Par Excellence! Vier gesprekken over excellentie, ambitie en talent. Dit is een uitgave van AeQui, evaluatiebureau voor het hoger onderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Par Excellence! Vier gesprekken over excellentie, ambitie en talent. Dit is een uitgave van AeQui, evaluatiebureau voor het hoger onderwijs"

Transcriptie

1 Par Excellence! Vier gesprekken over excellentie, ambitie en talent Dit is een uitgave van AeQui, evaluatiebureau voor het hoger onderwijs

2 Colofon Dit is een uitgave van AeQui, evaluatiebureau voor het hoger onderwijs. Het overnemen van delen van de teksten is toegestaan met correcte bronvermelding. Omslag: Junior van Keulen in Dubai Vormgeving: Francisca Eitjes 2011

3 Waarde lezer! Excellent zou zomaar uitgeroepen kunnen worden tot het woord van En waarschijnlijk ook wel tot het woord van En houdt de wisselbeker daarna wegens succes voorgoed in handen. Want wie streeft er nu niet naar excellent onderwijs en onderzoek? Een grotere gemeenplaats kan ik U niet noemen. Als we ons oor nu eens te luister leggen bij anderen, buiten het onderwijs, wat zouden we dan over excellentie te horen krijgen? Dit idee ontstond aan de overlegtafel van AeQui. We werken immers met een visitatiestelsel waarbij wij insteken op onderscheid, ambitie en excellentie, dan willen we die begrippen ook verder verkennen. Komaan collega s, eropaf! En zo raakten we in gesprek met vier mensen. Vier mensen die zonder pardon enkele van onze heilige huisjes omver wierpen of ons op z n minst flink aan het denken zetten. Wat dacht U van: als je probeert te excelleren, ben je fout bezig. Of: het meten van tevredenheid is helemaal niet interessant. In control zijn is een mythe en het managen van mensen kan al überhaupt niet. En opfriscursussen? Forget it! Vier gesprekken met mensen die authentiek zijn, op een hoog niveau actief zijn en met plezier hun opvattingen met ons deelden. Mogen zij ook U even inspireren en aanzetten tot nieuwe ideeën...? René S. Kloosterman AeQui, evaluatiebureau voor het hoger onderwijs

4 De kunst van het goede Professor doctor Ruud Lapré, een bescheiden duizendpoot. Hoogleraar in de gezondheidszorg, kunstverzamelaar, organisatieadviseur en schrijver. Ik spreek hem thuis in Haarlem, over excellentie in werk en leven, daags voor hij een korte wereldreis gaat maken. Door René Kloosterman Olievlek Als je probeert te excelleren, ben je fout bezig, opent Lapré. Ik ben direct bij de les. Waar het om gaat, is dat je het leuk vindt om dingen goed te doen. En er de moeite voor neemt om de dingen goed te doen vanuit de basisvraag. De discussie in de zorg over verbetering en rendement zou ook veel meer vanuit de inhoud gevoerd moeten worden, vindt Lapré. Het gaat om mensen die zorg nodig hebben, dat lijkt weleens over het hoofd gezien te worden. Het stellen van groeitargets leidt niet tot verbetering van kwaliteit.. Inhoudsgedreven organisaties komen op de lange termijn dan ook beter uit de bus dan groeigedreven organisaties: Kwaliteit afleveren werkt als een olievlek. Een organisatie die vanuit een visie goed werk aflevert, ziet de reputatie als vanzelf uitgbreid en nieuwe opdrachten volgen. Ik heb zelf nog nooit hoeven solliciteren of acquireren, vertelt Lapré. Ruud Lapré bij Château St. Gerlach Over je schaduw heenstappen Daarmee is de toon van het gesprek gezet: excellentie vanuit een interne drijfveer, niet om te excelleren maar om dingen goed te doen. En dan is het aan anderen om te beoordelen of dat excellent is, vervolgt Ruud zijn betoog. Mensen of organisaties die zichzelf excellent vinden, daar gelooft hij niet zo in, dat leidt eerder tot zelfgenoegzaamheid. Het is belangrijker om over je eigen schaduw heen te kunnen stappen. Ruud is al zijn leven lang betrokken bij goede doelen. Als kind ging hij met zijn moeder mee collecteren voor de Zonnebloem, nu is hij voorzitter van diverse maatschappelijke organisaties. Vanuit die rol weet Lapré wanneer hij ruimte moet bieden aan andere standpunten en wanneer hij de eigen standpunten ondergeschikt moet maken aan het algemene doel, de basisvraag. Vergaderen is leuk! Uh, heus? Ja, omdat je stappen vooruit kunt maken. Zolang je je eigen ego maar niet laat prevaleren. Een afslag nemen Maar: hoe zit het dan met de ambitie om te excelleren, ambitie is toch een belangrijke drijfveer? Ruud vervolgt: Als dat ambitie is om dingen goed te doen, is het prima. Maar als het ambitie is om een carrière te maken... zo werkt het leven niet. Zowel in de wetenschap als in de organisatieadvieswereld blijken mensen die excelleren juist niet zo n rechte carrièrelijn omhoog te volgen. Er is veelal ergens op het pad een afslag die men neemt waarna men tot verdere bloei komt. En ook Lapré heeft wendingen in zijn leven gehad. Hij werd ernstig ziek ( heel

5 leerzaam was dat ) en herstelde. Tijdens zijn ziekbed taalde hij noch naar de universteit noch naar het advieswerk. In plaats daarvan richtte hij zich op de kunsten. Hij nam tekenles en volgde een studie kunstgeschiedenis. En zo ontdekte hij: kunst vormt een prachtige combinatie van het feitelijke en het geestelijke. Behalve voor kunst heeft Lapré grote interesse in de kunstenaar. Ruim vijfentwintig biografieën schreef hij inmiddels over beeldende kunstenaars als Bierenbroodspot, Verschoor en Verdonkschot. Leren kijken en leren begrijpen Die combinatie tussen het feitelijke en het geestelijke meen ik ook te bespeuren in een aantal van Ruud s favorieten: hij lijkt bijna een fascinatie aan de dag te leggen voor multi-talenten. Vincent Icke is zo iemand, zowel hoogleraar theoretische sterrenkunde (Universiteit Leiden) als beeldend kunstenaar. Die man excelleert in duizend dingen. En hij is er gewoon onder gebleven. En de Amerikaanse Kim Boulukos wisselde haar leerstoel definitief in voor het kunstenaarsbestaan. Over haar publiceerde Lapré recent het boek Sculpturen over de kracht en kwetsbaarheid van het dier. Hij voerde Prof. Dr. Ruud M. Lapré was ruim 20 jaar hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij bekleedde daar de leerstoel Gezondheidszorgbeleid en Economie van de Gezondheidszorg. Van was hij partner en directeur van KPMG Management Consulting. Hij trad uit de maatschap wegens ernstige ziekte. Hij nam schilderles en deed een zelfstudie in beeldende kunsten. Na zijn genezing vatte hij zijn werkzaamheden parttime weer op en bleef actief in de kunstwereld. gesprekken met haar in haar eigen omgeving en verplaatste zich daarbij zoveel mogelijk in de denkwereld van Boulukos. Op die manier weet hij keer op keer treffende biografieën te schrijven. Je leert kijken en je leert begrijpen als je je in de ander verplaatst. Homo Universalis? Ligt in die multitalenten wellicht nog een sleutel naar excellentie: de veelzijdigheid? De homo universalis? Tja, met het enorme informatieaanbod van tegenwoordig is dat minder moeilijk dan in de tijd van Da Vinci, reageert Lapré. En even later: Je hoeft geen homo universalis te zijn om te excelleren. Het is veel belangrijker om zelfkennis te hebben, te weten wat je kunt. En ook te weten wat je niet moet oppakken. Zelf kan ik nog geen fietsband plakken. Op dat moment loopt zijn vrouw Marga de kamer binnen, en schrikt van het koffiezetapparaat dat kennelijk is overgelopen toen Ruud een kopje koffie voor me maakte. Kijk, daar is het bewijs, lacht Lapré, Ken je eigen grenzen! Troie by Kim Boulukos (RR/HK) Ik vat ondertussen het gesprek samen. Waar het om gaat, is de dingen vanuit de basisvraag goed te doen. En het leuk te vinden om dingen goed te doen. Noch je eigen persoon, noch groei noch carrière daarbij als doel stellen, maar juist redeneren vanuit de ander. En dan komt excellentie vanzelf? Vanzelf komt het niet. En Lapré herhaalt nog eens: Het is aan anderen om te beoordelen of je excellent bent!

6 De maat genomen Heeft U er ooit bij stil gestaan hoe het komt het dat een bepaald kledingstuk iemand niet flatteert of juist wél? Of dat er nog stappen zitten tussen een schets van een modeontwerper en het uiteindelijke resultaat? Dikwijls krijgt een designer alle credits, terwijl de patronenmaker juist verantwoordelijk is voor de technische kant van het verhaal: zonder deze vakman of vakvrouw wordt een ontwerp niet uitgevoerd zoals de ontwerper het voor ogen had. Een van die vakmensen is Greet de Kuiper-van Vuure. Zij heeft gewerkt met mensen die furore hebben gemaakt in de Nederlandse modewereld: Frank Govers, Percy Irausquin, Puck & Hans. Daarnaast heeft ze ook voor het Rijksmuseum gewerkt en een opdracht voor het internationale topmodel Naomi Campbell uitgevoerd. Haar kennis heeft ze ook over kunnen dragen als gastdocente aan de Rietveld Academie.Ik ontmoet Greet in een gemoedelijk etablissementje in Amsterdam. Na een hartelijke begroeting steekt zij van wal. Door Marilyn Jurhill Bikini Bij Marielle Bolier ben ik eigenlijk echt begonnen met het patroontekenen. Marielle paradeerde in haar zelfgemaakte bikini in Zuid-Frankrijk. Opeens werd zij aangesproken door een fabrikant die direct 400 van die bikini s wilde bestellen. Marielle plaatste een advertentie, en ik werd vervolgens aangenomen. Dat was zo begin jaren zeventig. Greet de Kuiper-van Vuure Kunst afkijken En daarvoor? Was je altijd al bezig geweest met het maken van kleding, vraag ik Greet. Greets moeder had een mooi mantelpak nodig voor de herdenkingsdienst van de omgekomen slachtoffers van een vliegramp, waarbij haar man die radio-telegrafist was bij de KLM, was omgekomen. Mijn moeder had een tailleur laten maken door een Engelse kleermaker. Het kostte toen 1500 gulden. Ik dacht: Ha, dat kan ik wel beter! Want die kleermaker maakte meer herenkleding. Ik zag gewoon dat het pak niet goed zat en niet mooi viel. Vanaf mijn dertiende maakte ik al kleding. In die tijd kwam er een naaister bij ons thuis, van wie ik de kunst afkeek. Ik vond het een sport om mooie jasjes te maken die goed vielen. Mijn moeder stimuleerde dat. Mijn grootmoeder kon trouwens ook goed overweg met naald en draad. Een Barbie Ik stel Greet de vraag of ze een speciale opleiding heeft gevolgd tot patronenmaakster. Op het Leidseplein zat vroeger een modeacademie. Ik kreeg een tien voor patronenmaken. En later ook nog een prijs: een Barbiepop. Hoe komt het nou dat je ergens goed in wil zijn? Mijn zusje was altijd iets slimmer en beter dan ik. Als mijn vader thuiskwam van zijn reizen, bracht hij altijd cadeautjes voor ons

7 mee. Maar wie het mooiste piano kon spelen, kreeg de meeste presentjes. Toen dacht ik: ik moet nu toch ergens goed in worden! Dus ik heb het eigenlijk aan mijn zusje te danken. Bedrijven Hoewel Greet als een zelfverzekerde vrouw overkomt, bekent ze dat zij als jong meisje nogal timide was. Als verlegen meisje uit Amstelveen ging ik werken in het naaiatelier van Metz & Co. Dat was hard werken daar op de bovenste verdieping. De meisjes in de winkel deden bijna niets, zaten soms tijdschriften te lezen en kregen bovendien beter betaald. Wij moesten met de goederenlift naar boven en zij mochten gebruik maken van de lift voor de klanten! Ik pikte dat niet en zorgde voor een kleine muiterij bij Metz. Toch werd dat geaccepteerd door de leiding. Het was eind jaren zestig, en er was al een kentering gaande binnen de gevestigde verhoudingen. Ook binnen andere bedrijven waren omwentelingen zichtbaar. Zo heeft Greet ook voor C&A gewerkt in de tijd dat het merk Canda werd geïntroduceerd. In die katholieke bedrijfscultuur moest je het liefst gewoon netjes getrouwd zijn. Maar toch werden daar twee homofiele ontwerpers aangenomen: Frits Klaarenbeek en Joop van der Zon. De eerste richtte zijn eigen merk Soap Studio op en de laatste werd hoofdontwerper bij Mexx. Obsessie Is er een voorwaarde om uit te blinken in iets? vraag ik Greet. Je moet haast geobsedeerd zijn door iets. Zo kan ik niet gewoon naar het journaal kijken, zonder te moeten letten op de jasjes van de omroepsters. Ooit ergerde ik me groen en geel aan de kleding van Hennie Stoel. Zij was fors en droeg de verkeerde kleding. Vervolgens heb ik een brief naar de NOS gestuurd met het Paspoppenkaart (Greet de Kuiper-van Vuuren) aanbod om gratis een mooi jasje te maken voor mevrouw Stoel. Ik heb daar nooit antwoord op gekregen. Voor mezelf heb ik ooit een broek gemaakt, alleen viel die niet zoals ik het wilde hebben. Ik heb toen loden schijfjes in de zoom verwerkt. Net zoals er lood aan de onderkant van vitrages wordt genaaid. Hij viel geweldig! Maar na een avondje in de dancing waren wel mijn enkels blauw! Een ander voorbeeld is dat ik op schilderles zit, een medecursiste van mij is uitgeefster. Zij ziet tijdens de les veel dingen die zij kan gebruiken of toe kan passen. Oh dat is leuk voor een boekomslag, zegt zij dan. Zij is dan ook succesvol in haar werk. Je moet eigenlijk wel bezeten zijn van je werk. Een andere voorwaarde is dat je erg flexibel moet zijn. Op zaterdag kreeg ik een fax met het ontwerp en de maten van een klant binnen en zondag moest het patroon af zijn. Je moet wel, want je weet immers nooit wat er uit kan rollen: nieuwe contacten, opdrachten. Voorbeelden Ik ben ook benieuwd of er dames zijn die zij goed gekleed vindt. Ja, Sylvia Tóth en natuurlijk Máxima. De meeste mensen op televisie zien er tegenwoordig wel aardig uit, omdat zij een styliste hebben. Ontwerpers die

8 ik goed vind zijn de dames Spijker & Spijker, Alexander van Slobbe, Jan Taminiau en de nieuwe ontwerper Lifu Hsiao. De laatste werkt met hele dikke en hele dunne stoffen, en met omgekeerde schoudervullingen. Voor een patronenmaker wat lastiger, maar wel vernieuwend. Modeontwerpers Mart Visser en Frans Molenaar vindt zij saai omdat zij altijd op safe willen spelen. Als collega bewondert Greet haar goede vriendin: Veronique van Groeningen, couturière van Hare Majesteit. Rundschau Maar ja, hoe blijf je excellent? Ik ga wel eens naar cursussen. Volgens de Rundschaumethode. Vergelijk het met autorijden en dat je na een tijd een les neemt om je kennis en vaardigheden op te frissen. Maar dikwijls denk ik dan toch stiekem bij mezelf: Ik doe het lekker op mijn eigen manier, want die werkt het beste! Greet de Kuiper-van Vuure is een allround patronenmaakster met meer dan 35 jaar ervaring in vooral damesmode. Zij deed uitgebreide werkervaring en vakkennis op bij verschillende ontwerpers, couturiers en bij diverse confectieateliers, waaronder Puck en Hans, Mexx, Frits Klaarenbeek, Jaap couture, Percy Irausquin, Ria Swart Patronen Service, Freetex en vele anderen. Ook speciale projecten zijn bij Greet in goede handen. Zo maakte zij onlangs drie jurken voor een project in het Rijksmuseum. www. greetdekuiper.nl 8

9 n Geweldige Plek om Te Werken De beste werkgever van wat moet je doen om dat te worden? De man die daar alles van weet is Jos Plompen, CEO van de organisatie Great Place To Work (GPTW). Een initiatief dat is komen overwaaien vanuit de Verengingde Staten en inmiddels wereldwijd is geland. In 2010 nomineerde Great Place To Work 38 organisaties als beste werkgever in Nederland. Jos en ik spreken elkaar in de historische binnenstad van Amersfoort. Sleutelwoord: vertrouwen Wat is excellentie? Plompen kijkt nadenkend voor zich uit. Laat ik het anders zeggen: ik geloof niet in middelmaat. En het streven naar excellentie zorgt er nu juist voor dat je innoveert en nieuwe dingen bedenkt. Wat is er zo mis met middelmaat, vraag ik me af, waarom is het toch zo tendentieus om daartegen te zijn? We hebben 17 miljoen Nederlanders die elke dag moeten eten en drinken, kleding kopen, werken en onderwijs volgen. Er is toch niets mis mee om je daarop te richten? De middelmaat sukkelt voort, is grijs. Je krijgt de dictatuur van de massa. Alleen aan de randjes daarvan gebeuren interessante dingen. Wat ik zie bij onze klanten, de beste werkgevers, is dat ze excellentie nastreven op alle vlakken. Ze willen én een efficiënte organisatie, én goede relaties met werknemers én goede relaties met klanten. Dat is een turbulent evenwicht. Plompen zet kort het gedachtegoed van GPTW uiteen. Goed werkgeverschap is het creëren van een plek waar medewerkers vertrouwen hebben in de mensen voor wie ze werken, trots zijn op wat ze doen, en plezier hebben met de collega s waar mee ze samenwerken. Vertrouwen is daarbij het sleutelwoord; dit wordt gemeten aan de hand van drie werkrelaties. De relatie tussen medewerkers en management, de relatie tussen medewerkers en hun werk/ bedrijf en de relatie tussen medewerkers onderling. Tevredenheid versus productiviteit Ik probeer het model te doorgronden. In mijn rol als manager heb ik me altijd op het standpunt gesteld dat tevredenheid van bijvoorbeeld medewerkers belangrijk is. Maar het moet niet ontaarden in een te grote comfort-zone voor de mensen. Ik bedoel: als ik op vrijdagavond op de bank zit en in goed gezelschap naar TopGear kijk, met een potje bier in de hand, dan is mijn tevredenheid torenhoog - doch mijn productiviteit is vrijwel nihil. En als dat dan zo is, waarom zou een organisatie dan streven naar een hele hoge medewerkertevredenheid? Jos Plompen 9

10 Het meten van tevredenheid is ook niet zo n interessante, geeft Plompen direct toe. Immers, juist ontevredenheid kan leiden tot vragen stellen en nieuwe oplossingen zoeken. Mits je dat durft : het vertrouwen moet er zijn dat het management luistert en dat er mogelijkheden worden gecreëerd om zaken te verbeteren. In control: een mythe Modellen als ISO en ook Investors in People zijn gericht op in control zijn. Eigenlijk gaan die modellen uit van een mechanistisch beeld zoals Taylor dat ruim honderd jaar geleden bedacht. In die tijd was de benadering beslist revolutionair en succesvol. Het steunt op de gedachte dat als je het proces goed uitvoert, de uitkomst ook goed moet zijn. Excellente organisaties zetten die gedachte volgens Plompen overboord. De mythe van het managen... de idee dat je mensen kunt managen is natuurlijk fictie. Gedrag van mensen is nu eenmaal niet voorspelbaar. En dat wordt het ook niet door er een baas boven te zetten. Jos speelt lead-gitaar in de Amersfoortse band Zigane. Hij ziet een parallel. Als je met wat mensen samen muziek maakt, dan staat er precies op papier wat er moet gebeuren. De duur en hoogte van de noten, wie doet wat wanneer et cetera. Maar het wordt pas écht muziek als het met trots wordt gespeeld, door een groep mensen die dezelfde visie hebben op hoe het moet klinken. En je moet erop vertrouwen dat je collega s naar je luisteren als jij staat te improviseren, en je opvangen als dat nodig is. Je zoekt de randen op en ja, dan wordt er weleens een foutje gemaakt. Maar juist vanuit die foutjes ontstaat weer iets nieuws en misschien wel iets moois, dat nooit ontstaan zou zijn als alles helemaal volgens het papier was gegaan. Zijn we dan al die jaren verkeerd bezig met aandacht geven aan het proces? Het is toch handig dat als ik me aanmeld bij een school, dat mijn inschrijving ook juist en tijdig wordt verwerkt? Natuurlijk, ik zeg ook niet dat we geen processen nodig hebben. Maar om je uitsluitend op processen te richten en dan te geloven dat het goed komt... dan laat je toch een hoop liggen. Rijksscholengemeenschap Plompen geeft het voorbeeld van de RSG Enkhuizen, behorend bij de beste werkgevers Tien jaar geleden had men ziekteverzuim in de dubbele cijfers. Nu is dat ziekteverzuim gedaald naar slechts 1,4%. De hele school is tegenwoordig ingericht op leren, ook docenten kunnen van elkaar leren. Daarom zijn de deuren van de klaslokalen opengezet. Als een docent een tussenuur heeft, schuift hij aan bij een collega om daar een les bij te wonen. Het wordt pas écht muziek als het met trots wordt gespeeld. 10

11 Aan het einde van het uur vraagt de collega om feedback. En langs deze lijnen vindt ook onderwijsvernieuwing en verbetering plaats: door de docenten zelf. Niet door ingewikkelde projectgroepjes, neen, gewoon door de docenten. Een cultuur van vertrouwen is er gekweekt en die maakt dit mogelijk. Eigenlijk is het heel basaal: vertrouwen hebben en naar elkaar luisteren... Goed werknemerschap Ik begin zowaar enthousiast te geraken over het gedachtegoed. Toch aarzel ik nog een beetje. Want we hebben het over goed werkgeverschap, maar we hebben te maken met steeds meer individualistische medewerkers die hun eigen carrièrekeuzes maken. Die vinden dat de werkgever er voor hen is, en niet andersom. Die als ze binnenkomen niet alleen hun jas maar ook hun verantwoordelijkheid aan de kapstok hangen. Ja, de tijd dat een groot industrieel hele woonwijken, scholen en gemeenschapshuizen voor zijn arbeiders bouwde, ligt ver achter ons. Naast goed werkgeverschap gaan we ook steeds meer kijken naar goed werknemerschap. Ook hier is het de vertrouwensbasis waarop gebouwd wordt. Want behalve dat medewerkers het management feedback kunnen geven, geldt dat andersom natuurlijk ook. Een excellerende organisatie is de verantwoordelijkheid van iedereen. Authentiek blijven Jos rondt af met een laatste voorbeeld van een andere goede werkgever. De directeur wilde meer aan lichaamsbeweging doen en bedacht het idee dat alle medewerkers een afspraak van een halfuur met haar konden maken om een wandelingetje te maken. Tijdens het lopen praat je op een heel andere manier met elkaar dan wanneer je op kantoor een afspraak hebt. Zo sneed het mes aan twee kanten: de directeur kreeg meer lichaamsbeweging en er werden communicatielijnen kris-kras door het bedrijf getrokken. Zo n oplossing werkt alleen in dit ene bijzondere geval, omdat het erg dicht bij de directeur lag. Als je probeert in elk bedrijf dergelijke wandelsessies met de directeur te organiseren, is dat geen garantie voor hetzelfde succes. Authentiek zijn en blijven luidt dus een belangrijke boodschap. En dat leer je niet in managementcursussen. Plompen, die zelf jarenlang trainer bij een groot bureau is geweest: Bij managementcursussen leer je vooral trucjes. Als je niet oppast, krijg je grijze managers. Authentiek zijn gaat veel verder dan dat. Jos Plompen (1965) is sinds zomer 2007 directeur van Great Place to Work Institute Nederland. Jos was voorheen werkzaam als zelfstandig organisatieadviseur en eerder verbonden aan STRATCH Consultants, Core Counsellors, KPMG Management Consulting (in Nederland en op Curaçao) en Exact. Hij studeerde Informatica aan de Technische Universiteit Delft, Bedrijfskunde aan de Open Universiteit en volgde diverse trainingen op het gebied van leiderschap, organisatieverandering en organisatiepsychologie. 11

12 Fame is the goal Je moet er heel wat voor over hebben: lange dagen, voorstellingen, slopende trainingen en blessures, allemaal in de hoop op een rol en roem. Als er één vak is waarbij je talent en ambitie moet combineren om tot excellentie te komen, is dat het beroep van danser. Ik spreek met een van de weinigen die een plek in de top bereikt heeft: Gert-Jan van Keulen. Door Francisca Eitjes Puberteit Al heel vroeg zat ik op ballet, maar pas op mijn elfde besefte ik dat ik serieus iets met dansen kon doen. Het voelde destijds als een heel logische stap om verder te gaan met iets waar ik gepassioneerd in was. Maar toen ik aan de vooropleiding begon, had ik geen idee wat dat zou gaan betekenen. De danswereld is zo n andere wereld. De gewone schoolkinderen waarmee we in de klas zaten, hadden geen idee hoe ons leven eruitzag. Er was in die schooltijd al concurrentie: als iemand zijn been hoger had dan jij, probeerde je daar overheen te gaan. En andersom, natuurlijk. Maar die strijd bleef redelijk vriendelijk, omdat we wel een sterke band hadden. Bovendien was ik uiteindelijk de enige jongen in de klas, dus ik was minder bezig met concurrentie dan de meisjes, waarvan er vijftien waren. Enerzijds vond ik dat fijn, want ik houd niet van competitie. Anderzijds ben ik daardoor misschien minder een vechter geworden. Junior van Keulen tijdens een repetitie bij BeLLavia Basis Zonder een goede basis ben je nergens. Mijn ouders hebben me altijd gesteund: ze reden me overal naartoe en kwamen bij alle voorstellingen kijken. Inmiddels heeft mijn vriend die rol overgenomen. Je hebt mensen nodig die dicht bij je staan, die het meteen doorhebben als er iets aan de hand is. Tijdens premières of audities ben je heel instabiel, je leeft dan op zo n hoog stresslevel dat je behoorlijk onuitstaanbaar kunt zijn. Als je niemand hebt die dat begrijpt en je dan steunt, wordt het heel zwaar. Die basis is essentieel om te excelleren. Wegcijferen Excellentie betekent voor mij: het streven naar iets wat weinig mensen kunnen, iets unieks waarmee je je onderscheidt van de rest. Fame is the goal, rebellion the style, zei een van de muzes van Andy Warhol. Ik vind, als performer, dat die quote wel de vinger op de zere plek legt. Niemand zit te wachten op een grijze muis. Aanvankelijk gedroeg ik me wel zo: ik begon tussen de dansers van Introdans, die ik al van jongs af aan verafgoodde. Ineens was ik één van hen, maar zo voelde dat totaal niet. Ik cijferde mezelf helemaal weg, maar dat doe ik nu niet meer. Je moet jezelf blijven profileren en laten zien dit ben ik en dit kan ik!. Groei Ik geloof dat je groeit van kritiek. Daar krijg je ook heel veel van, als danser. De première van een stuk is vaak de enige avond dat iedereen het 12

13 geweldig vindt. Dan zitten familie en vrienden in de zaal, en die vinden het altijd wel mooi. Heerlijk, en zoiets wil je ook gewoon horen na een première. Maar die complimenten maken je niet beter. Aan het was zo mooi heb ik niets. Wat bedoel je, denk ik dan. Zag het er esthetisch uit? Ik heb veel liever kritiek. Kritiek heb je dus nodig, maar daardoor zie je alles vaak wel zwarter in. Dat merkte ik toen ik met zanglessen begon. Ik heb zangles van Jimmy Hutchinson, die doet veel vocal coaching voor grote musicals. Ik was ongelooflijk zenuwachtig. Ik kon wel door de grond zakken als ik een foute noot zong, maar hij begon opgewekt gewoon nog een keer. Als er tijdens het zingen iets fout ging zei hij soms ineens wauw, wat was dat mooi! En als ik vroeg hoe dat kon, omdat ik immers ergens vals zong, zei hij ja, maar de rest was geweldig! Hij begeleidt meerdere dansers en vindt het heel opmerkelijk dat we zo op onszelf drukken. Ik zal mezelf niet snel een compliment geven, want ik ben toch nooit honderd procent tevreden. Dat is misschien iets wat ik nog zou kunnen leren. Relativeren Als danser word je voortdurend afgewezen. Ik ga gelukkig steeds beter om met afwijzingen, want ik zie het niet meer als iets persoonlijks. In dit vak is er geen peil op te trekken, kunst is heel afhankelijk van smaak. Als je dat na een auditie kunt relativeren is het veel makkelijker. Relativeren helpt ook als ik het even niet zie zitten. Als ik op mijn CV kijk besef ik dat ik toch wel iets heb bereikt. Ik zou graag weer een contract bij een dansgezelschap hebben, maar zolang ik dat niet heb pak ik ook andere klussen aan, zoals acteerwerk. Ik vind dat jammer, maar andere mensen bewonderen me er juist om dat ik zoveel verschillende dingen doe. Misschien zijn dansers in gezelschappen wel jaloers dat ik de kans krijg om afwisselende klussen te doen. Junior van Keulen in Dubai Inspiratie Elke danser met een vast contract is in principe een voorbeeld voor mij, want zo wil ik ook zijn. Maar er zijn geen beroemdheden die ik als voorbeeld zie. Iemand als Nurejev werd een persona, een hype. Dat is ook de tijdsgeest natuurlijk, maar ik zoek mijn inspiratie liever dichter bij huis. Een Slowaakse vriend van mij heeft huis en haard verlaten om in Nederland bij een dansgezelschap te dansen. Toen hij werd ontslagen heeft hij een jaar lang alles aangepakt om geld te verdienen voor zijn huur en zijn balletlessen. Hij werkte in de catering, deed rotklussen, danste zelfs gratis om in beeld te blijven. En als het moest zou ik hetzelfde doen. Juist de mensen die zich daar te goed voor voelen, zijn vaak de mensen die niet eens heel goed dansen. Het getuigt van doorzettingsvermogen als je dat ervoor over hebt. En dát vind ik inspirerend: dat iemand vecht om zijn hart te volgen. 13

14 Passie Je hart volgen, dat is eigenlijk het belangrijkste ingrediënt voor excellentie. Iedereen kwam op school met het talent en de passie om te dansen. Maar van de zestien mensen in onze balletklas zijn er maar twee professioneel danser geworden. Wanneer je doorkrijgt dat je er veel voor moet opgeven, of je misschien niet de beste bent van de klas, kun je gaan twijfelen. En als je twijfelt, houdt het op. Heel veel mensen vragen me wat ik hierna wil gaan doen, maar ik heb geen idee. Ik heb daar nooit over nagedacht, want ik heb nooit iets anders willen doen dan dit, ook al besef ik dat het niet eeuwig kan duren. Zodra je daarover nadenkt, zit er al iets fout. Dan mis je die passie die je nodig hebt om het te redden in dit vak. Gert-Jan Junior van Keulen (24) is danser in Fidelio van De Nederlandse Opera. Omdat hij als kind de hele dag aan het dansen is, schrijven zijn ouders hem in voor balletles. Van zijn vierde tot zijn twaalfde danst Junior in de plaatselijke balletschool, tot hij gescout wordt door de Arnhemse Hogeschool voor de Kunsten nu ArtEZ. Zijn middelbare school volgt hij in Arnhem, naast zijn vooropleiding voor de danshbo. Na stages bij Introdans en het Internationaal Danstheater danst hij freelance bij De Nederlandse Opera en tourt hij met BeLLavia in Canada. Nu is hij weer freelance-danser en danste onlangs de hoofdrol (de Dood) in de vertolking van Romeo en Julia. 14

15 15

16 Wij schreven dit boekje: René Kloosterman (1967) is directeur van AeQui, evaluatiebureau voor het hoger onderwijs. Hij richtte AeQui op omdat hij vindt dat je met goede visitaties een bijdrage levert aan de kwaliteit van onderwijs en onderzoek in Nederland. Excellentie is mensenwerk: ik zet graag talenten bij elkaar zodat ze elkander aanvullen en versterken. Een dergelijk team mag van mij maximale ruimte nemen binnen de kaders die er zijn; een goede balans tussen aandacht en veeleisendheid zal het team inspireren om tot topprestaties te komen. Marilyn Jurhill (1970) combineert haar moederschap met activiteiten voor AeQui. Daarnaast heeft zij een achtergrond in de Klassieke Archeologie en doceerde zij jarenlang aan scholen in Amsterdam. Tenslotte springt zij ruim twaalf jaar met grote regelmaat én met veel plezier bij in een exclusieve winkel in de P.C. Hooftstraat. Excellentie betekent voor mij emotie, bewondering en verbazing: een prachtig uitgevoerd muziekstuk, een exquise maaltijd, een onvervangbaar lekker luchtje. Excellentie is ook om van te genieten! Francisca Eitjes (1988) is tweedejaars journalistiekstudent en parttime administratiekracht. Voor AeQui doet zij freelanceklussen. Haar credo voor succes: Verspil geen tijd aan de zessen die je scoort. Je kunt er zevens van maken, maar dan word je nooit bijzonder. Richt je op de negens, en maak daar tienen van!

spreekbeurtpakket introdans

spreekbeurtpakket introdans spreekbeurtpakket introdans inleiding Heb je binnenkort een spreekbeurt? Moet je een werkstuk maken? Of ben je gewoon benieuwd naar de wereld van Introdans? Gebruik dan dit pakket met informatie en ontdek

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Christa de Bruijn-Schlicht Door het dansen leren mensen meer van zichzelf te laten zien

Christa de Bruijn-Schlicht Door het dansen leren mensen meer van zichzelf te laten zien Christa de Bruijn-Schlicht Door het dansen leren mensen meer van zichzelf te laten zien Toen ze achttien was, móest ze les gaan nemen. Maar al snel wilde ze niet meer van de dansvloer af. Christa de Bruijn-Schlicht

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS Yvette Paludanus 2 Dit boekje is tot stand gekomen dankzij de vragen en verhalen van medewerkers in de zorg. Wil je een exemplaar van dit boekje bestellen? Wil je begeleiding

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips Frits! facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips over meneer Frits! Meneer Frits, ofwel Frits Philips, werd geboren in 1905 en studeerde af aan de TU van Delft als werktuigbouwkundig

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

Boventallig? Pech. Of toch niet?

Boventallig? Pech. Of toch niet? Boventallig? Pech. Of toch niet? Op pad met onze Wandelcoach Tineke Franssen Harriët (37, foto) werkt drie jaar bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Eerst als projectleider ICT. Maar de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

60 Lof. LOF27_Dubbelinterview_P - CAV.indd 60

60 Lof. LOF27_Dubbelinterview_P - CAV.indd 60 Leni Boeren (1963) studeerde economische wetenschappen en bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit. Ze werkte bij de Alcredi Bank en de Rabobank en werd in 1994 directeur Marketing en Productmanagement

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd?

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Ben jij een ondernemende samenwerker?

Ben jij een ondernemende samenwerker? Ben jij een ondernemende samenwerker? P1 Ben jij een ondernemende samenwerker? En zoek je het goede gezelschap van een groeiende formule? Jij wilt je eigen onderneming starten. Het liefst in een formule

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Tekst en lied startzondag 21 september.

Tekst en lied startzondag 21 september. Tekst en lied startzondag 21 september. We zingen op de wijze van het zgn. Farce Majeurelied 1 VERGRIJZING.... Vergrijzing K. Zo hier zijn we dan! Mag ik mijn partner en mijzelf eerst even voorstellen.

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Jij als leider!

Hoofdstuk 3: Jij als leider! Kijk eens in de spiegel Hoofdstuk 3: Jij als leider Elke dag als je opstaat, sta je waarschijnlijk een moment voor de spiegel. Misschien let je er niet meer bewust op, maar als je voor de spiegel staat

Nadere informatie

Johannes 11:4 - Is er meer dan de dood?

Johannes 11:4 - Is er meer dan de dood? Johannes 11:4 - Is er meer dan de dood? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

Beoordelingsformulieren

Beoordelingsformulieren Beoordelingsformulieren In elke prestatie zitten zoals hierboven uiteengezet (p. 81) vijf elementen verpakt. Het Takenblad is daarop gebaseerd. Om elk van die vijf elementen grondig te kunnen beoordelen

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

Inclusief: - 4-daagse intensieve training - gratis boek - overnachtingen - kookworkshop - alle maaltijden en drankjes

Inclusief: - 4-daagse intensieve training - gratis boek - overnachtingen - kookworkshop - alle maaltijden en drankjes masterclass contextueel leiderschap Inclusief: - 4-daagse intensieve training - gratis boek - overnachtingen - kookworkshop - alle maaltijden en drankjes Masterclass Contextueel leiderschap Veel leidinggevenden

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Leven vanuit Overvloed of Tekort?

Leven vanuit Overvloed of Tekort? Leven vanuit Overvloed of Tekort? Dank allereerst aan de Dijken van Wijven. Zonder jullie vrouwenhadden we hier nu niet met elkaar gestaan. Wat een prachtige traditie: om in het Zeeuwse landschap natuur

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks 81 Weike Medendorp, PvdA Met gegrauw en gesnauw bereik je niks Ik denk dat we een aantal resultaten hebben bereikt waar we trots op mogen zijn. Neem bijvoorbeeld het plan van transformatie voor de Enci,

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk!

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Hoe werk je met een spreekbeurtwerkplan? Het eerste deel bestaat uit vragen. Met een moeilijk woord noemen we dat theoretisch onderzoek. In het tweede deel vind

Nadere informatie

Les 8: Ik voel me hier gelukkig.

Les 8: Ik voel me hier gelukkig. CD 2, Track 15 Alstublieft meneer. Zal ik de kabeljauwfilets in een tasje voor u doen? Kijkt u eens. Tot ziens. Dag meneer. Mijn naam is Sandra Metten. Ik schrijf een artikel voor het studentenblad Zo!

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Johannes 5,1-18 - Ken jij Jezus? Hoe zie je Hem?

Johannes 5,1-18 - Ken jij Jezus? Hoe zie je Hem? Johannes 5,1-18 - Ken jij Jezus? Hoe zie je Hem? Gezinsdienst Liturgie Welkom Voorzang: - Gez 38 Zoek eerst het koninkrijk van God - EL 462 Maak een vrolijk geluid voor de Heer - Opw 462 Aan uw voeten

Nadere informatie

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Hasmik Matevosyan, mode-onderzoekster Mode-industrie zonder verspilling Hasmik Matevosyan (1987) studeerde

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg Trainingen Coaching Intervisie Supervisie Voor de zorg Professioneel communiceren met 2013 Training Professioneel communiceren met Voor wie? De training is bedoeld voor mensen in de zorg die hun communicatie

Nadere informatie

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers?

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? Gespecialiseerd boekhoudkundig of financieel personeel uitzenden is ons vak. Daarnaast adviseren en informeren wij bedrijven ook graag over verloning

Nadere informatie

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over verkopen aan en adviseren van gasten in horecabedrijven. Oftewel: het verkoopadviesgeprek. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen!

Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen! Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen! Maar om nog eerlijker te zijn, gisteren zag ik er heel

Nadere informatie

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Anderen over het werk van David en Arjan: Met hun boek en hun seminars maken De Kock en Vergeer heel Nederland gelukkig.

Nadere informatie

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT DOOR ANN VAN RIET WWW.ALTHEA-COACHING.BE Hallo! In dit e-book ga je leren hoe je echt zelfvertrouwen kan opbouwen. En daarmee bedoel ik dus niet gewoon denken

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

H E T V E R L O R E N G E L D

H E T V E R L O R E N G E L D H E T V E R L O R E N G E L D Personen Evangelieschrijver Vrouw (ze heet Marie) Haar buurvrouwen en vriendinnen; o Willemien o Janny o Sjaan o Sophie (Als het stuk begint, zit de evangelieschrijver op

Nadere informatie

Persoonlijke groei en ontwikkeling. Jaargroep Persoonlijk Leiderschap. veranderen is mensenwerk

Persoonlijke groei en ontwikkeling. Jaargroep Persoonlijk Leiderschap. veranderen is mensenwerk Jaargroep Persoonlijk Leiderschap Leer werken vanuit je authenticiteit. Ontwikkel jezelf door inzicht in jouw persoonlijkheid, talenten en mogelijkheden. Human Connection en Elenchis bieden met de Jaargroep

Nadere informatie

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig?

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over pesten op het werk. Iemand kan bijvoorbeeld gepest worden door een collega. Of door de baas. PESTEN OF PLAGEN? Pesten is wat anders dan plagen. Iedereen maakt wel

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

HET DAK VAN ROTTERDAM

HET DAK VAN ROTTERDAM A L I Y E V A N P I J K E R E N MEAT THE DANCERS P H O T O G R A P H Y B O J E P L O E G M A K E - U P G U I D O R I E G E R C L O T H I N G M E V A N K A L U A R A C H C H I S T Y L I N G A L I Y E V

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman Zeesteen Janneke Holwarda roman De wereld verzaakt; in het dorp van mijn ouders zijn de bladeren rood. Buson 1980 Ze is de jongste. En de vreemdste. Moeder had het zelf gezegd toen de tantes op bezoek

Nadere informatie

Gratis online Zelf-liefde test! www.lifestyling.me

Gratis online Zelf-liefde test! www.lifestyling.me Gratis online Zelf-liefde test! www.lifestyling.me De Zelf-liefde test bestaat uit een tiental vragen op een aantal belangrijke thema s in je leven: Zelfbeeld Relaties Werk Het leven Print de Zelf-liefde

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Hoe improvisatie het verschil kan maken

Hoe improvisatie het verschil kan maken Hoe improvisatie het verschil kan maken Katja Geelhoed In de jaren zeventig startte Andrea Meyer-Rogge naast haar andere lessen haar eerste improvisatieles. Jarenlang bleef het bij deze ene groep experimenteerlustigen.

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie