Slimmer samenwerken: PPS light

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Slimmer samenwerken: PPS light"

Transcriptie

1 PUBLIC FINANCE CONGRES 2011 van Vliet Slimmer samenwerken: PPS light Karin Heijenrath ROC Leiden Caspar Boendermaker - BNG 13 oktober 2011

2 Agenda Publieke investeringsprojecten Publiek-private samenwerking PPS Light: wel lusten, geen lasten? Case ROC Leiden 2 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

3 Publieke (mega) investeringsprojecten Bent Flyvbjerg: Kosten zijn in 90% van de gevallen onderschat Gemiddeld vallen de kosten 28% hoger uit dan vooraf ingeschat De kans op een meevaller ten opzichte van de raming is niet gelijk aan de kans op een tegenvaller 3 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

4 Publiek-private samenwerking = PPS Integratie contracten (plus vrijheidsgraden opdrachtnemer) Opdrachtgever Privaat Consortium Opdrachtgever Ontwerp Realisatie Exploitatie Publieke dienst Ontwerp Realisatie Exploitatie Publieke dienst los aanbesteed integraal Focus op levenscycluskosten Private (voor)financiering 4 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

5 Onderzoek National Audit Office PPS leidt tot lagere kans op kostenoverschrijding PPS traditioneel PPS leidt tot lagere kans op tijdsoverschrijding Kosten overschrijding 22% 73% Tijds 24% 70% overschrijding 5 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

6 Wat verstaan we onder PPS? De EU geeft de volgende omschrijving: forms of cooperation between the public and private sectors for the funding, construction, renovation, management or maintenance of an infrastructure or the provision of a service PPS wordt gezien als een mogelijke wijze van inkopen, met als kenmerken cq value drivers: Inkoop op basis van gewenste output (prestatie vs product) Levenscyclusoptimalisaties combinatie ontwerp, uitvoering & onderhoud leidt tot besparingen en minder onderhoud Effectiever scopemanagement minder contractwijzigingen Overdracht risico s naar opdrachtnemer die risico s beter kan beheersen (bijvoorbeeld ontwerp- en uitvoeringsrisico s) Betalingsmechanisme vergt projectfinanciering `waakhond 6 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

7 Uitdagingen Relatief nieuw (beperkte ervaring) inschakelen ervaren deskundigen, gebruik maken van ervaringen elders en gestandaardiseerde documenten. Special Purpose Vehicle en dikke contracten zie bovengenoemde beheersmaatregelen Lange verbintenis: fijn als het goed gaat, vervelend als het niet loopt is in standaard contract opgenomen Kredietcrisis private financiering is moeizamer 7 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

8 Samenvatting Publieke investeringsprojecten lopen vaak uit de planning en kampen met kostenoverschrijdingen Innovatieve aanbestedingsvormen, met name DBFM, lijken voor meerwaarde te zorgen; in tijd, geld en/of kwaliteit Value drivers zijn vooral de outputeisen, levenscyclusoptimalisaties, scope-management en een effectievere risico-beheersing Het betalingsmechanisme bij DBFM prikkelt prestaties gedurende de levenscyclus van het project PPS (DBFM) is geen wondermiddel, maar wel een effectieve contractvorm bij veel publieke investeringsprojecten 8 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

9 PPS LIGHT wel de lusten, niet de lasten? Zoektocht naar optimalisaties kunnen we het niet eenvoudiger maken Gedeeltelijke overdracht risico s Gedeeltelijke private (voor)financiering Gedeeltelijke overdracht regie Zoeken evenwicht in projectcontext Mate van ervaring opdrachtgever De te beheersen risico s Financiële mogelijkheden opdrachtgever 9 13 oktober Slimmer financieren PPS Light

10 De investeringsbeslissing studenten in beroepsonderwijs heroriëntatie huisvesting: van 18 naar 2 gebouwen Zichtbaarheid in Leiden en bereikbaarheid Hoogwaardige architectuur, vastgoedwaarde creëren Multifunctionele gebouwen, niet slechts een school Contextrijke leeromgeving: aansluiting arbeidsmarkt doorlopende leerlijn met VMBO oktober Slimmer financieren PPS Light

11 Historisch perspectief oktober Slimmer financieren PPS Light

12 Locatie Lammenschanspark oktober Slimmer financieren PPS Light

13 Constructie Lammenschans Bouw in eigen beheer (CCL BV) Verkoop aan Green bij oplevering (VMBO deel aan gemeente) Koopplicht ROC Leiden na 20 jaar tegen reeds vastgestelde prijs inclusief overige gebouwdelen (excl VMBO deel) Leegstandsrisico s kantoren, sportcomplex, supermarkt, parkeergarage bij Green BNG financiert bouw, huur- en eigendomsperiode ROC ROC is gedurende de bouwfase reeds gestart met sparen bij BNG ROC spaart de helft van de toekomstige koopsom in 20 jaar Green kan het pand niet verkopen aan een derde Oriëntatie welke exploitatielasten best door ROC dan wel door Green te dragen. Duidelijkheid gebouw gebonden servicekosten voor eind oktober Slimmer financieren PPS Light

14 Locatie Centraal Station Zeezijde oktober Slimmer financieren PPS Light

15 Constructie Centraal Station Grond gekocht van LUMC (voorwaarden gesteld) Ontwikkeling plan in eigen beheer (CCL BV) Plan, grond en vergunningen verkocht aan Green eind 2009 Belegger treedt op als ontwikkelaar Huur 20 jaar 50% van het pand met optie tot koop van het hele pand Huurgaranties t.b.v. BNG gedeeld door belegger, aannemer en ROC Leiden. BNG financiert bouwfase en huurperiode van 20 jaar. Beoogd exploitant hotel ook uitbater restaurant ROC en hotelschool? Zorgacademie Leiden in huis (Hogeschool Leiden, LUMC, ROC Leiden) Onderhandelingen zorghotel lopen, eventueel ook kraamhotel Green kan het pand niet verkopen aan een derde. Gebouwexploitatie Green, tenzij logisch of goedkoper door ROC zelf oktober Slimmer financieren PPS Light

16 Lessons learned Vooraf hadden we de constructies nooit zo kunnen bedenken Expertise inhuren die je niet in huis hebt, ook op fiscaal, financieel en treasury gebied Multifunctionele gebouwen deels in eigendom houden was dure optie Maximale transparantie heeft een sterke vertrouwensbasis opgeleverd Vanuit vertrouwen opereren: exploitatiefase nog niet geheel duidelijk ROC moet sparen t.b.v. koopplicht, meerjarenprognose min 25 jaar Externe verslaggevingseisen uitdaging voor jaarrekening 2011 en 2013 Crisis financiële markten zet het contract onder druk i.v.m. lage rente Bouw in eigen beheer (Lammenschans) is complicerende factor i.v.m. verantwoordelijkheid oplevering versus huidige huursituatie. Commerciële partijen hebben een betere onderhandelingspositie t.o.v. gemeenten dan een ROC. Cruciale rol aannemer als onderdeel van constructie CS: kostenbesparing oktober Slimmer financieren PPS Light

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed 15 december 2011 PPS in de praktijk: zorg en onderwijs Programma: Hoe, wat en waarom? Irma Langeraert, directeur Ilfa Treasury Support Jacques van Gaal, voormalig

Nadere informatie

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed?

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? OVERZICHT PRESENTATIE Wat is PPS Integrale contactvormen Kenmerken Toepassingen

Nadere informatie

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management De Waarheid over DBFM PIANOo-congres 4 juni 2009 Wie zijn wij? Erik Jan Snik Merlijn Nijhof Ministerie van Financiën, PPS & Asset management www.minfin.nl/onderwerpen/publiek_private_samenwerking Voorheen:

Nadere informatie

PPS/Esco Praktijkdag 2014

PPS/Esco Praktijkdag 2014 PPS/Esco Praktijkdag 2014 Samenwerken als driver voor innovatie 10 december 2014 Private financiering en PPS financieringsprogramma Bert Mulders en Ronald Pereboom 1 1 Innovatieve financieringsvormen Inventarisatie

Nadere informatie

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland Overweegt u nieuwbouw of renovatie van een school? Deze folder geeft u inzicht in wat publiekprivate samenwerking (pps) bij scholen inhoudt. Wanneer

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

De opdrachtgever van DBFM(O)

De opdrachtgever van DBFM(O) De opdrachtgever van DBFM(O) Rob Peters DACE contactbijeenkomst Soest Innovatieve contractvormen DBFM(O) Innovatief aanbesteden Life cycle Fysieke beschikbaarheid Operationele beschikbaarheid Bezettingsgraad

Nadere informatie

De Vrijheid om anders te denken

De Vrijheid om anders te denken De Vrijheid om anders te denken GREEN REAL ESTATE MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Bart Witzier 14 juni 2012 Zorginstelling Stichting Elisabeth, Leuvenaarstraat te Breda Onderwijs Universiteit Leiden, te Den Haag

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

Een contractvorm voor meerwaarde

Een contractvorm voor meerwaarde Een contractvorm voor meerwaarde PRAKTIJKCASUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN (DBFMO)» Martie Jacobs Directeur OPPS Content» Introductie Praktijkcase: Internationale School Eindhoven» Keuze voor PPS DBFMO»

Nadere informatie

Slim aanbesteden en financiering

Slim aanbesteden en financiering Caspar Boendermaker BNG Advies, oktober 2013 Onderwerpen: BNG en duurzaamheid Valkuilen bij verduurzaming Financiering verduurzaming corporatiewoningen; 2 Onze missie: Lage financieringskosten voor maatschappelijke

Nadere informatie

PPS en maatschappelijk vastgoed

PPS en maatschappelijk vastgoed PPS en maatschappelijk vastgoed 19 april 2011 Peter Oussoren Tenman Inhoud: Is er een probleem? Wat verwachten we van een oplosssing Even herhalen :PPS PPS nieuwe stijl : lean en mean Probleemstelling:

Nadere informatie

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa Jaap Zeilmaker projectdirecteur 1-12-2011 Leitmotief niet het object staat centraal maar de functie die het object vervult. Ontwikkeling komt voort uit

Nadere informatie

De kracht van pps in lightrail

De kracht van pps in lightrail De kracht van pps in lightrail Over de groeiende noodzaak van lightrail in stedelijke gebieden, de voordelen van publiek-private samenwerking en de gebundelde krachten van Strukton. Strukton pleit voor

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Wie zijn we? Gestart in 1986 Duurzaamheid zit in onze genen Ruim 110 medewerkers Woningbouw, utiliteit, overheid, gezondheidszorg, onderwijs, monumenten,

Nadere informatie

Straatman Koster advocaten

Straatman Koster advocaten PT Finance Bouw- en Vastgoedcursus Nieuwe contractvormen voor het managen van projecten Door: Thijs Straatman en Wilfried Koster Zeist, 12 juni 2014 Doel bijeenkomst Nieuwe contractvormen in vogelvlucht

Nadere informatie

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Management Advies Automatisering Bouw Huisvesting Vastgoed @brinkgroep NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Als u zoekt naar samenwerking en vertrouwen Specialisten geïntegreerde contracten en

Nadere informatie

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen Amersfoort 2-2-2009 Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Agenda Deel 1 Terugblik bijeenkomst 2008 Waarom Life Cycle Denken en Integraal Ontwerpen? (Marktvraag) Verbinding

Nadere informatie

PPS Lindeplein Brunssum

PPS Lindeplein Brunssum PPS Lindeplein Brunssum De huiskamer Math Feijen, OPPS Brunssum 10 maart 2009 Deze presentatie Wat is PPS en wat is DBFMO? Waarom DBFMO Lindeplein? Concurrentiegerichte dialoog als aanbestedingsvorm Wat

Nadere informatie

Van kostennaar waardesturing

Van kostennaar waardesturing Hoofdstuk Investeren in maatschappelijk vastgoed Van kostennaar waardesturing Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 7 Van kosten- naar waardesturing 9 Reacties uit het veld 21 Waardesturing in de praktijk 29 Samenwerken

Nadere informatie

M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Begeleiders:

M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Begeleiders: Samenvatting M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Opgesteld door Marianne Oostveen april 2013 Individueel bedrijfskundig onderzoek in het kader van Executive

Nadere informatie

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Uitgangspunten PPS-concessiemodel De overheid zet een geïntegreerd investeringsproject in de markt: ontwerp, aanleg, onderhoud

Nadere informatie

Bijlage 2 Indicatieve doorlooptijden (open) aanbesteding(svarianten)

Bijlage 2 Indicatieve doorlooptijden (open) aanbesteding(svarianten) Bijlage 2 Indicatieve doorlooptijden (open) aanbesteding(svarianten) Wanneer duidelijkheid burger* Aanbestedings dossier gereed Opties 0 en 1 Optie 2 Optie 3 Optie 4 DT Noord (verlegd en verdiept**) met

Nadere informatie

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever Moderne Contract Vormen ing. Maureen de Munck ir. David Wattjes Amsterdam, 6 juni 2013 Natuurvriendelijke oevers Doelen : het

Nadere informatie

DBFM: Medicijn met Bijwerkingen: Gezamenlijk Risico s Delen en Stakeholders Managen

DBFM: Medicijn met Bijwerkingen: Gezamenlijk Risico s Delen en Stakeholders Managen DBFM: Medicijn met Bijwerkingen: Gezamenlijk Risico s Delen en Stakeholders Managen Frits Verhees & Stefan Verweij Dit artikel is verschenen als: Verhees, F. & Verweij, S. (2016). DBFM: Medicijn met Bijwerkingen:

Nadere informatie

Participatiemodellen duurzame energievoorziening. Josefien van de Ven 30 maart 2012

Participatiemodellen duurzame energievoorziening. Josefien van de Ven 30 maart 2012 Participatiemodellen duurzame energievoorziening Josefien van de Ven 30 maart 2012 Opbouw Uitgangspunten duurzame energievoorziening Integrale aanpak Centrale organisatie Betrokkenheid stakeholders Nieuwe

Nadere informatie

Expert meeting geintegreerde contracten

Expert meeting geintegreerde contracten Expert meeting geintegreerde contracten 18-10-2012 Delft University of Technology Challenge the future Programma 15.30-15.45 uur: Opening door de decaan van de faculteit Bouwkunde, prof.ir. Karin Laglas

Nadere informatie

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPP Knowledge Center Aruba Ambition Promote and facilitate

Nadere informatie

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Marktdag 22 november 2012 Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Even voorstellen Paul Kuijpers (1961) Partner bij Balance & Result adviseurs, (Deventer) Ervaringen Haal het beste

Nadere informatie

Vastgoedadvies. Vastgoedmanagement. Bouwmanagement. Bouwtechniek

Vastgoedadvies. Vastgoedmanagement. Bouwmanagement. Bouwtechniek Vastgoedadvies Vastgoedmanagement Bouwmanagement INLEIDING Sinds 2014 is De VastgoedAdviseur als onafhankelijk adviesbureau actief binnen de vastgoedmarkt. Vanuit een brede ervaring is een gedegen kennis

Nadere informatie

INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN

INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN Vernieuwing Bouw & Forum Utiliteitsbouw 6 november 2013 Pieter-Jan van Hooijdonk Algemeen directeur Breijer Bouw & Installatie AGENDA Introductie Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie}

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} Aan: Naam adviesbureau, ter attentie van, adres { } Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} {Plaatsnaam en datum} Geachte heer, mevrouw, { } De gemeente { } en het schoolbestuur

Nadere informatie

Vriend of vijand? Impact van contractvormen op projectkosten A2 Hooggelegen. de wedstrijd en het spel

Vriend of vijand? Impact van contractvormen op projectkosten A2 Hooggelegen. de wedstrijd en het spel Vriend of vijand? Impact van contractvormen op projectkosten A2 Hooggelegen de wedstrijd en het spel Project A2 Holendrecht-Oudenrijn Holendrecht Maarssen: D&C-contract Haarrijn Spoorlijn: RAW-contract

Nadere informatie

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Facto Congres 26 mei 2011 Jos Barnhoorn Snr. Project Mgr. Johnson Controls Wie is Jos Barnhoorn?

Nadere informatie

college reageert op het rapport Onderzoek en ondersteuning financiële problematiek ROC Leiden (fase2) van PriceWaterhouseCoopers Advisory N.V..

college reageert op het rapport Onderzoek en ondersteuning financiële problematiek ROC Leiden (fase2) van PriceWaterhouseCoopers Advisory N.V.. B en W-nummer 15.0317 besluit d.d. 31-3-2015 Reactie op rapport PWC omtrent ROC Leiden Besluiten: 1. bijgaande brief aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vast te stellen waarin het college

Nadere informatie

Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren

Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren White Paper Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren Door: Jeroen Nollet Escoplan Barrel Ripper Matrix Onderwijshuisvesting Wim Fieggen Instituut Voor

Nadere informatie

PRESTATIEINKOOP nog even de filosofie. Hilversum, 13 mei 2013

PRESTATIEINKOOP nog even de filosofie. Hilversum, 13 mei 2013 PRESTATIEINKOOP nog even de filosofie Hilversum, 13 mei 2013 N O O T DEZE PRESENTATIE IS UITSLUITEND BEDOELD ALS INFORMATIEF EN ILLUSTRATIEF DOCUMENT NAAST DE INSCHRIJVINGSLEIDRAAD. ALLEEN DE INSCHRIJVINGSLEIDRAAD

Nadere informatie

Vastgoed, de starter of de stopper van uw onderneming?

Vastgoed, de starter of de stopper van uw onderneming? Vastgoed, de starter of de stopper van uw onderneming? Inhoud Introductie Huidige situatie zorgvastgoed ontwikkeling Welke punten verdienen de aandacht bij het ontwikkelen van zorgvastgoed? Huren of vastgoed

Nadere informatie

Waardegerichte inkoop: de beste koop voor de toekomst

Waardegerichte inkoop: de beste koop voor de toekomst Waardegerichte inkoop: de beste koop voor de toekomst Lunchbijeenkomst PIANOo- 26 februari 2008 Antoinette Kemper 1 Voorbeeldproject waarin waardecreatie centraal staat Renovatie Ministerie van Financiën

Nadere informatie

DBFMO M A N A G E M E N T

DBFMO M A N A G E M E N T DBFMO M A N A G E M E N T Van ontwerp naar exploitatie of van exploitatie naar ontwerp? P. Wijntjes 26-9-2013 Post HBO opleiding DBFMO is een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame utiliteitsbouw ~ Rabobank

Nadere informatie

Parkmanagement in groei traject

Parkmanagement in groei traject Parkmanagement in groei traject Leergang PM 2014 Utrecht, 25 maart 2014 www.clok.nl e-mail info@clok.nl telefoon 035-695 41 44 StichtingCLOK Auteur achter, voornaam Levenscyslus bedrijventerrein Programma

Nadere informatie

EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen. Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw

EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen. Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw Wat wil ik met u bespreken? Casus Zutphen Strategie en uitgangspunten

Nadere informatie

Innovatief opdrachtgeverschap

Innovatief opdrachtgeverschap Innovatief opdrachtgeverschap CBZ Bouwdag Verpleging en Verzorging Bussum, 6 maart 2008 Inhoud TNO en innovatief opdrachtgeverschap Waarom geïntegreerd contract? Wat kunnen we leren uit andere sectoren?

Nadere informatie

ert Harm ten Bolscher

ert Harm ten Bolscher Bent u toeschouwer of doet u mee? ert Harm ten Bolscher 21-3- Inhoud Trends voor de bouw-/ vastgoedwereld? Anders denken Aanpak vanuit F2F-/Citadel-netwerk Wat betekenen trends voor de vastgoed- en bouwwereld?

Nadere informatie

Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten

Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten Stefan Verweij Dit artikel is verschenen als: Verweij, S. (2015). Voorsorteren

Nadere informatie

Afstemming tussen mens, proces en techniek

Afstemming tussen mens, proces en techniek MONITORING SYSTEMEN Pioniers in monitoring Afstemming tussen mens, proces en techniek Steeds meer organisaties besteden haar facilitaire exploitatie uit of overwegen dat te doen. De overheid kent hierin

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen?

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? van Vliet FAMO Regiobijeenkomsten 2011 April 2011 #1282874 Agenda BNG missie Trends en ontwikkelingen

Nadere informatie

Voorsprong door gebundelde kennis

Voorsprong door gebundelde kennis Advies- en ingenieursbureau dhv.nl Voorsprong door gebundelde kennis samenwerking bij complexe mobiliteitsprojecten Altijd een oplossing verder Een opdrachtgever met raad en daad bijstaan betekent meer

Nadere informatie

De waterbouwer van de toekomst

De waterbouwer van de toekomst De waterbouwer van de toekomst Op zoek naar zijn bagage Sander Dekker, Van Oord Nederland, 7 maart 2013 Copyright Van Oord 2012 1 Toch zouden de watertovenaars machteloos zijn, wanneer ze, om hun grote

Nadere informatie

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners Jaarbeurs Utrecht Woensdag 5 juni 2013 Zaal 1 12:00-12:25 innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Programma 12:00 12-25 HIJ 5 Regiepartners : Even voorstellen Visie inzake nieuwe

Nadere informatie

OPENING DOOR ERIC HOLKERS DIRECTEUR LENTIS SERVICE & ADVIES

OPENING DOOR ERIC HOLKERS DIRECTEUR LENTIS SERVICE & ADVIES OPENING DOOR ERIC HOLKERS DIRECTEUR LENTIS SERVICE & ADVIES WELKOM NAMENS BEST VALUE KENNISTEAM LENTIS/ BEST VALUE NEDERLAND KENNIS SESSIE BEST VALUE Best Value is meer dan Inkoop!! Management tool; Cultuur

Nadere informatie

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM Even voorstellen 1. Jan Hendrik Bouman 2. Werkzaam bij Inter Project Management 3. Gedetacheerd als Algemeen projectleider bij

Nadere informatie

Standaardisering..Waarom? Vanuit het oogpunt van de installateur. Alexander Hoos 09 mei 2016

Standaardisering..Waarom? Vanuit het oogpunt van de installateur. Alexander Hoos 09 mei 2016 Standaardisering..Waarom? Vanuit het oogpunt van de installateur Alexander Hoos 09 mei 2016 Even voorstellen Alexander Hoos Informatiemanager Technisch dienstverlener Kuijpers (www.kuijpers.nl) Kerntaken:

Nadere informatie

Dijkverbetering Zuidelijke Randmeren en Eem. Waterkering Kern Spakenburg Jan Welling Projectmanager Waterschap Vallei en Veluwe

Dijkverbetering Zuidelijke Randmeren en Eem. Waterkering Kern Spakenburg Jan Welling Projectmanager Waterschap Vallei en Veluwe Dijkverbetering Zuidelijke Randmeren en Eem Waterkering Kern Spakenburg Jan Welling Projectmanager Waterschap Vallei en Veluwe Wat komt er aan de orde? 1. Achtergrond project 2. Uitvraag: oplossingen 3.

Nadere informatie

Geachte raadsleden, Hierbij bieden wij u het volgende raadsvoorstel ter besluitvorming aan.

Geachte raadsleden, Hierbij bieden wij u het volgende raadsvoorstel ter besluitvorming aan. Geachte raadsleden, raadsvoorstel Hierbij bieden wij u het volgende raadsvoorstel ter besluitvorming aan. Beslispunten 1. Een bedrag van. 530.071,- beschikbaar te stellen uit de algemene reserve Meerstad

Nadere informatie

Partners in Public Business

Partners in Public Business Partners in Public Business Richard van Breukelen CFO Rijkswaterstaat 12 juni 2008 Wat doet Rijkswaterstaat? Rijkswaterstaat is de uitvoeringsorganisatie van Verkeer en Waterstaat en werkt aan: - Vlot

Nadere informatie

Aanleg en onderhoud in de rimboe

Aanleg en onderhoud in de rimboe Aanleg en onderhoud in de rimboe Veranderende rollen Seth van der Wielen KYBYS 26 november 2015 Agenda Over de veranderende rollen: > Afwegingen > Groene velden heerlijk vertrouwd > De verandering > De

Nadere informatie

Organisatiecultuur en projectpartnering prestatie

Organisatiecultuur en projectpartnering prestatie Organisatiecultuur en projectpartnering prestatie Confronterende Vecht Inefficiënte Bouwprocessen Opportunistische Traditionele Bouw Ook in Nederland kwam het besef dat de oude bouwcultuur moest veranderen

Nadere informatie

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare Zorg dat het goed komt ENGIE Healthcare 2 Zorg & ICT Energymanagement & Exploitatie Design Build Finance Maintain Operate (DBFMO) Publiek Private Samenwerking (PPS) Integrale diensten en services Slimmer

Nadere informatie

Uitwerking PPS constructie

Uitwerking PPS constructie Uitwerking PPS constructie (betekent uitbesteden inzameling afval óók aanbesteden Synthese adviesgroep Lourens Aalders Historie Individuele gemeenten, onderhandse aanbesteding aan particuliere reinigingsdiensten

Nadere informatie

De nieuwe opdrachtgever Het gebruik van ICT en simulatie tools

De nieuwe opdrachtgever Het gebruik van ICT en simulatie tools De nieuwe opdrachtgever Het gebruik van ICT en simulatie tools Ir Angelia Zeegers, IBPSA 09-10-2008 6.2.1 onderzoeksruimte De onderzoeksruimte heeft een oppervlak van xx m2 en de uitstraling moet rustig

Nadere informatie

Masterclass KIVI: Beter scoren op openbare aanbestedingen

Masterclass KIVI: Beter scoren op openbare aanbestedingen Masterclass KIVI: Beter scoren op openbare aanbestedingen 9 februari 2017 Wat is de toegevoegde waarde van een b-to-b marketeer? www.vanemdenmc.nl Programma 9.00 uur Inleiding Bart v Emden 9.15 uur Ontwikkelingen

Nadere informatie

Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s. Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies

Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s. Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies 18-12-2012 1 Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies Onderwerpen Achtergrond: waarom gebeurt er zo weinig? Wat is

Nadere informatie

HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING

HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING DATUM : 28-11-2012 OVER Het HerontwikkelLAB Introductie 2 VISIE Het overaanbod van kantoorruimte en de veranderde vraag ernaar hebben een omvangrijke en veelal structurele

Nadere informatie

PPS roadshow voor lokale overheden Oost-Vlaanderen 28 juni Marc Dillen Directeur generaal Vlaamse Confederatie Bouw

PPS roadshow voor lokale overheden Oost-Vlaanderen 28 juni Marc Dillen Directeur generaal Vlaamse Confederatie Bouw PPS roadshow voor lokale overheden Oost-Vlaanderen 28 juni 2013 Marc Dillen Directeur generaal Vlaamse Confederatie Bouw Definitie van PPS Projecten die door publiek- en privaatrechtelijke partijen, gezamenlijk

Nadere informatie

Innovatieve samenwerking alliantie Museumpark - Vertrouwen contractueel geborgd -

Innovatieve samenwerking alliantie Museumpark - Vertrouwen contractueel geborgd - Innovatieve samenwerking alliantie Museumpark - Vertrouwen contractueel geborgd - 25 juni 2009 Bas Oosterom (Gemeentewerken Rotterdam) Ruud Hendriks (Strukton Civiel) Martin Mostert (Gemeentewerken Rotterdam)

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld. Gemaal Prins Hendrik Texel

Praktijkvoorbeeld. Gemaal Prins Hendrik Texel Praktijkvoorbeeld Gemaal Prins Hendrik Texel 89 Inventariseren ambities en aandachtspunten Omschrijving Omschrijving Must Wens Type: vervangende nieuwbouw Vervanging door pomp met ongeveer gelijke capaciteit

Nadere informatie

EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE. Remco van Wingerden // Henk Hartman

EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE. Remco van Wingerden // Henk Hartman EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE Remco van Wingerden // Henk Hartman 29-1-2015 1 Havensteder 29-1-2015 2 Programma Havensteder Inkoop transportinstallaties Visie op samenwerken Vernieuwende samenwerking Havensteder

Nadere informatie

Samenwerking volgens de Best Value Aanpak

Samenwerking volgens de Best Value Aanpak Samenwerking volgens de Best Value Aanpak Leonie Koops Bernard Westeneng Wiebe Witteveen 18 november 2015 Samenwerking volgens de Best Value Aanpak Wie zijn wij? Wiebe Witteveen Bernard Westeneng Leonie

Nadere informatie

Het DBFM spel vanuit EPCM perspectief

Het DBFM spel vanuit EPCM perspectief DACE contactbijeenkomst 17 maart 2016 Het DBFM spel vanuit EPCM perspectief Mark Wehrung Ballast Nedam Beheer [1] Inhoud I. Introductie Ballast Nedam II. Project SAA-3 A9 Gaasperdammerweg III. Andere aanpak

Nadere informatie

Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept. Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012

Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept. Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012 Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012 Ingrijpende en veelbelovende opgave Delftse besluit tot ondertunneling spoor = besluit tot

Nadere informatie

Vastgoed op afstand. Datum: 11 maart 2016

Vastgoed op afstand. Datum: 11 maart 2016 Vastgoed op afstand Datum: 11 maart 2016 Waarom dit onderzoek? Het vertrekpunt Wat komt er uit? Treasury aspecten Vragen en discussie Vastgoedbedrijf Enschede Waarom dit onderzoek? 3 Waarom dit onderzoek?

Nadere informatie

Financieer de realisatie van nieuwe distributie footprint

Financieer de realisatie van nieuwe distributie footprint Financieer de realisatie van nieuwe distributie footprint INNOVATION SESSION GROENEWOUT - JUNE 27 TH 2017 Breda June 27th, 2017 Dries Castelein DC&I Development De in dit rapport genoemde conclusies, aanbevelingen

Nadere informatie

NAP/DACE. Design & Construct contractvormen. kostenmanagement en inkoop. Hoofd Aanbestedingszaken, Ervaringen van ProRail met.

NAP/DACE. Design & Construct contractvormen. kostenmanagement en inkoop. Hoofd Aanbestedingszaken, Ervaringen van ProRail met. NAP/DACE Ervaringen van ProRail met Design & Construct contractvormen 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal Hoofd Aanbestedingszaken, kostenmanagement en inkoop ProRail, Utrecht Van techneut naar exploitant

Nadere informatie

Uw vragen? Betrokken bij ver-/nieuwbouw initiatief (of wens) Bank/corporatie no-go Project tot (voorlopige) stilstand. Geen (bouw)productie

Uw vragen? Betrokken bij ver-/nieuwbouw initiatief (of wens) Bank/corporatie no-go Project tot (voorlopige) stilstand. Geen (bouw)productie Uw vragen? Betrokken bij ver-/nieuwbouw initiatief (of wens) Bank/corporatie no-go Project tot (voorlopige) stilstand Geen (bouw)productie Positieve invloed in de keten t.o.v. beslisser zorg? Wij geloven

Nadere informatie

Kwaliteitsborging. Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst. Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst. Rijksgebouwendienst

Kwaliteitsborging. Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst. Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst. Rijksgebouwendienst Rijksgebouwendienst Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kwaliteitsborging Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst Agenda

Nadere informatie

NAP/DACE 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal ProRail, Utrecht

NAP/DACE 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal ProRail, Utrecht NAP/DACE Ervaringen van ProRail met Design & Construct contractvormen 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal Hoofd Aanbestedingszaken, kostenmanagement en inkoop ProRail, Utrecht Van techneut naar exploitant

Nadere informatie

TOTAL COST OF OWNERSHIP

TOTAL COST OF OWNERSHIP Nieuwe perspectieven op TOTAL COST OF OWNERSHIP INTELLIGENT BUILDING SPECIALS Investeren in comfort en energiebesparing loont Ondernemingen en overheidsorganisaties zijn zich er steeds meer van bewust

Nadere informatie

Marktconsultatie; tijdelijke transformatie van het pand

Marktconsultatie; tijdelijke transformatie van het pand Marktconsultatie; tijdelijke transformatie van het pand Hoogte Kadijk 401 naar onzelfstandige wooneenheden ten behoeve van verhuur aan statushouders e.a. Grond en Ontwikkeling Gemeente Amsterdam Inhoud

Nadere informatie

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Westluidense Poort Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Arjan Verboom, OPPS (Ine van den Hurk, gemeente Tiel) Apeldoorn, 16 oktober 2013 Inhoud Gebiedsontwikkeling Westluidense Poort Hoe in de markt gezet?

Nadere informatie

Samenwerkingsvormen. bij scholenbouw

Samenwerkingsvormen. bij scholenbouw Samenwerkingsvormen bij scholenbouw Concept & tekstbewerking Coördinatie Vormgeving Fotografie Lithografie drs. Kees Jan Snoei, drs. Elise Berk (AVBB) drs. Karin Triep (AVBB) De Zaak Launspach, Moordrecht

Nadere informatie

Contractvormen op golfbanen en sportvelden

Contractvormen op golfbanen en sportvelden Contractvormen op golfbanen en sportvelden Bij de landelijke aannemers komen steeds vaker vragen binnen over de toepasbaarheid van verschillende contractvormen voor de realisatie en eventueel onderhoud

Nadere informatie

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig Privaat vastgoed Optimaal renderend en toekomstbestendig Duurzaam huisvesten Royal HaskoningDHV is sinds jaar en dag een betrouwbare partner in commercieel vastgoed. Als adviseurs hebben wij mede het aanzicht

Nadere informatie

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS 1 Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS Syndeks een combinatie van ingenieurs- en inkoopactiviteiten Materiekennis Syndeks b.v. Son & Europese Aanbestedingen Lid van 2

Nadere informatie

DBFM. Contractmanagement DBFM. contractmanagement. De 5 speerpunten van het pentagram

DBFM. Contractmanagement DBFM. contractmanagement. De 5 speerpunten van het pentagram DBFM contractmanagement DBFM Contractmanagement De 5 speerpunten van het pentagram Adrie Franken, contractmanager A15 Peter Franken, pl SCB 2e Coentunnel Evert Schuurman, PPS Kennispool 17 maart 2011 Programma

Nadere informatie

Projektaanpak Grote Bedrijven. 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten

Projektaanpak Grote Bedrijven. 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten Projektaanpak Grote Bedrijven 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten Agenda Kort voorstellen deelnemers Wat is de beste projektaanpak? Case studies vanuit vooronderzoek Gemeenschappelijke bevindigen

Nadere informatie

Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten

Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten Op welke wijze kan de onderhoudsaannemer bijdragen aan de beheersing van risico s voor de private partij in een DBFM contract voor weginfrastructuur in Nederland? In Nederland zijn Design Build Finance

Nadere informatie

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede lokale openbare sector-studiedag Sint-Niklaas, hotel Serwir, 25 oktober 2007 Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede Lokale

Nadere informatie

Funding & value capturing:

Funding & value capturing: Funding & value capturing: Innovatieve instrumenten voor de finance & governance van knooppuntontwikkeling Dr. Sander Lenferink Institute for Management Research 28 maart 2014 Achtergrond: Value capturing

Nadere informatie

R-meeting, 14 april, Delft

R-meeting, 14 april, Delft R-meeting, 14 april, Delft EPC of split contract? De voor- en nadelen tijdens contractering en bouw van windparken hands-on experience in wind energy Inhoud 1. BLIX 2. Projectcyclus 3. Wat is EPC, wat

Nadere informatie

Kennissessie Werkgroep zorg WELKOM. Case4BestValue

Kennissessie Werkgroep zorg WELKOM. Case4BestValue Kennissessie Werkgroep zorg WELKOM Programma 14:00 15:00 uur uitleg beoordeling prestatieonderbouwing, risico- en kansendossier 15:00 15:45 uur Oefenen met RAVA-plannen Groepjes vormen 20 minuten lezen

Nadere informatie

Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever

Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever Sander Lubberhuizen Jos van Nuenen Teamleiders afdeling Ingenieursbureau Keuze voor nieuwe contractvormen Projectspecifieke omstandigheden Geen systematische

Nadere informatie

Van gemeentehuis naar gemeenschapshuis toelichting proces & aan te leveren stukken septembercyclus. Datum: 11-6-2015 Kenmerk: 0525lspr010a

Van gemeentehuis naar gemeenschapshuis toelichting proces & aan te leveren stukken septembercyclus. Datum: 11-6-2015 Kenmerk: 0525lspr010a Van gemeentehuis naar gemeenschapshuis toelichting proces & aan te leveren stukken septembercyclus Datum: 11-6-2015 Kenmerk: 0525lspr010a Coalitieakkoord Het gemeentehuis wordt duurzamer, energiezuiniger

Nadere informatie

WELKOM NAMENS KARAKTER & BEST VALUE NEDERLAND WERKGROEP ZORG

WELKOM NAMENS KARAKTER & BEST VALUE NEDERLAND WERKGROEP ZORG WELKOM NAMENS KARAKTER & BEST VALUE NEDERLAND WERKGROEP ZORG KENNIS SESSIE BEST VALUE Best Value is meer dan Inkoop!! Management tool; Cultuur omslag voor beide zijden; Bij gebruik binnen Inkoop is het

Nadere informatie

Energie- en prestatiemonitoring

Energie- en prestatiemonitoring Energie- en prestatiemonitoring Onderdeel van integraal gebouwbeheer 9 november 2011 Machiel Karels Agenda 1. Wat willen we? 2. Wat gebeurt er om ons heen? 3. Wat er mogelijk is? 4. Wat we zouden moeten

Nadere informatie

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Financieringsoplossingen voor duurzame ambities Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Opbouw Financiering corporatie sector Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis Gemeentelijke Credietbank

Nadere informatie