Potentieel bijdrage zonne-energie op alle geschikte daken aan klimaatneutraliteit in Armhoede

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Potentieel bijdrage zonne-energie op alle geschikte daken aan klimaatneutraliteit in Armhoede"

Transcriptie

1 Potentieel bijdrage zonne-energie op alle geschikte daken aan klimaatneutraliteit in Armhoede

2

3 Inhoudsopgave Leeswijzer Inleiding Methode en aanpak Gebruikte gegevens Analyse van de gebruikte gegevens Resultaten Bepaling geschikt dakoppervlak binnen Armhoede Bepaling economische aspecten zonnestroomsystemen Salderen of niet salderen Additioneel duurzaam opwekpotentieel Conclusies en impact op klimaatemissies gebied Bijlage 1: Onderbouwing berekening terugverdientijd... 13

4 Leeswijzer In deze notitie wordt ingegaan op de bijdrage van zonne-energie door benutting van alle gunstig georiënteerde dakvlakken van de (bij)gebouwen binnen het gebied Armhoede om bij te dragen aan de klimaatambities. In Hoofdstuk 1 wordt ingegaan op de achtergrond van deze notitie. Hoofdstuk 2 beschrijft de aanpak en in Hoofdstuk 3 worden de uitkomsten van het onderzoek kort toegelicht. In Hoofdstuk 4 volgen algemene conclusies en beschouwingen ten aanzien van de mogelijke impact voor het gebied Armhoede.

5 1. Inleiding In de buurt van Lochem (Gelderland) ligt het buurtschap Armhoede. De bewoners in dit gebied zijn een initiatief gestart met steun van de gemeente om te onderzoeken hoe het gebied kan worden veranderd in een zogenaamd duurzaam klimaatlandschap. Hierbij is het doel gesteld om in 2030 het gebied zo veel mogelijk Klimaatneutraal te laten zijn. Na methaanemissies binnen de boerenbedrijven is energiegebruik de belangrijkste bron van klimaatemissies. In eerder onderzoek zijn de mogelijkheden voor reductie van klimaatemissies onderzocht op gebied van: reductie methaanemissies van de boeren bedrijven door verandering voer reductie van CO 2 emissies ten gevolge van herverkaveling inzet van biomassavergisting op de boeren bedrijven aanpassing van biomassateelt op het landgoed verduurzaming van het energiegebruik van zowel de boeren bedrijven als de huishoudens Uit die onderzoeken is gebleken dat als alle economisch rendabele activiteiten zijn uitgevoerd er nog altijd een substantieel aandeel aan uitstoot van emissies resteert. Uitgedrukt in equivalente CO 2 emissies bedraagt dit restant ca ton CO 2 /jaar. Om deze reden is gevraagd te bezien wat de mogelijkheden zijn om de resterende uitstoot te compenseren met behulp van binnen het gebied opgewekte duurzame energie, welke buiten het gebied nuttig toegepast kan worden. Duurzame energie in de vorm van elektriciteit is hiervoor het meest geschikt, daar hiervoor de energie-infrastructuur al aanwezig is (anders dan bij duurzaam opgewekt warmte of biogas) en er een behoorlijk onbenut dakoppervlak in het gebied aanwezig is. Dit geldt zelfs als er van uit wordt gegaan dat de huishoudens en boerenbedrijven een deel van het totaal aanwezig dakoppervlak al zouden hebben gebruikt voor opwekking van duurzame energie voor het gehele eigen gebruik. 2. Methode en aanpak Een onderzoek kan alleen worden uitgevoerd met de juiste informatie, kennis en aanpak. Dit hoofdstuk beschrijft waar de gebruikte informatie vandaan is gehaald en hoe deze informatie is verwerkt ten behoeve van dit onderzoek Gebruikte gegevens Met behulp van onderstaande gegevens is het onderzoek uitgevoerd: Meting van gunstig georiënteerde dakoppervlaktes van (bij)gebouwen liggend binnen het gebied Armhoede. Kennis over kosten van zonnesystemen bij aanbieders van zonnestroom (PV) panelen. Kennis over prijsontwikkeling elektriciteit (o.a. vanuit gegevens aanbieders en, voor wat betreft te verwachtten prijsstijgingen, scenario s van ECN/PBL) In de uitwerking is geen rekening gehouden met subsidies die de investeringskosten kunnen verlagen, noch met inflatie effecten Analyse van de gebruikte gegevens Met behulp van een rekenmodel zijn zowel de energetische als de economische aspecten van de benutting van de gunstig georiënteerde dakvlakken onderzocht. Dit rekenmodel houdt rekening met effect van oriëntatie en hellingshoek van de dakvlakken voor de bepaling van het energie opwekpotentieel en houdt rekening met de economische randvoorwaarden van huishoudens en ondernemingen als het gaat om de bepaling van de baten van opwekking op de beschikbare dakvlakken.

6 3. Resultaten 3.1. Bepaling geschikt dakoppervlak binnen Armhoede De opbrengst van zonnepanelen hangt sterk samen met de oriëntatie en inclinatie (hellingshoek) van het dakvlak waarop de zonnepanelen zijn geïnstalleerd. In onderstaande figuur is aangegeven waaraan de inclinatie en oriëntatie moeten voldoen om voldoende (prijs-prestatie) gunstig te zijn om ingezet te worden voor de opwekking van elektriciteit. Figuur 1. Karakteristieke opbrengst van zonnestroom in Lochem. Uit Figuur 1 valt af te leiden dat bij relatief plattere daken (inclinatie kleiner dan 15 ) de oriëntatie weinig uitmaakt. Bij inclinaties groter dan ca. 45 zijn echter alleen de oriëntaties Oost-Zuid-West nog voldoende geschikt. Bij het opmeten van de dakvlakken binnen het gebied Armhoede is hier rekening mee gehouden en is alleen het oppervlak van die dakvlaktes bepaald, waarvoor geldt dat de opbrengst meer dan ca. 140 kwh /jaar/m 2 kan behalen. Strikt genomen betekend dit echter dat hiermee niet het maximaal haalbare opwekpotentieel is bepaald maar het optimaal haalbare opwekpotentieel.

7 3.2. Bepaling economische aspecten zonnestroomsystemen Een van de grootheden waar vaak aan wordt gerefereerd als het gaat om de economische aspecten van zonnepanelen, is de terugverdientijd. Dit is de duur (in jaren) die benodigd is om de investering voor het zonnesysteem volledig te laten compenseren door de verminderde kosten voor het gebruik van elektriciteit. Om dit te kunnen berekenen moet rekening worden gehouden met: De karakteristieke opbrengst gegevens van het dak in kwh/jaar/m 2, zie Figuur 1. Het verloop van de opbrengst in de tijd (door veroudering van het zonnestroomsysteem neemt de opbrengst met ca. 0,5% per jaar af). De omvang van het systeem in vermogen Wp (grotere systemen hebben lagere investeringskosten). De prijsontwikkeling van elektriciteit (ca. 4,5% stijging per jaar). Type gebruik van de opgewekte stroom: huishouden of bedrijf. Dit laatste hangt samen met de regels rondom saldering, maar ook de omvang van het eigen gebruik en de mogelijkheden rondom investeringsaftrek van bedrijven (zie ook de notities Memo Subsidieregeling Asbest eraf en Bijdrage agrarische ondernemingen aan klimaatneutraliteit in Armhoede van PIAF wonen voor de werkgroep ADEL). In onderstaande figuren is grafisch weergegeven wat de terugverdientijd is voor zonnepanelen geïnstalleerd ter compensatie van huishoudelijke energiegebruik (Figuur 2) en bedrijfsmatig energiegebruik (Figuur 3). Voor een onderbouwing van deze grafieken wordt verwezen naar bijlage 1. Figuur 2. Terugverdientijd bij saldering huishoudelijk elektriciteitsgebruik. Een blauwe kleur geeft aan dat de terugverdientijd relatief kort is, terwijl een rode kleur aangeeft dat de terugverdientijd relatief lang is. Gelet op de gemiddelde levensduur van de zonnestroomsystemen (20-25 jaar) valt uit Figuur 2 op te maken dat vanaf een karakteristieke opbrengst van 140 kwh/m 2 /jaar en een omvang van ca Wp (of groter) het systeem zichzelf al rond de helft van de technische levensduur heeft terugverdient bij inzet voor saldering van huishoudelijk elektriciteitsgebruik.

8 Figuur 3. Terugverdientijd bij saldering bedrijfsmatig elektriciteitsgebruik. Let op dat in Figuur 3 de getallen onder de horizontale as vermenigvuldigd moeten worden met (= 10 4 ) om de grootte in Wattpiek van het zonnestroom systeem te krijgen. Gelet op de gemiddelde levensduur van de zonnestroomsystemen (20-25 jaar) valt uit Figuur 3 op te maken dat bij een karakteristiek opbrengst van 140 kwh/m 2 /jaar of meer en een omvang van ca Wp of groter het systeem zichzelf ook al rond de helft van de technische levensduur heeft terugverdient bij inzet saldering van bedrijfsgerelateerd elektriciteitsgebruik. Een vergelijking van figuur 2 en 3 leert dat de aanschaf van zonnepanelen (voor eigen gebruik), in ieder geval tot een omvang van kwatt_piek, economisch gunstiger is het voor ondernemers dan voor huishoudens, in tegenstelling tot wat veel mensen denken. Hierbij is er overigens van uit gegaan dat het te salderen stroomverbruik niet boven de kwh uitgaat. De verklaring hiervoor staat tevens uitgewerkt in bijlage 1. Naast economische terugverdientijd kan ook gekeken worden naar het economisch rendement op de investering. Daarbij speelt dan naast, de bovenstaande parameters ook de geschatte levensduur en of de benodigde investering gedaan is met eigen (spaar)geld of geld waarvoor een lening (hypothecair of anderszins) moet worden afgesloten. Vanwege deze diversiteit, wordt er hier voor gekozen om slechts aan te geven dat het economisch rendement van een zonnestroom systeem met 8-10% nu al 3 keer hoger is dan het rendement wat een particulier kan krijgen op zijn spaargeld (nu 2,4 a 3%). Bij energieprijzen die sneller stijgen (verwacht 4,5% per jaar) dan de spaarrente, wordt dat verschil alleen maar groter Salderen of niet salderen In bovenstaande paragrafen is gerekend alsof het op te wekken vermogen direct wordt benut op het eigen terrein. Bij de bepaling van de bijdrage van huishoudens en agrarische ondernemingen in het gebied Armhoede aan de doelstellingen ten aanzien van reductie van klimaatemissies is echter al rekening gehouden met de optimale benutting van op eigen terrein opgesteld zonnestroomsysteem voor eigen gebruik. Daarbij is vastgesteld dat door benutting van het dakoppervlak van de woning al optimaal geprofiteerd kan worden van saldering (zie notities ADELlijke routes naar klimaatneutrale huishoudens en Bijdrage agrarische ondernemingen aan klimaatneutraliteit in Armhoede van PIAF wonen voor de

9 werkgroep ADEL). Dat veel percelen nog onbenut opwekpotentieel hebben, wil dus niet zeggen dat dit rendabel is voor de bewuste huishoudens en agrarische ondernemingen zelf. Als de bewoners/bedrijven binnen het gebied overigens niet de financiering (aantrekkelijk) kunnen regelen voor de eigen opwek, dan zijn er nog twee alternatieven denkbaar met inzet van de financieringsmogelijkheden van bedrijven/bewoners buiten het gebied. Kropje sla: particulieren financieren de zonnepanelen voor de boer, in ruil voor producten of diensten van de boerderij. Zonsparen i.p.v. banksparen: huurkoopconstructie waarbij bedrijf buiten het gebied wel geld heeft en geen dak, en de bewoners/bedrijven wel een dak hebben maar geen geld. Het bedrijf buiten het gebied investeert en de bewoners/bedrijven binnen het gebied profiteren mee (door saldering). Het bedrijf buiten het gebied heeft fiscale aftrekmogelijkheden en de bewoners/bedrijven binnen het gebied betalen de eerste jaren voor de opgewekte stroom aan het bedrijf buiten het gebied. Na b.v. 6 jaar kunnen tegen een restwaarde de panelen overgaan van het bedrijf buiten het gebied naar de bewoners/bedrijven binnen het gebied. Hiermee vervalt dus de businesscase voor het direct zelf salderen. Sterker nog, er is als randvoorwaarde voor deze opdracht meegegeven dat gekeken zou worden naar het optimaal haalbare opwekpotentieel gegeven dat de huishoudens en ondernemingen zelf al optimaal gebruik hebben gemaakt van het opwekpotentieel voor eigen gebruik. Figuren 2 en 3 en de bijbehorende gegevens zijn dus alleen toepasbaar wanneer de gebruikers van de overcapaciteit in Armhoede wordt benut via saldering door bewoners buiten het gebied Armhoede Additioneel duurzaam opwekpotentieel Gelet op de uitkomsten van 3.2 en de overwegingen uiteengezet in 3.3, is voor deze notitie alleen gekeken naar het additioneel opwekpotentieel van (bij)gebouwen in het gebied van Armhoede, die: Gunstig georiënteerd zijn. Niet reeds benodigd zijn voor opwekking van duurzame energie voor eigen gebruik In onderstaande tabel is een overzicht van de adressen met daarbij de opwekpotentieel van de daarop aanwezige geschikte (bij)gebouwen: Tabel 1: Overzicht duurzaam opwekpotentieel met behulp van zonnestroomsytemen op (bij)gebouwen Karakteristieke opbrengst [kwh/m2/jaar] Effectieve opbrengst [kwh/jaar] Adres Oppervlak [m2] Orientatie [ ] Inclinatie [ ] Ampsenseweg Ampsenseweg Ampsenseweg ,5 Ampsenseweg ,5 Ampsenseweg ,5 Ampsenseweg ,75 Laan Ampsen ,5 Laan Ampsen ,25 Laan Ampsen ,5 Bouwdijk ,75 Bouwdijk ,5 Bouwdijk ,25 Bouwdijk Bouwdijk ,5 Bouwdijk Grote Drijfweg

10 Grote Drijfweg Grote Drijfweg Grote Drijfweg Grote Drijfweg Grote Drijfweg Grote Drijfweg Mogezompseweg 2A Grote Drijfweg Paperslagweg Hooislagen ,5 Hooislagen ,75 Hooislagen Exelseweg ,75 Grote Drijfweg Totaal Bij de bepaling van het effectieve jaaropbrengst is rekening gehouden met de additionele ruimte die benodigd is bij de plaatsing van een zonnestroomsystemen (naast de ruimte van de panelen zelf) en het feit dat sommige dakdelen onbenut blijven vanwege beschaduwing. De totale opwekcapaciteit, weergegeven in Tabel 1 bedraagt grofweg 1 miljoen kwh per jaar. Dat komt overeen met ca. 600 ton vermeden CO 2 emissies, toe te schrijven aan het gebied.

11 4. Conclusies en impact op klimaatemissies gebied In Hoofdstuk 3 is aangetoond dat het additioneel duurzaam opwekpotentieel dat aangeboord kan worden binnen Armhoede door benutting van alle gunstig georiënteerde dakvlakken, waarvan de opgewekte energie wordt benut buiten het gebied ca. 1 miljoen kwh op jaarbasis bedraagt. Dat komt overeen met ca. 600 ton vermeden CO 2 emissies, toe te schrijven aan het gebied. Om dit te verwezenlijken moet echter nog wel de saldering met bewoners buiten het gebied mogelijk gemaakt worden. Hiervoor bestaan grofweg drie routes: De Directe Lijn, de verlengsnoermethode : een gezamenlijke energietuin geplaatst binnen Armhoede, waar via een kabel onder de grond of bovenlangs de stroom wordt geleid en verdeeld over gebouwen buiten het gebied, welke bijvoorbeeld geen geschikt gericht dakoppervlak hebben. Een Europese richtlijn staat dit toe, Nederland is op de vingers getikt omdat die deze richtlijn niet implementeert. Hier zitten wel twee nadelen aan: Opstalrecht: Als het jouw panelen zijn die liggen op het dak van een ander, moet je het opstalrecht ook vastleggen, zodat een volgende bewoner die panelen er niet meteen weer afhaalt, c.q. vervangt voor eigen panelen. De afstand tussen de energietuin en de afnemende gebouwen moet relatief kort zijn om onnodig hoge kosten door de aanleg van elektriciteitskabels te vermijden. De virtuele lijn, bewoners/bedrijven buiten het gebied (al dan niet in combinatie met bewoners/boeren binnen het gebied) investeren samen in een zonne-installatie op het dak van de boerderij en een energieleverancier (bv Greenchoice) treedt op als administrateur. De oogst wordt naar rato verdeeld en afgetrokken van de thuis benodigde stroom (salderen), van de woningen/bedrijven buiten het gebied. Dit verrekeningssysteem heet virtueel salderen. Het gaat immers gewoon om gezamenlijke opwekking van energie voor eigen gebruik, alleen niet op eigen dak. Ook al is de regelgeving hiervoor nog niet geschikt, het wordt door de vereninging wij krijgen kippen al wel toegepast in Beneden-Leeuwen sinds sept In plaats van een energieleverancier, kan de administratie ook voor rekening genomen door een netwerkbeheerder, bv. Alliander. Dit doet Stichting Zonnepark Nijmegen als proef i.s.m. gemeente Nijmegen en Alliander. Collectieve Zelfvoorziening: rechtstreeks lid worden van een coöperatie van bewoners en/of bedrijven die samen energie opwekken voor eigen gebruik. De coöperatie investeert namens de leden in grote installaties zonnepanelen. Deze stroom is van en voor de leden. Coöperaties die zo werken: de Windvogel (zij hebben overigens een windmolen, De Amstelvogel, bij Ouderkerk), Texel Energie, het Olympisch Energie bedrijf Amsterdam in oprichting. Voor de laatste twee routes is de huidige regelgeving nog niet geschikt, maar de voorbeelden laten zien, dat hier wel concrete mogelijkheden liggen.

12 In het regeerakkoord staat met betrekking tot virtueel salderen het volgende: Het kleinschalig, duurzaam opwekken van (zonne-)energie waarvoor geen rijkssubsidie wordt ontvangen, wordt fiscaal gestimuleerd door invoering van een verlaagd tarief in de eerste schijf van de energiebelasting op elektriciteit die afkomstig is van coöperaties van particuliere kleinverbruikers, aan deze verbruikers geleverd wordt en in hun nabijheid is opgewekt. Deze wordt lastenneutraal gefinancierd door een generieke verhoging van het reguliere tarief in de eerste schijf van de energiebelasting. De precieze uitwerking hiervan ontbreekt nog, maar de zinsnede maakt wel de twee laatst genoemde opties van virtueel salderen aantrekkelijker.

13 Bijlage 1: Onderbouwing berekening terugverdientijd In deze bijlage wordt kort uitgeweid op welke wijze de terugverdientijd van zonnepanelen voor zowel particulieren als bedrijven is berekend. In de rekenvoorbeelden wordt altijd uitgegaan van optimaal georiënteerde zonnepanelen, zodat de maximale opbrengst van 160 kwh/jaar/m 2 wordt behaald. Investeringen De prijs voor een PV-systeem is onderverdeeld in de volgende componenten: De zonnepanelen zelf De omvormer, die de gelijkspanning van de zonnepanelen omzet in wisselspanning Bevestigingsmateriaal Installatiekosten De prijzen voor de zonnepanelen en bevestigingsmateriaal schalen mee met de grootte van het systeem. Als het aantal zonnepanelen verdubbelt, verdubbelt ook de prijs ervoor (los van eventuele grootinkoop-kortingen). Omvormers daarentegen nemen relatief in prijs af naarmate zij groter worden. Een omvormer van 600 watt kost ongeveer 330 euro, oftewel 0,55 euro/watt. Een omvormer van 3200 watt daarentegen kost 1140 euro, oftewel 0,35 watt/euro. Een zelfde soort analogie geldt ook voor de installatiekosten. Een installatiebedrijf maakt basiskosten (aquisitie, voorrijkosten, advies, planning, administratie, facturatie), naast de tijd om de zonnepanelen zelf te installeren. Naarmate het systeem groter is, zijn de basiskosten relatief laag. Zonnesysteempakketten worden dus relatief goedkoper naarmate zij groter zijn. Ter illustratie, een 1000 Wp systeem kost 1 (incl. installatie en BTW) 2470 euro, terwijl een systeem van 7000 Wp (bij dezelfde leverancier, dezelfde merk panelen en omvormer) euro kost. Omgerekend is dit 2,47 euro/wp, respectievelijk 1,90 euro/wp. Bedrijven hebben daarnaast nog een aantal economische voordelen: Bedrijven kunnen de 21% BTW terugvragen Bedrijven kunnen de investering over minimaal 5 jaar afschrijven. De afschrijvingen drukken jaarlijks het bedrijfsresultaat, waardoor er minder winstbelasting betaald hoeft te worden. Met de VAMIL regeling is het tevens mogelijk om willekeurig af te schrijven, waardoor de installatie versneld kan worden afgeschreven. Bedrijven komen in aanmerking voor de EnergieInvesteringsAftrek (EIA). Dit betekent dat in het jaar van investering (bovenop de "gewone" afschrijving) 41,5% van de investering van het bedrijfsresultaat afgetrokken mag worden. Bedrijven komen in aanmerking voor de Kleininvesteringsaftrek (KIA). Dit betekent dat in het jaar van de investering tot maximaal 28% van de investering van het bedrijfsresultaat afgetrokken mag worden, bovenop de EIA en gewone afschrijvingen. Stel, een zonnepaneelsysteem kost voor een particulier euro (incl BTW). Uitgaande van een venootschapsbelasting van 20% komt de werkelijke aanschafprijs uit op: Aanschaf (incl BTW) Teruggave BTW EIA (41.5% x 20%) -830 KIA (28% x 20%) -260 Afschrijven (VAMIL) Netto investering: De netto investering voor een bedrijf is 57% van de investering die een particulier zou moeten doen. Daar komt nog bij dat bedrijven in grotere systemen (kunnen) investeren, welke relatief goedkoper zijn. Een particulier zal eerder een systeem van 1,000 Wp kopen 1 De prijzen komen van MetDeZon.nl. Dit is niet per se de goedkoopste leverancier. In hoofdstuk 3 zijn prijzen van de goedkoopste leverancier op de markt gehanteerd. 2 In dit rekenvoorbeeld wordt uitgegaan van het afschrijven in het eerste jaar. De terugverdientijden in hoofdstuk 3 gaan echter uit van een vijfjarige afschrijving. Deze laatste methode is iets minder gunstig voor de terugverdientijd.

14 (prijs 2,47 euro/wp). Een bedrijf zal eerder voor een 7,000 Wp kiezen. De netto investering hiervan is (57% x 1,90) 1,08 euro/wp. Dit scheelt meer dan een factor 2! Opbrengst De prijs voor elektriciteit is als volgt opgebouwd voor particulieren en bedrijven. Bij bedrijven wordt uitgegaan van een jaarlijks gebruik tussen de 10,000 en 50,000 kwh. Bij een hoger gebruik zal de energiebelasting lager zijn (ongustig voor terugverdientijd), bij een lager gebruik zal de energiebelasting hoger zijn (gunstig voor terugverdientijd). Elektriciteitsprijs 0,0750 0,0750 Energiebelasting 0,1170 0,0424 Groentoeslag 0,0013 0,0017 BTW 0,0405 Totaal 0,2339 0,1191 Bedrijven betalen dus per kwh ongeveer de helft van wat een particulier huishouden betaald. Conclusie Voor bedrijven geld dat de opbrengst per kwh aan zonne-energie ongeveer de helft is van wat een particulier er voor krijgt (12 eurocent tegenover 24 eurocent). Echter, de netto investering die een bedrijf moet doen, is meer dan een factor twee lager (in bovenstaande voorbeeld 1,08 euro/wp tegenover 2,47 euro/wp). Hierdoor is het voor bedrijven zeer gunstig om in zonnepaneelsystemen te investeren.

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt (Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt Amersfoort, 15 november 2012 BRAAF Direct verbruik De waarde van

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Dan op een ander dak!

Dan op een ander dak! Geen zonnepanelen op eigen dak? Dan op een ander dak! Een initiatief van Zon op Nederland Wat is Zon op Nederland In het kort: Zon op is burgerinitiatief Buurtbewoners kopen gezamenlijk zonnepanelen Op

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

ing. Jolanda Tetteroo 16 april 2012

ing. Jolanda Tetteroo 16 april 2012 Zonnige kansen voor ondernemers in Rheden ing. Jolanda Tetteroo 16 april 2012 Hoe werkt een zonnepaneel? 2 Wat gebeurt er met opgewekte stroom? Deel van de opgewekte stroom wordt direct verbruikt (zelflevering).

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Advies op Maat Johannes Zijlstra 09-12-2013 LTO Noord Advies Onderwerpen Rendement zonnepanelen Wat bepaalt de terugverdientijd Rendementsberekening Voor wie is

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

De zon als energiebron

De zon als energiebron De zon als energiebron Voor bedrijven nog aantrekkelijker! Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (in Engels photo voltaic) panelen genoemd. De panelen worden aangesloten op één

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Zonne-energie in de landbouw

Zonne-energie in de landbouw Zonne-energie in de landbouw Programma 20.00 uur 20.10 uur 21.10 uur 21.25 uur 21:50 uur 22.15 uur Opening bijeenkomst Mogelijkheden van zonnestroom (Wouter Veefkind) PAUZE Rekenen aan rendement (Monique

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst?

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst? Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Sjoerd Bootsma LTO Noord Advies Zonne-energie Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling elektriciteitsprijs Aandeel groene stroom

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn (r.franken@atrive.nl / m.corpeleijn@atrive.nl) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk 20 Juni 2013 That's one small step for a man, one giant leap for mankind." Inhoud 1. Intro 2. Uw stroomprijs 3. Kabinetsbeleid & effect 4. Het project 5. De organisatie

Nadere informatie

Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst

Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst Noord Friesland, een zonnige en zuinige toekomst 25 maart Sint Annaparochie Programma 20.00 uur Opening bijeenkomst en toelichting op het Programma 20.10 uur Energiebesparing (Greet Ruitenberg) 20.45 uur

Nadere informatie

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat Australiëlaan 5 3526 AB Utrecht T: 030 693 60 00 KvK nr. 31042832 E: info@atrive.nl I: www.atrive.nl Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat dr. Ronald Franken maart 2015 B l a d 1 Inhoudsopgave 1

Nadere informatie

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1 Waarom zonnestroom? De zon is ruim voorradig. Je eigen stroom duurzaam zelf opwekken. Verwachte levensduur panelen ca. 30 jaar. Minder afhankelijk van de grote maatschappijen Minder invloed van wat ver

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (Engels: Photo Voltaic) genoemd. De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Programma 20.00 uur Opening bijeenkomst 20.05 uur Toelichting op het Programma (Gerard van Drooge) 20.10 uur Energiebesparing (Johannes Zijlstra)

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

Energiegroep COOL Zonnepanelen mei 2014

Energiegroep COOL Zonnepanelen mei 2014 Energiegroep COOL Zonnepanelen mei 2014 www. cool-leusden.nl twitter: http://twitter.com/coolleusden PROGRAMMA Welkom - door Ago Salverda (voorzitter CML Leusden) Informatie Zonnepanelen - door Marian

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente Overbetuwe

19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente Overbetuwe Programma 19.45 uur Welkom, dhr. F. Witjes, wethouder Milieuzorg gemeente 20.00 uur Plan voor collectieve aanschaf, dhr. H. Bruggeman, Zonnecollectief 20.30 uur Techniek en randvoorwaarden voor plaatsing

Nadere informatie

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken Wido van Heemstra Adviseur Agentschap NL Saldering, de stand van zaken Saldering: de stand van zaken Wido van Heemstra Agentschap NL Nationaal Zonne-energiedebat Universiteit Utrecht 13 mei 2013 Overzicht

Nadere informatie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie Flexibele & Rendabele Zonne-energie Voor Verenigingen van Eigenaren Herman is een product van LENS Inleiding Zonne-energie is duurzaam én winstgevend. Wij geloven in een wereld waar mensen hier samen de

Nadere informatie

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Zonnepanelen Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Agenda Waarom? Werking Wat heb je nodig? Wat kost energie? Wat levert het

Nadere informatie

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA ZONNE ENERGIE Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA Onderwerpen introductie zonne energie in Nederland uitleg werking zonnestroom installaties plaatsing op verschillende daken financiële aspecten

Nadere informatie

Financieren zonder banken

Financieren zonder banken Financieren zonder banken Jan Willem Zwang 15 november 2012 Stichting Green Crowd Utrechtseweg 310 Gebouw H02 6812 AR Arnhem 026 352 75 72 www.greencrowd.nl Wat is crowdfunding? 1 idee, veel financiers,

Nadere informatie

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Haalbaarheid van Zon-PV 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Agenda Zon-PV Algemeen Business case Giesbers Business case Flynth Investeren door Green Spread Over Green Spread Zonnepanelen

Nadere informatie

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom Achter de Hoven 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom systeem: Zonnepanelen Draagconstructie Omvormer Kabels en leidingen Beveiliging Meting J. Cace, 26

Nadere informatie

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Wie zijn werkgroep dak Christina Rozendaal Bert Bakker Ruud Verschoof Alex van den Boogaard Informatieavond 'Zon op ons dak' versie 5 2 Agenda

Nadere informatie

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Regeling In tien provincies is vanaf 1 juli 2013 de stimuleringsregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop opengesteld en kunnen agrarische ondernemers een

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Zon op VVE Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Waarom doen we dit? Wereldwijde klimaatcrisis Klimaat top Parijs Energie Akkoord Nederland Klimaatzaak Urgenda Maar er gebeurt nog steeds te weinig en te

Nadere informatie

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl LTO inzet duurzame energie 1. Verbetering inkomenspositie door (decentrale)energieproductie

Nadere informatie

MEI Westerkwartier 4 april 2011

MEI Westerkwartier 4 april 2011 Duurzame Energie veranderingen in de markt van Photo Voltaische systemen (PV) MEI Westerkwartier 4 april 2011 Frans Debets Duurzame energie 4 redenen om het te ontwikkelen 1. Klimaatbeleid, CO2 reductie

Nadere informatie

Zonnepanelen, wat U moet weten

Zonnepanelen, wat U moet weten 8-3-2014 GPI Elektrotechniek Zonnepanelen, wat U moet weten Fiscale voordelen GPI Elektrotechniek Fresialaan 5 6851 TH Huissen 026-4423257 Voordelen Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt steeds

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar)

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) Informatieavond Zonnepanelen Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 Agenda Informatieavond 19:30 Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem.

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

Fiscale en financiële aspecten. 11 september 2013 asbest eraf zonnepanelen erop Bram Faber

Fiscale en financiële aspecten. 11 september 2013 asbest eraf zonnepanelen erop Bram Faber Fiscale en financiële aspecten 11 september 2013 asbest eraf zonnepanelen erop Bram Faber Fiscale en financiële aspecten Inhoud 1. Fiscale investeringsregelingen 2. Fiscale gevolgen stimuleringsmaatregel

Nadere informatie

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen ZONNEPANELEN PROJECT RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen Waarom dit project? De ambitie van de gemeente Groningen is om in 2035 energieneutraal te zijn. De Gemeente Groningen ondersteund dit project met

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Zelf zonne-energie opwekken?

Zelf zonne-energie opwekken? Zelf zonne-energie opwekken? Programma Consumentenbond kiest voor zonne-energie Samen sterk met Vereniging Eigen Huis (VEH) Hoe werken zonnepanelen? Het aanbod en de zekerheid van het Zonnecollectief Rekenvoorbeeld

Nadere informatie

Voorbeeldberekening EIA 2016 'Alleen het beste is goed genoeg'

Voorbeeldberekening EIA 2016 'Alleen het beste is goed genoeg' Zonne-energie installatie Voorbeeldberekening EIA 2016 'Alleen het beste is goed genoeg' Basisgegevens Voorbeeldberekening EIA 2016 Rechtsvorm K.I.A. aftrek Aantal vrije m2 beschikbaar punt dak Aantal

Nadere informatie

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten.

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten. Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 25 oktober 2011 Registratienummer: 2011/66 Agendapunt nummer: 7 Onderwerp Besparing met zonne-energie Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

Decentrale duurzame energie opwekking

Decentrale duurzame energie opwekking Decentrale duurzame energie opwekking Fiscaliteit in vogelvlucht Seminar Hier Opgewekt, 14 november 2012 2 1 Inhoud Selectie recente fiscale ontwikkelingen Fiscale stimuleringsmaatregelen Energiebelasting

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Herman de Zonnestroomverdeler

Herman de Zonnestroomverdeler Herman de Zonnestroomverdeler is een product van LENS BV Rendabele & flexibele zonnestroom voor VvE s met Herman de Zonnestroomverdeler Een eigen zonnesysteem is duurzaam én winstgevend. Wij zijn dan ook

Nadere informatie

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning es Het plaatsen van zonnepanelen op een woning Zijn alle woningen geschikt voor zonnepanelen? Bijna alle woningen zijn geschikt, er is slechts een klein aantal voorwaarden. Er moet voldoende stevig en

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Agenda Informatieavond Zonnepanelen

Agenda Informatieavond Zonnepanelen Informatieavond Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 19:30 21:45 Agenda Informatieavond Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem. Utrecht)

Nadere informatie

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE)

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Peter Nuijten Mob: 06-22811585 E-mail: peter.nuijten@hotmail.nl 1 Concept Energie coöperatie

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

Harderwijk in de zon

Harderwijk in de zon Harderwijk in de zon Informatieavond zonne-energie Veluwe Duurzaam samen met Gemeente Harderwijk 17 juni 2014 ir. A.D. Hekstra Handicom Solar solar@handicom.nl 0341-412629 Vanavond Zonnestraling -> warmte

Nadere informatie

Vergelijking Zonatlas Zonnekaart 10 oktober 2013

Vergelijking Zonatlas Zonnekaart 10 oktober 2013 Vergelijking Zonatlas Zonnekaart 10 oktober 2013 In veel gemeenten kunnen eigenaar/bewoners de Zonnekaart gebruiken om te bekijken of hun dak geschikt is het plaatsen van zonnepanelen of een zonneboiler.

Nadere informatie

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Investeren in zonne-energie is voor veel ondernemers een slimme keuze. U bespaart niet alleen jaarlijks op uw energiekosten, u profiteert als ondernemer

Nadere informatie

Zon op Heerjansdam daar krijgen we energie van! Samenwerkingsverband Wat/Wie Buurtbewoners is kopen van omwonende burgers/ondernemers Zon samen op in een Heerjansdam Op Dit is het het dak tweede van een

Nadere informatie

Koen Nieuwenhuis. Advies-specialist voor het Buitengebied

Koen Nieuwenhuis. Advies-specialist voor het Buitengebied Koen Nieuwenhuis Advies-specialist voor het Buitengebied Kort voorstellen Problematiek asbestdaken Wetgeving Tijdig voorsorteren 2024 Subsidiemogelijkheden Zonnepanelen ja of nee? De Asbesttrein 1-1-2016

Nadere informatie

Van asbestsanering tot zonnedak: een totaaloplossing zonder poespas

Van asbestsanering tot zonnedak: een totaaloplossing zonder poespas Van asbestsanering tot zonnedak: een totaaloplossing zonder poespas Haal rendement uit uw nieuwe dakbedekking: kies voor de zon! Duurzaam ondernemen is van deze tijd. Groene energie is van deze tijd. Asbest

Nadere informatie

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop Zon in de Kop Wees slim en investeer in zonnepanelen Zon in de Kop! Zon in de Kop is een samenwerkingsverband van de gemeenten met HVC, Ontwikkelingsbedrijf NHN, Millennium Comité Schagen en de Noordhollandse

Nadere informatie

SUBSIDIEREGELING ASBEST ERAF, ZONNEPANELEN EROP

SUBSIDIEREGELING ASBEST ERAF, ZONNEPANELEN EROP SUBSIDIEREGELING ASBEST ERAF, ZONNEPANELEN EROP 3 juli 2013 Johan Martens - architect 06-20993941 - jmartens@arvalis.nl Maurice Wolters - bedrijfsadviseur energie en tuinbouw 06-14669886 - mwolters@arvalis.nl

Nadere informatie

Welkom. Accenture, 13 oktober 2011

Welkom. Accenture, 13 oktober 2011 Welkom Zuidas Energie Accenture, 13 oktober 2011 Vandaag Introductie Constructies Zuidas Energie Vraag Zuidas 1.000.000 m2 kantoren 100.000 vervoersmiddelen 10.000 woningen Vraag Zuidas Elektriciteit Warmte

Nadere informatie

Alles over salderen en subsidies

Alles over salderen en subsidies Alles over salderen en subsidies Wido van Heemstra Agentschap NL Congres Solar Solutions Expo Haarlemmermeer 17 april 2013 Overzicht te behandelen onderwerpen 1. Salderen: -wat houdt het in, welke tariefcomponenten

Nadere informatie

Geen zonnepanelen op je eigen dak? Dan op een ander dak! Het kan met Zon op Nederland

Geen zonnepanelen op je eigen dak? Dan op een ander dak! Het kan met Zon op Nederland Geen zonnepanelen op je eigen dak? Dan op een ander dak! Het kan met Zon op Nederland Wat is Zon op Nederland In het kort: Zon op is een burgerinitiatief gestart door Eric de Lange en Geert Jan Stolk uit

Nadere informatie

Belastingvoordeel voor groene ondernemers op zonne-energie

Belastingvoordeel voor groene ondernemers op zonne-energie Belastingvoordeel voor groene ondernemers op zonne-energie Market Pro is de officiële dealer van Nord Solar panelen in de Benelux Wie zijn wij? Market Pro BV is de officiële dealer van Nord Solar GmbH

Nadere informatie

Loyens en Loeff seminar

Loyens en Loeff seminar Loyens en Loeff seminar Stientje van Veldhoven D66 woordvoerder energie en klimaat De politiek van salderen Een sterk merk? Bekijk decentrale opwekking / salderen vanuit een politieke bril: Decentraal

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens Zon en salderen De regels en de kansen. Job Swens Inhoud Kosten van elektriciteit Wetgeving Hoe werkt Salderen Keuzes Zonnestroom voor sportparken Limeira, 2012-08-03 Kosten van net-stroom prijscomponent

Nadere informatie

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN Ing. Robert Hemmen MBA, directeur De Groene Reus Coöperatie u.a. De Groene Reus Projecten b.v. 1 Wat streven wij na? Missie Wij streven

Nadere informatie

Waar gaat het over? Léon Bruinen

Waar gaat het over? Léon Bruinen H i e r o o k e e n p r o j e c t v a n : M A A K T Z O N N E - E N E R G I E R E N D A B E L E m m a s t r a a t 1 1 5-2 6 4 1 E D - P ijn a c k e r - T. + 3 1 ( 0 ) 8 5-8 7 8 0 6 8 4 w w w. s o ls o

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 TECHNIEK Wat is een zonnepaneel? Een zonnepaneel zet daglicht om in elektriciteit. De opbrengst hiervan is het hoogst op zonnige dagen, maar ook op

Nadere informatie

ZONNEPANELEN? INTRO COLLECTIEF OF INDIVIDUEEL? 19-5-2014 PROGRAMMA

ZONNEPANELEN? INTRO COLLECTIEF OF INDIVIDUEEL? 19-5-2014 PROGRAMMA INTRO PROGRAMMA 19:15 u Inloop 19:30 u Zonnepanelen Collectief of individueel? Techniek, financiën en organisatie 20:30 u Pauze 20:45 u Maak een plan voor uw eigen VvE-complex 21:15 u Napraten en tijd

Nadere informatie

WELKOM. Woensdag 10 december 2014. Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen

WELKOM. Woensdag 10 december 2014. Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen WELKOM Woensdag 10 december 2014 Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen 1 Pebble Green Systems 2 KLNE Europe 3 Thuisvester 4 Oomen 5 Van Poppel 6 Agenda Wie

Nadere informatie

Zonnepanelen interessant voor huurders

Zonnepanelen interessant voor huurders Regelingen en voorzieningen CODE 4.1.6.95 Zonnepanelen interessant voor huurders Bronnen Woonbond.nl, Zonnepanelen interessant voor huurders, d.d. 1.2.2016 Woonbond.nl, Brochure zonnepanelen voor huurders,

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

Zonnepanelen: vergeet CO 2, het gaat om koopkracht!

Zonnepanelen: vergeet CO 2, het gaat om koopkracht! Zonnepanelen: vergeet CO 2, het gaat om koopkracht! ir. drs. Mark Workum Presentatie VNO-NCW 28-8-2012 Deze presentatie bevat drie onderwerpen Zonnepanelen zijn een goede investering (zeker voor particulieren)

Nadere informatie

Persoonlijke offerte voor Dhr. S. Sent

Persoonlijke offerte voor Dhr. S. Sent Persoonlijke offerte voor Dhr. S. Sent Zonlaan 265 1234 AB Zelfstad 1 augustus 2014, s-hertogenbosch Geachte heer Sent, Hartelijk dank dat we u een aanbod op maat mogen doen voor Zelfstroom Alles-in-1

Nadere informatie

De paardenhouderij zegt ja tegen zonnepanelen

De paardenhouderij zegt ja tegen zonnepanelen De paardenhouderij zegt ja tegen zonnepanelen Praktische gids voor ondernemers. Auteur: Dana ten Bokkel Huinink In opdracht van: LTO Noord vakgroep paardenhouderij Onder leiding van: Annet Schrijver &

Nadere informatie

Informatie Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest en Pieter Biewenga, NewSolar

Informatie Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest en Pieter Biewenga, NewSolar Informatie Zonnepanelen Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest en Pieter Biewenga, NewSolar 10 februari 2014 Informatie Zonnepanelen en -boilers Aanleiding Groen Zonnig Houten Zonnepanelen:

Nadere informatie

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering!

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad Woningen stoten veel broeikasgassen uit. Nieuwbouw moet vanaf 2020 energieneutraal zijn. Maar hoe maken we bestaande

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepaneleninstallatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Informatieavond Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar

Informatieavond Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar Informatieavond Zonne energie Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar 28 januari 2015 Informatie Zonne energie Aanleiding Groen Zonnig Wijk bij Duurstede Zonnepanelen:

Nadere informatie

Vermindert structureel uw water- en energieverbruik! Brochure zonnepanelen

Vermindert structureel uw water- en energieverbruik! Brochure zonnepanelen Brochure zonnepanelen Hoe werkt een solar-systeem De basis van een solar systeem is een zonnecel bouwsteen die onder invloed van licht direct elektriciteit levert. Polykristallijne silicium Bij het stolproces

Nadere informatie

Zonnepanelen in opmars bij agrariërs?

Zonnepanelen in opmars bij agrariërs? Zonnepanelen in opmars bij agrariërs? Prijzen voor zonnepanelen zijn de afgelopen jaren flink gedaald. Het laatste jaar met wel 40%. Dat maakt ze een stuk interessanter. Daarnaast kunnen fiscale voordelen

Nadere informatie

1. Mobiele telefoons uit 2. Over Arcus Zonnepanelen Advies Begeleiding 3. Waarom Zonnepanelen in Meerhoven 4. Vragen 5. Wat kunt u verwachten en wat

1. Mobiele telefoons uit 2. Over Arcus Zonnepanelen Advies Begeleiding 3. Waarom Zonnepanelen in Meerhoven 4. Vragen 5. Wat kunt u verwachten en wat 1. Mobiele telefoons uit 2. Over Arcus Zonnepanelen Advies Begeleiding 3. Waarom Zonnepanelen in Meerhoven 4. Vragen 5. Wat kunt u verwachten en wat niet Missie, visie en kernwaarden Droom Benadering Waarom

Nadere informatie

OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd. Programma. Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk

OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd. Programma. Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk OOK ZIN IN ZON??? Woensdag 17 april 2013, dorpshuis Raerd Programma Welkom! Wat is zonnestroom? Voorbeelden uit de praktijk Thom uit Goënga Dirk uit Gauw De Griene Geaën Zonnepanelen actie pauze Hoe kan

Nadere informatie

Informatie Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar

Informatie Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar Informatie Zonne energie Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar 18 mei 2015 Informatie Zonnepanelen en -boilers Aanleiding Groen Zonnig Houten Zonnepanelen:

Nadere informatie

Energie-investeringsaftrek: Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016

Energie-investeringsaftrek: Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Investeren in zonne-energie is voor veel ondernemers een slimme keuze. U bespaart niet alleen jaarlijks op uw energiekosten, u profiteert als ondernemer

Nadere informatie

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 ZONNE - PANELEN INFORMATIE Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 www.bruggink-bv.nl Oktober 2012 ZONNE - PANELEN 1. Algemene informatie Inhoud 2. Landelijke subsidieregeling, afkomstig

Nadere informatie

www.ikwordgroen.nl 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1

www.ikwordgroen.nl 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1 Energie opwekken met kwalitatief hoogwaardige zonnepanelen voor een duurzamere toekomst Inhoudsopgave Wie zijn wij? 3

Nadere informatie

Bijdrage agrarische ondernemingen aan klimaatneutraliteit in Armhoede

Bijdrage agrarische ondernemingen aan klimaatneutraliteit in Armhoede Bijdrage agrarische ondernemingen aan klimaatneutraliteit in Armhoede Inhoudsopgave Leeswijzer...4 1. Inleiding...5 2. Methode en aanpak...5 2.1. Gebruikte gegevens...5 2.2. Analyse van de gebruikte gegevens...5

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker, Peter de Vries, Luc de Vries in samenwerking met: Jacob Smit en Koos Verbart.

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker, Peter de Vries, Luc de Vries in samenwerking met: Jacob Smit en Koos Verbart. Informatieavond Zonnepanelen Wilko Kistemaker, Peter de Vries, Luc de Vries in samenwerking met: Jacob Smit en Koos Verbart 3 oktober 2013 Welkom & aanleiding 19:30 Groen Zonnig Hoorn Zonnepanelen: wat

Nadere informatie