doen we MAAtschAppeliJk JAArverslAg Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "doen we MAAtschAppeliJk JAArverslAg 2008 1 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 2008"

Transcriptie

1 doen we Maatschappelijk Jaarverslag 28 1 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

2 inhoud VOORWOORD 5 1 ACHMEA IN DE SAMENLEVINg Wie willen we zijn 7 2 thema 1 VERTROUWEN Focus op lange termijn Beleggingsverzekeringen Zorgplicht Toezichthouders De kredietcrisis Opnieuw: vertrouwen 21 3 thema 2 SOLIDAriteit Inleiding Uitvoeren overheidsbeleid Acceptatie, tarifering, premiedifferentiatie Eigen verantwoordelijkheid Ondermijning van solidariteit Wel of niet solidair zijn? Solidariteit organiseren is een vak 27 4 thema 3 PREVENtie Inleiding Schadepreventie Preventie in de Zorg Sociale zekerheid Alleen verzekeren wat er toe doet 34 2 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

3 5 thema 4 VERNIEUWING EN VERBETERING WERELDWIJD Inleiding Microverzekeringen Eureko Achmea Foundation Initiatieven overal in de organisatie 38 6 thema 5 KLIMAAt Inleiding Verzekerbaar maken klimaatrisico's Kennisopbouw: onderzoek en projecten Klimaat in producten en diensten Eigen bedrijfsvoering 47 7 thema 6: DUURZAAM BELEGGEN Duurzaam vermogensbeheer ten tijde van de kredietcrisis Enhanced engagement Duurzaamheid in Vastgoed Duurzaam vermogensbeheer voor klanten 5 8 DUURZAME INTERNE ORGANISAtie Inleiding MVO-organisatie Milieubeleid Duurzaam bouwen Duurzaam inkopen 56 9 MEDEWerkers Sociale innovatie Kwantitatieve gegevens Training en opleiding Toonaangevend werkgever Evaluatie Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

4 1 COMPLIANce Ambities van de compliance-organisatie Invoering wetgeving en intern beleid Compliance en awareness bij medewerkers Fraude en bestrijding van fraude Compliance bij Syntrus Achmea Vastgoed PROFIEL EN KERNCIJFers Profiel Veranderingen in de organisatie Kerncijfers VERANTWOORDINg Opzet van dit verslag Assurance Rapport 87 Bijlage: GRI tabellen COLOFON 95 4 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

5 voorwoord doen we Waar zijn we mee bezig? Crisis alom, niet alleen een kredietcrisis, maar ook een milieucrisis, een klimaatcrisis, een armoedecrisis en een energiecrisis. Misschien moeten we wel spreken van een beschavingscrisis of van een ethische crisis. We kunnen zo niet doorgaan met onze samenleving en onze planeet. We zullen het spel anders moeten spelen. Dat zijn we verplicht aan toekomstige generaties. De kredietcrisis heeft iets weg van de orkaan Katrina. Die hield genadeloos huis in New Orleans. Net als een orkaan is de kredietcrisis in korte tijd op volle sterkte gekomen. Ze heeft wereldwijd door het financiële landschap rondgeraasd en heeft daarbij ongenadig hard toegeslagen. Veel harder dan we voor mogelijk hadden gehouden. De vergelijking met een natuurramp gaat echter slechts ten dele op. Anders dan een orkaan is de kredietcrisis geen van buiten komend onheil. We hebben deze crisis uiteindelijk met z n allen zèlf veroorzaakt. Wij allen, die tesamen de gaandeweg dolgedraaide consumptiemaatschappij vormen. 5 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

6 Tot voor kort leefden we in een moderne variant van de Gouden Eeuw. Neem de 2ste eeuw en daarbinnen vooral de tweede helft. Een historisch unicum: niet eerder in de geschiedenis heeft de samenleving een zo lange periode van welvaartsgroei meegemaakt. Daar moest wel een keer een einde aan komen. Een stap terug lijkt daarom realistisch. Het heeft er alles van dat we nu middenin die omslag zitten. Aan het einde van de èchte Gouden Eeuw vond er ook zo n vrij plotselinge omslag plaats. Die kennen we o.a. van het ineenstorten van de windhandel in tulpenbollen. In de huidige tijd is sprake van een vergelijkbare situatie: het in korte tijd pijnlijk instorten van de markten voor aandelen, olie, huizen en grondstoffen. Heeft het nadeel in dit geval ook z n voordeel? Dat zou best kunnen. Misschien vormt deze pijnlijke omslag voor ons allen tegelijkertijd wel een geluk bij een ongeluk: wat voor drama zou het verder uitdijen van die windhandels hebben betekend voor de samenleving, voor ons allen? Het vertrouwen in de financiële bedrijfstak heeft hierdoor wel ernstige schade opgelopen. De verzekeringsbedrijfstak kampte bovendien al met het issue van de beleggingspolissen, dat het consumentenvertrouwen nadelig heeft beïnvloed. Verzekeraars staan nu voor de collectieve opgaaf om als bedrijfstak het vertrouwen van de verzekeringsconsument te herwinnen. Daarvoor is een sterkere consumentenfocus nodig, met een versterkte dienstbaarheid aan klant en samenleving. Dat is geen eenvoudige opgave, maar als verzekeraars hun onmisbare maatschappelijke functie naar behoren vervullen, mogen zij verwachten dat de consumenten hun vertrouwen aan hun verzekeraar zullen schenken. Waar zijn wij zèlf ondertussen mee bezig? Wij spannen ons ervoor in om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Wat dat is? Wij kunnen ons uitstekend vinden in de omschrijving van de commissie Burgmans, die in oktober 28 een advies over MVO en corporate governance heeft uitgebracht aan de staatssecretaris van Economische Zaken. Volgens de commissie betekent MVO niets meer of minder dan ondernemen op een manier die fatsoenlijk en netjes is en als zodanig door de samenleving wordt ervaren. [ ] Integratie van MVO in de bedrijfsvoering zorgt voor een betere binding met klanten, investeerders en werknemers. [ ] MVO verhoogt de kwaliteit van de bedrijfsvoering en daarmee ook de totale waarde van het bedrijf, aldus de commissie. Die binding is iets wat ons bijzonder aanspreekt. Wij onderscheiden sinds enkele jaren vier stakeholders: klanten, distributiepartners, medewerkers en aandeelhouders. We willen de belangen van deze vier stakeholders op evenwichtige wijze behartigen. In deze gebalanceerde stakeholder-benadering ligt de kern van het coöperatieve karakter dat ons bedrijf kenmerkt en waarmee wij ons in onze markten onderscheiden. Het zit dan ook in onze genen om bij te dragen aan duurzame oplossingen voor maatschappelijke problemen. En dat doen we. We organiseren de dialoog met klanten, businesspartners, medewerkers en aandeelhouders over de vraag waar zijn we mee bezig? en zoeken nieuwe wegen en vernieuwende oplossingen. We geven onze maatschappelijke verantwoordelijkheid primair vorm via integratie van MVO in onze kernprocessen, want dat beschouwen wij als het meest wezenlijke van MVO. Zorgplicht is hierbij een kernbegrip. Verder participeren we in maatschappelijke debatten, integreren we MVO in onze fysieke bedrijfsvoering (binnen drie jaar willen we CO 2 -neutraal zijn) en we tonen onze maatschappelijke betrokkenheid via een grote variatie aan maatschappelijke initiatieven, o.a. via de Eureko Achmea Foundation en op het vlak van microverzekeringen. Dit Maatschappelijk Jaarverslag geeft een indruk van onze vele MVOgerelateerde activiteiten. We hebben gekozen voor een andere structuur van het verslag dan voorheen. Als vertrekpunt hebben we nu genomen welke onderwerpen of thema s onze stakeholders graag in het verslag behandeld zouden willen zien. Deze keer dus niet voor elk bedrijfsonderdeel een eigen MVO-hoofdstuk. We tekenden de stakeholderwensen op in bijzonder waardevolle gesprekken met een aantal zorgvuldig geselecteerde vertegenwoordigers van onze stakeholders. Deze versterkte stakeholderbenadering heeft de volgende zes thema s opgeleverd: Vertrouwen, Solidariteit, Preventie, Vernieuwing en Verbetering Wereldwijd, Klimaat en Duurzaam beleggen. Aan elk van deze thema s hebben we in dit verslag een hoofdstuk gewijd. Wij hopen van harte dat deze benadering u aanspreekt. Namens Achmea wens ik u veel plezier bij het lezen van dit verslag. Misschien wilt u reageren op deze publicatie. Ik zou dat erg op prijs stellen. Ik zie uw reactie graag tegemoet via Willem van Duin Voorzitter Raad van Bestuur Zeist, 7 april 29 6 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

7 1. achmea in de samenleving 1.1 Wie willen we zijn Visie: waardecreatie voor stakeholders Achmea heeft coöperatieve aandeelhouders. Ons doel en bestaansrecht is evenwichtige waardecreatie voor stakeholders: klanten, distributiepartners, aandeelhouders en medewerkers. Elke stakeholder kiest de dimensies waarop hij ons de maat neemt. En dat is meer dan het financiële resultaat. Wij zijn er - met onze stakeholders - van overtuigd dat waarde niet eendimensionaal is. Daarbij geldt de randvoorwaarde van een financieel gezond bedrijf. Zonder dat gaat het niet. We opereren immers in een wereld waarin financiële performance leidend is voor toegang tot de kapitaalmarkt, toezicht, rating, etc. Daarnaast is het een basisvoorwaarde ook in de toekomst waarde te kunnen creëren voor stakeholders, die veelal een lange-termijncontract met ons aangaan. In de huidige turbulente tijden wordt eens te meer duidelijk hoezeer een gezonde financiële basis nodig is om klappen te kunnen opvangen. We streven niet naar maximalisatie van ons financiële resultaat, maar leggen wel een ondergrens. En dat is slechts een deel van onze uitdaging. Daarbovenop komt onze uitdaging om waarde te creëren voor stakeholders, (eind)klanten voorop. 7 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

8 Ambitie We willen de trend zetten in de Nederlandse markt. We willen niet zozeer de grootste zijn, maar de meest klantgerichte en innovatieve financiële dienstverlener. We streven ernaar voorop te lopen in maatschappelijk verantwoord ondernemen en een hoofdrol te spelen in het gesprek met overheid en belangenorganisaties. Daarbij hoort ook dat we voor onze mensen één van de beste werkgevers in de branche zijn. Hoger doel en kernwaarden Vanuit deze achtergrond zijn we een proces gestart om onze identiteit te herontdekken. Het hoge doel van onze organisatie vatten we samen in de woorden: Wij vormen een gemeenschap van betrokken mensen waar klanten zich goed verzekerd weten. Samen creëren we innovatieve oplossingen voor klanten en voor de samenleving. Vanuit een coöperatief gedachtegoed is onze groep resultaatgericht en klantgestuurd. Christiaan Buitenhuis Marktonderzoeker Intermediairpanel Avéro Achmea Intermediairpanel Met het Intermediairpanel richten wij ons op de prestaties van Avéro Achmea zelf en hoe wij deze kunnen verbeteren. Ik vind het een uitdaging om op deze manier samen met diverse regieteams aan het stuur te zitten van verbetertrajecten. Naast tevredenheid vragen we intermediairs ook naar hun mening over verschillende marktontwikkelingen. De terugkoppeling van deze laatste resultaten is een belangrijke incentive voor de deelnemers. Zij leren zo bijvoorbeeld hoe andere intermediairs omgaan met de marktsituaties van dit moment. We weten waar onze klanten van wakker liggen We zeggen wat we doen en we doen wat we zeggen Inleven Waar maken Vernieuwen We bieden voortdurend betere oplossingen We willen de best presterende, klantgestuurde verzekeraar in Nederland zijn. Centraal hierbij staan de klanten. Zij vormen immers de legitimatie van ons bestaan. We stellen hen in staat om de keuzes te maken die bij hen passen. We vertalen dat in: klanten begrijpen, kiezen en bepalen risico s en producten. Daarbij hanteren we een drietal kernwaarden: inleven: we staan midden in onze omgeving, vernieuwen: we durven onze nek uit te steken en waarmaken: daar mag je ons op aanspreken. Deze kernwaarden komen in toenemende mate tot uitdrukking in cultuurdragers als managementstijl, werkomgeving, personeelsbeleid en communicatie. 8 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

9 Maatschappelijke verantwoordelijkheid Onze diensten zijn - als het ware per definitie - maatschappelijk relevant. Het zit in onze genen om bij te dragen aan duurzame oplossingen voor maatschappelijke problemen. We organiseren de dialoog met klanten, distributiepartners, medewerkers en aandeelhouders over de vraag waar zijn we mee bezig? en zoeken nieuwe wegen en vernieuwende oplossingen. We geven onze maatschappelijke verantwoordelijkheid als volgt vorm. Wopke de Jong Business Development Manager Avéro Achmea Business Excellence Programma Bij het Business Excellence Programma zijn wij partner van het intermediair en zijn we op gelijk niveau in gesprek. Het gaat er om hoe de intermediair zijn totale dienstverlening aan de klant kan verbeteren en niet specifiek om de producten van Achmea. Uit de pilot blijkt dat de intermediairs vaak kampen met gelijksoortige bedrijfsmatige problemen, en ook gebaat zijn bij gelijksoortige oplossingen. Dit biedt mogelijkheden om deze ervaringen te delen met een bredere groep intermediairs.» MVO in kernprocessen We herijken onze kernprocessen met zorgplicht en transparantie als uitgangspunt. We gaan in gesprek met verzekerden over hun risico s, het beheersen daarvan en de wenselijkheid om die risico s te verzekeren. We beleggen ons vermogen in aandelen duurzaam en brengen duurzaamheid ook bij businesspartners en klanten onder de aandacht.» Maatschappelijk debat We zetten ons in om bij te dragen aan beleidsontwikkeling. We stellen onze deskundigheid beschikbaar in institutionele verbanden. We organiseren themabijeenkomsten en betrekken maatschappelijke organisaties daarbij.» MVO in bedrijfsvoering We stellen doelen om het werkklimaat verder te verbeteren en de belasting op onze omgeving te reduceren. Binnen drie jaar willen we CO 2 -neutraal zijn. We streven naar een positie in de top drie van beste werkgevers.» Maatschappelijke initiatieven We faciliteren medewerkers die een bijdrage willen leveren aan het verbeteren van de samenleving. Dat ondersteunen we met menskracht en met middelen. We maken een half procent van onze winst vrij voor de Eureko Achmea Foundation. Daarnaast nemen we initiatieven voor microverzekeringen. 9 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

10 Wat verwachten onze stakeholders Wat moet er in ons maatschappelijk jaarverslag staan? De onderwerpen die uit maatschappelijk oogpunt voor Achmea het meest van belang zijn. We hebben hiervoor externe partijen geraadpleegd. In de verantwoording op pagina 84 wordt uitgelegd hoe we deze materialiteitstoets hebben uitgevoerd. Betty van Arenthals Voorzitter van de Europese Vereniging van Fashion Retailers namens Mitex en Voorzitter van de Raad van Advies van de Divisie Sociale Zekerheid van Achmea Achmea is een groot en coöperatief bedrijf en moet alleen al daarom zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Hiervoor is een duidelijk MVO beleid nodig met harde en feitelijke resultaten waarop Achmea kan worden afgerekend. Ik verwacht een duidelijke visie waar Achmea met de maatschappij naar toe wil en wat haar bijdrage daaraan is. Naast zelf het goede voorbeeld te geven op alle aspecten van MVO, kan ze maatschappelijk verantwoord gedrag bij klanten stimuleren door bijvoorbeeld een korting te geven op de verzekerings premie. Rob van den Ende Directeur van Rabobank Tilburg Zorgplicht is een belangrijk thema voor nu en de toekomst en niet alleen omdat de wet dit voorschrijft. Door haar coöperatieve grondslag heeft Achmea, en natuurlijk ook de Rabobank, de verantwoor delijkheid zorg te dragen voor een toekomstvaste bediening van onze klanten, de deelnemers in de coöperatie. Ik verwacht dan ook dat Achmea haar maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus neemt; heldere en eerlijke producten ontwikkelt en die op een transparante manier in de markt zet. Daarnaast is er ook een commercieel belang: het rendement van een goede en duurzame relatie door de zorg voor je klant. Op deze manier maakt Achmea de beweging van de wettelijke zorgplicht naar een collectieve zorgmentaliteit. Adriaan Sirks Voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad van Achmea (COR) Achmea moet laten zien dat het een groot hart heeft. Naast het formele personeelsbeleid moet dat zich ook uiten in de manier waarop Achmea in de praktijk met mensen omgaat. Hierbij zijn zachte zaken ook van belang, zoals het uitdelen van complimenten, het vieren van successen en het tegengaan van ongewenste omgangs vormen. Bij organisatieveranderingen is het ook erg belangrijk dat mensen op een goede manier afscheid nemen en niet met een negatieve wrok blijven zitten. Het Achmea Transfer Centrum (ATC) is hierin een belangrijk instrument gebleken. Sinds 23 heeft het ATC al velen succesvol begeleid bij het vinden van een andere baan. Daar heb ik bewondering voor. 1 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

11 Rob Metz Wethouder in Apeldoorn Achmea is een van de grootste werkgevers in Apeldoorn. Als Achmea zou vertrekken, zou dat ten koste gaan van de levendigheid van de stad. We hebben regelmatig contact met Achmea, bijvoorbeeld over de mobiliteit rondom de nieuwbouwlocatie. Dat gaat altijd op zeer constructieve wijze, met respect voor de wederzijdse standpunten en belangen. Die open houding illustreert de bedrijfscultuur van Achmea. Benne van Popta Directeur financiën en interne zaken van MKB Nederland Als financiële dienstverlener kan Achmea een belangrijke bijdrage leveren aan de maatschappij. Voor Achmea is een grotere betrokkenheid bij kennis- en opleidingsinstituten in dit kader zeer waardevol. Door een degelijke en praktische bijdrage te leveren in de driehoek overheid-bedrijven-universiteiten/hogescholen laat Achmea zien dat ze haar maatschappelijke verantwoor delijkheid neemt. Dit kan ook een positieve wisselwerking hebben voor Achmea als (toekomstige) werkgever. Werknemers willen bedrijven met een goede reputatie, zowel zakelijk als maatschappelijk. Peter Gortzak Vice-voorzitter/algemeen secretaris van de FNV Er is geen heldere maatstaf voor wat MVO inhoudt. We moeten inzoomen op wat er relevant is voor een concrete bedrijfstak. Achmea spreekt de bedrijven waarin wordt belegd aan op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Analoog hieraan moet Achmea zelf ook het goede voorbeeld geven. Als goede werkgever, maar ook door milieu-aspecten van de eigen bedrijfsvoering serieus te nemen: zoals bijvoorbeeld de CO 2 uitstoot, de inkoop en het wagenpark. Milieu- en sociale onderwerpen zijn nevengeschikt. 11 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

12 Ahmet Azdural Directeur Inspraakorgaan van Turken in Nederland (IOT) In Nederland wonen een miljoen migranten en het aantal wijken waar allochtonen in de meerderheid zijn neemt sterk toe. Deze veranderingen in de bevolkingssamenstelling zouden zichtbaar moeten zijn in de producten en diensten van Achmea. Bij dit laatste kun je bijvoorbeeld denken aan zorgverlening in herkomstlanden. Daarnaast kan Achmea een bijdrage leveren aan het aantrekkelijk maken van werken in de zorg, ook onder allochtonen. De werkloosheid onder Turken in Nederland is hoog, terwijl de zorg juist mensen nodig heeft. Atie Schipaanboord Adjunct-directeur van de NPCF Het contact tussen Achmea en de patiënten organisaties is sterk verbeterd. Achmea investeert in zorg en initieert interessante innovaties. In het kader van preventie ben ik benieuwd hoe Achmea omgaat met het elektronisch patiënten dossier. Hiermee kunnen artsen mensen uit risicogroepen gericht benaderen met hulp, bijvoorbeeld tegen roken of overgewicht. Wat ik ook graag wil terugzien, is hoe Achmea inzage heeft in de kwaliteit van de zorg, en hoe klanten daarover worden geïnformeerd. Transparantie over de keuzes en de voordelen voor de klant. Dat is voor mij MVO. Bouwe Taverne Hoofd Duurzame Ontwikkelingen van het directoraat MVO Rabobank Nederland MVO hoort geen add-on te zijn bij de strategie van de onderneming, maar moet daarmee verweven zijn. Bij de Rabobank hebben we gemerkt dat dat een kwestie is van lange adem. Juist daardoor echter, treedt diepe verankering op. In goede klantbediening en innovatieve producten, in het beheersen van risico s, in positieve impact op mens en milieu en goede relaties met stakeholders. Het lange-termijnkarakter van MVO maakt stevig commitment van de top noodzakelijk. Daarnaast is een bestendige formatie van specialisten nodig die vanuit een stafomgeving de lijn helpen om MVO in alle commerciële activiteiten en de bedrijfs voering een vaste plek te geven. Ten nutte van klant, onderneming en samenleving. Nu en later. 12 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

13 Intermediairpanel Avéro Achmea Om beter te kunnen reageren op de markt heeft Avéro Achmea een intermediairpanel ingericht waarin 48 intermediairs zijn vertegenwoordigd. De resultaten uit de panelonderzoeken zijn hiermee een betrouwbare afspiegeling voor de intermediaire markt. De metingen worden verricht via online-vragenlijsten. In 28 zijn acht panelmetingen gehouden. Zes daarvan gingen over de de performance van Avéro Achmea, twee over de verkoopondersteunende middelen zoals brochures, het fiscaal adviesbureau en het extranet. Op basis van de uitkomsten van de panelonderzoeken werken we nu onder meer de volgende verbetermaatregelen uit:» maatregelen om de deskundigheid en pro-activiteit van de buitendienst te verbeteren» procesoptimalisatie op diverse afdelingen, met als doel een snellere verwerking met minimaal hetzelfde kwaliteitsniveau» vergroten van de online gebruiksmogelijkheden voor intermediairs» verbeteren van de kwaliteit van de commerciële binnendienst (bijvoorbeeld opleidingen ter verbetering van de deskundigheid van medewerkers en maatregelen om de acceptatiebevoegdheden te verruimen) Zorgvisie ontwikkeld met stakeholders In 27 heeft Achmea Zorg een nieuwe visie ontwikkeld. Hierbij is intensief samengewerkt met externe partijen waaronder zorgaanbieders, politici, vertegenwoordigers van patiëntenverenigingen, sociale partners en multinationals. Er is een hoger doel geformuleerd en de strategie is uitgewerkt tot en met Kritische Succesfactoren en Key Performance Indicatoren. De KSF en zijn gekozen vanuit perspectieven van onder andere de maatschappij, klanten, financiën en partners. Interne ketenbeheersing In de organisatie van Achmea Zorg lopen processen en procesketens over verschillende organisatieonderdelen en afdelingen heen. Er is een grote complexiteit van processen, die we efficiënter en beter beheersbaar willen maken. Tegelijkertijd dient het serviceniveau structureel naar een hoog niveau gebracht te worden. De directie Zorg had zich ten doel gesteld om tussen juli 26 en eind 28 de interne beheersorganisatie 2% efficiënter te maken. Dit doel is behaald: de kwaliteit is hoger (er zijn 3% minder klachten) en de personeelskosten zijn sinds 26 met 2% gedaald. Hiervoor is een praktische methodiek ontwikkeld om processen en hun onderlinge samenhang te beschrijven, en zijn verantwoordelijkheden voor procesketens belegd. Elke procesketen heeft een keteneigenaar en een ketenmanager. De keteneigenaar is een lid van de directie en zorgt ervoor dat de randvoorwaarden worden ingevuld en de ruimte wordt gecreëerd voor operationeel ketenmanagement. De ketenmanager is een manager die van begin tot eind eerstverantwoordelijk is voor de effectiviteit en eefficiëntie van het integrale proces in de beheerfase. Externe ketenbeheersing Maar liefst 74 procent van het budget van zorgverzekeringen wordt gebruikt voor vijf ziekten: diabetes, hartfalen, COPD (ademhalingsaandoeningen zoals astma), kanker en depressie. Samen met partners werken we aan zorgketens om deze ziekten en hun bijwerkingen zo goed mogelijk te voorkomen en te behandelen. Hiervoor staan binnen Achmea Zorg ketenmanagers opgesteld, die integrale segmentplannen maken om de processen binnen Achmea en met de zorgpartners zo vlot en efficiënt mogelijk te laten verlopen. In het hoofdstuk Preventie leest u hier meer over. 13 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

14 Context Innovatie binnen de divisie Directe Distributie Context Innovatie is een methodiek om te innoveren vanuit het perspectief (de beleving, de leefwereld, de context) van de klant. Uitgangspunt hierbij is dat de klant expert is van zijn eigen belevingswereld met daarin specifieke behoeften en wensen. Hij is zich hier echter niet altijd van bewust. Met behulp van diepgaand onderzoek wordt achterhaald wat de context van de klant is en waar hij ècht behoefte aan heeft. Samen met de klant worden producten of diensten ontwikkeld die inspelen op zijn leefwereld. Een bijkomend voordeel is dat over het algemeen minder tijd en middelen nodig zijn bij de ontwikkeling en de uitrol van nieuwe producten en diensten omdat de klant vanaf het begin betrokken is. Context Innovatie maakt het voor Centraal Beheer Achmea mogelijk om, in het klein zakelijke segment, partner te worden van ondernemers door samen met hen dienstverle-ning te ontwikkelen die écht aansluit op hun specifieke behoefte. Om stap voor stap de organisatie te leren duurzaam te innoveren vanuit klantperspectief en te bouwen aan de klantrelatie is in 28 de Mini Company gestart. In de Mini Company werken vertegenwoordigers van alle afdelingen die verantwoordelijk zijn voor het totale klantproces van kleine ondernemers, voor het eerst samen aan het verbeteren van dienstverlening vanuit de context van de klant. In 28 heeft dit geresulteerd in een team van enthousiaste medewerkers dat zich samen sterk, verantwoordelijk en betrokken voelt om verbeteringen vanuit klantperspectief te signaleren en te implementeren. En in een aantal concrete procesverbeteringen waardoor niet alleen de klant beter bediend wordt, maar ook kosten worden bespaard. In 29 wordt vanuit de Mini Company de volgende stap gezet om te innoveren vanuit klantperspectief. Vanuit de context van de kleine ondernemer wordt gekeken welke risico s de ondernemer in een aantal specifieke situaties ervaart en wil beperken en hoe het productaanbod van Centraal Beheer Achmea hier succesvol op kan aansluiten. 14 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

15 thema 1 2. vertrouwen Als direct gevolg van vooral de kredietcrisis was vertrouwen in 28 onder financiële dienstverleners een van de meest besproken issues. En eigenlijk ging het in de discussies meestal om het gebrek aan vertrouwen en de noodzaak tot het herstel van vertrouwen. Achmea wil de discussie over dit onderwerp graag voeren, juist omdat vertrouwen raakt aan de kern van onze business. De vraag die centraal staat is hoe het vertrouwen in financiële dienstverleners hersteld kan worden. Om antwoord te geven op die vraag gaan we in dit hoofdstuk in op vijf thema s:» De discussie over de veel te sterke focus op korte termijnresultaten» De afwikkeling van de kwestie rond beleggingsverzekeringen» De manier waarop wij onze zorgplicht invullen» Onze relatie met toezichthouders, en de naleving van gedragscodes» De kredietcrisis 15 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

16 We behandelen deze thema s en geven de visie van Achmea hierop. We behandelen het onderwerp vertrouwen relatief uitgebreid, omdat we graag willen laten zien dat Achmea in al zijn activiteiten zijn best doet om te werken op een manier die we in het dagelijkse taalgebruik gewoon fatsoenlijk zakendoen noemen, of met andere woorden: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 2.1 Focus op lange termijn Bij veel beursgenoteerde financiële dienstverleners is de ontwikkeling van de beurskoers sterk bepalend voor de hoogte van de variabele beloning van het topmanagement. Dit korte termijn perspectief, waarbij het accent vooral ligt op het creëren van aandeelhouderswaarde, leidt gemakkelijk tot gebrek aan aandacht voor het brede publieke belang en de stabiliteit op lange termijn. Door de kredietcrisis en het omvallen van enkele gerenommeerde financiële dienstverleners worden opnieuw vraagtekens gezet bij deze wijze van belonen. Benne van Popta Directeur financiën en interne zaken van MKB Nederland Aandacht voor de klant De aandeelhouders van Achmea zijn gericht op doelen als continuïteit, vernieuwing en meerwaarde. Ik vind dat verzekeraars weleens meer aandacht voor de klant mogen hebben. Waarom zeurt de woekerpolis zo lang? Hier is meer transparantie nodig: een goed en helder antwoord. Centraal moet staan: de klant niet verkopen waar hij geen belang bij heeft. Verzekeraars moeten eerst de situatie van de klant onderzoeken en hun producten daarop toesnijden. Als coöperatieve verzekeraar heeft Achmea minder last van deze focus op de korte termijn. Wij zijn niet aan de beurs genoteerd en hoeven ons dus geen zorgen te maken over de dagkoersen van ons bedrijf. De variabele beloningen van het management van Achmea zijn niet uitsluitend gebaseerd op de waarde die gecreëerd wordt voor aandeelhouders, maar op Stakeholder Value Management (SVM). Dat houdt in dat eventuele bonussen afhankelijk zijn van de waarde die gecreeerd wordt voor elk van de vier expliciet benoemde stakeholdergroepen: klanten, distributiepartners, aandeelhouders en medewerkers. Voor het SVM worden doorlopend verschillende zaken gemeten, zoals medewerkersbetrokkenheid, klanttevredenheid en rendement. De uitkomsten van die metingen worden enerzijds vertaald in speerpunten voor beleid en bepalen anderzijds de hoogte van het variabele inkomen van het management. Vanuit de betrokkenheid bij hun bedrijf hebben de leden van de coöperatie veel minder de neiging om van de ene aanbieder naar de andere over te stappen. Dat houdt dus ook in dat de focus bij Achmea veel meer bij de lange termijn kan liggen dan bij beursgenoteerde ondernemingen. Een evenwichtige waardecreatie voor álle stakeholders is daarom in onze organisatie ingebakken. Zelf zijn we ervan overtuigd dat deze coöperatieve manier van denken en werken op langere termijn in alle opzichten leidt tot betere resultaten, zowel voor de stakeholders als voor de maatschappij als geheel. 2.2 Beleggingsverzekeringen In Nederland leidde de verkoop van beleggingsverzekeringen tot commotie in de media en verlies aan vertrouwen in financiële dienstverleners. Sommige beleggingsverzekeringen werden achteraf beoordeeld door consumentenorganisaties als te duur en niet transparant in de communicatie van de productvoorwaarden. De Ombudsman Financiële Dienstverlening Jan Wolter Wabeke voegde daar in zijn aanbeveling in maart 28 aan toe dat de kosten over de hele looptijd niet meer mochten zijn dan tussen de 2,5 en 3,5% van de opbrengst aan het 16 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

17 einde van de looptijd. In zijn advies meldde hij tevens de gedeelde verantwoordelijkheid voor de ontstane situatie door betrokken partijen als de verzekeraars (kosten), de overheid (fiscale regelgeving), de intermediair (provisie) en de klant (eigen vrije keuze) te wijzen op hun eigen rol en verantwoordelijkheid. Door de brede verankering in de Nederlandse samenleving, 6,5 miljoen polissen, is het dossier woekerpolissen in 28 verder op de maatschappelijke agenda gekomen. Paul Brandt Hoofd Juridische Zaken, Achmea Bank Gevolgen van de kredietcrisis voor de dagelijkse werkzaamheden De kredietcrisis heeft ertoe geleid dat er strengere juridische eisen worden gesteld wanneer Achmea Bank geld wil lenen in de internationale kapitaalmarkt en dat ook de eisen van regelgeving en toezicht zijn toegenomen. Het is dan ook een uitdaging om er voor te zorgen dat Achmea Bank aan die toegenomen eisen kan blijven voldoen. Evengoed willen we natuurlijk een betrouwbare partner blijven voor onze klanten, met redelijke tarieven en voorwaarden. Ook schenken we veel aandacht aan de begeleiding van klanten die door de recessie in problemen komen. Een belangrijke conclusie van de door het Verbond van Verzekeraars in het leven geroepen Commissie De Ruiter is dat de voorlichting aan klanten verbeterd moet worden. Meer transparantie over kosten en opbrengsten van financiële producten moet ertoe leiden dat klanten meer dan voorheen een weloverwogen keuze kunnen maken. Achmea onderschrijft de aanbevelingen van de commissie en onderkent haar zorgplicht. Bij Achmea zijn de voor dit doel omschreven Modellen de Ruiter in 28 doorgevoerd in haar gehele portefeuille. Achmea stelt eveneens dat zij zich heeft gehouden aan de vigerende wet- en regelgeving die ten tijde van de verkoop van het product van toepassing was, maar dat er daarnaast incidenteel momenten zijn geweest dat de geldende regelgeving te laat, of niet geheel juist is ingevoerd. Achmea neemt haar verantwoordelijkheid in de maatschappelijke discussie over beleggingsverzekeringen en heeft zich dan ook gecommitteerd aan een tegemoetkoming in de kosten van tot 1 januari verkochte beleggingsverzekeringen. Bij het schrijven van dit verslag is Achmea nog in onderhandeling met consumentenorganisaties over de voorwaarden hiervan. Deze tegemoetkoming zal naar verwachting vergelijkbaar zijn met de andere overeenkomsten die in 28 zijn gesloten met andere verzekeringsmaatschappijen. Achmea biedt sinds april 28 geen beleggingsverzekeringen aan met een kostenpercentage van meer dan 2,5%, behalve als speciale omstandigheden daar reden toe geven en altijd in overleg met de klant. Op allerlei manieren, waaronder nieuwe wetgeving op dit gebied (Wft, Bgfo) is inmiddels vastgelegd dat de informatie over financiële producten moet verbeteren. Achmea gaat in een aantal gevallen een heel stuk verder dan dat: Interpolis hanteert vertrouwen in de klant als principieel vertrekpunt en heeft dit compromisloos verankerd in haar kernprocessen (verkoop, acceptatie, schaderegeling). Dit leidt tot glasheldere polisvoorwaarden en een uiterst klantgedreven schaderegeling. Interpolis zegt inmiddels ook: verzeker alleen wat er echt toe doet. Hierbij krijgt de klant eerst een helder inzicht in de werkelijke risico's en hoe hij die via preventie kan verminderen of zelfs opheffen. Verzekeren is zo slechts één van de opties, niet de enige. 17 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

18 2.3 Zorgplicht Sinds het uitbreken van de kredietcrisis wordt er openlijk aan getwijfeld of financiële dienstverleners wel altijd te goeder trouw hebben gehandeld. Met andere woorden: of ze hun zorgplicht wel voldoende serieus nemen. De zorgplicht van financiële dienstverleners is wettelijk vastgelegd en houdt in dat banken en verzekeraars verplicht zijn hun klanten goed te adviseren, bijvoorbeeld door het verstrekken van een financiële bijsluiter. Zo moet voorkomen worden dat klanten producten aanschaffen die niet bij hen passen. Achmea wil een stap verder gaan dan de wettelijke verplichtingen. We illustreren dat met enkele voorbeelden uit 28. Willem Noordman Penningmeester van FNV Bondgenoten Afkoop kleine pensioenen De FNV verzet zich tegen de afkoop van kleine pensioenen. Jonge mensen hebben vaak meerdere korte contracten na elkaar. Het lijkt aantrekkelijk om de pensioenaanspraken daarvan af te kopen, maar dat levert samen een flink pensioengat op. Fondsen en Achmea zouden afkoop daarom niet moeten aanbieden. Dat hebben we hen gevraagd en dit heeft tot goede resultaten geleid. Massale afkoop is stopgezet. Maar de discussie is nog niet afgelopen. Nu moet de overheid ervoor zorgen, dat de kleine pensioenen gemakkelijk kunnen worden overgedragen. Nu duurt dat nog drie tot zes maanden. In deze tijd! Toezicht Intermediair zorgplicht voor klanten Avéro Achmea heeft in 28 te maken gehad met de faillissementsgolf onder het intermediair. Als een intermediair failliet gaat kan deze de eisen die worden gesteld aan zijn advies- en zorgplicht voor klanten, niet langer invullen. Concreet betekent dit dat een klant bij zijn bestaande tussenpersoon geen advies meer kan inwinnen; of dit nu een mutatie van een bestaande polis, of het afsluiten van een nieuwe polis betreft. De afdeling Intermediair Toezicht van Avéro Achmea neemt bij faillissementen waarbij haar klanten betrokken zijn een coördinerende rol op zich om zo haar verantwoordelijkheid richting klant en intermediair in te vullen. Zo stelt Avéro Achmea bijvoorbeeld bij elk faillissement als noodvoorziening een telefoonnummer van de centrale klantenservice beschikbaar, waar klanten met vragen of mutaties van hun bestaande polis terecht kunnen. Omdat Avéro Achmea niet de rol van bemiddelaar op zich kan en wil nemen, wordt de klant voor de advisering over de verzekering doorverwezen naar een ander intermediair dat de Avéro-producten kent, zich in de buurt bevindt en klanten goed kan informeren. Wij hebben de indruk dat dit door klanten op prijs wordt gesteld. De afdeling Intermediair Toezicht van Avéro Achmea heeft een model ontwikkeld waarmee signalen van een aankomend faillissement tijdig worden onderkend. Indien deze situatie zich voordoet wordt bij de betreffende intermediair een onderzoek ingesteld om te bepalen of een hersteloperatie zinvol is. In dat geval wordt samen met de intermediair de bedrijfsvoering en financiële huishouding geanalyseerd. Er worden preventiemaatregelen geformuleerd die door de intermediair ingezet kunnen worden om een daadwerkelijk faillissement te voorkomen. Resultaat van deze aanpak is dat er rust komt in de gefailleerde portefeuille, dat de zorgplicht aan klanten geborgd is en dat het intermediair de kans krijgt de noodzakelijke transformatie vorm te geven. 18 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

19 Modernisering van het intermediair Per 1 januari 29 zijn de aanpassingen in het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen (Bgfo) ingevoerd. Vooralsnog is dit een laatste stap in de transformatie van de financiële branche. De nieuwe Bgfo wordt wel gezien als een revolutie in de financiële wereld, die vooral het intermediair van karakter zal doen veranderen. De doelen van het besluit zijn:» Waarborgen dat de consument gefundeerd besluiten neemt over het product dat hij afneemt.» Bewerkstelligen dat de adviseur het klantbelang voor ogen heeft bij zijn advies. Dit gebeurt onder meer door de beloning voor de dienstverlening los te koppelen van het belang van de aanbieder.» Bevorderen van de kwaliteit van het advies. Dat moet toegevoegde waarde hebben en in verhouding staan met de verkregen vergoeding. De beloning moet bovendien transparant zijn voor de klant, in exacte bedragen. Het Nederlandse intermediair is nog niet helemaal op deze nieuwe situatie aangepast en heeft vooral behoefte aan extra tijd. Achmea s Divisie Intermediaire Distributie (DID, merknaam: Avéro Achmea) wil de intermediairs ondersteunen in de transformatie. We hebben in 28 een scherpe segmentering aangebracht in intermediairs die op de nieuwe manier kunnen en willen gaan werken. Uitgangspunten hierbij zijn: onze primaire doelgroep bestaat uit de top-5 professioneel intermediairs en wij brengen het aantal intermediair relaties fors terug, naar circa 2.. Om als verzekeraar bij te dragen aan een eerlijke en transparante financiële markt hebben wij ook de afgelopen jaren al een groot aantal maatregelen genomen. Zo hebben wij bij de introductie van de WFD informatiebijeenkomsten voor intermediairs georganiseerd, hanteren we een strikt aanstellingsbeleid en toetsen wij intermediairs periodiek op onder meer het hebben van de juiste vergunningen. Business Excellence Programma: zorgplicht voor intermediair Met het Business Excellence Programma (BEP) wil Avéro Achmea de dienstverlening van het intermediair naar een hoger niveau tillen en zo een zorgvuldige financiële dienstverlening aan klanten bevorderen. Het Business Excellence Programma is gericht op bedrijfskundige en marketingtechnische ondersteuning. In 28 is een pilot met zes intermediairs doorlopen. In workshops wordt samen met het intermediair vastgesteld wat dit voor zijn organisatie betekent en wat geschikte maatregelen zijn om zijn advisering beter aan te laten sluiten bij de behoeften en wensen van zijn klanten. Uit een kwalitatief onderzoek onder de deelnemers aan de pilot blijkt dat het BEP uitstekend aansluit op de ontwikkelingen in de markt. Je wordt hierdoor een soort van financiële huisarts voor iemand, aldus één van de pilot-deelnemers. Een andere reactie: Avéro Achmea is met het BEP een echte partner in business en sluit aan bij de ontwikkelingen in de markt. Transparantie producten Verzekeraars zullen meer activiteiten moeten ontplooien om het adviestraject voor intermediairs te vergemakkelijken. DID ontwikkelt alleen nog transparante producten, pakketten en bijbehorende voorwaarden. Onze eigen provisiemodellen worden aangepast en wij gaan netto-pricing van producten faciliteren. Het aantal bonusdeals hebben wij in 28 al flink teruggebracht en vanaf 1 januari 29 zullen wij geen bonusdeals meer sluiten. Bonusdeals die voor 1 januari 29 gesloten zijn, zullen voor het einde van 29 worden afgewikkeld. 19 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

20 Procedures tekorten AWBZ 26 en 27 In 26 was er door de Nederlandse Zorgautoriteit te weinig budget beschikbaar gesteld om de door de zorgaanbieders geleverde zorg te vergoeden. Achmea heeft het standpunt, dat zorg die met een rechtsgeldige indicatie geleverd wordt aan een AWBZ-verzekerde, ook betaald moet worden aan de zorgaanbieder. Achmea heeft hierover eerst overleg gepleegd met het Ministerie van VWS en met de NZa, maar toen dat niet tot het gewenste resultaat leidde, is de kwestie aan de rechter voorgelegd. Over het jaar 26 is vanuit Achmea gezien één procedure aanhangig bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Voor 26 resteert nog een tekort van 12 miljoen, waarvoor een aantal instellingen wel zorg hebben verleend, maar nog geen betaling hebben ontvangen. Ook de instellingen hebben beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven ingesteld. De bestuursrechtelijke procedures hierover lopen nog. In de loop van 28 is gebleken dat er feitelijk wel voldoende budget was voor het jaar 27, maar dat dit niet goed verdeeld was over de instellingen. Gedurende het kalenderjaar bestaat de mogelijkheid om budgetten tussen instellingen te herverdelen, maar na afloop van een jaar bestaat die mogelijkheid niet meer. Achmea Zorg zal een hoger beroep nog overwegen. Ondertussen is gebleken dat het door de NZa voor 28 aan Achmea Zorgkantoor toegekende budget toereikend was. Achmea kiest voor laagste prijsgarantie Verzekeraars zoeken naar manieren om voor medicijnen niet meer te betalen dan nodig is. Veel verzekeraars hebben in het jaar 28 voor een labelpreferentiebeleid gekozen. Achmea ziet hierin echter nadelen. Labelpreferentie beperkt de keuzevrijheid van klanten en artsen en bemoeilijkt ook de relatie met apotheekhouders, groothandels en de farmaceutische industrie. Achmea heeft daarom gekozen voor laagste prijsgarantie. We zien dat de kosten zich in de markt zo ontwikkelen, dat de laagste prijsgarantie lagere kosten oplevert. Een verklaring hiervoor is dat de laagste prijsgarantie voor de medicijnen die niet onder het regime van labelpreferentie zijn te plaatsen, kwalitatief en financieel voor alle betrokken partijen (verzekerden, apothekers en zorgverzekeraars) de gunstigste uitwerking heeft. Aan de andere kant profiteert de laagsteprijsgarantie ook van de effecten van labelpreferentie. Afkoop kleine pensioenen Er zijn veel Nederlanders die een klein aanvullend pensioen hebben opgebouwd in een vroeger (kort) dienstverband. Als zij niet langer werkzaam zijn in dat bedrijf, worden ze slaper voor het pensioenfonds. Dat betekent dat het opgespaarde pensioentegoed wordt bewaard totdat ze de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. De nieuwe pensioenwet maakt het mogelijk dit kleine pensioentegoed nu direct te incasseren. Dat levert voordeel op voor de pensioenfondsen en bespaart de uitvoerder Syntrus Achmea (waar in totaal circa 2,7 miljoen slapers staan geregistreerd!) veel administratieve ongemakken en kosten. Maar het dossier afkoop kleine pensioenen is controversieel: in plaats van het laten incasseren van de opgebouwde slapersrechten kun je ook waardeoverdracht stimuleren. Dat wil zeggen dat je mensen het opgebouwde pensioen uit een eerder dienstverband mee laat nemen naar het pensioen van het actuele dienstverband. Dat geeft per saldo uiteindelijk recht op een hoger pensioen. Syntrus Achmea heeft samen met de pensioenfondsen een zorgplicht: het doel moet zijn dat deelnemers aan het eind van de rit een pensioenuitkering krijgen die hoog genoeg is. Dat betekent meestal stimuleren van waardeoverdracht. Bovendien houdt zorgplicht ook in dat we deelnemers wijzen op de risico s van een uitkering nú. Want daardoor kan een bedrag vrijkomen dat huursubsidie, bijstandsuitkering, zorgtoeslag en dergelijke in gevaar brengt. Tegen deze achtergrond hebben we het thema hoog op de agenda gezet. We hebben een tweetal bijeenkomsten georganiseerd voor de pensioenfondsen waarvan wij de administratie verzorgen om met elkaar van gedachten te wisselen en per fonds goed afgewogen besluiten te nemen. We bespraken het thema ook in de Raad van Advies. Tenslotte hebben we een proefproject gedaan om fondsen een goed beeld te kunnen bieden over de respons van de slapers. Verschillende bestuurders doen de review van dit proefproject. Een en ander heeft bijgedragen aan een gebalanceerde aanpak van de afkoop. Mensen die kiezen voor afkoop kennen nu de voordelen en risico s daarvan. 2.4 Toezichthouders Om het vertrouwen in Achmea een solide basis te geven hebben we in 28 stappen gezet om het toezicht verder te verbeteren. Daarbij is vooral de relatie met de toezichthouders van belang, maar we gaan ook in op de manier waarop we zelf waarborgen dat de medewerkers van Achmea zich houden aan de regels. Relatie met toezichthouders In tijden van crisis is het vanzelfsprekend dat toezichthouders meer informatieverzoeken richten aan onder hun toezicht staande instellingen. Zo vraagt DNB in de regel een keer per jaar een rapportage over de dekkingsgraad van pensioenfondsen, maar in 28 heeft DNB dit met een hogere frequentie aan pensioenfondsbesturen gevraagd. Achmea heeft in deze een 2 Achmea Maatschappelijk Jaarverslag 28

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT DIVISIE PENSIOEN & LEVEN Laan van Malkenschoten 20 Postbus 9150 7300 HZ Apeldoorn www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van 2013

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van Pension Fund Governance

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB.

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Speech Joanne Kellermann Pensioenseminar 2014 Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Voor mij is dit een bijzonder moment:

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV

HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag

Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag U heeft een klacht: wij helpen u graag U wilt weten wat u kunt doen als u een klacht heeft. Daarom vertellen wij u graag hoe en waar

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Delta Lloyd Groep Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Aanwezige leden van de Raad van Bestuur Niek Hoek CEO Emiel Roozen CFO Voorzitter van de Raad van

Nadere informatie

HM PENSIOENADVIES BV. Wie zijn wij?

HM PENSIOENADVIES BV. Wie zijn wij? HM PENSIOENADVIES BV Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer geven

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan. zorgeloos verzekerd via uw werkgever. informatie voor de werknemer

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan. zorgeloos verzekerd via uw werkgever. informatie voor de werknemer Zorg Plan en Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd via uw werkgever informatie voor de werknemer Zorg Plan Zorgeloos verzekerd via uw werkgever Een goede zorgverzekering draagt bij aan een gezond en zorgeloos

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 Investeren in vertrouwen Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 1 Pensioenfonds Zorg en Welzijn: het pensioenfonds voor de sector zorg en welzijn Het meerjarenbeleidsplan 2011-2015 beschrijft welke

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen

Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen Publicatie datum: 12 november 2015 Autoriteit Financiële Markten De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante financiële markten. Als onafhankelijke

Nadere informatie

Visie op belonen. Rabobank Groep

Visie op belonen. Rabobank Groep Visie op belonen Rabobank Groep 2014 1 Contactgegevens: Human Resources Rabobank Humanresourcesrabobank@rn.rabobank.nl 2 Visie op belonen Intentieverklaring De Rabobank Groep hanteert een zorgvuldig, beheerst

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Type beleggingsverzekering en wijze van afsluiten Kennis van- en informatie over de

Nadere informatie

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor Dienstenwijzer U bent van plan de zorg voor uw voorziening(en) toe te vertrouwen aan ons kantoor, of heeft reeds een of meer voorziening(en) toevertrouwd aan ons kantoor. U kunt ervan overtuigd zijn dat

Nadere informatie

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co Variabel beloningsbeleid Identified Staff u 2014 heeft een zorgvuldig, beheerst en duurzaam beloningsbeleid, dat vanzelfsprekend voldoet aan de geldende wettelijke vereisten. Belangrijke doelen van dit

Nadere informatie

Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance

Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance Bijdrage van Ruud de Hollander, hoofd Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen, tijdens het jaarseminar Verbond van Verzekeraars Compliance

Nadere informatie

Key Performance Indicators gericht op klantbelang (2)

Key Performance Indicators gericht op klantbelang (2) Key Performance Indicators gericht op klantbelang (2) Om daadwerkelijk het klantbelang centraal te stellen, is het nodig dat financiële ondernemingen Key Performance Indicators (KPI s) gericht op het klantbelang

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

De belofte om het klantbelang centraal te stellen. 2012: De tussenstand

De belofte om het klantbelang centraal te stellen. 2012: De tussenstand De belofte om het klantbelang centraal te stellen 2012: De tussenstand Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Pensioenadvies. Uw pensioenregeling helder en degelijk in beeld

Pensioenadvies. Uw pensioenregeling helder en degelijk in beeld Pensioenadvies Uw pensioenregeling helder en degelijk in beeld Pensioenregelingen en toezicht Pensioen is een arbeidsvoorwaarde die wordt afgesproken tussen werkgever en werknemer met als primaire doelstelling

Nadere informatie

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd in 2008. informatie voor de particulier

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd in 2008. informatie voor de particulier Plan en Keuze Plan zorgeloos verzekerd in 2008 informatie voor de particulier Plan en Keuze Plan de basisverzekering zorgeloos verzekerd Een goede zorgverzekering draagt bij aan een gezond en zorgeloos

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

TOELICHTING DIENSTVERLENING

TOELICHTING DIENSTVERLENING TOELICHTING DIENSTVERLENING Wie zijn wij? Organisatie Zowel als ondernemer als particulier bent u bij Theo Grandia Assurantiën van harte welkom voor advies en begeleiding bij financiële vraagstukken. Theo

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument CAN Assurantiën B.V. Molukkenstraat 68 3531 WE UTRECHT Tel: 030 296 14 81 Fax: 030 296 42 87 www.canassurantien.nl KvK: 30181022 1 P a g i n a Dienstverleningsdocument ten behoeve

Nadere informatie

INLEIDING. Wij doen dat onafhankelijk. Dat wil zeggen dat geen enkele financiële instelling invloed heeft op de adviezen die wij aan U verstrekken.

INLEIDING. Wij doen dat onafhankelijk. Dat wil zeggen dat geen enkele financiële instelling invloed heeft op de adviezen die wij aan U verstrekken. INLEIDING All Finance behartigt uw belangen op het gebied van financiële diensten. Dat kunnen schadeverzekeringen zijn of de complexe adviesproducten; kapitaal-, lijfrente-, risico-, arbeidsongeschiktheids-,

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 253 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg, de Wet cliëntenrechten zorg en enkele andere wetten in verband met het tijdig signaleren

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Vaes Finance is een onafhankelijke bemiddelaar op het gebied van hypotheken, verzekeringen en pensioenen. Wij dienen uitsluitend en alleen de belangen van onze klanten

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd in 2009

Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd in 2009 Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd in 2009 informatie voor de particulier Zorg Plan en Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd Een goede zorgverzekering draagt bij aan een gezond en zorgeloos leven. Voor

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Efficiency assurantietussenpersonen

Onderzoeksrapport Efficiency assurantietussenpersonen Onderzoeksrapport Efficiency assurantietussenpersonen Juni 2011 Dit onderzoek is in opdracht van Nedasco door TeuwenSchouten in samenwerking met InFinance uitgevoerd. Samenvatting De meeste (70%) assurantietussenpersonen

Nadere informatie

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V.

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V. Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van De verschillende bedrijfstakken van financiële dienstverlening en in het bijzonder hechten grote waarde aan goede voorlichting

Nadere informatie

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen 14 september 2015 VERD VERD VERD VERD GEWIJZI Vooraf VERD VERD 08 VERD Herziening IORP-richtlijn VERD G 01 02 03 04 05 VERD Toekomst pensioenstelsel Algemeen

Nadere informatie

Verzekeringen Makelaardij Hypotheken Pensioenen Employment Benefits Bankzaken. Vrieling Adviesgroep. Gewoon beter. vrieling.

Verzekeringen Makelaardij Hypotheken Pensioenen Employment Benefits Bankzaken. Vrieling Adviesgroep. Gewoon beter. vrieling. Verzekeringen Makelaardij Hypotheken Pensioenen Employment Benefits Bankzaken Vrieling Adviesgroep Gewoon beter vrieling adviesgroep Vrieling Adviesgroep Enthousiast Onafhankelijk Betrokken Creatief Integer

Nadere informatie

Cordares. 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen

Cordares. 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen 1 Cordares 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen 10 1.4 Opdrachtgevers 11 1.5 Premies en uitkeringen 11 1.6 Cordares op het internet 12

Nadere informatie

Klant. Pensioen life cycle indicators

Klant. Pensioen life cycle indicators Pensioen life cycle indicators Klant Rapport om een gefundeerde keuze te maken tussen verschillende premiepensioenproducten. Gebaseerd op analyses op het gebied van beleggingsbeleid, duurzaamheid, rendement

Nadere informatie

Beloningsbeleid 4 januari 2012

Beloningsbeleid 4 januari 2012 Beloningsbeleid 4 januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doel beloningsbeleid 4 Uitgangspunten beloningsbeleid 4 Inschaling en beschrijving beloning 4 Beloningsmodel onderneming 5 Risicobeheersing 5 Beoordeling

Nadere informatie

DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING

DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING ( uit boek Reputatie onder Druk van Frank Peters) Stakeholders zijn personen of instituties die een belang hebben bij de organisatie en omgekeerd. Het bouwen van relaties

Nadere informatie

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur.

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur. Raad van bestuur Samenstelling en deskundigheid Samenstelling 3.1.1. De raad van bestuur is zodanig samengesteld, dat hij zijn taak naar behoren kan vervullen. Complementariteit, collegiaal bestuur en

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling

Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling I. Prestatie-indicatoren Een verzekeraar beschikt over verschillende middelen om de organisatie of bepaalde processen binnen de organisatie aan te sturen.

Nadere informatie

Informatie over toezicht. Toezicht

Informatie over toezicht. Toezicht Informatie over toezicht Toezicht Wilt u geld sparen, pensioen opbouwen of uzelf verzekeren tegen een risico? Dan moet u kunnen vertrouwen op financiële instellingen. Wat banken, verzekeraars en pensioen

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA)

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA) De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

Kader voor beoordeling deposito s. Inzicht in de manier waarop de AFM deposito s beoordeelt

Kader voor beoordeling deposito s. Inzicht in de manier waarop de AFM deposito s beoordeelt Kader voor beoordeling deposito s Inzicht in de manier waarop de AFM deposito s beoordeelt Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke

Nadere informatie

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek.

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S Algemeen Het beleid van Imtech N.V. is gericht op de continuïteit van de onderneming als een winstgevende organisatie, die met haar bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Op basis van de afgegeven vergunningen door de AFM is advisering mogelijk met betrekking tot de navolgende producten:

Op basis van de afgegeven vergunningen door de AFM is advisering mogelijk met betrekking tot de navolgende producten: Noordakker 12 2371 DB Roelofarendsveen T 071-2600666 E info@kuiperadvies.com W www.kuiperadvies.com Kuiper Advies KvK 51311909 BTW nr. 084.969.544.B.02 Rabobank 1588.33.317 Sinds begin 2011 is Kuiper Advies

Nadere informatie

Aangenaam kennis te delen Wij brengen de risico s voor u in kaart. www.zichtadviseurs.nl

Aangenaam kennis te delen Wij brengen de risico s voor u in kaart. www.zichtadviseurs.nl Aangenaam kennis te delen Wij brengen de risico s voor u in kaart www.zichtadviseurs.nl Het uitstippelen van een effectief risicoplan begint met elkaar leren kennen Ondernemen is risico lopen. Als ondernemer

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. Informatiewijzer Diensten en Beloning

Dienstverleningsdocument. Informatiewijzer Diensten en Beloning Dienstverleningsdocument Informatiewijzer Diensten en Beloning Inleiding In ons dienstverleningsdocument proberen wij u een zo goed mogelijk inzicht te geven waar onze dienstverlening in zijn algemeenheid

Nadere informatie

Wim Peschke Business Consultant 15 november 2011

Wim Peschke Business Consultant 15 november 2011 Wim Peschke Business Consultant 15 november 2011 Het beloningsmodel na 2013 Agenda De lijn van Beloning 2011-2013 Opties 2020 Tenslotte CO2 De lijn van Beloning De rode draad Aan het eind van de lijn CO2

Nadere informatie

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument Informatie over onze dienstverlening Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u vooraf aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie te verstrekken. In

Nadere informatie

Verzekeren Met advies. Goed om te weten

Verzekeren Met advies. Goed om te weten Verzekeren Met advies Goed om te weten Zoekt u de juiste verzekering, voor uzelf, voor uw bedrijf of voor uw personeel? De ING helpt u daar graag bij. In deze Dienstenwijzer Verzekeren leest u wie wij

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. Informatiewijzer Diensten en Beloning

Dienstverleningsdocument. Informatiewijzer Diensten en Beloning Dienstverleningsdocument Informatiewijzer Diensten en Beloning Inleiding In ons dienstverleningsdocument proberen wij u een zo goed mogelijk inzicht te geven waar onze dienstverlening in zijn algemeenheid

Nadere informatie

TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN)

TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN) TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN) Inhoudsopgave: Wat Bielderman Koetsier voor u kan betekenen.... 2 Hoe worden wij betaald?... 4 Wat verwachten wij van u... 5 Datum: 01-01-2015,

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist 1. Inleiding De RvC van de R.K. Woningbouwvereniging Zeist heeft drie taken: - toezicht houden op het bestuur en op de gang van zaken

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door Visie Verzekeringen. In deze dienstenwijzer zetten wij uiteen waar Visie Verzekeringen voor staat en welke diensten zij verricht.

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL. Wij willen ons graag aan u voorstellen

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd. informatie voor de particulier

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd. informatie voor de particulier Plan en Keuze Plan zorgeloos verzekerd informatie voor de particulier individuele oplossingen goed verzekerd, zorgeloos leven Avéro Achmea kent twee soorten basisverzekeringen. Avéro Achmea gaat uit van

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door: MeerHuis financiële dienstverlening Robberstraat 1 4201 AK GORINCHEM Voordat u besluit om van onze dienstverlening

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER BLEUKENS ADVIES

DIENSTENWIJZER BLEUKENS ADVIES DIENSTENWIJZER BLEUKENS ADVIES U heeft voor Bleukens Advies gekozen of overweegt voor Bleukens Advies te kiezen als uw tussenpersoon voor uw verzekeringen en / of andere financiële diensten. Met uw keuze

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

Dufas Code Vermogensbeheerders. Verslag over 2014

Dufas Code Vermogensbeheerders. Verslag over 2014 Dufas Code Vermogensbeheerders Verslag over 2014 Inhoud 1. Over dit verslag 3 2. Algemene principes 4 2.1 Vermogensbeheerders handelen in het belang van hun klanten 4 2.2 Vermogensbeheerders kennen hun

Nadere informatie

Indorama Ventures Public Company Limited Ondernemingsbestuur beleid

Indorama Ventures Public Company Limited Ondernemingsbestuur beleid Indorama Ventures Public Company Limited Ondernemingsbestuur beleid (Goedgekeurd door de raad van bestuur vergadering nr.1/2009 op 29 september 2009) Bericht van de voorzitter Indorama Ventures Public

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door P.I.M. Professionals In Maatwerk B.V. tevens handelend onder de naam Financieel Helder. Onze gegevens luiden: (P.I.M.)

Nadere informatie

Cordares 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8

Cordares 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1 is specialist in pensioenbeheer en inkomensverzekering voor meer dan één miljoen Nederlanders. Met 25 miljard euro vermogen onder beheer, een uitstekend track record en vakkennis opgebouwd sinds 1952,

Nadere informatie

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Kies en je wordt gekozen (Bron: Jan van Setten) Eric-Jan van den Berg Directeur Commercie Niels Herweijer - Marketeer Agenda VKG algemeen Visie toekomst adviseur Digitale

Nadere informatie

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Van der Meer B.V. heeft in 2011 een nulmeting laten uitvoeren door een externe adviseur. Deze actie is genomen om op een objectieve

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Beëindiging van de relatie... 9 Algemene info... 10. liberforte.nl Dienstenwijzer 2015 Pagina 2 van 10

Inhoudsopgave. Beëindiging van de relatie... 9 Algemene info... 10. liberforte.nl Dienstenwijzer 2015 Pagina 2 van 10 Dienstenwijzer 2015 Inhoudsopgave Inleiding...................... 3 Wie zijn wij?...................... 4 Deskundigheid & Kwaliteit...................... 4 Contactgegevens...................... 4 Onze

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. assurantiën hypotheken pensioenen financiële planning. 9000136_GewHerdr_Bedrijfsbroch_1.indd 2 05-03-10 16:19

Bedrijfsprofiel. assurantiën hypotheken pensioenen financiële planning. 9000136_GewHerdr_Bedrijfsbroch_1.indd 2 05-03-10 16:19 Bedrijfsprofiel assurantiën hypotheken pensioenen financiële planning 9000136_GewHerdr_Bedrijfsbroch_1.indd 2 05-03-10 16:19 De missie van Luyten Adviesgroep Een missie is het doel van de organisatie en

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht.

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over

Nadere informatie

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid VDZ Verzekeringen Beloningsbeleid 2014 INHOUD 1. Inleiding... 3 Toezicht... 3 Inwerkingtreding... 3 2. Definities en begrippen... 3 De categorieën van medewerkers... 3 Beloning... 4 Vaste beloning... 4

Nadere informatie