Klimaatprogramma , Amsterdam Stadsdeel Oost/Watergraafsmeer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Klimaatprogramma 2004-2008, Amsterdam Stadsdeel Oost/Watergraafsmeer"

Transcriptie

1 Klimaatprogramma , Amsterdam Stadsdeel Oost/Watergraafsmeer Inhoudsopgave 1 Inleiding Doelstelling Achtergrond Leeswijzer 3 2 Klimaatbeleid Internationaal klimaatbeleid Nationaaal klimaatbeleid Klimaatbeleid Amsterdam Stadsdeel Oost/Watergraafsmeer: milieu- en klimaatbeleid 2 3 Klimaatprogramma Oost/Watergraafsmeer BANS in het kort Ambitiebepaling na Kimaatscan en DE-scan Van Klimaatscan naar Klimaatprogramma Actieplan Klimaatbeleid Oost/Watergraafsmeer 10 4 Financiën en inzet Stadsdeel Financiële aspecten van het Klimaatprogramma Extra subsidievoor maatregelen Voorwaarden van de BANS-subsidieregeling Personele inzet stadsdeel Coördinatie Uitvoering Klimaatbeleid 14 5 Bijlagen Actieplan Klimaatbeleid Lijst met gebruikte afkortingen 5.3 BANS-aanvraag (13aug04 zonder bijlagen) 5.4 Beschikking VROM (1okt04, 2004/14288) 5.5 Besluit voor BANS-aanvraag (Flap + Besluit DB 6jul04, 2004/9130) 5.6 Besluit na beschikking (Flap DB 26okt04, 2004/14811) Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

2 1 Inleiding In november 2002 heeft het Dagelijks Bestuur van Oost/Watergraafsmeer ingestemd met de uitvoering van de Klimaatscan en de Duurzame Energiescan als start voor het opstellen van klimaatbeleid. Met de beide scans is een inventarisatie gemaakt van de kansen voor CO 2 -reductie binnen het stadsdeel. De stadsdeelraad heeft met het vaststellen van de diverse milieuprogramma s over de jaren 2002 tot en met heden steeds de intentie uitgesproken activiteiten te ontplooien om CO 2 -reductie te realiseren. Deze milieuprogramma s zijn alle gebaseerd op het Milieubeleidsplan , Oost/Watergraafsmeer dat als een van de speerpunten Reductie van energieverbruik en CO 2 -emissies kent. Ook in het nieuwe Milieubeleidsplan voor stad en stadsdelen, waaraan Oost/Watergraafsmeer een eigen paragraaf wil toevoegen, is Klimaatbeleid een van de belangrijkste speerpunten. Daarnaast is het voornemen om meer aandacht te geven aan duurzaamheid door het verminderen van het energieverbruik, ook opgenomen in het Programakkoord van Oost/Watergraafsmeer. Op basis van de Klimaatscan heeft het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer een onderbouwde keuze gemaakt ten aanzien van de thema's en ambities van het te ontwikkelen klimaatbeleid. Het resultaat is het voorliggende Klimaatprogramma Doelstelling Met het basispakket en de gekozen thema s is het uiteindelijke doel van het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer om de CO 2 uitstoot flink te reduceren. Een ander belangrijk doel is om het klimaatbeleid in Oost/Watergraafsmeer een extra impuls te geven en dit beleid in het stadsdeel in alle beleidsvelden te integreren. Stadsdeel Amsterdam Oost/Watergraafsmeer wil bij haar keuze van het basispakket van de BANSsubsidieregeling naast de twee verplichte thema s Woningbouw en Duurzame Energie extra inspanning te leveren op de thema s Gemeentelijke gebouwen en Bedrijven. Daarvoor lijkt voldoende bestuurlijke en ambtelijke steun te bestaan om het uiteindelijke doel te bereiken. Ook voor het thema Verkeer en Vervoer is een aantal taakstellingen geselecteerd. In het Actieplan (bijlage 5.1) staat vermeld op welke activiteiten actief wordt ingezet. 1.2 Achtergrond De aanleiding voor het opstellen van dit klimaatprogramma is tweeërlei. 1. Klimaatverandering Energiebesparing stond voorheen vooral hoog op de agenda om de schaarse fossiele brandstoffen zoveel mogelijk te ontzien; in de tweede helft van de jaren negentig werd echter de alarmbel over de gevaren van het broeikaseffect en de gevolgen voor het klimaat steeds vaker geluid. Deskundigen van het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) raakten er steeds meer van overtuigd dat de opwarming van de aarde veroorzaakt door broeikasgassen - een stijging van de zeespiegel, andere Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

3 neerslagpatronen, meer stormen en een toenemende droogte en woestijnvorming tot gevolg kan hebben. Dit kan weer gevolgen hebben voor o.a. dijken van kust en rivieren, ruimtelijke inrichting, landbouw, ecosystemen, drinkwatervoorziening en binnenscheepvaart. Wereldwijd is de uitstoot van broeikasgassen tussen 1950 en 2000 bijna verdrievoudigd. 2. Bestuurlijke vernieuwing Gemeenten worden vanwege hun wettelijke bevoegdheden en positie in de samenleving beschouwd als zeer belangrijke schakel voor het bereiken van de landelijke doelstellingen. Een integrale gemeentelijke aanpak van energiebesparing en duurzame energie binnen andere beleidsvelden is hierbij noodzakelijk. Doelstellingen op dit gebied dienen een vaste positie te krijgen binnen alle onderdelen van een gemeentelijk apparaat, in dit geval bij het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer. 1.2 Leeswijzer Deze beleidsnota geeft in een aantal hoofdstukken aan wat de achtergronden en de beschrijving zijn van activiteiten die gericht zijn op het reduceren van CO 2 in het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer. Hoofdstuk 1 beschrijft de aanleiding en doelstelling van de beleidsnota. Hier wordt tevens aangegeven waarom energiemaatregelen op alle overheidsniveau s nodig zijn. In hoofdstuk 2 wordt klimaatbeleid, van nationaal tot op stadsdeelniveau, omschreven. In hoofdstuk 3 wordt het klimaatbeleid voor de komende vier jaren voor het stadsdeel beschreven. Verder wordt uiteengezet hoe dit programma tot stand is gekomen en welke concrete activiteiten de komende jaren in Oost/Watergraafsmeer worden uitgevoerd aan de hand van kansen, potentieel en ambities. Deze activiteiten worden gepresenteerd in tabelvorm, waarin alle activiteiten per thema zijn uitgezet naar looptijd, inzet en budget: Actieplan Klimaatbeleid (bijlage 5.1). Tot slot komen in hoofdstuk 4 de financiële aspecten en de BANS-subsidievoorwaarden aan de orde. Hoofdstuk 5 bestaat uit bijlagen. Bijlage 5.1 is het genoemde Actieplan Klimaatbeleid Bijlage 5.2 is aanvraagformulier voor de BANS-subsidie en 5.3 de positieve beschikking van VROM. Bijlage 5.4 en 5.5. zijn de besluiten van het dagelijks bestuur, voor de aanvraag en na de beschikking. Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

4 2 Klimaatbeleid 2.1 Internationaal klimaatbeleid Vanwege de negatieve maatschappelijke gevolgen van de sterk groeiende welvaart staat het verduurzamen van onze energieconsumptie inmiddels internationaal hoog op de agenda. Niet alleen vanwege de mogelijke uitputting van onze fossiele brandstofvoorraden, maar meer nog ten gevolge van het broeikaseffect is het besef gegroeid dat, zeker in deze tijd van groeiende economieën, structurele internationale inspanning voor het terugdringen van het fossiele energiegebruik noodzakelijk is. Door verhoogde concentraties van schadelijke stoffen die vrijkomen bij verbranding van fossiele brandstoffen houdt de atmosfeer meer warmte vast. Klimaatverandering is het resultaat, met ingrijpende consequenties voor onze samenleving. De urgentie van dit mondiale probleem leidde in 1998 tot het ook door Nederland geratificeerde internationale Kyoto verdrag. Per deelnemend land werd een reductiedoelstelling van de belangrijkste broeikasgassen toegewezen. De reductie die Nederland moet behalen ten opzichte van het verdragjaar 1990 werd gezamenlijk met de andere Europese landen vastgesteld op een percentage van 6% voor de belangrijkste broeikasgassen: kooldioxide (CO 2 ), lachgas (N 2 O), methaan (CH 4 ) en een aantal fluorverbindingen. Die reductie moet in de periode worden gerealiseerd. 2.2 Nationaal klimaatbeleid Binnen de Europese context heeft Nederland zich na Kyoto vervolgens verplicht tot een emissiereductie van 6% (50 miljoen ton voor CO 2 ) ten opzichte van de situatie in 1990, te bereiken in Nederland maakt gebruik van de mogelijkheid om 50% van deze reductiedoelstelling niet binnen Nederland maar in het buitenland te realiseren. Het aandeel duurzame energie dient in % en in % te bedragen. Belangrijk is dat de verwachte gemiddelde stijging van het energieverbruik 1,5% per jaar bedraagt indien geen extra maatregelen worden genomen, waardoor de totale binnenlandse CO 2 -emissie flink stijgt tot In de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid (1999) heeft het kabinet een groot aantal extra maatregelen gepresenteerd om de doelstellingen te realiseren. Eén van deze maatregelen is het opnemen van een klimaatparagraaf in BANS (BestuursAkkoord Nieuwe Stijl, gesloten in 1999 tussen de drie bestuurslagen). Op grond hiervan hebben de ministeries van VROM en EZ, de VNG en IPO in februari 2002 een Klimaatconvenant ondertekend. Het rijk is namelijk van mening dat ook andere overheden, waaronder gemeenten, onmisbaar zijn bij de aanpak van het klimaatprobleem. Om gemeenten te stimuleren heeft het rijk een subsidieregeling in het leven geroepen. Daarom lokaal energiebeleid? De gemeente (c.q. het stadsdeel) staat van de drie overheden het dichtst bij burgers en bedrijven. Dit zijn belangrijke doelgroepen in het kader van klimaat- en energiebeleid. De gemeente / het stadsdeel heeft invloed op bijv. de ruimtelijke inrichting van woon- en werkgebieden (energie-infrastructuur, 4 Het Global Change (GC) scenario gaat onder meer uit van een jaarlijkse economische groei van 3,3% en een bevolkingstoename naar 16,3 miljoen inwoners in Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

5 verkeersinfrastructuur) en op de woningbouw (energieverbruik huishoudens). Daarnaast is het stadsdeel belast met de uitvoering van de Wet milieubeheer: milieuvergunningverlening aan bedrijven (en toezicht op de naleving). De Wet milieubeheer verplicht gemeenten ook aandacht te besteden aan energiebesparing bij bedrijven. De gemeente is ook zelf als bedrijf aan te merken en behoort het goede voorbeeld te geven. Op grond van de Wet milieubeheer moet ook in (eigen) (kantoor)gebouwen aandacht aan energiebesparing worden besteed. Ook speelt de gemeente een belangrijk rol bij de bevordering van duurzame energie (bijvoorbeeld toepassing zonne-energie woningbouw). 2.3 Klimaatbeleid Amsterdam In het Milieubeleidsplan Amsterdam dat op hoofdlijnen zijn grondslag vindt in het Derde Nationaal Milieubeleidsplan, is de landelijke Kyoto doelstelling als basis genomen om een stedelijke doelstelling te formuleren: stabilisering van de CO 2 -uitstoot in 2004 ten opzichte van het jaar 1998 en een reductie met 5% in 2010 ten opzichte van Inmiddels is echter geconstateerd dat de CO 2 - uitstoot in Amsterdam zich niet stabiliseert, maar nog elk jaar stijgt. Als de trend zich doorzet is de uitstoot gestegen van circa kiloton in 1998, naar circa kiloton in In het nieuwe Amsterdamse Milieubeleidsplan is verder vorm gegeven aan de doelstelling door in Amsterdam jaarlijks de uitstoot van CO 2 met 500 kiloton (5%) te willen verminderen in 2007 ten opzichte van de autonome groei. Wordt dit beleid voortgezet dan kan Amsterdam in 2010 een reductie van 550 kiloton behalen. Deze reductiedoelstelling is gebaseerd op de besparingsacties uit het nieuwe beleidsplan en daarom exclusief hetgeen Amsterdammers en Amsterdamse bedrijven via eigen acties bijdragen. Met deze doelstelling kiest Amsterdam voor een haalbare doelstelling en neemt bijna 4% van de landelijke Kyoto doelstelling (reductie met 13 Mton) voor haar rekening. De provinciale doelstelling bedraagt 2 Mton in De Amsterdamse doelstelling draagt daar dus voor 25% aan bij. Voor Amsterdam is de CO 2 -uitstoot verdeeld zoals in onderstaande figuur 29% 49% Wonen Verkeer 22% Bedrijven (incl. gemeentelijke gebouwen) 2.4 Stadsdeel Oost/Watergraafsmeer: milieubeleid en klimaatbeleid De afgelopen jaren is het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer in redelijke mate actief geweest op het gebied van energiebesparing en klimaatbeleid. Diverse activiteiten zijn uitgevoerd met betrekking tot stadsdeelgebouwen, woningbouw (nieuw en bestaand) en bedrijven. In 2003 heeft het stadsdeel Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

6 budget beschikbaar gesteld voor de prioriteit Energie en Communicatie en is een motie aangenomen voor het realiseren van duurzame energieopwekking (realisatie windmolen/zonne-energie op de werf aan de Rozenburglaan). Energiebesparing en voorlichting: Uitgevoerde energieprojecten in Oost/Watergraafsmeer Cursus Milieuhuis en Beide zijn vooral gericht op energiebesparing bij Ecoteam project migrantenhuishoudens. Het Ecoteamproject wordt inmiddels in meerdere stadsdelen uitgevoerd. (Cursus milieuhuis , Ecoteam heden) MAKK Milieuadvies aan vooral MKB bedrijven (1999-heden) MilieAdvies Kleinzakelijke Klanten EPA promotie actie uitbrengen van EPA-krant, met een respons van meer dan 3% (EnergiePrestatieAdvies) (ruim 150 woningeigenaren, een hoge score op zowel stedelijk als landelijk niveau) (2002) Lespakket Aandacht voor zonne-energie in lespakket leerlingen Montessori College Oost (2003) MES Milieu efficiencyscan stadsdeel wagenpark (2001) Voorlichting bewoners Artikelen in Stadsdeeljournaal en gratis te verkrijgen boekje Duurzaam Wonen (2003/4) Duurzame energie Zonne-energie Montessori College Oost Realisatie van 40 PV-zonnepanelen (2003) Zonne-energie bij Met EPA-actie is een aantal zonnepanelen met (extra)subsidie particulieren aangeschaft door particuliere woningeigenaren (2002). Inkoop groene energie Afname van 50% duurzaam opgewekte elektriciteit van het AEB AfvalEnergieBedrijf voor de stadsdeelgebouwen en installaties (contract voor ) Gemeentelijke gebouwen Energie besparen Aandacht voor energiebesparing in de stadsdeelkantoren. Op de werf Rozenburglaan wordt al jaren het verbruik geregistreerd. Op de meeste basisscholen is een energiescan uitgevoerd. In de planvorming voor nieuwbouw (werf, stadsdeelkantoor, scholen, sporthal) is energie een belangrijk onderwerp. Woning- en utiliteitsbouw Energievisie Voor de ontwikkeling van het Polderweggebied en de Parooldriehoek locatie zijn energievisies opgesteld (2003). Verder is voor het Polderweggebied een marktverkenning uitgevoerd naar de levering van warmte-koude opslag in de bodem. Ook in het Milieuprogramma van 2004 is energiebesparing een belangrijk speerpunt. Voor 2004 zijn prioriteiten toegewezen voor de uitvoering van maatregelen uit de Klimaat- en DE-scan en een bijdrage in de voortzetting van het stedelijke bureau ARC. Dit bureau is belangrijk voor Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

7 Oost/Watergraafsmeer omdat ARC projecten opzet met en voor de stadsdelen, bovendien deskundigheid en ervaring levert. Een van de in het Actieplan genoemde activiteiten is/wordt samen met ARC ontwikkeld is een overgangsjaar waarin het nieuwe Milieubeleidsplan wordt vastgesteld, Klimaatbeleid krijgt daarin een centrale positie. De volgende milieuprogramma s, te beginnen met 2005, worden op dit nieuwe beleidsplan gebaseerd. Het stadsdeel onderschrijft hiermee de landelijke en stedelijke doelstellingen voor duurzame energie, energiebesparing en de reductie van CO 2. Een verdere concretisering van het klimaatbeleid is in het volgende hoofdstuk van deze nota te vinden. Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

8 3. Klimaatprogramma Oost/Watergraafsmeer 3.1 BANS-subsidieregeling in het kort Het rijk was van mening dat ook de andere overheden, gemeenten en provincies, onmisbaar zijn bij de aanpak van het klimaatprobleem. Om gemeenten te stimuleren heeft het rijk een subsidieregeling in het leven geroepen. Op grond van de BANS (BestuursAkkoord Nieuwe Stijl, gesloten in 1999 tussen de drie bestuurslagen) hebben in februari 2002 de ministeries van VROM en EZ, de VNG en IPO het Klimaatconvenant ondertekend. Om voor de BANS-subsidie in aanmerking te komen moeten gemeenten een klimaatscan, een duurzame energiescan (DE-scan) en een klimaatprogramma opstellen. Wanneer VROM positief beschikt over de aanvraag, kunnen gemeenten daarnaast een beroep doen op een provinciale subsidiepot. In een klimaatprogramma moeten al de activiteiten beschreven worden waarmee aan het klimaatbeleid uitvoering wordt gegeven. Verder moet het programma aansluiten bij de taakstellingen van de zogenaamde Prestatiekaart Klimaatbeleid Gemeenten van VROM, afgeleid van de gemeentelijke Menukaart van Senter-NOVEM voor duurzame energie. BANS-subsidie is aan te vragen voor uitvoeringskosten: loonkosten van medewerkers intern die het project uitvoeren kosten voor de inhuur van derden andere kosten voor de uitvoering van de activiteiten, uitgezonderd investeringen in hardware zoals installaties en het geven van subsidies. De Prestatiekaart onderscheidt zes klimaatthema s met elk taakstellingen op drie ambitieniveaus. Voor de BANS-subsidie hebben gemeenten de keuze uit een basispakket of een pluspakket 2. De subsidie geldt voor een periode van vier jaar gerekend vanaf de beschikking van VROM terwijl de voorbereidingsperiode voor het opstellen van Klimaatbeleid mogen meetellen. Een voorwaarde is dat het stadsdeel zelf ten minste een bedrag van dezelfde hoogte als het subsidiebedrag aan het klimaatbeleid moet besteden. Dit kan zowel in de vorm van middelen als in de vorm van capaciteit. 3.2 Ambitiebepaling na Klimaatscan en DE-scan In 2002/2003 heeft Senter-Novem in het stadsdeel een Klimaatscan uitgevoerd. Dat is een nulmeting van het uitvoeringsniveau van klimaatbeleid in een gemeente of stadsdeel. Het bestaat onder andere uit een draagvlakonderzoek onder het dagelijks bestuur en ambtelijk apparaat. De resultaten van de Klimaatscan waarbij een aantal betrokken medewerkers is geïnterviewd over relevante feiten en meningen over klimaatbeleid in het stadsdeel zijn in een rapportage weergegeven volgens de thema s van de Prestatiekaart 3. 2 Een basispakket bestaat uit alle voor de BANS-subsidie verplichte taakstellingen binnen de thema's Woningbouw en Duurzame Energie en 4 taakstellingen naar keuze. Een pluspakket bestaat uit alle voor de BANS subsidie verplichte taakstellingen binnen de thema's Woningbouw en Duurzame Energie en 10 extra naar keuze. Dit bedrag is afhankelijk van het aantal inwoners en de oppervlakte. Het subsidiebedrag voor Oost Watergraafsmeer is in het geval van een basispakket maximaal ( ). 3 De volledige lijst bevat nog de thema s agrarische bedrijven en internationaal. Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

9 1. Klimaat in beleid 2. Gemeentelijke gebouwen en installaties (verplicht thema) 3. Woningbouw 4. Bedrijven en bedrijventerreinen 5. Verkeer en Vervoer 6. Duurzame energie (verplicht thema) Per klimaatthema is zowel de stand van zaken als de kansen en bedreigingen weergegeven. Op basis van het draagvlak en de nulmeting kan het ambitieniveau worden bepaald voor het klimaatprogramma. Mogelijke uitvoeringsniveau s: Actief (= maatregelen gaan iets verder dan wettelijk is vereist) Voorlopend (= verdergaande maatregelend dan het actieve niveau) Innovatief (= topambities op het gebied van energiebesparing). De conclusie uit de rapportage was dat er vooral activiteiten op het actieve niveau, voor alle relevante thema s, zijn uitgevoerd. Op voorlopend en innovatief niveau zijn de activiteiten nog beperkt. In de Klimaatscan wordt het besparingspotentieel van het stadsdeel hoog ingeschat. De belangrijkste CO 2- reductiekansen liggen met name in de woningbouw- en bedrijvensector, maar ook op de thema s duurzame energie en gemeentelijke gebouwen. Ook in 2003 is een DE-scan opgesteld voor Oost/Watergraafsmeer als onderdeel van de scan voor de gemeente Amsterdam. Daaruit kwam naar voren dat ons totale potentieel 2% is van het totale energieverbruik, te realiseren door het benutten van zonne-energie, het toepassen van warmtepompen en warmtekoude opslag in de bodem. 3.3 Van klimaatscan naar klimaatprogramma Op basis van de resultaten van de klimaatscan zijn alle intern betrokkenen vervolgens aan de slag gegaan om voor het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer te inventariseren welke uitvoeringsactiviteiten passen bij het stadsdeel, gezien ambities, kennis en inhoudelijke en bestuurlijke prioriteiten. Op een workshop (februari 2003) is een eerste versie van een zogenaamde ambitietabel voorgesteld. Hiermee werden de eerste contouren gepresenteerd van een werkprogramma voor de uitvoering van klimaatbeleid voor het stadsdeel. Toen werd ook duidelijk dat stadsdelen niet verantwoordelijk zijn voor alle CO 2 emissies in het stadsdeel. Verder heeft een stadsdeel voor het succesvol uitvoeren van klimaatprojecten in hun gebied niet altijd de bevoegdheid door de afhankelijkheid van stadsdeeloverstijgende belangen van andere partijen. Zo kunnen stadsdelen niet volledig verantwoordelijk worden gesteld voor de mobiliteitsstromen op hun gebied, hebben stadsdelen geen zeggenschap over grootstedelijk projecten of de Amsterdamse diensten en bedrijven, en woning- en utiliteitsbouw is onderhandelen met private partijen. Vervolgens werd met individuele gesprekken een verfijning tot stand gebracht met de milieucontactpersonen van bijna alle betrokken sectoren. Daarna is ook uitvoerig contact geweest met Dienst Milieu en Bouwtoezicht (DMB) en bureau ARC waarbij, op basis van de gegevens uit de stadsdelen, verschillende activiteiten uit het stadsdeel klimaatactieplan ontwikkeld zijn. Ook is gekeken naar mogelijke afstemming met uitvoeringsactiviteiten van de andere stadsdelen. Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

10 Via een aantal verfijningstappen, waarin ook duidelijk is gekeken naar de financiële dekking en haalbaarheid, is het eigenlijke Actieplan Klimaatbeleid tot stand gekomen waarin alle activiteiten per thema zijn uitgezet naar looptijd, inzet en budget. Hierbij is de beproefde driestappen strategie (Trias Energetica) steeds als uitgangspunt gehanteerd: o Eerst verminderen van de energievraag; o Dan zoveel mogelijk inzetten van duurzame energie; o Voor de resterende vraag een zeer energie-efficiënte opwekking van energie verzorgen. Het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer kiest ervoor om klimaatbeleid in te zetten op het actieve niveau. De inschatting is dat het voorlopend niveau niet realiseerbaar is. Wel zijn meer activiteiten dan minimaal nodig voor dat niveau opgevoerd. Het resultaat hiervan is het voorliggende Klimaatprogramma voor het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer Actieplan klimaatbeleid Oost/Watergraafsmeer Het Actieplan klimaatbeleid van Oost/Watergraafsmeer is per thema onderverdeeld naar de taakstellingen die overeenkomen met Prestatiekaart. Het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer geeft uitvoering aan de meeste taakstellingen voor de verplichte thema s Woningbouw en Duurzame Energie. Daarnaast zijn 5 taakstellingen extra opgenomen uit de overige thema s naast een verplicht aantal van 4 en een compensatie. Bijlage 5.1 omvat het Actieplan Klimaatbeleid Een kort overzicht staat in onderstaande tabel. Klimaatthema Gemeentelijke gebouwen Acties / projecten Opstellen checklist duurzaam bouwen voor nieuwbouw en renovatieprojecten Uitvoeren maatregelen met terugverdientijd van 10 jaar voor de nieuwbouw en renovatie Inkoop > 40 %duurzame energie Opzetten monitoringsysteem Energiebeheer stadsdeel gebouwen Aanpassen onderhoudscontracten met aandacht voor energiebesparing Plan van aanpak Milieuzorg voor stadsdeelwerf en structureren BIM (nieuw) stadsdeelkantoor en werf. Aanleg warmte-koude opslag in Polderweggebied t.b.v. nieuw stadsdeelkantoor e.a. Woningbouw Opstellen energievisies voor nieuwbouwlocatie, Amstelstation, Amstel Campus, Overamstel en mogelijk Jeruzalem (Polderweggebied en Parool driehoek zijn uitgevoerd) Uitvoeren Basiskwaliteit Woningbouw Amsterdam Energieconsulent voor corporaties (ARC) Training EPC berekening en toetsing voor plantoetsers Opstellen Plan van aanpak Energielabeling voor particuliere en huurwoningen Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

11 Instellen infopunt Energie-efficiency & Duurzame Energie (EE & DE) (ARC). Bedrijven Voortzetten MAKK-project Oprichten infopunt EE & DE (ARC) Organiseren informatiebijeenkomst Duurzaam Detail Controles in het kader van de Verruimde Reikwijdte van de Wet milieubeheer (DMB) Kennis vermeerderen inspecteurs Verruimde Reikwijdte (DMB); Verkeer en Vervoer Opstellen uitvoeringsplan vervoersmanagement eigen organisatie Opstellen en uitvoeren actieplan eigen wagenpark; Duurzame energie DE-scan (uitgevoerd) Realisatie kleine windturbine en zonnecollectoren op nieuwbouw werf Inventariseren en Plan van aanpak opstellen om snoeien maaiafval te gebruiken voor opwekken duurzame energie. Warmte-koude opslag in de bodem (zie hierboven bij gemeentelijke gebouwen) Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

12 4. Financiën en inzet stadsdeel 4.1 Financiële aspecten Klimaatprogramma Voor de uitvoeringsperiode januari 2004 tot en met september 2008 is ca ,- geraamd voor uitvoering van de activiteiten zoals gedefinieerd in het Actieplan Klimaatbeleid Voor gedeeltelijke dekking van dit bedrag wordt een aanvraag ingediend bij het ministerie van VROM voor een bijdrage uit de BANS-subsidieregeling. De activiteiten opgesomd in het Actieplan Klimaatbeleid Oost/ Watergraafsmeer vormen een zogenoemd basispakket. Het subsidiebedrag bedraagt voor Oost/Watergraafsmeer , hiermee wordt ca. 20% van de totale kosten gedekt. De dekking van de overige 80% (eigen bijdrage) is opgesplitst in: externe kosten/ inhuur voor advies en ondersteuning door derden, bijvoorbeeld de dienst Milieu- en Bouwtoezicht; beschikbaar te stellen eigen werkuren: dit zijn reeds bestaande formatie-uren voor klimaatbeleid (uitgedrukt in Euro). Per jaar wordt ervan uitgegaan dat het stadsdeel gemiddeld een bedrag van (incl. BTW) reserveert aan externe kosten, en een zelf gefinancierde inzet pleegt die waard is (met een uurtarief van 125,00 per uur). De uitvoeringsperiode is bijna vijf jaar. Er wordt uitgegaan van een looptijd van januari 2004 tot en met september Hierna is voor het stadsdeel een financieel overzicht opgenomen met daarin de eigen bijdrage, voor zowel de totale periode van vier jaar als per jaar. Dit jaarbedrag is opgesplitst in uren voor activiteiten (à 125,00 per uur) en kosten voor externe ondersteuning. Overzicht financiën stadsdeel Actieplan Klimaatbeleid (incl. BTW) Einddatum Kosten Dekking Eigen bijdrage totaal (vier jaar) Eigen bijdrage totaal per jaar (gemiddeld) 30 september BANS-regeling: Eigen bijdrage stadsdeel: waarvan: - Inzet eigen uren 733 uur - Eigen budgetten Extra subsidies voor maatregelen Behalve het gebruik van een bijdrage uit de de BANS-subsidieregeling voor het maken en uitvoeren van beleid, kunnen gemeenten en stadsdelen ook een klimaatovereenkomst aangaan met de provincie Noord-Holland. Die regeling sluit goed aan bij de BANS-subsidieregeling en levert derhalve geen additionele inzet of extra accenten op. Het grote voordeel is wel dat de provinciale regeling, in tegenstelling tot de BANS-subsidieregeling van het Rijk, extra financiële mogelijkheden biedt voor de uitvoering van concrete maatregelen, zoals zonneboilers (voor warm tapwater), zonnepanelen (voor Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

13 elektriciteit), warmtepompen, maar ook de realisatie van een CO 2 -arm stadsdeelgebouw door warmtekoude opslagin de bodem. Voor het stadsdeel Oost/ Watergraafsmeer betekent een positieve beschikking van het ministerie van VROM dat er een beroep kan worden gedaan op een maximaal subsidiebedrag van de provincie Noord-Holland van totaal , bestemd voor inhoudelijke maatregelen op het gebied van duurzame energie. 4.3 Voorwaarden van de BANS-subsidieregeling Gemeenten, ook stadsdelen, en provincies kunnen onder voorwaarden vóór 1 augustus 2004 een aanvraag indienen voor een bijdrage uit een totaal budget van De belangrijkste voorwaarde is het overleggen van een Plan van Aanpak, hier in Oost/ Watergraafsmeer Actieplan Klimaatbeleid genoemd. In dit Plan van Aanpak moeten gegevens staan over de soort activiteiten en het uiteindelijke doel van die activiteit afgezet tegen de doelstellingen genoemd in de Prestatiekaart Klimaatbeleid Gemeenten van VROM (subsidiabel extract van de gemeentelijke Menukaart van SenterNovem). Daarnaast moet duidelijk zijn wie de trekker is van een activiteit, wanneer er wordt gestart, hoeveel capaciteit wordt ingezet zowel ambtelijke als met externe ondersteuning, en met wie wordt samengewerkt buiten de organisatie. Het betreffen over het algemeen activiteiten die volgens de subsidieregeling een inspanningsverplichting betekenen, niet een inhoudelijke resultaatsverplichting. Het Actieplan moet worden onderschreven door het Dagelijks Bestuur, en de aanvraag voor een financiële bijdrage uit de BANS-subsidieregeling moet tijdig worden ingediend, dat wil zeggen uiterlijk vrijdag 30 juli 2004 zijn ingeboekt bij het ministerie van VROM in Den Haag. Direct daarna begint SenterNovem, onderdeel van het ministerie van EZ, aan het opstellen van een advies aan de minister van VROM. Naar verwachting is voor Oost/ Watergraafsmeer eind september 2004 de beschikking van VROM op de aanvraag binnen bij het stadsdeel. [Naschrift 14 oktober 2004: 1 oktober heeft VROM een beschikking tot voorwaardelijke subsidieverlening verzonden (registratienumer KLIM ; 2004/14288). De totale subsidie bedraaagt ,00.] Binnen een maand na datum van de beschikking ontvangt het stadsdeel 40% van de voorlopige toekenning van het BANS-subsidiebedrag (40% van ). Na het indienen bij VROM van ontvankelijke en goedgekeurde voortgangsrapportages in de volgende jaren ontvangt het stadsdeel vervolgens 30, 25% en tot slot 5% van het subsidiebedrag. Gerapporteerd moet worden over afwijkingen van meer dan 10% in de inzet op activiteiten. SenterNovem voert naar verwachting steeds op dat moment een actualisering van de Klimaatscan uit. Uiteindelijk moet het stadsdeel direct na afloop van de uitvoeringsperiode (hier: oktober 2008) op basis van de bereikte resultaten een gebruikelijke aanvraag indienen voor definitieve subsidievaststelling. Deze aanvraag voor subsidievaststelling moet in dit geval (subsidiebedrag meer dan ) worden voorzien van een accountantsverklaring, waarna wordt overgegaan op het uitkeren van de resterende 10% van het subsidiebedrag. Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

14 4.4 Personele inzet stadsdeel De totale werkzaamheden binnen het klimaatprogramma voor het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer zijn op basis van het Acieplan geraamd op ca uur. Het gaat hier om uitvoeringswerkzaamheden die dienen te leiden tot (direct of indirect) reducties van CO 2 -emissies in het stadsdeel. Werkzaamheden bestaan uit voorbereidingen en implementatie van activiteit door de klimaatcoördinator, en door de inzet van afdelingen voor uitvoering van energiebesparingprojecten, overleg, opleiding, instructies en overige implementatiewerkzaamheden. In bijlage 5.1 Actieplan Klimaatbeleid staat de benodigde personele inzet voor de realisering van het totale projectplan, opgesplitst naar de afdeling Stadsdeelwerken/Beheer Ontwikkeling (SDW/milieu) en overige sectoren/afdelingen, en de kosten van betrokken derden. Daarnaast zijn de personele inzet en kosten voor inzet van derden ook nog verbijzonderd per project. 4.5 Coördinatie Klimaatbeleid De coördinerende taak voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid is ondergebracht bij de sector Stadsdeelwerken/Beheer Ontwikkeling. De functie betreft het initiëren, plannen en uitvoeren van het Klimaatbeleid. Deze medewerker klimaatbeleid draagt de verantwoordelijkheid voor de voortgang en realisatie van de projecten beschreven in onderliggend plan als ook de communicatie richting stakeholders en doelgroepen van beleid. Daarnaast is hij/zij aanspreekpunt voor alle zaken en activiteiten op het gebied van klimaatbeleid. Voor deze werkzaamheden heeft hij/zij voor de periode in totaal 1200 uur beschikbaar. Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

15 Bijlage 5.2 Lijst met gebruikte afkortingen AEB ARC AZ AZ/FO BANS BIM BMO CO 2 DE EE & DE EPA EPC MES MKB PV SDW SDW/B SDW/D SDW/O S/Mil VROM WOS WOS/O WOS/S WW WW/B WW/H WW/P WW/V Afval Energie Bedrijf Amsterdam reduceert CO2, bureau voor stedelijk samenwerking sector Algemene Zaken sector AZ/afd. Facilitaire Ondersteuning Bestuursakkoord nieuwe stijl (tussen de drie bestuurslagen) Bedrijfsinterne milieuzorg Bureau Bestuurs- en Managementondersteuning Kooldioxide Duurzame energie Energie-efficiency & Duurzame Energie (stedelijk Infopunt) Energieprestatieadvies (advies voor gebouw) Energieprestatie coëfficiënt (maat voor warmte-isolatie van gebouw) Milieu efficiencyscan (van wagenpark) Midden en Kleinbedrijf Photovoltaïsche cellen (elektra opwekking) sector Stadsdeelwerken & Milieu sector SDW/afd. Beheer Ontwikkeling sector SDW/afd. Dagelijks Beheer sector SDW/afd. Ondersteuning sector SDW/afd. Beheer Ontwikkeling - milieu Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu sector Welzijn, Onderwijs, Sport en Recreatie sector WOS/afd. Onderwijs sector WOS/afd. Sport sector Wonen Werken sector WW/afd. Beleid sector WW/afd. Handhaving en Vergunningen sector WW/afd. Projecten sector WW/afd. Vastgoed Raadscommissies november 2004, Gerda Menkveld. tel

TER KENNISNAME. Onderwerp : Klimaatbeleid (energiebeleid) de commissie grondgebiedzaken

TER KENNISNAME. Onderwerp : Klimaatbeleid (energiebeleid) de commissie grondgebiedzaken CIE GZ 6 01-2007 TER KENNISNAME AAN Onderwerp : Klimaatbeleid (energiebeleid) de commissie grondgebiedzaken 1 Inleiding In 1997 zijn in Kyoto internationale afspraken gemaakt om tot een reductie van uitstoot

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

OPZET KLIMAATPLAN 11-2-04

OPZET KLIMAATPLAN 11-2-04 OPZET KLIMAATPLAN 11-2-04 Samenvatting Deze notitie voorziet in de opzet van het klimaatplan voor Nijmegen. Dit is de voortzetting het Nijmeegse energiebeleid. Actualisering was sowieso nodig omdat oude

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012 Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Vervolg op Klimaatbeleid 2003-2007 Waarom een Klimaatprogramma? Wat houdt het programma in?

Nadere informatie

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011 Workshop J De kracht van een klimaatfonds 05 april 2011 Presentatie Ad Phernambucq Zeeuws Klimaatfonds: Klimaatneutraal met Zeeuwse Projecten Nationaal Energie- en klimaatbeleid Doelstelling: Duurzame

Nadere informatie

Bijlage 5: Provinciale menukaart

Bijlage 5: Provinciale menukaart Bijlage 5: menukaart PROVINCIALE MENUKAART DUURZAME ENERGIE EN ENERGIEBESPARING Aandachtsveld Doelgroep Ambitieniveau Indicator Energie in beleid Hoofdlijnen in omgevingsbeleid (bijvoorbeeld energieparagraaf

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Uitvoeringsplan klimaatbeleid provincie Groningen

Uitvoeringsplan klimaatbeleid provincie Groningen Uitvoeringsplan klimaatbeleid provincie Groningen Stap 1: in het kader van de BANS subsidieaanvraag 12 Mei 2004 KNN Milieu BV Werfstraat 5 9712 VN Groningen Inhoudsopgave 1 INLEIDING...3 2 KADERS VAN HET

Nadere informatie

Korte inhoud voorstel

Korte inhoud voorstel 62 Gemeente Bloemendaal Aan de Gemeenteraad. Raadsvergadering : 27 september 2007 Nummer : 62 Commissie : Commissie Grondgebied Portefeuillehouder : wethouder drs. Th.H.M. Wolf mpa Afdeling : II-Bouwen

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma. Behorende bij het milieubeleidsplan 2008-2011

Uitvoeringsprogramma. Behorende bij het milieubeleidsplan 2008-2011 Uitvoeringsprogramma Behorende bij het milieubeleidsplan 2008-2011 Inleiding Dit document omvat het uitvoeringsprogramma dat bij het milieubeleidsplan 2008 2011 van de gemeente Tynaarlo behoort. De in

Nadere informatie

Regionaal Energie Convenant 2014-2016

Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Mede mogelijk gemaakt met steun van: Regio Rivierenland Provincie Gelderland RCT-Rivierenland Pagina 1 Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10.

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: Doc.nr: 10.A0320 CO 2 -reductierapport Distributielijst Naam B.Bor (Alf) M. Roeleveld (ALF) Accorderingslijst

Nadere informatie

Februari 2010. Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012

Februari 2010. Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012 Februari 2010 Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012 Inleiding Het college van Smallingerland heeft de nota Duurzame Ontwikkeling in Smallingerland, periode 2009-2012 vastgesteld

Nadere informatie

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Toelichting op de aanpak van de gemeente Breda Marcel van Embden (projectleider afdeling Vastgoedbeheer) Inhoud Klimaatnota gemeente Breda Wat is de insteek bij het

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Een 10 puntenplan voor gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Doet uw gemeente voldoende aan het klimaatprobleem? Iedere aanpak van het klimaatprobleem begint lokaal. Internationaal

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i.

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Toelichting Inleiding Provinciale staten van Utrecht hebben besloten om 750.000,- in te zetten voor de reductie van CO 2

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Discussienota Toekomstig Energiebeleid

Discussienota Toekomstig Energiebeleid Discussienota Toekomstig Energiebeleid Inleiding Begin 2002 hebben de fracties van GroenLinks en D66 een initiatiefvoorstel ingediend betreffende energiebesparing en duurzame energie. Naar aanleiding hiervan

Nadere informatie

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen Adviescommissie 4 april 2011 Dagelijks bestuur 13 april 2011 Algemeen bestuur 14 december 2011 Aantal bijlagen: 1 Agendapunt: 22 Onderwerp: Groene Energie in Spaarnwoude Het algemeen bestuur besluit: 1.

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18%

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18% Aan: gemeenteraad Van: B&W Datum: 9 november 2009 Betreft: Motie 134 "Meetbare stappen Duurzame Energie" In de raadsvergadering van 22 april 2009 is naar aanleiding van het onderwerp Duurzaamheidsplan

Nadere informatie

Plan van aanpak klimaatbeleid 2004 2007. Gemeente Haarlemmerliede-Spaarnwoude

Plan van aanpak klimaatbeleid 2004 2007. Gemeente Haarlemmerliede-Spaarnwoude Plan van aanpak klimaatbeleid 2004 2007 Gemeente Haarlemmerliede-Spaarnwoude 1. Inleiding Samenvatting Vanwege de zorg voor deze aarde trekt ook de gemeente Haarlemmerliede-Spaarnwoude het zich voor haar

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Deelname van gemeente Heusden aan landelijke Stimuleringsregeling voor lokale Klimaatinitiatieven (SloK)

Deelname van gemeente Heusden aan landelijke Stimuleringsregeling voor lokale Klimaatinitiatieven (SloK) Samenvatting: Inleiding: In de voorbereiding van de Duurzaamheidsagenda heeft uw college ingestemd met de indiening van een gemeentelijke aanvraag ter verkrijging van een uitkering uit het Gemeentefonds

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben.

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben. gemeente Eindhoven Inboeknummer 15bst00959 Beslisdatum B&W 14 juli 2015 Dossiernummer 15.29.103 (2.3.1) Raadsvragen Van het raadslid dhr. R. Thijs (GroenLinks) over klimaatambities Eindhoven na gerechtelijke

Nadere informatie

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl 12-11-2007Sheet nummer 1 Ontwikkelingen wereldwijd Heeft de Al Gore film impact?

Nadere informatie

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1)

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Het CO 2 -reductiebeleid van

Nadere informatie

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency 1. Het Convenant Benchmarking energie efficiency Op 6 juli 1999 sloot de Nederlandse overheid met de industrie het Convenant Benchmarking energieefficiency.

Nadere informatie

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen Masterclass IV Energie op bedrijventerreinen Programma Tijd Onderwerp Wie 16.00 Welkom Aleida van den Akker / Margreet Verwaal (Provincie Zuid-Holland) 16.05 Context en urgentie Wiebe Brandsma (Provincie

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Projectcode GEMEENTE 1 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Doelstelling Het verbeteren van de energieprestatie van gemeentelijke gebouwen door 3%

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Initiatiefvoorstel aan Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Initiatiefvoorstel aan Provinciale Staten PS2009-997 HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Duurzaamheidsfonds Gelderland HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

CO 2 en energiereductiedoelstellingen

CO 2 en energiereductiedoelstellingen CO 2 en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 N.G. Geelkerken Site Manager International Paint (Nederland) bv Januari 2011 Inhoud 1 Introductie 3 2 Co2-reductie scope 4 2.1. Wagenpark 4 3 Co2-reductie

Nadere informatie

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH PS2009- INITIATIEFVOORSTEL Aan de leden van Provinciale Staten Initiatief voorstel Duurzaamheidsfonds Gelderland Beknopte samenvatting van inhoud voorstel: Bij de voorjaarsnota 2009 (PS2009-447) is ingestemd

Nadere informatie

Plan van aanpak klimaatbeleid 2004-2008

Plan van aanpak klimaatbeleid 2004-2008 Plan van aanpak klimaatbeleid 2004-2008 Houten december 2004 Plan van aanpak klimaatbeleid 2004-2008 Raadsbesluit 2004-244 14 december 2004 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding... 5 1.1 Inleiding... 5

Nadere informatie

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht stap 1 Interne & externe analyse Onderzoeksvragen Eindproducten STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP

Nadere informatie

Spaar het Klimaat. Op naar een gedeelde visie!

Spaar het Klimaat. Op naar een gedeelde visie! Spaar het Klimaat Op naar een gedeelde visie! VISIE SPAAR HET KLIMAAT In het begin van de zomer 2013 is tijdens een laatste sessie gesproken over de vernieuwing van de missie en visie van Spaar het Klimaat.

Nadere informatie

Wat wordt de energiestrategie van de gemeente?

Wat wordt de energiestrategie van de gemeente? Wat wordt de energiestrategie van de gemeente? Programma raadsrotonde 17 mei 2010 Opening avond door rotondevoorzitter. Inleiding; (door Conny Huijskes; 10 minuten) - Uitleg opzet avond /in het begin toelichten

Nadere informatie

Een goede jas: schoon, gezond en zuinig. Frank te Poel 10 oktober 2007

Een goede jas: schoon, gezond en zuinig. Frank te Poel 10 oktober 2007 Een goede jas: schoon, gezond en zuinig Frank te Poel 10 oktober 2007 Inhoud 1. Klimaatverandering is een urgent probleem 2. Er zijn drastische maatregelen nodig 3. Waar staat Nederland nu? 4. Spaar Het

Nadere informatie

s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling 1

s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling 1 Subsidieaanvraag : oprichten buurtenergiebedrijf in de schilderswijk 1 s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling

Nadere informatie

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl Energievisie Borne 22 september 2011 Michel Leermakers Linda Rutgers Twence Co Kuip HVC Inhoud van vanochtend Gemeente Borne Visie Twence Werkwijze Energievisie Resultaten Huidige energieconsumptie Bronpotentieel

Nadere informatie

Klimaatbeleidsplan Gemeente Bergen 2009-2012

Klimaatbeleidsplan Gemeente Bergen 2009-2012 Klimaatbeleidsplan Gemeente Bergen 2009-2012 Maart, 2009 Samenvatting Dit klimaatbeleidsplan beschrijft het beleid van gemeente Bergen om de uitstoot van kooldioxide (CO 2 ) fors terug te dringen. Het

Nadere informatie

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL)

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Inleiding De primaire functie van openbare verlichting is een bijdrage te leveren aan verkeersveiligheid en de sociale veiligheid op

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Raadsnotitie. Bijlagen

Raadsnotitie. Bijlagen Raadsnotitie GEMEENTEBESTUUR onderwerp Energiestrategie Venlo Beesel Venray team ROSEB Rn nummer 2013 1 collegevergadering d.d. raadsvergadering 11 december 2012 d.d. 23 januari 2013 programma Veelzijdige

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118 Raadsvergadering d.d. Casenummer R.V. Nummer Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118 Gemeente Bussum Vaststellen Subsidieverordening duurzame energie maatregelen aan bestaande woningen in particulier

Nadere informatie

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 5 januari 2009 AGENDA NR. 6

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 5 januari 2009 AGENDA NR. 6 VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 5 januari 2009 AGENDA NR. 6 VOORSTEL 1. Het vaststellen van het Milieubeleidsplan 2009 2012 een het daarin opgenomen milieu-uitvoeringsprogramma 2009; 2. Het beschikbaar stellen

Nadere informatie

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Het college besluit Gemeentesecretaris dubbelklik hier

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Het college besluit Gemeentesecretaris dubbelklik hier Onderwerp: Energiemarkt en wijkgerichte aanpak Vertrouwelijk: Nee Portefeuillehouder: J.J.N.J. Beemsterboer Opsteller: I. Zwart/C. Ekel Registratienr.: Dubbelklik hier Datum: 3 maart 2015 Afdeling/team:

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Telefax 038 425 75 01 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk 2007/0008103

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 19 mei 2014 datum/agendapunt B&Wvergadering: 270514/304 afdeling: Bouwtoeziciit Onderwerp: Jaarprogramma Wet algemene bepalingen

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

gelet op de titels 4.1 en 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 149 van de Gemeentewet; b e s l u i t:

gelet op de titels 4.1 en 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 149 van de Gemeentewet; b e s l u i t: Gemeente Bloemendaal 2008023905 De raad van de gemeente Bloemendaal; overwegende dat: - de gemeente in mei 2004 een uitvoeringsprogramma klimaatbeleid heeft vastgesteld; - daarin de wens is uitgesproken

Nadere informatie

CO 2-reductiedoelen en CO 2-reductiemaatregelen

CO 2-reductiedoelen en CO 2-reductiemaatregelen CO 2 -reductiedoelen en reductiemaatregelen Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien, Organisatie INHOUDSOPGAVE 1. CO 2 -REDUCTIEBELEID

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2010/85

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2010/85 PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2010/85 Officiële naam regeling: Nadere subsidieregels Limburgse Zonnepanelen 2011 Citeertitel: Nadere subsidieregels Limburgse Zonnepanelen 2011 Naam ingetrokken regeling:

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Presentatie de Zonnewoning. Kennismaken met een duurzaam, comfortabel en energiezuinig woonconcept

Presentatie de Zonnewoning. Kennismaken met een duurzaam, comfortabel en energiezuinig woonconcept Presentatie de Zonnewoning Kennismaken met een duurzaam, comfortabel en energiezuinig woonconcept 2006 Waarom een Zonnewoning? Aansluiten bij (Klimaat-) beleid: Met het concept de Zonnewoning kunnen wij

Nadere informatie

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans directie/afdeling RO/afdeling RBA contactpersoon E. ten Cate telefoon 0182-588976 uw kenmerk onderwerp reactie op uw vragen over klimaatdoelstellingen Gouda

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Monitor klimaatbeleid. Gemeente Hunsum (fictief)

Monitor klimaatbeleid. Gemeente Hunsum (fictief) Inleiding Behaalt uw gemeente de klimaatdoelstellingen? Wilt u weten hoeveel duurzame energie in uw gemeente wordt geproduceerd of energie wordt bespaard? Zoekt u inzicht in welke maatregelen succesvol

Nadere informatie

International Paint (Nederland) B.V.

International Paint (Nederland) B.V. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 International Paint (Nederland) B.V. Door Business Improvement Auteur: H. van der Vlugt Versie: 1.1 Datum: Doc.nr: 11.A0318 26-jul-11 Distributielijst Naam

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2012/12

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2012/12 PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2012/12 GEWIJZIGDE NADERE SUBSIDIEREGELS LIMBURGSE ZONNEPANELEN Officiële naam regeling: Nadere Subsidieregels Limburgse Zonnepanelen Citeertitel: Nadere Subsidieregels Limburgse

Nadere informatie

CO 2 -scan Koggenland

CO 2 -scan Koggenland CO 2 -scan Koggenland Verkenning van de nulsituatie en mogelijkheden voor CO 2 -reductie Datum: 13 maart 2009 Projectnummer: 9944 Status: Definitief Opdrachtgever: Uitgevoerd door: Provincie Noord Holland

Nadere informatie

Energie Management Actieplan Opgesteld: maart 2013

Energie Management Actieplan Opgesteld: maart 2013 Energie Management Actieplan Opgesteld: maart 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Bedrijfsdoelstelling 4 2.2 Scope 1 4 2.3 Scope 2 4 3. Plan van Aanpak 5 3.1 Maatregelen voor

Nadere informatie

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek!

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! Deze notitie belicht puntsgewijs de grote rol van WKK bij energiebesparing/emissiereductie. Achtereenvolgens worden de volgende punten besproken en onderbouwd:

Nadere informatie

TOELICHTING SUBSIDIEREGELING CONSORTIA VOOR VERDUURZAMEN BESTAANDE WONINGVOORRAAD GRONINGEN, FRIESLAND EN DRENTHE

TOELICHTING SUBSIDIEREGELING CONSORTIA VOOR VERDUURZAMEN BESTAANDE WONINGVOORRAAD GRONINGEN, FRIESLAND EN DRENTHE TOELICHTING SUBSIDIEREGELING CONSORTIA VOOR VERDUURZAMEN BESTAANDE WONINGVOORRAAD GRONINGEN, FRIESLAND EN DRENTHE Datum: 24 mei 2011 1. Waarom subsidie voor consortia? De 3 noordelijke provincies willen

Nadere informatie

Plan van aanpak klimaatneutrale stadsdeelorganisatie Nieuw-West

Plan van aanpak klimaatneutrale stadsdeelorganisatie Nieuw-West Concept Versie 1.0 6 juni 2012 DB 3 juli 2012 Bijlage PvA klimaatneutrale stadsdeelorganisatie Plan van aanpak klimaatneutrale stadsdeelorganisatie Nieuw-West Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling E. Theissing

Nadere informatie

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY A. Projectgegevens A.1. Project Gegevens project Projectnaam: Speerpunt Strategische agenda : Thema (regiocontract): Energie uit zon Duurzame

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Inhoud. 1. Introductie. 2. Inventarisatie. 3. CO 2 reductie Scope I. 4. CO 2 reductie Scope II. 5. Voortgang

CO 2 Prestatieladder. Inhoud. 1. Introductie. 2. Inventarisatie. 3. CO 2 reductie Scope I. 4. CO 2 reductie Scope II. 5. Voortgang Inhoud blz. 1. Introductie 2. Inventarisatie 3. CO 2 reductie Scope I 3.1 Stationaire verbrandingsgassen 3.2 Eigen vervoer 3.3 Lease auto s 4. CO 2 reductie Scope II 4.1 Elektriciteit 4.2 Zakenreizen met

Nadere informatie

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Inhoud 1. Inleiding 3 2. Opzet plannen voor ondersteuning 4 3. Plannen voor verminderen huishoudelijk restafval 5 3.1 Eisen

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Startbijeenkomst Energiestrategie Midden-Holland Woensdag 22 juni 2016 Workshopronde I sessie C Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) GR: samenwerking van

Nadere informatie

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN April 2002 ECN-RX--02-013 KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN Nieuw Den Helder Centrum als praktijkvoorbeeld J.C.P. Kester E. Sjoerdsma H. van der Veen (Woningstichting

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 2013/4543 Registratiedatum: Afdeling: Leefomgeving Agendapunt: 49-Va-09 Openbaar: Ja X Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Windpark gemeente Kranenburg (DE) Besluit: Kennis te nemen van

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

Factsheet Energie en Klimaat

Factsheet Energie en Klimaat Factsheet Energie en Klimaat 1. Inleiding Deze factsheet heeft betrekking op het klimaatbeleid (de reductie van CO 2 )en het energiebeleid (inzetten op zeven speerpunten) van Den Haag. Voor deze factsheet

Nadere informatie

Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard!

Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! > www.vrom.nl Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! 2e Tender Waddenfonds 8 september tot en met 17 oktober 2008 Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! 2e Tender

Nadere informatie

: Mitigatie en Adaptatie

: Mitigatie en Adaptatie Datum raadsavond : 26 november 2009 Programma Onderwerp : Leeft : Mitigatie en Adaptatie Samenvatting Het voorliggende voorstel geeft u als raad inzicht in hoe we als gemeente klimaatverandering kunnen

Nadere informatie

Raadsmededeling. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Globale evaluatie van het project De Achterhoek Bespaart 2009

Raadsmededeling. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Globale evaluatie van het project De Achterhoek Bespaart 2009 Raadsmededeling Nummer : 82/2009 Datum : 9 december 2009 B&W datum : - Portefeuillehouder : J. Teeuwsen Onderwerp : Tussentijdse evaluatie subsidieverordening 'Achterhoek Bespaart 2009' Aanleiding Brief

Nadere informatie

Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden

Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden Auteur J.P. Groffen-Hopmans Intern Bedrijf Gemeente Papendrecht Onderwerp Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden

Nadere informatie

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV december 2011 2010.0001-15 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie

Nadere informatie

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 2.500 tot 4.000 woningen te verduurzamen.

Nadere informatie

Aanvraagformulier resultaatsubsidie

Aanvraagformulier resultaatsubsidie Aanvraagformulier resultaatsubsidie KOM IK IN AANMERKING VOOR EEN RESULTAATSUBSIDIE Ik vraag subsidie aan namens een instelling Ik wens een subsidie van meer dan 1.000,-- De activiteit waarvoor ik subsidie

Nadere informatie

Onderwerp Ontwikkelingsvisie en uitvoeringsprogramma Amstelland

Onderwerp Ontwikkelingsvisie en uitvoeringsprogramma Amstelland Adviescommissie 17 maart 2009 Dagelijks bestuur 26 maart 2009 Dagelijks bestuur 28 mei 2009 (schriftelijk) Algemeen bestuur 18 juni 2009 Aantal bijlagen: 5 Agendapunt: 9 Onderwerp Ontwikkelingsvisie en

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen.

EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen. 15-1 Collegevoorstel Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Onderwerp EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen. Samenvatting Eén van de actiepunten uit BEN 2040 is het is ondersteuning

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 19-08-2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie