Artikel RadboudUMC Radboud Magazine De gelijkwaardige patiënt. Het gaat niet om de gemiddelden, het gaat om die ene persoon

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Artikel RadboudUMC Radboud Magazine De gelijkwaardige patiënt. Het gaat niet om de gemiddelden, het gaat om die ene persoon"

Transcriptie

1 De gelijkwaardige patiënt Het gaat niet om de gemiddelden, het gaat om die ene persoon Het Radboudumc wil persoonsgerichte zorg geven. En trekt daar veel aandacht mee. Over een ziekenhuis met een op het eerste gezicht vanzelfsprekende ambitie die in de gezondheidszorg helemaal niet vanzelfsprekend is. We leiden hier nu artsen op die met patiënten samenwerken, geen artsen die de ziekte overnemen. Begin april Op TEDxMaastricht houdt neuroloog en Radboud-hoogleraar Bas Bloem een zogeheten TED-talk die vervolgens viral gaat in de Nederlandse gezondheidszorg. In de eerste minuten van zijn presentatie staat Bloem op een hoogwerker met een man met de symptomen van de ziekte van Parkinson vier meter onder hem. Bloem luistert kort naar de beschrijving van de klachten, stelt Parkinson vast en laat een medicijnvoorschrift naar beneden dwarrelen. De man protesteert, wil overleg, inspraak, aandacht. Zo moet het dus niet, wil Bloem - in 2011 al tot landelijke zorgheld gekroond - maar zeggen. From God to guide heet de TED-talk. 27 april jongstleden. In een Tegenlicht-aflevering van de VPRO staat Lucien Engelen centraal. Ook Radboudumc. Engelen is directeur van het Radboud REshape Innovation Center en internationaal een van de belangrijkste pioniers op het gebied van Zorg 2.0, gezondheidszorg waarbij de patiënt terugkeert in het behandeltraject, lid is van het behandelteam. Engelen ontwikkelde met anderen FaceTalk, waardoor patiënten sneller en directer, want online, met hun behandelend arts kunnen overleggen, en hij introduceerde in het Radboudumc de Chief Listening Officer. Enige taak: naar patiënten luisteren en hun ervaringen en ideeën vertalen naar het beleid van het ziekenhuis. Het zijn twee van de landelijk spraakmakende voorbeelden van een ziekenhuis dat het anno 2014 als een van zijn belangrijkste ambities ziet persoonsgerichte zorg te leveren. Kort gezegd: de patiënt is voor het Radboudumc een persoon met een eigen leven en niet een object met een kapotte functie. Dat bewustzijn is volgens het ziekenhuis essentieel voor de verdere verbetering van de ziekenhuiszorg. Mooie woorden, sowieso fijne publiciteit, maar wat betekent het concreet? Hoe zou het in de dagelijkse ziekenhuiszorg vorm moeten krijgen? Wat merk je er als patiënt van in het Radboudumc? Schellen van de ogen In 2002 nam gynaecoloog Jan Kremer deel aan een interne managementcursus in Huize Heyendael, nog steeds de eye catcher als je bij het ziekenhuis aankomt. Kremer was toen hoofd van het ivf-team en is nu hoogleraar Patiëntgerichte innovatie. Bovendien is hij direct adviseur van de raad van bestuur van het Radboudumc. Hij had op de cursus de opdracht gekregen een sterkte-zwakteanalyse van de eigen afdeling te maken. Enige tijd daarvoor was me de les gelezen door een patiënte uit Doetinchem met wie ik kennismaakte. Ik zei argeloos dat ze een nieuwe patiënt was. Dat vond zij dus niet, ze werd er zelfs boos om. Ze was al bij de huisarts geweest, bij een uroloog, bij een andere gynaecoloog. Zij was geen nieuwe patiënt, ik was een nieuwe dokter. Door het gesprek met haar besloot ik de analyse door patiënten te laten doen en niet door medewerkers. Bij Kremer vielen vervolgens de schellen van de ogen. Die mensen gaven heel duidelijke feedback op onze manier van werken, op hoe onpersoonlijk wij bijvoorbeeld met onze patiënten omgingen. Feedback die wij dus heel goed konden gebruiken. Bovendien werd

2 ik geraakt door de kracht, de energie van die patiënten. Ik realiseerde me dat we die kracht in de behandeling helemaal niet gebruikten. De ervaring van Kremer leidde onder meer tot de ontwikkeling en opening van de digitale ivf-poli: een online platform dat patiënten de mogelijkheid geeft hun eigen gegevens in te zien, algemene informatie te vinden, aan verpleegkundigen en artsen vragen te stellen, en met andere patiënten ervaringen uit te wisselen. Kremer: Wat mij toen zo opviel, is dat er binnen de digitale poli relatief weinig medische vragen werden gesteld. Dat het veel vaker ging over hoe om te gaan met je eigen situatie. Dat realiseerde ik me tot dan toe onvoldoende. Ik vroeg mensen nooit wie ze waren, hoe ze in het leven stonden, wat ze deden. Terwijl het nogal uitmaakt of je een vrouw bent die in het verleden een depressie heeft gehad en dat absoluut niet nog een keer wil meemaken of dat je een vrouw bent die alles uit de kast wil halen om zwanger te worden. Depersonalisatie De digitale ivf-poli is een begrip geworden in het Nederlandse zorglandschap. Kremer is zich in de jaren daarna echter steeds meer gaan realiseren dat de nadruk niet moest liggen op de IT-innovatie, maar op iets meer wezenlijks. Wij geven hier vorm aan een volgens mij cruciale sociaal-culturele vernieuwing van de ziekenhuiszorg. We proberen af te stappen van het denken in groepen: de ivf-patiënt, de kankerpatiënt. We komen uit een tijd waarin in rap tempo veel medische kennis, veel behandelmogelijkheden ontwikkeld werden. Om dat te kunnen hanteren, ging de gezondheidszorg subspecialiseren en standaardiseren. Evidence-based medicine kwam op. Dat heeft veel goeds gebracht, maar heeft ook geleid tot depersonalisatie van de zorg. Sterk gezegd: u heeft die aandoening, dan krijgt u die behandeling. We zijn nu toe aan een nieuwe stap waarbij we niet groepen patiënten centraal stellen, maar de patiënt als persoon. Zo ben ik zelf steeds minder geïnteresseerd in uitkomstindicatoren op groepsniveau. Wat zegt vijf jaar overleving bij een bepaalde vorm van kanker nou? Is dat een teken van kwaliteit voor iedere patiënt? Volgens mij is het essentieel te weten hoe de patiënt zijn of haar ziekte ervaart, wat hij belangrijk vindt. Geef de patiënt zijn ziekte terug en, vrij naar popidool Prince: The Individual Formerly Known As Patient. Uitspraken van Kremer in de afgelopen jaren. Waarom werken behandelingen bij sommige mensen wel en bij andere niet? We denken dat de sociale, culturele en psychische context van die unieke persoon daar een belangrijke rol in speelt. We hebben de patiënt niet alleen te behandelen, we hebben er ook mee te praten. We waren lange tijd een bètawetenschap, we worden nu meer een gammawetenschap omdat we inzien dat de complexiteit van de context een belangrijke rol speelt. Maar vanzelf gaat het niet. Kremer erkent dat het vooroordeel van de zeer kundige, maar matig communicerende specialist een kern van waarheid bevat. Het curriculum van onze studenten zijn we aan het aanpassen. Gespreksvaardigheden en leren samenwerken zijn bijvoorbeeld veel belangrijker dan een decennium geleden. We leiden hier nu artsen op die met de patiënt samenwerken, geen artsen die de ziekte overnemen. En de patiënt zelf gaat volgens Kremer het Radboudumc een handje helpen. We willen dat iedere patiënt die nieuw is in dit ziekenhuis, vóór het eerste gesprek met de arts een lijst met vragen krijgt die hij volgens ons aan de arts zou moeten stellen. Wat zijn de opties, dokter? Wat zijn de voor- en nadelen van de opties? Hoe komen wij samen tot een goed besluit? Weet u, dokter, wie ik ben? Zo helpt hij de zorgprofessional in ons huis met veranderen.

3 Onnodige ingrepen Maar leiden de visie van Kremer en de eerste nieuwe praktijken in het Radboudumc - zoals MijnRadboud, dat patiënten digitaal de mogelijkheid biedt hun eigen dossier in te kijken - tot betere en meer efficiënte gezondheidszorg? Kremer wil patiënten de positie geven die hun toekomt, de ziekte is immers van hen, hoort bij hun leven, de arts en de verpleegkundige zijn slechts te gast, zoals Kremer dat noemt. Maar helpt het? Gert Westert is in het Radboudumc hoogleraar Kwaliteit van zorg en indien nodig scherp criticus van de gezondheidszorg. In een eerder interview in Radboud Magazine [december 2012, red.] stelde hij dat er in Nederland veel onnodige ingrepen worden verricht. De ambitie van zijn eigen werkgever om persoonsgericht te werk te gaan, vindt hij zonder meer een zinvolle. Sterker nog: IQ Healthcare, het onderzoeksinstituut waar Westert voor werkt, wijdt op 10 oktober zijn jaarlijkse conferentie aan deze ontwikkeling. Titel: Nothing about me without me. Westert ziet volop mogelijkheden: Voorbeeld: veel mensen hebben of krijgen knieartrose. Tegenwoordig zijn er kwalitatief zeer goede protheses waardoor het voor de arts verleidelijk is zo n prothese te plaatsen. Veel artsen vinden dat ook het leukste deel van hun werk. Maar je kunt dat dus echt te snel doen. Weet je echt wat de patiënt wil, kent hij of zij de langetermijneffecten? Welke kwaliteit van leven heeft hij nu, welke kwaliteit van leven na een ingreep? Kan hij omgaan met de pijn? Beseft hij dat zijn overgewicht een belangrijke reden is voor de pijn in zijn knie? Westert vertelt over onderzoek in de Verenigde Staten waar knie- en heuppatiënten een dag geschoold worden in hun ziektebeeld. Ze praten met andere patiënten en zorgprofessionals, bespreken alle opties. Zo n knieoperatie is voor de betrokken zorgprofessionals dagelijkse routine, maar voor de patiënten van grote betekenis voor hun leven. Patient betekent in het Engels geduldig, lijdzaam. Dat was honderd jaar de rol van de patiënt, maar het past niet meer bij de toegenomen mondigheid en digitale mogelijkheden van deze tijd. Het past ook niet bij een medische wetenschap die echt niet altijd het antwoord heeft. De arts moet open zijn over de mogelijkheden. Mevrouw, we kunnen dit doen, maar nu is uw situatie stabiel, wilt u dat veranderen? Dat gebeurt echt nog veel te weinig. Gert Westert zegt het zelf. Het samen optrekken van arts en patiënt gebeurt nog veel te weinig. Ook Kremer en Westert praten veel over wat zou kunnen, wat in het verschiet ligt in plaats van over wat al is. Misschien is dat omdat overleggen met de patiënt wellicht fijn is voor de patiënt, maar voor het uiteindelijke gezondheidsresultaat niet zoveel uitmaakt? Waarom twintig minuten praten als je in vijf minuten aan de patiënt kunt uitleggen wat er moet gebeuren? Westert schudt het hoofd. Therapietrouw, ontzettend belangrijk. Slikken patiënten gedurende de afgesproken periode de afgesproken medicijnen? Dat gebeurt nu vaak niet en dat is een groot probleem. Voor de patiënt zelf, maar ook voor de gezondheidszorg in het algemeen. Een groot deel van die patiënten komt namelijk weer terug. Daar moet je dus over in gesprek. Gaat het je lukken om therapietrouw te zijn, is het je helder wat het belang daarvan is en als je denkt dat het je niet lukt, hoe kunnen we het dan toch voor elkaar krijgen? Westert onderstreept wat Kremer zegt. Het gaat inderdaad om de ontwikkelingen van psychologische vaardigheden bij zorgprofessionals. Het gaat in het algemeen over het opschuiven van de medische wetenschappen richting de gammawetenschappen. En ja, steeds meer onderzoek laat zien dat er, als artsen echt met patiënten in gesprek gaan en ook de mogelijkheid van niet opereren aankaarten, andere uitkomsten komen dan wanneer de arts beslist. Bij mensen met galstenen wordt nogal eens te snel gekozen voor de verwijdering van de galblaas. Dat is zeker geen lichte ingreep en we weten dat dertig procent na de verwijdering nog steeds dezelfde klachten heeft. Nu is uit Noors onderzoek

4 gebleken dat als je er met patiënten over praat, een deel van hen in eerste instantie bereid is met stevige pijnstillers het probleem te verdragen tot het verdwijnt. Uiteindelijk wil een derde van hen toch geopereerd worden, maar twee derde dus niet. Terwijl dat wel gebruikelijk was. Persoonlijke ervaring Wie op het grasveld van het Geert Grooteplein staat, ziet om zich heen allemaal grote gebouwen, vijf, zes verdiepingen hoog. Het auditorium, de hoofdingang, de nieuwe ingang van de spoedeisende zorg, het studiecentrum. Voortdurend rijden auto s de drie verdiepingen diepe parkeergarage in en uit. Wie de hal achter de hoofdingang inloopt, ziet veel mensen in allerlei soorten en maten, een bord met routenummers, een bord waarop je welkom wordt geheten. Een groot bedrijf, dat is het Radboudumc. De visionair Kremer, de kritische wetenschapper Westert, ze bepleiten persoonsgerichte zorg. Hun streven komt sympathiek en zinvol over, maar botst het niet met de omvang van een organisatie als het Radboudumc? Een omgeving bovendien waarin relatief eenvoudige én complexe zorg gehuisvest zijn, acute én langdurige zorg, ziekenhuis én wetenschap. Melvin Samsom was de afgelopen zeven jaar lid van de raad van bestuur van het Radboudumc, de laatste drie jaar als voorzitter. Ik kreeg enige tijd geleden een brief van de vader van een jong kind. Het kind was met een acuut probleem bij ons opgenomen. De behandeling is goed gegaan. De man schreef mij dat hij, onder de indruk van onze werkwijze, zich verdiept had in onze missie en dat hij die missie daadwerkelijk had ervaren. Hij had oprechte aandacht gevoeld, er was zorg geweest voor de familie, de geboden medische kwaliteit was van hoog niveau. Die zeer persoonlijke ervaring vind ik essentieel. Daar doen we ons werk voor. Natuurlijk weet Samsom, per 1 oktober de CEO van het internationaal gereputeerde Karolinska University Hospital in Zweden, dat zo n brief maar één voorbeeld is, maar dat is precies het punt. Hij schudt de prestaties van de afgelopen jaren zo uit zijn mouw. Hoge patiëntwaardering, goed functionerende webportals voor verschillende patiëntgroepen, MijnRadboud, de AYA-community voor jonge mensen met kanker. Allemaal indicatoren, allemaal bewijzen dat onze zorg steeds meer patiëntgericht is, maar ook allemaal groepen en dus leidend tot gemiddelden. Je hebt daar als zorgbestuurder in Nederland mee te sturen en te werken, maar uiteindelijk gaat het erom wat iedere patiënt en zijn of haar naasten ervaren als zij hier binnen zijn. Menslievendheid Samsom vertelt met verve dat ieder nieuw voorstel dat op de bestuurstafel ligt, beoordeeld wordt op de vraag of het bijdraagt aan persoonsgerichte zorg. Dat is voor hem die kwaliteit van zorg waarom de goede medische professional ervoor gekozen heeft überhaupt in de zorg te willen werken. Wat wij doen, is niet nieuw, zeker niet in dit huis. Persoonsgerichte zorg appelleert aan een belangrijk basisprincipe dat deze organisatie van oudsher heeft: menslievendheid. Het zit hier, hoewel een tijdlang wat verstopt, in de genen. Daarom gebeurt het ook hier. Niet dat het vanzelf gaat. De beweging waar wij in zitten, is geen technische exercitie. Het is niet zo dat we een projectgroepje gestart zijn, tien ambassadeurs hebben aangewezen die vervolgens op iedere afdeling een middag een cursus hebben verzorgd. Zo werkt het niet. Wat we als raad van bestuur willen, is dat mensen elkaar voortdurend aanspreken. Leiderschap is daar essentieel in. Dat je als leidinggevende het voorbeeld geeft, anderen aanspreekt als

5 je dat nodig acht. Dat doen we als raad van bestuur dus ook bij elkaar. Ben je gericht op de unieke patiënt die je op dat moment voor je hebt, sta je echt open voor je collega s, ben je bezig je werk beter te maken? Natuurlijk wordt dat gedoseerd, maar we houden wel vol, de vragen zijn permanent, zijn nooit definitief beantwoord. Het Radboudumc geeft vorm aan de gezondheidszorg van de toekomst stelt Samsom resoluut. We zitten volgens hem in een systeem van verregaande fragmentatie, van superspecialisatie, van een snelle toename van kosten, van te grote afstand tussen ziekenhuis en eerste lijn. En dus gaan we terug naar de essentie. Die essentie betekent dat als je een vrouw bent met een knobbeltje in de borst en ongerust bij de huisarts komt die jou kent, de gezondheidszorg vervolgens voor jou, die unieke persoon, optimaal ingericht moet zijn. Natuurlijk roept dat allemaal vragen en dilemma s op. Maar dat zijn wel de vragen waar het om gaat, die we hier willen beantwoorden. Het enkel repareren van het defect is onvoldoende gebleken.

Verslag. Samen beslissen: hoe doen we dat? De patiënt als partner. 12 september 2013

Verslag. Samen beslissen: hoe doen we dat? De patiënt als partner. 12 september 2013 Verslag Samen beslissen: hoe doen we dat? De patiënt als partner 12 september 2013 Samen beslissen: opening Cock Vermolen, directeur Zorgbelang Brabant, opent de bijeenkomst met een woord van welkom aan

Nadere informatie

Hoe patiëntgericht is de regio Oostelijk Zuid-Limburg?

Hoe patiëntgericht is de regio Oostelijk Zuid-Limburg? Hoe patiëntgericht is de regio Oostelijk Zuid-Limburg? Patiëntgerichte zorg leidt tot betere gezondheid en ervaren kwaliteit van zorg tegen lagere kosten. Het is dan ook in ieders belang zo patiëntgericht

Nadere informatie

Hoe patiëntgericht is de regio Westelijke Mijnstreek?

Hoe patiëntgericht is de regio Westelijke Mijnstreek? Hoe patiëntgericht is de regio Westelijke Mijnstreek? Patiëntgerichte zorg leidt tot betere gezondheid en ervaren kwaliteit van zorg tegen lagere kosten. Het is dan ook in ieders belang zo patiëntgericht

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Huisartsenpraktijk De Vries ARGO BV 2014 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk de Vries is vorig jaar een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Naar de seksuoloog polikliniek Verloskunde & Gynaecologie

Naar de seksuoloog polikliniek Verloskunde & Gynaecologie Naar de seksuoloog polikliniek Verloskunde & Gynaecologie Samen met uw behandelend arts heeft u gesproken over een bezoek aan de seksuoloog van de polikliniek Verloskunde & Gynaecologie. Misschien overweegt

Nadere informatie

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG E-HEALTH EN DE OUDERENZORG Donderdag 6 februari 2014 Toelichting PAO Heyendael organiseert, samen met de doelgroepcommissie Ouderengeneeskunde op donderdag 6 februari 2014 de cursus: E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

Nadere informatie

Hoe gaat het met je studie?

Hoe gaat het met je studie? 195 195 HOOFDSTUK 12 Hoe gaat het met je studie? WOORDEN 1 Kies uit: onvoldoende controleren gymnastiek mening huiswerk 1 Heb je je al gemaakt? 2 Ik was op school niet zo goed in. Ik vond sport niet leuk.

Nadere informatie

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Een speciale uitdaging voor het huisartsenteam en het steunnetwerk Dr. Jany Rademakers, NIVEL Drs. Jeanny

Nadere informatie

Verpleegkundig specialist urologie

Verpleegkundig specialist urologie Urologie Verpleegkundig specialist urologie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl URO035 / Verpleegkundig Specialist Urologie / 17-07-2014 2 Verpleegkundig

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

Mindfulness. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden

Mindfulness. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden Mindfulness publiekssymposium voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden Zaterdag 31 augustus 2013 Toelichting Ook dit jaar organiseert het Radboud Universitair Medisch Centrum

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Kwaliteitszorg. Test jezelf.

Kwaliteitszorg. Test jezelf. Kwaliteitszorg. Test jezelf. Pagina 1 Weet jij hoe je je deskundigheid of die van je collega s kunt bevorderen of professionaliseren? Kun je goed samenwerken? Kun je kwaliteitszorg leveren? Doe de testjes

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Stille revolutie in de spreekkamer

Stille revolutie in de spreekkamer Patiënt beslist mee over beste behandeling Stille revolutie in de spreekkamer Bart Kiers Zorgvisie De Nieuwe Medisch Specialist moet leren de patiënt mee te laten praten over de behandeling. Luisteren,

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Dag van de Complementaire Zorg, 19 april 2013 in Barneveld

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Dag van de Complementaire Zorg, 19 april 2013 in Barneveld Toespraak Gerdi Verbeet bij de Dag van de Complementaire Zorg, 19 april 2013 in Barneveld Dames en heren, Hartelijk dank voor de uitnodiging hier te spreken. Ik vind het bijzonder hier in dit gezelschap

Nadere informatie

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging De zorg verandert en vindt zoveel mogelijk thuis of dichtbij huis plaats. Er worden minder mensen opgenomen

Nadere informatie

Gert Westert over de financiële nood in de gezondheidszorg Het is echt kwalijk als iemand geopereerd wordt, terwijl dat niet nodig is.

Gert Westert over de financiële nood in de gezondheidszorg Het is echt kwalijk als iemand geopereerd wordt, terwijl dat niet nodig is. Gert Westert over de financiële nood in de gezondheidszorg Het is echt kwalijk als iemand geopereerd wordt, terwijl dat niet nodig is. De almaar stijgende kosten in gezondheidszorg bezorgen politici en

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

Vasculaire Geneeskunde Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV)

Vasculaire Geneeskunde Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV) Vasculaire Geneeskunde Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV) Het Centrum voor Vroege Hart- en Vaatziekten (CVHV) is een multidisciplinair spreekuur voor patiënten die al op jonge leeftijd (onder

Nadere informatie

UMC St Radboud. Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa

UMC St Radboud. Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa UMC St Radboud Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa Patiënteninformatie Van uw behandelende arts heeft u gehoord dat u de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa heeft. Een ziekte

Nadere informatie

D e. aan de. Bas Bloem en Jan Krem een missie. De Nijmeeg de zeggenschap in de radicaal verschuiven na. Mijnzorgnet geeft burgers

D e. aan de. Bas Bloem en Jan Krem een missie. De Nijmeeg de zeggenschap in de radicaal verschuiven na. Mijnzorgnet geeft burgers Mijnzorgnet geeft burgers D e aan de Bas Bloem en Jan Krem een missie. De Nijmeeg de zeggenschap in de radicaal verschuiven na Foto s: Reed/Bart Nijs Jan Kremer: Ik maak hier niet de dienst uit, ik lever

Nadere informatie

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Dr. Marjan Faber IQ healthcare, UMC St Radboud, Nijmegen MijnZorgnet, Nijmegen m.faber@iq.umcn.nl

Nadere informatie

Psychosociale begeleiding bij vruchtbaarheidsproblemen

Psychosociale begeleiding bij vruchtbaarheidsproblemen Psychosociale begeleiding bij vruchtbaarheidsproblemen U en uw partner zijn verwezen naar de afdeling Voortplantingsgeneeskunde. Vruchtbaarheidsproblemen kunnen emotioneel veel van u vragen. Het psychosociaal

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Wat vraag ik aan mijn zorgverlener?

Wat vraag ik aan mijn zorgverlener? Patiënteninformatie Wat vraag ik aan mijn zorgverlener? Inleiding Deze brochure bevat aandachtspunten voor u ter voorbereiding op een gesprek met een medisch specialist over een wenselijke of noodzakelijke

Nadere informatie

Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD)

Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD) Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD) In overleg met uw huisarts of behandelend arts is er besloten tot een bezoek aan het Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD) van het Radboudumc te Nijmegen.

Nadere informatie

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr. Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.nl wie staat hier? 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november

Nadere informatie

Ons vignet laat zien wat we graag willen bereiken, namelijk mensen tot groei en bloei brengen als persoon en in hun relaties met andere mensen.

Ons vignet laat zien wat we graag willen bereiken, namelijk mensen tot groei en bloei brengen als persoon en in hun relaties met andere mensen. OptiMent OptiMent is er voor kinderen, jongeren en volwassenen die een steun(tje) in de rug kunnen gebruiken. We helpen om psychische klachten zo goed mogelijk te voorkomen. Wie al problemen heeft, kan

Nadere informatie

Van bolwerk naar netwerk

Van bolwerk naar netwerk Programma Jubileumcongres Van bolwerk naar netwerk Concertgebouw De Vereeniging in Nijmegen Woensdag 29 oktober 2014 9.00 uur Ontvangst 10.00 uur Opening Opening door prof. dr. Michèl Willemsen, afdelingshoofd

Nadere informatie

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Pijnvoorlichting Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Heeft u al lang pijnklachten? Heeft de behandeling bij u niet of niet voldoende geholpen?

Nadere informatie

Samen spreken over Herstel bij Hersenletsel. Henriette Visser 23-09-2010

Samen spreken over Herstel bij Hersenletsel. Henriette Visser 23-09-2010 Samen spreken over Herstel bij Hersenletsel Henriette Visser 23-09-2010 Werken aan herstel bij hersenletsel Hoe vanzelfsprekend is het? Marjan en Henk: Ze moeten vragen wat we willen. Je moet zelf ook

Nadere informatie

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk Visie Verpleging & Verzorging VUmc 2015 Preventie Zorg plannen Pro-actief State-of-the-art zorg Samen Zorg uitvoeren Gezamenlijk verant wo or de lijk Screening & diagnostiek Efficiënt Zinvolle ontmoeting

Nadere informatie

Keel- en neusamandelen verwijderen

Keel- en neusamandelen verwijderen Keel- en neusamandelen verwijderen In overleg met de behandelend arts heeft u besloten tot verwijdering van de keelen neusamandelen bij uw kind. Deze behandeling vindt plaats tijdens een dagopname op

Nadere informatie

Invloed nemen op je werk een verhaal van medisch specialisten

Invloed nemen op je werk een verhaal van medisch specialisten Invloed nemen op je werk een verhaal van medisch specialisten Mara Spruyt en Michiel Schokking Veel medisch specialisten ervaren veel bevlogenheid in hun werk. Als specialist ben je nooit uitgeleerd. Het

Nadere informatie

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Opleiding én prachtbaan Verpleegkundige als regisseur van de zorg De komende jaren verandert de zorg ingrijpend. Steeds minder mensen verblijven

Nadere informatie

1 Telefonisch triëren

1 Telefonisch triëren 1 Telefonisch triëren 1.1 Inleiding Telefonisch triëren is een nieuw begrip binnen de gezondheidszorg. Het woord triëren komt uit het Frans en betekent sorteren. In het Nederlandse leger en bij rampen

Nadere informatie

De huisarts. De psycholoog. Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl)

De huisarts. De psycholoog. Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl) Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl) Home > Over hulpverleners Verschillende soorten hulpverleners hebben verschillende opleidingen. Door dit verschil zijn ze goed in verschillende

Nadere informatie

PATIËNTENPARTICIPATIE IN EEN PSYCHIATRISCH ZIEKENHUIS Betekenisgevende processen

PATIËNTENPARTICIPATIE IN EEN PSYCHIATRISCH ZIEKENHUIS Betekenisgevende processen PATIËNTENPARTICIPATIE IN EEN PSYCHIATRISCH ZIEKENHUIS Betekenisgevende processen Door Annelies Verkest Verpleegkundig specialist Kliniek Sint-Jozef Pittem Inhoud van de presentatie 1. Totstandkoming 2.

Nadere informatie

Palliatieve zorg bij eindstadium van COPD. Mariska Koster, longarts, medisch adviseur

Palliatieve zorg bij eindstadium van COPD. Mariska Koster, longarts, medisch adviseur Palliatieve zorg bij eindstadium van COPD Mariska Koster, longarts, medisch adviseur Hadrianus zoals een zeeman die terugkeert naar de archipel, uit de nevelen de kustlijn ziet opdoemen, zo begin ik het

Nadere informatie

Welkom op verpleegafdeling 3-Oost

Welkom op verpleegafdeling 3-Oost Welkom op verpleegafdeling 3-Oost gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Op welke kamer ligt u en wie is uw hoofdbehandelaar? 3 Globale dagindeling 3 Het behandelteam 3 Wat mag u van ons verwachten 4 Elke

Nadere informatie

Uw naaste op de polikliniek of dagcentrum Informatie voor mantelzorgers

Uw naaste op de polikliniek of dagcentrum Informatie voor mantelzorgers Uw naaste op de polikliniek of dagcentrum Informatie voor mantelzorgers Zorgt u voor uw zoon of dochter? Is uw partner langdurig ziek? Is uw vader of moeder (ineens) hulpbehoevend? Dat heeft ook voor

Nadere informatie

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden Zaterdag 30 augustus 2014 Toelichting Ook dit jaar organiseert het Radboud Universitair Medisch Centrum

Nadere informatie

Wat betekent de diagnose van PKU voor mijn kind en het gezin?

Wat betekent de diagnose van PKU voor mijn kind en het gezin? Wat betekent de diagnose van PKU voor mijn kind en het gezin? Uw gevoelens Stap voor stap Ervaringen delen Teamwerk PKU uitleggen aan anderen Kan ik nog meer kinderen krijgen? PKU behandelen: de rol van

Nadere informatie

Coördinatie van zorg. Test jezelf.

Coördinatie van zorg. Test jezelf. Coördinatie van zorg. Test jezelf. Pagina 1 Kun jij coördineren? Werk je planmatig en zorgvuldig? Ben je goed in samenwerken? Doe de testjes en kijk of jij een kei bent! 1. Coördineren Continuïteit en

Nadere informatie

Voor een toekomst in de zorg!

Voor een toekomst in de zorg! Voor een toekomst in de zorg! Excursies MBRT Radboud plus schooljaar 2014-2015 Versie voorjaar 2015 Doelgroep: 2 e, 3 e,en 4 e jaars MBRT Radboud plus studenten. Het Radboudumc is een grote organisatie

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie

Over de auteurs. Anne-Mei The. Cilia Linssen ICISZ

Over de auteurs. Anne-Mei The. Cilia Linssen ICISZ 72 h.22 Over de auteurs Anne-Mei The Mr. dr. Anne-Mei The is jurist en cultureel antropoloog. Zij doet onderzoek naar beslissingen en communicatie rond het levenseinde door jarenlang mee te lopen in ziekenhuizen

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

NVAB-richtlijn blijkt effectief

NVAB-richtlijn blijkt effectief NVAB-richtlijn blijkt effectief Nieuwenhuijsen onderzocht de kwaliteit van de sociaal-medische begeleiding door bedrijfsartsen van werknemers die verzuimen vanwege overspannenheid, burn-out, depressies

Nadere informatie

zorgwijzer Zorg of advies nodig? CZ wijst u de weg 2012/2013 Weet u waar u de beste zorg kunt krijgen? Uw verzekering snel en digitaal regelen

zorgwijzer Zorg of advies nodig? CZ wijst u de weg 2012/2013 Weet u waar u de beste zorg kunt krijgen? Uw verzekering snel en digitaal regelen zorgwijzer 2012/2013 Weet u waar u de beste zorg kunt krijgen? Uw verzekering snel en digitaal regelen Zorg of advies nodig? CZ wijst u de weg Medische vraag? Stel hem aan onze deskundigen Toen mijn vriendin

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015 Notitie GGZ Rivierduinen GGZ Rivierduinen Zorgvisie 2015 Blad 1 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Missie... 2 3. Visie... 2 3.1. Herstel als leidend principe... 2 3.2. Passende Zorg... 3 3.3 Hoge professionele

Nadere informatie

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 1 E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 2 Vraagstelling E-health is meer dan het toepassen van technologie. Goede implementatie is een organisatieverandering

Nadere informatie

Notitie: Visie op een Gastvrij SEH Atrium MC versie 2 februari 2014

Notitie: Visie op een Gastvrij SEH Atrium MC versie 2 februari 2014 Visie op gastvrijheid binnen de SEH Hieronder vindt u een beknopte weergave van de visie op gastvrijheid voor de Spoed Eisende Hulp (SEH) van het Atrium MC. Gastvrijheid als kernwaarde Gastvrijheid is

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werknemer Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Wat is een functioneringsgesprek?... 7 Waarom is een functioneringsgesprek

Nadere informatie

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen mensenkennis Ik heb ruime ervaring, maar door deze opleiding heb ik me gerealiseerd dat de zorg voor de patiënt beter kan. Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen Psychosociale

Nadere informatie

Jouw zwangerschap: je baby voelen bewegen

Jouw zwangerschap: je baby voelen bewegen Jouw zwangerschap: je baby voelen bewegen Het voelen van je baby geeft je een vertrouwd gevoel en is belangrijk. Vanaf 16-20 weken zwangerschap kun je je baby meestal voelen bewegen. De bewegingen zijn

Nadere informatie

E-HEALTH @ DE VERLOSKUNDIGE PRAKTIJK. 21e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen

E-HEALTH @ DE VERLOSKUNDIGE PRAKTIJK. 21e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen E-HEALTH @ DE VERLOSKUNDIGE PRAKTIJK 21e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen Donderdag 11 oktober 2012 Toelichting PAO Heyendael organiseert op donderdag 11 oktober 2012 de cursus:

Nadere informatie

Als je weet dat je niet meer beter wordt. Palliatieve zorg

Als je weet dat je niet meer beter wordt. Palliatieve zorg 00 Als je weet dat je niet meer beter wordt Palliatieve zorg Het is moeilijk voor u en uw naasten om te horen dat u niet meer beter wordt. Er is geen genezing meer mogelijk voor uw ziekte. Maar er is nog

Nadere informatie

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Ernstig zieke mensen voor wie geen genezing meer mogelijk is, willen de laatste fase van hun leven graag thuis doorbrengen in hun eigen vertrouwde omgeving.

Nadere informatie

Vermoeidheid bij een neurologische aandoening

Vermoeidheid bij een neurologische aandoening Vermoeidheid bij een neurologische aandoening Vermoeidheid is een algemeen verschijnsel bij verschillende neurologische aandoeningen. Vermoeidheid komt bijvoorbeeld veel voor na een beroerte, bij multiple

Nadere informatie

verpleegkundig specialist adviezen na een hernia-operatie Eerste Hart Hulp (EHH) ZorgSaam

verpleegkundig specialist adviezen na een hernia-operatie Eerste Hart Hulp (EHH) ZorgSaam verpleegkundig specialist adviezen na een hernia-operatie Eerste Hart Hulp (EHH) ZorgSaam 1 2 VERPLEEGKUNDIG SPECIALIST EERSTE HART HULP Bij ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen werken op verschillende afdelingen

Nadere informatie

WERKBELEVING IN DE VERZEKERINGSBRANCHE

WERKBELEVING IN DE VERZEKERINGSBRANCHE whitepaper WERKBELEVING IN DE VERZEKERINGSBRANCHE ontwikkelen zich steeds meer van traditionele organisaties tot ICT bedrijven. Deze veranderingen hebben hun weerslag op de werkbeleving. Om helder voor

Nadere informatie

Polikliniek hartfalen

Polikliniek hartfalen Polikliniek hartfalen U bent onder behandeling bij het Hartcentrum van het Radboudumc. Tijdens uw ziekenhuisopname of uw bezoek aan de polikliniek wordt u gevraagd om verdere controles via de Hartfalenpolikliniek

Nadere informatie

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Bertha Middendorp MIGRAINE De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Inhoud Deel 1 12 Inleiding 15 Mijn migraine 21 Hypnose 26 Verhalen uit de praktijk Deel

Nadere informatie

UNIT 4. Medicatie HOOFDSTUK. Urgent doktersbezoek

UNIT 4. Medicatie HOOFDSTUK. Urgent doktersbezoek UNIT 4 Medicatie HOOFDSTUK 5 Urgent doktersbezoek Dit project werd gefinancierd met de steun van de Europese Commissie. De verantwoordelijkheid voor deze publicatie ligt uitsluitend bij de auteur; de Commissie

Nadere informatie

Stappenplan depressie

Stappenplan depressie Stappenplan depressie Vroegtijdige opsporing en behandeling van depressie bij zelfstandig wonende ouderen Stap 1: Screenen op depressie in de eerste lijn (kruis aan) GDS-2 1. Heeft u zich de afgelopen

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

ACUTE ZORG ANDERS 2014

ACUTE ZORG ANDERS 2014 Acute Zorgregio Oost organiseert in samenwerking met regionale partners het symposium ACUTE ZORG ANDERS 2014 ONMISBARE SCHAKELS EN SNEL SCHAKELEN IN DE SPOEDEISENDE ZORGKETEN Spoedeisende ketenzorg voor

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek Samen uw zorg tijdig plannen Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Een naaste die met u meedenkt...3 1.2 Gespreksonderwerpen...3 2. Belangrijke vragen...3 2.1 Lichamelijke veranderingen...3

Nadere informatie

Een situatie kan lastig worden indien. - voor de bedrijfsarts als arts sommige waarden zwaarder wegen dan voor de bedrijfsarts als adviseur

Een situatie kan lastig worden indien. - voor de bedrijfsarts als arts sommige waarden zwaarder wegen dan voor de bedrijfsarts als adviseur Inleiding Sociaal Medisch Overleg (SMO) is een gestructureerd en multidisciplinair overleg over individuele casuïstiek tussen het management en diens adviseur(s) aangaande verzuim en re-integratie. Deelnemers

Nadere informatie

De MS van Tess Als elke dag onzeker is

De MS van Tess Als elke dag onzeker is Morgen gaan we naar de huisarts, zegt haar moeder s middags. Ik weet niet wat er met je is. Je bent zo moe de laatste tijd. En nu heb je ook nog last van je oog. De juf zegt dat ik misschien een bril moet,

Nadere informatie

Afdeling Bijzondere Chirurgie/Urologie

Afdeling Bijzondere Chirurgie/Urologie Afdeling Bijzondere Chirurgie/Urologie U komt te liggen op de afdeling Bijzondere Chirurgie/Urologie. In deze folder vindt u informatie over het verblijf op deze afdeling. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Polikliniek hartfalen

Polikliniek hartfalen Polikliniek hartfalen 2 U bent tijdens uw ziekenhuisopname of na polibezoek door uw cardioloog verwezen naar de polikliniek hartfalen. Op de polikliniek hartfalen (kortweg: hartfalenpoli), onderdeel van

Nadere informatie

Les 5. In het ziekenhuis.

Les 5. In het ziekenhuis. http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 5. In het ziekenhuis. Wat leert u in deze les? Een gesprek in het ziekenhuis begrijpen. Woorden omschrijven. Welke vragen u kunt stellen in het ziekenhuis. Vragen

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer Voor jou Verhalen van mantelzorgers Anne-Rose Hermer 6 Inleiding In dit boek maak je kennis met Martine, Koos en Sara. Ze zijn alledrie in een andere fase van hun leven. Maar één ding is hetzelfde voor

Nadere informatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Dr. Marten Munneke Afdeling Neurologie, Revalidatie en IQ Healthcare, UMC St Radboud MijnZorgNet Factsheet Parkinson Nederland: 50 duizend Patiënten Impact kwaliteit

Nadere informatie

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Plenaire opening Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Opening door Anke Leibbrandt Iedereen wordt van harte welkom geheten namens de BVN en de programmacommissie erfelijkheid (betrokken

Nadere informatie

Wat vraag ik aan mijn arts?

Wat vraag ik aan mijn arts? Wat vraag ik aan mijn arts? Tips voor in de spreekkamer gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Tijdens het consult 3 Uw voorbereiding 3 Informatie die u kunt geven aan uw arts 4 Vragen over het onderzoek 5

Nadere informatie

Benzodiazepine Bij zwangerschap en in het kraambed. Poli Gynaecologie

Benzodiazepine Bij zwangerschap en in het kraambed. Poli Gynaecologie 00 Benzodiazepine Bij zwangerschap en in het kraambed. Poli Gynaecologie Uw arts heeft u als medicijn benzodiazepine voorgeschreven. Deze medicijnen kunnen tijdens een zwangerschap gebruikt worden. Deze

Nadere informatie

Marijke Hopman-Rock Hoogleraar lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen Vrije Universiteit Amsterdam

Marijke Hopman-Rock Hoogleraar lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen Vrije Universiteit Amsterdam Marijke Hopman-Rock Hoogleraar lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen Vrije Universiteit Amsterdam Het kostte haar ruim twintig jaar om de gezondheidszorg te overtuigen van de waarden van het

Nadere informatie

Indicatorenset IBD. Uitvraag 2014 over verslagjaar 2013

Indicatorenset IBD. Uitvraag 2014 over verslagjaar 2013 Indicatorenset IBD Uitvraag 2014 over verslagjaar 2013 Definitieve versie okt. 2013 1 Colofon Internet: Portal voor aanlevering kwaliteitsgegevens verslagjaar 2013: http://ziekenhuizentransparant.nl. Meer

Nadere informatie

MijnZorgnet en de huisarts

MijnZorgnet en de huisarts MijnZorgnet en de huisarts J.W.M. Aarts, 1 M. van der Eijk, 2 dr. M.J. Faber, 3 prof. dr. B.R. Bloem 4 en prof. dr. J.A.M. Kremer 5 1 Arts-onderzoeker, afdeling Verloskunde en gynaecologie, UMC St Radboud

Nadere informatie

Iets meer Evidence Based Management in de zorg graag!

Iets meer Evidence Based Management in de zorg graag! Iets meer Evidence Based Management in de zorg graag! Evidence Based Medicine is inmiddels een vanzelfsprekendheid voor professionals in de gezondheidszorg: het streven om beslissingen te nemen op basis

Nadere informatie

Hemofilie Behandel Centrum (HBC) voor volwassenen Nijmegen

Hemofilie Behandel Centrum (HBC) voor volwassenen Nijmegen Hemofilie Behandel Centrum (HBC) voor volwassenen Nijmegen Het Radboudumc is een van de zeven Hemofilie Behandel Centra (HBC) in Nederland. Het doel van deze centra is de kennis over de hemofilie en aanverwante

Nadere informatie

Pneumodilatatie van de slokdarm

Pneumodilatatie van de slokdarm Pneumodilatatie van de slokdarm In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een afspraak op het Endoscopie Centrum van het Radboudumc. Het betreft een pneumodilatatie van de slokdarm. In deze

Nadere informatie

Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening.

Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening. Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening. Mirjam Stuij Sportexpert.nl, oktober 2015 Mulier Instituut In mijn vorige bijdrage voor Sportexpert schreef

Nadere informatie

Allemaal in ontwikkeling. Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman

Allemaal in ontwikkeling. Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Permanente educatie in Smallingerland Allemaal in ontwikkeling Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Van cursussen professioneel Engels, kennis opdoen bij een andere afdeling tot vierjarige

Nadere informatie

Poliklinieken Neurologie en Cardiologie: combinatieafspraak voor myotone dystrofie

Poliklinieken Neurologie en Cardiologie: combinatieafspraak voor myotone dystrofie Poliklinieken Neurologie en Cardiologie: combinatieafspraak voor myotone dystrofie U heeft myotone dystrofie type 1. In overleg met uw behandelend arts heeft u afspraken gekregen op de poliklinieken Neurologie

Nadere informatie

INSPIRATIE VOOR INNOVATIE Ontwikkelingen in de acute intensieve zorg

INSPIRATIE VOOR INNOVATIE Ontwikkelingen in de acute intensieve zorg INVITATIONAL CONFERENCE 14 november 2013 locatie: Scandic Sanadome, Weg door Jonkerbosch 90, Nijmegen INSPIRATIE VOOR INNOVATIE Ontwikkelingen in de acute intensieve zorg INLEIDING Wij nodigen professionals

Nadere informatie

1. Zonder goede communicatie geen goede zorg

1. Zonder goede communicatie geen goede zorg 1. Zonder goede communicatie geen goede zorg De communicatie tussen hulpverlener en patiënt is een essentieel onderdeel van goede zorg. Bij veel gezondheidsproblemen is een gesprek voldoende om de juiste

Nadere informatie

RESULTATEN PATIENTEN ENQUETE 2015. Hoe vaak heeft u in de afgelopen 6 maanden contact (spreekuur, huisbezoek, telefonisch consult) gehad met de HAPEC?

RESULTATEN PATIENTEN ENQUETE 2015. Hoe vaak heeft u in de afgelopen 6 maanden contact (spreekuur, huisbezoek, telefonisch consult) gehad met de HAPEC? RESULTATEN PATIENTEN ENQUETE 2015 Hoe vaak heeft u in de afgelopen 6 maanden contact (spreekuur, huisbezoek, telefonisch consult) gehad met de HAPEC? Gemiddeld 5 x Vind u dat u altijd door een arts geholpen

Nadere informatie

Rapport meldactie Second opinion

Rapport meldactie Second opinion Rapport meldactie Second opinion Susan Harnas, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie Nederland Titia Lekkerkerk, teammanager producten en diensten Patiëntenfederatie Nederland Februari 2017 Rapport

Nadere informatie

Jongeren met een aangeboren genitale aandoening Wegwijzer bij vragen over intimiteit en seksualiteit

Jongeren met een aangeboren genitale aandoening Wegwijzer bij vragen over intimiteit en seksualiteit Jongeren met een aangeboren genitale aandoening Wegwijzer bij vragen over intimiteit en seksualiteit Inleiding Als je geboren bent met Spina Bifida (open rug), een blaasexstrophie of een andere aandoening

Nadere informatie

Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij de ziekte van Crohn en Collitus Ulserosa bij kinderen

Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij de ziekte van Crohn en Collitus Ulserosa bij kinderen Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij de ziekte van Crohn en Collitus Ulserosa bij kinderen In overleg met de behandelend arts is besloten dat uw kind het medicijn Prednison gaat gebruiken. De

Nadere informatie