ONTWERPEN MET AANDACHT VOOR GROENBLAUWE NETWERKEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONTWERPEN MET AANDACHT VOOR GROENBLAUWE NETWERKEN"

Transcriptie

1 ONTWERPEN MET AANDACHT VOOR GROENBLAUWE NETWERKEN 28 oktober 2014 Hiltrud Pötz

2 Toenemende verstedelijking en bevolkingskrimp

3 Uitdaging Maatregel Klimaatverandering Sponswerking vergroten - Vaker heftige neerslag - Meer dagen met tropische temperaturen - Langere periodes van droogte - Regenwater gebruiken - Regenwater bufferen - Regenwater vertraagd afvoeren

4 Waterbalans en hitte in de stad in relatie tot groen

5 Uitdaging Maatregel Hittestress Koelen - Verhoogd risico voor ouderen en zieken - Lagere arbeidsproductiviteit - Slechte nachtrust - Toevoer van vectorgebonden ziektes - Groene pleinen - Groene daken - Vergroenen - Minimaliseren verharding

6 Hittestress

7 Uitdaging Maatregel Leefkwaliteit en gezondheid Vergroening van de stad - Aantrekkelijk vestigingsklimaat - Leefkwaliteit - Gezondheid - Hogere woz-waarde

8 Uitdaging Maatregel Opraken fosiele brandstoffen Voorzien in duurzame energie - Energie uit biomassa - Warmte uit afvalwater en drinkwater - Zonne-energie / windenergie - Omgevingswarmte / restwarmte / bodem

9 Uitdaging Maatregel Teruglopende biodiversiteit Vergroten biodiversiteit - Reduceren verhard oppervlak - Maximaal vergroenen

10 Uitdaging Maatregel Kostenbeheersing en openbaar groen Stadsboerderijen en tuinen in de stad in eigen beheer

11 Gevolgen van klimaatverandering: Opgaven recreatienetwerk: - Meer vakanties in eigen land en meer buitenlandse toeristen - Meer dagrecreatie in en om de stad - Meer waterrecreatie - Langer vakantieseizoen - Meer OV en LV - Meer voorzieningen in en om de stad - Meer groen in en om de stad - Meer behoefte aan waterrecreatie Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme

12 Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme Het toerisme seizoen wordt langer Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme

13 Aantal fietstochten in Nederland bij gemiddelde dagtemperatuur. Aantal tochten (x ) Temperatuur in graden C Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme Bij hogere temperaturen neemt het aantal fietstochten toe Gevolgen van klimaatverandering voor recreatie en toerisme

14 Ruimte voor actieve burger Meer biodiversiteit Betere leefkwaliteit Voedselproductie Meer sponswerking Minder hittestress Betere luchtkwaliteit Biomassa voor energieproductie Synergie Effecten van meer natuur, groen en blauw in de stad

15 Voorbeelden Groenblauwe netwerken en maatregelen - London Green Grid - Hammarby Sjöstad, Stockholm - Erasmusgracht, Amsterdam - Speeldernis, Rotterdam - EVA-Lanxmeer, Culemborg - Hof van Heden, Hoogvliet - Rijkswaterstaat, Terneuzen - Hamburg

16 London Green Grid

17 - Regenwaterretentie en -zuivering - Creëren van een gezonde stad - Hittestress reductie - Biodiversiteit - Meer ruimte voor recreatie - Aantrekkelijke langzaamverkeerroutes London Green Grid

18 London Green Grid

19 Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden

20 Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden

21 Erasmusgracht, Amsterdam

22 - Afkoppelen van dak- en straatwater - Zuiveren d.m.v. rietveld - Hittestress reductie - Biodiversiteit Goedkoper en efficiënter dan regulier Erasmusgracht, Amsterdam

23 Speeldernis, Rotterdam

24 - Waterbewustzijn - Waterberging - Waterbeleving - Biodiversiteit Tot stand gekomen door samenwerking tussen gemeente en particulieren Speeldernis, Rotterdam

25 EVA-Lanxmeer, Culemborg

26 - Bovengrondse regenwaterafvoer - 100% regenwaterretentie - Grijswaterzuivering - Laag energiegebruik - Gebiedseigen energiebedrijf - Ecologisch groenbeheer - Beheer door bewoners EVA-Lanxmeer, Culemborg

27 EVA-Lanxmeer, Culemborg

28 EVA-Lanxmeer, Culemborg

29 EVA-Lanxmeer, Culemborg

30 Gratis app voor burgers

31 Bedankt voor uw aandacht 28 oktober 2014 Hiltrud Pötz

Groenblauwe netwerken voor duurzame en dynamische steden

Groenblauwe netwerken voor duurzame en dynamische steden Groenblauwe netwerken voor duurzame en dynamische steden 5 maart 2013 Hiltrud Pötz Toenemende Verstedelijking Uitdaging Klimaatverandering Vaker heftige neerslag Meer dagen met tropische temperaturen Langere

Nadere informatie

Waar zijn we eigenlijk mee bezig?

Waar zijn we eigenlijk mee bezig? Waar zijn we eigenlijk mee bezig? Tegel eruit, groen erin Biodiversiteit Toenemende verstedelijking en bevolkingskrimp Uitdaging Klimaatverandering - Vaker heftige neerslag - Meer dagen met tropische

Nadere informatie

Waar zijn we eigenlijk mee bezig?

Waar zijn we eigenlijk mee bezig? Waar zijn we eigenlijk mee bezig? Tegel eruit, groen erin Biodiversiteit Voorbeelden privétuinen Groenblauwe netwerken en maatregelen foto s: Amar Sjauw En Wa Projecten van Mien Ruys foto: Amar Sjauw

Nadere informatie

VERGROENING, WAAROM IS DAT NODIG? Foto: Henri Cormont

VERGROENING, WAAROM IS DAT NODIG? Foto: Henri Cormont VERGROENING, WAAROM IS DAT NODIG? Foto: Henri Cormont 27 november 2017 Amar Sjauw En Wa - Windhorst Vergroening, waarom is dat nodig? Hoe is het gesteld met het klimaat en wat voor impact heeft dat op

Nadere informatie

Vormgeven aan stedelijk water water. Hiltrud Pötz, opmaat

Vormgeven aan stedelijk water water. Hiltrud Pötz, opmaat Vormgeven aan stedelijk water water stedelijk aan Vormgeven Hiltrud Pötz, opmaat Effecten van meer natuur en groen in de stad Meer biodiversiteit Minder hittestress Meer sponswerking centrale waterhuishouding

Nadere informatie

Klimaatverandering in Utrecht. Erwin Rebergen Beheerder/Beleidsadviseur stedelijk water gemeente Utrecht Groenmoetjedoen!

Klimaatverandering in Utrecht. Erwin Rebergen Beheerder/Beleidsadviseur stedelijk water gemeente Utrecht Groenmoetjedoen! Klimaatverandering in Utrecht Erwin Rebergen Beheerder/Beleidsadviseur stedelijk water gemeente Utrecht Groenmoetjedoen!-dag,12 juni 2016 De klimaatopgave, omgaan met 1. Intensievere neerslag 2. Stijging

Nadere informatie

tuinweek 2015 Water(overlast) in de tuin Lara de Graaf Landschapsarchitect Groei & Bloei Houten 16 juni 2015

tuinweek 2015 Water(overlast) in de tuin Lara de Graaf Landschapsarchitect Groei & Bloei Houten 16 juni 2015 tuinweek 2015 Water(overlast) in de tuin Lara de Graaf Landschapsarchitect Groei & Bloei Houten 16 juni 2015 Voorstellen multifunctionele landbouw functieverandering landschappelijke inpassing gebiedsontwikkeling

Nadere informatie

Programma Water en klimaatveranderingen

Programma Water en klimaatveranderingen Programma Water en klimaatveranderingen Ger Renkens / Luuk Postmes 7 juni 2016 Doel Beschermen van de volksgezondheid en het milieu en het leveren van een bijdrage aan het in stand houden en verbeteren

Nadere informatie

EVA-Lanxmeer: Resultaten

EVA-Lanxmeer: Resultaten Voorbeeldprojecten EVA-Lanxmeer: Resultaten EVA-Lanxmeer: Resultaten EVA-Lanxmeer Madeleine d Ersu Data Locatie: EVA-Lanxmeer, Culemborg Contact: Stichting EVA Opdrachtgever: Gemeente Culemborg Stadsontwerp:

Nadere informatie

Stad van de Zon, Heerhugowaard

Stad van de Zon, Heerhugowaard Voorbeeldprojecten Stad van de Zon, Heerhugowaard Stad van de Zon, Heerhugowaard Jan Tuijp Data Locatie: De Stad van de Zon, Heerhugowaard Contact: Gemeente Heerhugowaard Opdrachtgever: Gemeente Heerhugowaard,

Nadere informatie

PROJECT SMARTROOF 2.0

PROJECT SMARTROOF 2.0 1 Dr. ir. Gijsbert Cirkel Amsterdam, 8 sept. 2017 PROJECT SMARTROOF 2.0 VOOR EEN KOEL HOOFD EN DROGE VOETEN 2 Marineterrein Amsterdam GRONDLEGGERS Project SMARTROOF 2.0 3 Klimaatverandering: meer extreme

Nadere informatie

Waterklaar maken Reutsberg Noord

Waterklaar maken Reutsberg Noord Waterklaar maken Reutsberg Noord Agenda Opening Johan Lalieu, wethouder Klimaatontwikkelingen Giel van Eck, Waterpanel Noord Wateroverlast in de wijk Maatregelen openbare ruimte Andy Kwaspen, projectleider

Nadere informatie

Doel: voorkom regenwateroverlast!

Doel: voorkom regenwateroverlast! http://bit.ly/2pjgadl Wereldtemperatuur 188-216 Ontwikkeling extreme neerslag Doel: voorkom regenwateroverlast! Masterclass klimaatadaptatie Kennemerland, 18 mei 217. Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED

Nadere informatie

Klimaatverandering & fysieke opgaven

Klimaatverandering & fysieke opgaven Klimaatverandering & fysieke opgaven Klimaatadaptatie en EU-fondsen 15 december 2016 Joke Schalk Weten, willen werken 2 RWS ONGECLASSIFICEERD Inhoud Weten, willen werken klimaatverandering Aspecten Effecten

Nadere informatie

Lakenplein Leiden: Klimaatbestendig en prachtig. maatregelen voor een waterbewuste inrichting

Lakenplein Leiden: Klimaatbestendig en prachtig. maatregelen voor een waterbewuste inrichting Lakenplein Leiden: Klimaatbestendig en prachtig maatregelen voor een waterbewuste inrichting Samenvatting Wanneer een woningbouwcorporatie bij de start van een project de ruimte neemt om samen met de

Nadere informatie

Naar een klimaatbestendig Eindhoven. Luuk Postmes 19 mei 2015

Naar een klimaatbestendig Eindhoven. Luuk Postmes 19 mei 2015 Naar een klimaatbestendig Eindhoven Luuk Postmes Speerpunten Eindhoven op watergebied Klimaatverandering Wateroverlast zomerse buien Hittestress Droogtestress Duurzame stad: Energie neutraal Grondstoffen

Nadere informatie

CHECKLIST ONDERGRONDKANSEN: AANTREKKELIJK WONEN EN WERKEN IN APELDOORN

CHECKLIST ONDERGRONDKANSEN: AANTREKKELIJK WONEN EN WERKEN IN APELDOORN CHECKLIST : AANTREKKELIJK WONEN EN WERKEN IN APELDOORN Versterk de identiteit van de Buitenstad door landschappelijke, aardkundige en archeologische waarden zichtbaar op te nemen in de ruimtelijke inrichting

Nadere informatie

Landschaftspark Duisburg-Nord

Landschaftspark Duisburg-Nord Voorbeeldprojecten Landschaftspark Duisburg-Nord Landschaftspark Duisburg-Nord The water cisterns are now used as wetlands LATZ+PARTNER Data Locatie: Emscherstrasse 71, Duisburg, Duitsland Contact: www.latzundpartner.de

Nadere informatie

Legendaeenheid. Toelichting op probleem Dit zijn de meest hittegevoelige. Opgave en moment Maatregelen. Actoren. Verbeteren van de huidige situatie.

Legendaeenheid. Toelichting op probleem Dit zijn de meest hittegevoelige. Opgave en moment Maatregelen. Actoren. Verbeteren van de huidige situatie. LEGENDA BIJ HITTE-ATTENTIE KAART VAN ARNHEM Met: toelictiting op legenda-eenheid en eventueel het achterliggende probleem opgave voor de eenheid (gebied) en moment waarop maatregelen genomen dienen te

Nadere informatie

Welkom! Wateravond Noord. 27 juni 2017

Welkom! Wateravond Noord. 27 juni 2017 Welkom! 27 juni 2017 Wateravond Noord 19.00 Inloop 19.30 Opening avondvoorzitter 19.35 Inleiding gebiedscommissie 19.45 Presentatie wateropgave Rotterdam 19.55 Presentatie Aanpak Buitenruimte Agniesebuurt

Nadere informatie

Staat Dalfsen onder water?

Staat Dalfsen onder water? Staat Dalfsen onder water? 1. Ons klimaat 2. Groenstructuurplan Agenda 3. Ontwikkeling wijken in Dalfsen 4. Kenmerkende verschillen in de wijken 5. Wat doen wij 6. Wat kunnen jullie doen? 7. Pauze 8. Stellingen

Nadere informatie

Van Waterplan naar Watervisie

Van Waterplan naar Watervisie 22 oktober, Studiedag VVSG Van Waterplan naar Watervisie integraal waterbeleid in Nijmegen Jos van der Lint Waterservicepunt (WSP) www.waterbewust.nl Waalsprong 1996-2020 Dukenburg / Lindenholt 1965-1985

Nadere informatie

Microklimaat Rijnboog Arnhem

Microklimaat Rijnboog Arnhem Microklimaat Rijnboog Arnhem Januari 2013 BURO POELMANS REESINK LANDSCHAPSARCHITECTUUR Microklimaat Arnhem Rijnboog - januari 2013 Inhoud Hitte-eilanden in de stad 4 Gunstige invloed van het landschap

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. HUIS & TUIN www.hydrorock.com Particuliere markt en watermanagement De klimaatverandering zorgt voor meer en heviger regenbuien waardoor

Nadere informatie

Riolering en wegeniswerken Doortocht HERTSBERGE

Riolering en wegeniswerken Doortocht HERTSBERGE Riolering en wegeniswerken Doortocht HERTSBERGE 5 september 2016 Riolering en wegeniswerken Doortocht HERTSBERGE Steven Devoldere Aquafin Werken aan zuiver water Inleiding gemeente Oostkamp De werken,

Nadere informatie

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Thema: Leven met water in de stad Speech: - Geweldig om zoveel professionals bezig te zien met groen en water in stedelijk gebied! - In het Deltaprogramma

Nadere informatie

DE WATERVRIENDELIJKE STADSTUIN. 2 mei 2016 PRESENTATIE TER INSPIRATIE C A P E. u i n a r cchitectuur

DE WATERVRIENDELIJKE STADSTUIN. 2 mei 2016 PRESENTATIE TER INSPIRATIE C A P E. u i n a r cchitectuur DE WATERVRIENDELIJKE STADSTUIN 2 mei 2016 PRESENTATIE TER INSPIRATIE C A P E ttuinar u i n a r cchitectuur h i t c t u r EVEN VOORSTELLEN... C A P E plein ttuinarchitectuur u i n a r c h i t c t u u r

Nadere informatie

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Afkoppelen hemelwater Oude Pastoriebuurt Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Opening - welkom Ton van den Kerkhof Projectleider Roy Thijssen Adviseur riolering en water Luuk

Nadere informatie

Introductie RainTools

Introductie RainTools Introductie RainTools Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED DowntheDrain, 21 april 2015 Oefenen Vraag 0 Hoeveel m3 water is 1 mm neerslag op 10 ha afvoerend oppervlak? Antwoorden 0 1 Ontwikkeling RainTools

Nadere informatie

Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt

Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt De volgende sjablonen voor duurzame gebiedsontwikkeling zijn te onderscheiden: gezonde wijk Klimaatvriendelijke wijk / gebied Prachtig compacte wijk

Nadere informatie

Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden

Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden Voorbeeldprojecten Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden Laure Blanco Data Locatie: Hammarby Sjöstad, Stockholm, Zweden Contact: Glashusett, glashusett@hammarbysjostad.se

Nadere informatie

CAMPUS-park Delft TU Noord

CAMPUS-park Delft TU Noord TU Noord klimaatadaptatie & gebiedsontwikkeling - Kanaalweg 2 SCHIE DUWO Botanische Tuin OPGAVE KLIMAATADAPTATIE In het kader van het project Klimaatadaptatie Delft is een studie verricht naar de gebiedsontwikkeling

Nadere informatie

OP NAAR EEN KLIMAATACTIEVE STAD

OP NAAR EEN KLIMAATACTIEVE STAD OP NAAR EEN KLIMAATACTIEVE STAD HOE STEDELIJK WATER KAN BIJDRAGEN AAN EEN CIRCULAIRE STAD DIT IS EEN UITGAVE VAN 2016-08 INHOUD 4 INLEIDING DE STAD HET PROBLEEM!? DE STAD DE OPLOSSING! 6 DE KLIMAATACTIEVE

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. NATUURBEHEER & LANDBOUW www.hydrorock.com Natuurbeheer en watermanagement Droogte, hittegolven, hevige regenval en overstromingen. Ze komen

Nadere informatie

IN EEN VERRASSEND GROENE STAD...

IN EEN VERRASSEND GROENE STAD... IN EEN VERRASSEND GROENE STAD... Mogen groene daken niet ontbreken! eindhoven.nl/verrassendgroen 2 Een dynamische en bloeiende stad als Eindhoven fleurt op door een leefomgeving met nog meer groen. Een

Nadere informatie

Is de waterafvoer niet geregeld krijg je veel gezeik als het regent!

Is de waterafvoer niet geregeld krijg je veel gezeik als het regent! Is de waterafvoer niet geregeld krijg je veel gezeik als het regent! Het Land van Cuijk gaat voor groen Het klimaat verandert, nu jouw tuin nog! Staat je tuin blank als het hard regent? Wel eens water

Nadere informatie

2. Afkoppelen en vasthouden van regenwater Van regenton naar tuinbeek naar vijver of poel 11

2. Afkoppelen en vasthouden van regenwater Van regenton naar tuinbeek naar vijver of poel 11 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Bergen van water in de buurt 3 1.2 Schoon oppervlaktewater in de wijk 4 1.3 Wat u kunt doen 5 2. Afkoppelen en vasthouden van regenwater 7 2.1 Van regenton 8 2.2 naar tuinbeek

Nadere informatie

Regionale Adaptatie Strategie vanwege klimaatverandering. MT 22 maart 2012 Arno Lammers

Regionale Adaptatie Strategie vanwege klimaatverandering. MT 22 maart 2012 Arno Lammers Regionale Adaptatie Strategie vanwege klimaatverandering MT 22 maart 2012 Arno Lammers Voorgeschiedenis RAS - Proces Waterkader Haaglanden gestart febr. 2003 na opdracht AB - Regionaal Bestuursakkoord

Nadere informatie

Duurzame daken Groen of Blauw

Duurzame daken Groen of Blauw Droge voeten en schoon water Duurzame daken Groen of Blauw Een visie op de inzet van daken in het waterbeheer Agnes van Zoelen 23-04-15 Intro Intro Daadkracht en Samenwerken De meerwaarde van duurzame

Nadere informatie

Stadsbrede economische illustratie Rainproof

Stadsbrede economische illustratie Rainproof Stadsbrede economische illustratie Rainproof Inzicht in kosten/baten voor netwerk aanpak rainproof Lot Locher Doelen Rainproof Hoofddoel : Regenbestendig Amsterdam in 2050 - bij alle fysieke veranderingen

Nadere informatie

Sociaal-maatschappelijke en economische waarde van groen en blauw

Sociaal-maatschappelijke en economische waarde van groen en blauw Sociaal-maatschappelijke en economische waarde van groen en blauw Tanner Spring Park, Portland atelier GROENBLAUW, Madeleine d'ersu De laatste jaren wordt er steeds meer bekend over de voordelen van groen

Nadere informatie

Wadi's. Een voorziening voor infiltreren, bufferen en afvoeren

Wadi's. Een voorziening voor infiltreren, bufferen en afvoeren Maatregelen Water Bufferen en infiltreren Wadi's Wadi's Kronsberg, Hannover, Germany Atelier Dreiseitl Data Afmetingen: Tot ca. 16% van het aangrenzende oppervlak Toepassing: In goed doorlaatbare grond

Nadere informatie

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Hittestress in de stad: Over urgentie, metingen en maatregelen

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Hittestress in de stad: Over urgentie, metingen en maatregelen DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK Hittestress in de stad: Over urgentie, metingen en maatregelen Dr. Ir. Lisette Klok november 2015 1 HITTEGOLF 30 JUNI 5 JULI, 2015 2 TOUR DE FRANCE,

Nadere informatie

Kennisagenda NKWK- KBS. Groeidocument versie 0.1

Kennisagenda NKWK- KBS. Groeidocument versie 0.1 Kennisagenda NKWK- KBS Groeidocument versie 0.1 November 2015 Voorwoord Dit is de eerste versie (versie 0.1) van het Groeidocument van de Kennisagenda NKWK- KBS. Dit document is een eerste aanzet voor

Nadere informatie

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte)

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Infomoment 24 maart 2016 Buurtcentrum De Dijk, Blankenbergse

Nadere informatie

Triple-O aanpak: leren van het Bioscience Park. Julian Starink Directie Duurzaamheid Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Triple-O aanpak: leren van het Bioscience Park. Julian Starink Directie Duurzaamheid Ministerie van Infrastructuur en Milieu Triple-O aanpak: leren van het Bioscience Park Julian Starink Directie Duurzaamheid Ministerie van Infrastructuur en Milieu 12 januari 2011 Maatschappelijke opgaven: Bodemambities 2040 in Innovatie- en

Nadere informatie

De Peilstok Inspirerende projecten voor droge voeten en een koel hoofd

De Peilstok Inspirerende projecten voor droge voeten en een koel hoofd De Peilstok 2014 Inspirerende projecten voor droge voeten en een koel hoofd De Peilstok 2014 Inspirerende projecten voor droge voeten en een koel hoofd Colofon 2015 Oplage: 750 exemplaren Dit is een uitgave

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

voorontwerp bestemmingsplan locatie Zuilenstein

voorontwerp bestemmingsplan locatie Zuilenstein NOTITIE Onderwerp Waterparagraaf Project voorontwerp bestemmingsplan locatie Zuilenstein Opdrachtgever Mitros Projectcode NGN155-1 Status Definitief Datum 4 mei 2016 Referentie NGN155-1/16-008.001 Auteur(s)

Nadere informatie

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Info-avond 24/04/2014 Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wettelijk kader Waarom scheiden? Wat is afkoppelen?

Nadere informatie

IcoMOSS. Groen dak van een nieuwe generatie. afdichten en beschermen. Energiebesparend. Licht in gewicht. Duurzaam. Onderhoudsarm.

IcoMOSS. Groen dak van een nieuwe generatie. afdichten en beschermen. Energiebesparend. Licht in gewicht. Duurzaam. Onderhoudsarm. IcoMOSS afdichten en beschermen Energiebesparend Licht in gewicht Duurzaam Onderhoudsarm Kostenbesparend Groen dak van een nieuwe generatie * safety overlap: snelvloeiende VARIO-bitumen aangebracht op

Nadere informatie

Aquafin plant werken in uw buurt Infoavond Noordlaan Zwalm

Aquafin plant werken in uw buurt Infoavond Noordlaan Zwalm Aquafin plant werken in uw buurt Infoavond Noordlaan Zwalm Tom Deweirdt,Projectmanager Aquafin Dave Delrue, Projectmanager Farys 01/12/2016 Werken aan zuiver water 1. Waarom deze werken? 2. Wat gaat er

Nadere informatie

Bo02 Hammarby Sjöstad, Stockholm, Sweden atelier GROENBLAUW, Madeleine d Ersu

Bo02 Hammarby Sjöstad, Stockholm, Sweden atelier GROENBLAUW, Madeleine d Ersu Uitdagingen Bo02 Hammarby Sjöstad, Stockholm, Sweden atelier GROENBLAUW, Madeleine d Ersu Klimaatverandering Voor de meeste wetenschappers en de beleidsmakers is de klimaatverandering een feit. De voor

Nadere informatie

Hitte op sportvelden

Hitte op sportvelden Hitte op sportvelden Natalie Theeuwes Post Doc stadsklimaat Meteorologie en Luchtkwaliteit Met dank aan Bert Heusinkveld, Bert Holtslag, Reinder Ronda, Gert-Jan Steeneveld Gevolgen voor gezondheid Huidaandoeningen

Nadere informatie

Extreme neerslag in het stedelijk gebied. STOWA, 1 juni 2017 Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED

Extreme neerslag in het stedelijk gebied. STOWA, 1 juni 2017 Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED Extreme neerslag in het stedelijk gebied STOWA, 1 juni 2017 Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED Zwaarste buien deze eeuw Apeldoorn, 120 mm in 75 minuten (2009) Herwijnen 94 mm in 70 minuten (2011) Deelen,

Nadere informatie

DIVERSITEIT ALS TROEF REGIONAAL OMGEVINGSBEELD REGIO ALKMAAR

DIVERSITEIT ALS TROEF REGIONAAL OMGEVINGSBEELD REGIO ALKMAAR DIVERSITEIT ALS TROEF REGIONAAL OMGEVINGSBEELD REGIO ALKMAAR REGIONALE RAADSAVOND 5 april 2017 AGENDA Oogst van de ronde door de regio Lezing van de regio Het Omgevingsbeeld voor de regio Alkmaar 2 OMGEVINGSBEELD

Nadere informatie

Project: Aanpak openbare ruimte Taagdreef en omgeving. Hier komt tekst Taagdreef Hier komt ook tekst. Utrecht.nl

Project: Aanpak openbare ruimte Taagdreef en omgeving. Hier komt tekst Taagdreef Hier komt ook tekst. Utrecht.nl Project: Aanpak openbare ruimte Taagdreef en omgeving Hier komt tekst Taagdreef Hier komt ook tekst Huidige Nu situatie Onderverdeling structuur van de wijk Taagdreef e.o Molenwiek: De straten Rhônedreef,

Nadere informatie

Duurzame Stedebouw voor dagelijks gebruik

Duurzame Stedebouw voor dagelijks gebruik Duurzame Stedebouw voor dagelijks gebruik A.Sluijter 120609 paper A.Sluijter O6 AvB 120609 A. Sluijter Amsterdam 120609 tbv Ruimteconferentie paper O6 AvB Amsterdam paper O6 AvB Amsterdam 031109 tbv Ruimteconferentie

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Aanpak Agniesebuurt

Vragen en antwoorden Aanpak Agniesebuurt Vragen en antwoorden Aanpak Agniesebuurt Waarom aan de slag in de Agniesebuurt? Oude stadswijken zoals de Agniesebuurt, die dichtbebouwd zijn met veel verharding en weinig open water en groen, zijn kwetsbaar

Nadere informatie

Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt. grondwater.

Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt. grondwater. 2015 Gemeente Amersfoort Vergoeding afkoppelen Motivatie om af te koppelen Particulieren (J/N) Transitie naar een volledig gescheiden Ja inzameling en verwerking val alle afvalwater, hemelwater en evt.

Nadere informatie

Agenda. Door Matthijs Kok, ODMH

Agenda. Door Matthijs Kok, ODMH Agenda Rondje kennismaking Presentatie regionale energiestrategie Uitwisselen kennis en ervaringen Vragen aanpak EZ/belastingdienst Verdere samenwerking EnCo s Midden Holland Door Matthijs Kok, ODMH Aanpak

Nadere informatie

Regenwatersystemen op de testbank

Regenwatersystemen op de testbank Regenwatersystemen op de testbank Harry van Luijtelaar Stichting RIONED RIONEDdag, 5 februari 215 Overzicht presentatie Aanleiding Rekentool (testbank) Extreme buien Vergelijken functioneren systemen Conclusies/lessen

Nadere informatie

Schoon en Mooi Water, Natuurlijk! Schieland en de Krimpenerwaard. Stem 18 maart Water Natuurlijk

Schoon en Mooi Water, Natuurlijk! Schieland en de Krimpenerwaard. Stem 18 maart Water Natuurlijk Schoon en Mooi Water, Natuurlijk! Schieland en de Krimpenerwaard Stem 18 maart Water Natuurlijk Verkiezingsprogramma Rotterdam, december 2014 Op 18 Maart 2015 naar de stembus voor het Hoogheemraadschap

Nadere informatie

Gezondheid en sanitatie. Imke Leenen

Gezondheid en sanitatie. Imke Leenen Gezondheid en sanitatie Imke Leenen Waarom aandacht hiervoor? 2 Maatschappij is in beweging: veranderend klimaat andere sanitatieconcepten verstedelijking duurzaamheid (terugwinning energie en stoffen)

Nadere informatie

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek Scheldemondraad: Actieplan Grensoverschrijdende klimaatbeleid, 11 september 2009 Interregproject

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat Gertjan Winten Waarom zijn we hier samen? Waarom deze werken? Wat gaat er veranderen? Hoe zullen de werken verlopen? Vragenronde 15-12-2010 Aquafin partner for

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Actieprogramma Klimaatbestendige stad 2015/2016

Actieprogramma Klimaatbestendige stad 2015/2016 Actieprogramma Klimaatbestendige stad 2015/2016 Introductie Als gevolg van klimaatverandering krijgt Den Haag te maken met grotere extremen in neerslag, zeespiegelstijging en meer hete zomerse dagen. Dat

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma CDA Schieland en de Krimpenerwaard

Verkiezingsprogramma CDA Schieland en de Krimpenerwaard Verkiezingsprogramma CDA Schieland en de Krimpenerwaard 2015-2019 Inleiding Samen leven met water, want zonder water geen samenleving. Water is essentieel voor leven. Voor inwoners en ondernemers, maar

Nadere informatie

Waterschappen en Energieakkoord

Waterschappen en Energieakkoord Waterschappen en Energieakkoord Energiekansen in het Waterbeheer Hennie Roorda/Rafaël Lazaroms Unie van Waterschappen mei 5, 2014 1 Waar staan de waterschappen voor? Waterveiligheid (veilig wonen en werken

Nadere informatie

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013 Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen VVSG 22 oktober 2013 Programma Korte voorstelling Afkoppelen van hemelwater in Vlaanderen Plan van aanpak afkoppelingen Infrax

Nadere informatie

KIES VOOR DE NATUUR OP JE DAK

KIES VOOR DE NATUUR OP JE DAK Groendaksystemen KIES VOOR DE NATUUR OP JE DAK Groendaken zorgen voor een gezondere en aangenamere leefomgeving! Algemeen We onderscheiden twee soorten groendaken : Extensieve groendaken Vegetatiedaken

Nadere informatie

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer gemeente Ede november 2007 Regenwater afkoppelen? zo doet u dat! De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer van uw dak af te koppelen. Of u bent dit

Nadere informatie

Klimaatverandering: waterbestendige gebouwen en terreinen

Klimaatverandering: waterbestendige gebouwen en terreinen Nationaal Congres Sanitaire Technieken 2017 Klimaatverandering: waterbestendige gebouwen en terreinen Samenstelling: Will Scheffer (TVVL) Presentatie: Oscar Nuijten (Edu4Install/TVVL) met o.a. informatie

Nadere informatie

Informatieavond Riolerings- en wegeniswerken Rozenlaan Resedalaan. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Informatieavond Riolerings- en wegeniswerken Rozenlaan Resedalaan. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Informatieavond Riolerings- en wegeniswerken Rozenlaan Resedalaan Afkoppelingswerken op perceelsniveau Toelichting afkoppelen Scheiden/Afkoppelen, wat, waarom en hoe? Stappenplan Voorziene tussenkomsten

Nadere informatie

Verdroging: tegen gaan van verdroging in het algemeen door beperken van verharding, ruimte voor infiltratie, hydrologisch neutraal ontwikkelen etc.

Verdroging: tegen gaan van verdroging in het algemeen door beperken van verharding, ruimte voor infiltratie, hydrologisch neutraal ontwikkelen etc. WATERTOETSPROCES Globale checklist waterbelangen in de ruimtelijke ordening Bij het watertoetsproces let het waterschap op alle wateraspecten. Doorgaans krijgen het voorkomen van wateroverlast en de zorg

Nadere informatie

Het Ideale Straatprofiel. Themadag Woonstraten 30 november 2015 Bieke Van Hees

Het Ideale Straatprofiel. Themadag Woonstraten 30 november 2015 Bieke Van Hees Het Ideale Straatprofiel Themadag Woonstraten 30 november 2015 Bieke Van Hees achtergrond Bricolage - een antwoord op de Vlaamse woningbouwopgave afstudeerproject Master Landschapsarchitectuur Academie

Nadere informatie

Informatieavond riolerings-en wegeniswerken Sanering Damstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Informatieavond riolerings-en wegeniswerken Sanering Damstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Informatieavond riolerings-en wegeniswerken Sanering Damstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau Toelichting afkoppelen Wat is scheiden? Waarom scheiden? Wat is afkoppelen? Waarom afkoppelen? Stappenplan

Nadere informatie

Het Hart van Holland. Omgevingsvisie 2040

Het Hart van Holland. Omgevingsvisie 2040 Het Hart van Holland Regionale Agenda Omgevingsvisie 2040 GEMEENTERAAD KAAG & BRAASSEM 7 DECEMBER 2016 JEROEN TRAUDES kaag en braassem katwijk leiden leiderdorp noordwijk oegstgeest teylingen voorschoten

Nadere informatie

Notitie. 1. Beleidskader Water

Notitie. 1. Beleidskader Water Notitie Ingenieursbureau Bezoekadres: Galvanistraat 15 Postadres: Postbus 6633 3002 AP Rotterdam Website: www.gw.rotterdam.nl Van: ir. A.H. Markus Kamer: 06.40 Europoint III Telefoon: (010) 4893361 Fax:

Nadere informatie

MKBA Rotterdamse Klimaatadaptatie Strategie. Rotterdam, januari 2014

MKBA Rotterdamse Klimaatadaptatie Strategie. Rotterdam, januari 2014 MKBA Rotterdamse Klimaatadaptatie Strategie Rotterdam, januari 2014 Overzicht Page 2 1. MKBA denken 2. Casus Kop van Feijenoord 3. Casus Bergpolder Zuid Page 3 1 MKBA- denken Doel van de MKBA Page 4 Beantwoorden

Nadere informatie

Water in Eindhoven. Studiedag Lokaal waterbeleid water in balans. 28 september Water in Eindhoven - Studiedag Lokaal waterbeleid, Antwerpen

Water in Eindhoven. Studiedag Lokaal waterbeleid water in balans. 28 september Water in Eindhoven - Studiedag Lokaal waterbeleid, Antwerpen Water in Eindhoven Studiedag Lokaal waterbeleid water in balans 28 september 2010 Aanleiding voor de stedelijke wateropgaven Maatregelen Effecten van maatregelen Omgaan met nieuwe extremen 1835 1921 2004

Nadere informatie

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Piet Lagas (Planbureau voor de leefomgeving) 1 Inhoud 1. Belang van Groen in de stad 2. Verdeling groen in G4 3. Straatbomen in de stad 4. Groene daken 5.

Nadere informatie

Rotterdamse adaptatiestrategie. John Jacobs Afdeling Water Rotterdam Climate Proof

Rotterdamse adaptatiestrategie. John Jacobs Afdeling Water Rotterdam Climate Proof John Jacobs Afdeling Water Rotterdam Climate Proof Adaptatie is niet nieuw! Effecten klimaatverandering Rotterdam: er is urgentie om te handelen Strategie gericht op functioneren van de stad Bebouwing

Nadere informatie

WAT WIJ WILLEN MET WATER

WAT WIJ WILLEN MET WATER WAT WIJ WILLEN MET WATER Programma 2015-2019 voor de waterschapsverkiezingen Waterschap Amstel Gooi en Vecht Wij willen droge voeten houden als het heeft gestortregend. Maar wij willen ook, dat in droge

Nadere informatie

Maatregelen tegen stedelijke hitte. Toon van Harmelen (TNO)

Maatregelen tegen stedelijke hitte. Toon van Harmelen (TNO) Maatregelen tegen stedelijke hitte Toon van Harmelen (TNO) Oorzaken van het stedelijk hitte eiland effect verharding vs. water/vegetatie bebouwing en geometrie materiaalgebruik antropogene warmte broeikasgassen

Nadere informatie

Methode Waterschalen helpt april Methode Waterschalen. Helpt bij de integratie van water en RO

Methode Waterschalen helpt april Methode Waterschalen. Helpt bij de integratie van water en RO Methode Waterschalen Helpt bij de integratie van water en RO 1 Waarom een nieuwe methode? Het beleid van de overheden heeft een belangrijke rol om ruimtelijke ontwikkelingen te sturen en bestaande waarden

Nadere informatie

Klimaat in de stad. Anticiperen op extremen & case Beverwijk. Water in de openbare ruimte Houten, 15-10-2015

Klimaat in de stad. Anticiperen op extremen & case Beverwijk. Water in de openbare ruimte Houten, 15-10-2015 1222412 Klimaat in de stad Anticiperen op extremen & case Beverwijk Water in de openbare ruimte Houten, 15-10-2015 Erik Warns, Gemeente Beverwijk Jeroen Kluck, Tauw bv & Lector Water in en om de stad,

Nadere informatie

MET EEN REGENTON REDDEN WE HET NIET

MET EEN REGENTON REDDEN WE HET NIET 20 A HEMELWATEROPVANG: WAT WE LEREN WE VAN BELGIË EN DUITSLAND? MET EEN REGENTON REDDEN WE HET NIET Tekst Marloes Hooimeijer en Roel Smit Foto Michiel Wijnbergh Fotografie / Hollandse Hoogte Extreme neerslag

Nadere informatie

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte 1. Gemeentelijk gras wordt nog wel gemaaid maar niet meer afgevoerd; men gaat vaak over op klepelen of sikkelen. Dode bomen

Nadere informatie

HISTORIE Van steenkool naar mijnwater

HISTORIE Van steenkool naar mijnwater HISTORIE Van steenkool naar mijnwater Jaar Tot 1974 Actie Steenkoolwinning 1974 2003 Mijngangen vulden zich met grondwater, natuurlijke opwarming door aarde 2003 Diep gelegen water = warm (28 graden),

Nadere informatie

3/13/2014. Klimaatverandering vraagt om innovatie. Crises op meerdere fronten

3/13/2014. Klimaatverandering vraagt om innovatie. Crises op meerdere fronten Klimaatverandering vraagt om innovatie De crisis als voorbode van grote veranderingen in economie en maatschappij Brabantse Waterdag 28 februari 2014 s Hertogenbosch door Pier Vellinga Hoogleraar aan Wageningen

Nadere informatie

ALGEMEEN ENERGIEGEBRUIK GRONDGEBRUIK MATERIAALGEBRUIK MILIEUSCORE. duurzame warehouses. van Grijs naar Groen. 2 februari 2011 Peter van Meerwijk

ALGEMEEN ENERGIEGEBRUIK GRONDGEBRUIK MATERIAALGEBRUIK MILIEUSCORE. duurzame warehouses. van Grijs naar Groen. 2 februari 2011 Peter van Meerwijk duurzame warehouses van Grijs naar Groen 2 februari 2011 Peter van Meerwijk MULTIDISCIPLINAIR INGENIEURSBUREAU projectmanagement logistiek advies architectuur installatieadvies constructief ontwerp uitvoeringsbegeleiding

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

PROEFTUIN STADSOEVERS. Innovatieve ontwikkelingen voor een duurzame en gezonde wijk

PROEFTUIN STADSOEVERS. Innovatieve ontwikkelingen voor een duurzame en gezonde wijk PROEFTUIN STADSOEVERS Innovatieve ontwikkelingen voor een duurzame en gezonde wijk Voorwoord Voor u ligt het bidbook Proeftuin Stadsoevers. In ondernemersland is een bidbook een uitgebreid document met

Nadere informatie

Waterschap Hollandse Delta. dynamiek in de delta

Waterschap Hollandse Delta. dynamiek in de delta Waterschap Hollandse Delta dynamiek in de delta Inhoud De dynamiek in de tijd Een dynamische ruimte De opgaven nu en voor de toekomst Water besturen Functionele overheid Algemeen belang en specifiek belang

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over afkoppelen

Veelgestelde vragen over afkoppelen 1 Veelgestelde vragen over afkoppelen Inhoudsopgave 1. Wat is afkoppelen?... 2 2. Waarom afkoppelen?... 2 3. Afkoppelen, hoe werkt dat?... 3 4. Wanneer wordt mijn straat afgekoppeld?... 3 5. Welk beleid

Nadere informatie

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven

Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Verdeling van Groen in de G4 en perspectieven Piet Lagas 1 Inhoud 1. Belang van Groen in de stad 2. Verdeling groen in G4 3. Straatbomen in de stad 4. Groene daken 5. I have a dream - baten 6. Perspectieven

Nadere informatie