VISIE. Oracle Gebruikersclub Holland. Verslag APEX World Oracle Database & Middleware Security Day

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VISIE. Oracle Gebruikersclub Holland. Verslag APEX World 2014. Oracle Database & Middleware Security Day"

Transcriptie

1 Oracle Gebruikersclub Holland VISIE Zomer 2014 Jaargang 20 Nummer 1 h 7,50 Verslag APEX World 2014 Oracle Database & Middleware Security Day Oracle 12c biedt controle over data in de cloud Ontvang gratis OGh Visi

2 Met uw bedrijf in de Cloud? Wij zorgen voor een duurzaam proces op aarde. De wereld draait steeds sneller en wordt steeds kleiner. Uiteraard is onze aarde niet aan het krimpen, echter de technologie zorgt ervoor dat we de meest exotische dingen overal met één druk op de knop in ons bezit willen hebben. Ook uw klanten verwachten dat u een antwoord heeft op deze snelle veranderingen. Smart4apex is een Gilde, gespecialiseerd in het maken van betrouwbare Cloud-applicaties. Samen met onze partner InnoviQ hebben wij een traject ontwikkeld waarmee bedrijven haar volledige bedrijfsinformatie veilig kan overbrengen naar de Cloud. Dit doen we door dé ideale mix te maken uit bestaande Cloudapplicaties en het realiseren van maatwerk als dat nodig is. Everything for Apex Op deze manier blijft de unieke waarde van uw bedrijf voor u en uw klanten gegarandeerd. Tijdens de migratie naar de Cloud wordt u ondersteund door specialisten die ervaring hebben in deze trajecten. Zodat alles gewoon blijft doorwerken, terwijl de automatisering wordt klaargemaakt voor de toekomst! En zodra u in de Cloud werkt, blijven wij stevig met beide benen op de Everything for IT! grond staan om uw systemen te monitoren. Geïnteresseerd? Ga dan naar voor het aanvragen van een gratis QuickScan. SMART4Apex is partner van:

3 Voorwoord VISIE Colofon Redactie Hans Gerritse (hoofdredacteur) Learco Brizzi (Itium BV) Frits Hoogland (Enkitec) Michiel Jonkers (USG People) Milan Uitenhuis (IntellinQ) E Redactieadres/ secretariaat OGh/ advertentie-exploitatie Oracle Gebruikersclub Holland Postbus AS Zeist T F E Realisatie Drukkerij Donath B.V., Zeist E Organisatie/ OGh Secretariaat/! advertentie-exploitatie Guusje van der Weijden BMO b.v., Zeist T F E Bestuur OGh Robin Buitenhuis (voorzitter) Ciber Nederland BV E Voorwoord Geachte lezer, Lees vooral de zin die begint met: NOTE: The fee for the first year of Extended Support for maar eens aandachtig. De OGh heeft er al weer twee grote events op zitten: APEX World 2014 en de Database & Middleware Security Day - Connecting the Clouds, 12c in de praktijk. Beide events waren goed bezocht en uit de evaluatie viel af te lezen dat ze goed in de smaak gevallen zijn. Apex World 2015 zullen we grootser aanpakken. Meer hierover elders in dit nummer. Op 13 maart hielden we onze algemene ledenvergadering. Het bestuur ontving decharge voor het gevoerde beleid en we verwelkomden Luc Bent u al over op versie 12c van de database? Zo nee, dan is er een interessant artikel te vinden op My Oracle Support. Zoek maar eens op document id: Release Schedule of Current Database Releases. Wat er precies in staat, kan ik hier niet prijsgeven, maar ik beloof u: het is de moeite waard om op te zoeken. Bors als nieuw bestuurslid. We hebben onze website in een nieuw jasje gestoken en zijn gestart met een 3-maandelijkse elektronische nieuwsbrief in aanvulling op de OGh-Visie in print. Op social media zijn we actief op Twitter en LinkedIn. Op de site staan alle tweets van en over de OGh. Volg ons De OGh is er voor de leden. Dus heeft u ideeën, suggesties, wensen of vragen? Laat het ons weten! Als u uw stem laat horen, zullen wij luisteren. Tot ziens op een van de OGh bijeenkomsten. Robin Buitenhuis Voorzitter OGh Ise Douwes (penningmeester) Quobell bv E Milan Uitentuis (secretaris) IntellinQ E Learco Brizzi Itium B.V. E Erik Hogervorst Axis Into ICT E Bart van de Laar Transfer Solutions E Luc Bors AMIS E Oplage OGh Visie is een uitgave van Oracle Gebruikersclub Holland en wordt verzonden aan al haar leden en Oracle geïnteresseerden. U kunt zich aanmelden voor een gratis abonnement via de website OGh Inhoud Voorwoord - door Robin Buitenhuis Verslag OGh APEX World 2014 Voor de avondspits naar huis - niet gestrest, alles getest - door Hendrik Blok MIS NIETS met OGh Visi User Experience in APEX-applicaties - door Stijn van Raes Oracle, Big Data en Datawarehousing - door Marti Koppelmans Wij zijn veilig want onze data staan in de Oracle Database - verslag van de Oracle Database & Middleware Security Day Oracle 12c biedt controle over data in de cloud - door Gerard Uiterwaal Oracle Database & Middleware provisioning - door Edwin Biemond en Robbrecht van Amerongen Interesse in WebCenter SIG blijft groeien - door Rob de Gouw Think Exa! - Hybrid Columnar Compression - door Frits Hoogland en Martin Bach Linked Data en Oracle Graph - door Lieke Verhelst

4 APEX World 2014 Lustrumeditie bevestigt opnieuw status van grootste Oracle APEX-only event ter wereld OGh APEX World 2014 APEX World 2014 was met een recordaantal van meer dan 330 deelnemers, een breed en gevarieerd lezingenprogramma, een keur van gerenommeerde sprekers en hoge waarderingscijfers, andermaal zeer succesvol. De lustrumeditie van APEX World - dit jaar voor de vijfde maal in successie gehouden - heeft dan ook opnieuw de status van grootste APEX-only event ter wereld duidelijk bevestigd. Een uitgebreid verslag van een opnieuw zeer succesvolle APEX World, met dank aan de sprekers die als verslaggever een bijdrage hebben geleverd. Een aantal van de presentaties is verder uitgewerkt in een artikel, dat elders in dit nummer te vinden is. De hand-outs van de presentaties van APEX World zijn te downloaden via de OGh website Test developments with APEX De openingskeynote werd verzorgd door Joel Kallman, Development Manager Oracle Application Express en bij Oracle verantwoordelijk voor Product Management en Product Development van APEX. Zijn Nederlandse Oracle-collega Iloon Wolff, zelf ook spreker op APEX World, doet verslag van deze boeiende presentatie, waarin met name de nieuwe features in APEX 5.0 uitgebreid aan bod kwamen. Dit alles uiteraard wel onder voorbehoud en met verwijzing naar het Safe Harbor statement van Oracle en de Statement of Direction omtrent APEX 5. Application Express 5.0 is door APEX ontwikkelaars voor APEX ontwikkelaars ontworpen. De meeste nieuwe features in APEX 5.0 zijn gericht om het leven van developers makkelijker te maken. Hoe weten we dat Application Express 5.0 ook daadwerkelijk effectiever is? We hoeven minder te switchen tussen verschillende onderdelen in APEX en we hebben minder muisklikken nodig. Dit werd geïllustreerd door middel van een video en een leuk muziekje, dat in ieder geval lang blijft hangen. Ik hoor het deuntje nu nog... APEX World groeit uit naar internationaal tweedaags event APEX World is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een evenement van internationale allure, met sprekers uit binnen- en buitenland (o.a. de VS, Canada, Duitsland en Oostenrijk), Oraclepartners uit Engeland en Oostenrijk als sponsors en opvallend veel buitenlandse deelnemers uit tal van Europese landen, waaronder België, Frankrijk, Schotland, Oostenrijk, Polen, Kroatië en Zwitserland. APEX World 2015 zal nog meer een internationaal karakter krijgen en ook breder worden opgezet. De OGh bekijkt op dit moment de mogelijkheden om het programma te spreiden over twee dagen. De voertaal van het congres wordt Engels en er zullen meer internationale sprekers worden aangetrokken. De OGh geeft hiermee gevolg aan de uitkomsten van de enquête onder de APEX Worlddeelnemers, die zich in zeer ruime meerderheid voorstander toonden van een internationaal, meerdaags evenement. De OGh zal met de overige gebruikersverenigingen in Europa, verenigd in de EOUG, de mogelijkheden bespreken voor samenwerking bij de organisatie van APEX World 2015 en deelname van EOUG-leden uit de aangesloten landen. Via de OGh Visi nieuwsbrief zullen de OGh-leden op de hoogte worden gehouden van de plannen voor de eerste internationale APEX World in OGh Visie

5 APEX World 2014 De page designer/editor is een zeer belangrijke nieuwe feature in Application Express 5.0. De editor designer is vooral bedoeld om de productiviteit van de ontwikkelaar te verhogen. Het definiëren van pagina-elementen kan direct met de page designer/ editor verwezenlijkt worden. Wijzigen van een pagina kan veel makkelijker en sneller worden gedaan zonder dat er meerdere malen genavigeerd of geklikt moet worden met de muis. Een pagina opmaak ziet er als volgt uit: Tree navigation aan linker kant om verschillende componenten te kunnen benaderen Een layout editor in het midden van de pagina, met de drag and drop opties Hierdoor is het veel makkelijker om APEX elementen te kopiëren, dupliceren of te verwijderen. Een property palette om eigenschappen van componenten te kunnen aanpassen. Lijkt mijns inziens veel op het property palette van Oracle Forms. Indien er meerdere componenten geselecteerd worden, dan worden de properties die met elkaar gelijk zijn getoond. Uiteraard gaat hiermee de productiviteit omhoog omdat je direct verschillende eigenschappen van meerdere componenten kunt aanpassen. Uiteraard waren de resultaten van de Nederlandse schaatsers tijdens de Olympische Winterspelen Oracle s Development Director niet ontgaan. Door de verandering in de pagina opmaak, is de rendering, processing en shared components verhuisd naar het linker gedeelte van de pagina in plaats van over de ge- OGh-bestuurslid Ise Douwes ging door de knieën om de Twitter-fontein tijdens APEX World live te zetten. hele breedte. Er is ook een grid layout die je de mogelijkheid geeft voor het creëren, kopiëren of wijzigen van regio s, buttons en items. Daarnaast is er een nieuwe text editor die het gemakkelijker maakt om de overview niet te verliezen door syntax highligting en auto completion. Indien er een wijziging gemaakt wordt, wordt er ook netjes een foutmelding getoond als dit nodig is. Hierdoor kan er onmiddellijk worden ingegrepen op een eventuele fout. De hulp die je hierbij krijgt van de tool is ook afhankelijk van de context en daardoor enorm nuttig. Navigation lists - Navigation lists zal de Tabs vervangen. Navigation lists zijn ook opgenomen in het nieuwe beschikbare theme in APEX 5. (Blue responsive). Navigation lists geeft een veel betere flexibiliteit en is ook opgenomen in verschillende built-in wizards binnen de tool. Mobiel Het bouwen van mobiele applicaties is de laatste jaren enorm toegenomen en ook erg belangrijk geworden binnen APEX. Daarom worden de mobiele functies ook uitgebreid in de nieuwe versie van APEX. APEX 5.0 is gebaseerd op jquery mobile 1.4. Een van de jquery mobile features is een nieuwe kalenderfunctie met drag and drop op mobile devices. Een nieuwe interface, de tablet interface zal ook worden toegevoegd aan APEX. Deze interface is niet alleen voor mobiele applicaties, maar kan ook voor desktop applicaties gebruikt gaan worden. Tabular Form -Er komt een nieuw tabular form element beschikbaar. Hierdoor zal inline editing mogelijk gaan worden. Interactive reports - In APEX 5 kunnen meerdere interactieve reports op een pagina gemaakt worden. Daarnaast komt er de mogelijkheid om Pivot reports te maken. Kortom een versie van APEX om naar uit te kijken, voor en door developers. Kun je niet wachten om je eigen mening te vormen over APEX 5, kijk dan op de EA website: Uiteraard zijn niet alle nieuwe features hier genoemd. Wil je een volledig overzicht hebben over APEX 5, dan kun je de nieuwe Statement of Direction bekijken op de oracle.com website. Statement of direction van APEX 5: er-tools/apex/application-express/apex- sod html. What I do in every APEX project Theme Styles - Theme style zal het veel gemakkelijker maken om themes te veranderen gebaseerd op de Style. Met een verschillend css, krijg je een nieuwe look and feel. Modal dialogs - Er komt een built-in support voor het gebruik van modal windows. (Page mode). De modale dialoog zal makkelijker zijn voor validaties en eventueel hergebruik. Dimitri Gielis van APEX R&D (België) werkt al 10 jaar met APEX en in die tijd ontwikkelde hij een werkwijze die hem in staat stelt op een efficiënte manier kwalitatieve, OGh Visie 5

6 APEX World 2014 succesvolle applicaties te ontwerpen. In zijn presentatie toonde hij enkele belangrijke elementen van zijn werkwijze. Dat gebeurde grotendeels met live demo s om de aanwezigen een goede kijk op de praktijk te geven. Een persoonlijke weergave van een drukbezochte en hoog gewaarde presentie: Gestart wordt met het creëren van een nieuwe APEX applicatie. Daarin gebruiken we geen Tabs om te navigeren, maar Lists (zie Shared Components). We kiezen voor Theme 25, een responsive theme, zodat de applicatie zich automatisch aanpast aan de breedte van het scherm en het toestel waar het op draait. Vervolgens gaan we onze applicatie uitbreiden en aanpassen. Om op een gestructureerde en iteratieve manier te werken, gebruiken we Team Development. Daarin kunnen we ons projectplan opnemen. Team Development laat zich moeiteloos integreren in onze applicatie. We maken een feedback pagina aan die onze gebruikers toelaat om reeds vanaf het prille begin feedback te geven. Deze feedback wordt mooi opgevangen in Team Development, waarna we hem kunnen verwerken in onze applicatie. In elke applicatie creëren we een Global Page. Een global page maakt het mogelijk om regions, items et cetera die op meerdere plaatsen terugkomen, alleen hier te definiëren. Automatisch zal alles wat op de global page staat, ook op de andere pagina s verschijnen. Een goed voorbeeld hiervan zijn breadcrumbs (hiërarchische navigatie: xxx > yyy). Erg belangrijk in software development is dat we eenzelfde code op één plaats aanmaken, met andere woorden dat we dezelfde logica en informatie niet op verschillende plaatsen definiëren. In die optiek maken we meestal gebruik van substitution strings: hiermee kunnen we veelgebruikte woorden en codes eenmaal definiëren en meerdere keren gebruiken door enkel de verwijzing in te geven. De string wordt vervangen (substituted) door de woorden en/of de code. Substitution Strings kunnen bijvoorbeeld handig zijn voor Page titles. In onze applicatie maken we gebruik van error handling die we definiëren op applicatieniveau. Onze error logging logt bij elke error automatisch een entry in Team Development. Op deze manier zien we waar zich welke errors voordoen. We kiezen ervoor om automatisch een te genereren wanneer er een error opduikt. Dit is een echte game-changer, omdat we nu het gedrag omkeren. Vroeger kregen we een telefoontje van een klant als hij een probleem had, nu bellen wij de klant met de boodschap: We zagen dat je een probleem hebt, we zijn hier om je te helpen. Veel pagina s zijn van het type Forms met Report. In de presentatie werd ingegaan op de lay-out ervan en werd aangegeven welke items en plugins worden gebruikt. Daarnaast werd vergeleken wat we vandaag doen in APEX 4.2 en hoe we morgen de dingen zullen doen in APEX 5.0. Zo maken we in APEX 4.2 bijvoorbeeld gebruik van een Modal-Page plugin, terwijl deze functionaliteit standaard in APEX 5.0 zit. In het Security gedeelte werd extra aandacht geschonken aan Session State Protection om url-tempering (aanpassen url) tegen te gaan. Naar Quality Assurance toe benadrukte Gielis dat het belangrijk is om de Advisor eenmaal per dag te draaien. De Advisor gaat een aantal best practices na en checkt de applicatie op fouten. Gielis heeft de Advisor uitgebreid met eigen checks, specifiek voor zijn manier van werken. Hij gaf tenslotte nog mee dat het nuttig is om de packaged applications te installeren en achter de schermen een kijkje te nemen hoe het APEX development team deze heeft gemaakt. Op die manier wordt het niet alleen snel duidelijk wat je allemaal kan doen met APEX, maar ook hoe je het moet aanpakken. Dimitri Gielis zal tijdens ODTUG KScope14 in Seattle, dit onderwerp uitgebreider behandelen. Meer informatie is te vinden op APEX Application Deployment en Application Management Denes Kubicek van bicubes (Duitsland) gaf in zijn presentatie inzicht in het beheer van de volgende componenten: 1. Application Security Oude en nieuwe features in APEX 2. Application Deployment Development/Test/Production 3. Application Programming Best Practices 4. Add-On management Best Practices De focus lag daarbij op de belangrijkste wijzigingen en best practices in de nieuwste versie van APEX met betrekking tot genoemde onderwerpen. Decade Financials, met APEX klaar voor de toekomst In de presentatie van André Geelen en Sebastiaan Laponder van Unit4 en Gilbert Rattink van Transfer Solutions werd een migratietraject toegelicht van de financiële applicatie Decade van UNIT4. Deze client/server-applicatie is gebouwd in Oracle Forms en Oracle Reports en wordt gegenereerd vanuit Oracle Designer. Om diverse redenen heeft UNIT4 besloten de applicatie te migreren naar APEX. Het betreft hier geen standaardmigratie van Forms naar APEX en dat komt door het unieke karakter van de Decade-applicatie. Decade is gebaseerd op een bijzondere structuur van metagegevens. Het komt er op neer dat de meer dan honderd verschillende schermen waar een eindgebruiker mee werkt (om bijvoorbeeld relatiegegevens te onderhouden, facturen en fac- 6 OGh Visie

7 APEX World 2014 tuurregels te onderhouden, het grootboek te onderhouden et cetera) feitelijk uit één generieke Forms-module ontstaan. Op het moment dat een gebruiker een scherm opvraagt wordt dynamisch op basis van de metagegevens de inhoud van het scherm en de bijbehorende functionaliteit samengesteld. Voor de migratie zijn twee belangrijke eisen opgesteld: de nieuwe applicatie moest ook gebaseerd zijn op de metagegevens voor de nieuwe applicatie mochten geen wijzigingen aan het bestaande datamodel worden doorgevoerd. Migratie Na een gezamenlijk vooronderzoek werd de migratie uitgevoerd door medewerkers van UNIT4 met ondersteuning van medewerkers van Transfer Solutions. Het accent in de presentatie lag op een aantal zaken uit de migratie die juist betrekking hadden op het dynamische en generieke karakter van de APEX-applicatie. Net zoals de oude applicatie eigenlijk uit 1 Forms module bestond, bestaat de nieuwe APEX-applicatie vooral uit 1 generieke page. In de presentatie werd de kracht van dynamic PL/SQL-regions benadrukt en de toepassing van de APEX-API s (zoals het package APEX_ITEM) om tot generieke formulieren te komen. Voor dynamische overzichten werden Report regions toegelicht die niet op een query maar op een PL/SQL-functie zijn gebaseerd en die een tekststring teruggeven. Voor dynamische navigatiestructuren werden navigation lists en plug-ins gebruikt die gebaseerd zijn op query s op de metagegevens. Verder werd de structuur toegelicht waarmee conditioneel Javascript-bibliotheken aan de hoofdpagina werden gekoppeld. Tot slot werd behandeld hoe het ontwikkelteam binnen drie dagen een generator bouwde waarmee, met 1 druk op een knop, meer dan 100 Interactive Reports aan de applicatie werden toegevoegd. De presentatie maakte duidelijk dat APEX zeer flexibel is en ook inzetbaar is voor complexe applicaties die niet op de standaardwijze (via de wizards uit de APEX Builder) gebouwd kunnen worden. Going Public - What to consider when the world has access to your APEX Application Dus u zet uw APEX toepassing online en de hele wereld heeft toegang tot uw applicatie, kan ermee spelen en een paar script kiddies zullen gaan proberen het te kraken? Klinkt dat angstaanjagend? Peter Raganitsch van FOEX (Oostenrijk) presenteerde een checklist van de dingen waaraan men moet denken voordat men zijn toepassing aan de wereld publiceert. Onderwerpen als ontwerp, veiligheid, SEO en enkele algemene lessons learned in de afgelopen paar jaar kwamen aan de orde. Een van vele highlights: een eenvoudige methode voor menselijk leesbare URL s in APEX zonder enige configuratie van de Webserver. Responsive Web Design met APEX In APEX werd vroeger een table-based column layout mechanism gebruikt om regions op een pagina te plaatsen, maar er zijn layouts die simpelweg niet met HTMLtabellen te realiseren zijn. Vanaf versie 4.2 ondersteunt Oracle Application Express Responsive Web Design. Responsive Web Design belooft ons websites en applicaties te kunnen ontwerpen, waarvan de userinterface zich kan aanpassen aan de schermgrootte en oriëntatie van het toestel waarop deze benaderd worden. Hierdoor is het niet nodig om voor elke nieuwe device die op de markt komt opnieuw te ontwikkelen. In de praktijk wordt hiervoor een mix van verschillende technieken gebruikt, zoals Grids en CSS Media Queries. Maar wat is nu het verschil en hoe dienen ontwikkelaars met de nieuwe mogelijkheden om te gaan? Heeft de verandering impact op bestaande applicaties? In zijn presentatie liet Christian Rokitta van SMART4apex de mogelijkheden van Responsive Web Design zien aan de hand van Theme 25 en lichtte de onderliggende technieken toe, waarbij hij ook aangaf wat de problemen van Responsive Layout in APEX applicaties zijn en hoe deze mogelijk opgelost kunnen worden. Een B2B Webshop met APEX Tuur Hendrickx van iadvise en Justine Ghekiere van Billiet presenteerden een klantcase over een B2B webshop die is gebouwd voor Billiet, een Belgische importeur en distributeur van huishoudartikelen. Billiet zocht naar een oplossing om deze artikelen via een webshop aan te bieden. De importeur maakt reeds gebruik van een Oracle ERP-systeem en de data hieruit moest geïntegreerd worden in de webshop. Omdat er reeds meer dan 100 APEX-applicaties werden ontwikkeld voor intern gebruik en de kennis en ervaring beschikbaar was, werd er gekozen om de webshop in APEX te bouwen. Naast standaard webshop-functionaliteiten waren er ook nog andere vereisten. Zo moest de registratie en login-procedure extra gecontroleerd en beveiligd worden, er moest een verregaande integratie zijn met het onderliggende ERP-systeem en er moesten extra modules aan de webshop kunnen worden toegevoegd. Dit zijn dan OGh Visie 7

8 APEX World 2014 ook de voornaamste redenen waarom een webshop op maat werd verkozen boven de aanschaf van een webshop-pakket. De webshop biedt vele voordelen op verschillende vlakken. Er is een betere service naar de klanten en kosten en tijd worden gespaard omdat de klant rechtstreeks zijn bestellingen kan ingeven. Verder kan de klant ook zelf alle informatie opvragen uit het ERP-systeem. Dit zorgt ook voor een lagere werkdruk voor de backoffice en vertegenwoordigers en het betekent een aanvulling voor de marketingstrategie van Billiet. De presentatie werd afgesloten met een live demo, waarin de verschillende onderdelen van de webshop werden getoond. De omvang en multifunctionaliteit ervan leverde veel positieve reacties op van de deelnemers aan deze sessie. The best of both worlds: Going hybrid with Oracle Application Express In zijn presentatie toonde Roel Hartman (APEX Consulting) aan dat de voordelen van een native mobile applicatie en die van een webapplicatie prima met elkaar te verenigen zijn. De voordelen van een native mobile applicatie zijn bijvoorbeeld dat je in je applicatie gebruik kunt maken van de GPS, Agenda en Contacten uit je telefoon. Het grote nadeel echter is dat je voor elk platform een aparte native mobile applicatie moet maken - je moet dus alle benodigde programmeertalen kennen! Nadelen van een webapplicatie daarintegen zijn dat ze meestal geen of weinig functionaliteit hebben als je geen contact met het internet hebt en het onmogelijk is om bijvoorbeeld gebruik te maken van de Contacten die op de telefoon zijn opgeslagen. De voordelen zijn een eenvoudige uitrol - als je een nieuwe versie op je server zet gebruikt iedereen die meteen - en de al aanwezige kennis om een dergelijke applicatie te bouwen, namelijk HTML, Java- Script en CSS. En dat laatste kunnen we allemaal uitstekend combineren met het ontwikkelen van een APEX applicatie. Door nu gebruik te maken van Apache Cordova (of Phonegap, zoals de Adobe versie heet), is er echter een brug te slaan tussen een webapplicatie en de native functionaliteit van een mobiel apparaat. Cordova functioneert als een soort wrapper, een schil tussen de webapplicatie en het operating systeem van de telefoon. Het grote voordeel is dat je maar eenmaal hoeft te ontwikkelen in een voor jou bekende programmeertaal (HTML, JavaScript etc.) en door het aanroepen van Cordova API s toch bijvoorbeeld de Contacten van je telefoon kunt benaderen. Cordova regelt de vertalingen naar de verschillende platformen, daar hoef je je dus helemaal niet druk over te maken. Het installeren en configureren - het laden van de juiste platformen en plugins - van Cordova gaat via een aantal eenvoudige operating systeem commando s. Als je dat gedaan hebt en je applicatie raamwerk gemaakt hebt, kun je in het raamwerk een verwijzing opnemen naar de (APEX) webapplicatie en je hebt je eerste native applicatie gemaakt! In APEX moet je nog wel even regelen dat de juiste Cordova JavaScript library geladen wordt, maar dat is tegenwoordig bekend terrein voor de meeste ontwikkelaars. In een demo toonde Roel aan dat op deze manier bijvoorbeeld informatie over het mobiele apparaat en het netwerk in je APEX-applicatie getoond kan worden. Ook werd stapsgewijs gedemonstreerd hoe de Contacten in de telefoon gesynchroniseerd werden met de Customers in de database. Hierbij werd gebruik gemaakt van de functionaliteit die de APEX Listener - tegenwoordig Oracle REST Data Services genaamd - op het gebied van restfull services biedt: zowel het opvragen van data in JSON formaat als het versturen van data vanuit JavaScript is een eenvoudige, maar erg krachtige manier om gegevens in of uit je database te krijgen. De mogelijkheden van een APEX-ontwikkelaar gaan dus verder dan de browser: ook native mobile applicaties behoren tot de mogelijkheden. Mobile APP met Geo informatie: Sleutel Bewegingen Frank Derickx van Stedin en Frank Klein van Yenlo presenteerden via een live demo de Mobile APP met Geo informatie: Sleutel Bewegingen. De Mobile APP is gemaakt met gebruikmaking van de volgende technologieën: Oracle APEX 4.2 met jquery Mobile Oracle Spatial en Oracle Mapviewer voor kaartmateriaal Javascript en PL/SQL. Deze Mobile App is ontwikkeld om de veiligheid van elektriciteitskasten van Stedin verder te waarborgen. Door verschillende oorzaken, zoals een technisch defect, nalatigheid of vandalisme kan het zijn dat een deur niet (meer) is afgesloten. Uit het oogpunt van veiligheid heeft men de stelling aangenomen dat elke geopende deur er één te veel is. Er moet gerapporteerd kunnen worden wat de oorzaken zijn van open deuren en wie de veroorzakers zijn. Met deze Mobile App kan eenvoudig worden geregistreerd en gemonitord wanneer een elektriciteitskast wordt geopend en gesloten. Using AngularJS in Oracle Application Express Toen de jquery JavaScript library werd uitgebracht in 2006 heeft het de manier waarop ontwikkelaars JavaScript gebruiken drastisch veranderd, betoogde Dan McGhan van Enkitec (Verenigde Staten) in zijn presentatie tijdens APEX World. Sindsdien is de belangstelling voor JavaScript geëxplodeerd, samen met haar rol in het leveren 8 OGh Visie

9 APEX World 2014 van zeer interactieve webapplicaties. Wanneer deze toepassingen veel JavaScript vereisen, wordt een systeem om de code te structureren en bestanden te organiseren heel belangrijk. De laatste tijd zijn Java-Script MVC frameworks in populariteit gestegen omdat ze beloven orde in de chaos te scheppen. AngularJS van Google is zo n framework, met een verscheidenheid aan functies zoals two-way databinding, dependency injection en directives. Hoewel de gebruikscases voor het combineren van Angular met APEX zeldzaam zijn en ver uiteenlopen, bestaan ze wel degelijk. Men kan bijvoorbeeld een vrij grote APEX applicatie hebben die meestal ingebouwde componenten gebruikt, met waar nodig een beetje CSS en JavaScript. Als er een nieuwe feature nodig was, dan was deze zeer interactief en anders dan wat ooit eerder in APEX is ingebouwd. Het is dan ook waarschijnlijk dat de feature vanaf scratch moest worden gecodeerd, waarmee dan heel veel handmatige Java- Script gemoeid was. Waar dan te beginnen? In een dergelijke situatie kan het gebruik van Angular binnen APEX een zeer goede keuze zijn. Angular, als een framework zoals APEX in plaats van een bibliotheek, schrijft enigermate voor hoe applicaties moeten worden gebouwd en biedt specifieke constructies voor verschillende functies binnen de applicatie. Hierdoor kunnen ontwikkelaars die bekend zijn met Angular zich gewoon richten op de oplossing in plaats van hoe ze de oplossing het beste kunnen inrichten. Wanneer het op deze manier wordt ingezet, kan APEX nog steeds worden gebruikt om authenticatie en autorisatie services te leveren. Bovendien leveren de Ajax-processen van APEX de interface die Angular in staat stelt te communiceren met de database. Deze setup vermindert de noodzaak om een nieuw type web listener specifiek voor Angular te introduceren. Met een beetje geluk zullen APEX-ontwikkelaars nooit grote hoeveelheden JavaScript moeten schrijven om te voldoen aan een requirement. Maar als hun geluk opraakt, is het wellicht de moeite waard eens naar Angular te kijken. APEX berichtenmonitoring op de complexe busstructuur van de IND Sander Boer van de IND en Wouter de Waard van Ordina presenteerden op APEX World de XML berichtenmonitor Contexttool 2.0. De IND behandelt jaarlijks bijna aanvragen voor een Voorlopige Verblijfsvergunning Regulier (VVR). Van over de hele wereld krijgt de IND verzoeken tot VVR van mensen om in Nederland langere tijd dan drie maanden te mogen verblijven. De beweegredenen van de aanvragers zijn zeer uiteenlopend; van gezinshereniging tot vluchteling en van kenniswerker tot arbeidsmigrant. De regelgeving voor deze verlening van deze vergunningen is zeer complex en de uitvoering omvat veel raadpleging van overheidsdiensten buiten de IND. Een aanvraag tot VVR wordt vaak voorafgegaan door een Machtiging Voorlopig Verblijf (MVV). Ook van de MVV worden er ongeveer per jaar aangevraagd. De informatiesystemen van diensten (meestal aangeduid als de ketenpartners ) communiceren met elkaar via XML-berichten. Onder de ketenpartners zijn bijvoorbeeld het Ministerie van Buitenlandse zaken, het CJIB en de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA). Er gaan jaarlijks ongeveer 1 miljoen XML berichten over en weer. Kwaliteit en volledigheid van informatie staan hoog in het vaandel bij de IND en de overige ketenpartners. Een beslissing die gebaseerd is op onvolledige of onjuiste gegevens kan verstrekkende gevolgen hebben. APEX wordt ingezet om alle ingaande en uitgaande berichten aan elkaar te kunnen koppelen. Op die manier kan er: aangetoond worden dat alle inkomende XML berichten zijn beantwoord, zowel over de gehele conversaties als in specifieke berichten in real-time worden gemonitord of berichtenstromen vastlopen management rapportage gegenereerd worden met aantallen berichten en de gemiddelde beantwoordingstermijn. De Contexttool 2.0 applicatie zelf is verrassend klein: ze bevat slechts vier schermen met gegevens. Contexttool 2.0 is in 2 maanden gebouwd in APEX 4.2 en functioneert op een Oracle 10.2 en Oracle 11gR2 Database. Een logistiek dataportaal in APEX Bij de klantcase van Bas Logistics lieten Menno Hoogendijk van iadvise en Robert Esseling van Bas Logistics zien hoe APEX is ingezet als dataportaal. Bij deze internationale logistieke onderneming was er behoefte om data uit verschillende bronsystemen te combineren om in de informatiebehoeften te voorzien. De problemen in het tijdperk voor het dataportaal ontstonden door de vele losse rapportages, waardoor data vaak niet juist en volledig was. Een dataportaal bracht de oplossing: alle benodigde data wordt ingelezen en verwerkt in een nieuw datamodel dat specifiek ontworpen is voor Bas Logistics. Aan de hand van de klanteisen werd gedemonstreerd hoe dit was vertaald in de APEX applicatie. Het portaal bestaat uit twee delen. Aan de achterzijde wordt data uit verschillende bronnen ingelezen en verwerkt tot één geheel. Via dashboards met grafieken aan de voorzijde kan OGh Visie 9

10 Nieuwsgierig naar u. Nieuwsg Nieuwsgie Nieuwsgierig naar u. racle ava specialist APEX Roadshow Voorinschrijvingen nu open! Met de Early Adopter licht Oracle alvast een veelbelovende tip van de sluier. pment services Een hele reeks knappe en langverwachte vernieuwingen komt er aan, zoals de page designer, modal dialogs, meerdere interactive reports Intuïtieve bedrijfsapplicaties met Oracle en Java en verbeterde technologie. ondersteuning voor Voor desktop, web mobiele of mobiel. toepassingen. m services Maar zal APEX 5.0 de hoge verwachten inlossen? Bij iadvise zit u Uw Oracle platform op de zorgenloos eerste rij om dit te ontdekken! uitbesteed. Bij u of in de cloud. Beveiligd van data tot browser. ervices Schrijf u vandaag nog in met onderstaande code Uw data van informatie en ontvang 50% korting! naar kennis. Gestructureerd, U betaalt slechts 99. geïntegreerd, gepresenteerd. IAWORLD50 ltancy ten ing en training solutions ed services licenties ia_adv_210x297_2.indd 1 Uw Oracle en Java specialist Development services Intuïtieve bedrijfsapplicaties Intuïtieve bedrijfsapplicaties met Oracle en Java technologie. met Oracle en Java technologie. Voor desktop, web of mobiel. Voor desktop, web of mobiel. Platform services Platform services Uw Oracle platform zorgenloos uitbesteed. Uw Oracle Bij platform u of in de zorgenloos cloud. Beveiligd uitbesteed. van data Bij u tot of browser. in de cloud. Beveiligd van data tot browser. Data services Data services Uw data van informatie naar Uw kennis. data van Gestructureerd, informatie geïntegreerd, gepresenteerd. naar kennis. Gestructureerd, geïntegreerd, gepresenteerd. Op zoek naar een eenvoudige en goedkope rapporteringstool voor je Oracle databank? Neem een kijkje op consultancy projecten consultancy coaching en training projecten hosted solutions managed coaching services en training Oracle hosted licenties solutions managed services Oracle licenties Op zo O eenvo e rappo r je Ora j Neem www. N w ia_adv_210x297_2.indd 1

11 APEX World 2014 worden ingezoomd op specifieke problemen en worden er prognoses gemaakt van onder andere kosten en opbrengsten. Inzichtelijk werd gemaakt hoe APEX wordt ingezet om een overzichtelijk dataportaal te ontwerpen dat een real-time view geeft op de huidige situatie. Er werd uitgelegd hoe iadvise ervoor zorgt dat gebruikers de definitie van de getoonde data begrijpen, hoe nieuwe informatiebehoeftes worden verwerkt en het vertrouwen in het portaal is gegroeid. Voor veel toehoorders was het verhelderend om te zien dat het op deze manier ook kan. How to avoid struggling with the APEX Listener Rest Data Services In Application Express zijn er verschillende architecturen mogelijk om een verbinding op te bouwen via de webserver naar de Application Express engine. De verschillende architecturen zijn HTTP server, Embedded PL/SQL gateway, gebaseerd op Mod/ PLSQL en Rest Data Services. Iloon Ellen van Oracle liet in haar presentatie zien waarom Rest Data Services haar voorkeur heeft als architectuur om met APEX te communiceren. Iloon Wolf verwerkt ter plekke nog enkele details uit de keynote van Joel Kallman in haar eigen presentatie later op de dag. Rest Data services is de modernste architectuur om met de Application Express engine te communiceren. Mod/PLSQL is vervangen door JDBC. Officieel gesupporte web servers zijn GlassFish, TomCat en WebLogic van Oracle. TomCat is in februari 2014 toegevoegd als gesupporte web server. (http://krisrice.blogspot.nl/2013/11/ apex-listener-supported-app-servers. html) Men moet wel rekening houden met het feit dat GlassFish en TomCat Open Source Web Servers zijn. GlassFish was van Oracle maar nieuwe ontwikkelingen zullen niet meer plaatsvinden op de GlassFish web server en zal daarom teruggegeven worden aan Open source. De trekking van de APEX World loterij werd onder het toeziend oog van OGh voorzitter Robin Buitenhuis verricht door de kleurrijke Figi-medewerker Enzo Karaman die al sinds jaar en dag de OGh-bijeenkomsten culinair in goede banen leidt. Winnaar van de HD Action Camera werd Marco Schlicher van The Doc, wiens naam werd getrokken uit de stempelkaarten van de deelnemers die de Elfstempelstocht langs de stands van de sponsors succesvol hadden afgelegd. (https://blogs.oracle.com/theaquarium/ entry/java_ee_and_glassfish_server). Rest Data Services heeft mijn voorkeur als ik zou moeten kiezen tussen de verschillende architecturen. Er vindt constant ontwikkeling plaats op Rest Data Services. Oracle is volledig verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het product en verantwoordelijk om eventuele patches te ontwikkelen tegen defects. Moderne features zoals native Excel support en restfull webservices zijn alleen beschikbaar binnen Rest Data Services. De naam APEX Listener is vervangen door Rest Data Services omdat de naam APEX Listener voor veel verwarring zorgde binnen de Oracle community. Het is e en listener die ook zonder Application Express gebruikt kan worden, daarom is de naam veranderd. Ook de naam van de war file is veranderd. Apex. war is vervangen door ords.war. Wil je toch nog gebruik maken van apex in de URL, dan kun je ords.war gewoon herbenoemen naar apex.war voordat de war file naar de web server wordt gedeployed.rest Data Services kan ook standalone gebruikt worden. Standalone bevat een embedded web server. Standalone is ALLEEN gesupport in test omgevingen en niet in productieomgevingen. De achterliggende gedachte is om het testen zonder GlassFish, TomCat en WebLogic mogelijk te maken. Hierdoor schakel je de web server laag uit, en weet je of je met een probleem te maken hebt in Rest Data Services zelf. Integratie van verschillende producten is mooi, maar het lastige van geïntegreerde producten is dat wanneer je tegen een probleem aanloopt, verschillende componenten het onderliggende probleem kunnen veroorzaken. Standalone kan natuurlijk ook heel handig zijn voor demonstratie doeleinden. De scalability en performance load is nooit getest op standalone, dus dat zal Oracle nooit garanderen. Een mooie feature van Rest Data Service is de mogelijkheid van de ontwikkeling van Restfull Web Services.(Representational state transfer). Stateless toegang tot SQL/ PLSQL statements. In Rest Data Services is OGh Visie 11

12 APEX World 2014 de grafische laag vervangen door de command line. Wil je toch graag gebruik maken van de grafische interface dan heb je SQL Developer nodig. SQL Developer doet een restfull web services aanroep naar de Rest Data Services listener. Dit betekent dat de restfull web services geconfigureerd moeten zijn om een succesvolle verbinding naar SQL Developer mogelijk te maken. Alle mogelijkheden die je op de command line hebt in Rest Data Services zijn ook beschikbaar in SQL Developer. Configuraties in SQL Developer kunnen ook geüpload worden naar de configuratie files van Rest Data Services. Met Rest Data Services kan je ook connecteren naar meerdere databases. Dit is natuurlijk erg handig met versie 12 van RDBMS. In versie 12 kunnen we meerdere pluggable databases configureren en connecties naar de verschillende pluggable databases opzetten. Als laatste wil ik ook de Internal FOP reports server noemen. Hiermee is het mogelijk om PDF printing op een makkelijke manier te configureren omdat de interne reports server van Rest Data Services gebruikt kan worden. Uiteraard heb ik niet alle features kunnen benoemen maar hopelijk wel voldoende getriggerd om Rest Data Services verder te gaan ontdekken. De komende jaren verwacht ik veel extra functionaliteit binnen Rest Data Services. Houd daarom de Oracle website goed in de gaten. Ask The Experts! Vóór de avondspits naar huis, niet gestrest alles getest! In zijn presentatie behandelde Hendrik Blok van Transfer Solutions het opzetten en uitvoeren van loadtesten op een APEX applicatie. In een artikel van zijn hand elders in dit nummer zal uitgelegd worden hoe dat zonder stress te realiseren is. De APEX-experts Roel Hartman, Dimitri Gielis, Martin Giffy d Souza, Peter Raganitsch, Joel Kallman en Denis Kubicek beantwoorden vragen uit de zaal tijdens de open-microfoonsessie Ask the Experts, waarmee de lustrumeditie van APEX World werd afgesloten. OGh APEX World werd mede mogelijk gemaakt door DIAMOND SPONSOR GOLD SPONSORS SILVER SPONSORS BRONZE SPONSOR 12 OGh Visie

13 Column Column Learco Brizzi APEX World Het zit erop! Het eerste lustrum, de 5e editie van APEX World is een feit. Dit jaar was het weer groter dan voorafgaande jaren, dat bleek niet alleen uit het aantal deelnemers aan het congres, maar ook aan de belangstelling van de sponsoren en sprekers. Ruim 330 deelnemers en 11 sponsoren waren aanwezig op het event. We hadden dit jaar ook een internationale sponsor weten te strikken. Dit jaar waren er ook vele ACEs en ACE Directors aanwezig, als spreker en als deelnemer. We hadden vele technische presentaties en interessante customer cases. Door de aanwezigheid van veel buitenlandse deelnemers en sprekers waren veel presentaties in het Engels. Helaas kon ik niet overal bij zijn. Uiteraard keek ik net als vele anderen uit naar de keynote van Joel Kallman. Hij ging uitgebreid in op de komende release van APEX: versie 5.0. Hij liet vele features en verbeteringen zien, om ons leven als ontwikkelaar nog productiever en makkelijker te maken. Op com kan je alvast met de early adapter versie spelen. Persoonlijk moet ik nog erg wennen aan de nieuwe look and feel van de Page Designer, hoewel Joel ons liet zien (begeleid door een gezellig muziekje) dat het allemaal net iets sneller zou moet gaan. Ik vind eigenlijk dat je met deze versie een flink scherm nodig hebt om goed te kunnen ontwikkelen. Nu heb ik het geluk dat ik onder andere een 30 scherm heb, maar niet iedereen heeft of wil zo n groot scherm op z n bureau. Sommige zaken zitten nog niet in de early adapter versie, zoals een wizard voor een extra form op een reeds bestaand scherm. Daarnaast is er ook een aantal beloofde features doorgeschoven naar versie 5.1, zoals een mooi grid als vervanging voor de tabular form en het master / detail / detail scherm. Ik vond vooral de Ask the Expert sessie aan het eind van de dag erg leuk, waarbij met name de interactie met het publiek uitstekend was. Het is altijd afwachten bij zo n sessie of er voldoende interessante vragen uit het publiek komen. Gedurende de dag was er volop de mogelijkheid om te netwerken en met lotgenoten te spreken. Na afloop van de dag gingen enkele sprekers en deelnemers nog even met elkaar een hapje eten. Al met al erg gezellig. In deze OGh Visie een uitgebreid verslag van APEX World en op de site nl zijn foto s en presentaties te vinden van de dag. We hadden dit jaar wat meer gefocust op het buitenland. Uit de uitslagen van de enquête is duidelijk gebleken dat dit ook de wens is van de meeste bezoekers. Daarnaast is er ook een voorkeur uitgesproken voor een meerdaags event. We gaan deze uitdaging graag aan en zullen laten zien dat we hier in Nederland het grootste APEX only event in de wereld nog verder kunnen laten groeien. Wat nu wel al duidelijk is, is dat we voor volgend jaar een andere opzet zullen kiezen. Een opzet die nog meer recht zal doen aan de mooie tool die APEX heet en de grote APEX-community. Hoe de precieze invulling wat betreft locatie, aantal dagen en aantal sprekers gaat worden, gaan we de komende tijd verder invullen. ODTUG Voor degenen die het nog niet wisten: van 22 tot en met 26 juni wordt weer het Kscope event van de ODTUG gehouden, zie Op dit technische event zullen ook veel APEX-gerelateerde presentaties zijn. Kscope 14 (www.kscope14.com) speelt zich af in Seattle. Uit eigen ervaring kan ik melden dat er elk jaar erg veel te zien valt en dat het zeer de moeite waard is. Overigens is op apex-plugin.com ook een theming competition van de OD- TUG aan de gang, waarbij leuke prijzen te winnen vallen, waaronder een toegangskaart. De laatste keer dat ik keek was er nog maar één inzending, dus de kans dat je iets wint als je iets opstuurt is daardoor erg groot :-). Al met al valt er op events als Kscope en APEX World een hoop te leren en te ontdekken en dat maakt ons werk (meestal) weer wat leuker. Eigenlijk is het werk van een ontwikkelaar één grote puzzel. Laatst was ik bezig om iets ogenschijnlijk simpels uit te zoeken (variabele filename van een report CSV export, waarbij de link onder een ander rapport op een andere pagina moest komen). Na wat zoeken en proberen werkte het en dat gaf een goed gevoel en daar doen we het voor... Learco Brizzi OGh Visie 13

14

15 APEX World - Avondspits Voor de avondspits naar huis - niet gestrest, alles getest Bij het ontwikkelen van een APEX-applicatie wordt de applicatie veelvuldig getest door het development team. Waarschijnlijk zijn er ook functionele gebruikerstesten en mogelijk is er zelfs een finale acceptatietest. Maar is de applicatie ook getest met het verwachte aantal gebruikers of is bekend wat de performance is van de applicatie bij veel gelijktijdige gebruikers? Het uitvoeren loadtesten - ook wel stresstesten genoemd - kan hierover uitsluitsel geven. Hendrik Blok van Transfer Solutions behandelde in zijn presentatie tijdens APEX World het opzetten en uitvoeren van loadtesten op een APEX-applicatie met behulp van Apache jmeter. In dit artikel schetst hij een scenario waarin het belang van loadtesten - en de ontstressende werking die ervan uitgaat - duidelijk wordt aangetoond. Prelude: de stress Vrijdagochtend 8 uur, nog een kwartier en dan kunnen gebruikers inloggen. Het oude systeem is gesloten, alle werknemers hebben een mailtje gehad dat het nieuwe systeem om 8.15 uur open gaat. Nog één keer in mijn hoofd alles nalopen, is alles goed?. Een ding blijft knagen, al weken dat gevoel: hoe reageert het systeem bij een volle bezetting? Het testen met grote aantallen gebruikers is niet gebeurd. Vanwege tijdsdruk werd dit achterwege gelaten uur. Gebruikers loggen in. Alles lijkt goed te gaan. Maar gaandeweg worden sommige requests niet verwerkt: service unavailable. Nog niet rampzalig maar de spanning neemt toe. Systeem vertoont duidelijke vertragingen, wat niet beter wordt nadat enkele gebruikers wat zware rapporten zijn gaan draaien uur. Systeem geeft duidelijke problemen. Stress, stress, stress. Er moet iets gebeuren, en snel! Besloten wordt om het een en ander te routeren naar andere servers om de load beter te verdelen uur. Systeem draait stabiel maar wel met enkele noodverbanden. Het gevolg: omdat de noodverbanden eerst nog omgezet moeten worden naar wat stevigere oplossingen zodat de volgende dag het systeem wel optimaal zal functioneren, ver na de avondspits naar huis. Ontstressen met stresstesten Bovenstaand scenario had voorkomen kunnen worden door stresstesten uit te voeren op het systeem. Nu kun je stresstesten doorgaans niet uitvoeren met echte gebruikers, simpelweg omdat er niet zoveel testgebruikers zijn. Om deze gebruikers te simuleren hebben we een tool nodig. Apache jmeter is zo n tool. Met Apache jmeter kunnen gebruikers worden gesimuleerd die een bepaalde handeling op het systeem verrichten bijvoorbeeld: inloggen en vervolgens naar een bepaalde pagina gaan. Testdoelstellingen Echter voordat je met het tool aan de slag gaat dien je eerst de testdoelstellingen te formuleren. Als je dit niet doet is het moeilijk om later de resultaten te beoordelen en bestaat de kans dat je in een kringetje blijft lopen. Voorbeelden van testdoelstellingen kunnen zijn: Bij 100 gelijktijdige gebruikers dient de responstijd van het opvragen van een standaardpagina maximaal 800ms te zijn De applicatie dient minimaal 300 gelijktijdige gebruikers aan te kunnen voordat fouten optreden (bijvoorbeeld service unavailable) Een standaardrapport van de reporting server dient binnen 1,5s aangeleverd te worden. De CPU load average op de server mag niet hoger zijn dan 3 bij 100 gelijktijdige gebruikers Het is belangrijk om de doelstellingen concreet te maken zodat we de doelstellingen later kunnen gebruiken om de resultaten te beoordelen. Hiervoor kan het noodzakelijk zijn om metingen op een vergelijkbaar systeem te hebben als vergelijkingsmateriaal. Een responstijd van 700ms zegt niet zoveel, maar als je weet dat de responstijd van een vergelijkbaar systeem 900ms is, dan kun je stellen dat het nieuwe of aangepaste systeem goed functioneert. Nu de testdoelstellingen geformuleerd zijn, kan worden gestart met het opzetten van een test. Het is nu immers bekend wat er gemeten moet worden. Om te kunnen beantwoorden aan de doelstellingen dienen we het volgende te meten: 1. De responstijd van de pagina-aanvraag (request) 2. De respons van het request OGh Visie 15

16 APEX World - Avondspits 3. De responstijd van het aanleveren van het pdf-rapport 4. De top load average van de machine Wat deze testdoelstellingen gemeenschappelijk hebben is dat er requests gedaan dienen te worden. Oftewel, de gebruikers die de aanvraag doen dienen gesimuleerd te worden, aangezien er niet vaak 100 testgebruikers aanwezig zullen zijn. Met Apache jmeter kunnen we deze aanvragen, de load, simuleren. Apache jwhat? Apache jmeter is een Java-applicatie waarmee allerlei testen kunnen worden uitgevoerd. De tool heeft een behoorlijk aantal features, waar we in dit kader niet allemaal op in gaan. We gaan het tool gebruiken als HTTP-request-generator, zodat we veel gelijktijdige gebruikers kunnen simuleren. JMeter gaat voor ons de HTTPrequests doen en logt meteen de responstijden en responses van deze requests. Feitelijk is jmeter dan ook te beschouwen als een browser zonder layout. We zien bij jmeter dan ook de elementen terug zoals we die ook bij een browser zien: HTTP-headers, cache, cookies en responses. Downloaden en installeren Om te beginnen dien je jmeter te downloaden van de Apache jmeter website. Hierbij is het essentieel dat je het bestand controleert op integriteit met behulp van de PGP-keys. Als je dit niet doet dan loop je het risico dat met het bestand gerommeld is, met alle gevolgen van dien (bijvoorbeeld DDoS aanvallen). Je downloadt namelijk van mirror download sites die niet door Apache worden gecontroleerd. Je wilt natuurlijk absoluut niet dat iemand jouw jmeter op afstand bestuurt en vervolgens elke nacht wat websites plat legt Nadat het is gedownload en Java is geïnstalleerd, kun je direct met jmeter aan de slag. Laat je niet uit het veld slaan door de vele opties en technische termen, we lopen er even doorheen. Apache jmeter script ontwerpen Wanneer jmeter is opgestart dan gaan we de linkerkant van het startscherm vullen met de elementen die behoren bij ons testscript. We gaan een testscript ontwerpen waarmee we een publieke APEX-pagina kunnen aanvragen met het aantal door ons ingestelde gebruikers. Het testscript ziet er als volgt uit: Ons jmeter-testscript om een APEX-pagina te testen heeft de volgende elementen: Algemene parametersectie - Hier definieer je de defaults en substitutievariabelen van de test. Thread Group - Dit is de container voor de controllers en samplers. Dit element bepaalt het aantal threads (lees: gebruikers) voor de test HTTP header sectie -Hier definieer je de HTTP-headers die met het request worden meegestuurd Een controller - Dit is een container voor de samplers Sampler - Dit is het daadwerkelijke request dat je gaat uitvoeren, dus de daadwerkelijke aanvraag van de APEX-pagina Assertion - Dit element beoordeelt de respons van het request en resulteert in een pass of fail Listener - Dit element vangt de data op waarin je geïnteresseerd bent, bijvoorbeeld de responstijd. We gaan nu verder in op de hierboven genoemde elementen van het testscript. Substitutievariabelen - We beginnen met het definiëren van enkele substitutievariabelen. Dit is niet noodzakelijk maar gaat bij hergebruik van het script veel plezier opleveren. Je kunt in het script verwijzen naar de substitutievariabelen met de volgende notatie: ${<naam_substitutievariabele>} Op plekken waar de hostnaam nodig is gebruik je dan de volgende substitutievariabele: ${webhost} Als je dan het script voor een andere webpagina, op een andere host, wilt gebruiken, dan hoef je maar op 1 plek een aanpassing te doen. Andere handige variabelen zijn: webhost_poort, users, ramp_up, loops, user_agent, APEX_context_root, APEX_cookie_ name, APEX_app_alias Thread groups - Een aanvraag van jmeter is een Thread. Het toplevel van het script is dan ook Thread Group. Hier geef je het aantal gebruikers, ramp up en loops aan. Het aantal gebruikers en de ramp up horen bij elkaar. Het aantal gebruikers is het aantal gelijktijdige gebruikers. Maar in het echt zijn gebruikers nooit op de duizendste seconde gelijktijdig actief. Met ramp up stel je een periode in waarbinnen het aantal verzoeken moet worden gedaan. Dus bijvoorbeeld: wanneer je 100 gebruikers instelt met een ramp up van 5 seconden dan wil dit zeggen dat 100 gebruikers binnen 5 seconden een request doen. HTTP headers - Na de tread group properties kom je bij de HTTPheader properties. Hier stel je onder andere de default webhost, de user agent (welke browser) en cache in. De HTTP-cookiemanager zorgt ervoor dat de requests de juiste cookie-informatie hebben (zoals het APEX-cookie). Controller en Samplers - Vervolgens is er een Simple Controller 16 OGh Visie

17 APEX World - Avondspits group. Binnen deze Simple Controller voegen we een sampler toe. jmeter heeft een groot aantal samplers maar wij gebruiken jmeter voor HTTP-aanvragen en derhalve kiezen we voor de HTTP request sampler (klinkt logisch). Deze sampler krijgt de URL die we willen aanvragen, dus de URL voor de APEX-pagina die we willen testen. We kunnen hier onze eerder gedefinieerde substitutievariabelen gebruiken. Assertions - Assertions zijn beoordelingen van de respons op het request, pass of fail. Wanneer jmeter een request doet dan krijgt hij hierop antwoord, in ons geval komt er HTML terug van de server. Door een assertion te definiëren kunnen we beoordelen of de respons die we terug krijgen juist is. We maken hier een assertion die in de respons kijkt of in de pagina die we terugkrijgen de volgende tekst staat: name= p_flow_step_id value= 1 Als we dit namelijk terug krijgen dan weten we dat we met APEXpagina 1 te maken hebben. Listeners - Tenslotte voegen we enkele listeners toe om de data op te slaan. jmeter heeft een aantal verschillende listeners, bijvoorbeeld een responstijden-listener of een Simple Data Writer-listener. Alle listeners hebben de optie om de data weg te schrijven naar een bestand. Het is raadzaam om dit te doen zodat je de data later kunt analyseren met behulp van je favoriete programma. En tevens verzamel je vergelijkingsmateriaal voor toekomstige testen. Run de test - Wanneer we alle elementen hebben ingesteld, kunnen we de test uitvoeren: Druk op de play-knop en jmeter voert zijn requests uit. De requests kunnen live worden gevolgd als er op een van de listeners wordt geklikt. Als je een nieuwe test wilt doen dan moet je eerst even op de bezem-knop drukken om er zeker van te zijn dat de resultaten niet worden toegevoegd aan de resultaten van de vorige test. Testresultaten interpreteren -Nu we de testresultaten hebben, pakken we onze testdoelstellingen er weer bij. We kunnen nu conclusies trekken of ons systeem voldoet aan de eerder geformuleerde doelstellingen. Conclusie Stress vooraf is beter dan stress achteraf: stresstest versus opleverstress. De stresstest wordt vaak overgeslagen. Een stresstest geeft een indruk van de performance van het systeem bij een groot aantal gebruikers. Met Apache jmeter kun je gebruikers simuleren en derhalve het systeem testen met het vooraf ingestelde aantal gebruikers. Problemen die hiermee aan het licht komen kunnen op die manier eerder dan in productie worden opgelost. En het is prettig om voor de avondspits naar huis te rijden Hendrik Blok is senior Oracle APEX developer bij Transfer Solutions, een ICT-dienstverlener met een sterke specialisatie in Oracle- en Javatechnologie. M I S N I E T S met OGh Visi Wilt het hele jaar door op de hoogte blijven van nieuws en wetenswaardigheden over Oracle en Oracle-producten, de Oracle-community en de activiteiten van de Oracle Gebruikersclub Holland? Abonneer u dan naast het magazine OGh Visie ook op de gratis digitale nieuwsbrief van de OGh OGh Visi Bent u reeds geabonneerd op de digitale nieuwsbrief, maak dan uw collega s en andere Oracle-geïnteresseerden attent op OGh Visi . Inschrijven kan via de website van de OGh: U ontvangt dan naast de jaarlijkse papieren editie ook vier maal per jaar de digitale nieuwsbrief. OGh Visie 17

18 Cursus Nieuw in Oracle Application Express 5.0 Ervaren APEX-ontwikkelaars van Transfer Solutions nemen u mee op een gerichte ontdekkingstocht. Dankzij de uitleg van de docent en de oefeningen in deze cursus bent u in staat om de krachtige features van APEX 5.0 direct toe te passen in de dagelijkse praktijk van het ontwikkelen. Datum: Maandag 1 september Tijd: uur Locatie: Transfer Solutions, opleidingscentrum Transfer Solutions Stationsweg HB Leerdam E I Specialist in Oracle- en Java EE technologie Opleidingen Consulting Remote Databasebeheer

19 APEX World - UX in APEX-applicaties User Experience in APEX-applicaties UX of User Experience is een term die regelmatig opduikt op het internet of in gesprekken met collega s. Maar wat is UX nu precies en hoe kan je het toepassen in APEX-applicaties? Naar aanleiding van de presentatie van iadvise Een B2B webshop met APEX tijdens OGh APEX World, probeert Stijn van Raes een duidelijk beeld te geven van wat UX-design kan toevoegen aan APEX applicaties en geeft hij enkele nuttige tips om UX zelf toe te passen. Door Stijn van Raes Wat is UX? UX staat voor User Experience. Het is een term die wordt gebruikt voor alles wat te maken heeft met de ervaring die een gebruiker krijgt tijdens de interactie met een(software) product. UX design is de praktijk waarbij verschillende technieken worden gebruikt om deze ervaring zo optimaal mogelijk te doen verlopen. Het is een concept dat niet alleen gebruikt wordt bij het ontwikkelen van software, maar het is ook toepasbaar op producten, op dienstverlening en op alles waarbij interactie is tussen een systeem en een gebruiker. UX en Oracle Ook Oracle heeft enkele jaren geleden ingezien dat mooie en intuïtieve interfaces nodig zijn. Het resultaat hiervan zie je in de laatste Oracle Fusion Applications producten. Om ook partners en ontwikkelaars van Oracle bewuster te maken van het belang van UX is recent een website gelanceerd UX Direct (www.oracle.com/us/uxdirect). Die geeft een goed idee van wat het Oracle Design Proces inhoudt en geeft toegang tot resources en templates die kunnen helpen UX toe te passen binnen jouw bedrijf. UX in APEX UX design wordt meer en meer gebruikt bij het maken van business applicaties. De tijd dat mensen het gebruik van slechte interfaces accepteren, ligt intussen ver achter ons. We gebruiken dagelijks fantastische producten en diensten in ons privéleven die ons helpen dagelijkse taken te vereenvoudigen. Maar op de werkvloer moeten we vaak genoegen nemen met toepassingen die onnodig complex zijn, het uitvoeren van onze taken niet of onvoldoende ondersteunen en soms ronduit frustrerend zijn. Ook APEX-applicaties lijden helaas maar al te vaak aan deze symptomen. APEX maakt het immers mogelijk om vanuit een datamodel snel een werkende applicatie te bouwen die op korte termijn het bedrijfsproces kan ondersteunen. Maar op lange termijn worden deze toepassingen vaak uitgebreider en bedrijf kritisch. Bijgevolg is het belang van een goede UX onontbeerlijk: UX ontdekkingstechnieken OBSERVATIES: De meest doortastende manier om te weten te komen hoe een gebruiker werkt, is er naast gaan zitten en observeren. Door te vragen waarom hij/zij bepaalde acties doet, kan je waardevolle informatie verzamelen over de doelen van de gebruiker die je tijdens een gewone bevraging niet te weten komt. Hoe geloofwaardiger ze zijn hoe meer empathie ze zullen opwekken tijdens het maken van je applicaties. Door de informatie die je hebt verzameld tijdens workshops en observaties om te zetten in persona s, kan je op een efficiënte manier een voorstelling maken van je gebruikers om zo de inleving in hun wereld te vergroten. WORKSHOPS: Wanneer je in korte tijd de gedachtegang van verschillende gebruikers wil achterhalen, kan je workshops organiseren waarin aan de hand van verschillende oefeningen de doelen en behoeften kunnen worden bepalen. PERSONA S: Persona s zijn fictieve voorbeelden van gebruikers waarin informatie staat over hun achtergrond, ervaringen, gedrag en wensen. GUERILLA TESTING: Een methode die kan gebruikt worden voor, tijdens en na de ontwikkeling van een applicatie. Je doet testen van een 15-tal minuten met gebruikers of mensen uit de doelgroep van je applicatie. Hierin vraag je om enkele taken uit te voeren in de applicatie of het prototype, en al snel zal je waardevolle informatie te weten komen. Belangrijk is om met een open mind deze testen aan te vatten en de commentaren van gebruikers niet op te vatten als kritiek. OGh Visie 19

20 APEX World - UX in APEX-applicaties bijvoorbeeld een productenlijst in Excel die wordt omgezet naar een APEX-applicatie en daarna al snel wordt uitgebreid tot een heuse ordermanagement-tool. Datamodel! = goede UX Aan de basis van iedere APEX applicatie ligt er een datamodel. Dat datamodel wordt vaak rechtstreeks gespiegeld in de interface van de toepassing. Voor een ontwikkelaar is dat perfect logisch, maar een niet technische gebruiker zal al snel moeilijkheden krijgen bij het begrijpen van de toepassing. Een goede UX start dus bij het centraal plaatsen van de gebruiker, niet van het datamodel. Je moet begrijpen hoe de gebruiker denkt en werkt. In bijgaand kader is een aantal tools en technieken weergegeven die kunnen helpen bij het ontdekken van de wensen van de gebruiker. Prototyping Om te kunnen valideren of je een goed begrip hebt van de wensen van de gebruiker kan je met een prototype snel je ideeën visualiseren en aftoetsen. APEX is een RAD tool en per definitie geschikt voor het maken van prototypes op korte tijd. Helaas is APEX wel afhankelijk van een goed onderliggend datamodel en word je al gauw verleid om te veel details uit te werken. Daardoor dreig je tijd te verliezen met het maken van iets wat je achteraf amper zal kunnen hergebruiken. Gelukkig bestaat er een aantal tools die ons kunnen helpen bij het maken van prototypen, zoals balsamiq (balsamiq.com), axure (www.axure.com) en proto.io voor mobiele prototypen. UX tips voor APEX applicaties Formulieren zijn conversaties APEX applicaties zijn data-driven applicaties, en die gegevens moeten natuurlijk ergens vandaan komen. Dit betekent dat er veel data-invoer gevraagd wordt van de gebruiker, maar niemand vindt het leuk om eindeloze formulieren in te vullen. Sta stil bij de belasting die je legt bij de gebruiker en schrap overbodige informatie. Bijvoorbeeld het invullen van een gemeente aan de hand van de postcode. Probeer formulieren te bekijken als een conversatie die wordt aangegaan met de gebruiker. Ieder veld dat ingevuld moet worden is een antwoord op een vraag, en die vraag is het label. Plaatsing labels De leesbaarheid van je formulieren wordt in grote mate bepaald door hoe de labels worden gepositioneerd: Labels boven het veld: Labels die boven het veld staan zijn het eenvoudigst te lezen en handig voor langere labels. De relatie tussen label en veld is altijd sterk aanwezig. Wanneer je alleen verticaal werkt, kan de gebruiker ook snel door het formulier heen lezen. Nadeel van deze vorm is dat er meer verticale ruimte nodig is, daardoor wordt het wel veel gebruikt in mobiele toepassingen. Links gealigneerde labels: Voor links gealigneerde labels heb je minder verticale ruimte nodig, maar de relatie tussen het veld en het label is niet altijd duidelijk. Er zijn meer fixaties nodig van je oog om zo een formulier te lezen. Hierdoor duurt het veel langer vooraleer je klaar bent. Absoluut af te raden dus! Rechts gealigneerde labels: Rechts gealigneerde labels lezen dubbel zo snel als links gealigneerde. Doordat hier label en veld dicht tegen elkaar staan, is de relatie duidelijk. De leesbaarheid is echter nog steeds minder goed dan wanneer de labels boven het veld staan. Een bijkomend nadeel is dat langere labels vaak over twee regels gespreid worden wat voor een verminderde leesbaarheid zorgt. Labels in het veld: Door labels in het veld te zetten bespaar je kostbare ruimte. Je kan deze variant echter enkel gebruiken wanneer het om vertrouwde informatie gaat (naam, etc.) want zodra de gegevens zijn ingevuld, verlies je alle context. Het is dus geen goede keuze voor lange formulieren, maar wel voor bijvoorbeeld registratieformulieren. Idealiter gebruik je een label in het veld in combinatie met een andere variant. De weg naar voltooiing Oog fixaties bij labels boven het veld Oog fixaties bij links gealigneerde labels Oog fixaties bij rechts gealigneerde labels Ook wel Path to completion genoemd. Dit is de weg die een gebruiker aflegt om een pagina te lezen of een taak te vervolledigen. Bij voorkeur maak je die weg zo duidelijk en kort 20 OGh Visie

Responsive web applicaties op Oracle

Responsive web applicaties op Oracle APEX Responsive web applicaties op Oracle Spreker(s) : Datum : E-mail : Arian Macleane & Jacob Beeuwkes 06-06-2013 info@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline Trends APEX intro APEX

Nadere informatie

APEX en JasperReports

APEX en JasperReports APEX en JasperReports een Dream Team! Spreker(s) : Datum : E-mail : Vincent Deelen 28 mei 2013 vincent.deelen@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline APEX en rapporten Oracle BI publisher

Nadere informatie

DECADE FINANCIALS. met APEX klaar voor de toekomst. Zeist 25 03 2014

DECADE FINANCIALS. met APEX klaar voor de toekomst. Zeist 25 03 2014 DECADE FINANCIALS met APEX klaar voor de toekomst Zeist 25 03 2014 AGENDA Andre Geelen Team Manager Decade Decade introductie Sebastiaan Laponder Oracle Ontwikkelaar Decade 3 voor de migratie Gilbert Rattink

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Page 1 1 Kees Vianen Senior Sales Consultant Technology Solutions Oracle Nederland Agenda Geschiedenis van Oracle Portal Portal

Nadere informatie

Is APEX a worthy substitute for Oracle Forms?

Is APEX a worthy substitute for Oracle Forms? your oracle solu+ons partner Is APEX a worthy substitute for Oracle Forms? APEX for mission critical applications: the Groupm business-case By Ronny Boeykens & Stijn Van Raes iadvise o Opgericht in 2004

Nadere informatie

Handleiding Reseller Controle Paneel

Handleiding Reseller Controle Paneel Handleiding Reseller Controle Paneel Inloggen Om in te loggen in het Controle Paneel kunt u de gebruikersnaam en wachtwoord gebruiken welke u van ons heeft ontvangen. Nieuw is dat u ook met uw social media

Nadere informatie

Your view on business On your favorite device

Your view on business On your favorite device ANY2INFO OVER ONS Your view on business On your favorite device Any2info is een ICT-onderneming gespecialiseerd in de ontwikkeling van standaard software waarmee mobiele bedrijfsapps kunnen worden gebouwd

Nadere informatie

MA!N Rapportages en Analyses

MA!N Rapportages en Analyses MA!N Rapportages en Analyses Auteur Versie CE-iT 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Microsoft Excel Pivot analyses... 4 2.1 Verbinding met database... 4 2.2 Data analyseren... 5 2.3 Analyses verversen... 6

Nadere informatie

Grafisch ontwerp. Referenties. https://developers.google.com/webmasters/mobile-sites/ http://www.bluetrainmobile.com/mobile-showcase

Grafisch ontwerp. Referenties. https://developers.google.com/webmasters/mobile-sites/ http://www.bluetrainmobile.com/mobile-showcase Mobiel Datanose Op dit moment is mobiel datanose niet goed gedaan; je krijgt gewoon de site te zien zoals je het te zien krijgt op pc's of laptops. Maar vaak heb je het probleem dat je op je mobiel moet

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Alfresco aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 8 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

10. Single Page Applications

10. Single Page Applications WHITEPAPER IN 5 MINUTEN M E I 2 0 1 4 10. Single Page Applications Introductie De wereld verandert snel en gebruikers openen je site of applicatie steeds minder met een traditionele browser. Een site of

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. bloggen met Wordpress

Cursus Onderwijs en ICT. bloggen met Wordpress Cursus Onderwijs en ICT Deel 21 (versie 1.0 NL 27-04-2011) bloggen met Wordpress door Serge de Beer Inleiding Zelf ben ik niet zo n blogger. Niet dat ik het niet heb geprobeerd trouwens. Al regelmatig

Nadere informatie

Angular Best Practices Door Alex en Chris van Beek

Angular Best Practices Door Alex en Chris van Beek Angular Best Practices Door Alex en Chris van Beek Over ons Enthousiastelingen Software Architecten bij Luminis Arnhem B.V. Gespecialiseerd in Microsoft technologie:.net, Azure en Windows Twitter: @Beekje

Nadere informatie

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device MOBILE BUSINESS APPS Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device YOUR VIEW ON BUSINESS Introductie Oplossingen Any2info is een innovatieve ICT-onderneming

Nadere informatie

APEX Templates. OGH APEX dag 30 maart. Art Melssen. 31 maart 2010

APEX Templates. OGH APEX dag 30 maart. Art Melssen. 31 maart 2010 APEX Templates OGH APEX dag 30 maart Art Melssen Introductie Over de spreker 4 jaar APEX ervaring / 7 jaar Oracle 10 jaar web technologie ervaring APEX trajecten o.a. bij Centraal Boekhuis en eboekhuis

Nadere informatie

SAP Mobile Documents SP 05 Hoe het werken met de nieuwste versie nog makkelijker is geworden.

SAP Mobile Documents SP 05 Hoe het werken met de nieuwste versie nog makkelijker is geworden. SAP Mobile Documents SP 05 Hoe het werken met de nieuwste versie nog makkelijker is geworden. Documentnummer: 1.0 Datum: 4-1-2016 Auteur: SANDER MAES Rompertdreef 1b 5233 ED s-hertogenbosch Postbus 86

Nadere informatie

Project plan. Erwin Hannaart Sander Tegelaar 61849 62407

Project plan. Erwin Hannaart Sander Tegelaar 61849 62407 Project plan Erwin Hannaart Sander Tegelaar 61849 62407 I4C2 I4C1 1 Inhoudsopgave Doel en doelgroep van het project... 3 Beschrijving van het project... 4 Benodigde materialen... 5 Te verwachten resultaten,

Nadere informatie

Handleiding RealHosting Controle Paneel

Handleiding RealHosting Controle Paneel Handleiding RealHosting Controle Paneel Inloggen. Om in te loggen in het Controle Paneel kunt u de gebruikersnaam en wachtwoord gebruiken welke u van ons heeft ontvangen. Nieuw is dat u ook met uw social

Nadere informatie

WordPress in het Kort

WordPress in het Kort WordPress in het Kort Een website maken met Wordpress. In minder dan één uur online! Inclusief installatie van een thema en plugins Alle rechten 2013, Rudy Brinkman, BrinkhostDotCom, http://www.brinkhost.nl

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat:

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat: Training Trainingscode Duur Gepubliceerd Taal Type Leermethode Kosten SF2015V8 4 dagen 02/02/2015 Nederlands & Engels Developer, basis Invidueel & klassikaal Op aanvraag Deze training richt zich op het

Nadere informatie

Enabling Mobile. Een whitepaper over het ontsluiten van data en systemen voor gebruik met en door mobiele applicaties

Enabling Mobile. Een whitepaper over het ontsluiten van data en systemen voor gebruik met en door mobiele applicaties Enabling Mobile Een whitepaper over het ontsluiten van data en systemen voor gebruik met en door mobiele applicaties Door Rutger van Iperen Mobile Developer bij AMIS Services Introductie Het gebruik van

Nadere informatie

Clang 1.4.0. Release Notes. created by

Clang 1.4.0. Release Notes. created by Clang 1.4.0 Release Notes created by Release 1.4.0 Vanaf 2 november wordt Clang uitgebreid met unieke mogelijkheden op het gebied van e-mail en social media. Het is dan o.a. mogelijk om geautomatiseerd

Nadere informatie

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7 Inleiding Taak 10 gaat over het oriënteren op het vakgebied van onze toekomst. Als we straks afgestudeerd zijn zullen we automatisch werk moeten gaan zoeken. Maar welk werk of in welke sector? Dat gaan

Nadere informatie

Release datum: 11 juni 2012

Release datum: 11 juni 2012 Highlights 1 HSExpert versie 5.2 Begin juni is versie 5.2 van HSExpert gereleased. In versie 5.2 zijn vooral wijzigingen op het RiAxion (Arbo) dossier doorgevoerd. Daarnaast zijn er wat kleinere wijzigingen

Nadere informatie

Publishing & Printing Company B.V.

Publishing & Printing Company B.V. STAPPENPLAN WEBSITE Versie 1.3 Publishing & Printing Company B.V. Weth. Sangersstraat 38 (0)46-437 73 11 KVK 140.41959 6191 NA Beek web@pp-company.nl BTW NL 0085.52.861.B01 Algemene voorwaarden www.pp-company.nl

Nadere informatie

De nieuwe generatie Toegangsbeheer.

De nieuwe generatie Toegangsbeheer. De nieuwe generatie Toegangsbeheer. Toekomstgericht Toegangsbeheer. Software eigenschappen. Simpel en visueel. Simpel betekent niet basis, het betekent dat het product correct werd ontworpen. Het systeem

Nadere informatie

Handleiding: Whitelabel Customersite

Handleiding: Whitelabel Customersite ARGEWEB B.V. Handleiding: Whitelabel Customersite Controlportal.nl Argeweb Support 8-1-2009 Handleiding voor het gebruik maken van de Whitelabel Customersite op controlportal.nl, door Resellers van Argeweb.

Nadere informatie

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Tools voor canonieke datamodellering Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Abstract Canonieke modellen worden al snel omvangrijk en complex te beheren. Dit whitepaper beschrijft een werkwijze

Nadere informatie

Functionaliteiten 4orange Connect

Functionaliteiten 4orange Connect Functionaliteiten 4orange Connect 4orange, 2014 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 4orange Connect: de nieuwste release van FileFrame 4orange Connect is de nieuwste release van FileFrame.

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Wordpress aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 7 november 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Wordpress aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 7 november 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Wordpress aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 7 november 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Contact persoon: Thera Splinter: 020 6445160 team@webfysio.nl Contact persoon: Joost Nagelmaeker: 0642115336

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie

Onderzoeksvaardigheden 2

Onderzoeksvaardigheden 2 Performance van Phonegap Naam: Datum: april 2012 Studentnummer: 0235938 Opleiding: CMD Docenten: Pauline Krebbers Modulecode: MEDMO101DT Modulenaam: Onderzoeksvaardigheden 2 / Media & Onderzoek Inhoudsopgave

Nadere informatie

Your View on Business

Your View on Business ANY2INFO PRESENTER Your View on Business On your favorite device Any2info ontwerpt en configureert, met een standaard applicatie, maatwerk datasets, appformulieren en dashboards voor jouw kijk op zaken.

Nadere informatie

Globale kennismaking

Globale kennismaking Globale kennismaking Kennismaking Tesla CMS 1. Dashboard 2. pagina beheer - pagina aanmaken - pagina aanpassen - pagina verwijderen - pagina seo opties - zichtbaarheid pagina 3. subpagina beheer - subpagina

Nadere informatie

Security web services

Security web services Security web services Inleiding Tegenwoordig zijn er allerlei applicaties te benaderen via het internet. Voor bedrijven zorgt dit dat zei de klanten snel kunnen benaderen en aanpassingen voor iedereen

Nadere informatie

Frontend performance meting

Frontend performance meting Frontend performance meting als aanvulling op de traditionele manier van performancetesten René Meijboom rene@performancearchitecten.nl Introductie Uitdaging bij huidige klant Succesvolle performancetest

Nadere informatie

Building rich user interfaces in Java

Building rich user interfaces in Java Building rich user interfaces in Java Een introductie tot Oracle s JavaFX Spreker(s) : Datum : E-mail : Laurens Bossen en Paul van der Slot 20-03-2014 Laurens.bossen@transfer-solutions.com, paul.van.der.slot@transfer-solutions.com

Nadere informatie

output management www.advanced-forms.com

output management www.advanced-forms.com output management www.advanced-forms.com Advanced-Forms Advanced-Forms is een state-of-the-art, gebruiksvriendelijke- en flexibele outputmanagementoplossing voor bedrijven van elke grootte. Met Advanced-Forms

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM Programmeren 5 MODULECODE B STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Evaluatie

Nadere informatie

Gebruik van cryptografie voor veilige jquery/rest webapplicaties. Frans van Buul Inter Access

Gebruik van cryptografie voor veilige jquery/rest webapplicaties. Frans van Buul Inter Access Gebruik van cryptografie voor veilige jquery/rest webapplicaties Frans van Buul Inter Access 1 Frans van Buul frans.van.buul@interaccess.nl 2 De Uitdaging Rijke en veilige webapplicaties Een onveilig en

Nadere informatie

DrICTVoip.dll v 2.1 Informatie en handleiding

DrICTVoip.dll v 2.1 Informatie en handleiding DrICTVoip.dll v 2.1 Informatie en handleiding Nieuw in deze versie : Koppeling voor web gebaseerde toepassingen (DrICTVoIPwebClient.exe) (zie hoofdstuk 8) 1. Inleiding Met de DrICTVoIP.DLL maakt u uw software

Nadere informatie

Acht stappen voor JSF

Acht stappen voor JSF Acht stappen voor JSF Inleiding In deze tutorial zullen we JSF (Java server faces) installeren. Wat we niet beschrijven is hoe te werken met JSF, over dit onderwerp zijn er genoeg boeken en internetsites

Nadere informatie

Uw productassortiment moeiteloos online én op papier met onze database publishing software.

Uw productassortiment moeiteloos online én op papier met onze database publishing software. Uw productassortiment moeiteloos online én op papier met onze database publishing software. De Guidance software pakketten maken het mogelijk om vanuit één centrale database zowel een webshop als catalogus

Nadere informatie

Access. Accomplish. Share. Tips voor het gebruik van Office 365: tools voor email, web, en samenwerking

Access. Accomplish. Share. Tips voor het gebruik van Office 365: tools voor email, web, en samenwerking Access. Accomplish. Share. Tips voor het gebruik van Office 365: tools voor email, web, en samenwerking Werk samen, beter Stel uw team in op succes 2 Zie wie online is Communiceer snel met uw team Team

Nadere informatie

Start je eigen webwinkel en verleg je ambities. Maak gebruik van talloze mogelijkheden waar je bijzonder weinig voor betaalt. Vanaf 12,95 per maand

Start je eigen webwinkel en verleg je ambities. Maak gebruik van talloze mogelijkheden waar je bijzonder weinig voor betaalt. Vanaf 12,95 per maand Vanaf 12,95 per maand Start je eigen webwinkel en verleg je ambities Maak gebruik van talloze mogelijkheden waar je bijzonder weinig voor betaalt. www.ccvonline.be Welkom bij BiedMeer Powered by Waar e-commerce

Nadere informatie

Waarom Cloud? Waarom nu? Marc Gruben April 2015

Waarom Cloud? Waarom nu? Marc Gruben April 2015 Waarom Cloud? Waarom nu? Marc Gruben April 2015 Waarom Daarom Cloud? Cloud! Waarom Daarom nu? nu! Marc Gruben April 2015 Wie ben ik? Informatie analist Project/development manager Developer/architect Wie

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van LimeSurvey aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 4 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van LimeSurvey aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 4 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van LimeSurvey aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 4 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

De Outlook en SharePoint integratie

De Outlook en SharePoint integratie Direct vanuit Outlook e-mailberichten en/of bijlagen opslaan in SharePoint ( drag and drop ). GeONE is uw partner voor SharePoint Informatie Management. Alle document management functionaliteiten beschikbaar

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures Beveiligingsbeleid Perflectie Architectuur & Procedures 30 november 2015 Versiebeheer Naam Functie Datum Versie Dimitri Tholen Software Architect 12 december 2014 0.1 Dimitri Tholen Software Architect

Nadere informatie

Nieuwe mogelijkheden Campus Solutions SIS-Congres HvA/UvA 2014. SaNS-Expertisecentrum Hans Janssen

Nieuwe mogelijkheden Campus Solutions SIS-Congres HvA/UvA 2014. SaNS-Expertisecentrum Hans Janssen Nieuwe mogelijkheden Campus Solutions SIS-Congres HvA/UvA 2014 SaNS-Expertisecentrum Hans Janssen Agenda Bredere inzet bestaande mogelijkheden Campus Solutions Modules Campus Solutions Functionaliteit

Nadere informatie

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites?

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Klik&Steen Dashboard Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Inleiding Dit document dient als onderzoek naar de statistieken die interessant zijn om te laten zien in het dashboard van Klik&Steen.

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Waarom Webfysio? www.webfysio.nl - team@webfysio.nl

Waarom Webfysio? www.webfysio.nl - team@webfysio.nl Uw cliënt verdient toch maatwerk zorg? Waarom Webfysio? Uw eigen online en blended maatwerk educatie- & zorgpakketten aanbieden Online communicatie via cliënt specifieke agenda, notificaties en email Direct

Nadere informatie

FUMAGGO WEB SOLUTIONS

FUMAGGO WEB SOLUTIONS FUMAGGO WEB SOLUTIONS Aanpassen design stemexamen.nl Offerte voor ProDemos Den Haag Fumaggo Web Solutions Lammenschansweg 93, 2313 DK Leiden KvK Rijnland 52202992 Leiden, 19 juni 2012 2 1 Introductie ProDemos

Nadere informatie

Content Management Systeem Specifieke modules van het Steenstra CMS 2011

Content Management Systeem Specifieke modules van het Steenstra CMS 2011 Content Management Systeem Specifieke modules van het Steenstra CMS 2011 2. Overzicht en specificering van additionele modules Naast de basis implementatie is het Steenstra CMS systeem uit te breiden met

Nadere informatie

TECHNICAL DESIGN DOCUMENT

TECHNICAL DESIGN DOCUMENT TECHNICAL DESIGN DOCUMENT BACHELORPROJECT IN3405 John Ciocoiu 1358227 Elwin Dokter 1275909 TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT FACULTEIT EWI WOENSDAG 28 APRIL 2010 VERSIE 1 COMMISSIE: Ing. D.J. van Roest (opdrachtgever)

Nadere informatie

Snelle en doelgerichte e-mailcommunicatie

Snelle en doelgerichte e-mailcommunicatie Snelle en doelgerichte e-mailcommunicatie Beheer en segmenteer uw contacten Beheer online uw eigen mediabibliotheek Creëer gepersonaliseerde berichten met dynamische inhoud Ontwerp uw bericht met onze

Nadere informatie

Praktijk en practices

Praktijk en practices Troubleshooting Praktijk en practices Spreker(s) : Datum : E-mail : Ruud van Leeuwen 6 juni 2013 rleeuwen@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Onderwerpen Tech stack komt aan bod Werkwijzen

Nadere informatie

Handleiding Magento - Yuki

Handleiding Magento - Yuki Handleiding Magento - Yuki www.webwinkelfacturen.nl Samenvatting Dit is de handleiding voor de koppeling van Magento naar Yuki. De koppeling zorgt dat voor facturen in Magento automatisch een factuur of

Nadere informatie

Inhoud. Wat is Power BI?... 3. Voorbeelden gemaakt met Power BI... 4. Beginnen met Power BI... 6. Werkruimte uitleg... 7

Inhoud. Wat is Power BI?... 3. Voorbeelden gemaakt met Power BI... 4. Beginnen met Power BI... 6. Werkruimte uitleg... 7 Inhoud Wat is Power BI?... 3 Voorbeelden gemaakt met Power BI... 4 Beginnen met Power BI... 6 Werkruimte uitleg... 7 Naar een dashboard in 3 stappen... 8 Stap 1: Gegevens ophalen... 8 Stap 2: Rapport maken...

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Integratie bij de bouw van een geo-gegevensmagazijn

Integratie bij de bouw van een geo-gegevensmagazijn Apex & Spatial Integratie bij de bouw van een geo-gegevensmagazijn SPREKER : E-MAIL : DATUM : Raymond van den Hoek rhoek@transfer-solutions.com 26-03-2012 WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Raymond van den Hoek

Nadere informatie

CB Goes Responsive. Ahead with smart logistics

CB Goes Responsive. Ahead with smart logistics CB Goes Responsive Ahead with smart logistics Hans Chris Amelink, Willem Cortenraad, Manager Systeemontwikkeling directeur 22 9-4-2013 november 2012 1 Wie is CB? Missie Bijdragen aan duurzaam succes van

Nadere informatie

De architect: in spagaat tussen mensen en technische details. Illustratie met een simpel voorbeeld

De architect: in spagaat tussen mensen en technische details. Illustratie met een simpel voorbeeld De architect: in spagaat tussen mensen en technische details Illustratie met een simpel voorbeeld Illustratie van stap voor stap naar een architectuur aan de hand van een voorbeeld Overview Exercise Assistant:

Nadere informatie

Selenium IDE Webdriver. Introductie

Selenium IDE Webdriver. Introductie Selenium IDE Webdriver Het Wielsem 10, 5231 BW s- Hertogenbosch, telefoon 073-6409311 e- mail info@testwork.nl internet http://www.testwork.nl 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Selenium IDE... 3 3

Nadere informatie

SMART- Leerdoel Mathijs de Bok Emotion - RMM42

SMART- Leerdoel Mathijs de Bok Emotion - RMM42 SMART- Leerdoel Mathijs de Bok Emotion - RMM42 Inhoudsopgave 1.0 Inhoudsopgave 1 1.0 Inleiding 2 1.1 Algemeen 2 1.2 Mijn leerdoelen 2 2.0 Beschrijving leerdoel 2 3 2.1 Responsive 3 2.2 Up- to- date HTML&CSS

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 3. 3.5 Het Boekenwinkeltje... 90 3.5.1 Registreer.aspx... 90 3.6 Opgaven... 97

INHOUDSOPGAVE 3. 3.5 Het Boekenwinkeltje... 90 3.5.1 Registreer.aspx... 90 3.6 Opgaven... 97 Inhoudsopgave 1 Inleiding 8 1.1 Het.Net Framework................................ 8 1.1.1 Het.Net Ontwikkelingsmodel....................... 8 1.1.2 Compilatie en Uitvoering in.net.....................

Nadere informatie

Handleiding voor het zelf onderhouden van je Wordpress website

Handleiding voor het zelf onderhouden van je Wordpress website Handleiding voor het zelf onderhouden van je Wordpress website Inhoud Introductie... 3 Belangrijke Termen... 3 Inloggen op jouw Wordpress website... 4 Een Backup maken... 4 Het Wordpress dashboard... Thema

Nadere informatie

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Versie april/2008 Zicht nieuwe media ontwerpers 2008 1 Inleiding Een Content Management Systeem (CMS) is een webapplicatie waarmee je zonder

Nadere informatie

Applicatie-Architecturen

Applicatie-Architecturen Applicatie-Architecturen joost.vennekens@kuleuven.be http://www.cs.kuleuven.be/~joost/dn/ Onderwerp Programming in the large! ( programming in the small)! Bijvoorbeeld: KU Leuven Veel verschillende functionaliteit

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

Datanose. Laura Geerars, Vincent Damen, Marit Beerepoot, Meile Houtsma Groep 10

Datanose. Laura Geerars, Vincent Damen, Marit Beerepoot, Meile Houtsma Groep 10 Datanose Mini brief 21: De UvA wil dat Datanose ook goed werkt op mobiele telefoons. Zoek uit welke user stories specifiek op mobiel belangrijk zijn, en maak voor die user stories een gedetailleerd ontwerp

Nadere informatie

De toekomst van Oracle Forms

De toekomst van Oracle Forms De toekomst van Oracle Forms Moderniseer Uw Oracle Forms applicaties! Spreker(s) : Datum : E-mail : Peter de Vaal 23 juni 2015 pdevaal@transfer-solutions.com, WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Is er nog toekomst

Nadere informatie

Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep

Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep Dit document beschrijft de keuzes die gedaan worden ten aanzien van de hard en software voor het Management Informatie Systeem. Voor de presentatielaag

Nadere informatie

Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3

Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3 Vision ~ Knowledge ~ Results Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3 OGh Fusion Middleware/ SOA Dag 19 Mei 2010, Het Oude Tolhuys Edwin Biemond email edwin.biemond@whitehorses.nl Web http://blogs.whitehorses.nl/,

Nadere informatie

Waarom WordPress? Wat is WordPress? Bloggen en website Uniek design is mogelijk Makkelijk zelf te beheren

Waarom WordPress? Wat is WordPress? Bloggen en website Uniek design is mogelijk Makkelijk zelf te beheren Waarom WordPress? Wordpress is een bijzonder gebruiksvriendelijk systeem, zowel voor de gebruiker als de webbouwer. Iedereen kan er redelijk snel mee leren werken. Het zelf beheren van pagina s, nieuws,

Nadere informatie

Installatie SQL: Server 2008R2

Installatie SQL: Server 2008R2 Installatie SQL: Server 2008R2 Download de SQL Server 2008.exe van onze site: www.2work.nl Ga naar het tabblad: Downloads en meld aan met: klant2work en als wachtwoord: xs4customer Let op! Indien u een

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 2 Inleiding Lancom biedt haar klanten reeds sinds 2007 de mogelijkheid om te gaan werken van uit een Cloud model waarbij de servers in een datacenter van Lancom

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center

Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center Inleiding Een belangrijk component van SAP Invoice Management (SIM) is de herkenning en extractie van relevante velden van een

Nadere informatie

Gebruikersvriendelijke beheer van bestanden in SharePoint

Gebruikersvriendelijke beheer van bestanden in SharePoint #1 Oplossing wereldwijd. Bewezen in omgvangrijke omgevingen 100+ en 10.000+ gebruikers. GeONE is uw partner voor SharePoint Informatie Management. GeONE levert het volledige pakket aan SharePoint toepassingen

Nadere informatie

Web Application Security Hacking Your Way In! Peter Schuler & Julien Rentrop

Web Application Security Hacking Your Way In! Peter Schuler & Julien Rentrop Web Application Security Hacking Your Way In! Peter Schuler & Julien Rentrop 1 Agenda Injection Cross Site Scripting Session Hijacking Cross Site Request Forgery #1 OWASP #2 top 10 #3 #5 Bezoek www.owasp.org

Nadere informatie

Handleiding OpenCart - Yuki

Handleiding OpenCart - Yuki Handleiding OpenCart - Yuki www.webwinkelfacturen.nl Samenvatting Dit is de handleiding voor de koppeling van OpenCart naar Yuki. De koppeling zorgt dat voor bestellingen in OpenCart automatisch een factuur

Nadere informatie

Handleiding OpenCart - Reeleezee

Handleiding OpenCart - Reeleezee Handleiding OpenCart - Reeleezee www.webwinkelfacturen.nl Samenvatting Dit is de handleiding voor de koppeling van OpenCart naar Reeleezee. De koppeling zorgt dat voor bestellingen in OpenCart automatisch

Nadere informatie

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Het betaalbare integratieplatform voor al uw Business-to-Business Integratie en Applicatie Integratie Volledig geautomatiseerde afhandeling van elektronisch

Nadere informatie

Icoon/Icon Betekenis Description. Change scheduling Online. Gaat offline op (datum/tijd) Online. Going offline on (date/time)

Icoon/Icon Betekenis Description. Change scheduling Online. Gaat offline op (datum/tijd) Online. Going offline on (date/time) Algemeen/General Gepubliceerd maar gewijzigd Published but changed Meer acties op geselecteerde content More actions on selected content Gepubliceerd en niet gewijzigd Published and not changed Terugdraaien

Nadere informatie

De SAP Cloud Connector 2.0 maakt SAPUI5 ontwikkeling via de WEB-IDE mogelijk met data uit je eigen backend systeem.

De SAP Cloud Connector 2.0 maakt SAPUI5 ontwikkeling via de WEB-IDE mogelijk met data uit je eigen backend systeem. De SAP Cloud Connector 2.0 maakt SAPUI5 ontwikkeling via de WEB-IDE mogelijk met data uit je eigen backend systeem. Vele van ons willen wel eens spelen met de WEB-IDE in de could via het SAP Trial Hana

Nadere informatie

Handleiding Magento - Factuursturen

Handleiding Magento - Factuursturen Handleiding Magento - Factuursturen www.webwinkelfacturen.nl Samenvatting Dit is de handleiding voor de koppeling van Magento naar Factuursturen. De koppeling zorgt dat voor facturen in Magento automatisch

Nadere informatie

Praktijkcasus Identity management. Bert Dondertman 14 september 2010

Praktijkcasus Identity management. Bert Dondertman 14 september 2010 Praktijkcasus Identity management Bert Dondertman 14 september 2010 Agenda Praktijkcasus: Waarom? Hoe? Score op de diverse dimensies OGh IAM presentatie juli 2010 2 Waarom? Centraal klantportaal waar mogelijkheden

Nadere informatie

STAGE VERSLAG LVB NETWORKS

STAGE VERSLAG LVB NETWORKS STAGE VERSLAG LVB NETWORKS Stagiair : Praktijkopleider : Stagebegeleider : Periode : Inlever Datum : Michael Scherpenisse Jeffrey van Draanen Bert de Boer 1 2 April, 2015 Opmerking Beoordeling stageverslag:

Nadere informatie

WEBSITE SCAN Vrijblijvend advies

WEBSITE SCAN Vrijblijvend advies WEBSITE SCAN Vrijblijvend advies IBAN: NL57ABNA0479025207 Inleiding: Wij hebben uw website op diverse facetten geanalyseerd en hier een bondig rapport voor geschreven. Door het uitvoeren van onderstaande

Nadere informatie

Welkom! GertJan Coolen

Welkom! GertJan Coolen Welkom! GertJan Coolen Agenda Introductie Communicare Trends in de markt & MS Lync Contact Center for Lync Uitgangspunten Architectuur Functionaliteiten Partnership Wrap up & interactie Communicare Internationaal

Nadere informatie