KLEUR BEHEREN en BEHEERSEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KLEUR BEHEREN en BEHEERSEN"

Transcriptie

1 KLEUR BEHEREN en BEHEERSEN een praktische handleiding voor het gebruik van kleurbeheer in de (foto)grafische omgeving Marc Cielen - Versie Juni Alle foto s en illustraties: marc-en-ciel

2 Alles uit deze uitgave mag vrij verspreid en gekopieerd worden, mits vermelding van de bron en mits respecteren van de geldende copyrights van de respectievelijke software-ontwikkelaars.. Alle screenshots werden gemaakt met legale software of try-out versies daarvan. Alle in deze cursus vermelde merken zijn geregistreerde handelsmerken en eigendom van de respectievelijke software-ontwikkelaars. Marc-en-ciel draagt geen verantwoordelijkheid voor eventuele onnauwkeurigeheden die kunnen leiden tot onjuiste resultaten. Wij kunnen niet verantwoordelijk gesteld worden voor schade ontstaan door het gebruik of de toepassing van de hier beschreven procédé s. Het is aan de gebruiker om alle verstrekte informatie eerst op degelijkheid te controleren alvorens deze in een productie-omgeving in te schakelen. Marc Cielen Met dank aan Lut Aerts voor het taaladvies. ii KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN

3 INLEIDING - Wat is kleurbeheer? Kleurbeheer (color management) is de kunst om de kleuren van een elektronisch beeld zodanig te beheersen dat hun uitzicht niet verandert ongeacht op welk apparaat ze worden weergegeven. Het is een gekend verschijnsel, je koopt een digitaal fototoestel, vaak heb je daarvoor een ruim budget voorzien, je hebt ook geïnvesteerd in een duur beeldscherm en een goeie printer. Nu wil je graag de foto s die je genomen hebt precies zo afdrukken zoals je ze op je camera of op je beeldscherm gezien hebt. Of je wil je foto s in een fotolabo laten afdrukken. Wat stel je telkens vast? Heel wat kleuren die op het scherm nog helder en levendig waren worden op de afdruk dof en mat. Vaak zijn afgedrukte foto s veel donkerder dan hetzelfde beeld op je scherm. Heel wat belangrijke details zijn op de afdruk niet meer zichtbaar. Wat heb je verkeerd gedaan? Heb je een slechte camera gekocht? Is je beeldscherm verkeerd of deugt het fotolabo niet? Neen, het probleem ligt niet in de apparatuur maar in de manier waarop kleuren weergegeven worden. Goed kleurbeheer zorgt ervoor dat je geen kleuren ziet die je niet kan afdrukken. Ofwel dat je de kleuren die je ziet zo kan afdrukken dat je het verschil niet merkt. Goed kleurbeheer zorgt voor een intelligente omzetting van zichtbare kleuren naar afdrukbare kleuren. Helaas wordt goed kleurbeheer niet vaak toegepast. De meeste gebruikers schrikken er voor terug, omdat het ingewikkeld lijkt of omdat kenners zeggen dat het ingewikkeld is. Daarom deze cursus. We leren stap voor stap begrijpen hoe kleuren ontstaan, gereproduceerd worden en waargenomen worden. We leren ook hoe we kleuren makkelijk kunnen beheersen of beheren. Laat je niet ontmoedigen door wat anderen vertellen over kleurbeheer. Het is niet moeilijk als je een aantal basisregels volgt. Ik wens je veel succes! Marc - Januari 2006 KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN iii

4 iv KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN

5 INHOUD INLEIDING - Wat is kleurbeheer? iii 1. Wat is licht? 3 2. Hoe zien we kleur? 4 3. Hoe wordt kleur gemaakt in het echte leven? 5 4. De invloed van het licht op de kleurwaarneming Kleurtemperatuur Kleurweergavekwaliteit (CRI = color rendering index) 8 7. Hoe worden kleuren gereproduceerd in een digitale camera? 9 8. Hoe worden kleuren gereproduceerd in een scanner? Hoe worden kleuren gereproduceerd op een beeldscherm Hoe worden kleuren gereproduceerd op een fotografische emulsie? (afdrukken op fotopapier) Hoe worden kleuren gereproduceerd op een dye-sublimation printer? Hoe worden kleuren gereproduceerd op een inkjet-printer? Hoe worden kleuren gereproduceerd op een laser-printer? Hoe worden kleuren gereproduceerd op een digitale drukpers? Hoe worden kleuren gereproduceerd op een drukpers? (offset-lithografie) Wat betekent KLEURBEREIK of GAMUT? Wat betekent WITPUNT? Wat betekent ZWARTPUNT? Wat betekent DYNAMISCH BEREIK? Wat betekent LINEARISEREN? Wat betekent KALIBREREN? Wat betekent PROFILEREN? Hoe worden de profielen gebruikt? Wat is een BRONPROFIEL? Wat moet ik doen als een afbeelding geen bronprofiel bevat? Kan ik een verkeerd tijdelijk profiel toewijzen? Wat betekent OMZETTEN in een profiel? (convert to profile) Wat is het belang van de OMZETTING (rendering intent)? Wat is het belang van SIMULATIE (softproofing)? Wat is een DOELPROFIEL? Wat is het verschil tussen srgb en Adobe RGB? 28 OVERZICHT VAN EEN RGB-WERKVERLOOP Hoe moet ik mijn beeldscherm kalibreren? Hoe druk ik een testkaart voor een printerprofiel af? Zijn printerprofielen belangrijk? Hoeveel printerprofielen moet ik hebben? Waarom zijn de profielen van printerfabrikanten vaak niet goed? Hoe wordt een profiel aangemaakt? Hoe simuleer ik de afdruk op het beeldscherm? Kan ik ook een fotolabo simuleren? Kan ik zien of de kleuren van mijn foto reproduceerbaar zijn op mijn printer? Hoe breng ik het dynamisch bereik van mijn foto in overeenstemming met dat van mijn printer? Hoe breng ik oververzadigde kleuren terug binnen het kleurbereik? Hoe zet ik een foto om naar CMYK voor drukwerk? Hoe druk ik mijn foto af? Hoe maak ik een drukproef van een RGB-beeld?. 59 Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN

6 KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

7 1. Wat is licht? Door kernfusie in de zon worden er fotonen in het heelal geslingerd die zich in de vorm van golven doorheen de ruimte voortplanten. Deze fotonen trillen aan verschillende snelheden, zodat ze zich ook tegen verschillende snelheden verplaatsen. Omdat de trillingen zich in golfvorm voordoen, wordt er gesproken over golflengte. Dit is de afstand die de fotonen in één golfbeweging afleggen. Slechts een heel klein gedeelte van de trillingen zijn voor het oog van de mens waarneembaar. Dit gedeelte bestaat uit verschillende kleuren zichtbaar licht en wordt daarom het zichtbare spectrum genoemd. Het spectrum van het zichtbare licht ligt tussen het infrarode en het ultraviolette gedeelte van de trillingen. INFRAROOD ULTRAVIOLET Het zichtbare spectrum bestaat uit de kleuren: Rood, Oranje, Geel, Groen, Blauw (heet tegenwoordig cyaan), Indigo (heet tegenwoordig blauw) en Violet. Aan beide uiteinden van het spectrum bevindt zich een lichtkleur die we Magenta (of purper) noemen. HET ZICHTBARE SPECTRUM Deze kleursamenstelling zien we ook in de regenboog. Door de afbreking van het witte licht doorheen de ijskristallen in de lucht zien we de kleuren waaruit het witte licht is samengesteld, omdat elke golflengte een eigen afbrekingshoek heeft. De kleuren Rood, Groen en Blauw zijn de basiskleuren van het witte licht, al de andere kleuren ontstaan door vermenging van twee of meer van deze basiskleuren. Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN

8 Als we drie lampen van gekleurde filters voorzien en we projecteren in het volledige duister deze lampen op een witte muur, dan kunnen we door de intensiteit van de lampen te wijzigen alle kleuren van de regenboog terug samenstellen. Waar Rood en Groen elkaar overlappen ontstaan alle kleurtinten die rood en groen bevatten, zoals oranje, geel en olijfgroen. Waar Rood en Blauw elkaat overlappen ontstaan alle kleurtinten die rood en blauw bevatten, zoals magenta, paars en fuchsia. Waar Blauw en Groen elkaar overlappen ontstaan alle kleurtinten die blauw en groen bevatten, zoals cyaan, aquamarijn en appelblauwzeegroen. 2. Hoe zien we kleur? Het menselijk oog is een gevoelig instrument dat twee soorten receptoren (lichtgevoelige zenuwcellen) bevat, de kegeltjes en de staafjes. De kegeltjes zijn gegroepeerd in receptoren die het rode gedeelte, het blauwe gedeelte en het groene gedeelte van het zichtbare licht opvangen. De staafjes zorgen ervoor dat we ook verschillende helderheden van elkaar kunnen onderscheiden. De combinatie van deze twee soorten receptoren zorgen ervoor dat we niet alleen alle kleuren kunnen onderscheiden maar ook de verschillende kleurtinten of helderheden. Het witte licht wordt dus in ons oog opgesplitst in zijn samenstellende delen en daarna in de hersenen weer samengevoegd tot wit of gekleurd licht. KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

9 3. Hoe wordt kleur gemaakt in het echte leven? Omdat niet alle objecten die ons omringen het witte licht helemaal terugkaatsen of reflecteren, kunnen we ze van elkaar onderscheiden door hun kleur. Sommige objecten weerkaatsen maar een gedeelte van het spectrum en geven aan het oog een kleurindruk. WIT LICHT (= RGB) WORDT OPGESTRAALD ALLEEN ROOD EN EEN KLEIN BEETJE BLAUW WORDEN WEERKAATST (= fuchsia) Als een object alle golflengten in dezelfde mate reflecteert, zien we dat object als wit of grijs, naargelang van de intensiteit van de weerkaatsing. Als een object geen enkele golflengte weerkaatst, zien we dat object als zwart. Als er slechts één of twee van de basiskleuren weerkaatst wordt, zien we dat object in de kleur van de golflengte(n) die weerkaatst word(en)t, bijvoorbeeld: alleen het rode gedeelte van het zichtbare spectrum wordt weerkaatst - we zien een rood object. 4. De invloed van het licht op de kleurwaarneming. Niet alleen de mate waarin bepaalde golflengten weerkaatst worden bepaalt de kleurwaarneming. Ook het licht dat gebruikt wordt om een object te verlichten, beïnvloedt de manier waarop wij de kleuren zien. KLEURWEERGAVE HALOGEENLICHT KLEURWEERGAVE TL-LICHT KLEURWEERGAVE DAGLICHT Hoewel het menselijk oog zich aanpast aan de veranderende lichtomstandigheden zullen er toch meer of minder kleuren gezien worden naarmate het licht meer of minder kleuren van het zichtbare spectrum bevat. Als je dezelfde afbeelding achtereenvolgens buiten onder daglicht en Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN

10 daarna onder lamplicht gaat bekijken, dan zal je zien dat bepaalde kleuren sterker of minder sterk naar voor komen. Sommige details zullen verdwijnen onder lamplicht omdat de kleurnuances niet meer door dat licht kunnen zichtbaar gemaakt worden. Je zal ook zien dat lamplicht vaak veel roder lijkt dan daglicht. Dat komt omdat de andere kleuren van het spectrum in veel mindere mate in dat licht aanwezig zijn. Nog erger wordt het wanneer je dezelfde foto bekijkt onder TL-licht. Hier ontbreken ganse stukken van het zichtbare spectrum, waardoor sommige kleurnuances gewoon zullen verdwijnen en andere kleuren helemaal van uitzicht veranderen. Om de kwaliteit van het omgevingslicht te beoordelen, heb je een fotospectrometer nodig. Dit apparaat verdeelt het licht terug in zijn samenstellende kleuren en kijkt in welke mate deze kleuren in het licht aanwezig zijn. Op die manier kan je dan nagaan of het licht waarin je je foto s beoordeelt werkelijk alle kleuren weergeeft zoals het hoort. 5. Kleurtemperatuur. De geleerde Kelvin hanteerde indertijd een eigen temperatuurschaal (net zoals Celsius en Fahrenheit hun eigen schaal hadden). Hij verwarmde een metalen staaf met een bunsenbrander en stelde een temperatuurschaal op aan de hand van de kleur van de staaf. In het begin kleurde de staaf rood en naarmate de staaf warmer werd, veranderde de kleur van oranje over geel naar blauw en wit. KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

11 De overeenkomst met het verschijnsel licht maakte dat dezelfde temperatuurschaal naderhand gebruikt werd om de kleurtemperatuur van licht aan te duiden. Nog steeds wordt deze schaal gehanteerd als we over de kwaliteit van licht spreken. Gewoon daglicht bij bewolkte hemel heeft een kleurtemperatuur van rond de 5000 K tot 5500 K K 3200 K 4000 K 5500 K 6500 K 9500 K Als de zon gaat schijnen zal deze kleurtemperatuur wat dalen, dus meer rood bevatten. Als de hemel helemaal overtrokken is, zal de kleurtemperatuur stijgen, dus meer blauw bevatten. Ook kunstlicht heeft een eigen kleurtemperatuur. Gewone gloeilampen bijvoorbeeld hebben een kleurtemperatuur van rond de 2300 K, zij geven een roodachtig licht. Halogeenlampen zullen eerder naar de 3000 K neigen, ze bevatten iets minder rood. Daglichtlampen in de vorm van TL-buizen of spaarlampen zullen eerder rond de 4000 K liggen. We zien ze nog steeds als te rood. Er bestaan speciale normlichtlampen die een kleurtemperatuur van 5000 K of 6500 K hebben, deze lampen worden speciaal gecorrigeerd en zijn vrij duur in de aankoop. Om de kleurtemperatuur te meten van het licht waarin je de foto s beoordeelt, heb je ook een fotospectrometer of een colorimeter nodig. De colorimeter is het goedkopere broertje van de fotospectrometer en is ook een beetje minder betrouwbaar. Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN

12 6. Kleurweergavekwaliteit (CRI = color rendering index) Gewoon daglicht bestaat zoals eerder gezegd uit verschillende golflengten die min of meer in dezelfde verhouding aanwezig zijn. Bij kunstlicht kan het gebeuren dat niet alle basiskleuren in dezelfde verhouding aanwezig zijn. Kleur beoordelen aan de hand van dit soort lichtbronnen geeft bijgevolg sterke afwijkingen, vooral in die kleuren die in het spectrum van de lichtbron ontbreken. NORMLICHT 6500 K SPAARLAMP 2600 K HALOGEENLAMP 2985 K Daarom is het af te raden om dit soort lichtbronnen te gebruiken wanneer een juiste kleurweergave absoluut noodzakelijk is. Als we bijvoorbeeld het spectrum van een halogeenlamp vergelijken met het spectrum van een TL-lamp (of spaarlamp) dan gaan we zien dat de halogeenlamp bijna een continu spectrum bezit, dat wil zeggen: er zijn geen gaten tussen de drie basisgolflengten (rood, groen en blauw), maar de rode component is overheersend aanwezig. Bij een TL-lamp (ook spaarlampen) daarentegen kunnen er grote leemtes optreden tussen twee golflengten, wat als gevolg heeft dat de kleuren die binnen dat gedeelte vallen niet meer op de juiste manier weergegeven worden. We spreken hier van een discontinu spectrum. Dat dit niet alleen gevolgen heeft voor de beoordeling van kleuren op een afdruk maar ook bij het opnemen van een foto, heeft elke fotograaf al zelf mogen ondervinden. Helaas zijn er weinig fabrikanten die deze noodzakelijke informatie vrijgeven en ben je dus weer aangewezen op de aanschaf van dure meetapparatuur, wil je de kleurweergavekwaliteit van je werkverlichting kennen. KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

13 7. Hoe worden kleuren gereproduceerd in een digitale camera? Een digitale camera bevat een lichtgevoelige chip die qua functie vergelijkbaar is met het menselijk oog. Deze chip (de CCD) bestaat uit een aantal cellen die van filters voorzien zijn zodat ze slechts een gedeelte van het zichtbare spectrum ontvangen. Deze cellen staan meestal in groepjes, voor elke basiskleur één cel: eentje voor het rode gedeelte, eentje voor het groene gedeelte en eentje voor het blauwe gedeelte. Pas op! Dit is slechts het basisprincipe, in hun poging om natuurgetrouw kleuren te produceren maken de fabrikanten vaak gebruik van speciale technieken om de gebreken van de elektronica te vermijden. Het kan dus ook zijn dat er twee cellen voor blauw gebruikt worden voor elke rode en groene cel. Elke cel meet de intensiteit van het licht dat op die cel valt en vertaalt dit naar een spanning. De spanning wordt gedigitaliseerd, dat wil zeggen omgezet naar binaire code (enen en nullen) die kan opgeslagen worden in een geheugen. De code van de drie cellen samen wordt gecombineerd tot één beelpunt of pixel. LICHT PIXEL Soms worden er ook meerdere groepen van cellen gecombineerd en wordt hun gemiddelde opgeslagen als één pixel. Sommige camera s maken gebruik van drie lagen van cellen. Elke laag kan een bepaald helderheidsbereik meten, zodat er veel meer verschillende helderheden kunnen opgeslagen worden. Omdat in de digitale wereld er slechts 256 niveau s kunnen gebruikt worden per cel (of per kleur), kan het dus gebeuren dat bepaalde kleuren of kleurtinten uit het echte leven niet kunnen vastgelegd worden. In dit geval worden die kleuren omgezet naar de dichtstbijzijnde waarde die wel kan gemeten worden. Als je dan de drie cellen met elkaar vermenigvuldigt kom je op 256 x 256 x 256 = kleurnuances die door zo één groepje van cellen kunnen vastgelegd worden. Of dat werkelijk zo is, hangt voor een stuk van de kwaliteit van de cellen af. In goedkopere camera s kan het gebeuren dat zeer donkere of zeer heldere kleurnuances niet meer kunnen gemeten worden. Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN

14 8. Hoe worden kleuren gereproduceerd in een scanner? Een vlakbedscanner is vergelijkbaar met een digitaal fototoestel. Ook hier is er sprake van een lichtgevoelige chip (CCD) waarop drie of meer rijen van cellen staan die door middel van filters elk slechts één gedeelte van het zichtbare spectrum kunnen ontvangen. De verschillen zitten hierin: - waar een digitale camera het volledige beeldvlak in één keer opneemt, zal de scanner slechts één lijn kunnen opnemen. De lichtbron of de CCD wordt dan over het volledige oppervlak van het te scannen origineel bewogen. - een digitale camera neemt het licht op dat rechtstreeks door de objecten wordt gereflecteerd, een scanner daarentegen projecteert zelf een bepaalde soort licht op het origineel en zal dan het teruggekaatste licht opmeten. De kwaliteit van de lichtbron zal dus ook voor een groot stuk bepalen welke kleuren kunnen gereproduceerd worden. LICHTBRON FOTO GLASPLAAT CCD met RGB-filters LENS SPIEGEL PIXEL De kwaliteit van de CCD zal ook hier bepalen of zeer donkere en zeer heldere kleurnuances kunnen opgenomen worden. Doorgaans krijg je ook hierover zeer weinig informatie en kan je alleen in de praktijk de kwaliteit van de scanner vaststellen. 10 KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

15 9. Hoe worden kleuren gereproduceerd op een beeldscherm. We moeten hier een onderscheid maken tussen de traditionele beeldschermen (CRT) en de moderne beeldschermen (TFT). Bij de CRT-schermen worden vanuit een elektronenkanon drie elektronenstralen op een fosforscherm geprojecteerd doorheen een zeef. Elke straal bevat de kleurinformatie en de helderheden voor één basiskleur van het zichtbare spectrum. Op het glazen oppervlak van het scherm zijn de fosfors ook in groepjes geplaatst, telkens één fosforpuntje van elke basiskleur. Uiteraard kan dit ook in rijen gebeuren, dat hangt van de fabrikant af. FOSFORS ROOSTER MAGNETEN CATHODEBUIS (CRT) EEN CRT MONITOR De elektronenstralen worden door sterke magneten over het schermvlak afgebogen tegen een vrij hoge snelheid en telkens de elektronenstraal één fosforpuntje raakt, licht dat puntje eventjes op. Omdat elektronenstralen door middel van hoogspanning opgewekt worden, kunnen die stralen onbeperkt in sterkte variëren. Dat wil zeggen dat eigenlijk praktisch niet waar te nemen kleurverschillen of helderheidsverschillen kunnen geproduceerd worden. Wanneer nu twee stralen net naast elkaar op het scherm vallen lichten de twee naast elkaar liggen fosfors op en krijgen we een mengkleur, dat wil zeggen: die fosfordeeltjes zijn zo klein dat we ze met het blote oog niet van elkaar kunnen onderscheiden en we zien enkel het resultaat van die twee lichtvlekjes: een bepaalde kleurtint. Wanneer een beeldscherm vanuit een computer wordt aangestuurd zullen er echter slechts 256 tinten per kleur kunnen weergegeven worden, maar dat maakt in het totaal nog altijd kleurnuances die door een groepje fosfors kunnen geproduceerd worden. Let op! Eén groepje fosfors komt niet absoluut overeen met één pixel in de foto. Afhankelijk van hoe sterk je inzoomt op je beeld kan het zijn dat één pixel door meerdere groepjes wordt geproduceerd. Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN 11

16 Bij de TFT-schermen (vlakke beeldschermen) bevindt zich één of meer speciale lichtbronnen achter het scherm (een soort TL-buis). Deze lichtbronnen worden met behulp van speciale filters gediffuseerd, dat wil zeggen het licht wordt zoveel mogelijk verspreidt. Op het scherm bevinden zich speciale transistors (TFT) of vloeibare kristallen (LCD). Ook deze transistoren of kristallen staan in groepjes van drie, telkens één voor elke basiskleur van het zichtbare spectrum. Onder invloed van elektrische stroom kunnen de kristallen meer of minder licht doorlaten. Wanneer twee of meer naast elkaar liggende kristallen licht doorlaten, zien we, net zoals bij een CRT-scherm, een bepaalde kleurtint omdat ook hier de puntjes zodanig klein zijn dat we ze niet met het blote oog kunnen onderscheiden. TRANSISTORS (TFT) of KRISTALLEN (LCD) FRESNEL-LENZEN voor lichtverdeling MONITORHUIS LICHTBRON(NEN) EEN TFT of LCD MONITOR 10. Hoe worden kleuren gereproduceerd op een fotografische emulsie? (afdrukken op fotopapier) In de mini-labs of fotografische printers die in een fotolabo gebruikt worden, zit echt fotopapier. Dit papier bestaat uit een drager waarop zich drie lichtgevoelige lagen bevinden. Elke laag is gevoelig voor één gedeelte van het zichtbare spectrum - rood, groen en blauw. Het papier wordt belicht met behulp van drie laserstralen die elk ook weer één gedeelte van het zichtbare spectrum produceren. In de gevoelige lagen bevindt zich zilverhalogenide (een zilverzout) dat verkleurt onder invloed van licht. Dit zilver wordt in de ontwikkeling gekoppeld aan de tegenovergestelde kleur: de blauwgevoelige laag wordt gekoppeld aan gele kleurstoffen, de roodgevoelige laag aan cyaan kleurstoffen en de groengevoelige laag aan magenta kleurstoffen. foto fujifilm GEKLEURDE LASER Dan wordt het zilver uit het papier gehaald zodat alleen de kleurstoffen overblijven en het beeld gevormd wordt door geel, magenta en cyaan. BLAUWGEVOELIG GROENGEVOELIG ROODGEVOELIG BIJ BELICHTING NA ONTWIKKELING PAPIER 12 KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

17 11. Hoe worden kleuren gereproduceerd op een dye-sublimation printer? De dye-sublimation printer is een printer waarbij de kleurstoffen zich op een dunne folie bevinden. De cyaan, magenta en gele kleurstoffen worden met behulp van microscopisch fijne naalden verwarmd en op het papier gesmolten. Meestal wordt er nog een dunne beschermlaag over het fotografische beeld aangebracht, zodat de foto kras-, water- en lichtbestendig is. 12. Hoe worden kleuren gereproduceerd op een inkjet-printer? De inkjet-printer is een printer die gekleurde vloeibare inkt spuit op het papier. De basiskleuren van deze printers zijn: geel, magenta en cyaan. Maar om meer contrast en scherpere details te verkrijgen, wordt een gedeelte van de kleur vervangen door zwart, namelijk daar waar er evenveel kleur van elke basiskleur aanwezig is (=grijs of zwart). Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN 13

18 Op sommige printers komen daar nog extra kleuren bij, dit is om het aantal kleuren dat door de printer kan gereproduceerd worden sterk uit te breiden. Vooral groen, oranje en rood geven nogal eens problemen, een printer kan namelijk geen lichte tinten afdrukken. Daarom wordt er vaak gebruik gemaakt van licht-magenta (foto-magenta), licht-cyaan (foto-cyaan), extra rood, oranje of groen. 13. Hoe worden kleuren gereproduceerd op een laser-printer? In de laser-printer wordt een lichtgevoelige trommel magnetisch gemaakt door hem met een laserstraal (soms ook met led s) te belichten. Dat moet voor elke basiskleur apart gebeuren. De toner, een soort plastic kleurstof, wordt door de trommel aangetrokken daar waar er zich een beeld op de trommel bevindt. Ondertussen wordt het papier statisch geladen met een lading die tegengesteld is aan die van de toner. STAP 1 STAP 2 1. De laserstraal laadt de trommel 2. De trommel trekt de toner aan 4. Het papier trekt de toner aan 3. Het papier wordt met een tegengestelde lading geladen 5. De toner wordt op het papier gesmolten Wanneer het papier nu onder de trommel doorgeschoven wordt, trekt het papier op zijn beurt de toner aan. De overtollige toner wordt van de trommel geschraapt. Omdat het papier de toner niet vasthoudt, moet de toner eerst op het papier gebakken worden. Dat gebeurt in de oven die zich achter de trommel bevindt. Voor elke basiskleur moet deze hele handeling opnieuw gebeuren, dus vier maal: geel, magenta, cyaan en zwart. Bij single-passprinters worden de vier kleuren tegelijk op de trommel aangebracht en moet het papier slechts éénmaal langs de trommel. 14 KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

19 14. Hoe worden kleuren gereproduceerd op een digitale drukpers? Er bestaan twee soorten digitale drukpersen: de persen met droge toner en de persen met natte toner. De persen met droge toner werken volgens hetzelfde principe als de laserprinter, alleen worden hier vaak de vier kleuren direct na elkaar op de trommel aangebracht en daarna pas op het papier overgedragen. De persen met natte toner werken volgens het principe van de inkjetprinter. In verschillende groepen wordt de inkt op het papier gespoten. Dit kan soms in één doorgang aan de beide zijden van het papier gebeuren, zodat een zeer hoge druksnelheid bereikt wordt. 15. Hoe worden kleuren gereproduceerd op een drukpers? (offset-lithografie) Als we drukwerk laten maken moet ons beeld of ontwerp eerst opgedeeld worden in vier deelbeelden, één voor geel, één voor magenta, één voor cyaan. Om het contrast te verhogen en scherpere details te verkrijgen wordt daar waar evenveel van elke kleur aanwezig is een gedeelte kleur weggenomen en vervangen door zwart. DE KLEURSCHEIDINGEN VOOR HET DRUKWERK GEEL MAGENTA CYAAN ZWART Dan wordt elk deelbeeld gerasterd, dat wil zeggen omgezet naar een regelmatig puntenpatroon, omdat de drukpers geen kleurnuances of tinten kan drukken. Elke punt kan een andere grootte hebben. De punten zijn zodanig klein dat we ze met het blote oog niet van elkaar kunnen onderscheiden, maar we nemen ze waar als grijs- of kleurtinten. GERASTERD DEELBEELD Van elk gerasterd deelbeeld wordt een drukplaat gemaakt, Vroeger moest dat nog manueel gebeuren in een belichtingskast, tegenwoordig wordt dat ook via de computer gedaan (ctp) in een speciale plaatbelichter. Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN 15

20 Wanneer elke drukplaat op de drukpers is aangebracht, wordt ze bevochtigd en daarna voorzien van inkt. De drukkende delen zullen inkt aannemen, de niet drukkende delen zullen geen inkt aannemen. Het te drukken beeld wordt overgezet op een rubberdoek, en daarna op het papier door dat papier met behulp van een tegendrukcilinder tegen het rubberdoek te persen. Zo worden één na één de verschillende kleuren op elkaar gedrukt. Afhankelijk van het soort drukpers is dit achtereenvolgens: geel, magenta, cyaan en zwart. GEDRUKT MET DE OVEREENKOMENDE INKTEN GEEL MAGENTA CYAAN ZWART Wanneer er moeilijk te reproduceren kleuren in het ontwerp zitten, of wanneer een juiste kleurweergave absoluut noodzakelijk is (huisstijl) wordt er soms gebruik gemaakt van steunkleuren of PMS-kleuren (Pantone Matching System). Dit vraagt uiteraard bijkomende drukplaten en drukgroepen en de daaruit volgende bijkomende kosten. VERSCHILLENDE COMBINATIES GEEL+MAGENTA GEEL + CYAAN MAGENTA+CYAAN GEEL+MAG+CYAAN 16 KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

21 16. Wat betekent KLEURBEREIK of GAMUT? Door de manier waarop de verschillende apparaten hun kleuren produceren of reproduceren kan het zijn dat bepaalde kleurtinten niet kunnen gereproduceerd worden. Kleurbereik van een monitor Kleurbereik van een printer Kleurbereik van een drukpers Apparaten die met licht werken - zoals beeldschermen - kunnen heel lichte kleurtinten en sterk verzadigde kleuren reproduceren. Ze hebben het soms moeilijk met donkere kleuren. Kleurbereik van een monitor Kleurbereik van een printer Kleurbereik van een drukpers Apparaten die met inkt of kleurstoffen werken - zoals printers - kunnen die lichte of verzadigde kleuren niet reproduceren, omdat er alleen gebruik gemaakt wordt van gereflecteerd licht. Kleuren die niet door een bepaald apparaat kunnen gereproduceerd worden, vallen buiten het kleurbereik of de gamut en worden vaak gewoon afgesneden (clipping) waardoor er detailverlies ontstaat in de gereproduceerde afbeelding. Vergelijking van het kleurbereik: rood = monitor groen = printer blauw = drukpers Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN 17

22 17. Wat betekent WITPUNT? Het witpunt is het helderste wit dat door een apparaat of medium (afdruk) kan weergegeven worden. Bij beeldschermen is het witpunt afhankelijk van de instelling van het beeldscherm (helderheid). Bij afdrukken is het witpunt afhankelijk van de drager waarop afgedrukt werd. Sommige papiersoorten bevatten optische witmakers, die uv-licht reflecteren, om het papier witter te doen lijken. Het witpunt bij afdrukken is ook afhankelijk van het licht waarin de afdruk beoordeeld wordt. Als je een foto bekijkt onder halogeenlicht heb je een ander witpunt dan wanneer je dezelfde foto bekijkt onder daglicht. Witpunt van halogeenlicht Witpunt van normlicht Vergeleken met daglicht Vergeleken met daglicht 18. Wat betekent ZWARTPUNT? Het zwartpunt is het donkerste zwart dat door een apparaat of medium (afdruk) kan weergegeven worden. Bij beeldschermen is het zwartpunt afhankelijk van het soort beeldscherm en van de instelling van het beeldscherm (contrast). CRT-schermen halen vaak een minimum van 0,1 cd/m2, terwijl TFTschermen meestal 0,3 cd/m2 halen. Bij afdrukken is het zwartpunt afhankelijk van de manier waarop de afdruk geproduceerd werd en van de papiersoort. Foto s die geprint werden op een printer geven een donkerder zwart dan foto s die gedrukt werden. Glanzende afdrukken leveren een donkerder zwart op dan matte afdrukken. 18 KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN Algemene theorie

23 19. Wat betekent DYNAMISCH BEREIK? Het dynamisch bereik is het verschil tussen het helderste gedeelte en het donkerste gedeelte dat door een apparaat of medium (afdruk) kan weergegeven worden. Het dynamisch bereik van een beeldscherm ligt veel hoger dan dat van papier. Het dynamisch bereik van een monitor Zwart 4 3 Het dynamisch bereik van drukwerk Zwart 4 3 Het dynamisch bereik van een dia Zwart Wit 1 Wit 1 Wit 1 Het dynamisch bereik van een dia ligt veel hoger dan dat van een afdruk op fotopapier. Het dynamisch bereik van een digitale camera ligt vaak hoger dan van een analoge camera op film. 20. Wat betekent LINEARISEREN? Lineariseren is: ervoor zorgen dat een apparaat de kleuren lineair weergeeft, dat wil zeggen zonder storende kleurinvloeden. Een beeldscherm wordt gelineariseerd door ervoor te zorgen dat het witpunt steeds hetzelfde is en dat grijs als neutraal grijs wordt weergegeven. Hiervoor heb je een colorimeter of fotospectrometer nodig. Alleen professionele printers (meestal aangestuurd via PostScript) hebben soms de mogelijkheid om te lineariseren. Een linearisatiecurve van een PostScript rip Vaak wordt in dit geval in het stuurprogramma gebruik gemaakt van linearisatiecurves waarmee de inktdekking kan aangepast worden, zodat een neutraal grijs verkregen wordt door cyaan, magenta, geel en zwart samen te voegen. Algemene theorie KLEUR BEHEREN EN BEHEERSEN 19

www.marc-en-ciel.be makes colour management work KLEURBEHEER BASISTHEORIE

www.marc-en-ciel.be makes colour management work KLEURBEHEER BASISTHEORIE www.marc-en-ciel.be makes colour management work KLEURBEHEER BASISTHEORIE alle foto s: www.marc-en-ciel.be 2002-2005 INHOUD KLEURBEHEER THEORIE 1. De additieve kleurenmenging 3 2. De subtractieve kleurenmenging

Nadere informatie

VRAGENBLAD 1. gsm. zon. haard / kachel / verwarming laser. Rood Oranje Geel Groen Blauw (nu cyaan) Indigo (nu blauw) Violet

VRAGENBLAD 1. gsm. zon. haard / kachel / verwarming laser. Rood Oranje Geel Groen Blauw (nu cyaan) Indigo (nu blauw) Violet VRAGENBLAD 1 Kleur kan alleen waargenomen worden als er licht is. Licht bestaat uit elektromagnetische stralen in de vorm van golven De afstand die een golf aflegt binnen één seconde is de golflengte Het

Nadere informatie

printerprofiel toepassen in Photoshop

printerprofiel toepassen in Photoshop printerprofiel toepassen in Photoshop De plaats waar ICC-profi elen worden opgeslagen is afhankelijk van het besturingssysteem. Het is belangrijk dat de profi elen op de juiste plaats staan zodat Photoshop

Nadere informatie

VOOR FOTOGRAFEN. Nederlandse versie Windows KLEURBEHEER IN PHOTOSHOP CS3

VOOR FOTOGRAFEN. Nederlandse versie Windows KLEURBEHEER IN PHOTOSHOP CS3 KLEURBEHEER IN PHOTOSHOP CS3 VOOR FOTOGRAFEN Nederlandse versie Windows Laatste aanpassing: 4 januari 2008, 12:25 - marc-en-ciel 2008 - alle vermelde merknamen zijn geregistreerd door hun respectievelijke

Nadere informatie

PhotoShop. Opdracht 5.7. Mediacollege Amsterdam. Opdrachten Basiscursus Photoshop CS2. Printerprofiel toepassen

PhotoShop. Opdracht 5.7. Mediacollege Amsterdam. Opdrachten Basiscursus Photoshop CS2. Printerprofiel toepassen Naam: Klas: Plaats ICC-profiel De plaats waar ICC-profielen worden opgeslagen is afhankelijk van het besturingssysteem. Het is belangrijk dat de profielen op de juiste plaats staan zodat Photoshop de profielen

Nadere informatie

pixelpad printerprofiel toepassen in Photoshop CS2 plaats ICC-profiel standaard instellingen beeldschermprofiel

pixelpad printerprofiel toepassen in Photoshop CS2 plaats ICC-profiel standaard instellingen beeldschermprofiel printerprofiel toepassen in Photoshop CS2 plaats ICC-profiel De plaats waar ICC-profielen worden opgeslagen is afhankelijk van het besturingssysteem. Het is belangrijk dat de profielen op de juiste plaats

Nadere informatie

Kleurbeheer. Of Colormanagement

Kleurbeheer. Of Colormanagement Of Colormanagement Alles begint zoals altijd met Licht Wit licht is eigenlijk een spectrum van alle soorten gekleurd licht Licht valt op een voorwerp en wordt weerkaatst op ons netvlies Ons netvlies bevat

Nadere informatie

Nederlandse versie MAC OS X (10.5)

Nederlandse versie MAC OS X (10.5) KLEURBEHEER IN ADOBE INDESIGN CS3 Nederlandse versie MAC OS X (10.5) Laatste aanpassing: 28 juli 2008, 16:38 - marc-en-ciel 2008 - alle vermelde merknamen zijn geregistreerd door hun respectievelijke eigenaars

Nadere informatie

www.marc-en-ciel.be kleurbeheer - creative suite - digitale fotografie opleiding - ondersteuning - advies - verkoop

www.marc-en-ciel.be kleurbeheer - creative suite - digitale fotografie opleiding - ondersteuning - advies - verkoop START KLEURBEHEER PROFIELSERVICE WINKEL LABOTESTS LESMATERIAAL AFHALEN KOPPELINGEN ONDERSTEUNING www.marc-en-ciel.be kleurbeheer - creative suite - digitale fotografie opleiding - ondersteuning - advies

Nadere informatie

Index. Introductie Kleurmanagement. Kleurruimte. Het Kleurgamma of Gamut. Profielen. You Tube workshops en Links. Conclusie

Index. Introductie Kleurmanagement. Kleurruimte. Het Kleurgamma of Gamut. Profielen. You Tube workshops en Links. Conclusie Index Introductie Kleurmanagement Kleurruimte Het Kleurgamma of Gamut Profielen You Tube workshops en Links Conclusie 1 Introductie Kleurmanagement Elke scanner, camera, CD of computer (invoer) heeft een

Nadere informatie

Kleur onder controle. donderdag 13 maart 14

Kleur onder controle. donderdag 13 maart 14 Kleur onder controle Digitale revolutie! Mijlpalen op een rij: 1974: Kodak ontwikkelt de eerste kleurenfilter voor digitale beelden (Bayern Pattern). 1981: Eerste digitale camera verschijnt, de Sony Mavica.

Nadere informatie

Kleurbeheer stap voor stap

Kleurbeheer stap voor stap Kleurbeheer stap voor stap voor fotografen en dtp ers bijlage bij het Kleurbeheer Roadbook 2012 auteur: Marc Cielen marc-en-ciel 2012 alle rechten voorbehouden pag. 1 van 9 Deel 1 Waarom kleurbeheer? pag.

Nadere informatie

Een panoramafoto maken in Photoshop CS2

Een panoramafoto maken in Photoshop CS2 Een panoramafoto maken in Photoshop CS2 Marc Cielen - Versie 1.0 - Februari 2006 - Alle foto s en illustraties: marc-en-ciel Alles uit deze uitgave mag vrij verspreid en gekopieerd worden, mits vermelding

Nadere informatie

Kleurbeheer; altijd de juiste kleuren

Kleurbeheer; altijd de juiste kleuren Kleurbeheer; altijd de juiste kleuren Wellicht heb je het al eens meegemaakt; hard gewerkt om een opname helemaal perfect te maken. Elke oneffenheid verwijderd, de kleuren exact naar smaak afgesteld en

Nadere informatie

VOOR DTP ERS. Nederlandse Versie. Mac OS X 10.6 (ook geschikt voor Windows) KLEURBEHEER IN ADOBE ACROBAT X

VOOR DTP ERS. Nederlandse Versie. Mac OS X 10.6 (ook geschikt voor Windows) KLEURBEHEER IN ADOBE ACROBAT X KLEURBEHEER IN ADOBE ACROBAT X VOOR DTP ERS Nederlandse Versie Mac OS X 10.6 (ook geschikt voor Windows) Laatste aanpassing: 4 oktober 2011, 16:25 - marc-en-ciel 2011 - alle vermelde merknamen zijn geregistreerd

Nadere informatie

VOOR FOTOGRAFEN. Engelse versie Mac (Leopard) KLEURBEHEER IN PHOTOSHOP CS3

VOOR FOTOGRAFEN. Engelse versie Mac (Leopard) KLEURBEHEER IN PHOTOSHOP CS3 KLEURBEHEER IN PHOTOSHOP CS3 VOOR FOTOGRAFEN Engelse versie Mac (Leopard) Laatste aanpassing: 4 januari 2008, 18:31 - marc-en-ciel 2008 - alle vermelde merknamen zijn geregistreerd door hun respectievelijke

Nadere informatie

Van Pixel tot Dot. (Windows en Mac OS X) Hoe bepaal je de juiste beeldresolutie voor printwerk en drukwerk - korte rastertheorie

Van Pixel tot Dot. (Windows en Mac OS X) Hoe bepaal je de juiste beeldresolutie voor printwerk en drukwerk - korte rastertheorie (Windows en Mac OS X) Hoe bepaal je de juiste beeldresolutie voor printwerk en drukwerk - korte rastertheorie marc-en-ciel.be - versie 1.0 - mei 2006 DISCLAIMER Hoewel de grootste zorg besteed werd aan

Nadere informatie

@ Eduard Sjoukes 22 oktober 2005 ( e.sjoukes@kabk.nl ) (Revisie 1 dd. 27/4/2007; Revisie2 dd. 19/11/2009). Het maken van een softproof in Photoshop

@ Eduard Sjoukes 22 oktober 2005 ( e.sjoukes@kabk.nl ) (Revisie 1 dd. 27/4/2007; Revisie2 dd. 19/11/2009). Het maken van een softproof in Photoshop @ Eduard Sjoukes 22 oktober 2005 ( e.sjoukes@kabk.nl ) (Revisie 1 dd. 27/4/2007; Revisie2 dd. 19/11/2009). Het maken van een softproof in Photoshop (In andere programmaʼs waarin softproofing mogelijk is

Nadere informatie

VOOR FOTOGRAFEN EN DTP ERS

VOOR FOTOGRAFEN EN DTP ERS KLEURBEHEER IN ADOBE PHOTOSHOP CS4 VOOR FOTOGRAFEN EN DTP ERS Engelse en Nederlandse versie Mac OS X 10.5 Windows Vista Laatste aanpassing: 15 september 2009, 13:19 - marc-en-ciel 2009 - alle vermelde

Nadere informatie

VOOR FOTOGRAFEN EN DTP ERS

VOOR FOTOGRAFEN EN DTP ERS KLEURBEHEER IN ADOBE PHOTOSHOP CS5 en CS5.1 VOOR FOTOGRAFEN EN DTP ERS Nederlandse Versie Mac OS X 10.6 Windows 7 Laatste aanpassing: 16 mei 2011, 15:45 - marc-en-ciel 2011 - alle vermelde merknamen zijn

Nadere informatie

Handleiding voor kleurkwaliteit

Handleiding voor kleurkwaliteit Pagina 1 van 7 Handleiding voor kleurkwaliteit De aanwijzingen in de handleiding voor kleurkwaliteit geven de gebruiker inzicht in de mogelijkheden die de printer biedt voor het instellen en aanpassen

Nadere informatie

Over kleur en kleurbeheer

Over kleur en kleurbeheer Over kleur en kleurbeheer voor grafische en fotografische toepassingen Marc Cielen 2 / 48 Basis Kleurbeheer Inhoud 1. Van waar komt RGB? 5 2. Hoe ontstaat een digitaal beeld? 6 3. Hoeveel kleuren zijn

Nadere informatie

COLOURMANAGEMENT BASISINSTRUCTIE

COLOURMANAGEMENT BASISINSTRUCTIE INLEIDING Digitale afbeeldingen gemaakt met een camera zullen doorgaans aangemaakt zijn in de kleurmodus RGB. RGB staat voor Rood, Groen en Blauw. Dit zijn de primaire lichtkleuren waaruit het zichtbare

Nadere informatie

10. Verwijderen van bestaande en installeren van nieuwe kalibratie software

10. Verwijderen van bestaande en installeren van nieuwe kalibratie software Beeldschermcalibratie Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Het waarnemen van kleuren 3. Het digitale beeld in de computer 4. Weergave op het beeldscherm 5. Kleurtemperatuur hoe wit is wit? 6. Gammacorrectie

Nadere informatie

Kleurmanagement en zijn praktische toepassing

Kleurmanagement en zijn praktische toepassing Kleurmanagement en zijn praktische toepassing de Fotovakschool 2007 24 oktober 2007 Stichting de Nederlandse Fotovakschool Henri Dunantlaan 2c 7312 BE Apeldoorn 1 Inhoudsopgave Inleiding kleurmanagement

Nadere informatie

Opname en verwerking - beknopt

Opname en verwerking - beknopt Basis Opname en verwerking - beknopt Uitgangspunt is dat elke foto bij de opname technisch goed belicht zou moeten worden. En wat elke foto nodig heeft is achteraf een aanpassing om de hoogste kwaliteit

Nadere informatie

CS4. PhotoShop. Mediacollege Amsterdam. Calibratie camera, beeldscherm, printers. Kleurinstellen van het beeldscherm

CS4. PhotoShop. Mediacollege Amsterdam. Calibratie camera, beeldscherm, printers. Kleurinstellen van het beeldscherm Kleurinstellen van het beeldscherm Waarneming Onder waarneming verstaan we niet alleen wàt we waarnemen, maar zeker ook hoé wij als mens daarmee omgaan. We spreken dan ook wel over perceptie. In deze bijlage

Nadere informatie

Kleurmodellen. R(ood), G(roen), (B)lauw H(ue), S(aturation), V(alue) C(yan), M(agenta), Y(ellow), K(black) CIE x,y,y L(ightness)*a*b

Kleurmodellen. R(ood), G(roen), (B)lauw H(ue), S(aturation), V(alue) C(yan), M(agenta), Y(ellow), K(black) CIE x,y,y L(ightness)*a*b Kleurmanagement Doel Kennis maken met een aantal basiszaken rondom kleurmanagement (er is veel meer en veel complexer, dus deze presentatie is niet wetenschappelijk ) Plezier Interactief (vragen en/of

Nadere informatie

PHOTOSHOP CS2 EEN LABO-PROFIEL GEBRUIKEN IN ADOBE PHOTOSHOP CS2

PHOTOSHOP CS2 EEN LABO-PROFIEL GEBRUIKEN IN ADOBE PHOTOSHOP CS2 EEN LABO-PROFIEL GEBRUIKEN IN ADOBE PHOTOSHOP CS2 We gaan van de veronderstelling uit dat je al enige kennis hebt van kleurbeheer en dat je beeldscherm op de juiste wijze gecalibreerd werd Hoewel de schermafbeeldingen

Nadere informatie

Licht / kleur / camera. Digitale bewerking

Licht / kleur / camera. Digitale bewerking Presentatie IVN Werkgroep Fotografie Licht / kleur / camera Digitale bewerking Afdrukken / kleuren beoordelen John Dijksma, 20 november 2014. Wat ziet u? Wat ziet u niet? Electro magnetisch spectrum Zichtbare

Nadere informatie

De print wordt dus gemaakt op basis van de lab-waarden en niet op RGB-waarden. De afdruk oogt dan nagenoeg hetzelfde als het origineel.

De print wordt dus gemaakt op basis van de lab-waarden en niet op RGB-waarden. De afdruk oogt dan nagenoeg hetzelfde als het origineel. Help! De digitale foto die u print vertoont heel andere kleuren dan het origineel. Hoe kan dat en hoe kunt u dat oplossen? Over het managen van kleuren in uw digitale doka. Wie een geprinte afdruk wil

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Theorie Opdrachtkaart DR-06-02-01 Voorkennis: Opdracht DR-06-01 'Introductie digitaal printen' Intro: Er bestaan verschillende systemen om digitaal te printen.

Nadere informatie

NOdoG: afkorting van: no dot gain (geen puntaangroei) initiatief van Medibel+ in samenwerking met Agfa, C-Sharp, Online Grafics en Sagam 1-12-2005

NOdoG: afkorting van: no dot gain (geen puntaangroei) initiatief van Medibel+ in samenwerking met Agfa, C-Sharp, Online Grafics en Sagam 1-12-2005 1 NOdoG: afkorting van: no dot gain (geen puntaangroei) initiatief van Medibel+ in samenwerking met Agfa, C-Sharp, Online Grafics en Sagam 2 Doel van het initiatief: alle persen van de krantenuitgevers

Nadere informatie

1.2.3. - de juiste kleur

1.2.3. - de juiste kleur 1.2.3. - de juiste kleur (Windows en Mac OS X) Studio-opnames snel en goed corrigeren marc-en-ciel.be - versie 1.1 - april 2006 DISCLAIMER Hoewel de grootste zorg besteed werd aan het uittesten en opmaken

Nadere informatie

HDR- FOTOGRAFIE. Inleiding. Het digitale beeld - Bijlage

HDR- FOTOGRAFIE. Inleiding. Het digitale beeld - Bijlage HDR- FOTOGRAFIE Inleiding Wanneer je door de zoeker van je al dan niet spiegelreflex camera kijkt en een prachtige scène hebt waargenomen en vastgelegd, dan is er naderhand soms enige teleurstelling wanneer

Nadere informatie

Foto s en Videobewerking

Foto s en Videobewerking Foto s en Videobewerking Arie Noteboom Computer Huis Mijdrecht Nr. 1 Doelstellingen Begrijpen hoe digitale foto s zijn opgebouwd en kunnen worden bewerkt en bewaard. Op basis daarvan foto s kunnen uitsnijden

Nadere informatie

RGB in de Drukwerkvoorbereiding

RGB in de Drukwerkvoorbereiding RGB in de Drukwerkvoorbereiding een handleiding voor een Late Binding workflow voor dtp ers voor de Nederlandstalige Creative Suite op Mac versie 1.3 - auteur: Marc Cielen marc-en-ciel.be - coloro.be 2010-2011

Nadere informatie

Kleurruimten - Photoshop

Kleurruimten - Photoshop Kleurruimten - Photoshop RGB RGB is een kleurmodel dat in de een of andere variant gebruikt wordt door camera's en monitoren. Bekende varianten zijn AdobeRGB en srgb. Het maakt gebruik van de primaire

Nadere informatie

VOOR PRINTSHOPS MET ROLAND GROOTFORMAAT PRINTERS

VOOR PRINTSHOPS MET ROLAND GROOTFORMAAT PRINTERS KLEURBEHEER IN ROLAND VERSAWORKS 4 VOOR PRINTSHOPS MET ROLAND GROOTFORMAAT PRINTERS Windows 7 Laatste aanpassing: 26 augustus 2011, 15:22 - marc-en-ciel 2011 - alle vermelde merknamen zijn geregistreerd

Nadere informatie

Zwart-wit in het digitale tijdperk

Zwart-wit in het digitale tijdperk Zwart-wit in het digitale tijdperk Vroeger altijd ZW; kleurfilm maar vanaf 1935 Werken met ZW film Opnames gebeuren in functie van eindresultaat = foto op papier Keuze onderwerp (buiten echt heel kleurrijke

Nadere informatie

Introductie Kleurbeheer

Introductie Kleurbeheer Introductie Kleurbeheer Heb ik kleurbeheer nodig? Als uiteindelijke resultaat niet belangrijk is: Nee Als je genoeg tijd en geld hebt voor meerdere afdrukken: Nee Als het je niet uitmaakt hoe een ander

Nadere informatie

Appels & Appels Drukkerij Damen en ISO 12647-2:2004

Appels & Appels Drukkerij Damen en ISO 12647-2:2004 Appels & Appels Drukkerij Damen en ISO 12647-2:2004 Inhoud Omdat je appels met appels moet vergelijken..................... 3 Uw bestanden aanleveren................................... 4 Papier en profielen.........................................

Nadere informatie

Deel 1. Wat is HDR fotografie?.

Deel 1. Wat is HDR fotografie?. Deel 1. Wat is HDR fotografie?. Inleiding. Met het intrede van de digitale fotografie is ook de beeldbewerkingsoftware in een stroomversnelling geraakt. Eén van de meest recente ontwikkelingen is de High

Nadere informatie

Handleiding ISO-kleurprofielen

Handleiding ISO-kleurprofielen Handleiding ISOkleurprofielen Deze handleiding beschrijft het importeren en toepassen van ISOkleurprofielen in Adobe Indesign CS. Wanneer u geen ervaring heeft met kleurprofielen, gebruik deze dan liever

Nadere informatie

Brother GEBRUIKERSHANDLEIDING

Brother GEBRUIKERSHANDLEIDING Brother Kleurenkalibratie via het web GEBRUIKERSHANDLEIDING 1 VEREISTEN 2 WERKING 3 ALGEMENE 4 HET 5 DE 6 FABRIEKSINSTELLINGEN Inhoudsopgave INLEIDING 2 3 Aanbevollen papiier voor gebruiik tiijjdens de

Nadere informatie

ColorNavigator 6. Whitepaper. EIZO ColorNavigator 6 Kenmerken en functies in het kort. EIZO-kalibratiesoftware

ColorNavigator 6. Whitepaper. EIZO ColorNavigator 6 Kenmerken en functies in het kort. EIZO-kalibratiesoftware Whitepaper ColorNavigator 6 EIZO ColorNavigator 6 Kenmerken en functies in het kort EIZO-kalibratiesoftware De door EIZO ontwikkelde software ColorNavigator maakt het kalibreren van ColorEdge-monitoren

Nadere informatie

Masterclass Colormanagement Transparantie. Deze masterclass wordt verzorgd door: Johan Kerver. Adobe Certified Instructor - Print Specialist

Masterclass Colormanagement Transparantie. Deze masterclass wordt verzorgd door: Johan Kerver. Adobe Certified Instructor - Print Specialist Deze masterclass wordt verzorgd door: Johan Kerver Adobe Certified Instructor - Print Specialist Directeur The b.v. Eindhoven www.result.builders.nl 1 Certified Training Centre AURAIA DM-screening 2 Waarom

Nadere informatie

VNFE Digitale Workshop. Voorjaar 2006

VNFE Digitale Workshop. Voorjaar 2006 VNFE Digitale Workshop Voorjaar 2006 Doel van de Workshop Basisbegrippen digitale fotografie Theorie Camera Verwerking Mix van uitleg discussie uitproberen Poging de nieuwsgierigheid te prikkelen Stel

Nadere informatie

Na het programma Photoshop geopend te hebben kan in de menubalk onder de kop Edit het dialoog venster Color settings... geopend worden.

Na het programma Photoshop geopend te hebben kan in de menubalk onder de kop Edit het dialoog venster Color settings... geopend worden. @ Eduard Sjoukes 22 oktober 2005 ( e.sjoukes@kabk.nl ) (revisie 1, 17 november 2009) Kleur Management instellingen voor Photoshop. Na het programma Photoshop geopend te hebben kan in de menubalk onder

Nadere informatie

RGB in de Drukwerkvoorbereiding

RGB in de Drukwerkvoorbereiding RGB in de Drukwerkvoorbereiding een handleiding voor een Late Binding workflow voor dtp ers voor de Engelstalige Creative Suite op Mac versie 1.1 - auteur: Marc Cielen marc-en-ciel.be - coloro.be 2010

Nadere informatie

Over DPI, kijkafstanden en meer dingen die te maken hebben met afdrukken

Over DPI, kijkafstanden en meer dingen die te maken hebben met afdrukken Over DPI, kijkafstanden en meer dingen die te maken hebben met afdrukken Wanneer je fotografeert, dan kom je thuis met foto's op je geheugenkaartje. Je kunt dit netjes afwerken en op je Facebook of je

Nadere informatie

Printen met Profielen - Adobe Photoshop Elements

Printen met Profielen - Adobe Photoshop Elements Printen met Profielen - Adobe Photoshop Elements - Pagina 1 van 18 Printen met Profielen - Adobe Photoshop Elements Het maken en gebruiken van ICC-printerprofielen; geschreven voor Adobe Photoshop Elements

Nadere informatie

Printen met Profielen - Adobe InDesign

Printen met Profielen - Adobe InDesign Printen met Profielen - Adobe InDesign - Pagina 1 van 16 Printen met Profielen - Adobe InDesign Gebruik van ICC-printerprofielen; geschreven voor Adobe InDesign versies 3 (CS), 4 (CS2), Mac OS en Windows.

Nadere informatie

De onderwerpen die voor deze avond zijn aangedragen! Maskers maken. Workflow Lightroom en Photoshop. Verschil tussen werken in RGB en srgb

De onderwerpen die voor deze avond zijn aangedragen! Maskers maken. Workflow Lightroom en Photoshop. Verschil tussen werken in RGB en srgb De onderwerpen die voor deze avond zijn aangedragen! Maskers maken Workflow Lightroom en Photoshop Verschil tussen werken in RGB en srgb Werken in 16 of 8 bits Verschil tussen RAW opslaan als PSD of TIF

Nadere informatie

www.marc-en-ciel.be makes colour management work ALGEMENE KLEURENTHEORIE VOOR GRAFISCHE TOEPASSING

www.marc-en-ciel.be makes colour management work ALGEMENE KLEURENTHEORIE VOOR GRAFISCHE TOEPASSING www.marc-en-ciel.be makes colour management work ALGEMENE KLEURENTHEORIE VOOR GRAFISCHE TOEPASSING alle foto s: www.marc-en-ciel.be 1998-2005 INHOUD - i INHOUD WAT IS KLEUR 1.1 WAT IS LICHT 1.2 ELEKTROMAGNETISCHE

Nadere informatie

Een kleurmodus bepaalt welk kleurmodel wordt gebruikt om een afbeelding weer te geven en af te drukken. kleurmodi bepalen:

Een kleurmodus bepaalt welk kleurmodel wordt gebruikt om een afbeelding weer te geven en af te drukken. kleurmodi bepalen: CURSUS DIGITAAL ATELIER Photoshop/ Illustrator/ Indesign A. KLEURMODELLEN 1. HSB 2. RGB 3. CMYK B. SUBSAMBLING A. KLEURMODELLEN Een kleurmodus bepaalt welk kleurmodel wordt gebruikt om een afbeelding weer

Nadere informatie

Knelpunten en praktische richtlijnen

Knelpunten en praktische richtlijnen Knelpunten en praktische richtlijnen Erik Koldenhof Koldenhof Grafimedia Expertise Problematiek en kernpunten Ondanks gebruik van ICC toch onvoorspelbaar kleurgedrag Partijen presenteren verschillende

Nadere informatie

Printen met Profielen - Adobe Illustrator

Printen met Profielen - Adobe Illustrator Printen met Profielen - Adobe Illustrator - Pagina 1 van 13 Printen met Profielen - Adobe Illustrator Gebruik van ICC-printerprofielen; geschreven voor Adobe Illustrator versies 11 (CS), 12 (CS2), Mac

Nadere informatie

Instructiereeks. Digitale Fototechnieken. Calibreren in de Praktijk afstemmen Beeldscherm - Printer Deel: 1 Intro. versie 1.

Instructiereeks. Digitale Fototechnieken. Calibreren in de Praktijk afstemmen Beeldscherm - Printer Deel: 1 Intro. versie 1. Instructiereeks Digitale Fototechnieken Calibreren in de Praktijk afstemmen Beeldscherm - Printer Deel: 1 Intro versie 1 (maart 2010 ) Auteur: Theo Smeets Eerst dit...! Van www.autiek.info/dft kun je een

Nadere informatie

Fotograferen in RAW. Haal alles uit het RAW-formaat van je digitale camera

Fotograferen in RAW. Haal alles uit het RAW-formaat van je digitale camera Fotograferen in RAW Haal alles uit het RAW-formaat van je digitale camera Fotografeer je in JPEG, de computer in je camera slaat je foto op aan de hand van je voorinstellingen. JPEG is een internationale

Nadere informatie

Om kleuren te kunnen zien, heb je licht nodig. Maar waar komt licht vandaan? Lichtbron energiebron lichtkleur. gloeilamp stopcontact geel/bruinig

Om kleuren te kunnen zien, heb je licht nodig. Maar waar komt licht vandaan? Lichtbron energiebron lichtkleur. gloeilamp stopcontact geel/bruinig practicum Kleur is een illusie Zoals jullie hebben gelezen, werkt Jac Barnhoorn (zie interview bladzijde 1) bij Océ Technologies. Met printers van Océ kun je grote kleurafbeeldingen of bijvoorbeeld bouwtekeningen

Nadere informatie

Colormanag. Colormanagemen agement. Colormanageme Colormanagement. management. Colormanagement. lormanagement. Colormanagement.

Colormanag. Colormanagemen agement. Colormanageme Colormanagement. management. Colormanagement. lormanagement. Colormanagement. Colormanagem Colormanagem agement lormanagement lormanagement Colormanagem lormanagement Colormanagem Colormanagem lormanagement Colormanagem Colorman Colorman Colormanageme agement Colormanageme agement

Nadere informatie

HDR: de digitale Ansel Adams

HDR: de digitale Ansel Adams HDR: de digitale Ansel Adams In bepaalde (vaak Duitse) fotokringen is een nieuwe trend gaande: HDR-fotografie. HDR staat voor High Dynamic Range: een groot dynamisch bereik. HDR is de digitale tegenhanger

Nadere informatie

IDP-groep 2005/2006 specificaties Ghent PDF Workgroup SheetCmyk_1v3- en SheetSpotHiRes_1V3- instellingen voor QuarkXPress 6.5 Adobe Acrobat Distiller

IDP-groep 2005/2006 specificaties Ghent PDF Workgroup SheetCmyk_1v3- en SheetSpotHiRes_1V3- instellingen voor QuarkXPress 6.5 Adobe Acrobat Distiller IDP-groep 2005/2006 specificaties Ghent PDF Workgroup SheetCmyk_1v3- en SheetSpotHiRes_1V3- instellingen voor QuarkXPress 6.5 Adobe Acrobat Distiller 6/7 InDesign 3 (CS1) InDesign 4 (CS 2) 2005 / 2006

Nadere informatie

Bestandsformaten in de digitale fotografie: RAW of JPeg

Bestandsformaten in de digitale fotografie: RAW of JPeg Bestandsformaten in de digitale fotografie: RAW of JPeg De digitale camera is een waar rekenwonder. Het licht dat op de beeldsensor valt, wordt door een beeldprocessor (of zelfs twee processors) omgezet

Nadere informatie

De NIDF-norm voor het leveren van digitale foto s.

De NIDF-norm voor het leveren van digitale foto s. De NIDF-norm voor het leveren van digitale foto s. Versie van oktober 2004, gebaseerd op Photoshop CS Het doel van deze norm is het mogelijk maken dat fotografen digitale fotoʼs kunnen leveren aan gebruikers

Nadere informatie

Het is James Clerk Maxwell geweest die het hele spectrum wiskundig heeft beschreven.

Het is James Clerk Maxwell geweest die het hele spectrum wiskundig heeft beschreven. 1. Inleiding Even heel kort een aantal begrippen. Licht behoort tot het elektromagnetische veld. In onderstaande afbeelding is een deel hiervan schematisch weergegeven. Het is James Clerk Maxwell geweest

Nadere informatie

Color Space Lab - Photoshop. Deel 1: Kennismaking

Color Space Lab - Photoshop. Deel 1: Kennismaking Color Space Lab - Photoshop Deel 1: Kennismaking Lab is een kleurmodel net zoals RGB en CYMK dat zijn. Lab wordt in fotobewerkingsprogramma s als Photoshop gebruikt om kleuren om te zetten van de ene kleurruimte

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Opdrachtkaart DR-06-01-01 Voorkennis: Grafische vorming Intro: Er zijn verschillende druktechnieken in de printmedia. Digitaal printen is een vrij nieuw

Nadere informatie

Technische gids. voor datacommunicatie. met de klant

Technische gids. voor datacommunicatie. met de klant Technische gids voor datacommunicatie met de klant CONTINUGA nv -- STIJN STREUVELSLAAN 73 -- B-8501 HEULE Tel. 056 36 32 11 -- Fax 056 35 60 96 -- E-mail: sales@continuga.be -- www.continuga.be 09/2014

Nadere informatie

Kleuren meten RGB. De waarden van de primaire kleuren zijn dan: - Rood RGB(255,0,0) - Groen RGB(0,255,0) - Blauw RGB(0,0,255).

Kleuren meten RGB. De waarden van de primaire kleuren zijn dan: - Rood RGB(255,0,0) - Groen RGB(0,255,0) - Blauw RGB(0,0,255). Kleuren meten RGB RGB is een kleurmodel dat gebruikt wordt door camera's en monitoren. Bekende varianten zijn AdobeRGB en srgb. Het maakt gebruik van de primaire kleuren Rood, Groen en Blauw. Andere kleuren

Nadere informatie

Deel 1 Uw camera en de techniek van het fotograferen

Deel 1 Uw camera en de techniek van het fotograferen Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 8 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 9 Systeemeisen ArcSoft PhotoStudio Darkroom 2... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 Uw voorkennis... 11

Nadere informatie

Printen met Profielen - Adobe Photoshop

Printen met Profielen - Adobe Photoshop Printen met Profielen - Adobe Photoshop - Pagina 1 van 20 Printen met Profielen - Adobe Photoshop Het maken en gebruiken van ICC-printerprofielen; geschreven voor Adobe Photoshop versies 6, 7, 8 (CS),

Nadere informatie

De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen

De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen Deze week organiseerde de Vrije Universiteit Brussel een De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen congres over de recente ontwikkelingen in fotonica: Spie Photonics Europe. Fotonica heeft alles te

Nadere informatie

Nederlands Instituut Digitale Fotografie

Nederlands Instituut Digitale Fotografie Nederlands Instituut Digitale Fotografie De NIDF-norm versie 3.2 Versie 3.2 van de NIDF-norm is gebaseerd op werken met Photoshop CS5, de IPTC Core versie 4 en ISO norm 3664:2009. Deze versie is opgesteld

Nadere informatie

Fiery-kleurenreferentie

Fiery-kleurenreferentie 2014 Electronics For Imaging. De informatie in deze publicatie wordt beschermd volgens de Kennisgevingen voor dit product. 9 juni 2014 Inhoud 3 Inhoud Inleiding op Fiery-kleurenreferentie...5 Concepten

Nadere informatie

11. Kleurgetrouwheid - Kalibratie - ColorMunki

11. Kleurgetrouwheid - Kalibratie - ColorMunki 11. Kleurgetrouwheid - Kalibratie - ColorMunki Voor de beoordeling en presentatie van een vormgeving op de monitor en bij de output op printers of hun presentatie voor de klant, speelt de zogenaamde Kleurgetrouwheid

Nadere informatie

Fiery Network Controller voor Xerox WorkCentre 7800 Series. Afdrukken in kleur

Fiery Network Controller voor Xerox WorkCentre 7800 Series. Afdrukken in kleur Fiery Network Controller voor Xerox WorkCentre 7800 Series Afdrukken in kleur 2013 Electronics For Imaging. De informatie in deze publicatie wordt beschermd volgens de Kennisgevingen voor dit product.

Nadere informatie

Modificatie van een defect LCD computerscherm. -----------------------------------------------------------------

Modificatie van een defect LCD computerscherm. ----------------------------------------------------------------- Modificatie van een defect LCD computerscherm. ----------------------------------------------------------------- 1. Inleiding De bedoeling van dit project is een manier te bedenken om een defect computerscherm

Nadere informatie

ISO 12647-7. Deel 1 Adobe Photoshop & Adobe Bridge. Instructieblad voor de instellingen die gemaakt moeten worden voor ISO gecertifeceerd kleurbeheer

ISO 12647-7. Deel 1 Adobe Photoshop & Adobe Bridge. Instructieblad voor de instellingen die gemaakt moeten worden voor ISO gecertifeceerd kleurbeheer ISO 12647-7 Deel 1 Adobe Photoshop & Adobe Bridge Instructieblad voor de instellingen die gemaakt moeten worden voor ISO gecertifeceerd kleurbeheer Dit infoblad wordt u aangeboden door: Instellingen voor

Nadere informatie

Kor IJszenga Adjunct directeur

Kor IJszenga Adjunct directeur Met ingang van 1 januari 2009 produceert Koninklijke van Gorcum drukwerk volgens de internationaal erkende ISO 12647 norm. ISO 12647 is drukken in een nieuwe dimensie! Voordat we het certificaat binnen

Nadere informatie

Verscherpen van foto s (Adobe Photoshop CS3)

Verscherpen van foto s (Adobe Photoshop CS3) Verscherpen van foto s (Adobe Photoshop CS3) Ga je voor de beste kwaliteit van je foto, in webpresentatie of afdruk? Lees dan verder, want het verscherpen van beeldmateriaal is een kritische stap in de

Nadere informatie

PDF-WORKFLOW. Hogeschool Gent 2e kan grafische en reclame vormgeving Departement KASK academiejaar 2002-2003

PDF-WORKFLOW. Hogeschool Gent 2e kan grafische en reclame vormgeving Departement KASK academiejaar 2002-2003 PDF-WORKFLOW Hogeschool Gent 2e kan grafische en reclame vormgeving Departement KASK academiejaar 2002-2003 1.0 Wat is PDF? Portable Document Format Is het standaard formaat voor het uitwisselen van belangrijke

Nadere informatie

CS4. PhotoShop. Mediacollege Amsterdam. Kleurenleer, kleurmanagement en profielen

CS4. PhotoShop. Mediacollege Amsterdam. Kleurenleer, kleurmanagement en profielen Kleurkeuze bestaat uit het samenstellen van een palet. Kleurtoepassing daarentegen bepaalt hoe kleuren worden ingezet: welke verbanden worden gelegd, waar begint de ene kleur en eindigt de andere, welke

Nadere informatie

Installatie van de software voor de Spyder 3 Elite 3.0

Installatie van de software voor de Spyder 3 Elite 3.0 Installatie van de software voor de Spyder 3 Elite 3.0 Om de software van de Spyder te kunnen installeren zijn er onderstaande minimum systeemvereisten van uw hardware vereist: ) Windows 2000, XP 32/64,

Nadere informatie

Uitgebreide aanleverspecificaties: een drukgerede PDF in 4 stappen met InDesign CS2-CS6 CC

Uitgebreide aanleverspecificaties: een drukgerede PDF in 4 stappen met InDesign CS2-CS6 CC Uitgebreide aanleverspecificaties: een drukgerede PDF in 4 stappen met InDesign CS2-CS6 CC augustus 2014 1 4 stappen voor het maken van een drukgerede PDF met InDesign CS2-CS6 CC Inleiding Algemene aanleverinstructies

Nadere informatie

Printen met Profielen - Adobe Acrobat

Printen met Profielen - Adobe Acrobat Printen met Profielen - Adobe Acrobat - Pagina 1 van 15 Printen met Profielen - Adobe Acrobat Het maken en gebruiken van ICC-printerprofielen; geschreven voor Adobe Acrobat versies 6, 7, 8, Mac OS en Windows.

Nadere informatie

So you think you can PRINT!? #1

So you think you can PRINT!? #1 So you think you can PRINT!? #1 Iedereen levert document aan in InDesign voor een voorkant van de kaart. Achterzijde eventueel in overleg (bedrukking alleen in zwart). InDesign kan in versie zoals je hebt.

Nadere informatie

Grote voordelen van het fotograferen in RAW

Grote voordelen van het fotograferen in RAW Grote voordelen van het fotograferen in RAW 1. Je kunt de witbalans nog aanpassen Het is in een RAW converter heel gemakkelijk om, zonder kwaliteitsverlies, de witbalans, van je foto te corrigeren. Als

Nadere informatie

Kleurmangement in de praktijk Kleur communicatie Historisch perspectief

Kleurmangement in de praktijk Kleur communicatie Historisch perspectief @ Eduard Sjoukes Kleurmangement in de praktijk Om een goed begrip te hebben waarom de kleurinstellingen gemaakt moeten worden zoals in de handleidingen omschreven kan er niet aan worden ontkomen om enig

Nadere informatie

Bruikbaar illustratiemateriaal: een handleiding voor auteurs

Bruikbaar illustratiemateriaal: een handleiding voor auteurs Bruikbaar illustratiemateriaal: een handleiding voor auteurs Tekst en illustraties worden bij de uitgeverij apart verwerkt en geproduceerd. Om de kwaliteit van illustraties in boeken, tijdschriften en

Nadere informatie

V A K B O E K C O L O R M A N A G E M E N T I N D E S I G N B R A N C H E PREVIEW

V A K B O E K C O L O R M A N A G E M E N T I N D E S I G N B R A N C H E PREVIEW V A K B O E K C O L O R M A N A G E M E N T I N D E S I G N B R A N C H E Inhoudsopgave Inleiding Wat is kleur. Licht en kleur.. Opbouw van licht.. Het spectrum. Objecten en kleur.. Zien van kleur. Primaire

Nadere informatie

Nikon Capture 4 Color Management. Om een beeldschermprofiel te selecteren, opent u de tab Kleurbeheer en klikt u op Add.

Nikon Capture 4 Color Management. Om een beeldschermprofiel te selecteren, opent u de tab Kleurbeheer en klikt u op Add. Nikon Capture 4 Color Management De tab Color Management (Windows In de tab Color Management spe ci fi ceert u de color management profielen die worden ge bruikt om beel den weer te ge ven op uw scherm,

Nadere informatie

VANDERPERK GROEP Postadres: Bezoekadres:

VANDERPERK GROEP Postadres: Bezoekadres: Aanlevering kopij VANDERPERK GROEP 0184 688 377 info@vanderperk.nl www.vanderperk.nl Postadres: Postbus 25, 2964 ZG Groot-Ammers Bezoekadres: Van Leeuwenhoekweg 3, 2964 LJ Groot-Ammers Handleiding aanleveren

Nadere informatie

Het circulair polarisatiefilter

Het circulair polarisatiefilter Het circulair polarisatiefilter Soms zie je wel eens foto's met een schitterende diepblauwe lucht. Dit kun je doen met een nabewerkingprogramma als Photoshop, maar het kan ook al in de originele foto.

Nadere informatie

Bronvermelding: www.allesoverhetaquarium.nl

Bronvermelding: www.allesoverhetaquarium.nl ! Bronvermelding: www.allesoverhetaquarium.nl!! Het maken van aquarium foto's Voor veel mensen met een aquarium komt er een tijd dat men er foto's van wil maken om het behaalde resultaat voor altijd vast

Nadere informatie

Verklaring, voordelen en vergelijking met traditionele proofingsystemen

Verklaring, voordelen en vergelijking met traditionele proofingsystemen Rapport: SOFTPROOFING Verklaring, voordelen en vergelijking met traditionele proofingsystemen Dit rapport introduceert softproofing en somt de voordelen ervan op om kleurconsistentie te verkrijgen in het

Nadere informatie

Witbalans Camera RAW Photoshop

Witbalans Camera RAW Photoshop Inhoud Camera RAW Photoshop Inleiding Kleur en kleurtemperatuur Definitie / Werking Instelmogelijkheden Instelling op camera activeren Camera RAW Photoshop 27 mei 2015 Kees van Gageldonk 2 Voorbeeld INLEIDING

Nadere informatie

Hahnemuhle FineArt Baryta Satin: levendige zeer fijne weergave van kleur en zwart-wit met een subtiele gloed.

Hahnemuhle FineArt Baryta Satin: levendige zeer fijne weergave van kleur en zwart-wit met een subtiele gloed. Hahnemuhle FineArt Baryta Satin: levendige zeer fijne weergave van kleur en zwart-wit met een subtiele gloed. Inleiding Hahnemühle is behoorlijk actief in het introduceren van nieuwe papiersoorten. Zo

Nadere informatie