Handreiking onderzoek schade betonconstructies met VZA vóór 1985 VROM-Inspectie. Nieuwe Uitleg 1 Postbus BD Den Haag VI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handreiking onderzoek schade betonconstructies met VZA vóór 1985 VROM-Inspectie. Nieuwe Uitleg 1 Postbus 16191 2500 BD Den Haag VI-2011-73"

Transcriptie

1

2 Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Bouwen aan kwaliteit Nieuwe Uitleg 1 Postbus BD Den Haag Publicatienummer: Datum: VI September 2011 Deze publicatie is te downloaden via Deze handreiking is opgesteld door Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V. in opdracht van en in samenspraak met VROM-Inspectie en in samenspraak met de Rijksgebouwendienst. De handreiking is bedoeld voor: - toezichthouders van het bevoegd gezag; - eigenaren van gebouwen, woningen en beheerders hiervan. Pagina 2 van 24

3 Inhoud Inleiding VZA, constructies en schade VZA in vloerconstructies VZA-schade Het VZA-onderzoek Aanpak van het onderzoek Beoordeling resultaten en herstel Wanneer VZA-constructies onderzoeken Aanbevelingen voor eigenaren/beheerders Aanbevelingen voor inspecteurs Aanpak van de inspectie Dossieronderzoek Globale inspectie Inspectiemethoden Keuze van onderzoeklocatie en steekproefgrootte Beoordeling Reparatietechnieken Tot besluit Literatuurverwijzingen Bijlage Pagina 3 van 24

4 Inleiding Als betonconstructies worden voorgespannen dan kan dat op een manier waarbij de voorspankabels direct in het beton of een grout liggen. Er is dan sprake van aanhechting en daarom wordt gesproken over VMA: Voorspanning Met Aanhechting. Er is ook een methode waarbij een met vet omgeven voorspankabel zich in een kunststofomhulling bevindt. In dat geval is er geen sprake van aanhechting en wordt gesproken van Voorspanning Zonder Aanhechting, bekend als VZA. Bij VMA zorgt een alkalisch milieu van het beton, c.q. de grout, voor de bescherming van de voorspankabels tegen corrosie. Omdat bij VZA een dergelijke bescherming ontbreekt, dient voorkomen te worden dat vocht bij de voorspankabels kan komen. Bij de kabels en verankeringen van de VZA-systemen die nu worden toegepast, is de bescherming kwalitatief zo goed dat de duurzaamheid voldoende is gegarandeerd. Echter, in de beginjaren van de VZA-techniek was - vooral tijdens de bouw - de bescherming tegen vochtindringing onvoldoende. Daardoor kan bij VZAbetonconstructies uit die tijd corrosie en breuk van VZA-kabels zijn opgetreden. Omdat het binnen in de betonconstructie plaatsvindt, is een dergelijke aantasting van de VZA-kabels vrijwel nooit voor het oog zichtbaar. Met name in Noord-Amerika is bij diverse VZA-constructies uit de beginjaren (tot het begin van de tachtiger jaren) ernstige schade opgetreden [1]. In Nederland zijn weinig gevallen van VZA-schade bekend (O.a. [2]). Toen bij een uitgebrande woning in Heerhugowaard in 2008 bleek dat enkele VZA-kabels spanningsloos waren, is nader onderzoek uitgevoerd, waarbij uiteindelijk alle woningen van de betreffende wijk zijn beoordeeld [3,4,5,6]. Dat was voor de VROM-Inspectie (VI) aanleiding om in november 2008 het inspectiesignaal Betonvloeren met VZA-wapening uit te brengen [7]. Op verzoek van de VI heeft prof. Hordijk, medeopsteller van deze handreiking, over de problematiek advies uitgebracht [8], dat ook via is te downloaden. Zowel in het signaal als het advies wordt aanbevolen om in bepaalde situaties de toestand van de VZA-kabels te inspecteren. Deze publicatie geeft handvatten voor een dergelijke inspectie, richtlijnen voor de beoordeling van de constructie in geval van VZA-corrosieschade en mogelijkheden voor het herstel daarvan. Uitvoering van een inspectie langs deze lijn levert informatie over de staat van de VZAvoorspanning in de constructie, maar niet over de staat van de constructie als geheel. Deze handreiking is bedoeld voor eigenaren en beheerders van woningen en gebouwen en voor (Wabo 1 -) toezichthouders van het bevoegd gezag 2. Alvorens in te gaan op wanneer een onderzoek op zijn plaats is en hoe dat kan geschieden, worden eerst de achtergronden van de problematiek geschetst. 1 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht 2 Gemeente, provincie of het rijk. Pagina 4 van 24

5 1 VZA, constructies en schade 1.1 VZA in vloerconstructies Onderzoek naar het gedrag van en de berekening van betonconstructies met VZA is uitgevoerd in de zeventiger jaren van de vorige eeuw [9]. VZA is het meest toegepast in vloerconstructies in de woning- en utiliteitsbouw. Omdat volstaan kan worden met een geringe dekking (beton is niet bepalend voor de bescherming van de kabels) en in verband met het gunstige effect van de voorspanning op de doorbuiging, kunnen er relatief dunne vloeren mee worden gemaakt. Kenmerkend is dat de voorspankabels veelal over meerdere vloervelden doorlopen, waarbij het kabelverloop van boven in de vloer ter plaatse van de ondersteuning naar een laagste punt in het midden van de overspanning loopt. Figuur 1; Vloerdoorsnede met daarin het verloop van de kabels aangegeven (boven het steunpunt is het verloop niet geknikt maar vloeiend met ten opzichte van het veldmidden een negatieve kromming). Nadat de voorspankabels in de bekisting zijn gepositioneerd, wordt het beton gestort. Als het beton is verhard, wordt met een vijzel de voorspankabel op spanning gebracht, waarna de kabel met wiggen wordt verankerd. Figuur 2 bevat schematische weergaven van de kabelopbouw en de verankering. De VZA-kabels zijn meestal opgebouwd uit zeven draden, waarbij zes draden rond een centrale draad zijn gedraaid. Wereldwijd gezien liep Nederland in de zeventiger jaren van de vorige eeuw voorop bij onderzoek naar de duurzaamheid van VZA en de daarbij toegepaste verankeringen. Eindrapportages daarvan zijn in uitgekomen [10,11]. Aangenomen mag worden dat na die tijd door verbeterde productie- en uitvoeringsmethoden de kans op corrosieschade in voldoende mate is geminimaliseerd. Pagina 5 van 24

6 Figuur 2; Opbouw VZA-kabel en verankering. Afhankelijk van de lengte van de voorspankabels, is aan één of beide uiteinden voorgespannen. Bij een kortere kabel en voorspannen aan één zijde, is aan het andere uiteinde een zogenaamd blindanker toegepast (Figuur 3). Bij lange kabels is in de beginjaren ook gewerkt met een tussenspanpunt (Figuur 3). Bijvoorbeeld: bij een blok van zes woningen werden doorgaande kabels toegepast in een vloerconstructie die in twee fasen werd gestort (3 woningen per keer). Het deel van de kabels in de eerste drie woningen werd bij de stortnaad met een tussenspanpunt alvast gedeeltelijk aangetrokken, zodat de ondersteuning kon worden verwijderd. Vervolgens werd het tweede deel gestort. Nadat de totale vloerconstructie over de gehele lengte van het blok van 6 woningen was verhard, werd vervolgens de gehele kabel op de gewenste spanning gebracht. Het werken met een dergelijk tussenspanpunt vergroot de kans op beschadigingen en blootstelling aan vocht (het verplaatsen van kabel bij het tussenspanpunt, de doorlaatbaarheid van een stortnaad en het niet of niet goed beschermende kabeldeel bij de aanhechtingspunten) en derhalve corrosieschade. Figuur 3; Verankering aan spanzijde, blinde verankering en tussenspanpunt. In de beginjaren is ook gewerkt met spanpunten die onder een hoek aan de bovenzijde uit de vloer steken. Dit type spanpunt werd toegepast als er sprake was van een belending waardoor het niet mogelijk was om de kabels op de kop van de Pagina 6 van 24

7 vloer af te spannen. Op tekeningen is dit vaak aangeduid met de lettercombinatie P.H.B.. Een voorbeeld van een aan de bovenzijde van de vloer afgespannen voorspankabel is zichtbaar in figuur 4. Figuur 4; Een aan de bovenzijde van de vloer afgespannen kabel nabij een belending. In het begin zijn de VZA-vloerconstructies uitgevoerd met weinig additionele betonstaalwapening. In veel gevallen werd naast een voorspankabel, of groep van voorspankabels naast elkaar, wel een wapeningsstaaf aangebracht. Bij latere toepassingen werd het noodzakelijk geacht om een aanzienlijk grotere hoeveelheid betonstaalwapening additioneel toe te passen. Bij de constructies met bijna geen betonstaalwapening werd meestal wel met een calamiteitensituatie gerekend, waardoor bij uitval van een groot aantal kabels (tot wel 2/3 van het aantal kabels), de constructie nog niet zou bezwijken. In dat kader zijn bijvoorbeeld ook bij de buitenste woningen van een woonblok een aantal korte voorspankabels toegevoegd [3]. 1.2 VZA-schade Alvorens in te gaan op de verschijningsvormen en oorzaken van VZA-schade kan worden vermeld dat geen gevallen bekend zijn waarbij het breken van VZA-kabels door corrosieschade heeft geleid tot bezwijken van (een deel van) de constructie. In algemene zin kan voor schadeoorzaken bij VZA-systemen onderscheid worden gemaakt in [8]: schade door waterindringing (corrosieschade) en schade door overige oorzaken. Deze publicatie gaat in hoofdzaak in op VZA-constructies met corrosieschade. Bij overige schades kan worden gedacht aan slippende verankeringen of beschadiging van de kabel door boor- of hakwerkzaamheden. Pagina 7 van 24

8 Bij schade door waterindringing kan onderscheid worden gemaakt in: a beschadiging van de omhulling tijdens de bouw en voor het betonstorten; b het tijdens de bouw onbeschermd zijn van de uiteinden van de kabels tot aan het moment van aanbrengen van het eindanker en het afspannen; c waterindringing tijdens de bouw ter plaatse van een tussenspanpunt of een P.H.B. ; d waterindringing van buitenaf bij een eindanker in combinatie met een niet voldoende dicht eindanker; e waterindringing ter plaatse van bijvoorbeeld een scheur, stortnaad of dilatatie bij een constructie met regelmatige waterbelasting, zoals onder de grond of in een parkeergarage. Van de vijf onderscheiden schadeoorzaken voor corrosieschade hebben de eerste drie te maken met water dat al tijdens de bouw tussen de kabel en de omhulling is gelopen. Alleen bij de laatste twee (d en e) gaat het om water dat in een later stadium door onvoldoende bescherming bij de kabel kan komen. Bij d is detaillering van de (gevel)constructie bij het eindanker van belang, waarbij vooral eindverankeringen, die blootgesteld zijn aan regen- en/of grondwater, kritisch kunnen zijn. Als er vocht bij de voorspankabel kon komen, dan zal de kabel gecorrodeerd zijn. Dit hoeft echter nog niet te betekenen dat de capaciteit ervan is verminderd. Wel is sprake van een significante reductie van de capaciteit als één of meerdere draden van de 7-draads kabel zijn gebroken. Figuur 5; Gecorrodeerde VZA-kabel met gebroken draad. Pagina 8 van 24

9 2 Het VZA-onderzoek Deze handreiking geeft een methodiek voor onderzoek naar de conditie van de VZAkabels bij constructies die stammen uit de periode dat door onvoldoende bescherming vocht bij de kabels kon komen. Hoewel een gebouweigenaar er altijd voor kan kiezen de inspectie te laten uitvoeren, wordt dit vooral aanbevolen als er sprake is van een significante wijziging in de draagconstructie en/of de belastingsituatie [7,8]. Zolang de constructie en/of het gebruik niet significant wijzigt en kabels niet worden beschadigd door hak- of boorwerk, wordt de kans klein geacht dat aangetaste VZA-kabels tot problemen leiden. De belangrijkste oorzaak voor meer structurele corrosieschade in een VZA-constructie is als water tijdens de bouw bij de kabels kon komen. Aangenomen mag worden dat het corrosieproces (door vocht dat tijdens de bouw bij de kabels kwam) is gestopt, zodat de draagkracht van die constructies in de jaren daarna niet meer is teruggelopen [8]. In Hoofdstuk 3 worden aanwijzingen gegeven voor de beslissing om een VZAconstructie aan een inspectie te onderwerpen. Figuur 6; Schematische weergave voor veronderstelde afname van het voorspanniveau ten gevolge van corrosieschade door vocht toegetreden tijdens de bouw. De handreiking is er dus vooral op gericht om vast te stellen of er sprake is van een structurele VZA-corrosieschade, waarmee wordt bedoeld dat een groot aantal VZAkabels in de constructie gecorrodeerd is en er ook sprake is van gebroken draden van kabels en/of hele kabels. Het is niet bedoeld om een lokale schade door beschadiging door plaatselijk hak- of boorwerk of een enkel slecht uitgevoerde verankering op te sporen. Plattegrond Plattegrond x x x Gebroken strengen door vocht dat tijdens x de bouw is toegetreden tot de VZA-kabels Lokale beschadiging VZAkabel door boor- of x hakwerk x x Doorsnede x Doorsnede Figuur 7: Schematische weergave van structurele schade (links) en lokale schade door boor- of hakwerk (rechts), getoond aan de hand van een schematische plattegrond voor een rijtje woningen Pagina 9 van 24

10 Daarbij kan nog worden opgemerkt dat vanwege het incasseringsvermogen van de VZA-constructies het lokaal uitvallen van een kabel vaak weinig constructieve consequenties heeft. Overigens is het natuurlijk wel zo dat bij het onderzoek naar potentiële corrosieschade aangetroffen schade door hak- of breekwerk voor de eigenaar ook nuttige bijkomende informatie over de constructie is. 2.1 Aanpak van het onderzoek Met de voorgestelde inspectie wordt beoogd om met een beperkte, gerichte steekproef te onderzoeken of er sprake is van een structurele corrosieschade in de VZA-constructie. In Hoofdstuk 4 staan voorstellen voor de omvang van een dergelijke steekproef. Met gericht wordt bedoeld dat op die plaatsen de conditie van de VZA-kabels wordt onderzocht, waar op basis van ervaring de kans op corrosieschade het grootst wordt geacht. Daartoe zal een dossieronderzoek met bestudering van de berekeningen en tekeningen, een inventarisatie van eerdere inspectierapporten en eventueel uitgevoerde verbouwingen en een inspectie altijd als eerste uitgevoerd moeten worden. In de voorgestelde onderzoekaanpak wordt gewerkt van een beperkt onderzoek naar, indien nodig, een uitgebreid onderzoek. Als bij de beperkte, gerichte steekproef van VZA-kabels alle kabels in goede conditie blijken te zijn, wordt verder onderzoek niet nodig geacht (figuur 8). De kans op structurele VZA-corrosieschade is dan gering. Echter, als in de eerste steekproef wel bij één of meerdere VZA-kabels Figuur 8; Stroomschema voor de aanpak van het onderzoek op hoofdlijnen. Pagina 10 van 24

11 sprake is van corrosie en/of gebroken draden of kabels, is er reden het onderzoek verder uit te breiden. Het vervolgonderzoek kan geleidelijk worden uitgebreid. Afhankelijk van de resultaten kan dit vervolgonderzoek beëindigd of vergroot worden. Uiteindelijk zal het onderzoek en de eventueel uit te voeren herstelwerkzaamheden, ertoe moeten leiden dat de VZA-constructie voldoet aan de constructieve eisen van het Bouwbesluit. Als bij de gerichte steekproef blijkt dat één of meer draden van de onderzochte voorspankabels niet meer in tact zijn (geen of verminderde spanning of zichtbaar gebroken), dan zal het vervolgonderzoek inzicht in de conditie van de VZA-kabels in de gehele constructie moeten geven. Dit betekent niet dat alles onderzocht moet worden, maar wel dat op basis van de beschikbare informatie er voldoende vertrouwen dient te zijn, dat een verantwoorde uitspraak over de (resterende) draagkracht kan worden gedaan. Als met het vervolgonderzoek niet aangetoond kan worden dat er voldoende draagkracht aanwezig is, dan zal door trekken aan de VZAkabels aangetoond moeten worden dat de minimaal benodigde voorspankracht aanwezig is. Bij een aantal woonblokken in Heerhugowaard is dat zo ook gedaan. Overigens, als er voor zou worden gekozen om de belastingafdracht op een andere wijze te verzorgen, door bijvoorbeeld een ondersteuningsconstructie, dan is nader onderzoek naar de capaciteit door de VZA-kabels niet meer nodig. 2.2 Beoordeling resultaten en herstel Als uit het onderzoek blijkt dat draden van voorspankabels niet meer op spanning staan, dan is het louter vervangen van die beschadigde kabels niet voldoende. Aangenomen mag worden dat er dan ook beschadigde kabels zitten in de niet onderzochte delen van de VZA-constructie. Dan zal op basis van de beschikbare informatie een inschatting gemaakt moeten worden van het schadebeeld. Figuur 9; Stroomschema voor de aanpak, nadat voldoende inzicht is verkregen in de conditie van de VZA-constructie. Pagina 11 van 24

12 Dit betekent dat voor de niet onderzochte delen van de VZA-constructie met het aangenomen schadebeeld beoordeeld moet worden of nog wel aan de constructieve eisen van het Bouwbesluit wordt voldaan (figuur 9). Vanwege de doorgaans aanwezige overcapaciteit zal, ondanks de gereduceerde draagkracht, de constructie vaak toch nog aan de constructieve eisen van het Bouwbesluit voldoen. Als met de aanname voor het schadebeeld, en daarmee de aanname voor het restdraagvermogen, niet aan de constructieve eisen volgens het Bouwbesluit kan worden voldaan, dan dienen herstelwerkzaamheden uitgevoerd te worden. Voor de herstelwerkzaamheden kan onderscheid worden gemaakt in: - Vervangen van de VZA-kabels; - Verhogen van de draagkracht door andere maatregelen, zoals het aanbrengen van extra ondersteuning, opgelijmde wapening, enz. Hoofdstuk 5 bevat informatie over verschillende reparatietechnieken. Pagina 12 van 24

13 3 Wanneer VZA-constructies onderzoeken Aanbevolen wordt om de VZA-constructie aan een inspectie te onderwerpen als de betreffende constructie behoort tot de groep van constructies met potentiële VZAcorrosieschade en er aanpassingen worden gedaan aan de draagconstructie en/of in het gebruik ervan. Het is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de gebouweigenaar in die gevallen actie te ondernemen (3.1). Toezichthouders van het bevoegd gezag 3 wordt aanbevolen om bij een bouwaanvraag na te gaan of er sprake is van een VZA-constructie die behoort tot de groep met potentiële corrosieschade en, indien dat het geval is, de aanvrager daarop te wijzen (3.2). De inspecteur kan handreiking aan de aanvrager aanbieden. In 2008 is door VROM-Inspectie een overzicht gemaakt van VZA-bouwprojecten in de zeventiger jaren, die zijn uitgevoerd door een tweetal VZA-voorspanleveranciers (plaats, gebouw, werknummer en/of jaartal) [12]. 3.1 Aanbevelingen voor eigenaren/beheerders In algemene zin geldt dat een beoordeling van de draagconstructie nodig is als: - ingrijpende werkzaamheden aan de vloeren (hakken, boren) worden uitgevoerd; - er plannen zijn voor het uitvoeren van constructieve aanpassingen (plaatsen van wanden, weghalen van ondersteunende wanden, aanbrengen grote sparingen); - de belasting op de vloer (plaatselijk) aanzienlijk wordt verhoogd door bijvoorbeeld een functiewijziging van het gebouw. Bij een dergelijke beoordeling zal vastgesteld worden of in de (vloer)constructie VZA is toegepast (figuur 10). Zo ja, dan dient vervolgens de vraag beantwoord te worden of de betreffende constructie behoort tot de groep met potentiële corrosieschade. Naar verwachting zal vooral voor VZA-constructies van vóór 1980 gelden dat er een redelijke kans is op corrosieschade. Om een veilige marge in te bouwen,wordt aanbevolen VZA-constructies van vóór 1985 in beschouwing te nemen. Bij werkzaamheden in of aan constructies waar VZA-voorspanning is toegepast, dient vooraf de plaats van de voorspankabels bepaald te worden, zodat bij die werkzaamheden beschadiging van de kabels kan worden voorkomen. Voor het bepalen van de plaats van de VZA-kabels: - kan een wapeningsdetector worden gebruikt; - kunnen tekeningen van de wapening worden bekeken; - kan mogelijk gebruik worden gemaakt van informatie over de plaats van de verankeringen. 3 In de meeste gevallen zal de gemeente het bevoegd gezag zijn die vanuit de publiekrechtelijke verantwoordelijkheid op basis van de Wabo toezicht houdt op bouwactiviteiten, maar dat kan ook de provincie of het rijk zijn. Bij een defensie inrichting of kerncentrale is dat bijvoorbeeld het rijk. Pagina 13 van 24

14 Maak gebruik van de Handreiking Figuur 10; Schema voor beslissingsproces handreiking toe te passen. 3.2 Aanbevelingen voor inspecteurs Inspecteurs van het bevoegd gezag wordt aanbevolen om bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor aanpassing van een woning of gebouw van vóór 1985 de aanvrager te wijzen op deze handreiking, tenzij duidelijk is dat in de constructie geen VZA is toegepast (figuur 11). Figuur 11; Schema voor beslissingsproces van de inspecteur van het bevoegd gezag m.b.t. VZA-schade. Ook als blijkt dat de vergunningsaanvraag gaat over een deel van het gebouw zonder VZA-voorspanningen, terwijl dat elders in het gebouw wel is toegepast, wordt aanbevolen om de gebouweigenaar van de VZA-problematiek op de hoogte te brengen via deze handreiking. Pagina 14 van 24

15 4 Aanpak van de inspectie 4.1 Dossieronderzoek Als een inspectie van de VZA-constructie wenselijk is, dient als eerste een dossieronderzoek uitgevoerd te worden. Daarbij zal moeten worden nagegaan of er van de betreffende VZA-constructie nog tekeningen en berekeningen beschikbaar zijn in de archieven van de gebouweigenaar, de gemeente, architecten, constructeurs, projectontwikkelaars of het voorspanbedrijf dat de VZA-kabels heeft aangebracht. Ook dienen eventueel aanwezige inspectierapporten van de constructie geraadpleegd te worden op mogelijke (VZA-)problemen in het verleden en dient nagegaan te worden of er in de loop der tijd constructiewijzigingen zijn geweest. Belangrijk is om vast te kunnen stellen welke verankeringen zijn toegepast en vooral ook of er gebruik is gemaakt van tussenspanpunten of P.H.B. s. 4.2 Globale inspectie Na het dossieronderzoek wordt de constructie aan een eerste globale inspectie onderworpen. Daarbij moet worden beoordeeld of de constructie overeenkomt met de beschikbare informatie van tekeningen en berekeningen. Met een wapeningsdetector dient steekproefsgewijs te worden nagegaan of het aantal VZAkabels of kabelgroepen overeenkomt met de tekening. Als met deze nietdestructieve methode niet alle kabels volgens tekening kunnen worden gedetecteerd, dan hoeft dat niet te betekenen dat ze niet aanwezig zijn. Bij de globale inspectie moet ook worden nagegaan of er locaties zijn met een potentieel hoog risico op corrosieschade. Hierbij kan worden gedacht aan de aanwezigheid van een scheur aan de bovenzijde van de vloer, in verband met mogelijke toetreding van water, of aan een eventueel aanwezige dilatatievoeg 4. Let er ook op of er sprake is van een verhoogde vochtbelasting op de constructie of tegen de gevel met de spanankers, omdat deze informatie voor de keuze van de gerichte steekproef gebruikt kan worden. 4.3 Inspectiemethoden Voor het onderzoek naar de conditie van de VZA-kabels kunnen in principe de volgende inspectiemethoden worden gebruikt: VZA-kabels vrijhakken 1. met beleid vrijhakken van de VZA-kabels (veelal aan de onderzijde) van de vloerconstructie op de plaats waar de kabels het laagste liggen (het midden van de overspanning); 2. visueel beoordelen op aanwezigheid van corrosie en gebroken draden; 4 Doorlopende voeg in de betonconstructie bestemd om krimpen en uitzetten van grotere muurdelen op te laten treden Pagina 15 van 24

16 3. met een kleine hamer, koevoet of schroevendraaier proberen vast te stellen of de kabel niet, of slechts gedeeltelijk, op spanning staat. Figuur 12: Voorzichtig aftasten van de spanning Voor de lengte van de inspectieopening in het beton wordt voorgesteld om 250 tot 300 mm aan te houden, omdat bij die lengte alle 6 rond de kerndraad gedraaide draden geïnspecteerd kunnen worden. De locatie van de VZA-kabels kan met een wapeningsdetector worden opgezocht. Verankering vrijmaken 1. vrijmaken van de verankering; 2. visueel beoordelen van de conditie van de afsluitende prop in het anker. Losse betonproppen of aanwezigheid van roestsporen op de betonprop geven al een eerste indicatie dat er mogelijk wat aan de hand is; 3. visueel beoordelen op aanwezigheid van corrosie; 4. de kracht in de VZA-kabel bepalen door aan het kabeluiteinde met een vijzel te trekken. Opgemerkt wordt dat het trekken aan de kabel niet altijd mogelijk is. Dit is bijvoorbeeld het geval als het deel van de voorspanstreng achter het anker te kort is en/of als deze ter plaatse is afgebrand in plaats van afgeslepen. Figuur 13: Vrijgemaakte kabel met verankering (links) en trekken aan het kabeluiteinde met een vijzel (rechts). Opgemerkt wordt dat beide inspectiemethoden door personen met ervaring op het gebied van onderzoeken van betonconstructies uitgevoerd moeten worden. Maar bovenal geldt dat het trekken aan een kabel alleen mag geschieden na beoordeling door een ter zake kundige constructeur en door een persoon die zeer ervaren is met het spannen van voorspankabels. Voorgesteld wordt om bij de eerste steekproef hoofdzakelijk de eerste inspectiemethode toe te passen, tenzij er aanwijzingen zijn dat er sprake is van een Pagina 16 van 24

17 verhoogd risico van vochtintreding bij de verankeringen. Als op basis van de resultaten van de eerste steekproef aanvullend onderzoek noodzakelijk is, kan worden overwogen het al dan niet op spanning staan van kabels te onderzoeken via de verankering. 4.4 Keuze van onderzoeklocatie en steekproefgrootte Voor de eerste steekproef moeten de plaatsen geselecteerd worden waar de kans op corrosieschade het hoogst wordt geacht. Bij deze keuze speelt de toegankelijkheid van de locatie ook een belangrijke rol. Bij deze keuze zijn de volgende aspecten van belang: Aanwezigheid van tussenspanpunten of P.H.B. s ; De ervaring heeft geleerd dat bij de toepassing van tussenspanpunten of P.H.B. s het risico op corrosieschade groter is dan wanneer hiervan geen gebruik is gemaakt. Water dat tijdens de bouw ter plaatse van de stortnaad, waar zich het tussenspanpunt (vrijwel altijd hoog in de vloer gelegen) bevindt, in de VZA-kabel is gelopen, zal naar een of beide zijden naar de lagere delen van de kabel zijn gelopen en over dat traject tot corrosie hebben geleid. Daarom verdient het aanbeveling te kiezen voor een laagste punt van de kabel direct naast een tussenspanpunt. Tijdens de bouw kan water in de P.H.B. s zijn gelopen en naar de lagere delen zijn gelopen. Ook bij P.H.B. s verdient het daarom aanbeveling te kiezen voor een laagste punt van de kabel direct naast een P.H.B. Mogelijkheid van watertoetreding bij het spananker Bij de uiteinden kan water tot de VZA-kabels zijn doorgedrongen. Dit kan zijn gebeurd bij onbeschermde uiteinden tijdens de bouw, maar het kan potentieel ook opgetreden zijn na de bouw, door een niet waterdichte verankering, en bij aanvoer van water/vocht bij het anker. Om deze reden is het onderzoeken van het eerste laagste punt naast een spananker (eindverankering) ook aan te bevelen. Andere aanwijzingen, zoals de aanwezigheid van een dilatatievoeg Indien er een dilatatievoeg aanwezig is, is de kans op waterindringing groter. Eerder gesignaleerde problemen of lekkages Als bekend is dat bij de constructie zich ergens eerder problemen hebben voorgedaan of als er sprake is geweest van lekkages, dan kan dat ook aanleiding zijn om ter plaatse de conditie van de VZA-kabels te onderzoeken. Geplande wijzigingen in de constructie of belastingen op de constructie Als het onderzoek conform het advies in de handreiking wordt uitgevoerd vanwege een beoogde aanpassing van de constructie of een gewijzigd gebruik, dan zal vooral de plaats in de constructie waar dit speelt, in het onderzoek betrokken dienen te worden. De grootte van de eerste steekproef en de keuze van het aantal te inspecteren locaties zal mede afhangen van: - de aard van de constructie; - de ouderdom van de constructie; - het aantal aanwezige VZA-kabels. Pagina 17 van 24

18 Voorgesteld wordt om: - het aantal te onderzoeken locaties en de plaats daarvan door een ervaren inspecteur te laten bepalen; - ten allen tijde minimaal op 5 verschillende locaties, waar zich één of meerdere VZA-kabels bevinden, een inspectie uit te voeren. 4.5 Beoordeling Op basis van de bevindingen van de onderzoeken en berekeningen zal de constructieve veiligheid van de VZA-constructie beoordeeld dienen te worden door een ervaren/gekwalificeerde constructeur. Daaruit moet blijken of herstelmaatregelen in de vorm van vervanging van VZA-kabels, of andere maatregelen, nodig zijn. Uiteindelijk zal aangetoond moeten worden dat de constructie, eventueel na het uitvoeren van herstelmaatregelen, voldoet aan de constructieve eisen volgens het Bouwbesluit. Dat mag niet lager zijn dan het minimum niveau voor bestaande bouw. In de bijlage is informatie opgenomen over de wijze waarop VZA-constructies in het verleden werden berekend. Pagina 18 van 24

19 5 Reparatietechnieken Op hoofdlijnen zijn er twee mogelijkheden voor het herstel van een VZA-constructie met gebroken en/of aangetaste voorspankabels. Deze twee mogelijkheden zijn: 1. het vervangen van de kabels of delen ervan; 2. het aanbrengen van aanvullende constructies. Ad 1: Vervangen van VZA-kabels Het vervangen van gebroken of beschadigde kabels heeft als voordeel dat door het herstel van de constructie het uiterlijk en de functionaliteit van het gebouw, waarin de vloer zich bevindt, niet worden aangetast. Bij het vervangen dient de oude kabel te worden verwijderd. Indien de oude kabel aan één zijde is voorzien van een blindanker, zal dit blindanker moeten worden vrijgehakt. Na het verwijderen van de oude kabel dient de bestaande kabelomhulling grondig te worden schoongemaakt. Indien de kabel vochtig uit de omhulling is gekomen, moet worden nagegaan wat de oorzaak van het vocht is. Als de bron nog aanwezig is, dient deze eerst te worden weggenomen. In de bestaande kabelomhulling wordt daarna vet aangebracht, waarna de nieuwe voorspankabel door de kabelomhulling wordt geduwd. Na aanbrengen van de kabel dient deze met behulp van een vijzel te worden afgespannen en de ankerkoppen dienen corrosiewerend te worden afgesloten. Als bij het vervangen van de kabel de betondekking op de voorspankabel en de kabelomhulling zijn beschadigd, dan dienen deze te worden hersteld. Tijdens het aanbrengen van een nieuwe kabel kan zich een aantal problemen voordoen. Voorbeelden hiervan, met mogelijke oplossingen, zijn: - het doorvoeren van een nieuwe voorspankabel door een tussenspanpunt kan zeer lastig zijn doordat de wiggen, die bij het tussenspanpunt zijn toegepast, de kabel kunnen blokkeren. Door het tussenspanpunt vrij te maken, waarbij de wiggen worden verwijderd, kan de voorspankabel eenvoudig door het tussenspanpunt worden geleid. Als nauwkeurig wordt gewerkt, is een gat met een oppervlak van maximaal ca cm 2 in de boven- of onderzijde van de vloer noodzakelijk. - het doorvoeren van een voorspankabel door de bestaande kabelomhulling kan worden geblokkeerd door een deukje in de omhulling boven een supportstaaf (ondersteuning van de kabel vóór het betonstorten). In dat geval is het noodzakelijk de betondekking en de kabelomhulling plaatselijk te verwijderen, voordat de nieuwe voorspankabel kan worden doorgevoerd. De locatie van het obstakel kan worden bepaald met de lengte waarover de kabel al wel kan worden ingebracht. - er zijn situaties waarbij het onmogelijk is om een blindanker vrij te maken, bijvoorbeeld bij een gebouwdilatatie. In dat geval is het gedeeltelijk vervangen van de kabel een mogelijke oplossing. Hierbij wordt de bestaande voorspankabel in de buurt van het blindanker doorgeslepen en door middel van een doorkoppelanker tot aan de spanzijde verlengd met een nieuwe kabel. In dit geval is dus sprake van een gedeeltelijke vervanging van een kabel. - het doorvoeren van een voorspankabel door de bestaande kabelomhulling kan worden geblokkeerd door een in de vloer aangebrachte leiding of afvoer. In dat Pagina 19 van 24

20 geval zal de leiding of de afvoer moeten worden verwijderd of omgelegd. Dit probleem treedt op in combinatie met mechanische beschadiging (boor- of hakschade) van de kabel. Voordat kabels worden vervangen, dient een werkplan te worden opgesteld, waarin is aangegeven hoe en in welke volgorde kabels worden vervangen. Na afloop dient in een spanrapport te worden aangegeven welke kabels zijn vervangen, met welke kracht deze zijn voorgespannen en wat de bijbehorende verlenging was. Ook dient vastgelegd te worden hoe de gerepareerde situatie zich verhoudt tot de oorspronkelijke ontwerpsituatie. Ad 2: Aanbrengen van aanvullende constructies Met een aanvullende constructie kan de functie van de gebroken of beschadigde kabels worden overgenomen. Een aanvullende constructie kan bijvoorbeeld bestaan uit een staalconstructie onder de vloer of het aanbrengen van extra (lijm)wapening. Het ontwerp hiervoor dient uitgevoerd te worden door een ervaren/gekwalificeerde constructeur en de uitvoering door een daarvoor gekwalificeerde aannemer. Figuur 14: Vrijgemaakt tussenspanpunt aan de bouwzijde van de muur (links) en doorgekoppelde VZA-kabel (rechts). Pagina 20 van 24

21 6 Tot besluit Incidenten met VZA betonconstructies kunnen vertrouwelijk gemeld worden bij het ABC meldpunt: Aanpak Bouwincidenten Constructieve Veiligheid (ABC) is een initiatief van het Platform Constructieve Veiligheid. Deelnemers aan het Platform zijn onder andere de brancheorganisaties BNA, Bouwend Nederland, NLingenieurs en de VROM-Inspectie. CUR Bouw & Infra levert het programmamanagement. Binnen ABC worden bouwfouten geregistreerd die betrekking hebben op de constructieve veiligheid. Doel van deze registratie is om te leren van fouten uit het verleden en daarmee zorg te dragen voor veiliger bouwwerken. Door middel van kwartaalrapportages en nieuwsbrieven wordt informatie verstrekt over de opgetreden incidenten en wordt informatie gegeven hoe dit te verbeteren; zie verder Pagina 21 van 24

22 7 Literatuurverwijzingen 1. Harder. J. en Webster, N.R., Durability of post-tensioning tendons: Canadian experience. In fib-bulletin 15, Durability of post-tensioning tendons; Workshop november 2001 (Ed. L. Tearwe), Gent, Bruggeling, A.S.G. en D.C. Binnenkamp. VZA, een herwaardering. Cement 1995, nr VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard; Onderzoek naar de oorzaak en omvang van corrosie en breuk. Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V., Dossier 6650, Rapport , 19 mei Corrosieschade VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard; Steekproef in Edelstenenwijk. Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V., Dossier 6650, Rapport , d.d. 5 november VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard; Rekenkundige beoordeling capaciteit van de vloeren. Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V., Dossier 6650, Rapport , d.d. 5 november VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard; Plan van aanpak voor onderzoek en herstel van alle woonblokken in de Edelstenenwijk. Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V., Dossier 6650, Rapport , d.d. 5 november Inspectiesignaal; Betonvloeren met VZA-wapening. Publicatie van Ministerie van VROM, november Corrosieproblematiek bij VZA-kabels; Advies aan VROM ten aanzien van landelijke problematiek. Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V., Dossier 6843, Notitie CUR-rapport 95, Voorspanning zonder aanhechting (deel 1), december Corrosion protection of unbonded tendons. Heron 1981, no Corrosiebescherming bij voorspanning zonder aanhechting. CUR-VB-rapport 105, augustus VZA-lijst Projecten Tolaal oktober 2008, VROM-Inspectie. 13. Kamerling, J.W. Voorgespannen beton met nagerekt staal zonder hechting. Cement XXIII (1971) nr Spitse, R.J. Voorgespannen vloeren in de woningbouw. Cement XXIV (1972) nr. 11. Pagina 22 van 24

23 Bijlage Informatie m.b.t. berekening van VZA-constructies In het begin van de zeventiger jaren van de vorige eeuw werd het ontwerp van VZAconstructies mede gebaseerd op de volgende voorschriften: - Richtlijnen Voorgespannen Beton (RVB), Gewapend Beton Voorschriften (GBV), Technische Grondslagen voor Bouwvoorschriften (TGB), Deze voorschriften hebben echter geen betrekking op beton met voorspanning zonder aanhechting (VZA). Voor de specifieke toepassing van VZA werd daarom in die tijd in berekeningen vaak verwezen naar, en gebruik gemaakt van, de volgende literatuur: - Tijdschrift Cement 1971 nr. 5 [13]; - Tijdschrift Cement 1972 nr. 11 [14]. In Cement 1972 nr. 11 is een publicatie opgenomen, waarin een berekeningswijze voor VZA-constructies is beschreven. Bij die berekeningswijze zijn 3 situaties beschouwd: 1. het scheurstadium: Hierin werd getoetst of de maximale trek- en drukspanningen bij een belasting gelijk aan 1,1 maal het eigen gewicht en 1,2 maal de nuttige belasting lager zijn dan de voor het beton toelaatbare waarden van de trek- en drukspanning. De spanningen werden bepaald met de evenwichtsbelastingmethode. 2. het breukstadium: Hierin werd de snedemethode gebruikt, waarbij de invloed van zowel de voorspanwapening als het (traditioneel) betonstaal werd meegenomen. Het betonstaal was veelal parallel aan de voorspankabels aangebracht. In het breukstadium werd rekening gehouden met een toename van de voorspankracht. In berekeningen is gezien dat in het breukstadium de constructie volplastisch scharnierend is beschouwd. Of dat altijd zo werd gedaan, is niet bekend. 3. de calamiteitensituatie. Deze werd gebaseerd op een voorlopig rapport van de STUVO werkgroep voorgespannen kabels zonder aanhechting. Bij een belasting gelijk aan 1,2 maal de permanente belasting en 0,3 maal de veranderlijke belasting werd aangetoond dat de constructie voldoende sterkte had als een deel van de kabels zou uitvallen. Mede als gevolg van de beschouwing van een calamiteitensituatie is in VZA-vloeren, die zijn ontworpen in het begin van de zeventiger jaren, een bepaalde hoeveelheid (traditioneel) betonstaal toegepast. Bij in één richting voorgespannen platen, werd de krachtswerking in de dwarsrichting veelal niet beschouwd. Het gevolg is dat in dat type vloeren veelal geen wapening in dwarsrichting van de vloer aanwezig zal zijn. Rondom trapgaten werd lokaal een kruisnet toegepast. Halverwege de zeventiger jaren werden de RVB 1967 en GBV 1962 vervangen door de Voorschriften Beton (VB) Ook in de VB 1974 waren geen specifieke bepalingen met betrekking tot VZA-constructies opgenomen en de hiervoor Pagina 23 van 24

24 beschreven berekeningsmethodiek werd ook toen gebruikt. In december 1979 is CUR rapport 95 uitgebracht. Daarin zijn resultaten van experimenteel onderzoek naar het bezwijkgedrag van VZA-constructies opgenomen. Op basis daarvan zijn in CUR rapport 95 aanbevelingen voor het ontwerp en de uitvoering van VZAconstructies gedaan. Het eerste voorschrift waarin specifiek eisen voor VZAconstructies zijn opgenomen, is ontwerpnorm deel H van de Voorschriften Beton (VB) 1974 uit De in deel H van de Voorschiften Beton (VB) 1984 opgenomen bepalingen komen overeen met de aanbevelingen in CUR rapport 95. Dit geldt op hoofdlijnen ook voor de in de voorschriften voor betonconstructies VBC 1995 (NEN 6720) opgenomen bepalingen voor VZA-constructies. Een herberekening van een VZA-constructie kan worden uitgevoerd met de voorschriften (NEN 6702 en NEN 6720). In die voorschriften zijn over het algemeen meer bepalingen opgenomen dan in de voorschriften, die van toepassing waren ten tijde van het ontwerp van de vloer in de zeventiger jaren. Wezenlijk anders is dat in de uiterste grenstoestand ( breukstadium ) een groot deel van de bijdrage van de voorspanning beschouwd wordt als een belasting die op de vloer uitgeoefend wordt. Door het gekromde verloop van de voorspanning in de vloer ontstaat, als de kabels onder spanning worden gezet, een opwaartse kracht vanuit de kabels tegen het beton. Ook veroorzaakt de voorspanning een drukkracht in de vloer. Figuur 15; Opwaartse belasting ten gevolge van de gekromde voorspanning volgens NEN In NEN 6720 zijn detailleringseisen opgenomen die bij het ontwerp in de zeventiger jaren nog niet van kracht waren. In art is onder andere een verdeelwapening van ten minste 0,05 % voorgeschreven. Als de hart-op-hart afstand tussen twee voorspanelementen groter is dan de kleinste waarde van 6 maal de vloerdikte, of mm, is in dat artikel aangegeven dat een beschouwing van de vloer in de dwarsrichting noodzakelijk is. Dit is een situatie die, zeker na kabelbreuk, in de praktijk kan voorkomen. Er is in NEN 6720 niet expliciet een methode aangegeven hoe deze beschouwing moet worden uitgevoerd. Een ervaren/gekwalificeerde constructeur zal hiervoor een op de aanwezige situatie toegesneden beschouwing op moeten stellen. Pagina 24 van 24

VZA-VOORSPANKABELS IN WONINGEN TE HEER- HUGOWAARD

VZA-VOORSPANKABELS IN WONINGEN TE HEER- HUGOWAARD DOSSIER 6650 VZA-VOORSPANKABELS IN WONINGEN TE HEER- HUGOWAARD Rapport 6650-4-1 Plan van aanpak voor onderzoek en herstel van alle woonblokken in de Edelstenenwijk 5 november 2008 SAMENVATTING In aansluiting

Nadere informatie

Corrosieproblematiek bij VZA-kabels; Advies aan VROM ten aanzien van landelijke problematiek

Corrosieproblematiek bij VZA-kabels; Advies aan VROM ten aanzien van landelijke problematiek Notitie 4-11-2008 Dossier 6843 Corrosieproblematiek bij VZA-kabels; Advies aan VROM ten aanzien van landelijke problematiek 1 Inleiding In Heerhugowaard is bij inspectie van VZA-kabels na een brand in

Nadere informatie

Notitie Dossier 8915

Notitie Dossier 8915 Notitie 02 03 2016 Dossier 8915 Brandschade bergingen Tichelberg Noord te Zoetermeer Verslag inspecties d.d. 21 en 26 januari 2016 tijdens verwijderen dakbedekking 1 Inleiding Op 31 december 2014 heeft

Nadere informatie

Steekproef in Edelstenenwijk

Steekproef in Edelstenenwijk DOSSIER 6650 Corrosieschade VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard Rapport 6650-2-1 Steekproef in Edelstenenwijk 5 november 2008 SAMENVATTING Uit een onderzoek naar de conditie van VZA-kabels

Nadere informatie

Impact van schade; omgaan met verkregen informatie

Impact van schade; omgaan met verkregen informatie Impact van schade; omgaan met verkregen informatie Prof.dr.ir. Dick Hordijk Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V. en TU-Delft Aanleiding COBc-dag 2012: Presentatie Winkelcentrum t Loon (Peeters) Onderzoek

Nadere informatie

VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard. Rekenkundige beoordeling capaciteit van de vloeren

VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard. Rekenkundige beoordeling capaciteit van de vloeren DOSSIER 6650 VZA-voorspankabels in woningen te Heerhugowaard Rapport 6650-3-1 Rekenkundige beoordeling capaciteit van de vloeren 5 november 2008 SAMENVATTING Bij een onderzoek naar de conditie van de VZA-kabels

Nadere informatie

11 oktober 2012 W2.4: Constructieve aspecten van transformatie. Imagine the result

11 oktober 2012 W2.4: Constructieve aspecten van transformatie. Imagine the result 11 oktober 2012 W2.4: Constructieve aspecten van transformatie Imagine the result Wie zijn wij? Jeroen Bunschoten Senior adviseur bouwregelgeving ARCADIS Nederland BV Gerard van Engelen Senior adviseur

Nadere informatie

Uitkragende Galerijvloeren

Uitkragende Galerijvloeren Uitkragende Galerijvloeren IR. DIK-GERT MANS N A M E N S P L AT F O R M C O N S T R U C T I E V E V E I L I G H E I D D.G. M A N S @ M EG E D. N L Aanleiding Mei 2011 Een galerijplaat van de 5 e woonlaag

Nadere informatie

Constructieve analyse bestaande vloeren laag 1/2/3 (inclusief globale indicatie van benodigde voorzieningen)

Constructieve analyse bestaande vloeren laag 1/2/3 (inclusief globale indicatie van benodigde voorzieningen) Pieters Bouwtechniek Haarlem B.V. Dr. Schaep manstraat 284 2032 GS Haarlem Postbus 4906 2003 EX Haarlem Tel.: 023-5431999 Fax: 023-5316448 Email: pbt.haarlem@pieters.net Internet: www.pietersbouwtechniek.nl

Nadere informatie

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 Funderingsherstelmethoden Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 1 Inleiding In deze publicatie vindt u een overzicht van mogelijke funderingsherstelmethoden voor een houten fundering of

Nadere informatie

Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren

Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren Verwerkingsvoorschriften breedplaatvloeren Montagejukafstanden De combinatie van plaatdikte, plaatwapening, vloerdikte en tralieliggers in een breedplaatelement bepalen de montagejukafstand ofwel de afstand

Nadere informatie

De beantwoording van de categorieën A, B en C steeds op een nieuw vel papier beginnen.

De beantwoording van de categorieën A, B en C steeds op een nieuw vel papier beginnen. Deelexamen : Betononderhoudskundige Datum : 16 april 2015 Tijd : 14.00 16.30 uur (150 minuten) Het examen bestaat uit drie gedeelten met een totaal van 13 vragen: categorie A (5 vragen), categorie B (4

Nadere informatie

17-12-2013 RENOVATIE VAN PARKEERGARAGES RENOVATIE VAN PARKEERGARAGES. Renovatie van Parkeergarages. Christian Carlie. Agenda.

17-12-2013 RENOVATIE VAN PARKEERGARAGES RENOVATIE VAN PARKEERGARAGES. Renovatie van Parkeergarages. Christian Carlie. Agenda. Renovatie van Parkeergarages Christian Carlie Tebecon B.V. Innovatiesachter de slagboom? UITDAGINGEN achter de slagboom! Agenda Even voorstellen Even voorstellen Schadebeelden in parkeergarages Stappenplan

Nadere informatie

Vraag 1 Herinnert u zich uw antwoorden op de eerdere vragen over de veiligheid van de A4-tunnel Midden-Delfland? 1

Vraag 1 Herinnert u zich uw antwoorden op de eerdere vragen over de veiligheid van de A4-tunnel Midden-Delfland? 1 Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

Detaillering Porotherm Eco-Brick

Detaillering Porotherm Eco-Brick Detail 1 Aansluiting op een vloer in een skelet Als een warmtewand van Porotherm Eco-Brick in een betonskelet wordt toegepast, dient de detaillering hierop te zijn aangepast. Het toepassen van een glijlaag

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK NAAR DE TOELAATBARE SCHEUR BREEDTE IN GEWAPEND BETONCONSTUCTIES

RAPPORT ONDERZOEK NAAR DE TOELAATBARE SCHEUR BREEDTE IN GEWAPEND BETONCONSTUCTIES RAPPORT n COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN RESEARCH INGESTELD DOOR DE R ETON VER ENIGIIVG ONDERZOEK NAAR DE TOELAATBARE SCHEUR BREEDTE IN GEWAPEND BETONCONSTUCTIES I INGESTELDE ONDERZOEKINGSCOiMMISSIES COMMISSIE

Nadere informatie

Bestaande Galerijen Constructieve Risico s

Bestaande Galerijen Constructieve Risico s Bestaande Galerijen Constructieve Risico s Simon Wijte Adviesbureau Hageman 3-10-2013 Introductie Inhoud van de lezing o Onderzoeksprotocol o Constructieve veiligheid van bestaande o Constructieve risico

Nadere informatie

Onderzoek betonkwaliteit silo s Zeeburgereiland

Onderzoek betonkwaliteit silo s Zeeburgereiland Silo s Zeeburgereiland te Amsterdam Onderzoek betonkwaliteit silo s Zeeburgereiland code: V0891 Silo s Zeeburgereiland te Amsterdam Onderzoek betonkwaliteit silo s Zeeburgereiland 11 december 2008 datum:

Nadere informatie

Hoeken, Oorden, Plaatsen, Zijden (HOPZ) Algemene ledenvergadering EHBZ d.d. 1 december 2014

Hoeken, Oorden, Plaatsen, Zijden (HOPZ) Algemene ledenvergadering EHBZ d.d. 1 december 2014 Hoeken, Oorden, Plaatsen, Zijden (HOPZ) Algemene ledenvergadering EHBZ d.d. 1 december 2014 Kennismaking Marco Breur, projectbegeleider participatie Nicole de Vrij, gebiedsontwikkelaar Programma Aanleiding

Nadere informatie

Station Waterlooplein

Station Waterlooplein Definitief Versie 1 12 september 2014 Projectnr 30619 Documentnr 188629 Constructies Stad Station Waterlooplein Stationsrenovaties Oostlijn VO+ Beschouwing constructieve aanpassingen Auteur(s) D. in t

Nadere informatie

Duurzame veiligheid van gemetselde gevels

Duurzame veiligheid van gemetselde gevels Duurzame veiligheid van gemetselde gevels Door schade en schande wijzer? Industriedag Stichting Stapelbouw Simon Wijte Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V. Rijswijk Technische Commissie Stichting Stapelbouw

Nadere informatie

Is mijn galerij of balkon wel veilig genoeg? Wat gebeurt daar in dat beton? Over schademechanismen en onderzoekstechnieken

Is mijn galerij of balkon wel veilig genoeg? Wat gebeurt daar in dat beton? Over schademechanismen en onderzoekstechnieken Is mijn galerij of balkon wel veilig genoeg? Wat gebeurt daar in dat beton? Over schademechanismen en onderzoekstechnieken Martin de Jonker Voorzitter VABOR Mederapporteur CUR-Publicatie 248 Aanleiding:

Nadere informatie

Constructeursuitgave (berekening volgens Eurocode)

Constructeursuitgave (berekening volgens Eurocode) Constructeursuitgave (berekening volgens Eurocode) Vebo borstweringssteun: altijd op zijn taak berekend Toepassing De borstweringssteun wordt toegepast in gemetselde borstweringen om deze voldoende sterkte

Nadere informatie

Bouwdienst Rijkswaterstaat titel: LEIDRAAD VOORSPANNEN VAN ANKERS EN REKBOUTEN document : NBD 00800 pagina : 1 van 9 uitgave : 28-10-2004

Bouwdienst Rijkswaterstaat titel: LEIDRAAD VOORSPANNEN VAN ANKERS EN REKBOUTEN document : NBD 00800 pagina : 1 van 9 uitgave : 28-10-2004 pagina : 1 van 9 LEIDRAAD VOORSPANNEN VAN ANKERS EN REKBOUTEN Document : NBD 00800 Uitgave : 28-10-2004 Afd./opsteller * toetser * vastgesteld * uitgave * status NIQ/J.den Toom * NIQ/J.J.Taal * NIQ/ *

Nadere informatie

Annahoeve Science Park 205

Annahoeve Science Park 205 Annahoeve Science Park 205 Amsterdam 215231 Wabo rapportage Uitgangspunten verbouwing 04 juni 2015 Van Slingelandtstraat 28 1051 CH AMSTERDAM Postbus 57153 1040 BB AMSTERDAM www.duyts.nl 020-6847475 info@duyts.nl

Nadere informatie

gedeeltelijk voorgespannen beton

gedeeltelijk voorgespannen beton gedeeltelijk voorgespannen beton STICHTING COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN INGESTELD DOOR DE BETO N V E R E N IGI N G RESEARCH ONDERZOEKINGSCOMMISSIES (1977) COMMISSIE A 7 Onderzoek naar het plastische gedrag

Nadere informatie

VOORLOPIG RAPPORT. COMMISSIE VOOR ÜITVOERIING VAN RESEARCH INCESTEED DOOR 1>E B ETO N V ER EN I Cl N C BRANDPROEVEN OP VOORGESPANNEN BETONLIGGERS

VOORLOPIG RAPPORT. COMMISSIE VOOR ÜITVOERIING VAN RESEARCH INCESTEED DOOR 1>E B ETO N V ER EN I Cl N C BRANDPROEVEN OP VOORGESPANNEN BETONLIGGERS VOORLOPIG RAPPORT n COMMISSIE VOOR ÜITVOERIING VAN RESEARCH INCESTEED DOOR 1>E B ETO N V ER EN I Cl N C BRANDPROEVEN OP VOORGESPANNEN BETONLIGGERS INGESTELDE ONDERZOEKINGSCOMMISSIES COMMISSIE A 1. COMMISSIE

Nadere informatie

sterkte en stijfheid van kolommen bij wisselbelasting

sterkte en stijfheid van kolommen bij wisselbelasting sterkte en stijfheid van kolommen bij wisselbelasting kolommen met rechthoekige doorsnede STICHTING C O M M I S S I E VOOR U I T V O E R I N G V A N R E S E A R C H INGESTELD DOOR DE BETO N VE R EN I Gl

Nadere informatie

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Reparatie methoden Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Hierbij informeren wij u over de Total Wall Concept herstel methode voor gescheurd metselwerk. Door middel van het Total Wall Concept (TWC)

Nadere informatie

Joost Gulikers PROJECT LIGGERKOPPEN. Rijkswaterstaat GPO Afdeling Bruggen en Viaducten. Studiemiddag kathodische bescherming Utrecht - 28 mei 2015

Joost Gulikers PROJECT LIGGERKOPPEN. Rijkswaterstaat GPO Afdeling Bruggen en Viaducten. Studiemiddag kathodische bescherming Utrecht - 28 mei 2015 Joost Gulikers GPO Afdeling Bruggen en Viaducten PROJECT LIGGERKOPPEN Studiemiddag kathodische bescherming Utrecht - 28 mei 2015 Inhoud presentatie Problematiek Oplossingen inventariseren Gekozen oplossing

Nadere informatie

Principe constructie t.b.v. wabo aanvraag

Principe constructie t.b.v. wabo aanvraag Principe constructie t.b.v. wabo aanvraag Project: Amsterdamsestraatweg 20 Halfweg Opdrachtgever: Architect: Onderdeel: Badhoeve Projectontwikkeling BV Postbus 40 1170 AA Badhoevedorp Tel 020 6595657 Kentie

Nadere informatie

RAPPORT DE SLIP BIJ EN DE STERKTE VAN EIND- VERANKERINGSSYSTEMEN FREYSSINET EN MAGNEL

RAPPORT DE SLIP BIJ EN DE STERKTE VAN EIND- VERANKERINGSSYSTEMEN FREYSSINET EN MAGNEL RAPPORT COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN RESEARCH INGESTELD OOOR OE B ET ON VERENIGING DE SLIP BIJ EN DE STERKTE VAN EIND- VERANKERINGSSYSTEMEN FREYSSINET EN MAGNEL INGESTELDE ONDERZOEKINGSCOMMISSIES COMMISSIE

Nadere informatie

Herontwikkeling Zoeterwoudsesingel 34, Leiden Notitie fundering herstel

Herontwikkeling Zoeterwoudsesingel 34, Leiden Notitie fundering herstel Pieters Bouwtechniek Martinus Nijhofflaan 2 2624 ES Delft 015-2190300 Postbus 1047 2600 BA Delft info@pbt-delft.nl www.pietersbouwtechniek.nl Herontwikkeling Notitie fundering herstel Opdrachtgever: Architect:

Nadere informatie

voorspanning zonder aanhechting deel I stichting voor onderzoek, voorschriften en kwaliteitseisen op het gebied van beton

voorspanning zonder aanhechting deel I stichting voor onderzoek, voorschriften en kwaliteitseisen op het gebied van beton rapport 95 voorspanning zonder aanhechting deel I CU stichting voor onderzoek, voorschriften en kwaliteitseisen op het gebied van beton ONDERZOEKCOMMISSIES (1979) COMMISSIE A 7 Onderzoek naar het plastische

Nadere informatie

Datum 16 december 2011 Betreft Beantwoording van het verzoek om brief n.a.v. het dodelijke ongeval in zwembad Tilburg

Datum 16 december 2011 Betreft Beantwoording van het verzoek om brief n.a.v. het dodelijke ongeval in zwembad Tilburg > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Schedeldoekshaven 200 Postbus 20011 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

UITKRAGENDE GALERIJPLATEN VANUIT CONSTRUCTIEF OOGPUNT BESCHOUWD MAARTEN SWINKELS; SGS INTRON WAT IS VAN BELANG VOOR DE STERKTE

UITKRAGENDE GALERIJPLATEN VANUIT CONSTRUCTIEF OOGPUNT BESCHOUWD MAARTEN SWINKELS; SGS INTRON WAT IS VAN BELANG VOOR DE STERKTE VANUIT CONSTRUCTIEF OOGPUNT BESCHOUWD INSPECTIE, VERIFICATIE, TESTING en CERTIFICATIE Meer dan 85 000 werknemers in 1 800 kantoren en laboratoria Totale omzet van ongeveer 6 miljard euro 16 juni 2016 Maarten

Nadere informatie

massief kunststof plaat

massief kunststof plaat VERWERKINGSMETHODEN In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de eisen van het stijl- en regelwerk. Tevens zijn de uitgangspunten voor de verwerkingsmethoden (zichtbare- en blinde bevestiging) opgenomen.

Nadere informatie

7.3 Grenstoestand met betrekking tot de dragende functie 7.3.1 Kanaalplaatvloeren Buiging

7.3 Grenstoestand met betrekking tot de dragende functie 7.3.1 Kanaalplaatvloeren Buiging Tabel 4 Brandwerendheidseisen met betrekking tot bezwijken (zie Bouwbesluit tabellen V) bouwconstructie brandwerendheidseis (min.) bouwconstructie waarvan bet bezwijken l~idt tot bet onbruikbaar worden

Nadere informatie

Versterking koker brug bij Heteren. Oplossing gevonden in combinatie externe voorspanning en staalconstructie. thema

Versterking koker brug bij Heteren. Oplossing gevonden in combinatie externe voorspanning en staalconstructie. thema 1 Oplossing gevonden in combinatie externe voorspanning en staalconstructie IABSE-congres 2013 Dit artikel is gebaseerd op de paper Reinforcing concrete box girder bridges with external post-tensioning

Nadere informatie

Introductie. Inhoud. Regen. Wateraccumulatie. Wateraccumulatie schades. Dakinstortingen bij regen en sneeuw

Introductie. Inhoud. Regen. Wateraccumulatie. Wateraccumulatie schades. Dakinstortingen bij regen en sneeuw Introductie Dakinstortingen bij regen en sneeuw Adviesbureau Hageman te Rijswijk Veel ervaring met de analyse van bouwkundige constructieve schades. Betrokken bij de analyse van ruim 2 schadegevallen bij

Nadere informatie

Instructie onderhoud balkons

Instructie onderhoud balkons Instructie onderhoud balkons 1. Geschiedenis van de balkons. 2. Wat zijn de meest voorkomende balkonconstructie. 3. Wat voor type schades zijn herkenbaar. 4. Hoe dient het onderhoud te worden uitgevoerd.

Nadere informatie

scheve platen puntlasten temperatuur dwarscontractiecoëfficiënt verende ondersteuningen

scheve platen puntlasten temperatuur dwarscontractiecoëfficiënt verende ondersteuningen scheve platen puntlasten temperatuur dwarscontractiecoëfficiënt verende ondersteuningen COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN RESEARCH INGESTELD DOOR DE BETONVEREN IGI NG ONDERZOEKINGSCOMMISSIES (1973) COMMISSIE

Nadere informatie

Lekke kelder? Dd 27 februari 2006 Aanvulling A maart 2006. Dit was niet de bedoeling.

Lekke kelder? Dd 27 februari 2006 Aanvulling A maart 2006. Dit was niet de bedoeling. Lekke kelder? Dd 27 februari 2006 Aanvulling A maart 2006 Dit was niet de bedoeling. 1 A. Inleiding Een vochtige kelder is niet zo aangenaam, zowel voor de bewoners als voor de daarin geplaatste materialen.

Nadere informatie

Toelichting bij Interim Advies Nieuwbouw en verbouw

Toelichting bij Interim Advies Nieuwbouw en verbouw Toelichting bij Interim Advies Nieuwbouw en verbouw Loppersum 27 mei 2014 Interim Advies Nieuwbouwconstructies onder aardbevingsbelasting in NO-Nederland 1 Introductie Simon Wijte Werkzaam bij Adviesbureau

Nadere informatie

Hoofddorp. Rapportage constructie t.b.v. bouwaanvraag. Projectnummer: Datum: 19 augustus 2015

Hoofddorp. Rapportage constructie t.b.v. bouwaanvraag. Projectnummer: Datum: 19 augustus 2015 Project: Hotel Ibis Styles Hoofddorp Onderdeel: Rapportage constructie t.b.v. bouwaanvraag Opdrachtgever: NBM Koningslaan 68 1075 AG AMSTERDAM Architect: Constructeur: Mulderblauw Architecten Keer-weer

Nadere informatie

Copyright SBR, Rotterdam

Copyright SBR, Rotterdam Wapenen of voorspannen zonder aanhechting (VZA)? Wapenen of' voorspannen zonder aanhechting (VZA)? 70 Stichting Bouwresearch Kluwer Technische Boeken B.V. - Deventer - Antwerpen Ten Hagen B.V. - Den Haag

Nadere informatie

Montagehandleiding. Voordat u start met het plaatsen van het Twist-Fix lijnsysteem, controleer of de volgende artikelen aanwezig zijn:

Montagehandleiding. Voordat u start met het plaatsen van het Twist-Fix lijnsysteem, controleer of de volgende artikelen aanwezig zijn: Montagehandleiding Het Twist-Fix lijnsysteem is conform de EN-795C voor platte daken en geschikt voor vier gebruikers tegelijkertijd. Het lijnsysteem wordt middels ankerpunten mechanisch bevestigd aan

Nadere informatie

KOMO. Naam certificaathouder. kwaliteitsverklaring

KOMO. Naam certificaathouder. kwaliteitsverklaring KOMO kwaliteitsverklaring Nummer Vervangt Uitgegeven d.d. Geldig tot Onbepaald Pagina 1 van 7 Naam certificaathouder VERKLARING VAN CI Deze kwaliteitsverklaring voor productcertificatie met attestering

Nadere informatie

Inspecties van gemetselde gevels

Inspecties van gemetselde gevels Voeg een foto in met formaat ca24 x 21; werkwijze: - zet in een map een foto of revit model klaar in jpg formaat. Maak dit bestand van te voren klein in windows picturemanager door afbeelding bewerken

Nadere informatie

Colofon. Dycore B.V. (1.19), Kees Quartel, Spanbeton (1.20, 1.21 en 1.24), Dywidag-Systems International B.V. (1.25 en 1.27)

Colofon. Dycore B.V. (1.19), Kees Quartel, Spanbeton (1.20, 1.21 en 1.24), Dywidag-Systems International B.V. (1.25 en 1.27) Colofon Constructieleer Voorgespannen Beton is een onderdeel van de Cement en Beton-reeks en is een uitgave van Æneas, uitgeverij van vakinformatie bv in samenwerking met het Cement&BetonCentrum. Auteur:

Nadere informatie

Dycore massieve plaatvloer

Dycore massieve plaatvloer 09/2013 Dycore massieve plaatvloer De Dycore massieve plaatvloer bestaat uit vrijdragende vloerelementen van vooraf vervaardigd voorgespannen beton. Er ontstaat een gesloten vloeroppervlak door de elementen

Nadere informatie

RAPPORT COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN RESEARCH INGESTELD DOOR DE BETONVERENIGING ONDERZOEK NAAR DE SAMENWERKING VAN GEPROFILEERD STAAL MET BETON

RAPPORT COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN RESEARCH INGESTELD DOOR DE BETONVERENIGING ONDERZOEK NAAR DE SAMENWERKING VAN GEPROFILEERD STAAL MET BETON LöOU RAPPORT COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN RESEARCH INGESTELD DOOR DE BETONVERENIGING ONDERZOEK NAAR DE SAMENWERKING VAN GEPROFILEERD STAAL MET BETON INGESTELDE ONDERZOEKINGSGOMMISSIES COMMISSIE A 1. Vereenvoudigde

Nadere informatie

INHOUD. 1 Inleiding 3. 2 Samenvatting en conclusies 4. 3 Controle Berekening Gording Controle Hoofdligger 17

INHOUD. 1 Inleiding 3. 2 Samenvatting en conclusies 4. 3 Controle Berekening Gording Controle Hoofdligger 17 INHOUD 1 Inleiding 3 2 Samenvatting en conclusies 4 2.1 Algemene gegevens 6 2.2 Materiaalgegevens 7 2.3 Vervormingen 7 2.4 Overzicht belastingen en gewichten 8 2.5 Windbelastingen. 11 3 Controle Berekening

Nadere informatie

Schöck Isokorb type QS 10

Schöck Isokorb type QS 10 Schöck Isokorb type Schöck Isokorb type 10 Inhoud Pagina Bouwkundige aansluitsituaties 152 Afmetingen 153 Kopplaat staalconstructie/bijlegwapening 154 Capaciteiten/Voegafstanden/Inbouwtoleranties 155 Inbouwhandleiding

Nadere informatie

Constructieve toepassing van in tegelverband uitgevoerd metselwerk Aanvullende voorwaarden en rekenregels bij NEN-EN 1996

Constructieve toepassing van in tegelverband uitgevoerd metselwerk Aanvullende voorwaarden en rekenregels bij NEN-EN 1996 TECHNISCHE AANBEVELING Constructieve toepassing van in tegelverband uitgevoerd metselwerk Aanvullende voorwaarden en rekenregels bij NEN-EN 1996 STA.010.2015 - Oktober 2015 Voorwoord Metselwerk uitgevoerd

Nadere informatie

Taken en verantwoordelijkheden t.a.v. tekeningen en berekeningen

Taken en verantwoordelijkheden t.a.v. tekeningen en berekeningen Taken en verantwoordelijkheden t.a.v. tekeningen en berekeningen Over de verdeling van de taken en verantwoordelijkheden ten aanzien van het opstellen van de tekeningen en berekeningen die ten grondslag

Nadere informatie

Ventilatievoorzieningen voor een meterruimte in een woning

Ventilatievoorzieningen voor een meterruimte in een woning Ventilatievoorzieningen voor een meterruimte in een woning Probleem Aan de hand van het Bouwbesluit vaststellen welke eisen er gelden voor de ventilatiecapaciteit die is vereist voor een meterruimte in

Nadere informatie

Rapportage Code: V Trapsparingen Atrium Procore Berekening deel A: Sterkteberekening verdieping 8 t.b.v. trapsparing

Rapportage Code: V Trapsparingen Atrium Procore Berekening deel A: Sterkteberekening verdieping 8 t.b.v. trapsparing Rapportage Code: V16001-029 Trapsparingen Atrium Procore Berekening deel A: Sterkteberekening verdieping 8 t.b.v. trapsparing Datum: 16 juni 2016 Referentie: haa / kos Code: V16001-029 Projectgegevens

Nadere informatie

CUR-Aanbeveling 118 Het nieuwe betonrepareren

CUR-Aanbeveling 118 Het nieuwe betonrepareren C.A. van der Steen -13, 14, 15 oktober 2015 TechnoConsult BV CUR-Aanbeveling 118 Het nieuwe betonrepareren Ir. Corné van der Steen Voorzitter VABOR (vereniging adviseurs betononderhoud en reparatie) Directeur

Nadere informatie

Nieuwbouw paardenstal dhr. M. Wouters Wissengrachtweg 25 te Hulsberg Gewichts-, sterkte- en stabiliteitsberekening. 13 mei 2014

Nieuwbouw paardenstal dhr. M. Wouters Wissengrachtweg 25 te Hulsberg Gewichts-, sterkte- en stabiliteitsberekening. 13 mei 2014 Hulsberg Pagina 2 / 12 Inhoudsopgave 1 Uitgangspunten 3 1.1 Normen & Voorschriften 3 1.2 Materialen 4 1.3 Ontwerpcriteria 4 1.4 Betondekking 4 1.5 Belastingen 5 1.6 Stabiliteit 6 1.7 Vervormingseisen 6

Nadere informatie

Calduran Kalkzandsteen Dilatatierichtlijnen

Calduran Kalkzandsteen Dilatatierichtlijnen Calduran Kalkzandsteen Dilatatierichtlijnen Versie december 2004 Calduran Kalkzandsteen Bouwtechniek en Voorlichting Postbus 97 3840 AB Harderwijk (0341) 464 004 Calduran Kalkzandsteen Dilatatierichtlijnen

Nadere informatie

Schöck Isokorf type KS

Schöck Isokorf type KS Schöck Isokorf type 20 Schöck Isokorf type 1 Inhoud Pagina Bouwkundige aansluitsituaties - 5 Afmetingen 6-7 Capaciteiten/Stellen staalconstructie/inbouwtoleranties 8 Detaillering (opwaartse krachten)/voegafstanden

Nadere informatie

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum onderwerp ontwerpbeschikking omgevingsvergunning

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum onderwerp ontwerpbeschikking omgevingsvergunning Fastned de heer C.R.H. Florentinus Amsteldijk 166 1079 LH AMSTERDAM uw brief van uw kenmerk ons kenmerk 1283572 datum onderwerp ontwerpbeschikking omgevingsvergunning Geachte heer Florentinus, Op 10 september

Nadere informatie

Brandschade aan betonconstructies parkeergarages

Brandschade aan betonconstructies parkeergarages Brandschade aan betonconstructies parkeergarages Lunchbijeenkomst 27 februari 2013 ir. Patrice de Vos Adviesbureau ir. J.G. Hageman B.V. - Rijswijk Inhoudsopgave Introductie Adviesbureau Hageman Brandschade

Nadere informatie

Overzicht van in Nederland verkrijgbare vloersystemen

Overzicht van in Nederland verkrijgbare vloersystemen Overzicht van in Nederland verkrijgbare vloersystemen dec. 2000 Voor de gehanteerde begrippen en voor verdere informatie wordt verwezen naar het boek Jellema, deel 9, dictaat 'Draagconstructies-Basis,

Nadere informatie

De wanden die verticaal vervoerd worden kunnen zonder hulp middelen worden opgehesen aan de speciaal ingestorte hijsvoorziening.

De wanden die verticaal vervoerd worden kunnen zonder hulp middelen worden opgehesen aan de speciaal ingestorte hijsvoorziening. Holle wanden Montage handleiding 1.1 Transport De wanden kunnen op 2 manieren vervoerd worden afhankelijk van de grote van de wanden. a) horizontaal op een platte wagen, elementen boven op elkaar. b) Verticaal

Nadere informatie

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering.

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. binnen toepassen Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. Nee Bestaat de ondergrond uit baksteen, betonsteen of betonblokken? Ja Ja Pas weber.dry inject toe. A Controleer

Nadere informatie

5 PRODUCTEN 5.3 SYSTEEMVLOEREN

5 PRODUCTEN 5.3 SYSTEEMVLOEREN PRODUCTEN.3 SYSTEEMVLOEREN RIBBENVLOER Een ribbenvloer is een vrijdragende systeemvloer van geprefabriceerde vloerelementen die in de lengterichting (overspanningsrichting) van ribben zijn voorzien. Ook

Nadere informatie

Nagespannen beton op de bouwplaats

Nagespannen beton op de bouwplaats Insert a picture here Nagespannen beton op de bouwplaats VORMEN VAN VOORSPANNING Voorspannen met voorgerekt staal: aanspannen voor het beton storten Geprefrabiceerde elementen (holle welfsels balken) Voorspannen

Nadere informatie

The British School of Amsterdam De heer F. Gansevoort Anthonie van Dijckstraat ME Amsterdam. Betreft: Omgevingsvergunning

The British School of Amsterdam De heer F. Gansevoort Anthonie van Dijckstraat ME Amsterdam. Betreft: Omgevingsvergunning Bezoekadres Ebbehout 31 1507 EA Zaandam The British School of Amsterdam De heer F. Gansevoort Anthonie van Dijckstraat 1 1077 ME Amsterdam Postbus 209 1500 EE Zaandam www.odnzkg.nl Betreft: Omgevingsvergunning

Nadere informatie

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nieuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nieuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nieuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387!UWl Duurzame Ontwikkeling Contactpersoon Jeroen van Nistelrooy Telefoon (030) 607 15 77 Fax

Nadere informatie

ONTWERPBESCHIKKING WET ALGEMENE BEPALINGEN OMGEVINGSRECHT CONSIDERANS

ONTWERPBESCHIKKING WET ALGEMENE BEPALINGEN OMGEVINGSRECHT CONSIDERANS ONTWERPBESCHIKKING WET ALGEMENE BEPALINGEN OMGEVINGSRECHT CONSIDERANS Aanvraag Datum aanvraag Datum ontwerp beschikking Datum definitieve beschikking Olo nummer Dossier nummer BAG nummer Rijksmonumentnummer

Nadere informatie

brandwerendheid van voorgespannen betonliggers

brandwerendheid van voorgespannen betonliggers brandwerendheid van voorgespannen betonliggers STICHTING COMMISSIE VOOR UITVOERING VAN RESEARCH INGESTELD DOOR DE B ETO N V E R E N I GI N G ONDERZOEKINGSCOMMISSIES (1975) COMMISSIE A 7 Onderzoek naar

Nadere informatie

2. Overall scope Bouwkundig Versterken 250 Schadegevallen

2. Overall scope Bouwkundig Versterken 250 Schadegevallen NOTITIE AANPAK BOUWKUNDIG VERSTERKEN URGENTE SCHADEGEVALLEN 1. Inleiding In deze notitie wordt de scope en de aanpak van het bouwkundig versterken van 250 schadegevallen op hoofdlijnen toegelicht. In paragraaf

Nadere informatie

Vervang de inhoud van de volgende paragrafen in de BRL door de aangegeven tekst.

Vervang de inhoud van de volgende paragrafen in de BRL door de aangegeven tekst. Wijzigingsblad BRL 2811 Ferrocement-producten Datum wijzigingsblad 27-09-2012 Vastgesteld door CvD Constructief Beton d.d. 21 juni 2012 Aanvaard door de Harmonisatie Commissie Bouw van de Stichting Bouwkwaliteit

Nadere informatie

NHC Singelborch te Utrecht. Datum 20 januari 2011

NHC Singelborch te Utrecht. Datum 20 januari 2011 over NHC Singelborch te Utrecht Datum 20 januari 2011 Inhoud Het afvijzelen van een vloerveld met een oppervlak ca 1.500 m2 over een hoogte van 415 mm in Singelborch te Utrecht. 1. Vijzelen, waarom? 2.

Nadere informatie

OMGEVINGSVERGUNNING Datum: 11 november 2014

OMGEVINGSVERGUNNING Datum: 11 november 2014 OMGEVINGSVERGUNNING Datum: 11 november 2014 Burgemeester en wethouders hebben op 14 januari 2013 een aanvraag voor een omgevingsvergunning ontvangen voor het legaliseren van appartementen. De aanvraag

Nadere informatie

ONDERZOEKINGSCOMMISSIES (1977)

ONDERZOEKINGSCOMMISSIES (1977) ONDERZOEKINGSCOMMISSIES (1977) COMMISSIE A 7 A 13 A16 A 19 A21 A 23 A 24 A 26 Onderzoek naar het plastische gedrag van constructies. Onderzoek naar de krachtsverdeling in scheve platen. Veiligheid. Statisch

Nadere informatie

Renovatie balkons. Molukkenstraat , Nijmegen

Renovatie balkons. Molukkenstraat , Nijmegen Renovatie balkons Molukkenstraat 60-146, Nijmegen 02-04-2012 0Molukkenstraat Nijmegen april 2012 Molukkenstraat Nijmegen april 2012 Partijen Opdrachtgever: VvE Molukkenstraat 60-146, Nijmegen Aannemer:

Nadere informatie

Besteksomschrijving Voton HSP. volgens Stabu- en RAW-systematiek. Voton HSP is een product van Voorbij Funderingstechniek

Besteksomschrijving Voton HSP. volgens Stabu- en RAW-systematiek. Voton HSP is een product van Voorbij Funderingstechniek Besteksomschrijving Voton HSP volgens Stabu- en RAW-systematiek Voton HSP heeft een eigen website : www.voton-hsp.nl Stelt u prijs op nader contact, informatie of een Cd rom over het HSP systeem, dan kunt

Nadere informatie

EGM adviseurs B09123.00. Renovatie 2 flats Groenoord KOUDEBRUG TER PLAATSE VAN GALERIJVLOEREN. Opdrachtgever: Woonplus Schiedam. Valeriusstraat 3-5

EGM adviseurs B09123.00. Renovatie 2 flats Groenoord KOUDEBRUG TER PLAATSE VAN GALERIJVLOEREN. Opdrachtgever: Woonplus Schiedam. Valeriusstraat 3-5 B09123.00 EGM adviseurs Wilgenbos 20 3311 JX Dordrecht postbus 298 3300 AG Dordrecht telefoon (078) 633 07 50 telefax (078) 614 00 71 e-mail egmadviseurs@egm.nl www.egm.nl gecertificeerd ISO 9001:2008

Nadere informatie

KNPL 150 KNPL 165 KNPL 200 KNPL 260/265 KNPL 320 KNPL 400. De kanaalplaatvloer wordt toegepast in woningbouw en utiliteitbouw.

KNPL 150 KNPL 165 KNPL 200 KNPL 260/265 KNPL 320 KNPL 400. De kanaalplaatvloer wordt toegepast in woningbouw en utiliteitbouw. De kanaalplaatvloer wordt toegepast in woningbouw en utiliteitbouw. De vloer is snel en makkelijk te leggen Uitvoering ongeïsoleerd en geïsoleerd. De vloer is geschikt voor projecten - Grote overspanningen

Nadere informatie

BA-richtlijn 3.1 Versie januari 2007

BA-richtlijn 3.1 Versie januari 2007 Techniek BA-richtlijn 3.1 Metalen bevestigingsmiddelen voor het afhangen van verlaagde plafonds in beton, cellenbeton en andere steenachtige materialen Metalen bevestigingsmiddelen voor het afhangen van

Nadere informatie

Aangepaste beoordeling constructieve veiligheid uitkragende betonnen vloeren. Balkons en galerijplaten: veilig genoeg?

Aangepaste beoordeling constructieve veiligheid uitkragende betonnen vloeren. Balkons en galerijplaten: veilig genoeg? 1 Aangepaste beoordeling constructieve veiligheid uitkragende betonnen vloeren Balkons en galerijplaten: veilig genoeg? 44 5 2015 Balkons en galerijplaten: veilig genoeg? Eerste uitgave protocol Deze constatering

Nadere informatie

Museum De Lakenhal te Leiden

Museum De Lakenhal te Leiden Project Museum De Lakenhal te Leiden Ordernummer 8536 Opdrachtgever Gemeente Leiden Rapportnummer 001 Omschrijving Fase Constructieve omschrijving ten behoeve van de aanvraag omgevingsvergunning van de

Nadere informatie

BESCHIKKING VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN ZEELAND

BESCHIKKING VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN ZEELAND BESCHIKKING VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN ZEELAND Aan: Yara Sluiskil B.V. Industrieweg 10 4541 HJ Sluiskil Kenmerk: Afdeling: /00127862 Vergunningverlening Datum: 26 april 2015 Onderwerp: Omgevingsvergunning

Nadere informatie

OMGEVINGSVERGUNNING Nummer: W14/008143

OMGEVINGSVERGUNNING Nummer: W14/008143 OMGEVINGSVERGUNNING Nummer: W14/008143 Aanvraag Op 4 maart 2014 is een aanvraag voor een omgevingsvergunning ontvangen voor het veranderen en verbouwen van een monument op het perceel, kadastraal bekend

Nadere informatie

het oprichten van een appartementengebouw Onyxdijk 167 te Roosendaal

het oprichten van een appartementengebouw Onyxdijk 167 te Roosendaal Stichting S&L Zorg T.a.v. D. van Randwijk Postbus 148 4700 AC Roosendaal NEDERLAND contactpersoon : Mevr. M. Bezemer (Aanw.op ma,di,do) Roosendaal : doorkiesnummer : (0165) 579875 (W20_vrl_OU) onderwerp

Nadere informatie

Stichting Friesland Bedrijven t.a.v. de heer S. Postma Moleneind Nz 56 9203 ZR DRACHTEN

Stichting Friesland Bedrijven t.a.v. de heer S. Postma Moleneind Nz 56 9203 ZR DRACHTEN Aan Stichting Friesland Bedrijven t.a.v. de heer S. Postma Moleneind Nz 56 9203 ZR DRACHTEN Drachten, Kenmerk Zaaknummer Behandeld door 1 februari 2016 15-0247/cor Z1392722 Bruno Wester D1586654 0512 581234

Nadere informatie

presentatie VNconstructeurs Staalbouwdag 2012 04-10-2012

presentatie VNconstructeurs Staalbouwdag 2012 04-10-2012 1 Constructieve Veiligheid - Staalbouwdag 2012 Johan Galjaard - voorzitter 2 construeren is een geweldig vak!! STAAL gaat het maken 3 van idee 4 ..door ontwerp. 5 presentatie VNconstructeurs Staalbouwdag

Nadere informatie

Schöck Isokorb type KS

Schöck Isokorb type KS Schöck Isokorb type 20 Schöck Isokorb type 1 Inhoud Pagina Bouwkundige aansluitsituaties 138-139 Afmetingen 10 Kopplaat staalconstructie 11 Capaciteiten/Stellen staalconstructie/inbouwtoleranties 12 Capaciteiten

Nadere informatie

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels Verslag uitgevoerde activiteiten 2010 Datum 13 december 2010 Status Definitief Colofon Publicatienummer VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Bouwen

Nadere informatie

naar aansprakelijkheid voor schade aan betonoppervlakken

naar aansprakelijkheid voor schade aan betonoppervlakken r a p p o r t 117 onderzoek naar aansprakelijkheid voor schade aan betonoppervlakken stichting voor onderzoek, voorschriften en kwaliteitseisen op het gebied van beton ONDERZOEKCOMMISSIES (1984) COMMISSIE

Nadere informatie

ADVIES. Pagina 1 van 6. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid.

ADVIES. Pagina 1 van 6. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid. ADVIES Registratienummer: Betreft: Adviesaanvraag upgrade tweede vluchtmogelijkheid of enkele vluchtroute op galerij Trefwoorden: Verbouw, handhaving, zorgplicht, vluchtroute, beschermde route, enkele

Nadere informatie

Rijksmuseum: Overzicht toelaatbare belastingen op daken

Rijksmuseum: Overzicht toelaatbare belastingen op daken ONDERWERP Rijksmuseum Amsterdam: Nieuwe deursparing auditorium/foyer gebied DATUM 21-04-2017 VAN Pieter Timmerman - ARCADIS AAN Rijksmuseum Amsterdam KOPIEN Dieneke Grimmelius ARCADIS KENMERK 079385833-A

Nadere informatie

Burgemeester en wethouders van Den Haag, namens dezen: [Geanonimiseerd] [Geanonimiseerd]

Burgemeester en wethouders van Den Haag, namens dezen: [Geanonimiseerd] [Geanonimiseerd] Retouradres: Postbus 12655, 2500 DP Den Haag Uw brief van Ons kenmerk 201607120/6010190 Behandeld door Doorkiesnummer E-mail oloaanvraag@denhaag.nl Aantal bijlagen Onderwerp Datum zie documentenlijst buiten

Nadere informatie

DOORBUIGING VAN BETONCONSTRUCTIES

DOORBUIGING VAN BETONCONSTRUCTIES DOORBUIGING VAN BETONCONSTRUCTIES 1. De buigstijfheid EI 1.1 Inleiding 1.2 De relatie tussen moment en kromming: EI 1.3 Tension Stiffening 1.4 M-κ diagrammen voor de UGT en de BGT 1.4.1 Berekening van

Nadere informatie

Memo. Omschrijving werkzaamheden molenerven

Memo. Omschrijving werkzaamheden molenerven Memo Voor: Gemeente Molenwaard Datum: 23 augustus 2016 Referentie: INFR150820 160718 M-45 Onderwerp: Omschrijving werkzaamheden molenerven Molenkade Omschrijving werkzaamheden molenerven Aanleiding De

Nadere informatie

Bouwbesluit 2012, NEN 6068, Industriefunctie, nieuwbouw, WBDBO, draagconstructie, spiegelsymmetrie Datum: 31 augustus 2017 Status:

Bouwbesluit 2012, NEN 6068, Industriefunctie, nieuwbouw, WBDBO, draagconstructie, spiegelsymmetrie Datum: 31 augustus 2017 Status: Trefwoorden: Bouwbesluit 2012, NEN 6068, Industriefunctie, nieuwbouw, WBDBO, draagconstructie, spiegelsymmetrie Datum: 31 augustus 2017 Status: Definitief Beschrijving Voor de nieuwbouw van een bedrijfspand

Nadere informatie