster...bergen...bergen op Zoom...Berkelland...Bernheze...Bernisse...Best...Beverwijk...Binnenmaas...Blaricum...

Nadere informatie

Werk aan de Winkel. De pandenaanpak van winkelstraten. Projectgroep Werk aan de Winkel

Werk aan de Winkel. De pandenaanpak van winkelstraten. Projectgroep Werk aan de Winkel Werk aan de Winkel De pandenaanpak van winkelstraten Projectgroep Werk aan de Winkel Gemeente Schiedam, oktober 2007 Vooraf Deze nota over het project Werk aan de Winkel is geschreven om de raad en de

Nadere informatie

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers De Starterslening van woningcorporaties Een steuntje in de rug voor woningkopers n...baarn...barendrecht...barneveld...beemster...bergen...bergen op Zoom...Berkelland...Bernheze...Bernisse...Best...Beverwijk...Binnenmaas...Blaricum...

Nadere informatie

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Stap 1 van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat een stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale behoefte. Provincie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2011 Corporatie in Perspectief L1691 Apeldoorn CFV 2011 Corporatie in Perspectief L1691 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Betaalbaar particulier opdrachtgeverschap

Betaalbaar particulier opdrachtgeverschap Betaalbaar particulier opdrachtgeverschap Expertteam Eigenbouw in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Eigenbouw is ook haalbaar voor starters Ook starters op de woningmarkt

Nadere informatie

Het begint met regionale prestatieafspraken

Het begint met regionale prestatieafspraken Het begint met regionale prestatieafspraken Wim van den Engel Beleidsmedewerker Wonen en Stedelijke Vernieuwing Gemeente Dordrecht Hoe is dit ontstaan in de Drechtsteden? Samenwerking gemeente en corporatie

Nadere informatie

particuliere woningverbetering Zuiderzee- en Atolwijk Lelystad

particuliere woningverbetering Zuiderzee- en Atolwijk Lelystad particuliere woningverbetering Zuiderzee- en Atolwijk Lelystad 2 Inhoud Particuliere woningverbetering Zuiderzee- en Atolwijk 4 Renovatiemogelijkheden 6 De SVn lening 8 Extra voordeel 10 Vereniging eigen

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Ruimte. Geachte leden van de commissie,

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Ruimte. Geachte leden van de commissie, Wethouder van Stadsontwikkeling, Volkshuisvesting en Integratie M. Norder Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag De voorzitter van Commissie Ruimte Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

Nadere informatie

Wij geven thuis. Goed en betaalbaar wonen in Den Haag

Wij geven thuis. Goed en betaalbaar wonen in Den Haag Wij geven thuis De gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vallen samen met het laatste jaar van de lokale en regionale prestatieafspraken 2010-2014 tussen corporaties en gemeenten. De corporaties willen nieuwe

Nadere informatie

Zorgwonen als beleggingsproduct Het ontwikkelaarsperspectief

Zorgwonen als beleggingsproduct Het ontwikkelaarsperspectief Zorgwonen als beleggingsproduct Het ontwikkelaarsperspectief drs. ing. Bert Krikke Conferentie Scheiden van Wonen en Zorg in een vergrijzende samenleving Delft, 12 juni 2012 Introductie Strategie, advies,

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van Culemborg

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van Culemborg Informatienotitie AAN VAN ONDERWERP DATUM 17 april 2013 KOPIE AAN BIJLAGE 1 REGISTRATIENUMMER 1208556/7266 Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1548 Amstelveen CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1548 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Raadsbijlage Voorstel tot het sluiten van een deelnemingsovereenkomst met de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting

Raadsbijlage Voorstel tot het sluiten van een deelnemingsovereenkomst met de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting gemeente Eindhoven Dienst Stadsontwikkeling Raadsbijlage nummer a x8 Inboeknummer 88+oo6SBS Beslisdatum B&W 8 november r998 Dossiernummer 84S. 6oa Raadsbijlage Voorstel tot het sluiten van een deelnemingsovereenkomst

Nadere informatie

Toelichting op de Europa Kickoff 2 bijeenkomst Verduurzaming Gebouwde Omgeving.

Toelichting op de Europa Kickoff 2 bijeenkomst Verduurzaming Gebouwde Omgeving. Toelichting op de Europa Kickoff 2 bijeenkomst Verduurzaming Gebouwde Omgeving. 1. Inleiding. 1.1. Algemeen. Energiebesparing in de gebouwde Omgeving is een van de speerpunten in de uitvoeringsagenda Duurzaamheid

Nadere informatie

Van bouwsector naar woonsector

Van bouwsector naar woonsector Van bouwsector naar woonsector donderdag - 24 04 2014-12:23 Van bouwsector naar woonsector De bouw ondergaat vandaag een grote transformatie: naar een sector die inspeelt op de behoefte aan betaalbare

Nadere informatie

Ondernemingsplan 2014 2017. Ambities blijven overeind door scherpe focus op kerntaken

Ondernemingsplan 2014 2017. Ambities blijven overeind door scherpe focus op kerntaken Ondernemingsplan 2014 2017 Ambities blijven overeind door scherpe focus op kerntaken Missie QuaWonen QuaWonen is dé woningcorporatie voor de Krimpenerwaard. Wij bieden goede huisvesting aan mensen die

Nadere informatie

Vanaf 1 november 2012 kunt u een duurzaamheidslening aanvragen voor energiebesparende maatregelen De Provincie Limburg stelt geld beschikbaar voor energiebesparing en duurzame energieopwekking bij koop-

Nadere informatie

Concept Raadsvoorstel

Concept Raadsvoorstel Concept Raadsvoorstel Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Sliedrecht, Onderwerp: Voortzetten verstrekking van startersleningen. Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met overboeken van 210.000 van de

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

1. Inwoners stad Groningen

1. Inwoners stad Groningen facts & figures 1. Inwoners stad Groningen Huidige inwoneraantal: 195.676 De stad Groningen is de afgelopenjaren sterk gegroeid. Bovenstaande grafiek laat zien dat de stad in de komende 15 jaar blijft

Nadere informatie

Achtergronden Wormerlandse VROM Startersregeling. 1. Waarom SVn-startersregeling?

Achtergronden Wormerlandse VROM Startersregeling. 1. Waarom SVn-startersregeling? Bijlage Achtergronden Wormerlandse VROM Startersregeling Februari 2009 In deze bijlage wordt de startersregeling nader toegelicht. Allereerst wordt de keuze voor deelname aan de startersregeling van de

Nadere informatie

EVALUATIE STARTERSLENING HARDINXVELD-GIESSENDAM

EVALUATIE STARTERSLENING HARDINXVELD-GIESSENDAM EVALUATIE STARTERSLENING HARDINXVELD-GIESSENDAM Gemeente Hardinxveld-Giessendam Juli 2014 HG: 16742 INTERN/15941 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. De starterslening... 4 2.1. Karakter van de starterslening...

Nadere informatie

Onderwerp: Herbestemming kerk

Onderwerp: Herbestemming kerk Onderwerp: Herbestemming kerk Herbestemming Kerkgebouwen Instandhoudingsregeling Brim - keuze tussen subsidie of een laagrentende lening * 1x per jaar specifieke indieningsperiode + aanvraag subsidie bij

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL. s. meijer BP Br 11G202077 461674 / 461674. Bijstorting en aanpassing startersregeling 2012.

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL. s. meijer BP Br 11G202077 461674 / 461674. Bijstorting en aanpassing startersregeling 2012. SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 11G202077 461674 / 461674 ONDERWERP s. meijer BP Br Bijstorting en aanpassing startersregeling 2012. AGENDANUMMER BELEIDSPROGRAMMA/FACETAGENDA

Nadere informatie

Platform31 Activiteitenoverzicht 2013: Goed wonen

Platform31 Activiteitenoverzicht 2013: Goed wonen Platform31 Activiteitenoverzicht 2013: Goed wonen Deze bijlage bij het jaarprogramma bevat een overzicht van de activiteiten van Platform31 in 2013 op het thema Wonen. De activiteiten zijn per thema gegroepeerd

Nadere informatie

Uitwerking marketingplatform

Uitwerking marketingplatform Uitwerking marketingplatform Regeerakkoord: marketingstrategie of dooddoener? verbinden samenwerken Co-creatie Verantwoordelijkheid nemen tegenstellingen openheid 2 kanten kansen Win-win Gedeeld probleem

Nadere informatie

OP KOERS BLIJVEN. Het jaar 2013 is het jaar van de grote ingrepen in de corporatiesector. Het nieuwe

OP KOERS BLIJVEN. Het jaar 2013 is het jaar van de grote ingrepen in de corporatiesector. Het nieuwe Jaarplan Omnia Wonen 2013 OP KOERS BLIJVEN Het jaar 2013 is het jaar van de grote ingrepen in de corporatiesector. Het nieuwe Kabinet kwam in het regeerakkoord met harde uitspraken over de corporatiesector.

Nadere informatie

Evaluatie Starterslening

Evaluatie Starterslening Evaluatie Starterslening Januari 2015 1 INHOUDSOPGAVE 2 Inleiding... 2 3 De Starterslening... 3 3.1 Achtergrond... 3 3.2 Doel... 3 3.3 SVn... 3 4 Kengetallen en resultaten... 4 4.1 Aantal verstrekte Startersleningen...

Nadere informatie

FUNDERINGSHERSTEL VERDUURZAMING VAN PARTICULIER WONINGBEZIT IN COMBINATIE MET 4 FEBRUARI 2016

FUNDERINGSHERSTEL VERDUURZAMING VAN PARTICULIER WONINGBEZIT IN COMBINATIE MET 4 FEBRUARI 2016 FUNDERINGSHERSTEL IN COMBINATIE MET VERDUURZAMING VAN PARTICULIER WONINGBEZIT 4 FEBRUARI 2016 1 OMVANG FUNDERINGSPROBLEMATIEK BIJ PARTICULIERE EIGENAREN Totaal circa 14.000 woningen Waarvan 8.100 vooroorlogs

Nadere informatie

2. Startersleningen. Werking Starterslening

2. Startersleningen. Werking Starterslening Middelen/B&I/VROM Memo Aan: Van: gemeenteraad (presidium 27 november) college Datum: 29 november 2007 betreft: raadsagendapunt nr. 16: Starterswoningen Op de lijst van toezeggingen is afgesproken dat het

Nadere informatie

Stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningverbetering in Vlagtwedde

Stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningverbetering in Vlagtwedde Stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningverbetering in Vlagtwedde 1 Inhoudsopgave Waarom renoveren Voor wie? Renovatiemogelijkheden Deelnemen Welke aannemer en/of installateur? Vergunning aanvragen

Nadere informatie

Statenvoorstel nr. PS/2007/837

Statenvoorstel nr. PS/2007/837 Statenvoorstel nr. PS/2007/837 Instellen Overijssels Startersfonds Datum GS-kenmerk Inlichtingen bij 30 oktober 2007 2007/0553317 dhr. A. P. van Weezel Errens, telefoon 038 499 81 21 ap.v.weezelerrens@overijssel.nl

Nadere informatie

Hout laat je huis leven WELKOM

Hout laat je huis leven WELKOM Hout laat je huis leven WELKOM Hout laat je huis leven Programma 15:00u Welkom 15:10u Belang van de particuliere consument 15:30u Strategie en aanpak van de campagne 16:00u Financiering, uitvoering en

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Initiatiefvoorstel aan Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Initiatiefvoorstel aan Provinciale Staten PS2009-997 HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Duurzaamheidsfonds Gelderland HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Onderdeel van de maatregelen uit het Aanvalsplan Woningmarkt is de Financieringsregeling sociale huur, waarvoor een bedrag van 20 miljoen voorwaardelijk

Nadere informatie

DEventer Energieke Verbinding Pilot ESCo

DEventer Energieke Verbinding Pilot ESCo DEventer Energieke Verbinding Pilot ESCo Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een ESCo? 3. Wat is de meerwaarde van een ESCo? 4. Organisatie en positionering 5. Belemmeringen en risico s 1.1 DEventer Energieke

Nadere informatie

Betaalbaar kopen. Kopen met korting

Betaalbaar kopen. Kopen met korting Betaalbaar kopen Kopen met korting Betaalbaar kopen Kopen met korting Inleiding Het kopen van een woning is voor veel mensen een wens. Een aantal woningcorporaties heeft inmiddels diverse koopvormen ontwikkeld.

Nadere informatie

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw De opgave is groot De Rijksoverheid streeft naar een energieneutrale bebouwde omgeving in 2050. Op weg daar naar toe is de ambitie

Nadere informatie

Programmaonderdeel: 8.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling Portefeuille: Wonen, wijken, ruimte en burgerparticipatie Sector: Gebiedsontwikkeling

Programmaonderdeel: 8.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling Portefeuille: Wonen, wijken, ruimte en burgerparticipatie Sector: Gebiedsontwikkeling Wat willen we bereiken? Omschrijving/Definitie: Ontwikkelingsperspectief Eindhoven ontwikkelt zich langs de lijnen van het beste van twee werelden : 1. Aan de ene kant is Eindhoven een supervillage : de

Nadere informatie

Particuliere verhuur(-ders) in Rotterdam

Particuliere verhuur(-ders) in Rotterdam Gemeente Rotterdam Farida Aghris Congres Platform 31 25 maart 2015 Particuliere verhuur(-ders) in Rotterdam Particuliere verhuurders in Rotterdam Rotterdam in cijfers: algemeen en huursector Kansen in

Nadere informatie

Funderingsproblemen Zaanstad

Funderingsproblemen Zaanstad Funderingsproblemen Zaanstad 21 november 2013 TU-Delft KCAF congres aanpak funderingsproblematiek Omvang probleem Zaanstad specifiek Oud beleid en onderzoeksgebieden Nieuw beleid en rol gemeente Problemen

Nadere informatie

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015 Echt thuis Ondernemingsplan 2011-2015 2 INLEIDING Mooiland is een woningcorporatie met circa 27.000 woningen verspreid over ruim 150 gemeenten in heel Nederland. Daarmee zijn wij een van de twintig grootste

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Met bewoners naar vitale wijken. Strategie SSW voor 2014 2019

Met bewoners naar vitale wijken. Strategie SSW voor 2014 2019 Met bewoners naar vitale wijken Strategie SSW voor 2014 2019 September 2014 Inhoudsopgave 1. Een eerlijk verhaal... 1 2. Wat is SSW... 2 2.1 Woningcorporatie 2 2.2 Wat zien wij in onze wereld 2 2.3 Grote

Nadere informatie

nieuwe fase Nu ook mogelijk bij woongebied Het Hoge Rot De Starterslening voor uw eerste koopwoning

nieuwe fase Nu ook mogelijk bij woongebied Het Hoge Rot De Starterslening voor uw eerste koopwoning nieuwe fase Nu ook mogelijk bij woongebied Het Hoge Rot De Starterslening voor uw eerste koopwoning De gemeente Wijchen wil het starters op de koopwoningmarkt makkelijker maken om in gemeente Wijchen een

Nadere informatie

Hypotheekschuld in Nederland:

Hypotheekschuld in Nederland: Hypotheekschuld in Nederland: Loan to value / loan to income Ruimteconferentie, 21 mei 2013 Marcel van Wijk Vastgoed en Woningmarkt ac.vanwijk@cbs.nl Agenda Recente ontwikkelingen Onderzoeksopzet Hypotheekschuld

Nadere informatie

Verkenning instrumenten koopstarters

Verkenning instrumenten koopstarters Verkenning instrumenten koopstarters gemeente Baarn afdeling Volkshuisvesting Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu Oktober 2008 1 Inhoudsopgave 1 Aanleiding...3 2 Financiële instrumenten om de maandlast te

Nadere informatie

Problemen aan onderkant particuliere woningmarkt in beeld

Problemen aan onderkant particuliere woningmarkt in beeld Problemen aan onderkant particuliere woningmarkt in beeld Voorstudie bij experiment Aanpak goedkope koop Tineke Lupi Den Haag, maart 2013 Uitgave Platform31 Den Haag, maart 2013 Redactie: Willy van Riet

Nadere informatie

InformatieA/ofa Gemeente Brummen

InformatieA/ofa Gemeente Brummen InformatieA/ofa Gemeente Brummen Afdeling: Ruimte Adviseur: Richard Bos Code: 203 OPENBAAR Medeadviseur(s): Portefeuille(s): Milieu, groen en water Datum: 24 november 2009 Regnr Portefeuillehouder(s):

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Een fijn huis

Jaarverslag 2014. Een fijn huis Een fijn huis Een goede woning is een basisbehoefte van ieder mens en een randvoorwaarde om deel te kunnen nemen aan de samenleving. In ons werkgebied, de noordvleugel van de Randstad, zijn veel mensen

Nadere informatie