Tweemaandelijkse uitgave. Revue bimestrielle. Nr. 6 november - december Nr. 6 novembre decembre 2004 I.M.S.O. MELSBROEK. WWW. IMSO.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweemaandelijkse uitgave. Revue bimestrielle. Nr. 6 november - december 2004. Nr. 6 novembre decembre 2004 I.M.S.O. MELSBROEK. WWW. IMSO."

Transcriptie

1 Tweemaandelijkse uitgave Nr. 6 november - december 2004 Revue bimestrielle Nr. 6 novembre decembre 2004 I.M.S.O. MELSBROEK WWW. IMSO.be UIT EN THUIS AMICALEMENT VOTRE Verantwoordelijke uitgever : Editeur Responsable : IMSO-team Uitgiftekantoor : Vanheylenstraat 16 Bureau de distribution : 1820 Melsbroek 1820 Steenokkerzeel

2 INHOUDSTAFEL / SOMMAIRE IMSO WENST U...1 Overleden...2 Overzicht...3 Het geschenk van de glimlach...4 Beste André en Elise...5 Wist u dat?...6 Lachen is gezond...7 IMSO-Melsbroek Feestkalender Verslag werkgroep Dialoog...10 He s back!...12 Interview met Dr. Guy Nagels...14 I.M.S.O Spanje reis 2004 Roquetas de Mar...18 Het gebruik van generische geneesmiddelen...20 EFT wat meer uitleg...21 Roken, willen of niet...24 Puzzel (Nederlands)...26 Schweppes...27 Behandelen van cognitieve stoornissen in MS...30 Posters from the Annual ECRIMS meeting, Vienna...32 Anniversaires - Verjaardagen...35 IMSO VOUS SOUHAITE...37 Un sourire...38 Cher André, chére Elise...39 Le prix d Assistance SEP Biogen Idec Vacances pour handicapes a tenerife...41 Rapport du Groupe «Dialogue»...42 VoIP - Télephonie...44 Traitement des troubles cognitifs dans le S.E.P IMSO MELSBROEK Calendrier des Fêtes Annonce SCALAMOBIL...49 Nouvelle méthode de Vol de voiture...50 L usage des médicaments génériques...51 Perles du Bac Puzzel...55

3 IMSO WENST U EEN Gelukkig en Voorspoedig Nieuwjaar 2005! IMSO 2004/6 1

4 Overleden Nous ont quittés: Madame Eugene Segers Né à Uccle le 17 juin 1921 Décédé a Waterloo le 18 octobre 2004 Mr. Hermans Patrick geboren op 4 juni 1962 overleden te Leuven op 5 november 2004 IMSO 2004/6 2

5 OVERZICHT Buiten de vaste rubrieken als Dialoog hebben we voor u weer de bijna vaste spokenstory. Het eerste probeert een antwoord te geven op uw vragen en/of voorstellen.het tweede probeert uw fantasie tot activiteit aan te wakkeren. Maar we hebben nog andere dingen in petto. Als een koppige Hollander blijft Suzy doorgaan met haar thema EFT, een vooral psychische methode om de gevolgen van onze ziekte te verbeteren. En ze blijkt nog succes te hebben ook. Intussen wordt een pleidooi gehouden tegen passief roken. Enfin tegen meeroken. Plots valt er een reis naar Spanje zomaar uit de hemel.een patiënt vertelt. Dan is er nog een interessant artikel van Dr. Ketelaer over cognitieve stoornissen.en een tekst over een congres in Wenen. Voorts loopt er een hond in het kegelspel, Zelfs Engelse artikelen schrijven we tegenwoordig. En nu het doek op voor ons nummer 6. IMSO 2004/6 3

6 Het geschenk van de glimlach... Hij kost niets en biedt veel Hij verrijkt diegene die hem ontvangt, zonder diegene die hem schenkt te verarmen Hij duurt slechts een ogenblik, maar de herinnering eraan kan eeuwig zijn Een Glimlach betekent rust voor de vermoeide mens, moed voor de moedeloze Troost voor het rouwende hart Hij is het gezegende tegengif dat de natuur in voorraad houdt voor alle leed En zo men U de glimlach weigert, waar U meent recht op te hebben, wees dan edelmoedig : schenk de uwe want niemand, inderdaad, heeft aan een glimlach een zo diepe nood, als degene die hem aan anderen niet schenken kan. Mahatma Gandhi IMSO 2004/6 4

7 Beste André en Elise IMSO 2004/6 5

8 Wist u dat? Sandra DEWABDELLER (Pyschologe in het Centrum) vanaf het leven schonk aan een zoontje Caméo genoemd. IMSO de het jaarlijks Sint Niklaasfeest voor alle kinderen van het personeel steunt dat dit jaar doorgaat op 3 december as. Voor alle kinderen tot en met 8 jaar wordt er dan een cadeautje voorzien. Door de Stichting Bieke Wittebols een wagen aan onze inrichting werd geschonken met het doel deze te gebruiken voor het transport van personen met een handicap, verzorg in het Centrum te Melsbroek of in het UZ te Pellenberg. Deze wagen wordt op dit ogenblik gebruikt voor patiënten te vervoeren in het kader van de revalidatie conventie of voor het afleggen van huisbezoeken. Sinds mei 2004 werd hij in gebruik genomen. In 2005 gaat de SWIMSO (Swimmarathon georganiseerd door IMSO) door op zondag 24 april 2005 te HOFSTADE en niet te Peutie zoals gewoonlijk wegens verbouwingswerken. PUB ORTHOPEDIE IMSO 2004/6 6

9 LACHEN IS GEZOND In dit artikel ga ik het vooral hebben over: het lachen (deel I) de humor (deel II) en lachen naast wenen (deel III). DEEL I: Wat is LACHEN? De definitie van lachen volgens de oude Larousse van mijn ouders van 1975, vermoedelijk nog altijd juist, luidt: De lach is een emotionele uiting van vrolijkheid, zich uitend in spiercontracties die zich vanuit het gezicht kunnen uitbreiden naar de ademhalings- en spraakspieren en tot over het hele lichaam. Lachen wordt geacht van mentale oorsprong te zijn als een reactie op bepaalde situaties. Die situaties kunnen zowel komisch van aard zijn als een ontlading van spanningen. Naast deze definitie vond ik nog interessante uitspraken in Natuurstemmingen, e.a. alternatieve magazines die me wel juist leken te zijn: Lachen werkt bevrijdend waardoor angsten worden verjaagd. Het scherpt de creativiteit van de mens, het verhoogt de aandacht en intellectuele mogelijkheden. Lachen heeft een bepaalde uitstraling. Er zijn zevenendertig spieren nodig om een lang gezicht te trekken. Er zijn er maar vier nodig om te glimlachen, dus men spaart energie door te glimlachen. Lachen heeft in alle culturen een sociale betekenis. Het is een vorm van spontane communicatie en vooral van hartelijkheid. Het heeft iets met onze hele persoonlijkheid te maken. Als je lacht werk je met heel spontane gevoelens. De bioenergie deblokkeert de vroegere verstoorde situatie en laat ons toe een nieuwe, positieve uitgang te ontdekken. IMSO 2004/6 7

10 Lachen maakt mooi. Het is schoonheid die van binnen komt. Zoals eerder gezegd, het vergemakkelijkt de contacten met de medemens. Aanleidingen tot het lachen kunnen zijn: De kitteling Het spel Het komische Het geestige Maar ook de verlegenheid en vertwijfeling kan doen lachen. Toch bestaat daarnaast het echte verlegen of vertwijfelde lachen. Men kan hulpeloos staan tegenover dingen, opgaven, mensen en situaties. Bijvoorbeeld tegenover mensen door wie men denkt gadegeslagen of doorzien te worden. Men weet zich niet te gedragen, vindt zich geen houding tegenover de situatie. Typisch, voor veel mensen, is de verlegenheid bij het binnenkomen in een gezelschap. Het besef gadegeslagen te worden maakt hem/haar verlegen en onzeker. Hij kan dan geen woorden vinden, struikelt erover, hakkelt of staat als aan de grond genageld. Dit is echter slechts één bron van verlegenheid. Intensiever werkt de indruk dat men doorzien en herkend wordt. Hij die verlegen is voelt zich in ieder geval als een object en in zekere zin ook uitgekleed. In de verlegenheid raakt de mens de samenhang met zijn situatie kwijt. De onderbreking van het contact, het feit dat hij ervan los en op een afstand is geraakt, is voldoende om een bepaald lachen op te roepen. Wordt vervolgd... Bronnen: Grote Nederlandse Larousse encyclopedie, 1975 Natuurstemmingen, 1992: 24 Eindwerk graduaat SRW Petra Bober (1997) Petra Bober IMSO 2004/6 8

11 IMSO-MELSBROEK FEESTKALENDER 2005 Zaterdag 19 februari Zaterdag 26 maart Zaterdag 23 april Zondag 24 april Zondag 08 mei Zaterdag 28 mei Zaterdag 11 juni Zondag 12 juni Zondag 21 augustus Zaterdag 03 september Zondag 25 september Zaterdag 15 oktober Vrijdag 11 november Zaterdag 03 december Zaterdag 10 december Zaterdag 17 december Mosselfeest Bedeling Pasen Kippenfestijn Zwemmarathon Swimso Moederdag Indian Day 15se Wing Koud Buffet Vrijwilliger Vaderdag Barbecue Uitstap patienten Wandeltocht Mosselfeest Pannenkoekenbak St. Niklaasfeest (personeel) Kerstfeest Rotary Bedeling Kerstmis DEZE KALENDER KAN GEWIJZIGD WORDEN PUB DUKKERIJ IMSO 2004/6 9

12 Verslag werkgroep Dialoog oktober-november 2004 Aanwezig Dhr. Albert Baele, Dhr. Patrick Demeyer, André Werelds, Dhr. Van Den Eede Mau, Dr. Ketelaer, Dr. Charlier, Mevr. Ingrid Spetebroot, Dhr. Gaël Spruyt Besproken punten: 1. Reorganisatie en centraliseren van de technische diensten in de polikliniek Naar aanleiding van de vragen en opmerkingen over de verhuis van Brigitte heeft Gaël een onderhoud gehad met mevrouw Brouwers. Een reden van de verhuis zijn o.a. het centraliseren van de technische in de polikliniek, alsook de nood aan een gezonder lokaal voor de revalidatieverpleegkundige (het lokaal naast de hydrotherapie is immers onverantwoord warm, zeker in de zomer). Brigitte mist zelf echter ook het revalidatiecentrum, en heeft dan ook een vraag voor een eventuele overplaatsing ingediend. De directie zal bekijken of dit kan. Volgens dokter Charlier is er ook een evaluatie voorzien over de reorganisatie van de revalidatieverpleging en de onderzoeken. De aanwezige leden van de werkgroep zouden het nuttig vinden hier enige feedback van te krijgen, of eventueel zelf bedenkingen te formuleren. Gaël gaat na bij de directie of dit mogelijk is. Tenslotte nog even de taakverdeling van de verpleging in het centrum & de polikliniek (lichtjes aangepast): - consultaties bij de revalidatiearts of de podoloog; - medische attesten - consultaties bij de neuroloog, tandarts of arts werkende binnen de polikliniek (oogarts, uroloog,...), - diverse technische onderzoeken, - aankoop kousen & schoenen - verpleging polikliniek (waaronder Brigitte) Tenslotte werd vernomen dat Brigitte vanaf begin 2005 zich naast Betty en een persoon die de revalidatieprogramma s zal coördineren, zal bezig houden met het onthaal van de externe patiënten. Een beslissing waar iedereen zeer tevreden mee was. 2. Omschakeling i.v.m. recente herorganisaties De directie vraagt patiënten om zoveel mogelijk geduld uit te oefenen van verschillende reorganisaties. IMSO 2004/6 10

13 Het bestaand ziekenhuis-informatica-systeem wordt sinds september 2004 geleidelijk aan verlaten ten voordele van het informaticasysteem van de Katholieke Universiteit Leuven (KUL). Een stroeve overschakelingsperiode (SIS-kaarten, herorganisatie revalidatieverpleegkunde) is onvermijdelijk en duurt zowiezo enige tijd eer dat de kinderziektes uit het nieuwe systeem zijn. Patiënten hadden graag wat meer inspraak gehad bij al deze veranderingen en vragen dat zij tijdig officieel (schriftelijk) op de hoogte worden gebracht bij het invoeren van belangrijke veranderingen (zoals het systeem van de SIS - kaarten). 3. Het inlezen van de SIS kaarten Om het inlezen van de SIS-kaarten vlotter te laten verlopen stelt de Directie gratis kaartenhouders (met lint en knijper) ter beschikking. Zo zal het personeel aan het onthaal niet langer in de tassen van patiënten moeten zoeken, en zullen de wachttijden aan het onthaal verkorten. Sommige leden van de werkgroep zien deze kaarthouders met rood lint echter als stigmatiserend: het zou voor de groep van mentaal of motorisch zwaar gehandicapten vernederend kunnen zijn om deze te dragen. Belangrijk om hierbij te onthouden is dat deze kaartenhouders niet verplicht zijn, het is enkel de bedoeling ervoor te zorgen dat patiënten de kaart bij de hand hebben wanneer ze zich bij hun aankomst aanmelden (dwz dat ze ofwel de kaart zelf overhandigen, ofwel ze op een duidelijk zichtbare plaats presenteren). 4. Veiligheid in het nieuw Centrum Enige tijd geleden is er gesproken over het plaatsen van een spiegel beneden aan het hellend vlak. Het idee van de spiegel beneden aan het hellend vlak werd uiteindelijk afgevoerd met het idee dat wie niet naar de strepen op de grond of het stopbord kijkt, ook niet de moeite zal doen om in de spiegel te kijken. Niettemin blijven onvoorzichtige snelheidsduivels regelmatig voor gevaarlijke situaties zorgen; voorstellen die, én de veiligheid verhogen, én de toegankelijkheid niet (te veel) hinderen, blijven dus welkom. 5. De vraag naar IMSO-permanentie: Nieuwe patiënten weten niet hoe ze best met IMSO in contact komen: - Christel Kempeneers is maandag- en woensdagvoormiddag in het centrum - Dr. Ketelaer is regelmatig in de voormiddag in het IMSO-lokaal aanwezig. Het IMSO-lokaal bevindt zich in de grote therapiezaal aan de cafetaria (tweede deur aan de linkerkant). 6. Cybercafé Er is een vraag naar hygiëne rond het gebruik van de (kinbestuurde) joysticks in het cybercafé; is het niet mogelijk om hier een beschermend kapje of dergelijk op te plaatsen? IMSO 2004/6 11

14 7. Roken in de Cafetaria Het nieuwe afzuigsysteem, waarvan de plaatsing eind oktober was voorzien, zal door omstandigheden pas begin 2005 worden geïnstalleerd. De werkgroep betreurt dit. 8. Samenstelling van de groep Dialoog De directie heeft haar laten weten dat ze in de toekomst zich zal laten vertegenwoordigen door de persoon van Mw. Mieke De Medts, He s back!!! Weten jullie nog dat een rare gedaante Melsbroek onveilig maakte? ( het koffie - apparaat, het Christusbeeld, het zwemdok, de psycho,.) Wel, onze huisgeest heeft zich een tijdje rustig gehouden, maar is recentelijk in volle hevigheid teruggekeerd. Omdat wij ondertussen nog geen suggesties van jullie ontvangen hebben, zijn wij zelf maar met een naam op de proppen gekomen: ISIDOOR( Isi voor de vrienden) Omdat hij plots weer opgedoken is, hebben we ons verder verdiept in zijn origine. Er zijn verschillende verhalen opgedoken (hoe later op de avond hoe spannender de verhalen.) Lieve Carine IMSO 2004/6 12

15 PUB ORTEC IMSO 2004/6 13

16 Interview met Dr. Guy NAGELS Diensthoofd Neurologie te Melsbroek. Naar aanleiding van het jaarlijks ECTRIMS (European Committee for Treatment and Research in MS), congres welk dit jaar doorging van 6 9/10/04 te Wenen heeft de redactie hem enkele vragen willen stellen. Weet men nog iets meer over de oorzaak van de ziekte? Tijdens het congres was er aandacht voor heel wat aspecten van MS. Gezien MS een auto immuun ziekte is, was er heel wat aandacht voor onderzoek naar immuniteit. Dit werd ondermeer uitgewerkt door sprekers uit Boston en Zurich. Onderzoek naar verschillende types witte bloedcellen en naar verschillende eiwitten uit het lichaam die betrokken zijn bij multiple sclerose, kan helpen om de oorzaak van de ziekte, die nog steeds niet gekend is, te vinden. Één van de eiwitten waar veel onderzoek naar verricht wordt is het myeline oligodendrocyt glycoproteïne of MOG. Dit is een bestanddeel van de witte stof in onze hersenen, die in diermodellen veel antistoffen opwekt. Het onderzoek naar MOG is nog niet ver genoeg gevorderd om het ook in de kliniek als parameter van de evolutie van een patiënt te gaan gebruiken. Een onderzoeker uit Cleveland gaf een voordracht over chemokines, dit zijn kleine eiwitstukjes die een rol spelen in het gedrag van witte bloedcellen. Deze witte bloedcellen spelen een belangrijke rol in het ziekteproces bij multiple sclerose. Door gebruik te maken van genetisch gewijzigde muizen, kan onderzocht worden of deze chemokines processen zoals ontsteking kunnen beïnvloeden. Op termijn kan dit onderzoek ook leiden tot nieuwe behandelingen in MS. Wat zijn de laatste bijdragen van de MRI en fmri onderzoeken? Een ander belangrijk onderwerp is het verband tussen de aantasting van het zenuwstelsel dat te zien is op de MRI scans, en het onderzoek van stukjes weefsel onder de microscoop. Dit werd ondermeer besproken door onderzoekers uit Londen en Göttingen. Uit het verricht onderzoek blijkt dat de zogenaamde ʺblack holesʺ een aanwijzing zijn voor het verlies van axonen IMSO 2004/6 14

17 of zenuwvezels in het zenuwstelsel. Deze ʺblack holesʺ kunnen gezien worden op één van de soorten beelden die met een MRI scan kunnen worden gemaakt, nl. T1 beelden. Er worden ook nieuwere technieken onderzocht in dit verband, zoals de spectroscopie waarmee het gehalte aan bepaalde stoffen in het zenuwstelsel kan worden gemeten, deze stoffen worden op hun beurt een aanwijzing voor de mate van beschadiging van het zenuwstelsel. Wanneer er meer vorderingen zijn gemaakt op dit terrein, kan MRI wellicht beter worden gebruikt om toekomstige behandelingen voor MS te selecteren. In een boeiende voordracht door een onderzoeker van de universiteit van Oxford werd uitgelegd hoe functionele MRI technieken kunnen worden gebruikt in MS. Op gewone MRI beelden zien we vooral de vorm van de hersenen en het ruggenmerg, op fmri beelden kunnen we ook zien hoe het zenuwstelsel werkt. Bij deze techniek kan bij voorbeeld worden gezien dat een licht aangetaste persoon met MS grotere stukken van zijn hersenen activeert of gebruikt voor een taak, vergeleken met een persoon zonder MS. Ook deze techniek kan nuttig zijn in het verder onderzoek naar de ziekte. Wordt er nog vooruitgang geboekt op het gebied van biologische merkers en de prognose van MS? Naast beeldvormende technieken zoals MRI, was er ook aandacht voor de zogenaamde biologische merkers. Met biologische merkers wordt een laboratoriumonderzoek bedoeld, zoals bij voorbeeld een bloedanalyse of een analyse van het lumbaal vocht, dat ons meer zou kunnen leren over de evolutie die een individuele MS patiënt kan verwachten. Tot op heden is het immers nog altijd zeer moeilijk om de evolutie van een individuele patiënt te voorspellen. Als dit beter zou lukken, dan zouden we de kandidaten voor zware behandelingen beter en vroeger kunnen selecteren. Reageren de verschillende vormen van MS volgens een zelfde patroon op de toegepaste medicamenteuze behandelingen? Een belangrijke groep MS patiënten zijn deze met een primair progressieve vorm van de ziekte. Bij een primair progressieve vorm van MS treden er in het begin van de ziekte geen opflakkeringen op, maar is er van in het begin een langzame verergering van de toestand. Er zijn heel wat verschillen tussen patiënten met primair progressieve MS en patiënten met relapsing remitting IMSO 2004/6 15

18 of secundair progressieve MS. Bij primair progressieve MS is bij voorbeeld de verhouding van mannen tot vrouwen 1/1 terwijl dit bij de andere vormen van MS 1/2 is. De gemiddelde leeftijd van het begin van de ziekte bij primair progressieve MS is ook heel wat hoger dan bij de andere vormen. De meeste patiënten met primair progressieve MS hebben ook een ziekteverloop waarbij vooral de beide benen progressief stijver en verlamd worden. Momenteel gaan onderzoekers er toch van uit dat primair progressieve MS en relapsingremitting MS deel uitmaken van één spectrum van ziekte, en dat het niet gaat om twee totaal verschillende aandoeningen. In de laatste jaren is er ook gelukkig meer aandacht voor klinische studies bij primair progressieve MS. Professor Wolinsky van de universiteit van Texas stelde resultaten voor van een studie waarin Copaxone werd onderzocht bij primair progressieve MS. Het ging om een grote studie met 943 patiënten die willekeurig ofwel Copaxone ofwel placebo kregen. De patiënten werden langdurig opgevolgd. Helaas toonde de studie geen duidelijk effect van de Copaxone op deze primair progressieve MS. Wel kunnen uit de resultaten van de studie heel wat zaken geleerd worden die kunnen helpen om nieuwe studies over primair progressieve MS op te zetten. Heel wat studies zijn gericht op de ontstekingscomponenten van MS. Er is echter ook aandacht voor andere ziektemechanismen zoals het beschadigen van de axonen of zenuwvezels. Een aantal onderzoekers proberen neuroprotectieve stoffen te ontwikkelen, dit zijn stoffen die de afbraak van de axonen of zenuwvezeltjes kunnen tegengaan. Sommige van deze stoffen hebben een gunstig effect op diermodellen van multiple sclerose. Er lopen ook onderzoeken bij patiënten met MS, zoals het onderzoek met Isoprinosine dat in België en o.a. in het Nationaal MS Centrum in Melsbroek loopt, waarbij de verdere resultaten nog worden afgewacht. Kan U ons nog wat vertellen over de meest belangrijke klinische studies die er momenteel lopen in Europa en Noord Amerika? In de afsluitsessie werd een overzicht gegeven van belangrijke klinische studies die op dit ogenblik nog aan de gang zijn. Één van de belangrijke lopende studies betreft een behandeling met Natalizumab of Antegren, IMSO 2004/6 16

19 waarbij patiënten om de maand een infuus met de medicatie krijgen toegediend. Deze behandeling gebeurt in het ziekenhuis omdat er bij het inspuiten van eiwitten in de bloedbaan soms allergische reacties kunnen optreden. De resultaten met dit product in vroegtijdige studies, de zogenaamde fase II studies, waren veel belovend. Fase II studies zijn echter vooral ontworpen om de veiligheid van een product na te gaan, en leveren op zich onvoldoende bewijs voor de werkzaamheid van het product. Wanneer een product in fase II studies een gunstig effect toont, wordt er dan ook overgegaan naar het uitvoeren van fase III studies. Dit zijn grote internationale studies. Voor Antegren wordt hieraan o.a. in Melsbroek meegewerkt. De grote fase III studie met Antegren is nog niet afgelopen. De beperkte informatie die reeds in de pers werd vrijgegeven, is al positief. De MS neurologen zijn nu echter nog aan het wachten op de gedetailleerde resultaten van de studie en op de beslissing van overheden in de Verenigde Staten en Europa rond het mogelijk gebruik van dit product in de klinieken. Het product werd in eerste instantie enkel onderzocht bij relapsing remitting patiënten, en dus nog niet bij secundair progressieve patiënten of patiënten met primair progressieve MS. De redactie dankt Dr.Nagels voor deze zeer interessante informatie die de personen met MS toch wat meer moed geeft voor het tot het stand komen van een afdoende therapie. Info about change of IMSO status IMSO 2004/6 17

20 IMSO-Spanje reis 2004 Roquetas de Mar Op 9 september 2004 om 13u werd er een trekking gedaan voor een vakantie naar Spanje in Roquetas de Mar aan de costa de Almeria. Vijf personen met ms met begeleider kwamen hiervoor in aanmerking. Tot mijn grote verbazing vernam ik dat we met vakantie konden gaan. De afspraak was op zaterdag 9 oktober om 4u50 aan de vlieghaven in Zaventem. Het vliegtuig vertrok er om 6u50. Op de vlieghaven aangekomen was het een beetje zoeken maar uiteindelijk zijn we op de vlieger geraakt. In Almeria aangekomen werden we door de hostess Wendy opgevangen en met de autobus naar het hotel Golf Trinidad gevoerd. De kamers werden toegewezen zodat de week vakantie kon beginnen. De kamers waren netjes ingedeeld. Een zitruimte, een slaapruimte en een badkamer. De eerste dag is het een beetje zoeken en de streek verkennen. Maar na enkele uren weten we waar we moeten zijn voor de diverse aankopen. Om 18u30 gaan we naar het avondeten. Er werd een buffet aangeboden waar voor iedereen wel iets lekkers bij was. Nadien nog wat nakaarten in de bar en dan onder de lakens. Het ochtendbuffet was dagelijks meer dan uitgebreid. Er werd rekening gehouden met verschillende eetculturen. Zo vonden we er bonen in tomatensaus, frieten, worstjes (brrr), maar ook gekookte eieren, confituren, kaas enz... Voor dit laatste ging onze voorkeur echter. IMSO 2004/6 18

21 Nadien hadden we een hele dag voor de boeg tot 18u30 voor het avondeten. Dagelijks hebben we verschillende uitstappen gedaan. Zoals naar de markt, een shopping center, iets verder naar het binnenland. Kortom we hebben er veel gewandeld. Elke namiddag konden we dan uitrusten aan het zwembad en voor de sportieven kon er ook een duikje genomen worden in het zwembad. Elke dag was daar het zonnetje aan een stralend blauwe hemel, alsof het daar de normaalste zaak van de wereld is. Dagelijks om en bij de 25 graden Wat zijn de mensen daar toch verwend. s Avonds na het avondeten gingen we wel eens een pint pakken in een gezellig café. Wat ze daar aan cocktails en diversiteit van dranken aanboden was ongelofelijk. Om een voorbeeld te geven, er was een keuze uit 45 verschillende cocktails. Maar aan alles komt een eind. De terugreis begint voor ons op zaterdag 16/10 om 7u55. Met de bus naar de vlieghaven, inchecken en om 10u30 vertrok het vliegtuig. Om 13u landden we in Brussel, waar we te horen krijgen dat het er 8 graden buiten is. Wat een verschil met wat we in Spanje gewoon waren. Iedereen neemt zijn koffers en vertrekt huiswaarts na een week genoten te hebben van een deugdoende vakantie. Onze dank gaat naar IMSO voor de aangeboden vakantie. Jean Goversen IMSO 2004/6 19

22 Het gebruik van generische geneesmiddelen. Op aanvraag van verschillende partijen o.a. van de patiënten wordt er geleidelijk aan meer gebruik gemaakt van generische geneesmiddelen. Dit is ook het geval in het Nationaal MS Centrum. Voornamelijk voor dure, niet terugbetaalde, medicatie is dit op de eerste plaats noodzakelijk. Zoals medegedeeld in ons vorig nummer N 5, 2005 zal IMSO vanaf 1 januari 2005 enkel blijven tussenkomen op basis van de terugbetaling van het generisch middel voor volgende geneesmiddelen : Geneesmiddel generische vorm dosis aantal co. totale prijs 5Aktieven WIGW CIPRAMIL Citalopram EG 20 mg 28 co 23,80 5,95 3,57 DITROPAN Oxybutinine 5 mg 100 co 10,44 8,35 8,35 2,61 * 1,57 * HYTRIN Terazosine Merck 5 mg 50 co 32,40 8,10 4,86 LIORESAL Baclofen Merck 10 mg 50 co 6,50 1,62 0,97 25 mg 50 co 14,96 3,74 2,24 PROZAC Fluoxetine EG 56 co 28,77 7,19 4,32 TRAZOLAN Trazodone Doc Ph. 100 mg 90 co 17,82 4,45 2,67 XANAX Alprazolam EG 0,5 mg 50 co 8,90 8,90 8,90 * mits voorschrift van uroloog + toelating Gelieve hiervan nota te nemen. Christel Kempeneers Voorzitter Dr.P. Ketelaer Ondervoorzitter PUB ORTOPEDIE IMSO 2004/6 20

23 EFT wat meer uitleg Afgelopen week was ik op consultatie bij mijn neuroloog. Van hem kreeg ik te horen dat mijn vooruitgang op dit ogenblik eerder spectaculair en niet zomaar toevallig is. Hij raadt mij aan verder te gaan met EFT, wat ik uiteraard ook zal doen. Daarom wil ik hier ook wat meer uitleg verschaffen over wat ik doe en hoe ik het doe. Iedere mens maakt in zijn leven dingen mee die soms erg schokkend en traumatisch zijn. Die trauma s zitten in ons onderbewustzijn omdat ze dikwijls te pijnlijk zijn om ze onder ogen te zien. Maar en dat is nu juist het verwarrende, op den duur worden die trauma s een sta - in de -weg om genezing te bekomen. Dat is dan ook de reden om ons onderbewustzijn de toestemming te moeten geven om ze los te laten. Daarom spreken wij die woorden ook hardop uit terwijl we op onze energiebanen tappen. Een voorbeeldje : Zelfs al heb ik pijn,toch aanvaard ik mezelf compleet en volledig. Of Zelf al durf ik niet spreken in het openbaar, toch aanvaard ik mezelf compleet en volledig Op deze manier maken we ons onderbewustzijn vrij van elk trauma dat je je maar kunt indenken. Als we die trauma s opruimen, kunnen we vragen om verlichting, om kracht, verlossing van pijn en dergelijke. Daarom geef ik je meteen de oefening die ik zelf toepas(te) Een Energie Oefening die je nu meteen kunt toepassen: Vermoeidheid opheffen Deze oefening kan ook gebruikt worden om pijn op te heffen. Vooraleer deze techniek toe te passen, concentreer je aandacht op hetgeen je wilt volbrengen, volg dan de hieronder beschreven stappen nauwkeurig; 1. Zoek de gevoelige plek aan de linkerkant van de borstkas. Voor de meeste van ons ligt die net onder het sleutelbeen en boven de borst. Vind de plaats bij jezelf, door lichte druk uit te oefenen, met een of twee vingers, IMSO 2004/6 21

24 rond deze plek tot je de juiste plaats gevonden hebt. Je zult het merken als je de juiste plek heb, deze is namelijk gevoeliger. Wrijf over deze plek met kleine cirkels, zonder ophouden, terwijl je de volgende zin luidop uitspreekt: Ik bevestig dat ik klaar ben, de wil heb, en de macht om de vermoeidheid in mijn lichaam, volledig op te heffen of te verminderen. Ik verwijder alle weerstand of gedachten die mij ervan zouden weerhouden deze liefde, nu volledig te ontvangen. Ik vraag.(vul hier datgene waarin u gelooft in, b.v. het heelal, God, de geest, engelen etc.) mij op elke denkbare manier te steunen om deze vermoeidheid op te heffen.( Je kunt vermoeidheid vervangen door b.v. pijn). Blijf wrijven tot je zelf voelt dat je klaar bent, hou je vingers op deze plaats en adem diep in en uit. 2. Tik zachtjes op de binnenkant van de wenkbrauwen, de uiteinden aan de neusrug, en herhaal luidop: Ik verwijder de vermoeidheid uit mijn lichaam en ben vredig als dit proces zich uitvouwt. Blijf tikken tot je zelf voelt dat je klaar bent, hou je vingers op deze plaats en adem diep in en uit. 3. Tik zachtjes aan de buitenkant van de ogen, op het been naast de slaap en herhaal luidop: Ik stuur dit verzoek uit in de wereld op velerlei manieren en iedereen die ik ontmoet, helpt mij om die vermoeidheid op te heffen. Blijf tikken tot je zelf voelt dat je klaar bent, hou je vingers op deze plaats en adem diep in en uit. 4. Tik zachtjes onder de ogen, op het been, en herhaal luidop; Vorige niveaus van vermoeidheid hebben geen vat meer op mij. Ik verhelp ze als ik deze ware woorden uitspreek. Door mijn positieve gedachten, is genezing voor mij werkzaam op een heel hoog peil. IMSO 2004/6 22

25 Blijf tikken tot je zelf voelt dat je klaar bent, hou je vingers op deze plaats en adem diep in en uit. 5. Tik zachtjes onder de neus, boven (de bovenlip) en herhaal luidop: Ik ontdek dagelijks hoeveel gaven en talenten ik heb. Als ik deze positieve energie laat trillen word ik een magneet voor perfecte sterkte. Blijf tikken tot je zelf voelt dat je klaar bent, hou je vingers op deze plaats en adem diep in en uit. 6. Tik zachtjes op de kin, onder de lip en herhaal luidop: Heel mijn leven wordt vreugdevoller op elk niveau, al de krachten van het universum steunen mij in mijn bedoelingen. Blijf tikken tot je zelf voelt dat je klaar bent, hou je vingers op deze plaats en adem diep in en uit. 7. En nu volgt de belangrijkste stap. Blijf rustig zitten, minstens 2 minuten, met gesloten ogen, en verbeeld je dat u geen vermoeidheid meer hebt. Voel al de positieve gevoelens. Ervaar het volledig, net alsof het net nu gebeurt. Neem enkele ogenblikken de tijd om diep te ademen, overdenk hoe je zich nu voelt. Wees dankbaar voor de genezing die net is gebeurd. Herhaal deze oefening dagelijks (of vaker) tot je vermoeidheid helemaal verdwenen is. Je mag deze oefeningen ook herhalen voor andere zaken, (pijn of ziekte) welke je wilt verwijderen of verminderen. Ik hoop dat het je helpt, en wil graag vernemen hoe het voor je gewerkt heeft. Geef deze tekst, asjeblieft verder aan iedereen waarvan je denkt dat hij of zij het nodig heeft. Dit is slechts een start, als je zelf niet kunt tikken of tappen, laat het door iemand anders doen, maar spreek wel zelf de zinnen uit. Heel veel succes toegewenst, Suzy Wordt vervolgd indien gewenst IMSO 2004/6 23

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie)

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie) Bijlagen 1. RESULTATEN ENQUÊTE DEDICATED RESEARCH OMTRENT ROOKVRIJE CAFÉS 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 2. INFORMATIEFICHE PASSIEF ROKEN Passief roken = passief ziek worden Eindelijk is het zover: vanaf 1

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Meten van ziekteprogressie in MS: komen de perspectieven van

Meten van ziekteprogressie in MS: komen de perspectieven van Samenvatting proefschrift Jolijn Kragt Meten van ziekteprogressie in MS: komen de perspectieven van patiënten en dokters met elkaar overeen? Multipele sclerose (MS) is een chronische progressieve neurologische

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten. 13 september 2011

Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten. 13 september 2011 Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde 13 september 2011 Dr. Brigit A. de Jong, neuroloog Medisch Hoofd Radboud MS Centrum Afdeling Neurologie

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is.

Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is. Roken Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is. Inleiding In restaurants,wijkcentra,kantines van sporthallen en op het werk roken

Nadere informatie

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria De Invloed van Religieuze Coping op Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria Ria de Bruin van der Knaap Open Universiteit Naam student:

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

A two year, double-blind, randomized, multicenter, active-controlled study to evaluate the safety en efficacy of fingolimod administered orally once

A two year, double-blind, randomized, multicenter, active-controlled study to evaluate the safety en efficacy of fingolimod administered orally once A two year, double-blind, randomized, multicenter, active-controlled study to evaluate the safety en efficacy of fingolimod administered orally once daily versus interferon beta-1a i.m. once weekly in

Nadere informatie

Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring 2 G H MS

Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring 2 G H MS Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring G H 2 MS Inleiding MS de afkorting van Multiple Sclerose. De oorzaak van MS is nog steeds niet bekend. Meestal treft MS mensen tussen hun twintig- en veertigste

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Primair-progressieve. Primair-progressieve multiple sclerose. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds

Primair-progressieve. Primair-progressieve multiple sclerose. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Primair-progressieve Primair-progressieve multiple scerose multiple sclerose Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592 86 86 e-mail:

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting NEDERL ANDSE SAMENVAT TING HET OOG ALS WEERSPIEGELING VAN HET BREIN Optische coherentie tomografie in MS Meer dan een eeuw geleden schreef een van de eerste neurologen die gebruik maakte van de oogspiegel,

Nadere informatie

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij Mensen met een Psychiatrische Stoornis de Modererende Invloed van de Therapeutische Alliantie The Effect of Arts Therapies

Nadere informatie

Inner Child meditatie

Inner Child meditatie De Inner Child meditatie Uit: Je Relatie Helen Een nieuwe weg naar heling van je relatievaardigheid Indra Torsten Preiss De Inner Child meditatie De Inner Child-meditatie is de meditatie bij uitstek om

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Medicijnstudies en eindpunten

Medicijnstudies en eindpunten Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. TRACK-HD toont belangrijke veranderingen bij pre-symptomatische

Nadere informatie

De Effecten van Lichaamsgerichte Interventies op. Lichaamsbeleving, Hyperarousal, Vermijding en Herbeleving bij

De Effecten van Lichaamsgerichte Interventies op. Lichaamsbeleving, Hyperarousal, Vermijding en Herbeleving bij De Effecten van Lichaamsgerichte Interventies op Lichaamsbeleving, Hyperarousal, Vermijding en Herbeleving bij Mensen met een Post Traumatische Stress Stoornis. The Effects of Body Oriented Interventions

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting GENETISCHE EN RADIOLOGISCHE MARKERS VOOR DE PROGNOSE EN DIAGNOSE VAN MULTIPLE SCLEROSE Multiple Sclerose (MS) is een aandoening van het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg)

Nadere informatie

Multidimensional Fatigue Inventory

Multidimensional Fatigue Inventory Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Smets E.M.A., Garssen B., Bonke B., Dehaes J.C.J.M. (1995) The Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Psychometric properties of an instrument to asses fatigue.

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven

Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven Dokter op Dinsdaglezing 24 september 2013 Dr. Brigit de Jong, neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis en UMC St Radboud Programma + MS + Verschijnselen van MS + Medicamenteuze

Nadere informatie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 00 Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 1 Inleiding U heeft MS. Deze woorden veranderen in één keer je leven. Gevoelens van ongeloof, verdriet en angst. Maar misschien ook opluchting, omdat de vage klachten

Nadere informatie

De puzzel MS oplossen

De puzzel MS oplossen De puzzel MS oplossen Een korte inleiding in MS Wat is het VUmc MS Centrum Amsterdam Wat voor MS-onderzoek wordt er gedaan Wat is MS? Chronische ziekte van het centraal zenuwstelsel Auto-immuunziekte,

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad

Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad NB: Het voorschrijven van geneesmiddelen geschiedt onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de behandelend arts. Voor uitgebreidere informatie

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen maar het zit toch niet tussen mijn oren John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren!

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren! Bezint voor ge begint ROKEN Stoppen met roken is niet eenvoudig! Iets afleren is altijd veel moeilijker dan iets aanleren. DAAROM: begin niet met roken! WANT: In tabaksrook zitten heel wat stoffen die

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Meer mensen met MS, beter helpen

Meer mensen met MS, beter helpen Meer mensen met MS, beter helpen De progressie van de zenuwslopende ziekte multiple sclerose (MS) stoppen door het voorkomen van beschadiging aan de hersencellen bij mensen MS. Achtergrond MS werd tot

Nadere informatie

Train uw Brein: Cognitieve Training als een behandeling voor depressie. Marie-Anne Vanderhasselt

Train uw Brein: Cognitieve Training als een behandeling voor depressie. Marie-Anne Vanderhasselt Train uw Brein: Cognitieve Training als een behandeling voor depressie Marie-Anne Vanderhasselt Vanderhasselt, M.A., De Raedt, R., Namur, V., Lotufo, P.A., Bensenor, Vanderhasselt, M.A., De Raedt, R.,

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

B R O C H U R E O N T S T R E S S E N

B R O C H U R E O N T S T R E S S E N HighCoaching Coaching op een hoger niveau B R O C H U R E O N T S T R E S S E N Verminderen van stress en verhoging van gezondheid 1 HighCoaching KvK nr. 51529904 Stress Management System Wat is stress?

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs The Relationship between Existential Fulfilment, Emotional Stability and Burnout

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIR PIJNCENTRUM

MULTIDISCIPLINAIR PIJNCENTRUM MULTIDISCIPLINAIR PIJNCENTRUM Dr. Ver Donck Dr. Gorissen Dr. Declerck Pijnpatroonanalyse Pijnkliniek werkloosheid PIJNLATJE Richtlijnen voor patiënten die komen voor pijnpatroonanalyse Mevrouw, mijnheer,

Nadere informatie

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Wat is de invloed van tractie op een lumbale

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

CLUBACTIVITEIT PANATHLON BRUSSEL Dinsdag 19 april 2011-19.00u -Serwir in St.Niklaas Serwir, Kon. Astridlaan 57, 9100 Sint-Niklaas

CLUBACTIVITEIT PANATHLON BRUSSEL Dinsdag 19 april 2011-19.00u -Serwir in St.Niklaas Serwir, Kon. Astridlaan 57, 9100 Sint-Niklaas CLUBACTIVITEIT PANATHLON BRUSSEL Dinsdag 19 april 2011-19.00u -Serwir in St.Niklaas Serwir, Kon. Astridlaan 57, 9100 Sint-Niklaas Spreker: Prof. Dr. Werner HELSEN Thema voordracht: Zijn topscheidsrechters

Nadere informatie

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van Leven The Effects of the Kanker Nazorg Wijzer on Psychological Distress and Quality of Life Miranda H. de Haan Eerste

Nadere informatie

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Therapie: Erbitux

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Therapie: Erbitux SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Therapie: Erbitux Inhoud Wat is Erbitux Hoe wordt Erbitux toegediend? Wat is belangrijk om te weten als u Erbitux krijgt toegediend? Huid reacties Enkele raadgevingen Duur

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

> Transforaminale epidurale infiltratie

> Transforaminale epidurale infiltratie www.azstlucas.be > Multidisciplinair pijncentrum Inhoudstafel Welkom 3 Wat is een (Transforaminele)? 4 De voorbereiding 5 De behandeldag 6 De behandeling 7 Nazorg 8 Wat te verwachten betreffende de pijn?

Nadere informatie

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG What s in a name? Jens Detollenaere Research group Equity in Health Care Department of Family Medicine and Primary Health Care De levensverwachting van de Belgen neemt toe

Nadere informatie

INGREEP VOOR ZIEKTE VAN DUPUYTREN

INGREEP VOOR ZIEKTE VAN DUPUYTREN DR J DE VOS INGREEP VOOR ZIEKTE VAN DUPUYTREN Praktische informatiegids 2 Deze informatiefolder is een leidraad bij de operatie en nabehandeling bij een operatie voor de ziekte van dupuytren en beval alle

Nadere informatie

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Is er een verband

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei Afasie Informatie voor familieleden Ziekenhuis Gelderse Vallei Een van uw naasten is in de afgelopen periode opgenomen in Ziekenhuis Gelderse Vallei. Er is door de logopedist een afasie geconstateerd.

Nadere informatie

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie Inhoud Voorwoord 2 Wat is een epidurale infiltratie 3 Praktisch richtlijnen 4 Dag van de epidurale infiltratie 5 De behandeling

Nadere informatie

STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM

STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM Hyperventilatie Hyperventilatie betekent een te snelle en/of een te diepe ademhaling. Wat is ademhalen? Door middel van de borstkas en de buikspieren ademen wij lucht in en

Nadere informatie

door Megan van den Berg

door Megan van den Berg door Megan van den Berg Ik houd m`n spreekbeurt over de dierenarts. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik veel van dieren hou en ik wil het later ook zelf worden. Spreekkamer Raar woord natuurlijk, spreekkamer.

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

HARRY, DE BEDELAAR OP DE BRUG OVER DE THEEMS

HARRY, DE BEDELAAR OP DE BRUG OVER DE THEEMS HARRY, DE BEDELAAR OP DE BRUG OVER DE THEEMS Moraal: wees pro actief Het verhaal van Harry, de bedelaar op de brug over de Theems, is een verhaal over succes. Een jonge werkloze man, laten we hem Harry

Nadere informatie

Vragenlijst. Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting

Vragenlijst. Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting Vragenlijst Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting Bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting Aan de hand van de vragenlijst kun je zien OF je het hebt, en indien ja, hoe ernstig het is. Antwoord zo

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 1 Acuut optredende verwardheid (delier) Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Uw familielid

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

Waarom biomarkers nodig zijn

Waarom biomarkers nodig zijn Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Nieuwe studie toont aan dat voorgestelde ziekte van Huntington 'biomarker'

Nadere informatie

Dossier : vermoeidheid

Dossier : vermoeidheid Dossier : vermoeidheid Inleiding In slaap vallen achter het stuur kan fataal zijn. Toch rijden heel wat bestuurders gewoon door, hoewel ze zich moe voelen. Ze denken dat ze door een raam te openen of door

Nadere informatie

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Een verpleegkundige in Engeland die is gespecialiseerd in patiënten met multiple sclerose / MS voerde een informele studie uit waarbij

Nadere informatie

Medicamenteuze behandeling van moeheid bij MS

Medicamenteuze behandeling van moeheid bij MS Medicamenteuze behandeling van moeheid bij MS Jop Mostert Neuroloog Inhoud Hoe deed ik het tot nu toe? Richtlijn Aanpak nazoeken medicamenteuze behandelingen MS Amantadine Modafinil Overige medicijnen

Nadere informatie

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Mijn innovatie is beter dan de concurrentie Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op Bijvoorbeeld: Mortaliteit Kwaliteit

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie