Het is wennen in het post-ebm tijdperk

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het is wennen in het post-ebm tijdperk"

Transcriptie

1 Het is wennen in het post-ebm tijdperk Prof. Pim Assendelft, huisarts Hoofd afdeling Eerstelijnsgeneeskunde Generalisme is ons specialisme

2 Belangenconflict: redacteur van boek Inleiding in de evidence-based medicine (Vorige) functies: Directeur Dutch Cochrane Center Hoofd Richtlijnen Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) Afdelingshoofd LUMC en Radboudumc Lid Autorisatiecommissie NHG Wetenschappelijke Adviesraad Zorginstituut, Werkcommissie Care & Cure

3 Wat is Evidence Based Medicine? een geneeskundige praktijkvoering waarbij de behandelaar zich bij elke beslissing bewust is of er bewijs (evidence) is om deze beslissing te ondersteunen, en hoe sterk dit bewijs is

4 Evidence-based medicine volledige EBM methode - zoeken en beoordeling kwaliteit EBM bronnen ( digests en systematische reviews) en richtlijnen 4

5 De zendelingsfase

6 Een drukke week - EBM in de praktijk - Pim Assendelft

7 De patiënt in de spreekkamer Wat heb ik? Diagnose Waar komt het door? Etiologie Hoe loopt het af? Wat te doen? Prognose Therapie

8 Traditionele geneeskunde Gebaseerd op: Basisvakken (zoals anatomie, fysiologie, farmacologie) Ervaring: opleiding, eigen ervaring, specialist Diskwalificerende termen: experience based medicine of authority based medicine

9 Beslissingen Bron: opleiding en routine collega/expert boeken artikelen Maar. opleiding is lang geleden waar haalt de collega de kennis vandaan? boeken zijn vrijwel altijd achterhaald artikelen dikwijls slecht toepasbaar en kost handenvol tijd

10 Gericht zoeken: de kennispiramide Systemen Synopses Syntheses Gecomputeriseerde beslissingsondersteuning Evidence-based tijdschriftsamenvattingen; richtlijnen Systematische reviews Studies Studieboeken Originele artikelen in tijdschriften Tekstboeken 10

11 BIJBLIJVEN

12 NHG

13 ` Projectplan vorige versie Standaard Procedure Herziening Standaard: van Start tot Concept; versie 26 februari Oriënterende search (clinical librarian) middels A. SumSearch en in PubMed met methodologische filters voor (systematische) reviews en commentaren Systematische reviews Commentaren B. Recente evidence-based internationale richtlijnen C. Clinical Evidence en Cochrane Library NB: het flow-diagram betreft de inhoudelijke stappen; de procedurele stappen zoals selecteren en uitnodigen van werkgroep worden apart beschreven NAS (alle leden) Nieuwe wetenschappelijke gezichtspunten (high-evidence literatuur ) Feed-back uit het veld Ervaren implementatieproblemen standaard Dossier (beheer: secretariaat) Commentaren na vorige versie standaard o Farmacotherapeutisch Weekblad o NTVG o GeBu o H&W Screening medische tijdschriften Terugkoppeling P&I o Problemen bij ontwikkeling producten op basis vorige standaard o Feed-back uit het veld Terugkoppeling oude werkgroep o Nieuwe high-evidence literatuur o Feed-back uit het veld Aantekeningen begeleidend staflid vorige versie Standaard Lacunes uit lacunebak Resultaten en aanbevelingen onderzoek op basis vorige versie Standaard (b.v. door WOK Recente Richtlijnen CBO, Trimbos, Orde (deelverenigingen), Fysiotherapeuten, Verloskundigen, Jeugdartsen, Bedrijfsartsen (NB: updaten dossier met richtlijnen rol van clinical librarian) Staflid Projectplan: Basale epidemiologische gegevens: - CMR/ LINH/ Transitie - Farmacotherapeutische kengetallen Kapstokitems (obligate onderdelen consultvoering [aparte search op verrichten]; aantal: 10-20); staan in oude versie Standaard in de regel als noten Nieuwe ontwikkelingen Controversen Staflid Standaarden en staflid Farmacotherapie Concept-Standaard Staflid Standaarden en werkgroep Ontwerp-Standaard Benoemen lacunes Benoemen indicatoren Vervolg: zie Notitie Van Concept tot AC (auteur: Loes Pijnenborg) Commentaar NAS Commentaar hoofd en senior Bespreking staf Redactie commentaar (staflid) Werkgroep Commentaarfase Werkgroep Autorisatiecommissie Staflid zoekbare items NAS (2 leden) Toetsen nieuwe projectplan aan: Nieuwe high-evidence literatuur Feed-back uit het veld Ervaren implementatieproblemen standaard Projectplan vorige versie Standaard Staflid Standaarden Bijgesteld projectplan Staflid Standaarden en staflid P&I (Kandidaat) indicatoren Staflid Standaarden en werkgroep (1 sessie) Bespreken projectplan Aanvulling projectplan Specifieke search (clinical librarian) zoekbare items middels PICO methode

14 Huisartsgeneeskundig Onderzoek Onderzoeksprioriteiten Univeritair Medische Centra Richtlijn NHG Evidence-synthese Wetenschappelijke en maatschappelijke ontwikkelingen Praktijkaanbevelingen Onderzoekslacunes Indicatoren Multidisciplinaire richtlijnontwikkeling Gebruik in de praktijk Externe prioritering Implementatieproblemen: * Direct ervaren belemmeringen in de praktijk * Routinemonitoring in netwerken NHG-Lacunebak Huisartsgeneeskundige prioritering

15 % Herstel van de elleboogklachten (% volledig hersteld of veel verbeterd) afwachtend beleid injecties fysiotherapie weken 52 Smidt, Lancet 2002

16 Succes met terughoudend beleid Hormoonsubstitutie rond de menopauze en borstkanker Coxibs en hartinfarct Diane-pil en trombose

17 Richtlijnen en implementatie a. Bij het aanvragen van laboratoriumbepalingen volgt 53% van de huisartsen de richtlijnen b. Wanneer de richtlijn een specifiek geneesmiddel (het 'eerste keuze middel') adviseert, volgt 62% van de huisartsen de richtlijn c. Bij het voorschrijven van geneesmiddelen volgt gemiddeld 68% van de huisartsen de richtlijnen. Wanneer de richtlijnen een geneesmiddel ontraden, volgt 78% van de huisartsen dit advies d. Bij aanvragen van beeldvormende diagnostiek zoals röntgenfoto's en echografie werkt 75% van de huisartsen volgens de richtlijnen e. Bij het verwijzen van patiënten handelt 89% van de huisartsen volgens de richtlijnen NIVEL/WOK. Tweede Nationale Studie

18 Compliantie met richtlijnen Verschillende studies over compliantie met richtlijnen 1980 (24 regionale richtlijnen, 57 HA-en) 44% 1987 (24 regionale richtlijnen, 75 HA-en) 55% 1991 (12 nationale richtlijnen, 62 HA-en) 66% 2000 (35 nationale richtlijnen, 200 HA-en) 69% 2002 (70 nationale richtlijnen, 190 HA-en) 74%

19 Meer dan 100 richtlijnen Dekking meer dan 70% hulpvragen

20 Scheurtjes in het schilderij

21 SSRI s Aantal voorschriften 2006: uitgaven aan merkloze antidepressiva namen toe met 15% omzet bij de specialités daalde met 22% 21 overall afname van 3%

22

23 Overzicht van bias in RCT s 23

24 Generaliseerbaarheid trialresultaten patienten > 65 jaar (Medicare) Welk percentage voldeed aan inclusiecriteria trials? Randomized Aldactone Evaluation Study (RALES) 25% Studies of Left Ventricular Dysfunction (SOLVD) 18% Metroprolol CR/LX Randomized Intervention Trial in Congestive Heart Failure (MERIT-HF) 13% Am Heart J 2003;146:250 7 Prospectief cohort onderzoek met nested RCT 24

25 Trials passend? Complexe interventies Zeldzame, ernstige aandoeningen ( rug tegen de muur indicaties ) Snel veranderende innovaties (ehealth, mhealth) Proces wordt nog niet begrepen Cluster-randomised trials Stepped wedge design Kort-cyclisch onderzoek Kwalitatief onderzoek Observationeel onderzoek

26

27 Groep versus individu Personalised medicine

28 Observationeel onderzoek; Big data

29 Onderzoek versus implementatie Inhoud Waarom richtlijnen? Anatomie van een richtlijn Hindernissen en bedreigingen Blik op de toekomst 30% RRR; 100% toegang 50% RRR; 70% toegang 29

30 Objectief, uitwisselbaar Subjectief, contextgevoelig 30

31 Europese richtlijn Nationale multidisciplinaire richtlijn Monodisciplinaire richtlijn

32 Context behandel beslissing primaire studies reviews context bijwerkingen kosten preferenties gebruiksgemak beschikbaarheid richtlijnen 32

33

34 Box 1: Crisis in evidence based medicine? The evidence based quality mark has been misappropriated by vested interests The volume of evidence, especially clinical guidelines, has become unmanageable Statistically significant benefits may be marginal in clinical practice Inflexible rules and technology driven prompts may produce care that is management driven rather than patient centred Evidence based guidelines often map poorly to complex multimorbidity

35 Evidence-based medicine "Het gewetensvol, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige beste wetenschappelijke bewijsmateriaal om beslissingen te nemen voor individuele patiënten" 35

36 Het is wennen in het post-ebm tijdperk Prof. Pim Assendelft, huisarts Hoofd afdeling Eerstelijnsgeneeskunde Generalisme is ons specialisme

37

38 38

Evidence zoeken @ WWW

Evidence zoeken @ WWW Evidence zoeken @ WWW Dirk Ubbink Evidence Based Surgery 2011 Informatie Jaarlijks: >20.000 tijdschriften en boeken MEDLINE: >6.700 tijdschriften Jaarlijks 2 miljoen artikelen gepubliceerd 5500 publicaties

Nadere informatie

Dirk Ubbink. Evidence Based Surgery Workshop 2010

Dirk Ubbink. Evidence Based Surgery Workshop 2010 Dirk Ubbink Evidence Based Surgery Workshop 2010 Jaarlijks: 20.000 tijdschriften 17.000 nieuwe boeken MEDLINE: >6.700 tijdschriften jaarlijks 2 miljoen artikelen gepubliceerd 5500 publicaties per dag!

Nadere informatie

Persoonsgerichte zorg in richtlijnen: contradictie of paradox? Trudy van der Weijden 16 juni 2017

Persoonsgerichte zorg in richtlijnen: contradictie of paradox? Trudy van der Weijden 16 juni 2017 Persoonsgerichte zorg in richtlijnen: contradictie of paradox? Trudy van der Weijden 16 juni 2017 Welkom Namens NHG en UM, CAPHRI, vakgroep HAG Speciaal welkom aan: - Familie en vrienden - Sprekers - Medewerkers

Nadere informatie

Evidence-Based Nursing. Bart Geurden, RN, MScN

Evidence-Based Nursing. Bart Geurden, RN, MScN Evidence-Based Nursing Bart Geurden, RN, MScN Trends in Verpleegkunde Jaren 1980: Systematisch werken Focus op proces Jaren 1990: Verpleegkundige diagnostiek Focus op taal Aandacht verschuift van proces

Nadere informatie

Evidence based nursing: wat is dat?

Evidence based nursing: wat is dat? Evidence based nursing: wat is dat? Sandra Beurskens Lector kenniskring autonomie en participatie van mensen met een chronische ziekte Kenniskring autonomie en participatie EBN in de praktijk: veel vragen

Nadere informatie

EBM. Domein arts. Overwegingen bij domein arts

EBM. Domein arts. Overwegingen bij domein arts EBM Wetenschappelijke uitkomsten uit klinisch relevant prognostisch, diagnostisch en therapeutisch onderzoek. Kennis, ervaring, persoonlijke waarden en verwachtingen van de dokter zelf. De individuele

Nadere informatie

VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE

VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE Drs. Willemke Stilma Docent verpleegkunde HvA Mede met dank aan dr. Anne Eskes 1 INHOUD 5 stappen EBP Formuleren van een klinische vraagstelling PICO Zoekstrategie

Nadere informatie

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Dr. John Verhoef (Lector) Lectoraat Eigen Regie Hogeschool Leiden, Cluster Zorg verhoef.j@hsleiden.nl Waar hebben we het over? Evidence Based Practice

Nadere informatie

Arbokennis ontsloten

Arbokennis ontsloten Arbokennis ontsloten Kennis voor en door(?) arboprofessionals NVvA symposium maart 2012 Door: Huib Arts Kennisbronnen (1) Tekst communicatie: De wetenschappelijke wereld / Kennisinstituten Handboeken en

Nadere informatie

Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk. Definitie EBP 16-4-2015

Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk. Definitie EBP 16-4-2015 Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk Lies Braam, verpleegkundig specialist neurologie 26 maart 2015 V &VN neurocongres Definitie EBP Bij EBP gaat het om klinische beslissingen op basis van

Nadere informatie

Peer review EBM. Ontwikkeld door WVVK in opdracht van Pro-Q-Kine

Peer review EBM. Ontwikkeld door WVVK in opdracht van Pro-Q-Kine Peer review EBM Inleiding Doelstellingen? Attitude: bereid zijn om evidence based te handelen, om expertise te delen, om evidentie te bespreken Kennis: wat is EBM, wat is evidentie, wat is een richtlijn,

Nadere informatie

Kennis in Beweging. 30/10/14 MTP Fysiotherapie/KBC Haaglanden 1

Kennis in Beweging. 30/10/14 MTP Fysiotherapie/KBC Haaglanden 1 Kennis in Beweging 30/10/14 MTP Fysiotherapie/KBC Haaglanden 1 Eisen en doelen overheid Opdracht Kwaliteitsinstituut: maak kwaliteit transparant. Kwaliteitsstandaarden & Meetinstrumenten Tripartiet (patiënten,

Nadere informatie

Onderzoeksdesigns. Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis

Onderzoeksdesigns. Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis Onderzoeksdesigns Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis Inhoud Inleiding Wetenschappelijk bewijs Opdracht Verschillende onderzoekdesigns De drie componenten van evidence-based practice Wetenschappelijk

Nadere informatie

Zoeken naar evidence

Zoeken naar evidence Zoeken naar evidence Faridi van Etten-Jamaludin Clinical librarian Medische Bibliotheek AMC 2 december 2008 Evidence Based Practice? Bij EBP worden klinische beslissingen genomen op basis van het best

Nadere informatie

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding Versiedatum: 0-0-06 Pagina van 5 De wetenschappelijke onderbouwing van het huisartsgeneeskundig handelen vormt een belangrijke leidraad voor de huisarts. Deze moet een wetenschappelijke onderbouwing kunnen

Nadere informatie

De beantwoordbare vraag (PICO)

De beantwoordbare vraag (PICO) 4. Interpretatie effect (relevantie) 5. Toepassen in de praktijk De beantwoordbare vraag (PICO) Welke patiënten? P Welke interventie? Welk alternatief (comparison)? Welke uitkomst (outcome)? I C O P I

Nadere informatie

Rob Heerdink Universitair Hoofddocent Klinische Farmacoepidemiologie Universiteit Utrecht

Rob Heerdink Universitair Hoofddocent Klinische Farmacoepidemiologie Universiteit Utrecht Hoe vertaal ik resultaten uit de medische literatuur en richtlijnen naar de dagelijkse praktijk? Interpretatie van resultaten van geneesmiddelenonderzoek Rob Heerdink Universitair Hoofddocent Klinische

Nadere informatie

17-5-2014 GEFELICITEERD! Evidence-based logopedie. Evidence-based logopedie: 10 jaar! Taakverdeling. Wat ben jij? @hannekekalf

17-5-2014 GEFELICITEERD! Evidence-based logopedie. Evidence-based logopedie: 10 jaar! Taakverdeling. Wat ben jij? @hannekekalf Evidence-based logopedie - wat is er in 10 jaar veranderd? GEFELICITEERD! Dr. Hanneke Kalf hanneke.kalf@radboudumc.nl www.hannekekalf.nl @hannekekalf 15 mei 2014 @hannekekalf Evidence-based logopedie:

Nadere informatie

FORMULIER IV voor het beoordelen van een PATIËNT-CONTROLEONDERZOEK Versie oktober 2002, geldig t/m december 2005 Evidence-Based RichtlijnOntwikkeling Formulier IV: beoordeling patiënt-controleonderzoek

Nadere informatie

Handleiding Critically Appraised Topic (CAT) OLVG

Handleiding Critically Appraised Topic (CAT) OLVG Handleiding Critically Appraised Topic (CAT) OLVG Wat is een Critically Appraised Topic Een Critically Appraised Topic (CAT) is een korte systematische samenvatting en kritische beoordeling van de resultaten

Nadere informatie

Bij gebrek aan bewijs

Bij gebrek aan bewijs Bij gebrek aan bewijs kennis is macht! internet in de spreekkamer P.A. Flach Bedrijfsarts Arbo- en milieudienst RuG 09-10-2006 1 3 onderdelen 1. Wat is EBM 2. Zoeken in PubMed 3. Beoordelen van de resultaten

Nadere informatie

Inhoud. Hoofdstuk 4 Screening en diagnostiek bij volwassenen 71 1 Inleiding 71 2 Screening bij volwassenen 72 3 Diagnostiek bij volwassenen 74

Inhoud. Hoofdstuk 4 Screening en diagnostiek bij volwassenen 71 1 Inleiding 71 2 Screening bij volwassenen 72 3 Diagnostiek bij volwassenen 74 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene inleiding 11 1 Kenmerken en classificatiecriteria van bipolaire stoornissen 11 2 Epidemiologie 12 3 Differentiële diagnostiek 13 4 Comorbiditeit 13 5 Beloop 16 6 Diagnostiek

Nadere informatie

Totstandkoming en methoden. NHG-Behandelrichtlijn Tekenbeet en erythema migrans

Totstandkoming en methoden. NHG-Behandelrichtlijn Tekenbeet en erythema migrans Totstandkoming en methoden NHG-Behandelrichtlijn Tekenbeet en erythema migrans april 2017 Totstandkoming en methoden NHG-Behandelrichtlijn Tekenbeet en erythema migrans Utrecht, 25 april 2017 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies 22 en 23 Maart 2016 Bestemd voor personen die in het kader van de Cochrane Collaboration een systematische review over interventies gaan

Nadere informatie

Fysiotherapie en Benigne Pijn: Welke vraag?

Fysiotherapie en Benigne Pijn: Welke vraag? Fysiotherapie en Benigne Pijn: Welke vraag? Prof. dr. Rob A.B. Oostendorp Nederlands Paramedisch Instituut Amersfoort UMC St Radboud, Nijmegen Werkgroep Onderzoek Kwaliteit AANDACHTSPUNTEN doel conventionele

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

Voorwoord 1 0. Inleiding 1 1

Voorwoord 1 0. Inleiding 1 1 Inhoud Voorwoord 1 0 Inleiding 1 1 1 Evidence-based diëtetiek: principes en werkwijze 1 3 Inleiding 1 3 1.1 Evidence-based diëtetiek 1 3 1.2 Het ontstaan van evidence-based handelen 1 5 1.3 Evidence-based

Nadere informatie

Evidence Based Nursing

Evidence Based Nursing Evidence Based Nursing - filosofie - Bart Geurden, RN, MScN Van verpleegkundige Diagnostiek naar evidence-based handelen Medische Diagnostiek >1900 Multi- Disciplinaire Problemen 1980- Verpleegkundige

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Ton Kuijpers, Epidemioloog

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Ton Kuijpers, Epidemioloog Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten Ton Kuijpers, Epidemioloog Guru based medicine Inhoud Voorbeeld van een wetenschappelijk onderzoeksdesign (RCT) Mate van bewijs Conclusies

Nadere informatie

LUSTRUMPROGRAMMA OPLEIDING MONDZORGKUNDE UTRECHT:

LUSTRUMPROGRAMMA OPLEIDING MONDZORGKUNDE UTRECHT: Op weg naar een Kamer Mondzorg Josef Bruers LUSTRUMPROGRAMMA OPLEIDING MONDZORGKUNDE UTRECHT: Quality for the future 4 oktober 2013 Kamer Mondzorg Werktitel voor een initiatief om in Nederland te komen

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Behandeling van een trigger finger Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Overzicht Inleiding PICO Zoekstrategie & Flowchart Artikelen Chirurgie Anatomie Open vs percutaan Conclusie Inleiding Klinische symptomen

Nadere informatie

Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen VU Medisch Centrum, Amsterdam

Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen VU Medisch Centrum, Amsterdam Richtlijnen, Zorgstandaarden en Generieke Modules: hulpmiddelen op weg naar Goede Zorg Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen VU Medisch Centrum, Amsterdam GGZ ingeest, Amsterdam Altrecht GGZ, Utrecht

Nadere informatie

Centre for. Care Research (WOK, KWAZO) (CEBP) Universiteit Maastricht. Centre for Evidence Based Physiotherapy

Centre for. Care Research (WOK, KWAZO) (CEBP) Universiteit Maastricht. Centre for Evidence Based Physiotherapy Centre for Evidence Based Physiotherapy Centre Universiteit for Maastricht Quality of Care Research Universiteit Maastricht Karin Neeleman-van der Steen Jozé Braspenning Rob de Bie Rob Oostendorp 9 november

Nadere informatie

Totstandkoming en methoden. NHG-Behandelrichtlijn Hidradenitis suppurativa

Totstandkoming en methoden. NHG-Behandelrichtlijn Hidradenitis suppurativa Totstandkoming en methoden NHG-Behandelrichtlijn Hidradenitis suppurativa april 2017 Totstandkoming en methoden NHG-Behandelrichtlijn Hidradenitis suppurativa Utrecht, 19 april 2017 Inhoudsopgave 1 Samenstelling

Nadere informatie

WELKOM! Belangrijke vraag bij EBP. Definitie EBP Wat is nu Evidence-Based Practice? Waarom is evidence-based mondzorg nodig? O.a.

WELKOM! Belangrijke vraag bij EBP. Definitie EBP Wat is nu Evidence-Based Practice? Waarom is evidence-based mondzorg nodig? O.a. WELKOM! Waarom is evidence-based mondzorg nodig? O.a. Veel informatie mondzorg/verzorging in media en internet Nieuwe ontwikkelingen in behandelingen, producten en materialen Bijhouden vakkennis & Levenlang

Nadere informatie

Cochrane Netherlands. Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals

Cochrane Netherlands. Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals Cochrane Netherlands Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals Utrecht, 6 en 7 oktober 2016 Achtergrond Iedere zorgprofessional neemt gedurende een werkdag continu beslissingen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Critical Appraisal of a Topic De 7 stappen van de CAT Bachelor geneeskunde 3de jaar AWV

Critical Appraisal of a Topic De 7 stappen van de CAT Bachelor geneeskunde 3de jaar AWV Critical Appraisal of a Topic De 7 stappen van de CAT Bachelor geneeskunde 3de jaar AWV Arno Roest en Saskia Le Cessie CAT-project@lumc.nl Evidence based medicine (EBM) (Patho)fysiologie: Klachten, ziekte,

Nadere informatie

Themamiddag ter gelegenheid van de instelling van het lectoraat van dr. Frits Oosterveld 21 maart 2002 Saxion Hogeschool Enschede

Themamiddag ter gelegenheid van de instelling van het lectoraat van dr. Frits Oosterveld 21 maart 2002 Saxion Hogeschool Enschede Themamiddag ter gelegenheid van de instelling van het lectoraat van dr. Frits Oosterveld 21 maart 2002 Saxion Hogeschool Enschede 20-3-2013 Lectoraat Frits Oosterveld 1 Frits, van harte proficiat! 20-3-2013

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIRE VISIE op DIAGNOSTIEK en BEHANDELING van het LUMBOSACRAAL RADICULAIR SYNDROOM

MULTIDISCIPLINAIRE VISIE op DIAGNOSTIEK en BEHANDELING van het LUMBOSACRAAL RADICULAIR SYNDROOM MULTIDISCIPLINAIRE VISIE op DIAGNOSTIEK en BEHANDELING van het LUMBOSACRAAL RADICULAIR SYNDROOM 1 HNP-onderzoek UMC St Radboud Evidence-based handelen bij postoperatief LRS: een uitdaging! Prof.dr. Rob

Nadere informatie

WELKOM! Definitie EBP. Belangrijke vraag bij EBP. 3 Perspectieven EBP Wat is nu Evidence-Based Practice?

WELKOM! Definitie EBP. Belangrijke vraag bij EBP. 3 Perspectieven EBP Wat is nu Evidence-Based Practice? WELKOM! Wat is nu Evidence-Based Practice? Cursus ICO-groep Goes 03 juni 2016 Definitie EBP Belangrijke vraag bij EBP Het nemen van een beslissing op basis van het beschikbare bewijs in combinatie met

Nadere informatie

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift 153 SAMENVATTING Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische stoornissen, de ziektelast is hoog en deze aandoeningen brengen hoge kosten met

Nadere informatie

Evidence Based Practice

Evidence Based Practice Hoe lees je als verpleegkundige een artikel? Anne-Margreet van Dishoeck en Marjolein Snaterse Namens de Werkgroep Wetenschappelijk onderzoek; Mattie Lenzen Ingrid Schiks Henri van de Wetering Ellen van

Nadere informatie

Richtlijnen wat zijn ze en worden ze ook toegepast?

Richtlijnen wat zijn ze en worden ze ook toegepast? Richtlijnen wat zijn ze en worden ze ook toegepast? Lentecongres - Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie Marleen Finoulst Arts-journalist Coördinator www.gezondheidenwetenschap Hoofdredacteur Knack-Bodytalk

Nadere informatie

Evidence Based Practice. Marije de Lange. MANP, MSc verpleegkundig specialist CTC - klinisch epidemioloog

Evidence Based Practice. Marije de Lange. MANP, MSc verpleegkundig specialist CTC - klinisch epidemioloog Evidence Based Practice Marije de Lange. MANP, MSc verpleegkundig specialist CTC - klinisch epidemioloog Inhoud presentatie - Inleiding - Ervaringen EBP - Herhaling theorie en de 5 EBP-stappen met praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Debby Gerritsen. Kaf van Koren weten wat werkt

Debby Gerritsen. Kaf van Koren weten wat werkt Debby Gerritsen Kaf van Koren weten wat werkt Doelen UKON 1) Kennis ontwikkelen (=onderzoek) 2) Deze kennis delen en vertalen in praktische producten voor deskundigheidsbevordering (=onderwijs en opleiding)

Nadere informatie

EVIDENCE-BASED ALLIED HEALTH CARE. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

EVIDENCE-BASED ALLIED HEALTH CARE. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp EVIDENCE-BASED ALLIED HEALTH CARE Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp Nederlands Paramedisch Instituut UMC St Radboud Hogeschool van Arnhem en Nijmegen NVLF 1 ORIËNTATIE op LOGOPEDIE NVLF Visie 2000-2005 NVLF

Nadere informatie

Richtlijnen in de fysiotherapie: een internationaal perspectief

Richtlijnen in de fysiotherapie: een internationaal perspectief Richtlijnen in de fysiotherapie: een internationaal perspectief Philip van der Wees Nijkerk, 9 april 2015 Wat is een richtlijn? Een richtlijn is een document met aanbevelingen, gericht op het verbeteren

Nadere informatie

Bevorderen arbeidsparticipatie chronisch zieken: effectieve interventies

Bevorderen arbeidsparticipatie chronisch zieken: effectieve interventies Bevorderen arbeidsparticipatie chronisch zieken: effectieve interventies Marloes Vooijs Monique Leensen Jan Hoving Haije Wind Monique Frings-Dresen Organisatie voor Arbeid en Gezondheid (AMC) Preventie

Nadere informatie

Depressie bij ouderen Herstel als voorwaarde voor rehabilitatie?

Depressie bij ouderen Herstel als voorwaarde voor rehabilitatie? Depressie bij ouderen Herstel als voorwaarde voor rehabilitatie? Rob Kok, psychiater, epidemioloog Parnassia Bavo Groep Den Haag Waarom rehabilitatie? Eerherstel van wie? Over welke ouderen hebben we het

Nadere informatie

Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals. Utrecht, 14 en 15 oktober 2015. Cochrane

Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals. Utrecht, 14 en 15 oktober 2015. Cochrane Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals Utrecht, 14 en 15 oktober 2015 Cochrane Achtergrond Iedere zorgprofessional neemt gedurende een werkdag continu beslissingen, bijvoorbeeld over welke

Nadere informatie

PROGRAMMA OVERZICHT Evidence Based Midwifery (EBM) Oktober December 2015, i.s.m. VLOV, CEBAM, KCE en. expertisecel Moeder & Kind

PROGRAMMA OVERZICHT Evidence Based Midwifery (EBM) Oktober December 2015, i.s.m. VLOV, CEBAM, KCE en. expertisecel Moeder & Kind PROGRAMMA OVERZICHT Evidence Based Midwifery (EBM) Oktober December 2015, i.s.m. VLOV, CEBAM, KCE en expertisecel Moeder & Kind DAG 1: Vrijdag 23 oktober 2015 LOCATIE : Begeleiding: Afvaardiging VLOV,

Nadere informatie

Wetenschappelijk Onderzoek Is Evidence Based Practice informatie beschikbaar voor iedereen? Jef Adriaenssens RN, MsN, PhD

Wetenschappelijk Onderzoek Is Evidence Based Practice informatie beschikbaar voor iedereen? Jef Adriaenssens RN, MsN, PhD Wetenschappelijk Onderzoek Is Evidence Based Practice informatie beschikbaar voor iedereen? Jef Adriaenssens RN, MsN, PhD Evidence Based Practice 2 "the integration of the best research evidence with clinical

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een CAT

Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Samenvatting. Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken

Samenvatting. Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken Samenvatting Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken Ergotherapie is een paramedisch beroep dat gericht is op het verbeteren van het zelfstandig functioneren door het individu in de voor die persoon

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord prof. dr. P.H. Dejonckere bij de eerste druk 10. Woord vooraf bij de tweede, geheel herziene druk 12

Inhoud. Voorwoord prof. dr. P.H. Dejonckere bij de eerste druk 10. Woord vooraf bij de tweede, geheel herziene druk 12 Inhoud Voorwoord prof. dr. P.H. Dejonckere bij de eerste druk 10 Woord vooraf bij de tweede, geheel herziene druk 12 1 Inleiding 14 1.1 Wat is evidence-based handelen? 14 1.2 Evidentie in de logopedie

Nadere informatie

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Verpleegkundige dossierbesprekingen Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Agenda EBP in het AMC Verpleegkundige dossierbesprekingen Praktijkvoorbeeld EBP in de psychiatrie EBP is ook belangrijk

Nadere informatie

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Bijlage 9 ETHIEK IN RICHTLIJNEN bij Arbeid en Gezondheid (EiR-A) COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Versie INHOUD 1 Inleiding 2 Contextanalyse 2.1 Situatie en omgeving 2.2 De actoren 2.3 Het product 3

Nadere informatie

Evidence-Based Medicine: evaluatie van een beheersingsmechanisme (1990-2015)

Evidence-Based Medicine: evaluatie van een beheersingsmechanisme (1990-2015) Evidence-Based Medicine: evaluatie van een beheersingsmechanisme (1990-2015) HISTORISCH SLOTAKKOORD Timo Bolt Erasmus MC/NVMG/Descartes Centre UMC Utrecht, 26 september 2015 What on earth was medicine

Nadere informatie

Masterchef revalidatie: Het belang van richtlijnen en protocollen?

Masterchef revalidatie: Het belang van richtlijnen en protocollen? Masterchef revalidatie: Het belang van richtlijnen en protocollen? Caroline van Heugten Sascha Rasquin NIP revalidatie Ik 19 denk april 2013 dus ik leer? UM Adelante Vragen vooraf: Wie gebruikt richtlijnen

Nadere informatie

Follow-up van volwassenen die als kind zijn behandeld voor kanker Web-based. based nazorgplan

Follow-up van volwassenen die als kind zijn behandeld voor kanker Web-based. based nazorgplan Follow-up van volwassenen die als kind zijn behandeld voor kanker Web-based based nazorgplan Annette Berendsen, Dr. AJ. Berendsen, huisarts Afdeling Huisartsgeneeskunde UMCG 1 Follow-up van volwassenen

Nadere informatie

I Evidence based medicine was goed bedoeld. Multi Sensory Story Telling. Multi Sensory Story Telling. Passend bewijs.

I Evidence based medicine was goed bedoeld. Multi Sensory Story Telling. Multi Sensory Story Telling. Passend bewijs. Multi Sensory Story Telling Multi Sensory Story Telling Passend bewijs Passend bewijs Dick Willems d.l.willems@amc.nl Voorlezen aan mensen met diepe meervoudige beperkingen Gebruik van objecten die in

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een CAT

Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 8 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Richtlijnontwikkeling Een praktische handleiding voor patiëntenvertegenwoordigers

Richtlijnontwikkeling Een praktische handleiding voor patiëntenvertegenwoordigers Richtlijnontwikkeling Een praktische handleiding voor patiëntenvertegenwoordigers Ontwikkeld door: Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) Versie

Nadere informatie

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Amsterdam School of Health Professionals / HvA Amsterdam Kwaliteit en Proces Innovatie / AMC Amsterdam Goede zorg Effectief Doelmatig Veilig Tijdig Toegankelijk

Nadere informatie

Verschillendedesigns beantwoorden verschillende vragen

Verschillendedesigns beantwoorden verschillende vragen Verschillendedesigns beantwoorden verschillende vragen Zelf echo s uitvoeren bij IVF Hoe betrouwbaar zijn de beelden? Hoe vaak worden vrouwen zwanger? Hoe voelende koppelszicherbij? Watkosthet? 1 Hoe betrouwbaar

Nadere informatie

Wereldstemdag, Uden Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? 16 april 2015. (c) Hanneke Kalf 1. Evidence-based handelen: richtlijnen of niet?

Wereldstemdag, Uden Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? 16 april 2015. (c) Hanneke Kalf 1. Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? Handout: downloadbaar via http://www.hannekekalf.nl/ebp @hannekekalf dr. Hanneke Kalf hanneke.kalf@radboudumc.nl www.hannekekalf.nl @hannekekalf Afdeling Revalidatie:

Nadere informatie

Wereldstemdag, Uden Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? 16 april 2015. (c) Hanneke Kalf 1. Evidence-based handelen: richtlijnen of niet?

Wereldstemdag, Uden Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? 16 april 2015. (c) Hanneke Kalf 1. Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? Evidence-based handelen: richtlijnen of niet? Handout: downloadbaar via http://www.hannekekalf.nl/ebp @hannekekalf dr. Hanneke Kalf hanneke.kalf@radboudumc.nl www.hannekekalf.nl @hannekekalf Afdeling Revalidatie:

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE, OP Z N KOP?

FYSIOTHERAPIE, OP Z N KOP? FYSIOTHERAPIE, OP Z N KOP? Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp Kwaliteitsavond RGF West Brabant 1 2 3 4 5 6 OPBOUW van de LEZING waarom ja tegen West-Brabant evidence based practice (EBP) ketenzorg: wat betekent

Nadere informatie

CVS en totale parenterale nutritie. EBM-werkgroep Els De Baerdemaeker

CVS en totale parenterale nutritie. EBM-werkgroep Els De Baerdemaeker CVS en totale parenterale nutritie EBM-werkgroep Els De Baerdemaeker Klinische vraag AG krijgt aanvraag voor TPN met als indicatie CVS AG wenst te weten of er wetenschappelijke evidentie is voor het gebruik

Nadere informatie

Evidence Based Werken. Paul Doedens MSc Karin Kaub MSc Academisch Medisch Centrum

Evidence Based Werken. Paul Doedens MSc Karin Kaub MSc Academisch Medisch Centrum Evidence Based Werken Paul Doedens MSc Karin Kaub MSc Academisch Medisch Centrum Inhoud en opbouw Waarom en wat is EBP? 5 staps proces EBP dossierbespreking Kritisch beoordelen van een artikel Samenvatting

Nadere informatie

Evidence-based diëtetiek

Evidence-based diëtetiek Evidence-based diëtetiek Evidence-based diëtetiek Principes en werkwijze Onder redactie van M. Former-Boon J.J. van Duinen Msc Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 Ó 2008 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk. Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016

Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk. Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016 Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016 100% meer? Of 2x zoveel?!? Resultaten >20% minder tandplak

Nadere informatie

Doel. Praktijkgerichte websites. Niveaus van evidentie

Doel. Praktijkgerichte websites.  Niveaus van evidentie Praktijkgerichte websites Apr. Valérie De Vriese Onderzoekscentrum Farmaceutische Zorg en Farmaco-economie 12 september 2009 Doel Een aantal websites leren kennen die kunnen gebruikt worden bij het opzoeken

Nadere informatie

Naar een Landelijk Opleidingsplan Huisartsgeneeskunde

Naar een Landelijk Opleidingsplan Huisartsgeneeskunde Naar een Landelijk Opleidingsplan Huisartsgeneeskunde Thema Korte Episode Zorg Colofon Expertgroep Korte Episode Zorg Prof. Dr. Patrick Bindels (voorzitter), hoogleraar huisartsgeneeskunde Drs. Marjolein

Nadere informatie

Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde. Muntendam symposium Amsterdam,

Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde. Muntendam symposium Amsterdam, Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde Muntendam symposium Amsterdam, 11-12-2014 Rob Kok, Jan Hoving, Jos Verbeek, Paul Smits en Frank van Dijk Disclosure Potentiële belangenverstrengeling:

Nadere informatie

Totstandkoming en methoden. NHG-Standaard Miskraam (M03)

Totstandkoming en methoden. NHG-Standaard Miskraam (M03) Totstandkoming en methoden NHG-Standaard Miskraam (M03) Januari 2017 Inhoudsopgave 1 Samenstelling werkgroep 3 2 Inleiding 4 2.1 Doel van de s tandaard 4 2.2 Afbakening van het onderwerp 4 2.3 Werkwijze

Nadere informatie

De 7 stappen van een CAT

De 7 stappen van een CAT De 7 stappen van een CAT Patiënt (praktijk) Vertaalslag (expert) Wetenschap (literatuur) 1 klinisch scenario trefwoorden 2 klinische vraag 3 literatuur search 4 kritisch beoordelen artikel 7 bottom line

Nadere informatie

Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op?

Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op? Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op? Ann Van den Bruel Senior Clinical Research Fellow Department of Primary Care Health Sciences University of Oxford Declaration Alma Ata 1978 Gezondheid

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een CAT

Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Prof dr Patrick J.E. Bindels. Hoofd Afdeling Huisartsgeneeskunde ErasmusMC Rotterdam Voorzitter NHG Verenigingsraad

Prof dr Patrick J.E. Bindels. Hoofd Afdeling Huisartsgeneeskunde ErasmusMC Rotterdam Voorzitter NHG Verenigingsraad Prof dr Patrick J.E. Bindels Hoofd Afdeling Huisartsgeneeskunde ErasmusMC Rotterdam Voorzitter NHG Verenigingsraad Bijblijven : focus literatuur Bijscholen/Bijpraten Nieuwe Ontwikkelingen B: Twijfelt u

Nadere informatie

Incidentie. Adjuvante endocriene therapie; het zorgenkind van de mammae. Transitie van voorlichting onder de maat, naar voorlichting op maat.

Incidentie. Adjuvante endocriene therapie; het zorgenkind van de mammae. Transitie van voorlichting onder de maat, naar voorlichting op maat. Adjuvante endocriene therapie; het zorgenkind van de mammae. Transitie van voorlichting onder de maat, naar voorlichting op maat. Incidentie Jaarlijks 13.000 vrouwen diagnose borstkanker Bij elke vrouw

Nadere informatie

HANDLEIDING CAT. Handleiding voor het maken van een CAT

HANDLEIDING CAT. Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG En dan.? De rol van de huisarts Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG Kanker in Nederland tot 2020 Trends en prognoses KWF Kankerbestrijding Kanker in Nederland tot 2040 De bevolking zal

Nadere informatie

Evidence Based Practice

Evidence Based Practice Evidence Based Practice V&VN VAR Netwerkdag 25 november 2016 'Leiderschap met lef' Dr. Getty Huisman de Waal, RN Basis voor alledaagse beslissingen Traditie Ervaring Intuïtie Anekdote Eén artikel Financieel

Nadere informatie

Het begon bij de Nationale DenkTank. Hoe kunnen we Nederland socialer, gezonder en mobieler maken met Big Data?

Het begon bij de Nationale DenkTank. Hoe kunnen we Nederland socialer, gezonder en mobieler maken met Big Data? Het begon bij de Nationale DenkTank Hoe kunnen we Nederland socialer, gezonder en mobieler maken met Big Data? Patiënten krijgen niet meteen de behandeling die voor hen het best werkt Huisartsen hebben

Nadere informatie

Inleiding in evidence-based medicine

Inleiding in evidence-based medicine Inleiding in evidence-based medicine Inleiding in evidence-based medicine Klinisch handelen gebaseerd op bewijsmateriaal Derde, herziene druk Onder redactie van: Prof. dr. M. Offringa Prof. dr. W.J.J.

Nadere informatie

DOORBRAAKPROJECT ROM. Het begin van het einde. Williams,

DOORBRAAKPROJECT ROM. Het begin van het einde. Williams, DOORBRAAKPROJECT ROM Het begin van het einde Williams, 151124 Doorbraakproject ROM Project Trimbos-instituut in opdracht van het Landelijk Platform GGZ, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, het

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Evidence-based medicine in geriatrics van de Glind, E.M.M. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Evidence-based medicine in geriatrics van de Glind, E.M.M. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Evidence-based medicine in geriatrics van de Glind, E.M.M. Link to publication Citation for published version (APA): van de Glind, E. M. M. (2014). Evidence-based

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum KWALITEIT van de FYSIOTHERAPIE De spreekkamer Waar staan we en zijn we op de goede weg? Prof.dr. Rob Oostendorp Wat kunt u verwachten? Spreek- en behandelkamer van de fysiotherapeut: wat gebeurt hier?

Nadere informatie

Zorgstandaard Bipolaire Stoornissen: (na) de commentaarfase

Zorgstandaard Bipolaire Stoornissen: (na) de commentaarfase Zorgstandaard Bipolaire Stoornissen: (na) de commentaarfase Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen VU Medisch Centrum, Amsterdam GGZ ingeest, Amsterdam Altrecht GGZ, Utrecht Klinisch-Wetenschappelijk

Nadere informatie

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Margriet Moret - Hartman, methodoloog

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Margriet Moret - Hartman, methodoloog Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten Margriet Moret - Hartman, methodoloog Inhoud 1. Evidence Based Richtlijnontwikkeling 2. Voorbeeld van een wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Van Richtlijn naar Individu. Wim Veling, UMCG

Van Richtlijn naar Individu. Wim Veling, UMCG Van Richtlijn naar Individu Wim Veling, UMCG Disclosure Potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven: Geen. Overig: voorzitter Werkgroep Zorgstandaard Psychose

Nadere informatie

5. LITERATUURONDERZOEK

5. LITERATUURONDERZOEK 5. LITERATUURONDERZOEK In dit hoofdstuk wordt niet alleen het zoeken naar literatuur besproken. Ook het selecteren, beoordelen en samenvatten van de literatuur in evidence tabellen komt aan de orde. 5.1

Nadere informatie

Over het belang van academische vorming. Gerda Croiset

Over het belang van academische vorming. Gerda Croiset Over het belang van academische vorming Gerda Croiset Over het belang van academische vorming Wat is academische vorming? Wat is wetenschappelijke vorming? De verloskunde vanaf 1200 Uitvinding van de anaesthesie

Nadere informatie

E-health & App s in de huisartsenpraktijk

E-health & App s in de huisartsenpraktijk Wetenschap van E-health & App s in de huisartsenpraktijk 24-09-2015 Marissa Scherptong-Engbers Waarnemend huisarts & (oud)aiotho NIET gesponsord E-health: De mogelijkheden voor zorgverleners en patiënten

Nadere informatie

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Amsterdam School of Health Professionals / HvA Amsterdam Kwaliteit en Proces Innovatie / AMC Amsterdam Systematisch literatuur onderzoek RCT s worden gemaakt om

Nadere informatie

EBP: het nemen van beslissingen

EBP: het nemen van beslissingen EBP: het nemen van beslissingen EBP platform werkgroep Erica Baarends, Ergotherapie Ingrid Driessen en Xandra Gielen, Creatieve Therapie Saskia Duymelinck, Vepleegkunde Jacques Geraets, Fysiotherapie Michelle

Nadere informatie

word jij daar beter van?

word jij daar beter van? word jij daar beter van? Landelijke Dag VMDB 19 maart 2016 Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen, VU Medisch Centrum, Amsterdam GGZ ingeest, Amsterdam / Hoofddorp; Altrecht, Utrecht Homeland,

Nadere informatie