Energiek Leur. Duurzaam Dorp in Bedrijf. Projectplan. in het kader van de tender Energietransitie, Decentrale energie Gelderse Maat

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energiek Leur. Duurzaam Dorp in Bedrijf. Projectplan. in het kader van de tender Energietransitie, Decentrale energie Gelderse Maat"

Transcriptie

1 Energiek Leur Duurzaam Dorp in Bedrijf Projectplan in het kader van de tender Energietransitie, Decentrale energie Gelderse Maat Provincie Gelderland 10 augustus 2014

2

3 Voorwoord Het project Energiek Leur is ontstaan als een burgerinitiatief, een initiatief van lokale bewoners en ondernemers in een dorpje dat klein is in omvang, maar dat zichzelf op allerlei verfrissende manieren op de kaart zet. In de stichting Dorp in bedrijf zijn lokale ondernemers en burgers actief om via lokaal ondernemerschap de lokale economie en daarmee de leefbaarheid in het dorp te verbeteren. Het project Energiek Leur begon allemaal met een aantal 'miniconferenties' waarvoor belanghebbenden en betrokkenen uit de lokale politiek en middenstand werden uitgenodigd, naast bewoners en een aantal experts op verschillende gebieden van duurzaamheid. Al gauw kwam de club tot de conclusie er op het gebied van biomassa en zonne-energie kansen lagen om het dorp richting energieneutraal te brengen. In het voorliggende projectplan wordt dit initiatief omgezet in enkele concrete projecten. In het plan is veel ruimte voor slimme crossovers tussen duurzame energie aan de ene kant, en duurzame zorg, educatie, lokale economie een participatie aan de andere kant. Onze manier om werk te maken van de drie kernbegrippen van duurzaamheid: mens, milieu en economie. Namens de initiatiefnemers, Ton Baaijens Secretaris Stichting Dorp in Bedrijf Inhoud ALGEMENE BESCHRIJVING... 1 ORIGINEEL, INSPIREREND EN NAVOLGBAAR... 4 INLEIDING... 4 PLANNING... 4 SCENARIO'S EN RISICO'S... 5 INFRASTRUCTUUR EN OPWEKKING DUURZAME ENERGIE... 8 FINANCIERING EN EXPLOITATIE... 9 ONTWIKKELINGSFASE... 9 BOUW- EN EXPLOITATIEFASE... 9 Investeringsplan... 9 Financieringsplan... 9 Exploitatiebegroting Subsidies BELANGHEBBENDEN EN BETROKKENEN SAMENWERKENDE PARTIJEN Investeerders en projectdeelnemers Andere betrokkenen en belanghebbenden ORGANISATIE EN BEHEER Organisatiestructuur en participanten.. 14 Wettelijke eisen en vergunningen Management BEOOGDE RESULTATEN HERNIEUWBARE ENERGIE ENERGIEBESPARING WERKGELEGENHEID SUBSIDIEAANDEEL EN TOEKOMSTIGE ONAFHANKELIJKHEID VERHOUDING SUBSIDIE TOT TOTALE PROJECTOMVANG DE TOEKOMST BIJLAGE 1 UITGEBREIDE PLANNING BIJLAGE 2 PRINCIPEBESLUIT AANSCHAF BIOMASSAVERWARMER DE HAGERT BIJLAGE 3 VOORLOPIGE STATUTEN ENERGIECOÖPERATIE ENERGIEK LEUR BIJLAGE 4 INVESTERINGSOVERZICHT ENERGIEK LEUR BIJLAGE 5 KOSTEN-BATENANALYSES BIJLAGE 6 SAMENWERKINGSOVEREENKOMST DEELNEMENDE PARTIJEN BIJLAGE 7 ORGANIGRAM ENERGIEK LEUR BIJLAGE 8 LIJST VAN APARTE BIJLAGEN Kernteam Energiek Leur Ton Baaijens, Leur Jaap Schoenmaker, Wijchen Allard van Krevel, Hernen

4

5 Algemene beschrijving Het project Energiek Leur is ontstaan vanuit de basisambitie van de lokale gemeenschap om het dorpje Leur een grote stap richting energieneutraliteit te brengen. In het begin hebben de betrokkenen van het eerste uur zich voornamelijk op dat doel gericht; hier ligt ook hun expertise. Gaandeweg het ontwikkelingstraject bleek dat de activiteiten van de initiatiefgroep een stimulerend effect hadden op andere organisaties en geïnteresseerden. 1 Leur Wijchen Nijmegen Leur heeft circa 130 inwoners en er zijn ongeveer 50 woningen. Zo werd de kring van betrokkenen steeds groter, kwamen er nieuwe, gerelateerde initiatieven en ontstonden allerlei kruisverbanden daartussen. Toen de tender Decentrale energie Gelderse Maat in beeld kwam bleken die verschillende initiatieven heel goed te passen in de doelstelling van de regeling, waarbij de kruisverbanden tussen de verschillende projecten als 'lijm' fungeerden. De mogelijkheid tot deelname aan de tender kwam op een goed moment. Het succes in de eerste ronde vergrootte het enthousiasme van de initiatiefgroep en versterkte het vertrouwen in de haalbaarheid van het project, ook bij potentiële investeerders. Daarnaast was er nog een prettig bijeffect van de tender. Door de kaders die de tender stelt zijn we gemotiveerd te kiezen voor haalbare, realistische projecten; qua ambitie, qua planning en qua (financiële) omvang. Bij het opstellen van dit projectplan in de periode maart tot juli 2014 is er hard gewerkt om de plannen zo concreet mogelijk uit te werken. Dat heeft uiteindelijk geleid tot de volgende vijf deelprojecten die sterk met elkaar samenhangen maar ook op zichzelf haalbare ondernemingen zijn. De initiatiefgroep gelooft in deze projecten en is ervan overtuigd dat zij Leur als lichtend voorbeeld op de duurzame kaart zullen zetten. 1. Biomassaverwarming In de beginfase van het project zijn de energieverbruiken van de energieafnemers in het dorp geïnventariseerd. Daar kwam uit dat op twee locaties veruit de meeste energie verbruikt wordt. Nader onderzoek leidde ertoe dat er op het gebied van energiebesparing mogelijkheden lagen, maar dat verduurzaming van de brandstof de meeste potentie bood. Biomassaverwarming op basis van houtsnippers Frans Schoenaker - Uitbater De Leurse Hof bleek daarbij uiteindelijk de beste keuze, mede gezien de ligging van de locaties: te midden van een bosrijk gebied waaruit de houtsnippers gewonnen kunnen worden. Ik ben mede-eigenaar van De Leurse Hof B.V. Het bedrijf is reeds acht jaar huurder van Restaurant De Leurse Hof. Men werkt samen met woonzorgboerderij De Hagert. Het Geldersch Landschap (Bezoekerscentrum), bewoners van het dorp en de familie Van Verschuer (de verhuurders). De partijen nemen producten van elkaar af, zetten projecten op, organiseren een jaarmarkt en werven samen klanten. Nu willen we een volgende stap zetten en is het bedrijf op zoek gegaan naar 'eigen' Leurse energiebronnen, uitgaande van de mogelijkheden in Leur en de inwoners van Leur. Via het project Energiek Leur zijn we terecht gekomen bij een houtkachel en zonnepanelen. "Wij willen een stap verder gaan uitgaande van de mogelijkhede n in Leur en de inwoners van Leur."

6 2 Woonzorgboerderij De Hagert. Het gaat om de volgende twee locaties: a. Woonzorgboerderij De Hagert (1.a). b. Restaurant De Leurse Hof (1.b). 2. Bosploeg MonteVerde De keuze voor biomassaverwarming is mede gebaseerd op de lokale beschikbaarheid van hout als brandstof (in de vorm van houtsnippers). Het hout zal geoogst en verwerkt worden door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt: de bosploeg. De ploeg staat onder leiding van Jouko de Vet, mede-eigenaar van het bedrijf MonteVerde uit Beek, Gelderland. Jouko is een gediplomeerd en gecertificeerd bos- en natuurbeheerder. Daarnaast heeft hij ervaring met het begeleiden van mensen op weg naar een baan. Deze combinatie van kwaliteiten is zeldzaam. Dat MonteVerde ook nog eens niet te ver van Leur gehuisvest is, maakt het verhaal nog mooier. De gemeente Wijchen speelt ook een rol in dit deelproject. Zij zal de deelnemers aan de bosploeg leveren. Tot slot zijn de bos- en landschapeigenaren van de gebieden in Leur en omgeving bij het initiatief betrokken. Zij fungeren als opdrachtgevers voor MonteVerde. 3. Zonneakker Leur verbruikt natuurlijk niet alleen warmte, maar ook elektriciteit. Naast besparing ligt duurzame opwekking daarvan voor de hand. Vooral twee opties zijn onderzocht: windenergie en zonne-energie (PV). Het eerste was te groot en complex om binnen Energiek Leur op te pakken en uit te werken. Het initiatief is overgenomen door de gemeente. Opwekking van elektriciteit met zonnepanelen was wel een realistisch plan. Daarbij zijn de mogelijkheden in Leur enigszins beperkt, omdat Leur de status van beschermd dorpsgezicht heeft, onder andere vanwege de vele authentieke gebouwen met rieten daken. Een PV-project gebaseerd op zonnedaken zat er dus niet in. Gelukkig was woonzorgboerderij De Hagert bereid om op hun terrein ruimte ter beschikking te stellen voor zonnepanelen in een openveld-constructie tegen een autoweg aan: de zonneakker. Qua omgevingsvergunning worden daar geen problemen verwacht. Ook technisch gezien is dit een haalbare optie. Er zijn 200 zonnepanelen gepland met een opgesteld vermogen van 50 kwp. De investering en exploitatie worden ondergebracht bij een lokale energiecoöperatie.

7 4. Energiebesparing- en monitoring Onder de vlag van Energiek Leur is al veel vrijwilligerswerk verricht, onder andere op het gebied van energiebesparing. Een energiebesparingsscan bij De Hagert gaf bijvoorbeeld aan dat er nog winst is te boeken in de verwarming en vooral de koeling van de gebouwen. Hiervoor dient echter het verbruik op deze locatie nog beter en gedetailleerder gemeten te worden. Daarnaast acht de initiatiefgroep het van belang om over de resultaten van de nieuwe duurzame energievoorzieningen te rapporteren en communiceren. Een goed energiemonitoringsysteem dient beide doelen: besparingsopties kunnen worden geïdentificeerd en de prestaties van de nieuwe energiesystemen worden op een correcte wijze bepaald en gearchiveerd. 5. Educatie, informatie en voorlichting Het delen van kennis en ervaring is volgens de initiatiefgroep een belangrijk onderdeel van de transitie naar een duurzame samenleving. We willen dat dan ook degelijk en niet te vrijblijvend aanpakken. Het bezoekerscentrum in Leur is een perfecte uitvalsbasis voor de ontvangst van groepen, bedrijven, klassen, projectgroepen, besturen, die zich willen verdiepen in een of meer aspecten van de lokale economie in het dorp (lokale samenwerking, duurzame energie, balanseconomie, toerisme en recreatie, duurzame zorg). Ook het thema Energiek Leur mag zich nu al verheugen op belangstelling vanuit gemeente, provincie en landelijke organisaties. Voor scholen ontwikkelen we lesbrieven, exposities en excursies langs de duurzameenergievoorzieningen. Voor burgerinitiatieven en stichtingen verzorgen we presentaties en rondleidingen. Voor alle belangstellenden maken we een website en (digitale) folders over de opzet en organisatie van een project à la Energiek Leur. Ruim twintig jaar heb ik me met plezier bezig gehouden met marketing en productontwikkeling van voedselproducten in het bedrijfsleven. Zo n twaalf jaar geleden verhuisde ik naar het dorpje Hernen, terug naar mijn geboortestreek. Het werk voor grote bedrijven voelde letterlijk en figuurlijk steeds verder van huis. Sinds enkele jaren heb ik het roer omgegooid. Nu ben ik onder andere actief als beheerder van Bezoekerscentrum Land van de Heerlijkheden in Leur. Vanuit de Stichting Dorp in Bedrijf houd ik me bezig met fantastische projecten rondom bedrijvigheid en leefbaarheid. 3 Carolien Guelen - Beheerder Bezoekerscentrum Leur "Energiek Leur laat zien wat er mogelijk is als op het oog verschillende partijen samen een hoger doel nastreven."

8 4 Origineel, inspirerend en navolgbaar Inleiding Op 10 maart 2013 ontvingen diverse mensen in de omgeving Leur een met de volgende tekst: Beste mensen, Bij deze de uitnodiging voor de miniconferentie Kleinschalige duurzame energie in Leur. Ik heb de afgelopen dagen iedereen persoonlijk kunnen spreken en iedereen heeft enthousiast zijn/haar medewerking toegezegd. Hartstikke mooi! We zitten bij elkaar met de initiatiefnemers van Dorp in Bedrijf, met grondeigenaren, met de gemeente, met experts op het gebied van duurzame energie, projectontwikkeling en (project)financiering. Met zoveel ontwikkelkracht aan tafel moeten dromen werkelijkheid kunnen worden! "Energiek Leur." "Een prachtig voorbeeld van duurzame zorg." De mail was verstuurd door de initiatiefnemers van Dorp in Bedrijf, dat inmiddels als formele stichting is geregistreerd en de aanvrager is voor de tender Decentrale energie Gelderse Maat. Inmiddels is de droomfase allang achter de rug. Na de eerste bijeenkomst volgden er meerdere en werden de contouren van de ambities en mogelijkheden steeds helderder. De plannen kregen een naam: Energiek Leur. De belangrijkste ambitie: realisatie van lokale duurzame energievoorziening in Leur, op weg naar onafhankelijkheid van eindige, fossiele brandstoffen. De visie daarbij: realistische haalbaarheid. Wat beide aspecten betreft was de keuze van de deelnemers een hele goede: politiek bestuur, ambtelijke vertegenwoordiging, lokale ondernemers, de noodzakelijke expertise: het zat allemaal rond de tafel. Zo kon men snel concreet worden en focussen op die projecten die technisch, financieel en qua regelgeving haalbaar waren. Daarbovenop werden ze gesteund door de politiek verantwoordelijken. Uiteindelijk heeft een kerngroep van drie vrijwilligers de kar verder getrokken en de plannen uitgewerkt. Daarbij zijn hebben zij waar nodig externe deskundigen ingeschakeld en zijn zij vanuit allerlei hoeken geholpen door andere betrokkenen. Planning Mede door de tender Decentrale energie Gelderse Maat heeft Energiek Leur zich gericht op (deel)projecten die binnen een relatief korte termijn (om en nabij een jaar) gerealiseerd kunnen worden. Op de volgende pagina wordt een globaal tijdsschema gegeven voor de uitvoering van de plannen. In bijlage 1 is een gedetailleerdere versie te vinden. Gezien de diversiteit van de activiteiten hebben sommige projectstappen een hoger zekerheidsgehalte qua planning dan andere. Maar we zijn niet overdreven optimistisch geweest: dit is een realistische planning. Het principebesluit tot aanschaf van een biomassaverwarmer voor De Hagert is inmiddels genomen (zie bijlage 2) en ook de bosploeg staat in de startblokken. Op moment van schrijven van dit projectplan wordt er gewerkt aan een financieringsconstructie voor de bio- Hans Vos - Gebiedsdirecteur Wijchen en Maas en Waal ZZG zorggroep

9 Deelproject Hoofdfase September Oktober November December Januari Februari Maart April Mei Biomassaverwarmer De Hagert Biomassaverwarmer De Leurse Hof Bosploeg MonteVerde Zonneakker Energiebesparing en - monitoring Voorbereiding Realisatie/uitvoering Voorbereiding Realisatie/uitvoering Voorbereiding Realisatie/uitvoering Voorbereiding Realisatie/uitvoering Voorbereiding Realisatie/uitvoering Voorbereiding Educatie Realisatie/uitvoering Planning voor Energiek Leur op hoofdlijnen. massaverwarmer op De Leurse Hof. Daar is onder andere de leverancier bij betrokken. De energiecoöperatie is in oprichting, voorlopige statuten zijn opgesteld (zie bijlage 3). Er dienen nog enkele bestuursleden geworven te worden. Daarnaast speelt bij dit deelproject de keuze van het verdienmodel een cruciale rol. Aangezien er op dat gebied veel actuele en snelle ontwikkelingen zijn (denk aan de regeling Verlaagd Tarief) zijn er nog geen definitieve keuzes gemaakt. Doel is om vóór de zomer van 2015 tot installatie van de zonneakker over te gaan. Bij de deelprojecten energiebesparing en monitoring en de educatie, informatie en voorlichting speelt de eventuele toekenning van subsidie via de tender Decentrale energie Gelderse Maat een belangrijke rol. Mocht dit positief uitvallen, dan is uitvoering globaal voorzien in het eerste en tweede kwartaal van Daarna zullen zolang daarvoor belangstelling is excursies en presentaties gegeven worden, waarbij vrijwilligers onder de vlag van Dorp in Bedrijf worden ingezet. Scenario's en risico's Vanaf het begin van het ontwikkelingstraject van Energiek Leur is er aandacht geweest voor verschillende scenario's en hebben we niet weggekeken van de mogelijke risico's die de projecten met zich meebrengen. Jouko de Vet - Mede-eigenaar MonteVerde Wat betreft de biomassaverwarmers zullen de investeringen gedaan worden door professionele organisaties die intern de plannen kritisch op hun merites hebben beoordeeld (zie daarvoor bijvoorbeeld het Besluitvormingsdocument biomassaverwarming De Hagert, dat is opgesteld door Bureau Vastgoed van Dichterbij). Daarbij is zowel gekeken naar technische als financiële aspecten. MonteVerde is een gediplomeerd en gecertificeerd grootgroen onderhoudsbedrijf. Wij beheren en onderhouden bos, tuinen en landgoederen in Nederland en Frankrijk. MonteVerde staat bekend om zijn nuchtere aanpak, kwaliteit en duurzaamheid, en we werken mee aan een sociaal-maatschappelijke toekomst. "Dit project heeft een kop en een staart." "Daarmee is de cirkel rond."

10 6 Daarnaast dient het project toekomstbestendig te zijn. Ook dat is meegenomen in de afwegingen. De beslissingen zijn gemaakt op basis van conservatieve aannames, waarmee een grote mate van zekerheid op een goed en rendabel werkend systeem is geborgd. Aspecten die daarbij een rol hebben gespeeld zijn: Toekomstige beschikbaarheid van houtsnippers. Mocht de bosploeg om welke reden dan ook wegvallen dan is er een plan B (voorziening door gemeente) en plan C (commerciële aanbieders) om houtsnippers geleverd te krijgen. Prijsontwikkelingen. Er is gerekend met commerciële houtsnipperprijzen in de kosten- en batenanalyses. De kans is echter groot dat de houtsnippers via de bosploeg of de gemeente tegen lagere prijzen kunnen worden ingekocht. Onderhoud- en storingsgevoeligheid. De investeerders hebben een bezoek gebracht aan reeds gerealiseerd houtkachelproject en zich aldaar vergewist van de goede ervaringen. Dit is een belangrijk aspect, vooral voor De Hagert, waar kwetsbare mensen gehuisvest zijn. Mede hierom is ook besloten om de bestaande voorzieningen in stand te houden als achtervang. Soms worden gratis houtsnippers door een gemeente aangeboden, zoals deze berg in Sneek. De uitdaging voor de bosploeg zit 'm vooral in twee punten: 1. De aanlevering van voldoende kandidaten (deelnemers) aan het project door de gemeente Wijchen of naburige gemeenten. 2. De medewerking en medefinanciering van het project door lokale landschapeigenaren. Wat het eerste punt betreft is er inmiddels een viertal kandidaten door de gemeente naar voren geschoven. Door ook contact te zoeken met andere gemeenten en/of bemiddelingsorganisaties denken we een stabiel aantal deelnemers te krijgen. MonteVerde heeft veel ervaring op dit gebied en een groot netwerk. Hiermee hebben we een goede partner in het project waardoor de een grote kans van slagen zien. Over de medewerking van de lokale landschapeigenaren kan gemeld worden dat de onderhandelingen op moment van schrijven lopen. De belangstelling is er zeker. Mocht MonteVerde er onverhoopt toch niet in slagen tot een overeenkomst met de lokale eigenaren te komen, dan is er nog een alternatief. Er zijn gesprekken gevoerd met het Geldersch landschap dat eveneens bosgebied in de omgeving van Leur beheert. Zij juichen het initiatief van Dorp in Bedrijf toe en zijn genegen om mee te denken over mogelijke samenwerking met MonteVerde. Tot slot zal MonteVerde naar nog meer opdrachtgevers op zoek gaan om de werkgelegenheid gedurende het hele jaar rond te krijgen, waarbij ook andere onderhoudswerkzaamheden dan bosbeheer zijn voorzien. Een moderne houtkachel is compact, heeft weinig storingen en vraagt beperkt onderhoud. Deze installatie is door de deelnemers aan Energiek Leur bezocht.

11 De haalbaarheid en rentabiliteit van de zonneakker kunnen binnen een vrij kleine marge voorspeld worden. Op het moment dat de het investerings- en exploitatiemodel is doorgerekend, en er wordt een positief besluit genomen, zijn de vervolgrisico's klein. Binnen het project Energiek Leur hebben we meerdere scenario's doorgerekend met diverse variabelen, waaronder: Verschillende investeringsmogelijkheden: door de stichtingen ZZG / Dichterbij (eigenaren van De Hagert), door particulieren, door deelnemers aan een energiecoöperatie of een combinatie daarvan. Verschillende grootten van de projectomvang. Het opgestelde vermogen heeft significante gevolgen voor bepaalde investeringen naast het PV-systeem zelf, zoals de kosten voor de elektriciteitsaansluiting. Maar de omvang is ook van invloed op de kosten per deelnemer binnen een energiecoöperatie, en de kans dat een deelnemer die op wil brengen. Verschillende locaties. Opstelling van het systeem nabij een bestaande aansluiting biedt (investeringsvoordelen). Maar deze aansluiting dient dan wel technisch geschikt te zijn. Daarnaast gelden er voorwaarden ten aanzien van de aansluiting bij bepaalde subsidieregelingen. 7 De beoogde locatie voor de zonneakker. Met bovenstaande rekening houdend is een zonnepark van 50 kwp op het terrein van De Hagert, geëxploiteerd door een energiecoöperatie, als meest voor de hand liggend uit de bus gekomen. Wat nu nog open staat is de keuze voor een bepaalde vorm van subsidie of fiscale ondersteuning. Hierover meer op pagina 11, onder Zonneakker. De deelprojecten die zich richten op energiebesparing en -monitoring, en op educatie, informatie en voorlichting kennen weinig tot geen risico's. Ze zijn volgend op de overige projecten en niet afhankelijk van bepaalde variabelen of onzekere geldstromen. De activiteiten worden gedeeltelijk uitgevoerd door professionele organisaties. Daarnaast zullen bestuursleden van de Stichting Dorp in Bedrijf en door daaraan gelieerde vrijwilligers bij deze projecten betrokken zijn. Ze hebben allen een grote dosis kennis en ervaring op de gewenste gebieden. Allard van Krevel - Mede-initiatiefnemer Tot slot heeft Dorp in Bedrijf ervoor gekozen om een deel van de projectorganisatie uit te besteden aan een professionele projectbegeleider (zie bijlage 8). Hij neemt samen met de stichting de verantwoordelijkheid op zich om de verschillende deelprojecten in hun onderlinge samenhang op een juiste wijze gerealiseerd te krijgen en hierover te rapporteren. Na twintig jaar afwezigheid ben ik sinds 2006 weer inwoner van Hernen, het buurdorp van Leur. Ik ben betrokken geraakt bij het project Energiek Leur vanwege mijn achtergrond als energieadviseur. M'n expertise ligt op het gebied van energiebesparing en duurzame-energievoorziening. Zo heb ik samen met andere vrijwilligers de energiebesparingsscan op De Hagert gedaan. Kansen genoeg! Ik ben nu een van de trekkers van het project en heb daarbij een technische en organiserende rol. "Soms bereik je als vrijwilliger meer dan in een professionele omgeving."

12 8 Infrastructuur en opwekking duurzame energie Als de initiatiefgroep had vastgehouden aan de oorspronkelijke ambitie - een energieneutraal Leur, onafhankelijk van eindige fossiele brandstoffen - dan was het initiatief een stille dood gestorven. Zoals eerder genoemd is er daarentegen gekozen voor een pragmatischere benadering met voldoende perspectief. Daarbij willen we niet onvermeld laten dat tijdens de eerste bijeenkomsten windenergie herhaaldelijk ter sprake is gekomen. Mede daardoor heeft de gemeente Wijchen dit thema zelf opgepakt en zijn de eerste verkennende stappen voor de plaatsing van windturbines binnen de gemeente gezet. We hopen daar als Energiek Leur in de toekomst nog een rol in te kunnen spelen, voornamelijk wat betreft het creëren van draagvlak en het faciliteren van burgerparticipatie. De biomassaverwarmers zullen in nagenoeg de totale behoefte van ruimte- en tapwaterverwarming voor De Hagert en De Leurse Hof voorzien. Daarmee is een belangrijk deel van de warmtebehoefte in de kern van Leur gedekt. "Warmte door biomassa." "Daarmee kiest Leur voor echte duurzaamheid." Bij het doorrekenen van de modellen voor de bosploeg is bepaald hoeveel brandstof in de vorm van houtsnippers jaarlijks beschikbaar komt. Dat bleek ruim voldoende voor de warmtevoorziening van De Hagert en van De Leurse Hof samen. Door de duurzame verwarmingsprojecten en de link met het omliggende bos is er ook belangstelling ontstaan voor de aanleg van een derde installatie. Deze zou een aantal overige gebouwen in het 'centrum' van warmte kunnen voorzien, zoals de kerk, het bezoekerscentrum, een groepslocatie en enkele woningen. De globale haalbaarheid hiervan is onderzocht, waaruit bleek dat de rentabiliteit in de huidige situatie onvoldoende is. Daarnaast speelde het feit dat er plannen zijn om een aantal gebouwen te gaan renoveren. Deze komen alle in aanmerking voor aansluiting op het duurzame systeem, maar de plannen verkeren nog in een prematuur stadium. In een volgende fase zal Dorp in Bedrijf de mogelijkheden opnieuw inventariseren. Theo de Groot - Technisch directeur Atechpro Aangezien plaatsing van zonnepanelen op de lokale daken vanwege het beschermde dorpsgezicht niet mogelijk is, bieden we de inwoners aan om hun stroomverbruik te compenseren via deelname aan de energiecoöperatie. Het huidige systeem zal niet het equivalent van al het elektriciteitsverbruik binnen de dorpsgrenzen opleveren. Maar bij een succesvolle inschrijving op het eerste PV-project staat niets uitbreiding in de weg en zijn de belangrijkste organisatorische hobbels genomen: de energiecoöperatie staat en de administratieve zaken zijn op orde. Er is veel meer ongebruikt terrein voor nog grotere PV-systemen in Leur aanwezig en de eigenaren hebben interesse getoond in de beschikbaarstelling ervan. Daarbij zal onderzocht moeten worden in hoeverre de mogelijke locaties goed aansluiten op de hoofdinfrastructuur van het elektriciteitsnet, omdat dit een belangrijke kostenfactor is binnen de investering. Het kerkje in Leur wordt nu nog elektrisch verwarmd. Dat is duur en inefficiënt.

13 Financiering en exploitatie Ontwikkelingsfase De ontwikkelingsfase van Energiek Leur is tot op heden voornamelijk 'gefinancierd' door de inzet van vrijwilligers en door tijdsinvesteringen van de projectdeelnemers. Een klein deel van de ontwikkelingskosten is gecompenseerd door de bijdrage vanuit de eerste ronde van de tender Decentrale energie Gelderse Maat. Ook bij de verdere ontwikkeling van de plannen zal de vrijwilligersbijdrage een belangrijke rol blijven spelen. Dat zal voornamelijk gelden voor het deelproject Zonneakker (inclusief de oprichting van de energiecoöperatie) en het deelproject educatie, informatie en voorlichting. De plannen voor de biomassaverwarmers en de bosploeg zijn nagenoeg rond; de haalbaarheid is getoetst, de financiering is rond of wordt uitgewerkt en de uitvoeringsfase staat daar voor de deur. Eventuele resterende ontwikkelingskosten zullen door de projectdeelnemers zelf gedragen worden. Voor de vergunningen lopen de contacten met de gemeente. Op basis van de eerste signalen en onderzoeken verwachten we hierbij geen problemen of hoge kosten. Bouw- en exploitatiefase Investeringsplan Energiek Leur omvat een aantal verschillende deelprojecten die op de een of andere wijze met elkaar samenhangen en elkaar versterken. Voor elk deelproject is een gedetailleerde begroting opgesteld en daar waar zinvol ook een haalbaarheidsanalyse. De investeringen op hoofdlijnen zijn gepresenteerd in de tabel op de volgende pagina. Voor de details verwijzen we naar bijlage 4. De bedragen representeren de kosten voor de investeerder, en zijn in- of exclusief btw, al naar gelang de investeerder de btw kan aftrekken. Het overgrote deel van de investering wordt gestaafd door offertes en interne begrotingen, zie daarvoor de betreffende bijlagen. Een beperkt aantal kleine kostenposten is gebaseerd op ramingen die gemaakt zijn door ervaringsdeskundigen die betrokken zijn geweest bij het opstellen van dit projectplan. Alle investeringen worden gedaan in 2014 of activiteiten worden gedragen door de volgende organisaties. Stichting Dichterbij te Gennep Dichterbij is mede-eigenaar van Woonzorgboerderij De Hagert. Het Bureau Vastgoed van de stichting heeft positief geadviseerd over de aanschaf van de biomassaverwarmer (zie bijlage 2). Vervolgens heeft de raad van bestuur ingestemd. Er wordt nog nagegaan of de andere mede-eigenaar (Stichting ZZG) een financiele rol gaat spelen bij de realisatie. Ook de kosten van derden voor de energiemonitoring zullen door Dichterbij gedragen worden. Ik woon in Wijchen, op fietsafstand van Leur, en ben bij het project betrokken geraakt vanuit mijn achtergrond als installatie- en energieadviseur. Ik heb veel kennis en ervaring op het gebied van klimaatinstallaties en duurzaamheid in gebouwen. In het kernteam van Energiek Leur heb ik een technischinhoudelijke rol. 9 Financieringsplan De kosten voor de bouw van de verschillende installaties en de uitvoering van de geplande Jaap Schoenmaker - Mede-initiatiefnemer "Het mee helpen realiseren van dit veelzijdige duurzame project in mijn woonomgeving geeft voldoening en inspiratie."

14 10 Investeringen Biomassaverwarmer De Hagert inclusief toebehoren Opstellingsruimte biomassaverwarmer De Hagert "Een houtkachel levert een bijdrage aan het milieu, en creërt werk voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt." Kosten , ,00 Bekleding opstellingsruimte De Hagert 3.630,00 Voorraadbunker plus toebehoren De Hagert Bouwrijp maken terrein en terreininrichting De Hagert Biomassaverwarmer De Leurse Hof inclusief toebehoren Opstellingsruimte biomassaverwarmer De Leurse Hof Bekleding opstellingsruimte De Leurse Hof Voorraadbunker plus toebehoren De Leurse Hof 4.840, , , , , ,00 Bosploeg MonteVerde ,00 Zonneakker ,00 Inpassing zonneakker in omgeving De Hagert 6.050,00 Energiecoöperatie - kosten derden 4.392,30 Energiecoöperatie - interne kosten 3.975,00 Energiemonitoring- en besparing - kosten derden Energiemonitoring- en besparing- interne kosten , ,00 Projectorganisatie - kosten derden ,00 Projectorganisatie - interne kosten 5.040,00 Educatie - kosten derden ,00 Educatie - interne kosten 4.760,00 Totaal ,95 De Leurse Hof B.V. Het restaurant De Leurse Hof valt onder De Leurse Hof B.V. Het bedrijf zal overgaan tot de aanschaf van een biomassaverwarmer indien er een financieringsconstructie gevonden wordt waarbij er garanties zijn voor de overname van de installatie bij een eventuele beëindiging van de bedrijfsactiviteiten. Hierover lopen gesprekken met Atechpro, de leverancier van de installatie. Dit aspect is voor De Leurse Hof van belang vanwege het feit dat het bedrijf geen eigenaar is van het bedrijfspand, maar dit huurt. Doorverkoop van de installatie als onderdeel van het vastgoed is daarmee uitgesloten, en daardoor ontstaat een investeringsrisico dat men af wil dekken. MonteVerde De bosploeg wordt begeleid door MonteVerde, dat zal investeren in een aanvulling van hun bedrijfsmiddelen. Hiervoor is een begroting opgesteld (zie bijlage 4). De investeringen vormen onderdeel van de kosten- en batenanalyse die MonteVerde voor de uitvoering van dit deelproject heeft opgesteld. Stichting Dorp in Bedrijf Veel van de werkzaamheden tot nu toe zijn kosteloos verricht door bestuursleden van de Stichting Dorp in Bedrijf en daaraan gelieerde vrijwilligers. Dit vrijwilligerswerk zal een belangrijke rol blijven spelen bij de realisatie van de projecten. De stichting voorziet echter ook dat de benodigde vervolginspanningen niet Bernadette Baaijens - Locatiemanager woonzorgboerderij De Hagert alleen op basis van vrijwilligheid uitgevoerd kunnen worden. Daarom heeft de stichting in het financieringsplan een aantal interne uren opgevoerd tegen het daarvoor door de subsidieregeling vastgestelde tarief. Tevens heeft de stichting aan een aantal professionele partijen gevraagd een offerte op te stellen voor de uitvoering van bepaalde specialistische werkzaamheden. Mocht Energiek Leur in de tweede ronde van de tender geselecteerd worden, dan zal een deel van de aangevraagde subsidie aan deze kosten besteed worden. Exploitatiebegroting Voor zowel de biomassaverwarmers als de zonneakker heeft de initiatiefgroep een kosten-batenanalyse opgesteld. De belangrijkste aspecten en resultaten daarvan worden hieronder vermeld. De details zijn te vinden in bijlage 5.

15 Biomassaverwarmer voor De Hagert Uitgangspunten: De stichting kan de btw niet aftrekken. De nominale bankrente die de stichting betaalt is 4,2%; dit wordt in de exploitatiebegroting verdisconteerd. De stichting kan geen gebruik maken van voordelige fiscale maatregelen als EIA, KIA of Vamil. Houtsnippers worden aangekocht tegen commerciële tarieven. Netto investering (zonder subs.): ,17 Investering inclusief rentelasten: ,85 Jaarlijks exploitatievoordeel: ,25 Eenvoudige terugverdientijd: 18 jaar IRR: 2,3% Stichting Dichterbij en haar Bureau Vastgoed achtte investering in het project verantwoord indien de eenvoudige terugverdientijd op maximaal tien jaar zou liggen bij een aanname voor de stijging van de (alle) brandstofprijzen van 3%. Hierop is het aandeel subsidie in de investering afgestemd ter grootte van ,--. Dat leidt tot de volgende cijfers: Netto investering (met subs.): ,17 Investering inclusief rentelasten: ,97 Jaarlijks exploitatievoordeel: ,18 Eenvoudige terugverdientijd: 10 jaar IRR: 8,5% 11 Biomassaverwarmer voor De Leurse Hof Uitgangspunten: De investeerder kan de btw verleggen. De investeerder kan gebruik maken van de fiscale maatregelen EIA en KIA. Houtsnippers worden aangekocht tegen commerciële tarieven. Om tot een haalbaar project te komen werd de maximale eenvoudige terugverdientijd gesteld op vijf jaar. Dit is bijvoorbeeld ook de richtlijn die geldt binnen de Wet milieubeheer die van toepassing is voor ondernemingen. Het blijkt dat een subsidiebedrag van ,-- voor het project tot een terugverdientijd van vijf jaar leidt. Netto investering (met subs.): ,35 Jaarlijks exploitatievoordeel: 6.772,51 Eenvoudige terugverdientijd: 5 jaar IRR: 19,8% Zonneakker Voor de zonneakker is kosten-batenanalyses gemaakt op basis van de huidige beschikbare informatie over de regeling Verlaagd Tarief (zie bijlage 5 ). Daarbij is rekening gehouden met het gebruik maken van de Gelderse provinciale subsidieregeling voor energiecoöperaties met een minimaal aantal van 50 leden. Op dit moment leiden de berekeningen tot eenvoudige terugverdientijden voor coöperatieleden van 10 tot 15 jaar, afhankelijk van een aantal keuzen en variabelen. Ton Baaijens - Mede-initiatiefnemer Samen met andere initiatieven op dit gebied wordt gekeken naar mogelijkheden om de terugverdientijd tot maximaal 10 jaar te brengen. De ontwikkelingen zijn daarvoor nog in volle gang. Zo heeft GreenChoice inmiddels in een persbericht verklaard lokale initiatieven dusdanig te ondersteunen dat de regeling Verlaagd Tarief leidt tot terugverdientijden voor deelnemers van maximaal tien jaar. Ook wordt nagegaan of gebruikmaking van een van de laatste fasen van de SDE+ tot de mogelijkheden behoort. Daarna wordt een definitieve keuze gemaakt. Als inwoner van Leur ben ik bij verschillende lokale initiatievenen en activiteiten betrokken. Lokale samenwerking, maatschappelijke relevantie en duurzaamheid zijn daarbij een rode draad. Met de Stichting Dorp in Bedrijf, waarvan ik secretaris ben, willen we het woon-, leef-, werk- en ondernemersklimaat bevorderen. Een project als Energiek Leur past daar prima bij. "Duurzame zorg vraagt om duurzame maatschappelijke inbedding, dus ook om het gebruik van duurzame energie."

16 Subsidies Naast de deelname aan de tender Decentrale energie Gelderse Maat beoogt Energiek Leur nog gebruik te maken van een of meerdere van de volgende subsidies en fiscale maatregelen. Subsidieverordening vitaal Gelderland 2011 Deze verordening biedt onder voorwaarden de mogelijkheid om 25% van de kosten voor het zonnepark gesubsidieerd te krijgen. Voor de realisatie het zonnepark is dan ook binnen de tender Decentrale energie Gelderse Maat geen subsidie aangevraagd. Regeling Verlaagd tarief Per 1 januari 2014 komen leden van coöperaties en Verenigingen van Eigenaren in aanmerking voor een belastingkorting van 7,5 cent/kwh op hun gezamenlijk opgewekte hernieuwbare energie. Deze regeling geldt voor kleinverbruikers die samen eigenaar zijn van een productie-installatie en die in een zogenaamde postcoderoos rondom deze productieinstallatie wonen. De korting van 7,5 cent per kwh (inclusief BTW gaat het om 9 cent) wordt toegepast op de persoonlijke energierekening van de leden, tot het eigen verbruik (maximaal kwh per jaar). Leden hebben met deze regeling lagere kosten en de coöperatie heeft inkomsten van de verkochte stroom. SDE+ De SDE+ stimuleert de productie van duurzame energie en richt zich op bedrijven en (nonprofit) instellingen. Voor de SDE is een budget van 3,5 miljard euro beschikbaar om projecten te ondersteunen. Men kan subsidie aanvragen voor de productie van de volgende vormen van hernieuwbare energie: Duurzame elektriciteit. Duurzame warmte of de gecombineerde opwekking van duurzame warmte en elektriciteit. Groen gas. EIA De EIA is een fiscale regeling onder verantwoordelijkheid van de Ministers van Economische Zaken en van Financiën. Met de EIA kan de investeerder 41,5% van de investeringskosten aftrekken van de fiscale winst. Het directe financiële voordeel is afhankelijk van het belastingpercentage; het bedraagt ongeveer 10% van de goedgekeurde investeringskosten. De EIA kan men toepassen naast de 'gewone' investeringsaftrek. Vamil De "Regeling Willekeurige Afschrijving Milieuinvesteringen", kortweg Vamil-regeling, biedt ondernemers direct financieel voordeel. Bedrijfsmiddelen kunnen willekeurig ofwel vrij worden afgeschreven, waardoor een liquiditeits- en een rentevoordeel ontstaat voor de ondernemer. Een éénmalige afschrijving in het eerste jaar ten opzichte van een periodieke afschrijving over de levensduur van een apparaat levert een ondernemer circa 6% tot 7% voordeel op. 12

17 Belanghebbenden en betrokkenen Samenwerkende partijen Investeerders en projectdeelnemers Bij Energiek Leur zijn vele mensen en organisaties betrokken, zowel vanuit een vrijwilligersrol als professioneel. De volgende lokale partijen vormen samen de spil van het project. Zij hebben gezamenlijk een samenwerkingsovereenkomst opgesteld en ondertekend (zie bijlage 6). Stichting Dorp in Bedrijf, Leur Dorp in Bedrijf is de aanjager en beheerder van het project. Vanuit deze stichting is het initiatief ontstaan. Bestuursleden van de stichting en daaraan gelieerde vrijwilligers vormen de initiatiefgroep Energiek Leur. Woonzorgboerderij De Hagert, Leur Op woonzorgboerderij de Hagert kunnen dementerende ouderen en mensen met een verstandelijke beperking terecht voor 24-uurszorg en dagbesteding en dagopvang. De leiding werkt zo min mogelijk vanuit vaste protocollen en procedures en is altijd op zoek naar vernieuwing, waarbij de klantvraag centraal staat. Zo wil men een bijdrage leveren aan duurzame zorg. Een duurzame energievoorziening past daar goed bij. 13 Restaurant De Leurse Hof, Leur De Leurse Hof wordt geleid door enthousiaste ondernemers die een stap verder willen gaan. Men is zeer betrokken bij de lokale activiteiten en werkt op verschillende manieren met andere organisaties in de omgeving samen. Tot op heden is De Leurse Hof qua warmtevoorziening afhankelijk van de levering van kostbaar propaan. Naast de 'charme' van een houtkachel gestookt op lokaal geoogste hout, biedt deze duurzame energievoorziening voor het bedrijf ook financieel een interessant perspectief. Stichting Dichterbij, Gennep en Stichting ZZG zorggroep, Groesbeek Woonzorgboerderij De Hagert is formeel gedeeld eigendom van twee stichtingen: ZZG en Dichterbij. De directies van beide stichtingen juichen het project Energiek Leur toe. Men heeft daarom ook het principebesluit genomen om te investeren in een biomassaverwarmer. Richard van Loosbroek - Duurzaamheidscoördinator gemeente Wijchen MonteVerde, Beek Bij MonteVerde heeft men verstand van mensen en bomen. Het bedrijf staat bekend om zijn nuchtere aanpak, kwaliteit en duurzaamheid, en werkt mee aan een sociaalmaatschappelijke toekomst. Als algemeen groenmedewerker bos - en parkbeheer Orientalis heeft Jouko de Vet, beoogd begeleider van de bosploeg, veel ervaring opgedaan met het begeleiden van vrijwilligers, scholieren en WSW/Kristallis-kandidaten. Ik ben als ambtenaar bij de gemeente Wijchen en in aanraking gekomen met het project Energiek Leur vanuit mijn functie als beleidsadviseur Milieu en Duurzaamheid. Mijn expertise ligt op het gebied van klimaatbeleid en energietransitie. Momenteel ben ik in een faciliterende rol betrokken bij het project. "lnvulling geven aan energietransitie gaat gepaard met sociale cohesie." "Ik ervaar die verbinding ook in Leur en word er zelf energiek van."

18 14 Andere betrokkenen en belanghebbenden Energiek Leur zou niet van de grond zijn gekomen zonder de inspanning van vele overige betrokkenen (naast de investeerders en projectdeelnemers). De belangrijkste daarvan worden hieronder genoemd. Initiatiefgroep Energiek Leur De initiatiefgroep Energiek leur heeft een wisselende samenstelling, afhankelijk van de momentane problematiek en actuele onderwerpen die op de agenda staan. De kern van de groep heeft echter sinds een jaar vaste vorm aangenomen. Zij bestaat uit drie personen. Ton Baaijens Ton is secretaris van Dorp in Bedrijf en nauw betrokken bij de activiteiten op De Hagert. Samen met zijn vrouw Bernadette vormt hij de dagelijkse leiding op de woonzorgboerderij. Ook is hij betrokken bij het bezoekerscentrum in Leur. Ton heeft veel ervaring met maatschappelijke en sociale projecten en daarnaast een onderwijskundige achtergrond die van pas zal komen bij de ontwikkeling van het educatieve programma rond Energiek Leur. "Ook de gemeente Wijchen steunt de duurzame ambities in Leur." "Waar een klein dorp groot in kan zijn." Jaap Schoenmaker Als is inwoner van Wijchen is Jaap bij het project betrokken geraakt vanuit zijn achtergrond als installatie- en energieadviseur. Zijn expertise ligt op het gebied van klimaatinstallaties en duurzaamheid in gebouwen. Hij heeft een technisch inhoudelijke rol binnen het project. Allard van Krevel De initiatiefnemers van Dorp in Bedrijf hebben Allard gevraagd om mee te werken aan Energiek Leur, onder andere vanwege zijn inspanning voor Hernen Zonnedorp, een actie om inwoners van het naburige dorp te stimuleren zonnepanelen aan te schaffen. Allard heeft inmiddels meer dan vijftien jaar ervaring als energieadviseur, met als specialiteit duurzame energie en energiebesparing in de gebouwde omgeving en in de industrie. Gemeente Wijchen Zowel op bestuurlijk als op ambtelijk niveau is men binnen de gemeente Wijchen enthousiast over Energiek Leur. Voormalig wethouder van milieu Marcel Thijsen is een van de deelnemers van het eerste uur aan de miniconferenties. Zijn opvolger, Agnes Schaap, heeft zich inmiddels ook als voorstander achter het project geschaard. De duurzaamheidscoördinator van de gemeente, Richard van Loosbroek, is nauw bij de plannen betrokken. Hetzelfde geldt voor beleidsadviseur Huub van Nijnatten, die verantwoordelijk is voor de levering van de deelnemers aan de bosploeg. Agnes Schaap - Wethouder duurzaamheid gemeente Wijchen Lokale middenstand Het bezoekerscentrum te Leur zal een centrale rol spelen bij de organisatie van educatieve en informatieve bijeenkomsten en rondleidingen. Hierin zijn zowel professionele krachten als vrijwilligers werkzaam. Van Duifhuizen Elektro uit Bergharen en 100%Zonnig uit Wijchen hebben bijgedragen aan de inventarisatie voor de zonneakker. Voor het biomassaverwarmingsproject heeft de firma Atechpro uit Barneveld veel voorwerk verricht. Overig De Van Balverenstichting, met als doel de instandhouding van de Heerlijkheid Leur, heeft de aanvraag gedaan in de eerste ronde van de tender gedaan, en zo bijgedragen aan het vervolg van het project. Daarnaast zijn diverse lokale particuliere personen benaderd om hun visie op het project te geven of erbij betrokken te worden zoals accountants en financiele adviseurs. Organisatie en beheer Organisatiestructuur en participanten Als aanvrager van de subsidie en hoofdinitiatiefnemer zal de Stichting Dorp in Bedrijf de lijnen van het project uitzetten en de verschillende deelprojecten met elkaar blijven verbinden. De bestuursleden van de stichting zullen in samenwerking met vrijwilligers en een professionele partij de projectorganisatie

19 op zich nemen. Uiteindelijk zal de stichting ook bij de provincie verantwoording afleggen in het kader van verantwoordingsarrangementen van de provincie. De stichting zal niet zelf investeren in de bouw van installaties of de aanschaf van goederen; dat wordt door de andere ondertekenaars van de samenwerkingsovereenkomst gedaan. Wel zullen de bestuursleden van de stichting, naast het voeren van de projectorganisatie, werkzaamheden verrichten op het gebied van educatie, informatie en voorlichting, en zich inspannen voor de oprichting van de energiecoöperatie. In bijlage 7 is een organigram opgenomen waarin de verschillende partijen in hun onderlinge samenhang en met hun specifieke rollen staan weergegeven. Wettelijke eisen en vergunningen Voor de realisatie van het project zijn twee vergunningstrajecten aan de orde: 1. Een omgevingsvergunning voor de opstelling van de zonnepanelenconstructie op het terrein van De Hagert. 2. Een vergunning in het kader van het lokale bestemmingsplan voor de opstelling van de installatieruimte voor de biomassaverwarmers. Voor beide trajecten is reeds overleg gevoerd met de gemeente. De signalen zijn positief. 15 Management Zoals hierboven al gesteld vormen drie personen de kern van de initiatiefgroep Energiek Leur: Ton Baaijens, Jaap Schoenmaker en Allard van Krevel. Hun kennis en ervaring zijn eigenlijk even divers én complementair als de deelprojecten binnen Energiek Leur dat zijn. Daarnaast hebben zij alle drie een groot netwerk waaruit zij kunnen putten voor het geval er aanvullende expertise nodig is en hebben zij een jarenlange binding met de lokale bevolking. De bindende kracht tussen de drie is de grote motivatie om de transitie naar een duurzame samenleving met concrete stappen vorm te geven. Zij zoeken daarbij soms de grenzen van reguliere routes op en kiezen als het nodig is voor professionele ongehoorzaamheid. Alle drie hebben ze een lange staat van dienst binnen diverse organisaties, waarbij ze in meer of mindere mate zowel inhoudelijke als leidinggevende functies hebben gehad of nog hebben. De uitgebreide CV's van dit kernteam zijn ten behoeve van de tender beschikbaar gesteld. De stichting Dorp In Bedrijf heeft een financieel aandeel van 15% in het beoogde project, en zal met haar bestuursleden en overige gelieerde betrokkenen 453 uur aan tijdsbesteding investeren (buiten het vrijwilligersaandeel). Maarten Visschers - Servicepunt HIER opgewekt Gelderland Ik ben werkzaam voor het Servicepunt HIER opgewekt Gelderland. Het Servicepunt geeft eerstelijnsondersteuning aan lokale duurzame energieinitiatieven. In elke provincie is een Servicepunt, ondergebracht bij de provinciale Natuur en Milieufederatie. Zo is een uitwisseling van kennis en ervaring tussen circa driehonderd energieinitiatieven tot stand gebracht. Ook in Gelderland wisselen de energieinitiatieven hun ervaringen via een Community of Practice uit. Daar ben ik eveneens bij betrokken. "Burgers gaan samen voor hun eigen, duurzame energie." "Inspirerend om daaraan mee te werken!"

20 16 Beoogde resultaten Hernieuwbare energie Deelproject Biomassaverwarmer De Hagert Biomassaverwarmer De Leurse Hof In het project Energiek Leur wordt gebruik gemaakt van twee duurzame energiebronnen: zonne-energie en biomassa (in de vorm van lokaal geoogste houtsnippers). Beide bronnen worden verondersteld geen CO 2 -uitstoot tot gevolg te hebben. Met het totale project zal zo'n 10% van de energievoorziening in Leur duurzaam worden. In de volgende tabel staan de details voor de verschillende deelprojecten. Duurzameenergieopwekking [GJ / jaar] Zonneakker 366 Totaal De opwekking van duurzame energie zorgt voor een vermindering van de CO 2 -uitstoot, zoals in de volgende tabel aangegeven. Deelproject Biomassaverwarmer Hagert Biomassaverwarmer Leurse Hof De De CO 2-uitstootreductie [ton / jaar] Zonneakker 27 Energiebesparing Totaal 103 Structurele energiezorg op basis van onder andere energiemonitoring blijkt in het algemeen te leiden tot een vermindering van het energieverbruik in de orde grootte van 10% tot 15%. Ook op De Hagert verwachten we dat percentage te bereiken. Na installatie van de biomassaverwarmer zal het effect van de monitoring en het besparingsonderzoek in primaire energie relatief wat lager zijn, omdat de houtsnippers als duurzame brandstof worden beschouwd. We stellen daarom dat alleen de besparing op elektriciteit tot een reductie van het primaire-energieverbruik leidt. We verwachten dat de reductie 154 GJ per jaar is, equivalent aan 12 ton CO 2 per jaar. Werkgelegenheid Realisatie van alle deelprojecten binnen Energiek Leur zal een forse stimulerende invloed hebben op de lokale economie en werkgelegenheid, zowel op de korte als op de langere termijn. Daarnaast zit er een sociaalmaatschappelijke kant aan; mensen met afstand tot de arbeidsmarkt worden begeleid richting een reguliere baan. Per deelproject zullen we invloed op de werkgelegenheid schetsen, waarna we ook in zullen gaan op een aantal neveneffecten. Deelproject Biomassaverwarming De Hagert Biomassaverwarmer De Leurse Hof Eenmalig [fte] Langdurig [fte] 0,2-0,1 - Bosploeg - 7 Zonneakker 0,1 - Energiebesparing en energiemonitoring 0,1 - Educatie 0,1 - Totaal 0,6 7 In de tabel hierboven worden alleen de directe werkgelegenheidseffecten genoemd. Daarnaast verwachten we dat de positieve uitstraling van het project een versterkend effect zal hebben op het gebied van recreatie en toerisme in het dorp. En natuurlijk hopen we dat het een voorbeeld zal zijn voor andere, overeenkomstige projecten en zo bij zal dragen aan de stimulering van een duurzame, lokale economie op andere locaties.

21 Subsidieaandeel en toekomstige onafhankelijkheid Verhouding subsidie tot totale projectomvang zijn tijdens het selectieproces in de uitwerkingsfase afgevallen. *** In onderstaande tabel staan de cijfers aangaande de subsidieaanvraag ten opzichte van de totale projectomvang. Daarbij is rekening gehouden met het al dan niet kunnen verleggen van de btw door de beoogde investeerders. De details achter de gegevens zijn te vinden in bijlage 4. Totale projectomvang Subsidieaanvraag Aandeel , ,78 28% De toekomst Tijdens de bijeenkomsten van Energiek Leur en is de afhankelijkheid van subsidies meerdere malen aan de orde gekomen. Bij alle beslissingen is daarin als uitgangspunt gekozen dat projecten door een subsidie over de streep mogen worden getrokken ten aanzien van de realisatie, maar daarna zonder subsidie financieel gezond voortgezet moeten kunnen worden. Ook voor de beoogde investeerders staat deze benadering buiten kijf. Alle deelprojecten voldoen aan dit criterium en mogelijke initiatieven die hier niet aan bleken te voldoen 17

22

23 Bijlage 1 Uitgebreide planning Hoofdfase Deelfase Voorbereiding Opdrachtverstrekking Oktober Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Oktober September November December Augustus September November December Biomassaverwarmer De Hagert Installeerwerkzaamheden Biomassaverwarmer De Leurse Hof Bosploeg MonteVerde Voorbereiding Contract met gemeente Afspraken met overige partijen Aanschaf hulpmiddelen Realisatie/uitvoering Detailuitwerking Werkvoorbereiding Realisatie/uitvoering Oplevering Detailuitwerking Werkvoorbereiding Voorbereiding Financieringsconstructie Opdrachtverstrekking Realisatie/uitvoering Installeerwerkzaamheden Oplevering Werkzaamheden 19

24 Hoofdfase December Zonneakker Voorbereiding Deelfase Werving bestuursleden Vaststelling definitieve statuten Oprichting energiecoöperatie Communicatiecampagne Werving deelnemers Opdrachtverstrekking zonneakker Oktober Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Oktober September November December Augustus September November Detailuitwerking Realisatie/uitvoering Installeerwerkzaamheden Oplevering Voorbereiding Opdrachtverstrekking Detailuitwerking Energiebesparing en -monitoring Realisatie/uitvoering Installeerwerkzaamheden Oplevering Eerste inventarisatie Energiebesparingsonderzoek Eerste rapportage 20

25 Educatie Hoofdfase December Voorbereiding Deelfase Ontwikkelen website Ontwikkelen en drukken folders Ontwikkelen presentaties Presentatiepanelen Oktober Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Oktober September November December Augustus September November Ontwikkelen lesbrieven Realisatie/uitvoering Presentaties en rondleidingen 21

26 Bijlage 2 Principebesluit aanschaf biomassaverwarmer De Hagert 22

27 Bijlage 3 Voorlopige statuten energiecoöperatie Energiek Leur et cetera. 23

Energiek Leur Duurzaam dorp in bedrijf

Energiek Leur Duurzaam dorp in bedrijf Energiek Leur Duurzaam dorp in bedrijf Leur Wijchen 50 woningen 130 inwoners 150 koeien 1 middelgrote woonzorgboerderij 1 restaurant 1 bezoekerscentrum veel bos Nijmegen 25 juni 2014 Energiek Leur De grote

Nadere informatie

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deze Monitor gaat over productie-installaties: windturbines, windparken collectieve zonprojecten andere productie-installaties alle productie-projecten waar jullie

Nadere informatie

Zonneakker Leur. Lokaal investeren, duurzaam renderen 22 september 2015

Zonneakker Leur. Lokaal investeren, duurzaam renderen 22 september 2015 Zonneakker Leur Lokaal investeren, duurzaam renderen 22 september 2015 Inhoud Stand van zaken Uitvoeringsvorm Financiële aspecten Deelname en planning Holland Gaat Duurzaam Vragen 2 22 september 2015 Zonneakker

Nadere informatie

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen?

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen? Zon op kerk Johan van Drie Bram Faber 16 februari 2015 Agenda Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI Vragen? Zon

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE 1. Rol van de gemeente bij het opzetten en ondersteunen van lokale duurzame energie initiatieven. 2. Onderzoek naar de mogelijkheden plaatsing

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

ROMS interieur & display makers

ROMS interieur & display makers Gespreksverslag januari 2013 Duurzaamheid ROMS interieur & display makers Waarderveldseweg 97 Dhr. O. Meijer 023-5347284 oscar@roms.nl Rinco Bakker 06 532 95 684 energiecoach@parkmanagement.nl Aanleiding:

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven Rogier Coenraads Arnhem, 13 februari 2014 Regeling verlaagd tarief EB bron: www.belastingdienst.nl Regeling verlaagd tarief EB - Korting energiebelasting van

Nadere informatie

MEI Westerkwartier 4 april 2011

MEI Westerkwartier 4 april 2011 Duurzame Energie veranderingen in de markt van Photo Voltaische systemen (PV) MEI Westerkwartier 4 april 2011 Frans Debets Duurzame energie 4 redenen om het te ontwikkelen 1. Klimaatbeleid, CO2 reductie

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Greenspread. realising sustainable connections

Greenspread. realising sustainable connections Greenspread realising sustainable connections Greenspread, het Energieakkoord en CoopDeZon Inleiding Inleiding Greenspread richt zich op het ontwikkelen van lokale duurzame-energieproductiemiddelen. Greenspread

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Meteren, 15 januari 2014 Inleiding Coöperatieve vereniging 11duurzaam heeft zich de afgelopen twee jaar ingezet voor duurzaamheid

Nadere informatie

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN Ing. Robert Hemmen MBA, directeur De Groene Reus Coöperatie u.a. De Groene Reus Projecten b.v. 1 Wat streven wij na? Missie Wij streven

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

Dan op een ander dak!

Dan op een ander dak! Geen zonnepanelen op eigen dak? Dan op een ander dak! Een initiatief van Zon op Nederland Wat is Zon op Nederland In het kort: Zon op is burgerinitiatief Buurtbewoners kopen gezamenlijk zonnepanelen Op

Nadere informatie

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Raadsvergadering, 10 december 2013 Voorstel aan de Raad Nr.: 20131210 8 RV Agendapunt: 8 Datum: 19 november 2013 Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale 10 mei 2014 Mogelijkheden zonnepanelen Zelfopwekking op eigen dak met eigen panelen => zelf investeren => salderen + btw teruggave Zelfopwekking op eigen dak met

Nadere informatie

Samenwerking met Greenchoice

Samenwerking met Greenchoice Samenwerking met Greenchoice Dit document is onderdeel van de Buurten met Energie toolbox, een project van Nudge. Deze toolbox is samengesteld om initiatiefnemers te ondersteunen bij het starten van een

Nadere informatie

Verlaagd tarief bij collectieve opwek

Verlaagd tarief bij collectieve opwek Verlaagd tarief bij collectieve opwek Wido van Heemstra Netwerkbijeenkomst Servicepunt Lokale Energie Voorwaarts Ten Boer, 23 januari 2014 Verlaagd tarief bij collectieve opwek De regeling: leden van een

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

High Level Business Case Energiecoöperatie

High Level Business Case Energiecoöperatie High Level Business Case Energiecoöperatie DE Ramplaan (Haarlem) Het project: een haalbaarheidsstudie Energie- en klimaatneutraliteit in bestaande woonwijk is technisch haalbaar en financieel haalbaar

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD Over Greencrowd Greencrowd structureert en financiert duurzame-energie-projecten. Greencrowd richt zich hierbij op projecten waarbij lokale, duurzame energieproductie wordt

Nadere informatie

slim investeren in zonnepanelen

slim investeren in zonnepanelen Duurzaam ondernemen met SDE+ slim investeren in zonnepanelen SDE+ Stimulering Duurzame Energieproductie pvsystems.nl Gebruikt uw bedrijf of organisatie veel energie? Wilt u duurzaam ondernemen met subsidie?

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Visie op Sociale windenergie Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR Duurzaam Drimmelen wil duurzaamheid in gemeente Drimmelen vergroten Ecologisch,

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3 Programma 20:00 Plenaire aftrap VKK Energie inspiratie Otto Willemsen AGEM samen op weg Guus Ydema Provinciale regelingen Maarten Visschers Leefbaarheid en gemeenschapsvoorzieningen Peter van Heek 20:30

Nadere informatie

Jelle Vegt. Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg

Jelle Vegt. Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg Eigen duurzame energie Is dat mogelijk? Jelle Vegt Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg Waarom zouden we? 2-6-2015 3 2-6-2015 4 2-6-2015 5 Olie en gasvoorraden

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst SpoorZon. 10 september 2013 Coöperatie SpoorZon i.o.

Informatiebijeenkomst SpoorZon. 10 september 2013 Coöperatie SpoorZon i.o. Informatiebijeenkomst SpoorZon 10 september 2013 Coöperatie SpoorZon i.o. We zitten op het goede spoor Agenda De aanloop Waarom doen? Win-Win Zo werkt Coöperatie SpoorZon Wat hebben we bereikt? Wat betekent

Nadere informatie

Bio-energiecentrales Eindhoven

Bio-energiecentrales Eindhoven Bio-energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Programmamanager Energie Gemeente Eindhoven December 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2. Duurzame energie en activiteiten op lokaal niveau 3. Bio-energie centrales

Nadere informatie

Zon op Zwijndrecht daar krijg ik energie van Wij Buurtbewoners Wat/Wie Op het zijn dak een van burgerinitiatief kopen een samen in een coöperatie -zonnepanelen is openbaar Zon op gebouw Zwijndrecht Eerste

Nadere informatie

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat Australiëlaan 5 3526 AB Utrecht T: 030 693 60 00 KvK nr. 31042832 E: info@atrive.nl I: www.atrive.nl Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat dr. Ronald Franken maart 2015 B l a d 1 Inhoudsopgave 1

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten.

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten. Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 25 oktober 2011 Registratienummer: 2011/66 Agendapunt nummer: 7 Onderwerp Besparing met zonne-energie Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl LTO inzet duurzame energie 1. Verbetering inkomenspositie door (decentrale)energieproductie

Nadere informatie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie Sociale Windenergie & Windenergie langs de A16 1 Ons idee Samen Sociale Windenergie realiseren door samenwerking lokale initiatieven in Zundert?? 2 Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Regeling In tien provincies is vanaf 1 juli 2013 de stimuleringsregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop opengesteld en kunnen agrarische ondernemers een

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Energiek Alphen aan den Rijn

Energiek Alphen aan den Rijn Nieuwsbrief Maart 2014 Energiek Alphen aan den Rijn Nieuwsbrief maart 2014 De items in deze Nieuwsbrief: Derde Repaircafe op 27 maart 2014! Huiskamersessie ODWH en Energiek Reactie E-Decentraal op STROOM

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn (r.franken@atrive.nl / m.corpeleijn@atrive.nl) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Van asbestsanering tot zonnedak: een totaaloplossing zonder poespas

Van asbestsanering tot zonnedak: een totaaloplossing zonder poespas Van asbestsanering tot zonnedak: een totaaloplossing zonder poespas Haal rendement uit uw nieuwe dakbedekking: kies voor de zon! Duurzaam ondernemen is van deze tijd. Groene energie is van deze tijd. Asbest

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Hooghalen Duurzaam, Energie neutraal in 2020 KENNISMAKING MET STICHTING HOOGHALEN DUURZAAM

Hooghalen Duurzaam, Energie neutraal in 2020 KENNISMAKING MET STICHTING HOOGHALEN DUURZAAM Hooghalen Duurzaam, Energie neutraal in 2020 KENNISMAKING MET STICHTING HOOGHALEN DUURZAAM Stichting Hooghalen Duurzaam 1. Introductie, doelstelling en ambities 2. Werkgroep Collectiviteit 3. Collectieve

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst?

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst? Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Sjoerd Bootsma LTO Noord Advies Zonne-energie Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling elektriciteitsprijs Aandeel groene stroom

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom 19 november 2015 1 Opzet presentatie 1. Inleiding 2. Terugblik/voorgeschiedenis 3. Gemeentelijke ambitie vertaald naar

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY A. Projectgegevens A.1. Project Gegevens project Projectnaam: Speerpunt Strategische agenda : Thema (regiocontract): Energie uit zon Duurzame

Nadere informatie

Informatieavond 25 januari

Informatieavond 25 januari Informatieavond 25 januari Waarom is BoeN opgericht? Doelstellingen: lokaal Duurzaam Bewustwording Betaalbaar Onafhankelijk Wat wil BoeN? Werkgroepen: 1. Marketing en communicatie 2. Zonne energieprojecten

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen Adviescommissie 4 april 2011 Dagelijks bestuur 13 april 2011 Algemeen bestuur 14 december 2011 Aantal bijlagen: 1 Agendapunt: 22 Onderwerp: Groene Energie in Spaarnwoude Het algemeen bestuur besluit: 1.

Nadere informatie

Financiering Duurzaamheid en Monumenten. Maarten Maresch (IBPM)

Financiering Duurzaamheid en Monumenten. Maarten Maresch (IBPM) Financiering Duurzaamheid en Monumenten Maarten Maresch (IBPM) Opbouw presentatie Europese subsidiemogelijkheden energie Nederlandse subsidie mogelijkheden energie Fiscale ondersteuning Financieringsondersteuning

Nadere informatie

ZONNEDAK VAN DER OORD EGMOND AAN DEN HOEF JOUW ZONNEPANELEN OP HET DAK VAN EEN GOEDE BUUR

ZONNEDAK VAN DER OORD EGMOND AAN DEN HOEF JOUW ZONNEPANELEN OP HET DAK VAN EEN GOEDE BUUR ZONNEDAK VAN DER OORD EGMOND AAN DEN HOEF JOUW ZONNEPANELEN OP HET DAK VAN EEN GOEDE BUUR Projectbeschrijving zonnedak Van der Oord, januari 2105 ACHTERGROND EN CONCEPT Coöperatie Bergen Energie wil samen

Nadere informatie

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Haalbaarheid van Zon-PV 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Agenda Zon-PV Algemeen Business case Giesbers Business case Flynth Investeren door Green Spread Over Green Spread Zonnepanelen

Nadere informatie

Zon op Heerjansdam daar krijgen we energie van! Samenwerkingsverband Wat/Wie Buurtbewoners is kopen van omwonende burgers/ondernemers Zon samen op in een Heerjansdam Op Dit is het het dak tweede van een

Nadere informatie

Nadere regels initiatievenbudget Samen werken aan duurzame energie Almere 2015-2017

Nadere regels initiatievenbudget Samen werken aan duurzame energie Almere 2015-2017 Nadere regels initiatievenbudget Samen werken aan duurzame energie Almere 2015-2017 Het college van burgemeester en wethouders van Almere, Gelet op artikel 2, eerste lid aanhef en onder h en artikel 3

Nadere informatie

FAQ over AGEM Wat is de aanleiding voor het oprichten van AGEM? Wat willen we met de AGEM bereiken? Waarom is de AGEM nodig? Wat gaat de AGEM doen?

FAQ over AGEM Wat is de aanleiding voor het oprichten van AGEM? Wat willen we met de AGEM bereiken? Waarom is de AGEM nodig? Wat gaat de AGEM doen? FAQ over AGEM Wat is de aanleiding voor het oprichten van AGEM? De opwekking van duurzame energie loopt nog niet zo n vaart, ook niet in de Achterhoek. En zeker de wat grotere initiatieven, ook van bestaande

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014) AH 1874 2014Z04158 van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013-2014, nr. 1621 1 Is er een

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee Crowdfunding populair voor zonnepanelen Den Haag - Steeds meer mensen die zelf geen dak hebben, willen wel investeren in zonnepanelen. Projecten waarbij mensen samen investeren in de zonne-energieparken

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

GEEN EIGEN DAK, WEL EIGEN ZONNEPANELEN? KOOP NU PANELEN OP ZONSTATION 1. EEN COLLECTIEF ZONNEDAK OP METROSTATION REIGERSBOS

GEEN EIGEN DAK, WEL EIGEN ZONNEPANELEN? KOOP NU PANELEN OP ZONSTATION 1. EEN COLLECTIEF ZONNEDAK OP METROSTATION REIGERSBOS ZONSTATION GEEN EIGEN DAK, WEL EIGEN ZONNEPANELEN? KOOP NU PANELEN OP ZONSTATION 1. EEN COLLECTIEF ZONNEDAK OP METROSTATION REIGERSBOS Amsterdam staat aan de vooravond van een energietransitie. Van vieze

Nadere informatie

Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen. Bertus Postma

Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen. Bertus Postma Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen Bertus Postma 1 Onderwerpen Berenschot Algemene ontwikkelingen stimuleringsregelingen Relatie met projectfasering Regionale regelingen Geothermie:

Nadere informatie

Bio energiecentrales Eindhoven

Bio energiecentrales Eindhoven Bio energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Projectmanager Gemeente Eindhoven Maart 2009 Inhoudsopgave 1. Duurzame energie op lokaal niveau 2 Activiteiten op lokaal niveau 3. Bio energiecentrales in

Nadere informatie

Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen

Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen Collegevoorstel Sector : SOB Opsteller : P.M. Sparenburg Telefoon : (033) 469 50 43 User-id : SPAP Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen

Nadere informatie

Beleidsplan Drechtse Stromen 2014-2020

Beleidsplan Drechtse Stromen 2014-2020 Beleidsplan Drechtse Stromen 2014-2020 BELEIDSPLAN DRECHTSE STROMEN 2014-2020 Dordrecht, juni 2014 1. INLEIDING Drechtse Stromen is een burgerinitiatief en is actief sinds het najaar van 2012. In dit beleidsplan

Nadere informatie

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013 C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL 20 november 2013 Overzicht 1.Saldering 2.Zelflevering 3.Verlaagd tarief bij collectieve opwek Nb. Disclaimer: hoe

Nadere informatie

De zon als energiebron

De zon als energiebron De zon als energiebron Voor bedrijven nog aantrekkelijker! Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (in Engels photo voltaic) panelen genoemd. De panelen worden aangesloten op één

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Zon op VVE Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Waarom doen we dit? Wereldwijde klimaatcrisis Klimaat top Parijs Energie Akkoord Nederland Klimaatzaak Urgenda Maar er gebeurt nog steeds te weinig en te

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

Waarom kiest u voor Olasol?

Waarom kiest u voor Olasol? Waarom kiest u voor Olasol? Olasol is een jonge onderneming in een dynamische markt. Sinds 2010 zijn we actief en onderscheiden we ons door betrouwbaar advies, een transparante werkwijze en kwalitatief

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Presentatie 18 dec. VV. Berkum Eddy Bramer

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

STAPPENPLAN AANSCHAF ZONNE-COLLECTOREN INDIVIDUEEL

STAPPENPLAN AANSCHAF ZONNE-COLLECTOREN INDIVIDUEEL STAPPENPLAN AANSCHAF ZONNE-COLLECTOREN INDIVIDUEEL Introductie De ontwikkelingen op het gebied van zonne-energie staan nooit stil. Heeft u ook belangstelling, dan kunt u zich als deelnemer aansluiten bij

Nadere informatie

Werkgroep HEET/DEH. Zonnepanelen stralen. Gezamenlijke aankoop 2013

Werkgroep HEET/DEH. Zonnepanelen stralen. Gezamenlijke aankoop 2013 WELKOM Werkgroep HEET/DEH Zonnepanelen stralen Gezamenlijke aankoop 2013 Agenda 20.00-20.10 uur Ontvangst en inleiding (Huub) 20.10-20.40 uur Waarop te letten bij aanschaf en selectie-criteria (Jaap) 20.40-20.45

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema Informatiebijeenkomst Leefbaar Buitengebied Oude IJsselstreek Jacquo Harbers 2 december 2015 Coöperatieve vereniging Achterhoekse Groene Energiemaatschappij U.A. Bestuur: wethouders gemeenten AGEM Holding

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch:

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: SDE+, TKI en experimenten E-wet 15 april 2015 16 april 2015 Wido van Heemstra Karin Keijzer Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Wat doen wij: (RVO.nl)

Nadere informatie

Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief. 1 september 2014

Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief. 1 september 2014 Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief 1 september 2014 Programma: Welkom! Wethouders Wijnne en Nootebos aan het woord Werkgroepleden Presentatie plannen Vragen? Afsluiting: circa 21.30 uur Wethouder

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118 Raadsvergadering d.d. Casenummer R.V. Nummer Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118 Gemeente Bussum Vaststellen Subsidieverordening duurzame energie maatregelen aan bestaande woningen in particulier

Nadere informatie