Herstelondersteunende zorg in een forensische setting

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Herstelondersteunende zorg in een forensische setting"

Transcriptie

1 Herstelondersteunende zorg in een forensische setting Olie en water?? Mieke van Boxtel FPA Roosenbrug, Aventurijn

2 Inhoud presentatie De FPA Het project Ik heb nog wat te willen Casuïstiek Discussie

3 Traditionele zorg Macht over mensen Gericht op controle Gebaseerd op angst en het voorkomen van risico s Patiënt past zich aan Vergroot beperkingen Herstelondersteunende zorg Mensen eigen kracht laten voelen Gericht op regie van de client Gebaseerd op hoop en dromen, risico s durven nemen Hulpverlener past zich aan Vergroot mogelijkheden en de kans op een zinvol leven Gericht op oplossen van problemen Oplossen van problemen staat in dienst van persoonlijk herstel

4 De uitdaging Balans vinden tussen: - herstelperspectief Omgaan met beperkingen In vrijheid re-integreren - perspectief van de samenleving Berscherming tegen mogelijk nieuwe delicten

5 Ik heb nog wat te willen (Altrecht, FPA Roosenburg) Herstelgericht denken met als kernwoorden: kracht, zelfregie, zelfcontrole,hoop. Het project heeft bij medewerkers geleid tot een attitudeverandering waarbij beheersen en probleemgericht handelen in toenemende mate plaats maken voor krachtgericht denken.

6 Aanpak Project binnen programma Zorg Voor Beter 2 (start 2010) Doorbraakmethode In samenwerking met Trimbos (Sonja van Rooijen) en RINO Storm (SRH) Vraagstelling: In hoeverre draagt een programma in de vorm van themabijeenkomsten op basis van de hersteltheoretische benadering en rehabilitatiemethodieken op een klinische forensische resocialisatieafdeling bij aan succesvolle reintegratie op het gebied van wonen, werken, leren, recreëren : bv binnen de reguliere GGZ, RIBW of zelfstandig wonen. Subvraag (ontwikkelvraag): Op welke wijze wordt het programma vorm gegeven op basis van bestaande best practices en literatuur?

7 Spanningsveld herstelgeoriënteerde zorg versus forensisch psychiatrische zorg (1) Patiënt/cliënt stigma daderschap ernstige geestelijke ziekte (ook verslaving) justitiële beperkingen verhinderen eigen keuze en controle met betrekking tot behandeling justitiële status met ongewisse uitkomst maakt bevorderen van hoop, optimisme, onafhankelijkheid en autonomie moeilijk gedemoraliseerd, cynisch, wantrouwend, onbegrepen, somber

8 Spanningsveld herstelgeoriënteerde zorg versus forensisch psychiatrische zorg Professional teveel werk, roostertechnische bezwaren; planningsproblemen discipline/domeindiscussie ongeschikt voor doelgroep (AS-I, AS-II,...) methodische discussie fpa is slechts uitvoerder van justitie/samenleving Risicomanagement eigen regie etc etc etc

9 Programma cliënten 2 sturingsprincipes, 7 thema s 1. Wat wil ik eigenlijk? 2. Sta in je kracht 3. Trek je plan 4. Ken jezelf (voorkomen is beter..) 5. Zorg over en voor je lichaam 6. Je netwerk, vangnet of valkuil 7. Blijf voor de streep!

10 Regie werkconferentie 1 september 2011, de Wissel

11 Binnen 1 jaar -Werk vinden -Woonruimte vinden - Hulp van familie -Genoeg geld werkconferentie 1 september 2011, de Wissel Steun TBS- proefverlof

12 Hope Sterk mee oneens/oneens/eens/sterk/mee eens Ik heb een positieve kijk op het leven. Ik heb doelen voor de korte en/of lange termijn. Ik voel me heel erg alleen. Ik kan mogelijkheden zien zelfs als ik in de problemen zit. Ik heb een geloof of levensovertuiging waaraan ik troost ontleen. Etc 1989: Kaye Herth Geautoriseerde Nederlandse vertaling: J.W. van den Bogaard, Ch. van Nieuwenhuizen en J.A.W.M. van Gestel-Timmermans (2006).

13 Aanbevelingen uit ROPI Recovery Oriented Practices Index (work in progress) Visie vastleggen en verspreiden. Discussie voeren. Weerstand opsporen. Herstelgericht werken is geen optie maar wordt richtlijn. Cliëntparticipatie, niet alleen uitvoering, ook besluitvorming. Deskundigheidsbevordering: opgedane kennis verspreiden over afdeling en disciplines. Deskundigheidsbevordering én herstel Ketenpartners betrekken. Behandelplannen. Ervaringsdeskundige.

14 En uiteindelijk: In de herstelgroep bleek bij het onderzoeken van de wens,de wens op zich geen doel te zijn; praten over de wens kreeg betekenis in de zin van rouwverwerking Patiënt heeft uiteindelijk zelf zijn huis opgezegd en is gaan wonen in een beschermde woonvorm

15 Casus; Jacob Circulaire onmacht? -37 jaar -Heeft een chronische psychiatrische aandoening, moeite met informatieverwerking - Gebruikt met regelmaat cannabis tijdens verlof -Delict: vrouw aangevallen en aangerand (7 jaar geleden) - Na arrest art 15.5 (detentieongeschikt) -Daarna art 37 (jaar behandeling) -Daarna RM -Wens: Wil graag weer terug naar eigen woning. Echter kan zijn wens niet goed verwoorden en raakt toenemend ontstemd en uit contact tgv het zich moeten verantwoorden over het verloop van zijn weekendverloven: -Optie A: inperken vrijheden, stabiliteit heeft prioriteit.pptx -Optie B: Sturingsprincipe wens boven risico.pptx

16 Wat gebeurde er toen? Zowel a als b werden naast elkaar uitgevoerd. Er werd meer gecontroleerd tijdens verlof en Jacob werd deelnemer van de herstelgroep Wat had dit denk je tot gevolg? Optie a:tweedeling in het team.pptx Optie b:er ontstaat een conflict in het team.pptx

17 DD Verslaving centraal Start bij controle liniair Trans Herstel centraal Verslaving een van de belemmerende factoren in het grotere geheel: herstelplan Integraal 1 milieu Zorgaanbod afgestemd op herstelfase Gericht op samenwerking Patiënt volgt hv Groepsgericht Gecontroleerd gebruik optie (geeft frictie) Ervaringskennis aanwezig Scheidslijn hv pt Rol hv meer bescheiden Hv volgt patiënt Individu-gericht Gecontroleerd gebruik onderbouwd Ervaringsdeskundige inzet Minder kloof

18 Stelling 1 Wanneer beperkingen opgelegd door justitie als dwangmiddel in de behandeling wordt gebruikt door de hv, is dit contraproductief voor herstel en persoonlijke ontwikkeling

19 Stelling 2 Het dubbelstigma (psychiatrische/ verslaafde patiënt én delinquent) maakt succesvol re-integreren vaak tot een hopeloze zaak.

20 Stelling 3 Patiënten meer regie en rol geven in het riskmanagement lijdt tot niet zondermeer tot minder recidive.

21 Stelling 4 Gecontroleerd gebruik in een forensische setting is een no-no

(F)ACT Caroline Place (Onderzoeksmedewerker Re-integratie, Trimbos-instituut) en Harry Gras (Teammanager Forensische ACT, GGZ Altrecht)

(F)ACT Caroline Place (Onderzoeksmedewerker Re-integratie, Trimbos-instituut) en Harry Gras (Teammanager Forensische ACT, GGZ Altrecht) Op 18 april 2013 organiseerde het EFP een symposium over Resocialisatie. De ochtend bestond uit een aantal deelsessies waarvan de verslagen naar de deelnemers zijn gestuurd. Hieronder vindt u het verslag

Nadere informatie

Van harte welkom WAT MOGEN JULLIE VAN ONS VERWACHTEN

Van harte welkom WAT MOGEN JULLIE VAN ONS VERWACHTEN Van harte welkom Oostende 26/03/2014 WAT MOGEN JULLIE VAN ONS VERWACHTEN 1. Korte inleiding: Wat is herstelondersteunende zorg 2. Situering van herstel in de GGZ 3. Welke instrumenten gebruiken wij hiervoor,

Nadere informatie

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat hgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht benaderen visie op de cliënt inleiding1.5 1 > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht

Nadere informatie

Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen

Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen Initiatief Beschut Wonen Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen MISSIE Herstelgeoriënteerde begeleiding en ondersteuning aan personen met psychosociale

Nadere informatie

Netwerk GGZ Kempen Dagbesteding en woongelegenheid

Netwerk GGZ Kempen Dagbesteding en woongelegenheid Netwerk GGZ Kempen Dagbesteding en woongelegenheid 29 november 2012 Forum GGZ Kempen 12 januari 2016 Tools voor het omgaan met mensen met een psychische kwetsbaarheid Ils Verstraelen LZ team Els Dhondt

Nadere informatie

Van harte welkom. Gent 03/12/2013

Van harte welkom. Gent 03/12/2013 Van harte welkom Gent 03/12/2013 WAT MOGEN JULLIE VAN ONS VERWACHTEN Korte inleiding: wat is herstel Situering van herstel in de GGZ Welke instrumenten gebruiken wij hiervoor Getuigenissen WAT IS HERSTELONDERSTEUNENDE

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Dr. Hanneke van Gestel-Timmermans Dr. Evelien Brouwers Dr. Marcel van Assen Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen Herstellen doe je zelf Ontwikkeld

Nadere informatie

Van Probleem naar Perspectief. Onderzoek naar het herstel van mensen met een ernstig psychiatrische aandoening

Van Probleem naar Perspectief. Onderzoek naar het herstel van mensen met een ernstig psychiatrische aandoening Van Probleem naar Perspectief Onderzoek naar het herstel van mensen met een ernstig psychiatrische aandoening Waarom een onderzoek naar herstel? In GGZ Rivierduinen stokte de doorstroom van cliënten van

Nadere informatie

CONGRES GGZ- 25 MAART 2015 ALLES WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT

CONGRES GGZ- 25 MAART 2015 ALLES WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT CONGRES GGZ- 25 MAART 2015 ALLES WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT WAT IS HERSTEL? Herstel? Verlies van wat betekent dat? www.pccaritas.be 2 WAT IS HERSTEL? ik ben schizofreen Ik ben x en heb leren leven met

Nadere informatie

ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement

ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement 1 Wie zijn wij en wat gaan wij vertellen? Begeleiden (visie en werkwijze, ook in vergelijking met behandelen)

Nadere informatie

Workshop Actief herstel in de Triade (ART)

Workshop Actief herstel in de Triade (ART) Workshop Actief herstel in de Triade (ART) Phrenos Psychosecongres 3 december 2015 Olaf Galisch, psychiater Marlies Jehoel-van As, verpleegkundig specialist GGZ BURGERROL KWALITEIT VAN LEVEN SOCIALE HULPBRONNEN

Nadere informatie

Van harte welkom. Beernem, 27 maart 2013

Van harte welkom. Beernem, 27 maart 2013 Van harte welkom Beernem, 27 maart 2013 Algemene inleiding T H E O R E T I S C H E T O E L I C H T I N G R O P I T H E O R E T I S C H E T O E L I C H T I N G S R H E V E N A A N D E S L A G A F R O N

Nadere informatie

Samenwerking SPV PI Zwolle en ACT

Samenwerking SPV PI Zwolle en ACT FORENSISCHE PSYCHIATRIE Samenwerking SPV PI Zwolle en ACT Even voorstellen Annemarie de Vries SPV bij het ACT team Dimence Zwolle Elles van der Hoeven SPV bij de PI Zwolle locatie Penitentiair Psychiatrisch

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid, herstel en herstel ondersteuning staan op de agenda s van veel ggz-instellingen Wij willen graag onze ervaringen rond de

Ervaringsdeskundigheid, herstel en herstel ondersteuning staan op de agenda s van veel ggz-instellingen Wij willen graag onze ervaringen rond de Ervaringsdeskundigheid, herstel en herstel ondersteuning staan op de agenda s van veel ggz-instellingen Wij willen graag onze ervaringen rond de uitbouw van ervaringswerk met jullie delen Wie zijn wij?

Nadere informatie

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Charlotte de Heer, Hanzehogeschool Loes Winkel, GGZ Friesland Innovatiewerkplaats Maatschappelijke participatie van mensen met een psychische beperking Inhoud

Nadere informatie

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Door Alie Weerman In de film komen vier mensen aan het woord die hersteld zijn van hun verslaving. Vanwege de variatie aan achtergrond,

Nadere informatie

(Concept) Functieomschrijving ervaringsdeskundige in reguliere beroepspraktijk

(Concept) Functieomschrijving ervaringsdeskundige in reguliere beroepspraktijk (Concept) Functieomschrijving ervaringsdeskundige in reguliere beroepspraktijk Versie: 6 september, Paulina Sedney (Who knows?! project) Voor deze functieomschrijving is een weergave van doelen, taken,

Nadere informatie

Onze visie is gebaseerd op literatuur, ervaringen van cliënten en de vele ontmoetingen met allerlei mensen, instellingen, onderwijs, gemeenten etc.

Onze visie is gebaseerd op literatuur, ervaringen van cliënten en de vele ontmoetingen met allerlei mensen, instellingen, onderwijs, gemeenten etc. Inleiding Het Zwarte Gat en Herstelgroep Nederland hebben een gezamenlijke visie ontwikkeld over herstel en herstelondersteuning. Met deze visie willen beide een discussie opstarten binnen de publieke

Nadere informatie

Workshop herstel- en kracht- gericht werken

Workshop herstel- en kracht- gericht werken Workshop herstel- en kracht- gericht werken Studiedag beschermd wonen, 15 april 2014 Ursula Drexhage coördinator herstel (RIWIS), gemeenteraadslid berkelland, ervaringsdeskundige Diana Koolman, cliënt

Nadere informatie

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Wie/wat is de ervaringsdeskundige in het wijkgericht werken? Waarin onderscheidt zij zich? Wat is haar

Nadere informatie

Best Practice binnen de ouderenpsychiatrie

Best Practice binnen de ouderenpsychiatrie Best Practice binnen de ouderenpsychiatrie Bernadette Willemse Karin Ferket Anneke van Helden Mieke van Boxtel Landelijk congres herstel en rehabil 1 Aanleiding Platform Rehabilitatie en ouderen (voorjaar

Nadere informatie

Herstelondersteunend omgaan met mensen met psychische aandoeningen

Herstelondersteunend omgaan met mensen met psychische aandoeningen Herstelondersteunend omgaan met mensen met psychische aandoeningen Jos Dröes Marianne Klein Bramel Nadelen van het gebruik van ziektediagnoses: * Normaal conflict-, of copinggedrag, en normale reacties

Nadere informatie

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz Sociale veerkracht Het vermogen van mensen en gemeenschappen om met veranderingen om te gaan en de toegang tot externe hulpbronnen die ze daarbij hebben Even voorstellen Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig

Nadere informatie

Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één

Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één 30% meer herstel is alleen te bereiken door samen te werken met patiënten, naasten en externe collega s! Eén groep, diverse mogelijkheden Waarom

Nadere informatie

Studiedagen en trainingen IRB

Studiedagen en trainingen IRB Studiedagen en trainingen IRB Informatie over studiedagen en trainingen in 2013 De studiedagen en trainingen IRB De Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) is ontwikkeld ten behoeve van mensen met ernstige,

Nadere informatie

Functioneringsgerichte Herstelondersteuning

Functioneringsgerichte Herstelondersteuning Functioneringsgerichte Herstelondersteuning bij stagnatie of terugval bij het eigen herstel Paul Andreoli & Benno Wiegers Phrenos Rehabilitatiecongres 21 mei 2015 Wat kan een functioneringsgerichte kijkwijze

Nadere informatie

3/12/2014 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG. Fundamentele component van kwaliteitsvolle therapie en zorg

3/12/2014 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG. Fundamentele component van kwaliteitsvolle therapie en zorg 1 DE THERAPEUTISCHE RELATIE Procesbevorderend Herstelgericht Zingevend Walter Krikilion Studiedag Geel 04/12/14 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG Fundamentele component van kwaliteitsvolle

Nadere informatie

Persoonlijk herstel en GGZ, een bijzondere combinatie?

Persoonlijk herstel en GGZ, een bijzondere combinatie? Persoonlijk herstel en GGZ, een bijzondere combinatie? Symposium Filosofie van Herstel 23 januari 2013, Leiden Aanrader! 2 Rivierduinen een lokale GGZ instelling met 5 subregionale centra Herstel medewerker

Nadere informatie

RIBW Zaanstreek Waterland en West-Friesland Herstel en herstelondersteunende zorg

RIBW Zaanstreek Waterland en West-Friesland Herstel en herstelondersteunende zorg Dit boekje is bestemd voor mensen met een langdurige psychische kwetsbaarheid en iedereen die met hen te maken heeft of krijgt, zoals onze medewerkers, familieleden, vrienden, kennissen, bestuurders, managers

Nadere informatie

(Forensische) ACT en FACT voor verslaafden

(Forensische) ACT en FACT voor verslaafden Improving Mental Health by Sharing Knowledge (Forensische) ACT en FACT voor verslaafden Congres sociale verslavingszorg 12 juni 2013 Laura Neijmeijer Doelgroep: mensen met langdurende of blijvende ernstige

Nadere informatie

GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB

GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB Charlotte de Heer, c.de.heer@pl.hanze.nl Sanne van der Zee, sanne.van.der.zee@mind-up.nl Hilda van der Eems, hilda.van.der.eems@ggzfriesland.nl Workshop

Nadere informatie

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg 1 Uit de missie van Brijder: De wensen en mogelijkheden van onze patiënten, hun omgeving en onze expertise vormen de bouwstenen van

Nadere informatie

(Door Antonet van der Schans ondersteuner clientenraad)

(Door Antonet van der Schans ondersteuner clientenraad) Kwaliteitsverbetering in herstelgerichte zorg (Door Antonet van der Schans ondersteuner clientenraad) Initiatiefnemer; Clientenraad RIBW Midden- Brabant Doel clientenraad Naast de rehabilitatiemethodiek

Nadere informatie

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie Petri Embregts Participatie Geplande ratificatie VN verdrag voor rechten van mensen met beperking

Nadere informatie

WAT ALS EEN HULPVERLENER CLIËNT WORDT?

WAT ALS EEN HULPVERLENER CLIËNT WORDT? WAT ALS EEN HULPVERLENER CLIËNT WORDT? Kwartiermaken voor herstelgerichte zorg, door middel van een getuigenis! Week van de verpleegkundigen 22 maart 2017 Verpleegkundigen geestelijke gezondheidszorg Luk

Nadere informatie

Wie zijn onze patiënten?

Wie zijn onze patiënten? In deze folder vertellen wij u graag wat meer over Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden. De Kijvelanden behandelt mensen met een psychiatrische stoornis. De rechter heeft hen tbs met bevel tot

Nadere informatie

Amsterdam vrijdag 07 juni 2013

Amsterdam vrijdag 07 juni 2013 Amsterdam vrijdag 07 juni 2013 Herstel in een tel? Herstelgericht werken/rehabilitatie voor kortdurende forensische titels. Over het thema. Negentien jaar geleden is het idee ontstaan bij medewerkers in

Nadere informatie

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Geen belangen Disclosure Persbericht 15 oktober 2014 Veranderend zorglandschap vraagt om vernieuwde

Nadere informatie

Jaarplan Stichting Terwille GGZ Verslavingszorg

Jaarplan Stichting Terwille GGZ Verslavingszorg Jaarplan 2017 Stichting Terwille GGZ Verslavingszorg Inhoudsopgave 1 Stichting Terwille... 3 1.1 Visie Terwille... 3 1.2 DE 5 D s van Terwille... 3 2. Ontwikkelingen... 4 3. Jaarplandoelen... 5 1. Stichting

Nadere informatie

Herstel. De cliënt als bondgenoot. CvdM - GGNet

Herstel. De cliënt als bondgenoot. CvdM - GGNet Herstel De cliënt als bondgenoot Visie van de Cliëntenraad Door verbinden kracht hervinden Cliëntenraad en Herstel Cliëntenraden vinden (programma's) herstel waardevol voor kwaliteit van leven voor de

Nadere informatie

Als duwen en trekken niet helpt: impasses doorbreken met een complexe doelgroep

Als duwen en trekken niet helpt: impasses doorbreken met een complexe doelgroep Als duwen en trekken niet helpt: impasses doorbreken met een complexe doelgroep Workshop Jubileum stichting TOPGGz 8 maart 2017 Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen GZ-psycholoog/psychotherapeut ch.van.nieuwenhuizen@ggze.nl,

Nadere informatie

ONTDEK DE KRACHT VAN IN JE WERK. Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring

ONTDEK DE KRACHT VAN IN JE WERK. Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring ONTDEK DE KRACHT VAN JE EIGEN KWETSBAARHEID IN JE WERK Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring Heb jij als hulpverlener zelf ervaring met het doormaken van herstelprocessen? Wil je onderzoeken of je

Nadere informatie

Factsheet Fivoor 2016

Factsheet Fivoor 2016 Factsheet Fivoor 2016 Fivoor is het samenwerkingsverband van Palier (onderdeel van de Parnassia Groep), Aventurijn (onderdeel Altrecht GGZ) en FPC de Kijvelanden. Ook FPC Gent maakt deel uit van Fivoor.

Nadere informatie

Forensisch Beschermd Wonen Het Hoogeland. informatie voor verwijzers

Forensisch Beschermd Wonen Het Hoogeland. informatie voor verwijzers Forensisch Beschermd Wonen Het Hoogeland informatie voor verwijzers Forensisch Beschermd Wonen Het Hoogeland Informatie voor verwijzers Forensisch Beschermd Wonen Het Hoogeland biedt in een open setting

Nadere informatie

Achtergronddocument Specifieke groepen binnen de GGZ

Achtergronddocument Specifieke groepen binnen de GGZ Achtergronddocument Specifieke groepen binnen de GGZ Specifieke groepen binnen de GGZ 1 2 Achtergronddocument bij advies Hoogspecialistische GGZ 1 Inleiding In dit achtergronddocument bespreekt de commissie

Nadere informatie

Studiedagen en trainingen IRB. Informatie over studiedagen en trainingen in 2013

Studiedagen en trainingen IRB. Informatie over studiedagen en trainingen in 2013 Studiedagen en trainingen IRB Informatie over studiedagen en trainingen in 2013 De studiedagen en trainingen IRB Overzicht studiedagen en trainingen IRB in 2013 De Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB)

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

Herstelgericht werken binnen de kaders van justitie

Herstelgericht werken binnen de kaders van justitie Herstelgericht werken binnen de kaders van justitie Auteurs zijn SPV-en i.o. Marian Oosting & Agnita Poorte Inleiding Erik is een gedetineerde, die in de laatste fase van zijn straf zit. Deze mag hij buiten

Nadere informatie

Housing First: eerst een huis, dan de zorg. Een nieuw thuis na een zwervend bestaan

Housing First: eerst een huis, dan de zorg. Een nieuw thuis na een zwervend bestaan Housing First: eerst een huis, dan de zorg Een nieuw thuis na een zwervend bestaan Iedereen heeft recht op een eigen plek om te wonen. Dat is het idee achter Housing First. Een eigen (huur)woning geeft

Nadere informatie

Herstel gericht werken Een gezamenlijk item bij de SGGZ (Dimence) en BGGZ (Mindfit)

Herstel gericht werken Een gezamenlijk item bij de SGGZ (Dimence) en BGGZ (Mindfit) Herstel gericht werken Een gezamenlijk item bij de SGGZ (Dimence) en BGGZ (Mindfit) Yvonne van den Broek & Anne Varenbrink 2 Wat is herstel Herstel is het unieke, persoonlijke proces waarin iemand met

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Aanleiding onderzoek Meer kennis over cliëntgestuurde interventies nodig; belangrijk voor ontwikkelingen GGz Interventies door cliënten:

Nadere informatie

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015 Notitie GGZ Rivierduinen GGZ Rivierduinen Zorgvisie 2015 Blad 1 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Missie... 2 3. Visie... 2 3.1. Herstel als leidend principe... 2 3.2. Passende Zorg... 3 3.3 Hoge professionele

Nadere informatie

Dubbele diagnosemonitor

Dubbele diagnosemonitor Dubbele diagnosemonitor Ervaringen met vijf jaar doelgroepenmonitoring Dr. Gerdien de Weert-van Oene Projectleider DD monitor g.weert@iriszorg.nl www.nispa.nl Schema *: DD-monitor De DD monitor naar meetinstrumenten

Nadere informatie

Het doel van dit project : het verbeteren van de inzet van ervaringsdeskundigheid van en door zorgprofessionals

Het doel van dit project : het verbeteren van de inzet van ervaringsdeskundigheid van en door zorgprofessionals De aanleiding Ik was verrast dat ik door mijn leidinggevende werd gevraagd om mijn eigen herstel te gebruiken in de begeleiding aan cliënten. Mijn collega s deden toen raar: ze vonden dat ik dat als hulpverlener

Nadere informatie

Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen

Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen Dröes, J.T.P.M. (1992) Het proceskarakter van deïnstitutionalisering. In: H. Beijers, H. Henkens, K.Klein Ikkink (Red.) Psychiatrie als sociale

Nadere informatie

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer Bemoeizorg Hulpverleners in de bemoeizorg hebben te

Nadere informatie

Roesmiddelen en probleemgedrag: naar een Forensische Verslavingspsychiatrie?! Werkbezoek NIFP 26-06-2008

Roesmiddelen en probleemgedrag: naar een Forensische Verslavingspsychiatrie?! Werkbezoek NIFP 26-06-2008 Roesmiddelen en probleemgedrag: naar een Forensische Verslavingspsychiatrie?! Werkbezoek NIFP 26-06-2008 Achter dat probleemgedrag zit(ten). De gevolgen van middelengebruik op het gedrag Mogelijk verslaving

Nadere informatie

Voorlichtingsen. cursusaanbod ervaringsdeskundigheid

Voorlichtingsen. cursusaanbod ervaringsdeskundigheid Voorlichtingsen cursusaanbod ervaringsdeskundigheid De ZOG MH is een belangenorganisatie voor cliënten en naastbetrokkenen in de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang

Nadere informatie

Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden. Over TBS

Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden. Over TBS Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden Over TBS In deze folder vertellen wij u graag meer over Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden en in het bijzonder over tbs. De Kijvelanden behandelt

Nadere informatie

Factsheet Fivoor 2017

Factsheet Fivoor 2017 Factsheet Fivoor 2017 Fivoor is het samenwerkingsverband van Palier (onderdeel van de Parnassia Groep), Aventurijn (onderdeel Altrecht GGZ) en FPC de Kijvelanden. Ook FPC Gent maakt deel uit van Fivoor.

Nadere informatie

Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik

Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik Saskia van Duin - verpleegkundig specialist GGZ Melchiord Ricardo - ervaringsdeskundige Ellen Struik teamleider DD kliniek GGZ

Nadere informatie

Inhoud Inleiding 13 1 Geschiedenis van de rehabilitatie 2 Een integrale benadering 3 Inzichten uit herstelstudies

Inhoud Inleiding 13 1 Geschiedenis van de rehabilitatie 2 Een integrale benadering 3 Inzichten uit herstelstudies Inhoud Inleiding 13 1 Geschiedenis van de rehabilitatie 17 1.1 Rehabilitatie vanuit historisch perspectief 17 1.2 Rehabilitatie: een wereldwijde beweging 25 1.3 Positionering van rehabilitatie 26 1.4 Tot

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op Kleinschalig Wonen en Zorgen

Een nieuwe kijk op Kleinschalig Wonen en Zorgen Een nieuwe kijk op Kleinschalig Wonen en Zorgen Programma 1. Feiten en cijfers 2. Film Royal Rustique 3 Onderzoeksresultaten 4 Ontwikkelingen anno 2016 Feiten en cijfers Toenemende vergrijzing (2040, 26%

Nadere informatie

Factsheet Fivoor 2017

Factsheet Fivoor 2017 Factsheet Fivoor 2017 Fivoor is het samenwerkingsverband van Palier (onderdeel van de Parnassia Groep), Aventurijn (onderdeel Altrecht GGZ) en FPC de Kijvelanden. Ook FPC Gent maakt deel uit van Fivoor.

Nadere informatie

U dient dit formulier tijdens het gepland gesprek mee te nemen. Dit formulier is onderdeel van het gesprek.

U dient dit formulier tijdens het gepland gesprek mee te nemen. Dit formulier is onderdeel van het gesprek. Geachte heer/ mevrouw, Hoe gaat het met u? Om duidelijk te krijgen hoe het op dit moment met u gaat, willen wij u vragen onderstaande vragen te beantwoorden. U mag bij elk onderwerp (het zijn er 11) in

Nadere informatie

Taal & Herstel. Jaap van der Stel Lector GGz Hogeschool Leiden

Taal & Herstel. Jaap van der Stel Lector GGz Hogeschool Leiden Taal & Herstel Jaap van der Stel Lector GGz Hogeschool Leiden Dagelijkse praktijk Psychische zorg is (vooral) praten / toepassing van taal. Staan we hier voldoende bij stil? Verstaan we elkaar wel? Is

Nadere informatie

Strategische koers

Strategische koers Strategische koers 2017-2020 Inhoud 1. ONZE INSPIRATIE: MOGELIJKHEDEN WAARMAKEN... 3 2. ONS DNA IN DE PRAKTIJK: KRACHTBENADERING... 5 3. ONZE OMGEVING... 6 4. ONZE POSITIONERING... 7 5. ONZE STRATEGISCHE

Nadere informatie

Oorzaken en achtergronden van delinquent gedrag in de huidige samenleving. HOVO 6 Klaas van Tuinen

Oorzaken en achtergronden van delinquent gedrag in de huidige samenleving. HOVO 6 Klaas van Tuinen Oorzaken en achtergronden van delinquent gedrag in de huidige samenleving HOVO 6 Klaas van Tuinen Wat is normaal? Levenscyclus Gevoel van identiteit Oplossen van problemen m.b.t. macht en afhankelijkheid

Nadere informatie

Wat biedt Fivoor? Voor wie? Wat is het resultaat? Wat betekent Fivoor?

Wat biedt Fivoor? Voor wie? Wat is het resultaat? Wat betekent Fivoor? Factsheet is de fusieorganisatie van Palier (onderdeel van de Parnassia Groep), Aventurijn (onderdeel Altrecht GGZ) en FPC de Kijvelanden. Ook FPC Gent en FPC Antwerpen maken deel uit van. = + + Wat biedt?

Nadere informatie

Leren van zelfbeheer. Onderzoek zelfbeheer in de maatschappelijke opvang. Mathijs Tuynman Amsterdam, 22 november 2012

Leren van zelfbeheer. Onderzoek zelfbeheer in de maatschappelijke opvang. Mathijs Tuynman Amsterdam, 22 november 2012 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Leren van zelfbeheer Onderzoek zelfbeheer in de maatschappelijke opvang Mathijs Tuynman Amsterdam, 22 november 2012 Onderzoek: Clientgestuurde MO: kansen &

Nadere informatie

Herstelondersteunende interventies voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen

Herstelondersteunende interventies voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen Herstelondersteunende interventies voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen Addendum bij het EFP-zorgprogramma voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen

Nadere informatie

Inhoud. Persoonlijk-professionele hulpverlening. Een integrale rehabilitatiebenadering. Ten geleide...11. Voorwoord...15.

Inhoud. Persoonlijk-professionele hulpverlening. Een integrale rehabilitatiebenadering. Ten geleide...11. Voorwoord...15. Inhoud Ten geleide...11 Voorwoord...15 Hoofdstuk 1 Een integrale rehabilitatiebenadering 1.1 Een korte historie...19 1.2 De rehabilitatiebenadering: een rijke vijver...21 1.3 Definities en richtingen...23

Nadere informatie

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL VZW De Hulster Leuven UZ Leuven campus Sint- Jozef Kortenberg 1 Inleiding Ontstaan Polparol Succesfactoren Polparol Polparol en herstel Rol van hulpverlener

Nadere informatie

VERSLAAFD: VAN ENGEL TOT KLEINMAN. Afscheidsrede Cor A.J. de Jong VERSLAAFD: VAN ENGEL TOT KLEINMAN. Afscheidscollege Cor A.J.

VERSLAAFD: VAN ENGEL TOT KLEINMAN. Afscheidsrede Cor A.J. de Jong VERSLAAFD: VAN ENGEL TOT KLEINMAN. Afscheidscollege Cor A.J. VERSLAAFD: VAN ENGEL TOT KLEINMAN Afscheidsrede Cor A.J. de Jong Hoogleraar Verslaving en Verslavingszorg, Radboud Universiteit Nijmegen Institute for Scientist-Practitioners in Addiction nispa.dejong@gmail.com

Nadere informatie

Wat is shared decision making? (SDM)

Wat is shared decision making? (SDM) Shared decision making: op weg naar herstelondersteunende verslavingszorg Kim Elst: projectverantwoordelijke, afdelingshoofd daghospitaal Ben De Zitter: VPK resocialisatie-eenheid verslaving Peter Horemans:

Nadere informatie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie 21 sept 2012 3 e congres GGzE Centrum autisme volwassenen Ervaringen met Autisme Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie Kenmerken Casemanagement is een vorm van hulpverlening.cliënten

Nadere informatie

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN SUCCESVOL OP HET GEBIED VAN ERVARINGS: DAT DOEN WIJ ALS ZES ORGANISATIES IN DE REGIO TILBURG/BREDA. Succesvol samenwerken op het gebied van Recovery van ervaringsdeskundigheid: College dat doen wij als

Nadere informatie

De resultaten van het project

De resultaten van het project De resultaten van het project Project (On)Beperkte Opvang Mensen met Licht Verstandelijke Beperkingen in de Maatschappelijke Opvang Peter van den Broek Landelijk projectleider Agenda Het project De instrumenten

Nadere informatie

Herstel bij verslaving

Herstel bij verslaving 13-11- 12 Herstel bij verslaving Op de voordeur staat geschreven: hier werken wij samen aan herstel Visie op moderne verslavingszorg Jaap van der Stel Lector Geestelijke Gezondheidszorg Hogeschool Leiden

Nadere informatie

Participatie en ervaringsdeskundigheid: hand in hand. Nathalie Albert Ervaringsdeskundige Alexianen Zorggroep Tienen DENK Leuven & UilenSpiegel vzw

Participatie en ervaringsdeskundigheid: hand in hand. Nathalie Albert Ervaringsdeskundige Alexianen Zorggroep Tienen DENK Leuven & UilenSpiegel vzw Participatie en ervaringsdeskundigheid: hand in hand Nathalie Albert Ervaringsdeskundige Alexianen Zorggroep Tienen DENK Leuven & UilenSpiegel vzw Ik ben Nathalie Ik ben Mama Ik ben Oma Ik ben ervaringsdeskundige

Nadere informatie

Er is een transformatieproces in de ouderenzorg aan de gang

Er is een transformatieproces in de ouderenzorg aan de gang Er is een transformatieproces in de ouderenzorg aan de gang 3 issues: 1. Adequaat inspelen op demografische ontwikkelingen; 2. Normaal als het kan en bijzonder als het echt moet; 3. Kostenbeheersing en

Nadere informatie

Multidisciplinaire richtlijn Werk en Ernstige Psychische Aandoeningen Kick off MMMensen met mogelijkheden 10 oktober 2013

Multidisciplinaire richtlijn Werk en Ernstige Psychische Aandoeningen Kick off MMMensen met mogelijkheden 10 oktober 2013 Multidisciplinaire richtlijn Werk en Ernstige Psychische Aandoeningen Kick off MMMensen met mogelijkheden 10 oktober 2013 Ellen Otto & Daniëlle van Duin Kenniscentrum Phrenos Ontwikkeling Richtlijn Achtergrond

Nadere informatie

Zelfhulpgroepen en verslavingen

Zelfhulpgroepen en verslavingen 2011 1 Zelfhulpgroepen en verslavingen 2011 2 deel I: Zelfhulpgroepen in Nederland Wat gebeurt er in een zelfhulpgroep? belang van samenwerking tussen zelfhulp en de professionele zorg. deel II: Dubbel

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Petri Embregts Inhoud Waarom een kans in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking? Inzetbaarheid en effectiviteit

Nadere informatie

Eigen Regie Maakt Zorg Beter

Eigen Regie Maakt Zorg Beter Eigen Regie Maakt Zorg Beter 31 maart 2011 Siska de Rijke Beleidsmedewerker Zorg CG-Raad Termen Zelfmanagement Eigen regie Eigen verantwoordelijkheid Deelnemer in plaats van afnemer Verbindende schakel

Nadere informatie

Forensischezorg: circuit of kortsluiting?

Forensischezorg: circuit of kortsluiting? Forensischezorg: H. Beeuwsaert I. Cogneau J. De Ridder DG EPI Dienst Gezondheidszorg Gevangenissen Forensische zorg: Het is moeilijk goed te doen als geïnterneerde. Van zodra je een stap verkeerd zet,

Nadere informatie

Werken met een psychische aandoening: doodgewoon of gekkenwerk? 15 oktober 2015 Rozemarijn van Seventer Peter van Eekert

Werken met een psychische aandoening: doodgewoon of gekkenwerk? 15 oktober 2015 Rozemarijn van Seventer Peter van Eekert Werken met een psychische aandoening: doodgewoon of gekkenwerk? 15 oktober 2015 Rozemarijn van Seventer Peter van Eekert Even voorstellen.. Wat gaan we vanmiddag doen? Even zelf aan de slag! Ervaringsverhaal

Nadere informatie

Visie op Forensische Verslavingszorg

Visie op Forensische Verslavingszorg Visie op Forensische Verslavingszorg 1. Inleiding In 2013 verscheen het visiedocument voor de verslavingszorg (Een visie op verslaving en verslavingszorg: focus op preventie en herstel) en in 2014 het

Nadere informatie

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente.

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 1. Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 2. De overheid moet niet achter de voordeur van mensen willen treden. Dat is privégebied en de eigen

Nadere informatie

Jaarverslag Professionaliseren en versterken van de ketens

Jaarverslag Professionaliseren en versterken van de ketens Jaarverslag 2012 Professionaliseren en versterken van de ketens Inleiding H et Veiligheidshuis is dé plek waar veiligheid, zorg en bestuur samen komen rond complexe problematiek. Het is een netwerksamenwerking

Nadere informatie

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid Volwassenen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Verslavingszorg Introductie Verslavingszorg verleent hulp aan volwassenen met problematisch gebruik van alcohol, drugs, medicijnen, gameverslaving en met

Nadere informatie

Addendum Handreiking ROPI-R (revised) April 2017

Addendum Handreiking ROPI-R (revised) April 2017 Addendum Handreiking ROPI-R (revised) April 2017 In 2016 is de ROPI herzien. Redenen hiervoor zijn dat we de tijdsduur voor de afname van de ROPI en de verslaglegging wilden bekorten en vooral dat we scherper

Nadere informatie

Het perspectief van de mantelzorger. Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen

Het perspectief van de mantelzorger. Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen Het perspectief van de mantelzorger Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen Probleemstelling Ziekenhuizen moeten steeds meer terug naar de kerntaken. Daarbij

Nadere informatie

Ervaring is de beste leermeester

Ervaring is de beste leermeester Jeroen Ruis 1 Ervaring is de beste leermeester De meerwaarde en positie van ervaringsdeskundigen Opinie Begin eens te kijken wat iemand wél kan. Anouk, een vrouw van begin 40, zit tegenover ons en praat

Nadere informatie

Zorgaanbieder stelt samen met klant het ondersteuningsplan op. Kortdurende beschikking. klant stuurt getekend onderszoeksverslag retour (aanvraag)

Zorgaanbieder stelt samen met klant het ondersteuningsplan op. Kortdurende beschikking. klant stuurt getekend onderszoeksverslag retour (aanvraag) Handleiding Format Ondersteuningsplan SDD Vanaf januari 2016 gaat de SDD met behulp van de ZRM-methodiek indiceren. Deze handleiding is opgesteld om de bedoeling van het format voor het ondersteuningsplan

Nadere informatie

Daan Schinning Dorothé van Slooten

Daan Schinning Dorothé van Slooten Ervaringswerkers: ervaringsdeskundigen als zorgverleners Daan Schinning Dorothé van Slooten Daan Schinning Ervaringswerker ACT Team Vroege Psychose Eindhoven Dorothé van Slooten Beleidsmedewerker Psycope

Nadere informatie

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel Diagnostiek fase Samenvattingskaart WANNEER, HOE? 1. Diagnostiek middelengebruik 2. Vaststellen problematisch middelengebruik en relatie met delict Aandacht voor interacties psychische problemen en middelengebruik

Nadere informatie

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen.

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. CONTACT Voor meer informatie over de kwaliteitsnetwerken kunt u contact opnemen met: Diewke de Haen (ddehaen@efp.nl)

Nadere informatie

Interventie Grip op Agressie

Interventie Grip op Agressie Interventie Grip op Agressie 1 Erkenning Erkend door deelcommissie Justitiële interventies Datum: december 2012 Oordeel: Goed onderbouwd De referentie naar dit document is: Hilde Niehoff (2012). Justitieleinterventies.nl:

Nadere informatie

Familie als bondgenoot

Familie als bondgenoot Familie als bondgenoot Wat hulpverleners moeten weten over gezinnen 14 december 2006 Hers Dinie Alemans Ellen van Berlo He 1 Centraal in het project Familieleden, clienten en professionals werken samen

Nadere informatie