Zoethouder of smaakmaker?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zoethouder of smaakmaker?"

Transcriptie

1 Zoethouder of smaakmaker? Een beschouwing van Leef je Geloof in christelijk Nederland september 2012 EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 1

2 EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 2

3 Voorwoord Voor u ligt de eindrapportage naar aanleiding van een onderzoek dat wij in opdracht van de Evangelische Omroep hebben uitgevoerd. Het onderzoek richt zich op de vraag in hoeverre het door de omroep uitgedragen motto Leef je Geloof in Nederland gestalte krijgt en welke impact geloven anno 2012 op christenen heeft. Het onderzoek kende verschillende fasen. Bij aanvang zijn diverse groepsdiscussies gehouden met christenen en niet-christenen om een diepgaand beeld te krijgen van opvattingen, motivaties, houdingen en voorbeelden met betrekking tot goed leefgedrag in de samenleving. Ook werd online een discussie gevoerd met en tussen kringleiders van diverse kerkgenoot- schappen. Om de belangrijkste conclusies uit deze kwalitatieve fasen te toetsen is ter afronding een grootschalig kwantitatief onderzoek onder ruim Nederlanders uitgevoerd. De resultaten daarvan worden in de deze rapportage beschreven en met voorbeelden uit de eerdere fasen toegelicht. Wij hopen de EO met deze rapportage bruikbare handvatten te geven om haar doelstellingen met betrekking tot Leef je Geloof verder vorm te geven. Leeswijzer In het eerste hoofdstuk worden de belangrijkste conclusies uit dit onderzoek beschreven. Vervolgens worden de resultaten in hoofdstuk 2 t/m 6 uitgebreid toegelicht aan de hand van de volgende indeling: H2 H3 H4 H5 H6 Betekenis van het geloof Beweegredenen goed gedrag Naar Buiten treden Beeldvorming en barrières Bemoediging door kerk en EO vormen de belangrijkste doelgroep waar dit rapport de aandacht op richt. De in het rapport getoonde resultaten van deze groep zijn gebaseerd op alle respondenten die hebben aangegeven gelovig te zijn en zich tot een christelijke religie of levensbeschouwing te rekenen. Binnen de doelgroep christenen wordt, indien relevant, onderscheid gemaakt naar christenen aangesloten bij een (1) Rooms-Katholieke of (2) Protestantse kerk of andere gemeente en (3) christenen zonder kerklidmaatschap. De groep actieve kerkgangers wordt apart uitgelicht; het betreft hier christenen die tenminste 1x per maand een kerkdienst, mis of samenkomst bezoeken. Legenda Ter verduidelijking van de onderzoeksresultaten wordt in dit rapport een aantal pictogrammen gebruikt. Betekenis van de pictogrammen: Aanvulling Blauw Research Algemeen (landelijk) resultaat Resultaat EO-leden Aanvulling uit kwalitatief onderzoek Rotterdam, september 2012 Projectteam: Bram Jonkheer, managing partner Blauw Research Lia Mercx-van Dongen, senior kwalitatief onderzoeker Marco de Groot, senior kwantitatief onderzoeker André Heeling, kwalitatief onderzoeker Blauw Research, Weena 125, 3013 CK Rotterdam Tel: / Om een algemeen beeld van christenen in de maatschappij en eventuele verschillen in houding en gedrag te kunnen vaststellen zijn ook niet-christenen in het onderzoek betrokken. Binnen deze groep wordt soms onderscheid gemaakt naar niet-christenen die wel een christelijke opvoeding hebben genoten en zij die niet christelijk zijn opgevoed. Ter slot worden, ter vergelijk, ook resultaten van EOleden getoond. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 3

4 Inhoudsopgave 1 Kort & Krachtig Achtergrond & onderzoeksopzet Conclusies 7 4 Naar buiten treden Christen-zijn en geloof delen Impliciet vs expliciet 41 2 Betekenis van het geloof Belangrijkste inspiratiebron Herkomst goed gedrag Geloofshouding Christelijk landschap Impact van geloven Impact op karakter Impact op niet- of ex-gelovigen Waarde christelijke opvoeding Verdieping 24 3 Beweegredenen goed gedrag Motivaties goed gedrag Segmenten o.b.v. motivatie Houding t.a.v. EO-thema s Segmenten o.b.v. houding Houding t.a.v. opvoeding Gedrag t.a.v. schepping Gedrag t.a.v. relaties Gedrag t.a.v. mensen in nood Gedrag t.a.v. samenleving Gedrag t.a.v. goede doelen Verdieping 37 5 Beeldvorming & barrières Beeldvorming christenen Stellingen christenen Barrières Verdieping 46 6 Bemoediging Rol van de kerk Rol van de EO (persoonlijk) Rol van de EO (uitdragen) Tips ondersteuning EO Verdieping 54 Bijlage Verantwoording 55 EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 4

5 Hoofdstuk I: Kort& Krachtig Leef je Geloof in Nederland anno 2012 Christelijk geloof zijn Vooroordelen Kerkgang biedt vormt voor huiverig om hun spelen een inspiratie voor substantiële, identiteit en belangrijke christenen en maar relatief geloof expliciet rol in de versterkt hun kleine groep met anderen te voorzichtigheid gevoel van actieve delen. om het geloof samenzijn. christenen dé Liever volgt dat zichtbaar te inspiratiebron uit hun gedrag. maken. voor goed gedrag. onderscheiden zich nauwelijks in de samenleving. Verschil tekent zich wel af in de mate van gericht zijn op de ander, in vrijwilligerswerk en donaties. EO ondersteunt o.a. door geloof breder in de samenleving bespreekbaar te maken. Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 6 EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 5

6 Achtergrond en onderzoeksopzet Achtergrond Het motto van de EO luidt Leef je geloof. Het is zowel een oproep aan de achterban als haar eigen wens om daaraan te mogen bijdragen. De EO vangt haar motto in korte beeldfragmenten (idents) waarin gewone mensen zich als christen kenbaar maken. Expliciet, door het tonen van een zichtbaar symbool (kruisje). Of impliciet, door te laten zien welke keuzes christenen maken. Met Leef je geloof geeft EO zowel invulling aan haar representatietaak als aan haar missionaire taak (anderen bereiken). In het kader van haar 45 e verjaardag wenst EO een beeld te krijgen van hoe Leef je geloof in Nederland gestalte krijgt. Daartoe heeft zij Blauw Research opdracht gegeven om onderzoek uit te voeren onder verschillende groepen in de samenleving, zowel christenen als niet-christenen, Rooms-Katholieken en protestanten, kerkgangers en nietkerkgangers en specifiek EO-leden. Onderzoeksdoelstelling De hoofddoelstelling van het onderzoek luidt: Hoe krijgt leven vanuit het christelijke geloof anno 2012 gestalte en welke impact heeft dit? De belangrijkste subvragen daarbij zijn: (1) Hoe vullen mensen hun leven vanuit geloof praktisch in? Daarbij zijn 5 thema s onderscheiden: Schepping, Mensen in nood, Relaties, Samenleving en Geloof. (2) Hoe is dit merkbaar in de samenleving? (3) Hoe spelen de kerk en de EO daar een rol in? Insteek onderzoek De gekozen insteek van het onderzoek vindt z n basis in het idee dat het geloof (de relatie met God) richting zou moeten geven aan iemands gedrag: aan de vruchten herkent men de boom. Jezus roept zijn volgelingen op om zoutend zout en lichtend licht te zijn in de wereld. hebben anders gezegd een voorbeeldfunctie. Voorbeeldgedrag zou zich (o.a.) dienen te manifesteren in vruchten van de Geest, herkenbaar voor iedereen. Om te kunnen toetsen in hoeverre dat ook zo is, hebben we Leef je geloof benaderd vanuit zowel het perspectief van christenen zelf als dat van de maatschappij. Opzet onderzoek Het onderzoek is opgebouwd uit verschillende fasen. Bij aanvang zijn diverse groepsdiscussies gehouden met christenen en niet-christenen om een diepgaand beeld te krijgen van opvattingen, motivaties, houdingen en voorbeelden met betrekking tot goed leefgedrag in de samenleving. Ook werd online een discussie gevoerd met en tussen kringleiders van diverse kerkgenootschappen over hun ervaringen met geloof delen. Een aantal van hen heeft het onderwerp ook besproken in de eigen Bijbelstudiekring of Groeigroep. Toetsing Om de belangrijkste conclusies uit deze kwalitatieve fasen te toetsen is ter afronding een grootschalig online kwantitatief onderzoek onder ruim Nederlanders uitgevoerd. Ter vergelijk is de vragenlijst ook voorgelegd aan een steekproef van EO-leden. De belangrijkste conclusies uit het onderzoek worden in dit hoofdstuk Kort & Krachtig besproken. 1 Kort & Krachtig 1.1 Achtergrond & onderzoeksopzet EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 6

7 Leef je Geloof in Nederland anno Kort & Krachtig 1.2 Conclusies (1) Impact van geloof De impact van het geloof is niet voor iedereen hetzelfde. Er is een substantiële groep christenen voor wie de invloed van geloven, van een relatie met God, heel groot is; bepalend voor wie ze zijn en wat ze doen. Voor hen vormen God, Jezus en/of de Bijbel hun inspiratiebron. Dankzij hun geloof zijn ze als mens gegroeid, in zelfvertrouwen, in het kunnen doorgeven van liefde aan anderen, in het kunnen vergeven van anderen. In het geloof vindt een groot deel van deze groep hun basis en dat heeft gevolgen. Zo zijn er mensen die vanwege het geloof relaties hebben kunnen herstellen, van verslavingen zijn afgekomen, die de keuze van hun baan erop hebben afgestemd en die meer genieten van het leven. Voor een bredere groep christenen is het terug te zien in een sterker besef van normen en waarden, het kunnen omgaan met tegenslagen en het maken van bewustere keuzes. Gedrag En dit werkt ook door in het leven van alledag. Aan de vruchten herkent men de boom. willen zich goed gedragen en zo anderen de liefde van God laten zien. Zoutend zout en lichtend licht, een lamp boven de korenmaat. Dat is immers ook de opdracht die christenen hebben meegekregen. Dit zou betekenen dat christenen in de samenleving op basis van hun gedrag positief zouden moeten opvallen. Dat is echter niet direct het beeld dat uit dit onderzoek ontstaat. Om diverse redenen: 1. Wat als goed gedrag wordt bestempeld wordt niet per se gezien als typisch christelijk gedrag, of herkend als iets dat zijn oorsprong heeft in specifiek christelijke normen en waarden. 2. Goed gedrag wordt grotendeels gezien als de norm en valt daarom minder op dan negatieve voorbeelden. Ondanks dat men een verhuftering van de samenleving ervaart zijn voorbeelden van goed gedrag an sich nog weinig opvallend. 3. en niet-christenen verschillen niet zo sterk in datgene wat mensen doen en laten op het gebied van de thema s die de EO centraal stelt (schepping, relaties, mensen in nood, maatschappij), al zijn er wel verschillen te ontdekken: - Het meest kenmerkende verschil zit hem in de mate waarin vooral christenen energie steken in het onderhouden van relaties, vrijwilligerswerk en het bemoedigen van mensen die het moeilijk hebben (dichtbij en ver weg) door het geven van aandacht en geld. Deze gerichtheid op de ander wordt al vroeg aangeleerd. In de opvoeding van kinderen blijkt de focus verschillend: vinden niet-christenen het zeer belangrijk dat hun kinderen het beste uit zichzelf halen, christenen richten zich vaker op de medemens (eerlijk zijn, met anderen willen delen). blijken ook vaker vergevingsgezind naar anderen toe. - Het domein schepping/duurzaamheid blijkt deels christelijk, deels seculier. Hoewel christenen vaker een schone aarde voorstaan, zijn verantwoord omgaan met eten en dierenwelzijn aspecten waarop niet-christenen zich positief onderscheiden (opvallend genoeg het vaakst bij diegenen die wel christelijk zijn opgevoed). Ook wat geefgedrag betreft, hebben charitatieve instellingen op het gebied van natuur voor actieve christenen relatief minder prioriteit. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 7

8 Leef je Geloof in Nederland anno Kort & Krachtig 1.2 Conclusies (2) 4. Er wordt eerder naar christenen gekeken als mensen die bepaalde dingen niet mógen, dan als mensen die bepaalde goede dingen juist wel doen. 5. Verschillen tussen katholieken en protestanten blijken vaak groter dan die tussen christenen en nietchristenen. Hetzelfde geldt voor kerkgangers versus niet-kerkgaande christenen, of overtuigde christenen versus twijfelaars. Dit draagt niet bij aan een eenduidig beeld dat mensen kunnen opbouwen van christenen in het algemeen. 6. Een deel van typisch goed gedrag vind plaats binnen de kring van de kerk. Er zijn christenen die zich vooral daar belangrijk maken, hetgeen niet zichtbaar wordt in de maatschappij. Hier dient overigens opgemerkt dat dit niet betekent dat christenen buiten hun eigen kring niet actief zijn. Dat doen ze zeker ook, minstens zoveel als niet-christenen. 7. zijn geen perfecte mensen. Sterker nog, het tegendeel is ook wel eens het geval en bovendien beeldbepalend. De beeldvorming ten aanzien van christenen in relatie tot gedrag is ondermeer dat het niet altijd overeenkomt met hetgeen ze belijden. wordt toegedicht dat ze wel weten wat goed gedrag is, maar of ze er ook allemaal -en op ieder moment- naar handelen, daar bestaan gerede twijfels over. Bij ongeveer de helft van de nietchristenen heeft dit postgevat in kwalificaties als hypocriet, betweterig en bemoeizuchtig. 8. Veel christenen doen zich (die beeldvorming beseffend) liever niet expliciet als christen gelden en lopen niet te koop met hun christen-zijn in relatie tot hun eventuele goede gedrag. Niet alleen maar defensief; ook vanuit bescheidenheid of onbaatzuchtigheid ( laat de linkerhand niet weten wat de rechter doet ; de liefde zoeke zichzelve niet ). Een mate van onzichtbaarheid waar overigens veel christenen zelf van vinden dat dat jammer is. 9. De groep actieve christenen (kerkgaand en/of EO-lid) die zich wel degelijk onderscheiden qua gedrag -en zich zonder (of met minder) schroom als christen profileren- is relatief beperkt van omvang en daarmee in geringe mate beeldvormend. Houding en motivatie Het voorgaande beschrijft in grote lijnen het beeld van de uitkomsten als het gaat om gedrag van christenen. Een laag dieper dan gedrag, daar waar het gaat om houding en beweegredenen, verschillen christenen en niet-christenen ook niet veel van elkaar. Binnen beide groepen is de verhouding activisten / idealisten / realisten / cynici nagenoeg gelijk. En ook op het gebied van motivaties is de verdeling over rechtschapen / rechterhand / rechtvaardig / rechtevenredig bijna identiek tussen christenen en nietchristenen. Tekenend is, dat wanneer gekeken wordt hoe christenen en niet-christenen zichzelf typeren aan de hand van de vruchten van de Geest, het meest in het oog springende verschil is dat niet-christenen zich vaker de eigenschap vreugde toedichten. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 8

9 Zoethouder of smaakmaker? 1 Kort & Krachtig 1.2 Conclusies (3) Pas wanneer wordt ingezoomd op subgroepen (o.a. kerkgangers, protestanten, EO-leden) wordt duidelijk dat hun motivaties en houding afwijken van de rest van Nederland. Onder hen bestaat veel minder cynisme en is veel vaker sprake van het nastreven van idealen of een actieve houding. Veel vaker behoort men ook tot de segmenten rechtschapen en rechtvaardig. Zij handelen meer vanuit hun eigen verantwoordelijkheid dan dat ze wachten op het collectief. Liefde, vrede en trouw worden meer dominant in hun karakter. Geloofstwijfel is onder deze (sub)groepen veel minder sterk aanwezig. Op een enkeling na geven zij aan dat goed gedrag voortkomt uit hun (christelijke) levensovertuiging en naar verhouding minder genetisch bepaald is. Voor hen spelen de kerk en de EO een belangrijke rol op het gebied van inspiratie, beleving, verdieping, bemoediging en ondersteuning bij het missionair zijn. Wat dat laatste betreft voelen EO-leden zich vooral ondersteund door respectievelijk Nederland Zingt, De Verandering, The Passion, Op zoek naar God en Nederland Helpt. Tips van zeer betrokken en actieve christenen voor de EO komen neer op meer verdieping (Bijbelstudie) en vaker laten zien van geloof in de praktijk. Zoethouder of smaakmaker? Samenvattend is de impact van het christelijk geloof anno 2012 voor een relatief kleine, maar substantiële groep gelovige christenen enorm. Zij vinden hun basis (identiteit) in het geloof en laten hun leven leiden door Jezus of de Bijbel. Door het geloof voelen zij zich geroepen om zoutend zout te zijn in de -vanuit hun perspectief geziensoms smakeloze, onzuivere en wellicht onhoudbare maatschappij. Daarbij pogen zij het gebod -de ander even lief te hebben als zichzelf- in de praktijk handen en voeten te geven. Deze (sub)groep probeert niet alleen goed te doen in het eigen kringetje van de kerk en geeft niet alleen aan christelijke charitatieve instellingen. Zij doen dat extra ten opzichte van dat wat Nederlanders gemiddeld genomen binnen de maatschappij doen. En daarbij zoeken zij ieder op eigen wijze- naar mogelijkheden om Gods liefde in de samenleving te laten zien en het geloof bespreekbaar te maken. Als een goed en krachtig zout. Het merendeel van de gelovigen in het christelijke landschap staat echter meer gereserveerd ten aanzien van het delen van hun geloof. Zij lopen er zeker niet mee te koop dat ze christen zijn. Hun verlangen is vaak wel zich als zodanig te laten kennen, maar dan niet te expliciet. Ze voelen zich daar niet senang bij. Soms schamen christenen zich ook voor andere christenen. Ze weten dat er een bepaald beeld bestaat in de samenleving over christenen en dat beeld wordt vaak ook herkend. Hoewel christenen zich niet gediscrimineerd voelen, realiseren zij zich dat er anders naar je wordt gekeken op het moment dat je als christen te boek staat. De lat ligt dan hoger en je gedrag wordt dan nadrukkelijker gewogen. Al dan niet bewust overheerst de neiging om zoet te houden. Zowel in relatie tot andere christenen, die een steeds meer heterogene groep lijken te vormen, als ook richting de niet-gelovige naaste. Kerken bieden voor veel gelovige christenen een plaats om eensgezindheid te voelen, God te eren, geloof te delen en geïnspireerd te raken. Een groeiende groep -eveneens overtuigde- christenen (be)leeft zijn geloof echter op individuele wijze. De EO kan hen en alle andere christenen bemoedigen en uitdagen om de wereld naar Jezus opdracht smaak te geven, te zuiveren van onrecht en zorgvuldig te conserveren. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 9

10 Hoofdstuk 2: Betekenis van het geloof EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 10

11 Religie voor klein deel samenleving belangrijkste inspiratiebron 2 Betekenis van het geloof 2.1 Belangrijkste inspiratiebron Voorbeeld in het leven staan vader/moeder partner iemand anders uit directe omgeving kind(eren) religieus leider ander familielid religieus geschrift ik zelf / leef eigen leven politicus/politieke partij sporter kunstenaar popster iemand of iets anders weet niet 31% 30% 25% 19% 14% 15% 7% 11% 3% 8% 9% 3% 10% 2% 22% 2% 3% 6% 1% 3% 1% 1% 1% 1% 1% 3% 4% 2% 10% 15% 13% 23% 0% 10% 20% 30% 40% (n=352) niet- (n=673) actieve kerkganger (n=134) Voorbeeld in het leven staan vader/moeder partner iemand anders uit directe omgeving kind(eren) religieus leider ander familielid religieus geschrift ik zelf / leef eigen leven politicus/politieke partij sporter kunstenaar popster iemand of iets anders weet niet 9% 4% 10% 8% 6% 10% 3% 4% 2% 1% 2% 1% 3% 1% 6% 20% 21% 23% 23% 32% 37% Ouders vormen voor bijna één op de drie christenen en niet-christenen het belangrijkste voorbeeld als het gaat om hoe zij in het leven willen staan. Ook de eigen partner en kinderen zijn vaak een bron van inspiratie. Gemiddeld van de (gelovige) christenen laat zich bovenal inspireren door hun religie (aangenomen mag worden dat dit Jezus of de Bijbel betreft). Het kerkgenootschap blijkt van grote invloed te zijn: onder protestantse christenen is het aandeel 39%; onder Rooms- Katholieken 4%. Onder actieve kerkgangers (bezoeken tenminste 1x per maand een dienst) is het aandeel 37%. Naar verhouding vormt religie in Nederland voor circa 6% de belangrijkste inspiratiebron voor de levenswijze. Van de EO-leden geeft ongeveer tweederde aan dat religie voor hen het belangrijkste voorbeeld voor het leven biedt (niet in grafiek). Quote online community christenen: Ik bepaal niet zelf de koers van mijn leven, maar zoek naar de weg die God met mij door dit leven wil gaan en probeer de weg te volgen die Hij voor mij heeft uitgestippeld. Ik zal waarschijnlijk heel veel dingen niet krijgen en er zullen dingen zijn die onbereikbaar voor mij blijven. Maar ik ontvang wel alles wat ik nodig hebt op het juiste tijdstip. Pas achteraf zie ik hoe God mij daar doorheen geholpen heeft EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 11 2% 2% Rooms Katholiek (n=149) geen kerklid (n=70) 8% 18% 0% 10% 20% 30% 40% Protestants en overig (n=133)

12 Goed gedrag komt voor christenen (ook) voort uit geloof 2 Betekenis van het geloof 2.2 Herkomst goed gedrag (n=352) niet- (n=673) actieve kerkganger (n=134) EO-leden (n=175) (zeer) mee eens (zeer) mee oneens (n=352) niet- (n=673) actieve kerkganger (n=134) EO-leden (n=175) Leer je van je ouders 93% 90% 82% 92% 6% 8% 6% niet mee eens, niet mee oneens Komt voort uit levensovertuiging / geloof 27% 64% 26% 85% 91% 24% 47% 12% (zeer) mee eens niet mee eens, niet mee oneens (zeer) mee oneens 9% 7% (n=352) niet- (n=673) actieve kerkganger (n=134) EO-leden (n=175) (n=352) niet- (n=673) actieve kerkganger (n=134) EO-leden (n=175) Leer je door de jaren heen (van anderen) 23% 22% 19% 11% (zeer) mee eens (zeer) mee oneens 75% 78% 75% 20% 17% 18% 7% 69% 20% 11% (zeer) mee eens niet mee eens, niet mee oneens (zeer) mee oneens Genetisch bepaald Goed gedrag leer je in de eerste plaats van je ouders en voor een belangrijk deel door levenservaring. De eigen levensovertuiging of het geloof speelt voor tweederde van de christenen een belangrijke rol (64%). Onder protestanten is dat 82%, onder Rooms- Katholieken 53% en onder niet-kerkelijke christenen 54% (niet in grafiek). Van de christenen die regelmatig een kerkdienst bezoeken geeft 85% aan dat goed gedrag mede voorkomt uit de eigen (geloofs-) overtuiging. Voor EO-leden is de rol van geloof relatief groter (91%); zij menen minder vaak dan anderen dat goed gedrag genetisch bepaald is. Quote groepsdiscussie christenen: Ik wil mijn kinderen een christelijke opvoeding geven zoals ik die van mij ouders heb gehad. Maar ook wel vrijlaten als ze ook fases heeft waarin ze niet gelooft. Ik wil dat ze kiest voor geluk. Als het geloof erin zit, dan is het mooi. Quote groepsdiscussie christenen: Waardoor wordt je bemoedigd tot goed gedrag? Het vindt zijn oorsprong in mijn opvoeding, daar heb ik al geleerd je moet altijd iets doen voor de anderen. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag % 30% 37% 44% 40% 49% 58% 37% niet mee eens, niet mee oneens

13 Voor EO-leden wijst Jezus de weg; veel twijfel onder christenen 2 Betekenis van het geloof 2.3 Geloofshouding Uitspraken over geloof (n=352) 20% Rooms Katholiek (n=149) 15% 5% 80% 64% Eén op de drie Nederlanders (34%) beschouwt zichzelf als gelovig christen. Eén op de zes vindt weliswaar inspiratie in Jezus of de Bijbel, maar gelooft niet. De overigen zijn andersgelovig (circa 5%) of hebben naar eigen zeggen niets met geloven, Jezus of de Bijbel (43%). Protestants en overig (n=133) geen kerklid (n=70) niet- (n=673) wel christelijke opvoeding (n=351) geen christelijke opvoeding (n=322) 31% 10% 13% 8% 13% 13% 12% 18% 7% 8% 17% 30% 39% 77% 65% 52% 79% Van de christenen is één op de vijf ervan overtuigd dat Jezus hem/haar de weg wijst. Bijna tweederde van de christenen gelooft, maar kent zo nu en dan twijfels. Onder Rooms- Katholieken bevinden zich relatief meer twijfelaars dan onder protestanten. Een kwart van de christenen die niet aangesloten zijn bij een kerk, is overtuigd van de waarde van Jezus of de Bijbel in zijn/haar leven. Van de niet-christenen zegt 26% niet te geloven, maar wel inspiratie uit Jezus / de Bijbel te halen. Dit aandeel is hoger onder diegenen die een christelijke opvoeding genoten (35%) dan onder diegenen waarvoor dat niet geldt (15%). De groep gelovigen onder de niet-christenen omvat o.a. Boeddhisten, Moslims en humanisten. actieve kerkganger (n=134) EO-leden (n=175) gelooft, Jezus wijst de weg gelooft, al voert twijfel wel eens de boventoon gelooft niet, vindt Jezus inspirerende figuur 35% 53% 28% EO-leden geven beduidend vaker aan dat hun geloof een sterke invloed heeft op hun leven. Quote groepsdiscussie christenen: Voor mij is geloof de zekerheid van de dingen die ik hoop en het bewijs van de dingen die ik niet zie. Ik geloof dat Hij me helpt. Hij zorgt echt voor mij. Hij zegt bid, vraag en het zal je gegeven worden. Dus dat ik die dingen ontvang, dat is bewijs.. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag % 36% 13% gelooft, Bijbel geeft richtlijnen voor het leven gelooft niet, vindt dat er veel goeds in Bijbel staat gelooft niet, hecht geen waarde aan Jezus/Bijbel

14 Aandeel christenen dat Jezus / Bijbel richtinggevend voor hun leven noemt is klein, maar substantieel. Het zijn niet alleen kerkgangers. Christelijk landschap in verhouding 2 Betekenis van het geloof 2.4 Christelijk landschap Gerekend naar de totale Nederlandse bevolking (van 18 jaar en ouder) blijkt dat circa één op de acht Nederlanders als regelmatige kerkganger kan worden getypeerd (bezoekt tenminste 1x in de maand een dienst). 4% 3% 15% 13% 7% 34% Het aandeel Nederlanders dat aangeeft dat hij/zij Jezus als wegwijzer of de Bijbel als richtlijn voor het leven beschouwt, is gelijk. Er bestaat dan ook een sterke correlatie tussen de twee variabelen. Toch zijn zeker niet alle Nederlanders die expliciet aangeven dat zij Jezus of de Bijbel als uitgangspunt voor het leven kiezen betrokken bij een kerk (13% van hen is geen kerklid, 22% is wel lid, maar geen actieve kerkganger). Omgekeerd geldt dat bij ruim een derde van de kerkgangers geloofstwijfel wel eens de boventoon voert. 31% Actieve kerkganger Jezus/Bijbel is richtlijn leven Gelovig christen, Rooms-Katholiek Gelovig christen, Protestants/overig Gelovig christen, geen kerklid Niet-christen, wel christelijk opgevoed Niet-christen, niet christelijk opgevoed n=1025 Toelichting bij grafiek: Alle percentages zijn gebaseerd op de totale Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder. Leesvoorbeeld: 13% van NL is gelovig protestants; 9% van NL is gelovig protestants kerkganger en 8% van NL is gelovig protestants en kiest Jezus/Bijbel als richtlijn voor het leven. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 14

15 Impact van het geloof voor actieve christenen en EO-leden groot 2 Betekenis van het geloof 2.5 Impact van geloven Impact op dagelijks leven (1) heeft sterk gevoel voor normen en waarden let op taalgebruik heeft basis in leven gevonden kan beter met tegenslagen omgaan maakt bewustere keuzes eerlijk naar andere mensen toe meer bewust van naaste geniet meer van leven houdt zondagsrust in ere vrede hebben met situatie wat men anders niet zou hebben laat zich minder leiden door uiterlijkheden of bezit leeft uit dankbaarheid voor verlossing vrijwilligerswerk mensen vergeven die men anders nooit kan vergeven voelt zich gewaardeerd persoon heeft meer zelfvertrouwen 2% 19% 20% 14% actieve kerkganger / EO-lid 35% 28% 57% 48% 46% 42% 39% 39% 22% 20% 38% 30% 14% 29% 12% 29% 14% 28% 15% 25% 25% 23% 13% 22% 9% 21% 9% 59% 47% 56% 46% 44% 42% 43% 32% 36% 31% 31% 25% 28% 27% 26% 21% 59% 67% 76% 57% 71% 54% 60% 49% 58% 44% 52% 60% 46% 47% 31% 31% Gelooft, Jezus / Bijbel is richtlijn leven (n=127) Impact op dagelijks leven (2) kan slechte dingen achterwege laten geeft vrije tijd op ten behoeve van anderen kan mezelf makkelijk wegcijferen kan houden van mensen die zich vijandig opstellen beter geduld bewaren beter hulp anderen accepteren/ontvangen heeft minder conflicten minder agressief heeft relaties kunnen herstellen vrij van verslavingen durft anderen aan te spreken op gedrag kan makkelijk tegen kritiek voor huidige baan gekozen heeft relaties moeten verbreken vindt moeilijk dingen te laten die anders wel zou doen/deed geen van bovenstaande uitspraken van toepassing 5% 20% 19% 8% 17% 10% 15% 5% 15% 6% 12% 6% 11% 4% 10% 3% 10% 3% 8% 5% 8% 4% 7% 5% 6% 2% 3% 1% 2% 6% actieve kerkganger / EO-lid 34% Gelooft, al voert twijfel soms boventoon (n=225) 17% 22% 18% 18% 17% 13% 7% 12% 7% 10% 6% 6% 2% 4% 3% n=167 30% 43% 25% 25% 32% 21% 22% 21% 24% 19% 14% 17% 10% 9% 6% 0% n=134 Aan christenen is gevraagd in hoeverre hun geloof impact heeft op het doen en laten in hun dagelijks leven. De resultaten zijn gesplitst naar geloofshouding en afgezet tegen de resultaten onder actieve kerkgangers en EO-leden. Veel christenen geven aan dat zij dankzij het geloof een sterk gevoel voor normen en waarden hebben ontwikkeld. Ook let men op het eigen taalgebruik en zegt men beter met tegenslagen om te kunnen gaan. Velen stellen bovendien (door het geloof) bewuster te zijn in het maken van keuzes, zich meer bewust van de naaste te zijn en eerlijker naar anderen toe te zijn. Actieve kerkgangers benadrukken dit het sterkst. Diegenen die geloofstwijfel uiten, ervaren minder impact van het geloof in hun leven. EO-leden zien op bijna alle punten vaker effect dan christenen in het algemeen en actieve kerkgangers. De punten waar dit het sterkst tot uitdrukking komt zijn: bewustere keuzes maken, het eerbiedigen van zondagsrust, zich minder laten leiden door uiterlijkheden of bezit en vrijmaken van tijd voor anderen. Verder valt op dat EO-leden veel sterker leven vanuit dankbaarheid dan gemiddeld onder christenen het geval is. Driekwart van de EO-leden geeft bovendien aan door het geloof een basis in hun leven te hebben gevonden. Onder christenen is dat gemiddeld 29% (kerkgangers 56%). EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 15

16 Impact van het geloof voor actieve christenen en EO-leden groot 2 Betekenis van het geloof 2.5 Impact van geloven (2) Quote online community christenen : Het uitte zich verder o.a. in een verruwing van het taalgebruik. Op een gegeven moment hoorde ik een weerbarstige vloek (de misbruik van Gods naam) die ik riep, tegen de muren echoën. Voor mij was dat een punt waarop ik tot de conclusie kwam dat ik een verkeerde weg was ingeslagen en dat ik niet zonder God zou kunnen leven. Quote online community christenen : God staat bij mij echt op de eerste plaats. Veel mensen begrijpen dit niet goed, want je man en kinderen horen op nr 1 te staan. Maar ik zeg dan: ik begrijp heel goed dat ik zonder God niet in staat ben om ook maar iets te doen of om iets te ontvangen. Alles wat ik heb, heb ik van God gekregen. Quote online community christenen : Nadat na een heel korte ziekte mijn laatste grootmoeder op 91-jarige leeftijd overleed, bleek 2 weken later mijn moeder alvleesklierkanker te hebben. Een gelukkig goedgeslaagde, maar heel zware operatie volgde met daarna chemo. Een paar maanden na de laatste chemo bleken er uitzaaiingen in de longen te zitten, waar weinig meer aan te doen was, waarna ze in maart 2009 overleed. In 2010 heb ik zelf huidkanker (melanoom) gehad. Ik kan me niet goed voorstellen hoe het is om al deze dingen mee te maken zonder God. Het lijkt me heel moeilijk, omdat ieder afscheid definitief is. Daarnaast moet je dan in wezen alles alleen dragen, zeker wanneer je, zoals ik, alleenstaand bent. Dat is nu niet het geval. Er is de wetenschap dat God van me houdt en op de momenten dat het nodig is, laat Hij me dat ook ervaren. Quote online community christenen : Ik vind vooral gewetensvol handelen heel belangrijk. Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. Quote groepsdiscussie christenen : Oog en oor hebben voor elkaar. Tijd maken voor elkaar. Kan ook financiel zijn. Goede doelen. Als ik iets over heb. Dan kijk ik wel of ik er iets goeds mee kan doen. Op moment dat mensen mijn hulp nodig hebben, altijd helpen. Quote groepsdiscussie christenen: Hoe alles ontstaat, dat vind ik allemaal zo mooi. Net als met kinderen krijgen. Dat is en blijft een wonder. Als christen geniet ik veel meer. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 16

17 Impact van het geloof voor actieve christenen en EO-leden groot 2 Betekenis van het geloof 2.5 Impact van geloven (3) Quote groepsdiscussie christenen: Ik werk bij de marechaussee dan heb je ook regelmatig dienst op zondag, dat doe ik liever niet. Ik vind niet dat mijn collega s eronder moeten lijden maar ik probeer het wel altijd te ruilen. Het is geven en nemen, de marechaussee is zo groot, er zijn altijd wel collega s die wel kunnen en ze weten het inmiddels van mij. Quote online community christenen : Gisteren een goede Hemelvaartsdag, ondanks de zorg om stiefzus. De dienst was goed, hemelvaart is relevant, ook in deze tijd. God is dichterbij dan ooit. Vanmorgen slecht nieuws: Stiefzus is overleden. Ik merk dat het me veel meer doet dan ik verwacht had. En dat ik mezelf vragen stel die ik me na het overlijden van mijn moeder niet stelde: waarom overlijdt zij en overleefde ik? We leven in een gebroken wereld, waarin er niet voor alle gebeurtenissen goede redenen bestaan. Gelukkig is God in alle omstandigheden erbij. Kan alleen maar bidden voor de naaste familie en doe dat dus ook. Quote online community christenen : Vroeger ging ik elke week naar de koffiebar van Youth for Christ en daar heb ik ook bewust een keuze gemaakt voor God. Ik ervaar Hem als mijn liefdevolle Vader en dank Hem dagelijks voor Zijn Zoon Jezus Christus, die mijn Redder en Verlosser is. Ik ben blij dat ik al jong veel van God heb geleerd en dat ik dat heb door mogen geven aan onze kinderen. Quote groepsdiscussie christenen : Ik heb jarenlang als vrijwilliger gewerkt om een wijkcentrum in de schildersbuurt van Den Haag van de grond te krijgen, daar praatte ik met de jeugd en deed ik allerlei klusjes om het draaiend te houden. Ik droeg daar niet actief mijn geloof uit, maar wilde er wel voor de mensen zijn. Quote online community christenen : Mijn ouders worden al een paar jaar geterroriseerd door de meestal dronken buurman en zijn kornuiten. Vanmorgen het bericht gekregen dat ze weer bakstenen tegen het voorraam van de woonkamer hebben gegooid. Het raam is deze keer gelukkig niet stuk, maar zoveel geluk hadden ze de vorige keer niet, helaas! Ik blijf tot God bidden dat Hij mijn ouders in Zijn bescherming wil opnemen en tegelijkertijd bid ik ook (ik vind dat wel moeilijk) voor de buurman en zijn kornuiten dat ze maar tot inzicht mogen komen wat ze aan het doen zijn. Ik weet niet of het ooit zover komt, maar voor God is niks onmogelijk!!! Quote online community christenen : Het meest word ik opgebouwd, door gewoon maar te doen, te leren, te durven, bevrijd van angst en zorgen je weg met God gaan en je laten leiden door de Geest. Dat betekent loslaten van zekerheden, die staan opbouw in de weg omdat het om 100 % ontvankelijkheid gaat. Opgebouwd worden houdt daarom volgens mij in alle kamers van je leven toevertrouwen aan God zodat Hij in al die kamers aan de slag kan. Dat duurt je hele leven omdat je nog niet alle kamers, die nog dicht zijn, kent. Het mooie van God is dat hij mij de vrijheid geeft om wel/niet een kamer te openen. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 17

18 Impact van het geloof voor actieve christenen en EO-leden groot 2 Betekenis van het geloof 2.5 Impact van geloven (4) Quote groepsdiscussie christenen: Ik had een periode in mijn leven waar ik heel losbollig was. Toen ik god leerde kennen besefte ik mij; god heeft het niet zo bedoeld, dat je drugs in je lichaam stopt. Door geloof is dit bij mij veranderd Quote groepsdiscussie christenen: Ik ga regelmatig langs bij ouderen in mijn omgeving, ik heb er niet altijd even zin in en het kost mij toch vaak een avond in de week. Ik doe het wel, ook omdat het je naaste is en zij zich eenzaam voelen. Quote groepsdiscussie christenen: Mijn vrouw heeft licht autistische vormen, mijn jongste woont in een pleeggezin, mijn oudste woont weer thuis sinds een paar maanden, op een gegeven moment stortte mijn vrouw in, dat heeft jarenlang zo geduurd, op een gegeven moment opgenomen, twee jonge kinderen in huis, moeilijke tijd, halfjaar alleen gewoond, kinderen in een pleeggezin en vrouw opgenomen, veel steun gehad vanuit de kerkelijke gemeenschap. De hulp die geboden werd, werd je gebeld van kunnen we ergens mee helpen, ik hoefde me niet bezwaard te voelen om iets te vragen. Dat heeft mij heel veel steun gegeven. Quote groepsdiscussie christenen: Ik liep een keer de v&d binnen. Ik liep in de draaideur. Een stelletje opgeschoten jongens hielden die deur vast. Ik reageerde er niet op. Dan is de lol heel snel af. Ik ga niet meer mee in de rottigheid die anderen uit halen. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 18

19 Impact van het geloof voor actieve christenen en EO-leden groot 2 Betekenis van het geloof 2.5 Impact van geloven (5) Quote online community christenen Toen is een proces begonnen waarin ik, en ook mijn man zijn gaan beseffen dat Hij echt bestaat en dat we Zijn kracht mogen ervaren, er zijn zoveel dingen veranderd ten goede, vorig jaar zijn we samen met ons zoontje gedoopt. Ons huwelijk is gered, maar wat nog veel mooier is, is dat we Hem mochten leren kennen en Hij in ons hart woont. Ons hele leven hebben we overgegeven aan Hem, we hebben erg veel gehad aan alle mensen om ons heen die nu onze broeders en zusters zijn, wat een waardevol leven hebben we nu. Quote groepsdiscussie christenen: Mensen in mijn omgeving weten dat ik niet vloek en er ook niet van houdt. Sommigen zeggen dan sorry, maar dan moet je niet mij aankijken. Als ze godverdomme zeggen, dan wijs ik ze er op: weet je wel wat je zegt? Een aantal mensen staan daar totaal niet open voor. In een grote groep, dan gaan ze allemaal stoer lopen doen. Quote groepsdiscussie christenen: Ik werk in de zorg, daarin ben ik natuurlijk veel bezig met anderen, maar het past goed bij de opdracht die ervaar in mijn geloof. Quote groepsdiscussie christenen: Ik heb een tijd gehad waarin ik niks met het geloof deed. Ik ben heel verslavings gevoelig. Tijd dat ik niet gelovig was, had ik andere vrienden. Foute jongens, vrienden die stalen. Ik was daar niet zo goed in. Ik kwam in contact met een christen op straat. De foute vrienden heb ik letterlijk het huis uitgeschopt. En ging vanaf toen met mensen om die met normen en waarden leefden. EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 19

20 Nauwelijks verschil in karakter tussen christenen en niet-christenen zelfbeheersing (jezelf in de hand hebben; kunnen matigen) Vruchten van de Geest (1) geduld (geduldig) 80% 60% goedheid (ander helpen, eigenbelang niet vooropstellen) 2 Betekenis van het geloof 2.6 Impact op karakter (1) Een christen zou volgens de Bijbel herkenbaar dienen te zijn aan de vruchten van de Geest. In nevenstaande figuur wordt weergegeven hoe mensen volgens henzelf door anderen getypeerd zouden worden; daarbij moesten de drie meest herkenbare eigenschappen (gebaseerd op de vruchten van de Geest) worden aangevinkt. Het lichtblauwe vlak geeft de resultaten voor christenen weer. De groene lijn karakteriseert de niet-christenen. zachtmoedigheid (je gevoelige kant tonen) 40% 20% liefde (liefhebbend) In algemene zin blijken nauwelijks verschillen te ontdekken tussen de karakters van christenen en niet-christenen. Niet-christenen worden vaker als vrolijk getypeerd, zeker ten opzichte van protestanten. 0% vriendelijkheid (beleefd, respectvol) trouw (loyaal zijn; eerlijk zijn) Quote groepsdiscussie niet-christenen: Ik denk wel dat mensen die niet geloven minder fatsoenlijk zijn. doen dat niet want God kijkt mee. Ik denk dat er minder gelovige dan ongelovige mensen in de gevangenis zitten. vreugde (vrolijk, enthousiast) vrede (de vrede bewarend) (n=352) Rooms Katholiek (n=149) Protestants en overig (n=133) geen kerklid (n=70) niet- (n=673) EO Leef je Geloof in Nederland B14372 / september 2012 Pag. 20

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE voor het doopsel van meerdere kinderen In dit boekje vind je een 15-tal voorbeelden van belofte-formules die je als ouders kan uitspreken tijdens de doopviering van je kind.

Nadere informatie

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8) - Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding De enquête waarvan de resultaten hier gepresenteerd worden, is georganiseerd door de Christelijke Gereformeerde Kerk en de Vrije

Nadere informatie

Identiteitsdocument Sprank

Identiteitsdocument Sprank Identiteitsdocument Sprank Christenen in hart en zorg Vanuit Gods liefde, zorgen wij voor elkaar. GOD Dit doen we samen met je familie en vrienden. Jij mag rekenen op een veilig thuis. Vragen over jouw

Nadere informatie

Israël: uit het oog, uit het hart. Een onderzoek naar de houding van Nederland ten opzichte van Israel. N.a.v. 65 jaar staat Israel

Israël: uit het oog, uit het hart. Een onderzoek naar de houding van Nederland ten opzichte van Israel. N.a.v. 65 jaar staat Israel Israël: uit het oog, uit het hart Een onderzoek naar de houding van Nederland ten opzichte van Israel. N.a.v. 65 jaar staat Israel Uit het oog, uit het hart 1 op de 7 Nederlanders hee5 hart voor Israël.

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

Katholiek anno 2005. Religiositeit, identiteit en houding ten aanzien van de KRO. Rapport nr. 544 december 2005. drs. Joris Kregting dr.

Katholiek anno 2005. Religiositeit, identiteit en houding ten aanzien van de KRO. Rapport nr. 544 december 2005. drs. Joris Kregting dr. Katholiek anno 5 Religiositeit, identiteit en houding ten aanzien van de KRO Rapport nr. 544 december 5 drs. Joris Kregting dr. Ton Bernts KASKI onderzoek en advies over religie en samenleving Toernooiveld

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Nederland en de Islam: onbegrepen en moeizaam

Nederland en de Islam: onbegrepen en moeizaam Een onderzoeksverslag van de houding van Nederlanders ten aanzien van moslims en de Islam Afbeelding: weergave van de resultaten van de vrije associatie bij de Islam - Afdeling Onderzoek Wim Steeneveld

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

Resultaten onderzoek seksualiteit

Resultaten onderzoek seksualiteit Resultaten onderzoek seksualiteit Augustus 2015 In opdracht van Way of Life en de NPV Uitgevoerd door Direct Research www.wayoflife.nl www.npvzorg.nl Conclusies Kennis Seksuele voorlichting Opvattingen

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

Orde III Schrift, zegen en gebed

Orde III Schrift, zegen en gebed Orde III Schrift, zegen en gebed bemoediging en groet Onze hulp is in de naam van de Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft, Ps. 124:8 [die trouw houdt tot in eeuwigheid Ps. 146:6 en niet laat varen het

Nadere informatie

Bijbelstudie Evangelisatie

Bijbelstudie Evangelisatie Bijbelstudie Evangelisatie Vrede zij u! Gelijk de Vader Mij gezonden heeft, zend Ik ook u. Johannes 20:21 Inleiding Woensdag 8 december 2004 is het zo ver. De eerste missie van het seizoen 04/ 05 staat

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest Pinksternoveen 1 PINKSTERNOVEEN De Pinksternoveen is het kerkelijk gebed om de werking van de Heilige Geest, dat wordt gebeden gedurende de negendaagse periode tussen Hemelvaart en Pinksteren. Een noveen

Nadere informatie

Gereformeerd onderwijs 2.0

Gereformeerd onderwijs 2.0 Gereformeerd onderwijs 2.0 Eindrapport werkgroep Toekomst gereformeerd onderwijs Noord-Nederland Opdrachtgever: bestuur Noorderbasis, bestuur GBS De Wierde, bestuur GBS Eben Haëzer, bestuur VGSO, bestuur

Nadere informatie

Geloven in Scholen met de Bijbel

Geloven in Scholen met de Bijbel Geloven in Scholen met de Bijbel Inleiding Wij willen in onze scholen samenwerken met Gereformeerde Scholen zijn opgericht door ouders vanuit christenen die, net als wij, willen leven naar de Gereformeerde

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

PKN in contact met Nederland: kijk op het leven en kijk op geloven

PKN in contact met Nederland: kijk op het leven en kijk op geloven Protestantse Kerk Nederland / 27-8-2015 / P.1 PKN in contact met Nederland: kijk op het leven en kijk op geloven Presentatie 27 januari 2011 Peter Jobsen Protestantse Kerk Nederland / 27-8-2015 / P.2 Aanleiding

Nadere informatie

Wanneer we Gods woord over heling begrijpen en er naar handelen, brengt het een manifestatie van heling voort.

Wanneer we Gods woord over heling begrijpen en er naar handelen, brengt het een manifestatie van heling voort. NAZORG Na het gebed Geef de zieke richting in wat er verwacht mag worden. De genezing kan eerder een graduele genezing zijn dan alles ineens. Dit kan dagen, weken, zelfs maanden duren. Wat ze zouden moeten

Nadere informatie

Motieven 1: Een wereld

Motieven 1: Een wereld Motieven 1: Een wereld Doelstellingen: Doel eerste subthema Een wereld om vrij te zijn De catechisanten leren inzien dat vrijheid in Bijbelse zin bij het leven van mensen hoort en ze vormen een mening

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Bereid de jongeren voor, rust ze toe en laat ze los voor bediening in hun gemeente, hun maatschappij en in de wereld in zijn geheel.

Bereid de jongeren voor, rust ze toe en laat ze los voor bediening in hun gemeente, hun maatschappij en in de wereld in zijn geheel. Tiener- en jeugdwerk 1 Timotheüs 4:12 Niemand schatte u gering om uw jeugdige leeftijd, maar wees een voorbeeld voor de gelovigen in woord, in wandel, in liefde, in geloof en in reinheid. Jeugd, jongeren,

Nadere informatie

Resultaten en conclusies Israël onderzoek (uitgebreid)

Resultaten en conclusies Israël onderzoek (uitgebreid) Resultaten en conclusies Israël onderzoek (uitgebreid) Hieronder volgen de resultaten van het Israël onderzoek wat de EO in de afgelopen weken heeft laten uitvoeren. Veel stellingen zijn in een 5- puntsschaal

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw?

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw? Spreuken 3,3 Mogen liefde en trouw je nooit verlaten, wind ze om je hals, schrijf ze in je hart. Spreuken 14,22 Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde

Nadere informatie

In gesprek met God. In gesprek met God. In gesprek met God. m n. Marlies Medema & Agnes Huizenga

In gesprek met God. In gesprek met God. In gesprek met God. m n. Marlies Medema & Agnes Huizenga Voelt bidden voor jou soms als het doen van een lange reeks verzoekjes aan God? Mis je inspiratie om met God in gesprek te gaan? Dit werkboekje geeft je handvatten om je gesprekken met God eens over een

Nadere informatie

dichterbij jongeren in Zwolle

dichterbij jongeren in Zwolle dichterbij jongeren in Zwolle teamleider ronald welmers in oktober 2009 stonden we met vijf vrijwilligers, een pannakooi en een voetbal in Park de hogenkamp. geen tiener die kwam de eerste drie maanden,

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

Johannes 3,3-8 - Zoek elkaars hart, zoek echt geestelijk leven

Johannes 3,3-8 - Zoek elkaars hart, zoek echt geestelijk leven Johannes 3,3-8 - Zoek elkaars hart, zoek echt geestelijk leven Liturgie Voorzang Gez 121,1.2.3 Stil gebed Votum / groet Zingen Gez 121,4.7.9 Wet Zingen: Ps 96,1.4 Gebed Schriftlezing: - Joh 2,23-3,21 -

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige?

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? We leven in een wereld die zijn zekerheden gebouwd heeft op materialisme, positie, geld, macht, eer, eigenbelang, enz.

Nadere informatie

Voorbeeldviering Een eenzame uitvaart?

Voorbeeldviering Een eenzame uitvaart? Voorbeeldviering Een eenzame uitvaart? Processie met kist of urne Begroeting en welkom Welkom aan iedereen die hier samen is om afscheid te nemen van N.N.. Het doet ons plezier, dat jullie allemaal naar

Nadere informatie

1) Jouw leven op Gods manier

1) Jouw leven op Gods manier 1) Jouw leven op Gods manier Een uitnodiging om eerst Gods Koninkrijk te zoeken Matteus 6:33 Zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u erbij gegeven worden. (HSV)

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - vijfde wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - vijfde wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - vijfde wijk - Inleiding De enquête waarvan de resultaten hier gepresenteerd worden, is georganiseerd door de Christelijke Gereformeerde Kerk en de Vrije

Nadere informatie

CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN

CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN Bruisend Jeugdwerk De kerk als plek waar jongeren, gelovig of niet, graag naartoe gaan om God beter te leren kennen. Jeugdleiders die dichterbij

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Noveengebed op voorspraak van de Zalige Paus Johannes Paulus II. Parochietour 2013

Noveengebed op voorspraak van de Zalige Paus Johannes Paulus II. Parochietour 2013 Noveengebed op voorspraak van de Zalige Paus Johannes Parochietour 2013 NOVEENGEBED PAROCHIETOUR 2013 Beste meebidder! Het gebed is van onschatbare waarde. Waarom bidden we dan zo weinig? Dat is een vraag

Nadere informatie

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL!

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! Missie De missie van de Kerk van de Zevende-dags Adventisten is de verkondiging van het eeuwig evangelie zoals verwoord in de drieengelenboodschap van Openbaring 14:6-12.

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

Christen zijn in de zorg het onderzoek: details en discussie

Christen zijn in de zorg het onderzoek: details en discussie Christen zijn in de zorg het onderzoek: details en discussie Workshop Congres Geloof in Zorg De Werelt - 5 oktober 2012 Bart Cusveller & René van Leeuwen Steekproef % (n=672) Leeftijd Geslacht Opleiding

Nadere informatie

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en 1 De Bijbel open 2013 5 (02-02) Vandaag bespreken we een vraag over de betekenis van de Wet die God aan Israel gaf voor de christelijke gemeente van het Nieuwe Testament en dus voor ons. Is het zo dat

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Voorwoord Met oprechte blijdschap schrijf ik het voorwoord voor dit boek. Ik ken Henk Rothuizen al vele jaren en heb hem zien opgroeien tot een man van God, met een bediening die verder reikt dan zijn

Nadere informatie

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens Voorbede Na de homilie van de diaken of de priester volgt de Voorbede. In de Voorbede bidden we als geloofsgemeenschap voor de intenties die in ons hart zijn. Uiteraard gaan de beden in het geval van een

Nadere informatie

Ik werd een kind van God (Johannes 1:12; 1 Johannes 3:1-2)

Ik werd een kind van God (Johannes 1:12; 1 Johannes 3:1-2) Les 9 - Redding Ik werd een kind van God Ik werd gerechtvaardigd In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Ik werd een kind van God (Johannes 1:12; 1 Johannes 3:1-2) In 1 Johannes

Nadere informatie

at maakt mij gelukkig? Wie wil ik worden?

at maakt mij gelukkig? Wie wil ik worden? Naam: Datum: at maakt mij gelukkig? Wie wil ik worden? W Evaluatie 1. Jezus heeft een droom van een wereld In de Bergrede noemt Jezus een aantal mensen op die bouwen aan het Rijk van God. Geef drie voorbeelden

Nadere informatie

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1 1 Korintiërs 12 : 27 kerk in deze (21 e ) eeuw een lastige combinatie? want juist in deze tijd hoor je veel mensen zeggen: ik geloof wel in God maar niet in de kerk kerk zijn lijkt niet meer van deze tijd

Nadere informatie

Gemeentevisie van de evangelische gemeente te Ommen (aanvaard februari 2014 )

Gemeentevisie van de evangelische gemeente te Ommen (aanvaard februari 2014 ) Gemeentevisie van de evangelische gemeente te Ommen (aanvaard februari 2014 ) 1. Het hoofd van de gemeente: Onze Here Jezus Christus is het hoofd van Zijn gemeente. Hij werkt in en door de gemeente door

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Patiënt redelijk tevreden, maar snelheid en betrokkenheid bij behandeling kan beter Index 1. Inleiding 2. Onderzoeksmethode

Nadere informatie

Huwelijkscatechese ds. Willem Smouter, NGK Ede

Huwelijkscatechese ds. Willem Smouter, NGK Ede Huwelijkscatechese ds. Willem Smouter, NGK Ede In de Nederlands Gereformeerde Kerk Ede wordt twee keer per jaar een huwelijkscatechese aangeboden, die vijf avonden duurt. Hieronder volgt een overzicht

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Wat wil jij? Wat wil ik?

Wat wil jij? Wat wil ik? Alle formulieren bij het boek Wat wil jij? Wat wil ik? ALLE PAGINACIJFERS KOMEN OVEREEN MET DE PAGINANUMMERS IN HET BOEK UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER eens oneens 1 Ik vind mijzelf aantrekkelijk

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

Jaarthema NGK Dalfsen

Jaarthema NGK Dalfsen Jaarthema NGK Dalfsen Seizoen 2015-2016 Breng ons samen Verbonden van hart tot hart Aanvaard elkaar daarom ter ere van God, zoals Christus u heeft aanvaard Romeinen 15 vers 7 Jaarthema 2015-2016: Leven

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG?

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? WAAR WE VOOR STAAN 4 VERWONDERING 7 ONTMOETING 8 LEVENSKUNST 11 RITUELEN 12 RELIGIEUS GEWORTELD 17 WAT DOE JIJ VANDAAG? 18 WAAR WE VOOR STAAN Het Apostolisch Genootschap biedt ontmoetingsplaatsen voor

Nadere informatie

GEBEDSPASTORAAT. =bidden voor elkaar,bidden met elkaar

GEBEDSPASTORAAT. =bidden voor elkaar,bidden met elkaar GEBEDSPASTORAAT =bidden voor elkaar,bidden met elkaar Mat. 18: 19: Jezus zegt: wanneer 2 van u eensgezind op aarde iets vragen zullen zij het verkrijgen van mijn Vader die in de hemel is.want waar er 2

Nadere informatie

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1.

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1. Uitvaart voorbede Voorganger: Genadige en barmhartige God. U ziet ons hier bijeen in ons verdriet rond het sterven van N. Hij / zij was één van ons, wij zullen hem / haar missen. Geef ons de kracht samen

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, De laatste tijd wordt er nogal eens gesproken en geschreven over de generatie Y of ook wel de generatie-ik genoemd. Dat is de huidige generatie 20-ers en 30-ers,

Nadere informatie

Een plaats voor kringen in een gereformeerde kerk (?)

Een plaats voor kringen in een gereformeerde kerk (?) Samenvatting plaats voor kringen in geref. kerk - Harmanny Een plaats voor kringen in een gereformeerde kerk (?) Bijbelse beelden voor gemeente en kringen Welke vorm heeft de gemeente volgens de Bijbel?

Nadere informatie

Vertaling voorpagina: BLIJF IN GELOOF 1

Vertaling voorpagina: BLIJF IN GELOOF 1 Vertaling voorpagina: In Christus hebben wij een perfect bewijs voor geloof. Als wij inzien dat wij met Christus verbonden zijn door zijn Geest, leven wij door geloof. Veel mensen proberen God te begrijpen

Nadere informatie

Vooraf: Kern: participatie, van passief naar actief door in te zetten op groeien in geloof en zelfstandigheid = Hebr.6:1-3 groeien in geloof en kennis

Vooraf: Kern: participatie, van passief naar actief door in te zetten op groeien in geloof en zelfstandigheid = Hebr.6:1-3 groeien in geloof en kennis Werkvelden & uitdagingen Catechisatie, De jongeren in hedendaagse taal, communicatie en vorm vertellen van Gods grootheid en liefde vanuit de bijbel (Geloofsinhoud & Verdieping) Vereniging, Jongeren uitdagen

Nadere informatie

PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje

PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje Gemeente van Christus geliefden van God Valt het u ook op, nu we al een tijdje

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Serie: Mooie mensen zoals Jezus 1. Vrucht van de Geest Idealist? Toen ik klein was dacht ik echt dat kerkmensen alleen maar goed voor elkaar waren. Toen ik een jongere

Nadere informatie

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden:

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Relaties halen het beste in je naar boven Les 1 GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Lees met elkaar de volgende hoofdstukken en laat iemand opschrijven

Nadere informatie

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker Kapstok Proces van Geestelijke Groei Dick Slikker 1 Inhoud 1 Komt het weer goed tussen mens en God? 5 2 In Sync met God 11 3 Uitdaging van de Leerschool 17 4 Onze waarom vragen als God het net anders doet

Nadere informatie

bij het boek Verscheurd van Justin Lee Voor hetero s en homo s www.verscheurd.nl over christen-zijn en homoseksualiteit

bij het boek Verscheurd van Justin Lee Voor hetero s en homo s www.verscheurd.nl over christen-zijn en homoseksualiteit bij het boek Verscheurd van Justin Lee Voor hetero s en homo s www.verscheurd.nl over christen-zijn en homoseksualiteit Inleiding H 1. Bij welke kant hoor jij? Misschien heb jij bij het uitlezen van Justins

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

Preek gehouden in Hardenberg-Baalderveld-Oost op zondag 2 november 2008

Preek gehouden in Hardenberg-Baalderveld-Oost op zondag 2 november 2008 Preek gehouden in Hardenberg-Baalderveld-Oost op zondag 2 november 2008 Liturgie Votum/zegengroet Ps. 84: 1,2,3 Wet Lb. 95 Gebed Psalm 1 Gz. 63 Preek over Psalm 1 Gz. 131: 1,4,5,9 Gebed Collecte Ps. 84:

Nadere informatie

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen.

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen. Thema: Tekst: Romeinen 15: 7 Liturgie: Lied voor de dienst: EL 212: 1,2: Heer, wat een voorrecht Welkom Lied 971: 1,2,3: Zing een nieuw lied Stilte en begroeting Klein gloria Gebed Kinderkerk Zingen: Samen

Nadere informatie

Aan het begin van het interview zelf kan het goed zijn om te zeggen dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Stel je open en uitnodigend op.

Aan het begin van het interview zelf kan het goed zijn om te zeggen dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Stel je open en uitnodigend op. 1 Beste interviewer, Leuk dat je een iemand of aantal mensen in je omgeving wilt gaan interviewen. Om je een handvat te geven zetten we hieronder een paar dingen op een rijtje. Het format van het interview

Nadere informatie

Marcus 3,31-35 - Jezus volgen? Welkom in een nieuwe familie!

Marcus 3,31-35 - Jezus volgen? Welkom in een nieuwe familie! Marcus 3,31-35 - Jezus volgen? Welkom in een nieuwe familie! Liturgie Voorzang: LB 320 Stil gebed Votum / groet Zingen: Ps 122,1.3 Wet Zingen: Ps 80,10 Gebed Lezen: Marcus 3,20-35 Zingen: Gez 143,2.3 Preek

Nadere informatie

HC zd. 22 nr. 32. dia 1

HC zd. 22 nr. 32. dia 1 HC zd. 22 nr. 32 een spannend onderwerp als dit niet waar is, valt alles duigen of zoals Paulus het zegt in 1 Kor. 15 : 19 als wij alleen voor dit leven op Christus hopen zijn wij de beklagenswaardigste

Nadere informatie

Liturgie middag Preek

Liturgie middag Preek Liturgie middag Votum Vrede-/zegengroet Ps 111:1,4,6 Gebed Lezen: Jesaja 42:5-12 Gz 145:1-4 Lezen: 1 Petrus 4 Lb 106:1-4 Tekst: 1 Petrus 4:7 Preek Gz 161:1 Geloofsbelijdenis van Nicea Gz 161:4 Gebed Collecte

Nadere informatie

Zondag 19 januari 2014. Viering in de Week van Gebed. voor de eenheid van de christenen. Paulusgemeenschap en. Protestantse Gemeente de Eshof

Zondag 19 januari 2014. Viering in de Week van Gebed. voor de eenheid van de christenen. Paulusgemeenschap en. Protestantse Gemeente de Eshof Zondag 19 januari 2014 Viering in de Week van Gebed voor de eenheid van de christenen Paulusgemeenschap en Protestantse Gemeente de Eshof Hoevelaken Thema: Is Christus dan verdeeld? (1 Kor. 1,13) 1 / 7

Nadere informatie

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]:

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]: Preek over HC zondag 31 GEMEENTE VAN JEZUS CHRISTUS, GASTEN EN LUISTERAARS, Iedereen weet wel dat je sleutels hebt in verschillende soorten. Aan het soort sleutel kan je vaak al zien voor welk doel je

Nadere informatie

Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009)

Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009) 1 Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009) De achtergrond van de vraag naar het belangrijkste gebod De vraag waar wij vanochtend mee te maken hebben is de vraag naar het grote of anders

Nadere informatie

Bijlage 4 - Verslag Normen en waarden

Bijlage 4 - Verslag Normen en waarden Bijlage 4 - Verslag Normen en waarden Assertiviteit Begrip Behulpzaamheid Betrouwbaarheid Creativiteit Dankbaarheid Dienstbaarheid Doelgerichtheid Eenheid Eerlijkheid Eerzaamheid Enthousiasme Flexibiliteit

Nadere informatie

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Hoofdstuk 1: Missie, visie en doelstellingen Voorwoord Onze Missie en Identiteit Onze Visie Pedagogische hoofddoelstellingen Een goed pedagogisch klimaat Hoofdstuk

Nadere informatie

GESPREKSVRAGEN. over christen-zijn en homoseksualiteit. Verscheurd.nl. Bij het boek Verscheurd van Justin Lee. Voor hetero s en homo s

GESPREKSVRAGEN. over christen-zijn en homoseksualiteit. Verscheurd.nl. Bij het boek Verscheurd van Justin Lee. Voor hetero s en homo s GESPREKSVRAGEN over christen-zijn en homoseksualiteit Bij het boek Verscheurd van Justin Lee Voor hetero s en homo s Verscheurd.nl Verscheurd.nl is het initiatief van een groepje mensen dat bijeenkwam

Nadere informatie

Zondag 1 februari 2015 Paulus brief aan de Kolossenzen

Zondag 1 februari 2015 Paulus brief aan de Kolossenzen Zondag 1 februari 2015 Paulus brief aan de Kolossenzen Het is nog niet eens zo lang geleden dat een gemeentelid mij vroeg of het niet als een keurslijf voelde om steeds de lezingen van het leesrooster

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn lezingen die er niet om liegen, vandaag. Mozes, die het volk de wet voorhoudt, als een keus tussen leven en dood. En Jezus lijkt er nog een

Nadere informatie

Eenzaamheid en vrijwilligerswerk. Rapport. Eenzaamheid en vrijwilligerswerk

Eenzaamheid en vrijwilligerswerk. Rapport. Eenzaamheid en vrijwilligerswerk Rapport Inhoud 1 Achtergrond 7 2 Huidig gedrag 11 3 Motieven voor vrijwilligerswerk 15 4 Barrières en handreikingen 25 5 Achtergrond 30 2 Samenvatting en conclusies Het merendeel van de Nederlandse bevolking

Nadere informatie

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven.

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven. Doel B: Relatie met Jezus de Koning : studenten ontwikkelen zich, vanuit een persoonlijke overtuiging, als leerling, vertrouweling en toegewijde volgeling van Jezus op elk terrein van hun leven. Doel van

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - vierde wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - vierde wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - vierde wijk - Inleiding De enquête waarvan de resultaten hier gepresenteerd worden, is georganiseerd door de Christelijke Gereformeerde Kerk en de Vrije

Nadere informatie

Lezen: Johannes 15:1-17 Tekst: Johannes 15:4a. Gemeente van onze Heer,

Lezen: Johannes 15:1-17 Tekst: Johannes 15:4a. Gemeente van onze Heer, Lezen: Johannes 15:1-17 Tekst: Johannes 15:4a Gemeente van onze Heer, Slide 1 Plaatje wijnrank God zegt het zelf. In Ezechiël 15. Wijnranken zijn maar voor één ding geschikt. Namelijk: druiven produceren.

Nadere informatie

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten 1 Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten In opdracht van InterBank juli 2006 2 Copyright 2006 Blauw Research bv Alle rechten voorbehouden. De resultaten zoals beschreven

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie