ONTWERPEN MET AANDACHT VOOR GROENBLAUWE NETWERKEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONTWERPEN MET AANDACHT VOOR GROENBLAUWE NETWERKEN"

Transcriptie

1 ONTWERPEN MET AANDACHT VOOR GROENBLAUWE NETWERKEN 28 oktober 2014 Hiltrud Pötz

2 Toenemende verstedelijking en bevolkingskrimp

3 Uitdaging Maatregel Klimaatverandering Sponswerking vergroten - Vaker heftige neerslag - Meer dagen met tropische temperaturen - Langere periodes van droogte - Regenwater gebruiken - Regenwater bufferen - Regenwater vertraagd afvoeren

4 Waterbalans en hitte in de stad in relatie tot groen

5 Uitdaging Maatregel Hittestress Koelen - Verhoogd risico voor ouderen en zieken - Lagere arbeidsproductiviteit - Slechte nachtrust - Toevoer van vectorgebonden ziektes - Groene pleinen - Groene daken - Vergroenen - Minimaliseren verharding

6 Hittestress

7 Uitdaging Maatregel Leefkwaliteit en gezondheid Vergroening van de stad - Aantrekkelijk vestigingsklimaat - Leefkwaliteit - Gezondheid - Hogere woz-waarde

8 Uitdaging Maatregel Opraken fosiele brandstoffen Voorzien in duurzame energie - Energie uit biomassa - Warmte uit afvalwater en drinkwater - Zonne-energie / windenergie - Omgevingswarmte / restwarmte / bodem

9 Uitdaging Maatregel Teruglopende biodiversiteit Vergroten biodiversiteit - Reduceren verhard oppervlak - Maximaal vergroenen

10 Uitdaging Maatregel Kostenbeheersing en openbaar groen Stadsboerderijen en tuinen in de stad in eigen beheer

11 Gevolgen van klimaatverandering: Opgaven recreatienetwerk: - Meer vakanties in eigen land en meer buitenlandse toeristen - Meer dagrecreatie in en om de stad - Meer waterrecreatie - Langer vakantieseizoen - Meer OV en LV - Meer voorzieningen in en om de stad - Meer groen in en om de stad - Meer behoefte aan waterrecreatie Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme

12 Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme Het toerisme seizoen wordt langer Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme

13 Aantal fietstochten in Nederland bij gemiddelde dagtemperatuur. Aantal tochten (x ) Temperatuur in graden C Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme Bij hogere temperaturen neemt het aantal fietstochten toe Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme

14 Ruimte voor actieve burger Meer biodiversiteit Betere leefkwaliteit Voedselproductie Meer sponswerking Minder hittestress Betere luchtkwaliteit Biomassa voor energieproductie Synergie Effecten van meer natuur, groen en blauw in de stad

15 Voorbeelden Groenblauwe netwerken en maatregelen - London Green Grid - Hammarby Sjöstad, Stockholm - Erasmusgracht, Amsterdam - Speeldernis, Rotterdam - EVA-Lanxmeer, Culemborg - Hof van Heden, Hoogvliet - Rijkswaterstaat, Terneuzen - Hamburg

16 London Green Grid

17 - Regenwaterretentie en -zuivering - Creëren van een gezonde stad - Hittestress reductie - Biodiversiteit - Meer ruimte voor recreatie - Aantrekkelijke langzaamverkeerroutes London Green Grid

18 London Green Grid

19 Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden

20 Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden

21 Erasmusgracht, Amsterdam

22 - Afkoppelen van dak- en straatwater - Zuiveren d.m.v. rietveld - Hittestress reductie - Biodiversiteit Goedkoper en efficiënter dan regulier Erasmusgracht, Amsterdam

23 Speeldernis, Rotterdam

24 - Waterbewustzijn - Waterberging - Waterbeleving - Biodiversiteit Tot stand gekomen door samenwerking tussen gemeente en particulieren Speeldernis, Rotterdam

25 EVA-Lanxmeer, Culemborg

26 - Bovengrondse regenwaterafvoer - 100% regenwaterretentie - Grijswaterzuivering - Laag energiegebruik - Gebiedseigen energiebedrijf - Ecologisch groenbeheer - Beheer door bewoners EVA-Lanxmeer, Culemborg

27 EVA-Lanxmeer, Culemborg

28 EVA-Lanxmeer, Culemborg

29 EVA-Lanxmeer, Culemborg

30 Gratis app voor burgers

31 Bedankt voor uw aandacht 28 oktober 2014 Hiltrud Pötz

Groenblauwe netwerken voor duurzame en dynamische steden

Groenblauwe netwerken voor duurzame en dynamische steden Groenblauwe netwerken voor duurzame en dynamische steden 5 maart 2013 Hiltrud Pötz Toenemende Verstedelijking Uitdaging Klimaatverandering Vaker heftige neerslag Meer dagen met tropische temperaturen Langere

Nadere informatie

Naar een klimaatbestendig Eindhoven. Luuk Postmes 19 mei 2015

Naar een klimaatbestendig Eindhoven. Luuk Postmes 19 mei 2015 Naar een klimaatbestendig Eindhoven Luuk Postmes Speerpunten Eindhoven op watergebied Klimaatverandering Wateroverlast zomerse buien Hittestress Droogtestress Duurzame stad: Energie neutraal Grondstoffen

Nadere informatie

Lakenplein Leiden: Klimaatbestendig en prachtig. maatregelen voor een waterbewuste inrichting

Lakenplein Leiden: Klimaatbestendig en prachtig. maatregelen voor een waterbewuste inrichting Lakenplein Leiden: Klimaatbestendig en prachtig maatregelen voor een waterbewuste inrichting Samenvatting Wanneer een woningbouwcorporatie bij de start van een project de ruimte neemt om samen met de

Nadere informatie

Legendaeenheid. Toelichting op probleem Dit zijn de meest hittegevoelige. Opgave en moment Maatregelen. Actoren. Verbeteren van de huidige situatie.

Legendaeenheid. Toelichting op probleem Dit zijn de meest hittegevoelige. Opgave en moment Maatregelen. Actoren. Verbeteren van de huidige situatie. LEGENDA BIJ HITTE-ATTENTIE KAART VAN ARNHEM Met: toelictiting op legenda-eenheid en eventueel het achterliggende probleem opgave voor de eenheid (gebied) en moment waarop maatregelen genomen dienen te

Nadere informatie

Van Waterplan naar Watervisie

Van Waterplan naar Watervisie 22 oktober, Studiedag VVSG Van Waterplan naar Watervisie integraal waterbeleid in Nijmegen Jos van der Lint Waterservicepunt (WSP) www.waterbewust.nl Waalsprong 1996-2020 Dukenburg / Lindenholt 1965-1985

Nadere informatie

Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt

Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt De volgende sjablonen voor duurzame gebiedsontwikkeling zijn te onderscheiden: gezonde wijk Klimaatvriendelijke wijk / gebied Prachtig compacte wijk

Nadere informatie

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Thema: Leven met water in de stad Speech: - Geweldig om zoveel professionals bezig te zien met groen en water in stedelijk gebied! - In het Deltaprogramma

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. HUIS & TUIN www.hydrorock.com Particuliere markt en watermanagement De klimaatverandering zorgt voor meer en heviger regenbuien waardoor

Nadere informatie

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Afkoppelen hemelwater Oude Pastoriebuurt Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Opening - welkom Ton van den Kerkhof Projectleider Roy Thijssen Adviseur riolering en water Luuk

Nadere informatie

CAMPUS-park Delft TU Noord

CAMPUS-park Delft TU Noord TU Noord klimaatadaptatie & gebiedsontwikkeling - Kanaalweg 2 SCHIE DUWO Botanische Tuin OPGAVE KLIMAATADAPTATIE In het kader van het project Klimaatadaptatie Delft is een studie verricht naar de gebiedsontwikkeling

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

Is de waterafvoer niet geregeld krijg je veel gezeik als het regent!

Is de waterafvoer niet geregeld krijg je veel gezeik als het regent! Is de waterafvoer niet geregeld krijg je veel gezeik als het regent! Het Land van Cuijk gaat voor groen Het klimaat verandert, nu jouw tuin nog! Staat je tuin blank als het hard regent? Wel eens water

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte)

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Infomoment 24 maart 2016 Buurtcentrum De Dijk, Blankenbergse

Nadere informatie

IcoMOSS. Groen dak van een nieuwe generatie. afdichten en beschermen. Energiebesparend. Licht in gewicht. Duurzaam. Onderhoudsarm.

IcoMOSS. Groen dak van een nieuwe generatie. afdichten en beschermen. Energiebesparend. Licht in gewicht. Duurzaam. Onderhoudsarm. IcoMOSS afdichten en beschermen Energiebesparend Licht in gewicht Duurzaam Onderhoudsarm Kostenbesparend Groen dak van een nieuwe generatie * safety overlap: snelvloeiende VARIO-bitumen aangebracht op

Nadere informatie

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Info-avond 24/04/2014 Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wettelijk kader Waarom scheiden? Wat is afkoppelen?

Nadere informatie

Schoon en Mooi Water, Natuurlijk! Schieland en de Krimpenerwaard. Stem 18 maart Water Natuurlijk

Schoon en Mooi Water, Natuurlijk! Schieland en de Krimpenerwaard. Stem 18 maart Water Natuurlijk Schoon en Mooi Water, Natuurlijk! Schieland en de Krimpenerwaard Stem 18 maart Water Natuurlijk Verkiezingsprogramma Rotterdam, december 2014 Op 18 Maart 2015 naar de stembus voor het Hoogheemraadschap

Nadere informatie

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat Gertjan Winten Waarom zijn we hier samen? Waarom deze werken? Wat gaat er veranderen? Hoe zullen de werken verlopen? Vragenronde 15-12-2010 Aquafin partner for

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer gemeente Ede november 2007 Regenwater afkoppelen? zo doet u dat! De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer van uw dak af te koppelen. Of u bent dit

Nadere informatie

WAT WIJ WILLEN MET WATER

WAT WIJ WILLEN MET WATER WAT WIJ WILLEN MET WATER Programma 2015-2019 voor de waterschapsverkiezingen Waterschap Amstel Gooi en Vecht Wij willen droge voeten houden als het heeft gestortregend. Maar wij willen ook, dat in droge

Nadere informatie

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013 Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen VVSG 22 oktober 2013 Programma Korte voorstelling Afkoppelen van hemelwater in Vlaanderen Plan van aanpak afkoppelingen Infrax

Nadere informatie

Waterschappen en Energieakkoord

Waterschappen en Energieakkoord Waterschappen en Energieakkoord Energiekansen in het Waterbeheer Hennie Roorda/Rafaël Lazaroms Unie van Waterschappen mei 5, 2014 1 Waar staan de waterschappen voor? Waterveiligheid (veilig wonen en werken

Nadere informatie

Notitie. 1. Beleidskader Water

Notitie. 1. Beleidskader Water Notitie Ingenieursbureau Bezoekadres: Galvanistraat 15 Postadres: Postbus 6633 3002 AP Rotterdam Website: www.gw.rotterdam.nl Van: ir. A.H. Markus Kamer: 06.40 Europoint III Telefoon: (010) 4893361 Fax:

Nadere informatie

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Hittestress in de stad: Over urgentie, metingen en maatregelen

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Hittestress in de stad: Over urgentie, metingen en maatregelen DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK Hittestress in de stad: Over urgentie, metingen en maatregelen Dr. Ir. Lisette Klok november 2015 1 HITTEGOLF 30 JUNI 5 JULI, 2015 2 TOUR DE FRANCE,

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. NATUURBEHEER & LANDBOUW www.hydrorock.com Natuurbeheer en watermanagement Droogte, hittegolven, hevige regenval en overstromingen. Ze komen

Nadere informatie

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Piet Lagas (Planbureau voor de leefomgeving) 1 Inhoud 1. Belang van Groen in de stad 2. Verdeling groen in G4 3. Straatbomen in de stad 4. Groene daken 5.

Nadere informatie

Klimaat in de stad. Anticiperen op extremen & case Beverwijk. Water in de openbare ruimte Houten, 15-10-2015

Klimaat in de stad. Anticiperen op extremen & case Beverwijk. Water in de openbare ruimte Houten, 15-10-2015 1222412 Klimaat in de stad Anticiperen op extremen & case Beverwijk Water in de openbare ruimte Houten, 15-10-2015 Erik Warns, Gemeente Beverwijk Jeroen Kluck, Tauw bv & Lector Water in en om de stad,

Nadere informatie

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte 1. Gemeentelijk gras wordt nog wel gemaaid maar niet meer afgevoerd; men gaat vaak over op klepelen of sikkelen. Dode bomen

Nadere informatie

Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt. grondwater.

Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt. grondwater. 2015 Gemeente Amersfoort Vergoeding afkoppelen Motivatie om af te koppelen Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt.

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

PROEFTUIN STADSOEVERS. Innovatieve ontwikkelingen voor een duurzame en gezonde wijk

PROEFTUIN STADSOEVERS. Innovatieve ontwikkelingen voor een duurzame en gezonde wijk PROEFTUIN STADSOEVERS Innovatieve ontwikkelingen voor een duurzame en gezonde wijk Voorwoord Voor u ligt het bidbook Proeftuin Stadsoevers. In ondernemersland is een bidbook een uitgebreid document met

Nadere informatie

HISTORIE Van steenkool naar mijnwater

HISTORIE Van steenkool naar mijnwater HISTORIE Van steenkool naar mijnwater Jaar Tot 1974 Actie Steenkoolwinning 1974 2003 Mijngangen vulden zich met grondwater, natuurlijke opwarming door aarde 2003 Diep gelegen water = warm (28 graden),

Nadere informatie

Waterhuishoudingsplan Schaapsloop voorbereiding rioolmaatregelen

Waterhuishoudingsplan Schaapsloop voorbereiding rioolmaatregelen Waterhuishoudingsplan Schaapsloop voorbereiding rioolmaatregelen Inventarisatie bereikbaarheidsplan, sessie 1 Maandag 10 juni 2013, Sloperbedrijf Van Putten Angela de Vries Rob de Haas Gemeente Valkenswaard

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Ontwikkeling terrein de Hogt

Ontwikkeling terrein de Hogt Tuindorpstraat 61 Gebouw C01 7555 CS Hengelo Ov. T 074 250 09 96 F 074 250 55 16 algemeen@incite-projects.nl www.incite-projects.nl IBAN: NL62 RABO 0111 3675 49 BTW nr.: NL815104868B01 KVK nr.: 08140475

Nadere informatie

Roelof J. Stuurman. 11 juli 2011

Roelof J. Stuurman. 11 juli 2011 Roelof J. Stuurman Een Proeftuin waarin toegepast innovatief onderzoek wordt gedaan om een gezonde energie- en waterneutrale Uithof te bereiken die geen nadelige invloed heeft op zijn omgeving en waar

Nadere informatie

ALGEMEEN ENERGIEGEBRUIK GRONDGEBRUIK MATERIAALGEBRUIK MILIEUSCORE. duurzame warehouses. van Grijs naar Groen. 2 februari 2011 Peter van Meerwijk

ALGEMEEN ENERGIEGEBRUIK GRONDGEBRUIK MATERIAALGEBRUIK MILIEUSCORE. duurzame warehouses. van Grijs naar Groen. 2 februari 2011 Peter van Meerwijk duurzame warehouses van Grijs naar Groen 2 februari 2011 Peter van Meerwijk MULTIDISCIPLINAIR INGENIEURSBUREAU projectmanagement logistiek advies architectuur installatieadvies constructief ontwerp uitvoeringsbegeleiding

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Projectcode GEMEENTE 1 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Doelstelling Het verbeteren van de energieprestatie van gemeentelijke gebouwen door 3%

Nadere informatie

een wadi voor de opvang van regenwater meer extreem natte periodes

een wadi voor de opvang van regenwater meer extreem natte periodes In gewone woonwijken verzamelt het regenwater zich vanaf daken en straten in de riolering, waarna het naar het oppervlaktewater of samen met het huishoudelijke afvalwater naar een rwzi stroomt. In het

Nadere informatie

Dakbedekking en waterhuishouding - Hoe blauw zijn groene daken?

Dakbedekking en waterhuishouding - Hoe blauw zijn groene daken? Dakbedekking en waterhuishouding - Hoe blauw zijn groene daken? Kees Broks (STOWA), Harry van Luijtelaar (Stichting RIONED) Groene daken zijn hot, ook vanuit het oogpunt van stedelijk waterbeheer. Ze vangen

Nadere informatie

PVE start SO PVE start VO Onderzoeken in VO

PVE start SO PVE start VO Onderzoeken in VO PVE start SO PVE start VO Onderzoeken in VO A: Wijk Ontmoeting stimuleren door structuur wijk A1: Gemeenschappelijke tuin, die in landschappelijk opzicht goed aansluit op de privé tuinen Streven naar 40-60%

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

3/13/2014. Klimaatverandering vraagt om innovatie. Crises op meerdere fronten

3/13/2014. Klimaatverandering vraagt om innovatie. Crises op meerdere fronten Klimaatverandering vraagt om innovatie De crisis als voorbode van grote veranderingen in economie en maatschappij Brabantse Waterdag 28 februari 2014 s Hertogenbosch door Pier Vellinga Hoogleraar aan Wageningen

Nadere informatie

Cradle to Cradle in de praktijk Tuinen

Cradle to Cradle in de praktijk Tuinen Cradle to Cradle in de praktijk Tuinen Mei 2009 Programma: Introductie WissingTuinen Wat is Cradle to Cradle? Cradle to Cradle in de praktijk Even voorstellen Ons kantoor in Megchelen: Ontwerp & Advies

Nadere informatie

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek Scheldemondraad: Actieplan Grensoverschrijdende klimaatbeleid, 11 september 2009 Interregproject

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen is een uitdaging Duurzaamheid is een belangrijk thema voor Bedrijvenpark Hoeksche Waard. De ligging in het Nationaal Landschap Hoeksche Waard brengt verantwoordelijkheden met zich mee;

Nadere informatie

Sustainable Tourism Duurzaam Toerisme. dr. Anja de Groene lector duurzaamheid en water Hogeschool Zeeland

Sustainable Tourism Duurzaam Toerisme. dr. Anja de Groene lector duurzaamheid en water Hogeschool Zeeland Sustainable Tourism Duurzaam Toerisme dr. Anja de Groene lector duurzaamheid en water Hogeschool Zeeland Programma 15.15 uur: Inleiding duurzaam toerisme door Dr. Anja de Groene 15.35 uur: Cradle to Cradle

Nadere informatie

De kost van adaptatie aan de klimaatverandering in de Brugse poort. Johan Bogaert

De kost van adaptatie aan de klimaatverandering in de Brugse poort. Johan Bogaert De kost van adaptatie aan de klimaatverandering in de Brugse poort 1. Het Vlaams Klimaatplan. 2. De studie: Adaptatie aan klimaatverandering: globale kosten en praktische voorbeelden Literatuurstudie

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over afkoppelen

Veelgestelde vragen over afkoppelen 1 Veelgestelde vragen over afkoppelen Inhoudsopgave 1. Wat is afkoppelen?... 2 2. Waarom afkoppelen?... 2 3. Afkoppelen, hoe werkt dat?... 3 4. Wanneer wordt mijn straat afgekoppeld?... 3 5. Welk beleid

Nadere informatie

Raadsvoorstel van het college inzake Agenda groen voor de stad 2016

Raadsvoorstel van het college inzake Agenda groen voor de stad 2016 Registratienummer DSB 2016.297 RIS294705 Raadsvoorstel van het college inzake Agenda groen voor de stad 2016 De wereld om ons heen is in beweging en ook onze stad verandert. Den Haag is echter nog steeds

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND. HERINRICHTING Molenstraat en s-gravenstraat (ged.) Donderdag 13 juni 2013

INFORMATIEAVOND. HERINRICHTING Molenstraat en s-gravenstraat (ged.) Donderdag 13 juni 2013 INFORMATIEAVOND HERINRICHTING Molenstraat en s-gravenstraat (ged.) Donderdag 13 juni 2013 Inhoud Onderdeel: Spreker: Welkomstwoord (Wethouder C. De Kraker) Aanleiding werkzaamheden Plan van aanpak Ontwerp

Nadere informatie

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Piet Lagas 1 Inhoud 1. Belang van Groen in de stad 2. Verdeling groen in G4 3. Straatbomen in de stad 4. Groene daken 5. I have a dream - baten 6. Perspectieven

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Page 1 of 5 Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Auteur: Anne Bosma, Tony Flameling, Toine van Dartel, Ruud Holtzer Bedrijfsnaam: Tauw, Waterschap De Dommel Rioolwaterzuiveringen

Nadere informatie

Duurzame verstedelijking. Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012

Duurzame verstedelijking. Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012 Duurzame verstedelijking Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012 Stelling In ruimtelijke visies ontbreekt een SMART afwegingskader voor duurzame ontwikkeling Gevolg: Dilemma s worden niet concreet

Nadere informatie

DSI regenwater infiltratie.

DSI regenwater infiltratie. DSI regenwater infiltratie. De adequate oplossing van een actueel probleem. Klimaatverandering. Het klimaat verandert. Met als gevolg een toename van de duur en frequentie van wateroverlast, verkeersonveiligheid

Nadere informatie

visiepresentatie 16 februari 2011 ONTWERP GEMEENTELIJKE HUISVESTING BLOEMENDAAL Dirk Jan Postel Kraaijvanger Urbis

visiepresentatie 16 februari 2011 ONTWERP GEMEENTELIJKE HUISVESTING BLOEMENDAAL Dirk Jan Postel Kraaijvanger Urbis Kraaijvanger Urbis visiepresentatie 16 februari 2011 ONTWERP GEMEENTELIJKE HUISVESTING BLOEMENDAAL Dirk Jan Postel Kraaijvanger Urbis opgave als geheel betekenis visie op de uitbreiding expressie

Nadere informatie

Kom verder. Saxion. Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen. Welkom. Jan de Wit, 20 juni 2012

Kom verder. Saxion. Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen. Welkom. Jan de Wit, 20 juni 2012 Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen Welkom Jan de Wit, 20 juni 2012 Vragen? Trends: 1. Energiebesparing door monitoring & procesbeheersing 2. Energiebesparing

Nadere informatie

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Wendy Francken Directeur VLARIO Inhoud Wetgevend kader Draagvlak Enkele technische aspecten Kosten en baten Duurzaamheid Wetgevend kader Waarom afkoppelen? vermindering

Nadere informatie

Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Bouw mee aan de stad van de toekomst

Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Bouw mee aan de stad van de toekomst Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie Bouw mee aan de stad van de toekomst Wateroverlast Wateroverlast is waarschijnlijk het meest zichtbare probleem. Steeds vaker staan winkels en kelders vol water. Zo

Nadere informatie

EEN BODEM VOOR WATER

EEN BODEM VOOR WATER EEN BODEM VOOR WATER Hemel en grondwaterbeleid Breda 2011 RWZI De gemeente is verantwoordelijk voor de afvoer van afvalwater naar de rioolwaterzuivering (RWZI: een soort wasmachine voor water). RWZI De

Nadere informatie

MEMO. Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem 026 35 23 125 arnhem@buro-sro.nl www.buro-sro.nl. - Gemeente Gemert-Bakel

MEMO. Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem 026 35 23 125 arnhem@buro-sro.nl www.buro-sro.nl. - Gemeente Gemert-Bakel MEMO Aan: - Gemeente Gemert-Bakel Van: - Buro SRO Datum: - 20-11-2012 Onderwerp: - Watermemo De Hoef 16 Gemert Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem 026 35 23 125 arnhem@buro-sro.nl www.buro-sro.nl

Nadere informatie

Naar een duurzaam Den Haag met Haagse Krach Een verkenning. Lennart van der Linde Haags Milieucentrum, feb 2015

Naar een duurzaam Den Haag met Haagse Krach Een verkenning. Lennart van der Linde Haags Milieucentrum, feb 2015 Naar een duurzaam Den Haag met Haagse Krach Een verkenning Lennart van der Linde Haags Milieucentrum, feb 2015 1 Versterking kustverdediging Scheveningen: duurzaam? 2 Haags Milieucentrum Opgericht in 1991

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

integraal waterbeheer Integraal waterbeheer

integraal waterbeheer Integraal waterbeheer 1 Integraal waterbeheer Op 22 december 2000 ging de Europese Kaderrichtlijn Water van kracht. Deze richtlijn moet door de lidstaten omgezet worden naar een eigen wetgeving: sinds 24 november 2003 is dat

Nadere informatie

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Kosten en baten van inrichting. Wiebe Bakker november 2015

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Kosten en baten van inrichting. Wiebe Bakker november 2015 DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK Kosten en baten van inrichting Wiebe Bakker november 2015 Waar is nog behoefte aan? Keuze bij inrichting openbare ruimte + riolering: traditioneel of

Nadere informatie

Verslag energieke brainstormavond duurzaamheid

Verslag energieke brainstormavond duurzaamheid Verslag energieke brainstormavond duurzaamheid Op 5 juni 04 is een brainstormavond gehouden met bewoners en enkele raadsleden uit Soest en Soesterberg over hoe we gezamenlijk kunnen werken aan een duurzame

Nadere informatie

Energie en installaties

Energie en installaties Energie en installaties Energie speelt in het planconcept een belangrijke rol. Uitgangspunten voor de hele wijk zijn geweest: 1. een maximum gebruik van per woning van 40 GJ aan fossiele energie per woning

Nadere informatie

Ambities bodem en grondwater

Ambities bodem en grondwater Ambities bodem en grondwater Ambitie Basis Comfort Excellent Samenvatting Veilig, gezond en te exploreren binnen wettelijke regels Multifunctioneel gebruik van de bodem Voor alle functies blijft bodem

Nadere informatie

Duurzame Dakproeftuinen

Duurzame Dakproeftuinen Duurzame Dakproeftuinen Factsheets van 5 Utrechtse proeftuinen voorzien van duurzame daktechnieken Provincie Utrecht, oktober 2010 Postbus 80300 3508 TH Utrecht T: 030 258 9111 www.provincie-utrecht.nl/dedakenduurzaam

Nadere informatie

Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen

Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen prof. dr. ir. Patrick Willems KU Leuven Departement Burgerlijke Bouwkunde Afdeling Hydraulica Kasteelpark Arenberg

Nadere informatie

5.2.2 Watersysteem. Handreiking duurzame ruimtelijke ontwikkeling versie 28102011 www.handreikingdro.nl 61. aan de orde.

5.2.2 Watersysteem. Handreiking duurzame ruimtelijke ontwikkeling versie 28102011 www.handreikingdro.nl 61. aan de orde. 5.2.2 Watersysteem Wat en waarom Duurzaam omgaan met het watersysteem is het zodanig beheren van dit systeem dat de ecologische en chemische kwaliteit van het water wordt beschermd en verbeterd en het

Nadere informatie

Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers. Slim omgaan met regenwater

Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers. Slim omgaan met regenwater Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers Slim omgaan met regenwater Bouwt of verbouwt u? Dan moet u vanaf 1 januari 2014 rekening houden met een nieuwe Vlaamse verordening. Die verplicht u om regenwater

Nadere informatie

Denk mee met Rijnland

Denk mee met Rijnland Denk mee met Rijnland weergave conferentie 2 juni ten behoeve van waterbeheerplan 5 IJMUIDEN AMSTERDAM WEST WASSENAAR GOUDA Droge voeten, schoon water Inhoudsopgave: Inleiding 3 Een nieuw waterbeheerplan

Nadere informatie

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR Project gemeente Schelle: Wegen- en rioleringsproject Steenwinkelstraat, Tuinlei, Hulstlei, A. Rodenbachplaats en Hoge Weg - Aanleg gescheiden riolering en wegenis - Status ontwerpfase - Raming totaalproject:

Nadere informatie

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Integraal Waterplan Haarlem Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Inhoud presentatie 1. Enkele begrippen 2. Waterplan Haarlem Aanleiding en doel Gerealiseerde maatregelen Actualisatie Geplande maatregelen

Nadere informatie

D Duurzaamheid. Watertoren - Vocus. : Michiel Haas : Vocus Architecten, Bas van der Horst : 14 mei 2009 : 26

D Duurzaamheid. Watertoren - Vocus. : Michiel Haas : Vocus Architecten, Bas van der Horst : 14 mei 2009 : 26 D Duurzaamheid Watertoren - Vocus door fotografie publicatiedatum AWM editie : Michiel Haas : Vocus Architecten, Bas van der Horst : 14 mei 2009 : 26 de architectuur voorbij nummer 26 4e jaargang mei 2009

Nadere informatie

Februari 2010. Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012

Februari 2010. Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012 Februari 2010 Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012 Inleiding Het college van Smallingerland heeft de nota Duurzame Ontwikkeling in Smallingerland, periode 2009-2012 vastgesteld

Nadere informatie

HAAGSE AANPAK DUURZAME STEDENBOUW

HAAGSE AANPAK DUURZAME STEDENBOUW HAAGSE AANPAK DUURZAME STEDENBOUW duurzame economie sociaal culturele duurzaamheid ecologische duurzaamheid DUURZAME STEDENBOUW Inhoud presentatie Opgave Werkwijze 4 thema's Resultaten en vervolgproces

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen De energie van morgen vandaag in huis Project in Rijswijk Een energieneutrale woning: het kan! Binnenkort start de verkoop van

Nadere informatie

KLIMAATADAPTATIE IN DE STAD. Proeftuinen Den Haag en Arnhem

KLIMAATADAPTATIE IN DE STAD. Proeftuinen Den Haag en Arnhem KLIMAATADAPTATIE IN DE STAD Proeftuinen Den Haag en Arnhem BOSCH SLABBERS Klimaatadaptatie in de stad Proeftuinen Den Haag en Arnhem Opdrachtgever Ministerie van VROM In samenwerking met Gemeenten Den

Nadere informatie

Hitte in de stad. Klimaatverandering en gezondheid. Laura Kleerekoper en Sebas Veldhuisen Delft, 14-05-2009

Hitte in de stad. Klimaatverandering en gezondheid. Laura Kleerekoper en Sebas Veldhuisen Delft, 14-05-2009 Hitte in de stad Klimaatverandering en gezondheid Delft, 14-05-2009 2 Delft, 14-05-2009 Profiel BuildDesk 60 medewerkers; Gevestigd in Delft en Arnhem; Onderdeel van BuildDesk International, gevestigd

Nadere informatie

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Geïntegreerde netwerken en knooppunten: veranderingen in de maatschappij Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Project uitwerking en planvoorbereiding Advies verkenningen Onderzoek duurzame stedenbouw

Nadere informatie

Gescheiden riolering voor bestaande woningen

Gescheiden riolering voor bestaande woningen Gescheiden riolering voor bestaande woningen een geschenk uit de hemel gebruik je nuttig. Daarom houden we hemelwater en afvalwater graag apart. WaT uit de hemel komt, hoort niet In de riolering Water

Nadere informatie

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling Prof. dr. Patrick Meire Universiteit Antwerpen Ecosystem management research group De polders, tussen de kust en zandig/zandlemig

Nadere informatie

Groene. Daken. Voor luchtkwaliteit en klimaat

Groene. Daken. Voor luchtkwaliteit en klimaat Groene Daken Voor luchtkwaliteit en klimaat 2 Groene Daken De Stadsregio Arnhem Nijmegen wil een regio zijn waar het goed leven is: aantrekkelijk, bereikbaar en concurrerend. Eureka zet zich hiervoor in:

Nadere informatie

Iedereen kan Vergroenen

Iedereen kan Vergroenen Iedereen kan Vergroenen Voorop in de Vergroening Prijsvraag 2013 Aanleiding Lentiz LIFE College is een school voor VMBO en MBO (AOC), in een sterk geürbaniseerde omgeving (Schiedam). Met een AOC midden

Nadere informatie

Onderdeel Onderwerpen Beelden. 1. Locatie -introductie -kenmerken -landschap.landschapkwaliteiten.integratie.groenzones -stedenbouw

Onderdeel Onderwerpen Beelden. 1. Locatie -introductie -kenmerken -landschap.landschapkwaliteiten.integratie.groenzones -stedenbouw Onderdeel Onderwerpen Beelden 1. Locatie -introductie -kenmerken -landschap.landschapkwaliteiten.integratie.groenzones -stedenbouw Foto s, Tekeningen en schema s Introductie Zo n tien jaar geleden is het

Nadere informatie

VISAFSLAG SCHEVENINGEN KLAAR VOOR EEN DUURZAME TOEKOMST

VISAFSLAG SCHEVENINGEN KLAAR VOOR EEN DUURZAME TOEKOMST VISAFSLAG SCHEVENINGEN KLAAR VOOR EEN DUURZAME TOEKOMST Afstudeer presentatie Johan Bogaart 2 Juli 2013 14:00-15:00 Faculteit bouwkunde Zaal A Welkom - Projectgebied - Fascinatie Slide 2 of 67 P5 presentatie

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Introductie Methode Subsidies Technologien Wind Zon Geothermisch Biomassa Externe Investeerders

Nadere informatie

Bergpolder Zuid, Rotterdam

Bergpolder Zuid, Rotterdam Climate Proof Cities klassieke benadering 2 De theorie klimaatverandering effecten kwetsbaarheid aanpassingsmaatregelen implementatie bijvoorbeeld: 1000 bomen plan groene daken subsidie bouwvoorschriften

Nadere informatie

Agenda Groen voor de Stad

Agenda Groen voor de Stad Agenda Groen voor de Stad Een nieuw Haags groenbeleid Derde stadsgesprek, 19 april 2016 Programma 1. Opening 2. Presentatie: resultaten gesprek met de stad 3. Deelsessies 4. Vervolg 5. Afronding en borrel

Nadere informatie

Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen. Focus energie en milieu

Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen. Focus energie en milieu Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen Focus energie en milieu Forum 19 juni 2012 1.Beleidsnota: wat is de ambitie? 2.Projecten: wat doen we al? 1. Beleidsnota: Wat is de ambitie? Waarom wil Antwerpen

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder in de tuin Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder Wateroverlast door verandering van het klimaat Een wadi is een verlaging in een grasveld of tuin, waar water

Nadere informatie