Haalbaarheid van een collectieve energie + CO2 voorziening voor glastuinbouwbedrijven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Haalbaarheid van een collectieve energie + CO2 voorziening voor glastuinbouwbedrijven"

Transcriptie

1 05/05/2015 Haalbaarheid van een collectieve energie + CO2 voorziening voor glastuinbouwbedrijven Dries Vos, Mathias Coomans

2 Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie: a) WKK s + gasketel b) WKK s + thermische zonnecollectoren + gasketel c) WKK s + diepe geothermie + gasketel d) WKK s + restwarmte + gasketel 4. Conclusies 05/05/2015 2

3 1. Inleiding» Onafhankelijke onderzoeksorganisatie» Energie, leefmilieu, aardobservatie en materialen (overheid + industrie)» Energietechnologie» MIP 2+3, Balmatt, Geskas, Smartkas,» Milieu Risico & Gezondheid» Emissiemetingen en selectie van emissie reducerende technieken voor industrie en Vlaamse overheid» Kenniscentrum Glastuinbouw» Aanspreekpunt glastuinbouwsector» WKK (wetgeving, energiemarkt)» Duurzaam Energiegebruik (klimaatregeling, energiebesparende maatregelen)» Economische analyses van investeringen»» Kennis- en adviescentrum, Smartkas, GlasReg, VEA, 05/05/2015 3

4 1. Inleiding Opdracht» Technische en economische haalbaarheid onderzoeken van een collectieve stookplaats op basis van:» WKK + gasketels» WKK + thermische zonnecollectoren + gasketels» WKK + diepe geothermie + gasketels» WKK + restwarmte + gasketels Aanpak» Bepaling referentiecase: decentrale energie + CO2 voorziening met behulp van WKK s» Bepaling alternatieve cases met collectieve energie + CO2 voorziening» Vergelijking tussen decentrale en centrale energievoorziening 05/05/2015 4

5 1. Inleiding Warmtenet:» Transport van warmte van producent naar consument» Ondergrondse staal-pur-pe leidingen» Aanvoerleiding op hoge temperatuur en druk» Retourleiding op lage temperatuur en druk» Grootte orde maten: DN200-DN350» Individuele warmtewisselaars/afnemer» Gasketel in backup 05/05/2015 5

6 1. Inleiding Waarom een collectieve energievoorziening toepassen? Voordelen van een collectieve energievoorziening» Schaalvoordeel door grotere WKK s» Technische karakteristieken WKK (ηe )» Lagere specifieke investeringskosten» Lagere specifieke onderhoudskosten» Voordeel bij brandstofaankoop» Reductie benodigd buffervolume Extra kosten van een collectieve energievoorziening» Investeringskosten warmtenet» Operationele kosten warmtenet» Investeringskosten CO2 voorziening» Operationele kosten CO2 voorziening Onderzoeksvraag: zijn de voordelen voldoende groot in vergelijking met de extra kosten? 05/05/2015 6

7 Belangrijk! 1. Inleiding» Alle gevalstudies zijn zoveel mogelijk gebaseerd op reële situaties:» Oppervlaktes, teelten, installaties (WKK, buffer, gasketels), verbruiken,» Verkregen via KHK om studie zo realistisch mogelijk te maken» WKK s gebaseerd op gasmotor krijgen maar certificaten tot 5 MWe» Vergelijkingsbasis: euro/mwh waarbij alle kosten/opbrengsten in rekening worden gebracht over een periode van 30 jaar: brandstofkosten, WKK certificaten, investeringskosten, onderhoudskosten, Vergelijkingsbasis = kosten opbrengsten geleverde warmte 05/05/2015 7

8 Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie: a) WKK s + gasketel b) WKK s + thermische zonnecollectoren + gasketel c) WKK s + diepe geothermie + gasketel d) WKK s + restwarmte + gasketel 4. Conclusies 05/05/2015 8

9 2. Aanames Warmtevraagprofielen» Opgemeten profielen van KHK op uurbasis» Tomaat, Paprika, Pepers, Aardbei» 2011, 2012, /05/2015 9

10 2. Aannames Decentrale warmteproductie (referentiecase) Back-up ketel» dimensionering op pieklast» Draait niet/zeer weinig onder normale omstandigheden» Seizoensrendement van 90% op de bovenste verbrandingswaarde (BVW) Buffers» gebruikt om werking WKK te optimaliseren 05/05/

11 WKK 2. Aannames Decentrale warmteproductie» Voorziet in CO2 voor teelten» Gedimensioneerd adhv teelt en oppervlakte bedrijf (bestaande + nieuwe bedrijven)» Opvallend bij bestaande bedrijven: WKK+buffer+ketel optimaal gedimensioneerd» Gecontroleerd met informatie VREG Voorbeeld 6 ha tomaat 05/05/

12 2. Aannames Centrale warmteproductie» Centrale warmtevraagprofiel = som van decentrale warmtevraagprofielen» Centrale stookplaats met WKK s en buffers» Warmte + zuivere CO2 of CO2 transport via WKK s en ondergrondse leidingen» Onderscheid tussen bestaande en eventuele nieuwe tuinders (owv buffer) 40/90 C 05/05/ /55 C

13 2. Aannames Gasprijzen:» Decentraal: 26 euro/mwh» Centraal: 25,5 euro/mwh Elektriciteit:» Eigenverbruik (enkel bij decentraal) = 2,5 %» Elektriciteitsproductie: Piek: 60% Dal: 40%» Verkoopprijs Piek: 54 euro/mwh (gemiddelde van ) Dal: 42 euro/mwh (gemiddelde van ) Gemiddelde jaarprijs: 49 euro/mwh» Aankoopprijs Piek: 110 euro/mwh Dal: 70 euro/mwh Gemiddelde jaarprijs: 94 euro/mwh WKK-certificaten (looptijd 10 jaar, niet degressief): 31 per certificaat Periode cashflowberekening: 30 jaar 05/05/

14 2. Aannames Jaarlijkse CO2-behoefte» Zuivere CO2 vraag (indien geen WKK) Tomaat: 30 kg/m² Paprika/Pepers: 20 kg/m² Aardbei: 7 kg/m²» Bedrijf met WKK: Tomaat: 70 kg/m² Paprika/Pepers: 50 kg/m² C02 prijs» Zuivere CO2: 0,1 /kg» CO2 net gevoed vanuit centrale WKK s» geen meerkost voor CO2» Centraal: investering CO2-net + Compressor 05/05/

15 2. Aannames Technische parameters Specifiek voor elk scenario Warmtenet» Centraal: # WKK s om aan vraag te voldoen, buffer (volume, isolatiedikte, verliesoppervlak), Investeringskosten (COGEN, DACE), jaarlijks onderhoud» Per tak/sectie: Lengte, Leidingdiktes, Debiet, Warmteverlies, Drukval, Pompen (vermogen, elektriciteitsverbruik, kost elektrische aansluiting), Investeringskosten (incl. piping, drukregeling, waterbehandeling), Jaarlijkse onderhoudskost» Per afnemer: Warmtewisselaar (oppervlakte zuiver, extra oppervlakte vervuild, totale oppervlakte, investeringskosten, jaarlijkse onderhoudskost), Aansluiting Warmtenet (50m extra leidingwerk) CO2-net» Per tak: Richtwaarde productie (adhv grootste #draaiuren WKK s), Debiet, Gassnelheid (richtwaarde 7 m/s), Lengte, Leidingdikte, Drukval, Compressor (vermogen, elektriciteitsverbruik, elektrische aansluiting), Investeringskosten, Jaarlijks Onderhoud 05/05/

16 Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie: a) WKK s + gasketel b) WKK s + thermische zonnecollectoren + gasketel c) WKK s + geothermie + gasketel d) WKK s + restwarmte + gasketel 4. Conclusies 05/05/

17 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels Algemeen» Reële situatie» 9 bedrijven» 59 ha glas (63% Tomaat; 37% Paprika)» Lengte warmtenet: 2,5 km» 249 GWh/jaar warmtevraag Specifieke onderzoeksvragen 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied i. Zuivere CO2 ii. CO2 gevoed vanuit centrale WKK s en CO2 net 2. Effect van beperking van certificaten op 5 MWe 3. Effect van gefaseerde aansluiting 05/05/

18 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied» Centrale case:» Houden ons aan 5 MWe/WKK» 7 WKK s blijkt optimaal» 4900 m³ buffervolume nodig» 1-3% van warmtevraag opvangen met individuele back-up ketel is optimaal 8 WKK 6300 m³ 6 WKK 4200 m³ 05/05/

19 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied» Decentraal» Waar gevraagd elektrisch vermogen > 5MWe opsplitsen in meerdere WKK s» Kleinere WKK s» Totaal geïnstalleerd vermogen is wel groter» Groter buffervolume nodig door modulaire opbouw centrale stookplaats 05/05/

20 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied Centraal * Hoger gasverbruik * Meer Eprod 05/05/

21 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied Centraal» Hoger gasverbruik» Meer Eprod (meer certificaten) Centraal * Hoger elek. rend * Lager therm. rend 05/05/

22 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied Centraal» Hoger gasverbruik» Meer Eprod (meer certificaten)» Lager therm. Rendement» Hoger elek. rendement Centraal * Lagere investeringskost 05/05/

23 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied Centraal» Hoger gasverbruik» Meer Eprod (meer certificaten)» Lager therm. Rendement» Hoger elek. Rendement» Lagere investeringskost * CO2 net leidt tot veel lagere operationele kosten 05/05/

24 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied Centraal» Hoger gasverbruik» Meer Eprod (meer certificaten)» Lager therm. Rendement» Hoger elek. Rendement» Lagere investeringskost» CO2 net Centraal * Hogere opbrengsten 05/05/

25 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 1. Haalbaarheid collectieve energie + CO2 voorziening voor een nieuw te ontwikkelen gebied Centraal» Hoger gasverbruik» Meer Eprod (meer certificaten)» Lager therm. Rendement» Hoger elek. Rendement» Lagere investeringskost» Hogere opbrengsten» Hogere kosten Lagere energiekost!!! 25% reductie mogelijk 05/05/

26 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 2. Effect van beperking van certificaten op 5 MWe» Grotere WKK s» Schaalvoordeel wordt groter» Lagere totale investeringskost» Hoger elek. Rend.» Hoger totaal Rend.» Lagere onderhoudskosten» Gunstig indien WKK certificaten» Ongunstig indien geen WKK certificaten 05/05/

27 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + gasketels 3. Effect van een gefaseerde aansluiting» Bestaande bedrijven koppelen pas na verloop van tijd aan (aanname 5 jaar)» Als hun WKK einde levensduur is» Uitgestelde investeringen» Uitgestelde extra opbrengsten» Effect is minder uitgesproken maar is nog wel duidelijk» Decentrale buffers en back-up ketels zijn reeds aanwezig 05/05/

28 Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie: a) WKK s + gasketel b) WKK s + thermische zonnecollectoren + gasketel c) WKK s + diepe geothermie + gasketel d) WKK s + restwarmte + gasketel 4. Conclusies 05/05/

29 3. Warmtenet a. Collectieve stookplaats met WKK s + zonnecollectoren + gasketels Thermische zonnecollectoren» 3,8 ha collectorveld» Continue afzetmarkt is gunstig voor zonnecollectoren» 8% dekking van totale warmtevraag» Onregelmatige productie» Besparing gasfactuur» Gemiste opbrengst elektriciteitsverkoop + certificaten» Relatief hoge investeringskost in vergelijking met opbrengst 05/05/

30 Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie: a) WKK s + gasketel b) WKK s + thermische zonnecollectoren + gasketel c) WKK s + diepe geothermie + gasketel d) WKK s + restwarmte + gasketel 4. Conclusies 05/05/

31 3. Warmtenet c. Collectieve stookplaats met WKK s + diepe geothermie + gasketels Aardwarmte Schematisch 05/05/

32 3. Warmtenet c. Collectieve stookplaats met WKK s + diepe geothermie + gasketels 05/05/

33 3. Warmtenet c. Collectieve stookplaats met WKK s + diepe geothermie + gasketels Voordelen diepe geothermie» Onafhankelijkheid (stabiele energieprijzen)» Lokaal beschikbaar» Moduleerbaar/modulaire opbouw» Lage onderhoudskosten» Minimaal ruimtegebruik» Weinig tot géén milieuhinder 05/05/

34 3. Warmtenet c. Collectieve stookplaats met WKK s + diepe geothermie + gasketels Case KWOpotentieel geologisch 1.1 Meirberg Goed debiet tot 110 m³/u/put 1.2 Rijkevorsel Goed debiet tot 110 m³/u/put 2 Merksplas Goed debiet tot 110 m³/u/put 3 Sint- Katelijne- Waver Laag Debiet lager dan 30m³/u/put Diepe geothermie Krijtreservoir m TAW T: C Pth<0,5MW m TAW T: C Pth<0,5MW m TAW T: C Pth<0,5MW <500m T<25 C 05/05/ Diepe geothermie Dinantiaanreservoi r m TAW T: C Pth*: 13MW 1280m 1300m TAW T: C 1930m 2030m TAW T: C Pth*: 12MW Afwezig Externe factoren * P90 vermogen bij een retourtemperatuur van 40 C - Beperkte kennis ondergrond -Gasopslag

35 3. Warmtenet c. Collectieve stookplaats met WKK s + diepe geothermie + gasketels 05/05/

36 3. Warmtenet c. Collectieve stookplaats met WKK s + diepe geothermie + gasketels Toegepast op reële situatie in Merksplas» 11 bedrijven» 78 ha glas (84% tomaat, 14% paprika, 2% aardbei)» Lengte tracé warmtenet: 4800 meter» 342 GWh/jaar warmtevraag» Geothermie = basislast» WKK s zorgen voor nodige CO2 05/05/

37 3. Warmtenet c. Collectieve stookplaats met WKK s + diepe geothermie + gasketels Zonder WKK-certificaten, zorgt Geothermie in basislast voor de winst tov referentie Bij wegvallen (of reductie) van WKK certificaten wordt geothermie financieel/economisch interessanter dan scenario s met enkel WKK (decentraal of centraal) 05/05/

38 Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie: a) WKK s + gasketel b) WKK s + thermische zonnecollectoren + gasketel c) WKK s + diepe geothermie + gasketel d) WKK s + restwarmte + gasketel 4. Conclusies 05/05/

39 3. Warmtenet d. Collectieve stookplaats met WKK s + restwarmte+ gasketels» Vinden van geschikte cases is zeer moeilijk» Voldoende vermogen» Beperkte afstand tot glastuinbouwgebied» Zo vlak mogelijke warmtebron» Geen geschikte case gevonden in 4 glastuinbouwgebieden» Wel mogelijke samenwerking met niet glastuinbouwbedrijf geïdentificeerd» Plaatsing van WKK bij bedrijf met hoog elektriciteitsverbruik en zeer lage warmtevraag» Op beperkte afstand van glastuinbouwcluster» Geproduceerde elektriciteit kan door bedrijf zelf verbruikt worden» Warmte wordt geleverd aan glastuinbouwcluster tegen zeer beperkte prijs» Glastuinbouwcluster investeert in warmtenet» Centrale WKK s zorgen voor CO2 05/05/

40 3. Warmtenet d. Collectieve stookplaats met WKK s + restwarmte+ gasketels» Situatie is rendabel voor zowel bedrijf als voor glastuinbouwcluster» Bedrijf: vermeden elektriciteitskost + opbrengst certificaten» Glastuinbouw: zeer lage warmteprijs» Warmteprijs moet beneden de 3,5 euro/mwh blijven 05/05/

41 Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie: a) WKK s + gasketel b) WKK s + thermische zonnecollectoren + gasketel c) WKK s + diepe geothermie + gasketel d) WKK s + restwarmte + gasketel 4. Conclusies 05/05/

42 4. Conclusies» Collectieve energie + CO2 voorziening op basis van WKK en gasketel:» Rendabel op voorwaarde dat er een CO2 net wordt aangelegd» Op voorwaarde dat de glastuinbouwbedrijven op beperkte afstand van elkaar liggen» Gefaseerde aankoppeling vormt geen probleem» Het voordeel wordt gehaald uit schaaleffecten: hoger elektrisch rendement, schaalvoordeel investeringskost, reductie bufferkosten,» Indien de huidige certificatenregeling geen beperking zou opleggen aan het vermogen zou collectieve energie + CO2 voorziening nog rendabeler zijn» Collectieve energie + CO2 voorziening op basis van WKK en gasketel en thermische zonnecollectoren blijkt niet rendabel» Bij wegvallen (of reductie) van WKK certificaten wordt diepe geothermie financieel/economisch interessanter dan scenario s met enkel WKK (decentraal of centraal).» Restwarmte:» Moeilijk voor het vinden van geschikte cases» Samenwerking tussen bedrijven en glastuinbouw kan voordelig zijn 05/05/

43 Dank voor de aandacht! Vragen? 05/05/

Antwerpse tuinbouw, een divers maar sterk merk

Antwerpse tuinbouw, een divers maar sterk merk Duurzame Glastuinbouwclusters Project EFRO 650 Duurzame Glastuinbouwclusters Welkomstwoord door Mechtilde Hennebert Antwerpse tuinbouw, een divers maar sterk merk Slotevent EFRO-project Luc Vanoirbeek

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. steunmaatregelen WKK in gebouwen

Warmtekrachtkoppeling. steunmaatregelen WKK in gebouwen Warmtekrachtkoppeling steunmaatregelen WKK in gebouwen ir. An Stroobandt Cogen Vlaanderen vzw 19 april 2007 1 Overzicht 1. Inleiding 2. Investeringssteun 3. Certificaten 4. Dimensionering 5. Financiële

Nadere informatie

Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen

Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen Programma Kosten doublet Warmte aardwarmte berekening Warmtebalans aardwarmte

Nadere informatie

WKK in de glastuinbouw samen sterk. Mechelse Veiling 23 mei 2006

WKK in de glastuinbouw samen sterk. Mechelse Veiling 23 mei 2006 WKK in de glastuinbouw samen sterk Mechelse Veiling 23 mei 2006 WKK in de glastuinbouw Welkom R. Libotte - Fiburo WKK Ideaal voor glastuinbouw H.Marien - GlasReg Deutz-Concept Pauze WKK en milieu Voordelen:

Nadere informatie

Warmtenetten. Agenda. Wat is een warmtenet. Technologie. Projecten. Regulering. Rol Eandis. Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015

Warmtenetten. Agenda. Wat is een warmtenet. Technologie. Projecten. Regulering. Rol Eandis. Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015 Warmtenetten Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015 Agenda Wat is een warmtenet Technologie Projecten Regulering Rol Eandis 2 2015 Studiedag Energik - Warmtenetten 1 Wat zijn warmtenetten? Ondergronds

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 1 COGEN Vlaanderen Doelstelling:

Nadere informatie

25/03/2013. Overzicht

25/03/2013. Overzicht Micro-WKK: basisbegrippen en toepassingsmogelijkheden Tine Stevens, Vlaams Energieagentschap Regiovergadering Provincie West-Vlaanderen 12 en 14/03/2013 2 Warmte-krachtkoppeling (WKK) De gelijktijdige

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Praktijkervaringen met WKK 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Technologie WKK met motoren Technologie WKK met motoren warmtedistributie motorblok alternator Randvoorwaarden WKK Haalbaarheid: Voldoende

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Toepassingen in de woningbouw Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 Overzicht Inleiding Micro-WKK

Nadere informatie

Tips en tricks voor een rendabele WKK. Hans Clijsters Sales Manager

Tips en tricks voor een rendabele WKK. Hans Clijsters Sales Manager Tips en tricks voor een rendabele WKK Hans Clijsters Sales Manager Het bedrijf Het is niet alleen WAT we doen POWER QUALITY Ononderbroken stroomvoorziening (UPS) Technisch totaalconcept ENERGIE OPLOSSINGEN

Nadere informatie

Welkom. StepUp. Wat zijn warmtenetten? StepUp_Warmtenetten 1

Welkom. StepUp. Wat zijn warmtenetten? StepUp_Warmtenetten 1 Welkom StepUp 8 Wat zijn warmtenetten? Ondergronds leidingsysteem dat warm water transporteert Koppelt plaatsen met een warmteoverschot ( warmtebron of restwarmte ) aan plaatsen met een warmtevraag ( verwarming,

Nadere informatie

http://glasreg.khk.be/ www.khk.be Smart grid Wkk in de glastuinbouw als ondersteuning Slimme netten en Wkk 29/02/2012 Herman Marien

http://glasreg.khk.be/ www.khk.be Smart grid Wkk in de glastuinbouw als ondersteuning Slimme netten en Wkk 29/02/2012 Herman Marien http://glasreg.khk.be/ www.khk.be Smart grid Wkk in de glastuinbouw als ondersteuning Slimme netten en Wkk 29/02/2012 Herman Marien Productieproces in serre Productieproces Teelt Productverwerking Productiemiddelen

Nadere informatie

Tuinbouw wil efficiënt omgaan met energie

Tuinbouw wil efficiënt omgaan met energie Tuinbouw wil efficiënt omgaan met energie Handelsplatform, marktplaats voor energie in de tuinbouw De glastuinder van nu is een allround manager die van alle markten thuis moet zijn om zijn bedrijf economisch

Nadere informatie

Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007

Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007 Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007 Doelstelling: 75 % van het energiegebruik in de glastuinbouw op basis van aardgas en andere duurzame energiebronnen in 2012 Energie enquête

Nadere informatie

Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012. Van Overberghe Koen

Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012. Van Overberghe Koen Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012 Van Overberghe Koen Wat Warmtenetwerk is een warmtenet? Nederland en Vlaanderen Breed platform voor alle organisaties die betrokken zijn bij collectieve warmte

Nadere informatie

Infosessie. WKK-potentieelstudie. Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014

Infosessie. WKK-potentieelstudie. Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014 Infosessie WKK-potentieelstudie Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014 WKK-potentieelstudie Art.6(6) EBO: studie van het economisch potentieel aan kwalitatieve WKK in de vestiging

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK)

Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK) Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK) 19 04 2007, KHK Geel 2007 04 19 Marc Moons 1 Innovatiesteunpunt\Energie Inspiratie: Prospectie Informeren: Energie-InfoDag

Nadere informatie

Ondiepe Geothermie. Index

Ondiepe Geothermie. Index Ondiepe Geothermie Kansen voor Ondiepe Geothermie voor de glastuinbouw Index Ondiepe Geothermie 1. Klankbordgroep welkom 2. Doelstellingen en conclusies 3. 4. 5. Systeemintegratie & potentieel - Behoeftegedreven

Nadere informatie

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN CoolingWays ontwikkelt en levert, in samenwerking met Robur, verwarmingssystemen die werken op aardgas. Hierdoor kunnen wij zeer hoge

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel Warmte Kracht Koppeling in duurzame gebouwen Yves LEBBE WKK specialist Dienst Facilitator Duurzame Gebouwen Objectieven van deze presentatie Warmtekrachtkoppeling

Nadere informatie

Energierecuperatie 2015. Restwarmte: elektriciteitscentrales, industrie, afvalverbranding. WKK. Biomassa Warmtepomp (bodem, rioolwater ) Zon

Energierecuperatie 2015. Restwarmte: elektriciteitscentrales, industrie, afvalverbranding. WKK. Biomassa Warmtepomp (bodem, rioolwater ) Zon Energierecuperatie 2015 Warmtenetten Principe Restwarmte: elektriciteitscentrales, industrie, afvalverbranding. WKK Geothermie Grote warmtebron Biomassa Warmtepomp (bodem, rioolwater ) Zon Bron uitwisselbaar

Nadere informatie

Transitie naar intelligente warmtenetten

Transitie naar intelligente warmtenetten Transitie naar intelligente warmtenetten Om de transitie naar duurzame energieopwekking te maken is het noodzakelijk om van centrale naar decentrale energievoorziening te gaan. Naast de elektriciteitsvoorziening

Nadere informatie

Energierecuperatie 2015

Energierecuperatie 2015 Energierecuperatie 2015 Warmtenetten Principe Restwarmte: elektriciteitscentrales, industrie, afvalverbranding. WKK Geothermie Grote warmtebron Biomassa Warmtepomp (bodem, rioolwater ) Zon Bron uitwisselbaar

Nadere informatie

MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming

MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming Jean-Luc Bonte 1 Inhoud 2 De intercommunale MIROM Roeselare De huisvuilverbrandingsinstallatie. Warmterecuperatie, elektriciteit of stadsverwarming?

Nadere informatie

Glastuinbouwproject Deurne. Een energieconcept met 15% duurzame energie

Glastuinbouwproject Deurne. Een energieconcept met 15% duurzame energie Glastuinbouwproject Deurne Een energieconcept met 15% duurzame energie Glastuinbouwproject Deurne Glastuinbouwproject Deurne Kenmerken! Totale opp. : ca 150 ha! Uitgeefbare kavels: ca 100 ha! Realisatie

Nadere informatie

Energievoorziening & Rekenen

Energievoorziening & Rekenen http://glasreg.khk.be/ www.khk.be Energievoorziening & Rekenen Cursus klimaatsturing PCS 29 / 02 / 2012 Herman Marien Energievoorziening: waar staan we vandaag? 1. Vermogen & energie? 2. Warmteverliezen?

Nadere informatie

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel 13 oktober 2010 - Warmtenetwerk Externe warmtelevering, EMG, EPC en Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EPC en Achtergrond, doelstelling Getrapte eis Invoering EMG ontwikkeling en inhoud 2 Huidige

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Introductie HoSt B.V.

Introductie HoSt B.V. HR Hout WKK (Vink Sion) voor glastuinbouw en stadverwarming door HoSt Imtech Vonk vof door H. Klein Teeselink info@host.nl Introductie HoSt B.V. Inhoud: Waarom biomassa WKK, belang van warmte? Wie zijn

Nadere informatie

Individuele energievoorziening

Individuele energievoorziening 04/12/2014 Potentieel voor collectieve energie en warmte in Vlaanderen Erwin CORNELIS Klankbordgroep Lerend Netwerk Duurzame Wijken 3 december 2014 Presentatie in het kader van het STRATEGO-project Individuele

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT BIJ BEUKELEERS, DUFFEL

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT BIJ BEUKELEERS, DUFFEL ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT BIJ BEUKELEERS, DUFFEL Eindrapport D. Weyen en N. Dufait Vito Maart 1998 SAMENVATTING In het kader voor de bevordering van REG-demonstratietechnieken (KB van 10/02/1983) heeft

Nadere informatie

Haalbaarheidsonderzoek warmtenetten Brugge en Oostende. Peter Clauwaert Brugge - 18/04/2013

Haalbaarheidsonderzoek warmtenetten Brugge en Oostende. Peter Clauwaert Brugge - 18/04/2013 Haalbaarheidsonderzoek warmtenetten Brugge en Oostende Peter Clauwaert Brugge - 18/04/2013 1 ostende Brugge situering situering Oostende: warmteaanbod (890 GWh/jaar) warmtevraag (150 GWh/jaar) Brugge:

Nadere informatie

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE Wat is het? Warmtekrachtkoppeling (WKK) is een verzamelnaam voor veel verschillende technologieën waarbij warmte en mechanische energie gelijktijdig worden opgewekt.

Nadere informatie

Energie in de glastuinbouw

Energie in de glastuinbouw Energie info glastuinbouw 22-11-2004 Energie in de glastuinbouw Eenheden Voelbaar / niet voelbaar Brandstof Benutte deel Prijs energiekost Alternatieve energie BBT Serre verliezen Energieproductie Vermogen

Nadere informatie

Programma Kas als Energiebron

Programma Kas als Energiebron Programma Kas als Energiebron Co-innovatie in de glastuinbouw KIVI NIRIA jaarcongres 2010 Ir. P. Jan Smits 6 oktober 2010 Inhoud Introductie Kengetallen en energietransitie Convenant Schone en Zuinige

Nadere informatie

WKK in Het Nieuwe Telen. Een analyse van de rentabiliteit

WKK in Het Nieuwe Telen. Een analyse van de rentabiliteit WKK in Het Nieuwe Telen Een analyse van de rentabiliteit Februari 2010 Uitgevoerd door: In opdracht van: WKK in Het Nieuwe Telen Een analyse van de rentabiliteit Januari 2010 Uitgevoerd door: In opdracht

Nadere informatie

Energie-efficiëntieverbetering bij koffiebranders

Energie-efficiëntieverbetering bij koffiebranders Energie-efficiëntieverbetering bij koffiebranders Energie-efficiëntie verbeteren binnen het koffiebrandproces via drie stappen Aanleiding In deze studie is de energiebesparing bij koffiebrandmachines onderzocht.

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS

GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS 1. INLEIDING De berekeningstool COGENcalc.xls stelt u in staat snel een eerste dimensionering 1 uit te voeren van een eventuele warmtekrachtkoppeling die is aangepast

Nadere informatie

Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag

Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag 18/12/2012 Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag Dries Vos Inhoud» Inleiding» Case study: datacenter van» Conclusie 18/12/2012 2 Inleiding Toelichting» Ontkoppelen van

Nadere informatie

Korte analyse van de mogelijkheden voor het Agro & Food Cluster West-Brabant

Korte analyse van de mogelijkheden voor het Agro & Food Cluster West-Brabant reductie warmteopties glastuinbouw Korte analyse van de mogelijkheden voor het Agro & Food Cluster West-Brabant Notitie Delft, november 2009 Opgesteld door: B.L. (Benno) Schepers A. (Ab) de Buck 1 November

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 Bijlage I TOELICHTING 17 Bijlage I : WKK ALS ALTERNATIEVE MAATREGEL 1. Inleiding Het plaatsen van een WKK-installatie is een energiebesparingsoptie die zowel

Nadere informatie

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers 1) Wie is BeauVent? 2) WKK? 3) Case 1 4) Case 2 5) Samenwerken, kan lonen! Agenda BeauVent Hernieuwbare energiecoöperati Wil tegen 2050 een 100% hernieuwbare

Nadere informatie

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft NOTITIE PROJECT ONDERWERP Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft Bepalingsmethode DATUM 20 april 2006 STATUS Definitief 1 Inleiding...2 2 Uitgangspunten...2 3 Bepalingsmethode...2 3.1 Principe...2

Nadere informatie

15/06/2012. 15/06/2012 Geothermie in Limburg: enkele geologische aspecten Matsen Broothaers WAT IS GEOTHERMIE? 15/06/2012 2 2012, VITO NV

15/06/2012. 15/06/2012 Geothermie in Limburg: enkele geologische aspecten Matsen Broothaers WAT IS GEOTHERMIE? 15/06/2012 2 2012, VITO NV 15/06/2012 Geothermie in Limburg: enkele geologische aspecten Matsen Broothaers WAT IS GEOTHERMIE? 15/06/2012 2 1 WAT IS GEOTHERMIE?» Warmte uit de kern van de Aarde» neemt toe met de diepte» Radioactief

Nadere informatie

Whitepaper. Transitie naar intelligente warmtenetten. ir. J.M.E. (Jorik) van de Waerdt ir. J.J. (Hans) Buitenhuis DWA

Whitepaper. Transitie naar intelligente warmtenetten. ir. J.M.E. (Jorik) van de Waerdt ir. J.J. (Hans) Buitenhuis DWA Whitepaper Transitie naar intelligente warmtenetten ir. J.M.E. (Jorik) van de Waerdt ir. J.J. (Hans) Buitenhuis DWA januari 2013 Om de transitie naar duurzame energieopwekking te maken, is het noodzakelijk

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

Programma Kas als Energiebron

Programma Kas als Energiebron Programma Kas als Energiebron Transitiepad bio-energie in de glastuinbouw Glastuinbouwdag 2014 Vrijdag 7 maart 2014 Sander Peeters www.energymatters.nl Inhoud 1. Bio-energie in de glastuinbouw 2. Herijking

Nadere informatie

Europese primeur! WKK-installatie AGFA

Europese primeur! WKK-installatie AGFA Europese primeur! WKK-installatie AGFA 17 oktober 2007 AGFA-GEVAERT Mortsel Inleiding: WKK Agfa-Gevaert Installatie 4 x (gas-)motor 2 MWe 4 x recuperatieketel oververhitte stoom (19 bara 340 C) 4 x geïntegreerde

Nadere informatie

CO2 uit andere bronnen

CO2 uit andere bronnen CO2 uit andere bronnen InnovatieNetwerk Energie Systemen Datum: 29 november 2012 Naam: Sander Peeters, Energy Matters 1 Inhoud 1. CO2 bronnen 2. CO2 kwaliteit 3. Techniek & projecten 4. Productie-, Opslag-

Nadere informatie

Bijlage 1 haalbaarheidsstudie Warmtewisselaar

Bijlage 1 haalbaarheidsstudie Warmtewisselaar Bijlage 1 haalbaarheidsstudie Warmtewisselaar Referentienummer Datum Kenmerk 336723.01.N001 1 september 2014 336723 Betreft Indicatieve berekening exploitatie warmtenet Westland 1 Inleiding Om een globale

Nadere informatie

Collectieve warmteproductie Systeemkeuze bij renovatie

Collectieve warmteproductie Systeemkeuze bij renovatie Collectieve warmteproductie Systeemkeuze bij renovatie Jeroen Soenens Antwerpen, 25 september 2014 Systeemkeuze? Bestaande systemen Integratie technieken 2 Voorbeelden Bestaande technieken Collectief o

Nadere informatie

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster?

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? Drs ing Teus van Eck Biomassabijeenkomst Bodegraven, 7 mei 2009 Warmte is de grootste post in de

Nadere informatie

Diepe geothermie Nationaal Onderzoek Programma Geothermie (NOPG) Breed inzetbare goedkope duurzame energie. EGS in Europa en een case studie

Diepe geothermie Nationaal Onderzoek Programma Geothermie (NOPG) Breed inzetbare goedkope duurzame energie. EGS in Europa en een case studie Diepe geothermie Nationaal Onderzoek Programma Geothermie (NOPG) Breed inzetbare goedkope duurzame energie EGS in Europa en een case studie Het Soultz project is een uitgebreid onderzoeksproject Soultz-sous-Forêts

Nadere informatie

ANRE DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN TANKREINIGINGSINSTALLATIE HOYER, ANTWERPEN. Eindrapport. Wim Luyckx en Johan Van Bael

ANRE DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN TANKREINIGINGSINSTALLATIE HOYER, ANTWERPEN. Eindrapport. Wim Luyckx en Johan Van Bael ANRE DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN TANKREINIGINGSINSTALLATIE HOYER, ANTWERPEN Eindrapport Wim Luyckx en Johan Van Bael Vito Juli 2001 2 SAMENVATTING Hoyer België maakt deel uit van de Hoyer groep, gespecialiseerd

Nadere informatie

Evaluatie van ondiepe en diepe geothermie voor de Parkwijk in Turnhout

Evaluatie van ondiepe en diepe geothermie voor de Parkwijk in Turnhout 01/06/2012 Evaluatie van ondiepe en diepe geothermie voor de Parkwijk in Turnhout Geert Schoofs (DE ARK) en Ben Laenen (VITO) Situering Eigendom 245 won + 205 app Bouwjaren Parkwijk 24 1 24 83 235 27 32

Nadere informatie

Groene energie op bedrijfsniveau

Groene energie op bedrijfsniveau Groene energie op bedrijfsniveau 13-01-2009 Jan Pieters TREVI nv Dulle-Grietlaan 17/1 B-9050 Gentbrugge Tel. +32 9 220 05 77 Fax +32 9 222 88 89 www.trevi-env.com 1 INHOUD 1. Inleiding 2. Groene stroom

Nadere informatie

Geothermie en Glastuinbouw Partners voor een duurzame toekomst? Nico van Ruiten Amsterdam, 31 maart

Geothermie en Glastuinbouw Partners voor een duurzame toekomst? Nico van Ruiten Amsterdam, 31 maart Programma Kas als Energiebron Geothermie en Glastuinbouw Partners voor een duurzame toekomst? Nico van Ruiten Amsterdam, 31 maart Inhoud Kenmerken glastuinbouw Introductie Programma Kas als Energiebron

Nadere informatie

WIN-WIN MET WARMTE VANHEEDE-DEWULF

WIN-WIN MET WARMTE VANHEEDE-DEWULF WIN-WIN MET WARMTE VANHEEDE-DEWULF 13-10-2015 VANHEEDE Environment Group Familiale groep sinds 1968 Afvalmanagement van A tot Z Milieuadvies Innovatieve milieutechnologieën VANHEEDE Environment Group Gelijkwaardige

Nadere informatie

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel. BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel. BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EPC en energielabel! Achtergrond, doelstelling! Getrapte eis! Invoering! EMG ontwikkeling! EMG

Nadere informatie

WKK een rendabele investering? ATIC 17/6/2015

WKK een rendabele investering? ATIC 17/6/2015 WKK een rendabele investering? ATIC 17/6/2015 1 Basis : Klassieke Productie van warmte en electriciteit www.simontech.de Een WKK is een gelijktijdige produktie van elektriciteit en warmte www.simontech.de

Nadere informatie

Hoeveel kost 1 ton stoom?

Hoeveel kost 1 ton stoom? Hoeveel kost 1 ton stoom? ENERGIK 23 november 2011 Valérie de Groote, INDEA Voorstelling INDEA Bruikbaar energieadvies voor industriële bedrijven Audits / Haalbaarheidsstudies Wetgeving Begeleiding bij

Nadere informatie

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf? 31 maart 2010 T&A Survey Congres Geothermie Duurzame bron voor een traditioneel energiebedrijf? Hugo Buis Agenda Duurzame visie & ambities Waarom kiest Eneco voor Geothermie? Stand van zaken Markten Pro

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - I

Eindexamen m&o vwo 2010 - I Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. Peter Steenbergen en Erik Koolwijk zijn de twee directeur-grootaandeelhouders van glastuinbouwbedrijf Rijkgroen bv. Het bedrijf heeft

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen en koelen met gas

Duurzaam verwarmen en koelen met gas Duurzame gaswarmtepompen voor o.a.: Kantoorgebouwen Frisse Scholen Verzorgingstehuizen (P4) (P6) (P7) www.gasengineering.nl Duurzaam verwarmen en koelen met gas De voordelen van verwarmen en koelen met

Nadere informatie

Collectieve verwarming in collectieve woningbouw

Collectieve verwarming in collectieve woningbouw Collectieve verwarming in collectieve woningbouw Pedro Pattijn Antwerpen, 27 mei 2014 OVED Overlegplatform voor energiedeskundigen Informatieverstrekking Vertegenwoordiging Opleiding Ondersteuning professionalisering

Nadere informatie

Architects of the sustainable chain

Architects of the sustainable chain Vergelijking van een gasturbine in de glastuinbouw Ook u kunt groene parels oogsten met duurzame energie, als rendement van onze ketenoplossingen. Architects of the sustainable chain initieert, ontwikkelt

Nadere informatie

TOEKOMSTBEELD. Gigantische warmteverliezen, energieschaarste, bevoorradingsonzekerheid

TOEKOMSTBEELD. Gigantische warmteverliezen, energieschaarste, bevoorradingsonzekerheid TOEKOMSTBEELD Gigantische warmteverliezen, energieschaarste, bevoorradingsonzekerheid TOEKOMSTBEELD In veel opzichten kan energie-efficiëntie worden gezien als Europa's grootste energiebron Energie-efficiëntieplan

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ ANODISERINGSBEDRIJF ANALU, MACHELEN

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ ANODISERINGSBEDRIJF ANALU, MACHELEN ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ ANODISERINGSBEDRIJF ANALU, MACHELEN Eindrapport J. Van Bael, W. Luyckx, J. Stroobants, T. Daems, J. Cools VITO Augustus 1998 SAMENVATTING In het kader van de bevordering

Nadere informatie

Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening:

Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening: Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening: Betaalbaar & betrouwbaar? Robert Harmsen ECN Beleidsstudies COGEN Symposium Zeist 22 oktober 2004 Een blik naar de toekomst (1) Four Futures

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten

Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten 1 Inleiding Volgens Art. 6(6) van de EBO verbinden de Ondernemingen zich ertoe om een

Nadere informatie

GroenGas InOpwerking. Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up. Rene Cornelissen (CCS) 11 maart 2015

GroenGas InOpwerking. Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up. Rene Cornelissen (CCS) 11 maart 2015 GroenGas InOpwerking Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up Rene Cornelissen (CCS) 11 maart 2015 Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up Inhoudsopgave CCS Inleiding Situatie kleinschalige vergisting

Nadere informatie

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem http://glasreg.khk.be/ www.kvlt.be Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem Studiedag: Toekomst voor de glastuinbouw? 1 december 2006 Herman Marien Energieprobleem: van kennis tot besparing 1. Kennis

Nadere informatie

HR WKK met CO 2 winning

HR WKK met CO 2 winning HR WKK met CO 2 winning Door: Herman Klein Teeselink HoSt Sheet 1 of 22 Inhoud HoSt HoSt ImtechVonkV.O.F. - Reinigen van rookgassen - Rookgascondensor / Scrubber - Nat elektrostatisch filter - Waterbehandeling

Nadere informatie

De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek

De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek Jean-Pierre Lemmens COGEN Vlaanderen easyfairs Industrie & Milieu 2010 Seminarie Bio-energie

Nadere informatie

Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen. Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse

Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen. Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen via milieustraten Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse Huidige EPS stofstromen Export 1.748 ton Productie EPS verpakkingen in NL 8.265 ton EPS

Nadere informatie

Stand van zaken: WKK in Vlaanderen

Stand van zaken: WKK in Vlaanderen Voor kwaliteitsvolle Warmte-krachtkoppeling in Vlaanderen Stand van zaken: WKK in Vlaanderen Joni Rossi 8 December WKK in de hotelsector, wellness en aanverwante sectoren Wat gebeurt er in Europa? Tot

Nadere informatie

Smart Energy Mix. Victor van Heekeren Platform Geothermie

Smart Energy Mix. Victor van Heekeren Platform Geothermie Smart Energy Mix Victor van Heekeren Platform Geothermie Inhoud 1. Hoe ziet het er uit (globale contouren) 2. Vragen 3. Profiel/introductie Platform Geothermie 4. Blockers & Drivers, het krachtenveld 5.

Nadere informatie

Robur 11.500,-- GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT. Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot.

Robur 11.500,-- GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT. Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot. Robur MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot 11.500,-- per warmtepomp ASABS ROBUR EEN ENORME ENERGIEBESPARING EN TERUGVERDIENTIJDEN DIE

Nadere informatie

Warmtelevering Dordtse Kil. Kyck over den Dyck. 1 juli 2010

Warmtelevering Dordtse Kil. Kyck over den Dyck. 1 juli 2010 Warmtelevering Dordtse Kil Kyck over den Dyck 1 juli 2010 Agenda 15:30 Welkom door Roosmarijn Sweers (gemeente Dordrecht) 15:35 Stand van zaken waar staan we nu? (Marc van der Steen Provincie Zuid-Holland)

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE Eindrapport J. Van Bael VITO Oktober 1996 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën (KB van 1983) heeft

Nadere informatie

Rapportage FOKKO WOUTERS d

Rapportage FOKKO WOUTERS d Rapportage Opdrachtgever: Gemeente Koggenland De heer T. Hertog (projectleider bouwkunde) Postbus 21 1633 ZG AVENHORN (t) (0229) 54 84 00 (e) info@koggenland.nl Objectgegevens: Zwembad Koggenbad en sporthal

Nadere informatie

Energievisie Glastuinbouw Bergerden/Huissen - Angeren

Energievisie Glastuinbouw Bergerden/Huissen - Angeren QuickTime en een -decompressor zijn vereist om deze afbeelding weer te geven. Energievisie Glastuinbouw Bergerden/Huissen - Angeren Opdrachtgever: Provincie Gelderland & Gemeente Lingewaard Adviesbureau:

Nadere informatie

Aandacht voor bouw en techniek

Aandacht voor bouw en techniek Semigesloten kassen Aandacht voor bouw en techniek AVAG-projectgroep om knelpunten van de semigesloten kas op te lossen Wat zijn de knelpunten? Interview met telers met een semigesloten kas Waarom semigesloten

Nadere informatie

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V.

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie d.m.v. HT-warmtepompen Case A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Aan bod komen: Situatie omschrijving case vleesbedrijf

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA S u s t a i n a b l e E n e r g y S o l u t i o n s Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA Promotiedag STOOM 18 mei 2006 VITO te Mol Frederic Vermeulen Marketing en Sales Manager

Nadere informatie

NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis

NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis 11 oktober 2011 Bert Elkhuizen Cofely Energy Solutions Definities NEN 7120: nieuwe norm voor het bepalen van de energieprestatie

Nadere informatie

Onrendabele top berekeningen voor bestaande WKK 2008. J.S. Hers W. Wetzels A.J. Seebregts A.J. van der Welle

Onrendabele top berekeningen voor bestaande WKK 2008. J.S. Hers W. Wetzels A.J. Seebregts A.J. van der Welle Onrendabele top berekeningen voor bestaande WKK 2008 J.S. Hers W. Wetzels A.J. Seebregts A.J. van der Welle ECN-E--08-022 Mei 2008 Verantwoording ECN heeft van het Ministerie van Economische Zaken opdracht

Nadere informatie

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen svoorstel Onderwerp: Energienota gemeente Emmen Portefeuillehouder: T. Houwing-Haisma Afdeling Beleid en Regie Team Ruimtelijk Beleid Rudi Gengler, telefoon ((0591)68 54 39) Aan de gemeenteraad Voorgesteld

Nadere informatie

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Energie en exergie in de gebouwde omgeving Door Sabine Jansen (TU Delft) 7 April 2015 Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Exergie voor de gebouwde omgeving Statements

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

Haalbaarheidsonderzoek warmtenet Oostende

Haalbaarheidsonderzoek warmtenet Oostende 1 Haalbaarheidsonderzoek warmtenet Oostende 2 Broeikasgasreductie en productie hernieuwbare energie op bedrijventerreinen Activiteiten ECO 2 PROFIT-project regio Brugge-Oostende CO 2 -voetafdruk van bedrijventerreinen

Nadere informatie

WARMTE UIT KOUDE. Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit. warmte uit koude is geld waard

WARMTE UIT KOUDE. Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit. warmte uit koude is geld waard Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit warmte uit koude is geld waard Fons Pennartz (KWA) Jan Grift (Energy Matters) 1 Wetgeving & timing 1 januari 2010 (bij)vullen met nieuw

Nadere informatie

IS F. Buijserd burgemeester

IS F. Buijserd burgemeester iiiiiiiiin G16.0492 Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders nieuwkoop Raadsvoorstel Portefeuillehouder: J.W.M. Pietersen (zwembad Aarweide) T. Veninga (Schoterhoek II) Opgesteld door:

Nadere informatie