Certificering van bodemenergie: klaar voor de groei!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Certificering van bodemenergie: klaar voor de groei!"

Transcriptie

1 Certificering van bodemenergie: klaar voor de groei! Marette Zwamborn KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Bestuurslid BodemenergieNL Bodemenergie is een succesvolle, duurzame techniek, die steeds meer wordt toegepast. De verwachte groei mag niet leiden tot wildgroei. De overheid gaat een erkenningsplicht invoeren. BodemenergieNL (voorheen NVOE) heeft in dat kader de leergang bodemenergie ontwikkeld. Inleiding Bodemenergie bestaat in Nederland sinds eind jaren tachtig van de twintigste eeuw. De laatste jaren is het aantal systemen enorm gegroeid, en de toename gaat steeds sneller. De groei wordt versterkt omdat de overheid steeds strengere eisen stelt aan de energiehuishouding van gebouwen. Daarnaast maakt technologische innovatie deze vorm van duurzame energie bereikbaar voor steeds meer gebruikers. Een hogere energieprijs en beleidsdoelen op het gebied van duurzame energie versterken de groei nog verder. Groei of wildgroei? Groei van deze duurzame techniek is een goede zaak. Wildgroei is echter niet gewenst. Elk bodemenergiesysteem is in principe een verstoring in de bodem. Bodemenergie mag niet tot onacceptabele verstoring leiden, het gebruik van de bodem moet nuttig en efficiënt zijn. De overheid gaat een erkenningsplicht invoeren voor certificering van bodemenergiesystemen. In het kader van het SWKO programma (Samenwerkingsprogramma WKO) heeft de overheid deze erkenningsplicht samen met belanghebbende partijen uitgewerkt. De erkenningsplicht geldt voor adviesbureaus, installatiebedrijven, boorfirma s en beheer en onderhoudbedrijven, zowel voor het bovengrondse als voor het ondergrondse deel van bodemenergiesystemen. Certificering Doel van de erkenningsplicht is waarborgen dat bodemenergiesystemen robuust en betrouwbaar zijn en daadwerkelijk energiebesparing opleveren. Met de certificering wordt de eigenaar beschermd, die meestal niet ter zake onderlegd is. De uitvoerende partijen moeten wel goed onderlegd zijn, ter waarborging van de juiste kwaliteit. De richtlijnen bij de certificering verschaffen duidelijkheid over de taken en verantwoordelijkheden van de ontwerper, het bedrijf en de beheerder. Communicatie is daarbij een belangrijk onderdeel. Opleidingen en Cito vakexamens BodemenergieNL is dé brancheorganisatie voor alle bedrijven en organisaties die op enige manier te maken hebben met bodemenergie. De erkenningsplicht draagt bij aan één van de doelstellingen van BodemenergieNL: het bevorderen van kwaliteit en deskundigheid. De overheid heeft BodemenergieNL opdracht gegeven om opleidingen te ontwikkelen. Parallel daaraan worden Cito vakexamens ontwikkeld. Deze vakexamens vormen een belangrijk onderdeel van de certificering. De eerste cursussen zijn al door BodemenergieNL gegeven, de eerste examenronde vindt volgens planning in de eerste helft van 2013 plaats. 1

2 Praktisch: wat moeten bedrijven doen? Bedoeling is dat per 1 juli 2013 de erkenningsplicht ingaat, met vervolgens een overgangsperiode van 1 jaar. Specifiek zijn de eisen voor personeel. Iedereen die werkzaamheden uitvoert aan bodemenergiesystemen, moet voldoende vakkennis hebben. Projectleiders moeten daarbij geslaagd zijn voor tenminste twee Cito vakexamens: het basisdeel en een (of meerdere) specialisatiedelen. Projectleiders kunnen deze vakexamens binnenkort al afleggen. Opleiding volgen De cursussen van de leergang Bodemenergie zijn een goede voorbereiding voor de vakexamens. Bij de cursussen wordt alle lesstof behandeld, die in de Cito examens wordt getoetst. De meest logische opleidingsroute is eerst het volgen van de basiscursus, gevolgd door één of meerdere specialisatiecursussen. BodemenergieNL beveelt het volgen van de cursussen van harte aan. Voor bedrijven een nuttige investering voor de komende erkenningsplicht. 2

3 Kader: Certificering Met de ingang van de AmvB Bodemenergie wordt een erkenningsplicht ingevoerd: alleen gecertificeerde bedrijven mogen werkzaamheden verrichten aan bodemenergiesystemen. Dat geldt voor ontwerp, en exploitatie van het bovengrondse en het ondergrondse deel. De boorfirma s hebben al ervaring met een soortgelijke certificering, namelijk voor Mechanisch Boren. Bij de komende certificering van bodemenergiesystemen zijn veel meer bedrijven betrokken. De AmvB Bodemenergie is gepland op 1 juli Er geldt een overgangsperiode van 1 jaar. Bedoeling is dus dat na 1 juli 2014 alleen gecertificeerde bedrijven werkzaamheden mogen uitvoeren aan bodemenergiesystemen. Werkzaamheden aan bodemenergiesystemen mogen enkel uitgevoerd worden door Bodem+ erkende bedrijven. Deze eis geldt zowel voor het bodemzijdige (ondergrondse) als het gebouwzijdige (bovengrondse) deel. Voor erkenning is een certificaat nodig dat wordt verleend door een certificeringsinstantie. Certificering vindt plaats op basis van beoordelingsrichtlijnen, protocollen en ISSO. De erkenningsplicht is verankerd in de wetgeving. Op basis van de Wet milieubeheer (Wm) en de Wet bodembescherming (Wbb) stelt het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) dat alleen erkende bedrijven werkzaamheden mogen doen aan een bodemenergiesysteem. In dit besluit wordt vervolgens de certificeringseis gesteld. Deze eis is uitgewerkt in de Regeling bodemkwaliteit (Rbk), die in de toekomst de normdocumenten zal aanwijzen op basis waarvan de certificering plaatsvindt. De normdocumenten zijn: 1. Bovengronds deel: BRL KBI , hierin staan de algemene eisen aan bijvoorbeeld organisatie, kwaliteitsbeheer en vakbekwaamheid. De BRL verwijst naar diverse ISSO publicaties, waarin de inhoudelijke eisen voor de werkzaamheden aan bodemenergiesystemen staan. 2. Ondergronds deel: BRL SIKB 11000, hierin staan de algemene eisen aan bijvoorbeeld organisatie, kwaliteitsbeheer en vakbekwaamheid. De BRL verwijst naar SIKB protocol 11001, waarin de inhoudelijke eisen voor de werkzaamheden aan bodemenergiesystemen staan. Deze documenten zijn nog in concept. De definitieve versies worden binnenkort verwacht. De conceptdocumenten kunnen op internet gedownload worden via de websites van KBI en SIKB. Voor meer informatie over de certificeringseisen kan het beste contact worden opgenomen met KBI en ISSO (bovengronds) en SIKB (ondergronds). 3

4 Kader: Leergang bodemenergie BodemenergieNL heeft in opdracht van het Ministerie van IenM de leergang bodemenergie ontwikkelt. Doel van de leergang is het opleiden tot vakmanschap voor bodemenergiesystemen, op basis van de ISSO publicaties en het SIKB protocol Voor de vakcursussen bestaat het volgende cursushuis: B Basisdeel vakmanschap bodemenergie vakmensen (HBO /WO niveau) Cursusomvang: 3 dagen C Specialisatie bovengrond open/gesloten DG Specialisatie ondergrond gesloten systemen DO Specialisatie ondergrond open systemen E Specialisatie exploitatie open/gesloten Beheer & onderhoudbedrijven Omvang: 3 dagen Bij bodemenergie is integraal ontwerp belangrijk. In het basisdeel komen alle aspecten aan bod. Daarnaast zijn er een viertal specialisaties. De cursus is zodanig opgebouwd, dat een cursist eerst het basisdeel volgt en vervolgens één of meerdere specialisaties. Naast deze vakcursussen zijn nog twee andere cursussen ontwikkeld: A Succesvol realiseren van bodemenergie projectmanagers, ontwikkelaars, woningbouwcorporaties, Omvang: 1 dag O Bodemenergie voor overheden ambtenaren van rijk, provincies en gemeentes BodemenergieNL organiseert de cursussen. Meer informatie staat op de website 4

5 Kader: Cito vakexamens In de BRL en BRL staan eisen aan de vakbekwaamheid. De vakbekwaamheid is aantoonbaar door te slagen voor de voorgeschreven examens. Dit zijn Cito vakexamens, die momenteel door Cito en BodemenergieNL worden ontwikkeld. 1. Scopes bovengronds deel In de BRL staan in bijlage 1 de eisen aan de vakbekwaamheid: De persoon is geslaagd voor een examen dat is genoemd in de lijst van toegelaten examens voor deskundige ontwerpen energiecentrales met WKO, zoals gepubliceerd op de website van KBI. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vakbekwaamheid bij: 1. ontwerpen 2. installeren 3. beheren Er wordt hierbij géén onderscheid gemaakt tussen open of gesloten systemen. De lijst van examens staat nog niet op de website van KBI. Voor het bovengrondse deel zijn de volgende examens verplicht: - Ontwerpen en installeren bovengronds deel: examens B + C - Beheer en onderhoud van bodemenergiesystemen: examens B + E 2. Scopes ondergronds deel In de BRL staan in paragraaf 3.2 de eisen aan de vakbekwaamheid. Er zijn 8 scopes: 1a. Ontwerp van open systemen 1b. Ontwerp van gesloten systemen 2a. Detailengineering van open systemen 2b. Detailengineering van gesloten systemen 3a. Realisatie van open systemen 3b. Realisatie van gesloten systemen 4a. Beheer en onderhoud van open systemen 4b. Beheer en onderhoud van gesloten systemen Voor het ondergrondse deel zijn de volgende examens verplicht: - Ontwerp, detailengineering en van open systemen: examens B + DO - Ontwerp, detailengineering en van gesloten systemen: examens B + DG - Beheer en onderhoud van bodemenergiesystemen: examens B + E Meer informatie over de examens volgt te zijner tijd op de website van Cito. BodemenergieNL houdt haar leden en cursisten van de leergang op de hoogte van de ontwikkelingen. 5

Focus op vakbekwaamheid

Focus op vakbekwaamheid Focus op vakbekwaamheid Examens & opleidingsmogelijkheden Willem Hooijkaas, BodemenergieNL 1 Focus op vakbekwaamheid Inhoud presentatie aanleiding opleidingen en examens werkgebied leergang/opleidingen

Nadere informatie

Goed bezig blijven met bodemenergie

Goed bezig blijven met bodemenergie Goed bezig blijven met bodemenergie De meest logische vorm van certificatie Arthur de Groof Diep onder Drenthe, WKO Assen, 12 juni 2012 Waar een wil is De wil: bescherming van een goede uitvoeringspraktijk

Nadere informatie

Boren en bodemenergie: goed bezig!

Boren en bodemenergie: goed bezig! Boren en bodemenergie: goed bezig! Werken met BRL SIKB 2100 en 11000 Arthur de Groof Platform Bronbemalen Zoetermeer, 19 november 2013 BRL SIKB 12000: Regelgeving, status en indeling Besluit bodemkwaliteit

Nadere informatie

De (komende) verplichting tot erkenning

De (komende) verplichting tot erkenning De (komende) verplichting tot erkenning Bodem+ Manfred Beckman Lapré Inhoud 1. De waarde van bodemenergie 2. Waarom de verplichting tot erkenning? 3. Wat is en wordt verplicht? 4. Wat is een erkenning?

Nadere informatie

Wat betekent het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen voor uw bedrijf? Stappenplan voor uw certificering en erkenning voor bodemenergiesystemen

Wat betekent het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen voor uw bedrijf? Stappenplan voor uw certificering en erkenning voor bodemenergiesystemen Wat betekent het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen voor uw bedrijf? Stappenplan voor uw certificering en erkenning voor bodemenergiesystemen Het WijzigingsBesluit bodemenergiesystemen is van toepassing

Nadere informatie

Wat certificatie voor u betekent. www.kbi.nl www.sikb.nl

Wat certificatie voor u betekent. www.kbi.nl www.sikb.nl Wat certificatie voor u betekent www.kbi.nl www.sikb.nl Arthur de Groof & Wil van Ophem Dordrecht & Amersfoort, 26 & 28 november 2013 Presentatie vandaag Ontwikkeling Regeling bodemkwaliteit en ondersteunende

Nadere informatie

Waarom deze opleiding? Behoefte en noodzaak beperken van risico s die verbonden zijn aan bemalen en verticaal mechanisch boren.

Waarom deze opleiding? Behoefte en noodzaak beperken van risico s die verbonden zijn aan bemalen en verticaal mechanisch boren. Opleiding coördinator grondwatertechiek in samenwerking met Bouwend Nederland Vakgoep Ondergrondse netwerken en grondwaterbeheer (ONG) Waarom deze opleiding? Behoefte en noodzaak beperken van risico s

Nadere informatie

Actuele zaken rond Warmtepompen

Actuele zaken rond Warmtepompen Actuele zaken rond Warmtepompen Willem Hooijkaas, voorzitter NPW 1 Actuele zaken rond Warmtepompen 1. marktsituatie bestaandebouw/nieuwbouw Willem Hooijkaas, voorzitter NPW 2 1 Actuele zaken rond Warmtepompen

Nadere informatie

NIEUWSBULLETIN ALFA BUREAU VOOR CERTIFICERING

NIEUWSBULLETIN ALFA BUREAU VOOR CERTIFICERING Van de office manager: Beste relaties van Alfa Bureau voor Certificering, Dit is het tweede externe nieuwsbulletin voor de relaties van Alfa Bureau voor Certificering (hierna Alfa). In dit nieuwsbulletin

Nadere informatie

12-10-2011. Kwaliteitsborging Duurzame Energie installateurs. Inleiding. Richtlijn hernieuwbare energie. Opbouw presentatie

12-10-2011. Kwaliteitsborging Duurzame Energie installateurs. Inleiding. Richtlijn hernieuwbare energie. Opbouw presentatie Kwaliteitsborging Duurzame Energie installateurs Richtlijn hernieuwbare energie 11 oktober 2011 Karin Keijzer Opbouw presentatie Inleiding 1) Waar hebben we het over? Ontwerpen en installeren van duurzame

Nadere informatie

Supported by Nathan Gecertificeerde ondersteuning bij uw bodemenergieprojecten

Supported by Nathan Gecertificeerde ondersteuning bij uw bodemenergieprojecten Supported by Nathan Gecertificeerde ondersteuning bij uw bodemenergieprojecten Nathan Group Nathan Import/Export Lowergy Concepts ThermoPlus Thermo Actief Benelux Werken aan warmtepompinstallaties zonder

Nadere informatie

Toelichting. Accreditatieschema AS SIKB 6700 Inspectie bodembeschermende voorzieningen, onderliggende protocollen en examenreglement

Toelichting. Accreditatieschema AS SIKB 6700 Inspectie bodembeschermende voorzieningen, onderliggende protocollen en examenreglement Toelichting Accreditatieschema AS SIKB 6700 Inspectie bodembeschermende voorzieningen, onderliggende protocollen en examenreglement 25 juni 2012 pagina 1 van 7 1 Inleiding Waarom inspecties van bodembeschermende

Nadere informatie

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré HUM en BUM Bodemenergiesystemen Bodem+ Manfred Beckman Lapré De Bodemenergie quiz 12 vragen over de HUM en BUM bodemenergie Tot slot enkele tips 2 WB Bodemenergie Testvraag Wie ben ik? GROEN: Handhaver,

Nadere informatie

Ontwerp, Realisatie, Beheer en. ondergrondse deel bodemenergiesystemen

Ontwerp, Realisatie, Beheer en. ondergrondse deel bodemenergiesystemen Beoordelingsrichtlijn Ontwerp, Realisatie, Beheer en onderhoud ondergrondse deel bodemenergiesystemen BRL SIKB 11000 ONTWERP Versie 0.6, 15-02-2012 BRL SIKB 11000 Pagina 1 van 40 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Ontwerp, Realisatie, Beheer en. Ondergrondse deel bodemenergiesystemen

Ontwerp, Realisatie, Beheer en. Ondergrondse deel bodemenergiesystemen Groningenweg 10 telefoon 0182-540675 www.sikb.nl Beoordelingsrichtlijn Ontwerp, Realisatie, Beheer en onderhoud ondergrondse deel bodemenergiesystemen BRL SIKB 11000 BRL SIKB 11000 Pagina 1 van 45 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen

Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen toezicht en handhaving RWS Leefomgeving / Bodem+ Jan Frank Mars Quiz: Wijzigingsbesluit bodemenergie 2 WB Bodemenergie Vraag 0 Wie ben ik? GROEN Handhaver / BOA GEEL

Nadere informatie

Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen. RWS Leefomgeving / Bodem+ Manfred Beckman Lapré

Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen. RWS Leefomgeving / Bodem+ Manfred Beckman Lapré Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen RWS Leefomgeving / Bodem+ Manfred Beckman Lapré Wat zijn bodemenergiesystemen? open systemen, ofwel WKO systemen gesloten systemen, ofwel bodemwarmtewisselaars 3

Nadere informatie

Besluitenlijst CCvD-bijeenkomst 29-11-2011, schriftelijk vastgesteld d.d. 15-12- 2011

Besluitenlijst CCvD-bijeenkomst 29-11-2011, schriftelijk vastgesteld d.d. 15-12- 2011 Besluitenlijst CCvD 2011 Besluitenlijst CCvD-bijeenkomst 29-11-2011, schriftelijk vastgesteld d.d. 15-12- 2011 Besluit CB29112011-01 Aanvullende eisen opfrisbijeenkomsten en geldigheidsduur diploma s BRL9500

Nadere informatie

Positie van BRL s bij certificering van bedrijven. www.kbi.nl. Wil van Ophem. Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013. Presentatie vandaag

Positie van BRL s bij certificering van bedrijven. www.kbi.nl. Wil van Ophem. Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013. Presentatie vandaag Positie van BRL s bij certificering van bedrijven www.kbi.nl Wil van Ophem Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013 Presentatie vandaag www.kbi.nl Certificering - Structuur BRL6000-serie Wat

Nadere informatie

AANVRAAG ACCREDITATIE OPLEIDINGEN

AANVRAAG ACCREDITATIE OPLEIDINGEN AANVRAAG ACCREDITATIE OPLEIDINGEN TYPE ACCREDITATIE Geef aan of het een initiële accreditatie of een vervolgaccreditatie betreft: O Initiële accreditatie (opleiding is nog niet geaccrediteerd) O Vervolgaccreditatie

Nadere informatie

NIEUWSBULLETIN ALFA BUREAU VOOR CERTIFICERING

NIEUWSBULLETIN ALFA BUREAU VOOR CERTIFICERING Van de office manager: Beste relaties van Alfa Bureau voor Certificering, Dit is het zesde externe nieuwsbulletin voor de relaties van Alfa Bureau voor Certificering (hierna Alfa). In dit nieuwsbulletin

Nadere informatie

Hoe bodemenergie stimuleren in uw gemeente? Hier komt tekst. Hier komt ook tekst. Kennisdeelbijeenkomst. 23 september 2015. Utrecht.

Hoe bodemenergie stimuleren in uw gemeente? Hier komt tekst. Hier komt ook tekst. Kennisdeelbijeenkomst. 23 september 2015. Utrecht. Hoe bodemenergie stimuleren in uw gemeente? Hier komt tekst Kennisdeelbijeenkomst Hier komt ook tekst 23 september 2015 Utrecht.nl Programma, deel 1 9.30-9.40 uur Opening Monique Hoogwijk, programma Utrechtse

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Activiteitenregeling milieubeheer wordt als volgt gewijzigd:

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Activiteitenregeling milieubeheer wordt als volgt gewijzigd: STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 23617 22 augustus 2013 Regeling van de Minister van Infrastructuur en Milieu, van xx augustus 2013, nr. IENM/BSK-2013/180443,

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Stappenplan WKO Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

Jaarplan activiteiten in 2011

Jaarplan activiteiten in 2011 Bodembescherming Jaarplan activiteiten in 2011 Dit jaarplan is vastgesteld in de Programmaraad Bodembescherming op 23 maart 2011 Jaarprogramma 2011 Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1 Introductie... 3 2 Activiteiten

Nadere informatie

KOMO INSTAL. Van Haren Installaties B.V. Besluit bodemkwaliteit

KOMO INSTAL. Van Haren Installaties B.V. Besluit bodemkwaliteit KOMO INSTAL Procescertificaat voor het ontwerpen, installeren en beheren van bodem energiesystemen van individuele woningen, woongebouwen en/of utiliteitsgebouwen Nummer K88238/01 Vervangt - Uitgegeven

Nadere informatie

Nieuwe wegen voor IBCbouwstof

Nieuwe wegen voor IBCbouwstof Nieuwe wegen voor IBCbouwstof Kwaliteitsborging en ontwerp IBC-werken 25 september 2013 Imagine the result Inhoud IBC-werk Achtergronden kwaliteitsborging Regelgeving Kwaliteitsborging en ontwerp Ontwerp

Nadere informatie

BRL6000 Installatietechniek

BRL6000 Installatietechniek CERTIFICERING VOOR INSTALLATIETECHNIEK Sinds 2005 kent Nederland een nieuwe certificatieregeling voor bedrijven die zich willen certificeren voor het ontwerpen, installeren en beheren van installaties,

Nadere informatie

Samenvoegen partijen grond. Informatieblad voor toezichthouders

Samenvoegen partijen grond. Informatieblad voor toezichthouders Samenvoegen partijen grond Informatieblad voor toezichthouders In Nederland komen bij allerlei werkzaamheden, zoals bouwen, wegenaanleg, natuurontwikkeling en bodemsaneringen, grote hoeveelheden grond

Nadere informatie

Ervaringen met gesloten bodemenergiesystemen in Goes. Dag van de Zeeuwse Bodem - 21 april 2016 Ronald Wennekes - IF Technology

Ervaringen met gesloten bodemenergiesystemen in Goes. Dag van de Zeeuwse Bodem - 21 april 2016 Ronald Wennekes - IF Technology Ervaringen met gesloten bodemenergiesystemen in Goes Dag van de Zeeuwse Bodem - 21 april 2016 Ronald Wennekes - IF Technology 1 Inhoud 1. Bodemenergie in het kort 2. Melding en vergunning gesloten systemen

Nadere informatie

Presentatie Workshop. Borging en registratie van kwaliteit - Welke instrumenten hebben we nodig? Rotterdam, 3 juli 2014. W.

Presentatie Workshop. Borging en registratie van kwaliteit - Welke instrumenten hebben we nodig? Rotterdam, 3 juli 2014. W. Presentatie Workshop Borging en registratie van kwaliteit - Welke instrumenten hebben we nodig? Rotterdam, 3 juli 2014 W. van Ophem KvINL is een onafhankelijke en deskundige organisatie op het gebied van

Nadere informatie

Handreiking gemeentelijke besluiten bodemenergiesystemen (BUM BE deel 2)

Handreiking gemeentelijke besluiten bodemenergiesystemen (BUM BE deel 2) telefoon 0182-540675 www.sikb.nl Handreiking gemeentelijke besluiten bodemenergiesystemen (BUM BE deel 2) Besluitvormings Uitvoerings Methode voor toetsen en beschikken in het kader van de Wet algemene

Nadere informatie

Bodemenergie en toezicht. 13-2-2013 Gert Jan Evers

Bodemenergie en toezicht. 13-2-2013 Gert Jan Evers Bodemenergie en toezicht 13-2-2013 Gert Jan Evers Inhoud presentatie Is toezicht nodig? Waar toezicht op houden? Wat en hoe worden gegevens aangeleverd? Knelpunten Gevolgen Voorbeelden Oplossingen Na 1

Nadere informatie

Themabijeenkomst BodemenergieNL BEHEER & ONDERHOUD. Samenhang bovengrond en ondergrond. Themabijeenkomst BodemenergieNL 4 december 2014

Themabijeenkomst BodemenergieNL BEHEER & ONDERHOUD. Samenhang bovengrond en ondergrond. Themabijeenkomst BodemenergieNL 4 december 2014 Themabijeenkomst BodemenergieNL BHR & ONDRHOUD Samenhang bovengrond en ondergrond ven voorstellen Techniplan Adviseurs bv raadgevend ingenieursbureau; Installaties en nergie & Milieu ongeveer 40 fte focus

Nadere informatie

BRL 9500 Deel 03 2006-12-06

BRL 9500 Deel 03 2006-12-06 BRL 9500 Deel 03 2006-12-06 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor het

Nadere informatie

Kwaliteitsborging. Voorkomen van installatiefouten leidt tot hoog rendement zonnepanelen

Kwaliteitsborging. Voorkomen van installatiefouten leidt tot hoog rendement zonnepanelen Kwaliteitsborging Voorkomen van installatiefouten leidt tot hoog rendement zonnepanelen W. van Ophem, directeur KvINL Solar Solutions Expo, 15 & 16 april 2015 - Wie - Wat Wie- Wat- Waarom KvINL - Is een

Nadere informatie

Handhavings uitvoerings methode bodemenergiesystemen voor provinciale taken (HUM BE, deel 1)

Handhavings uitvoerings methode bodemenergiesystemen voor provinciale taken (HUM BE, deel 1) Groningenweg 10, Postbus 420, 2800 AK Gouda telefoon 0182-540675, www.sikb.nl Handhavings uitvoerings methode bodemenergiesystemen voor provinciale taken (HUM BE, deel 1) Toezicht en handhaving in het

Nadere informatie

29-5-2013. Inhoud presentatie. Immobilisaten. Taken BG s uit Bbk. Taken Bbk art 28

29-5-2013. Inhoud presentatie. Immobilisaten. Taken BG s uit Bbk. Taken Bbk art 28 Inhoud presentatie Immobilisaten Vast en (on)zeker Richard Welling OMWB Chris Schuurbiers ILT Taken van bevoegde gezagen bij productie en toepassing van immobilisaten Taken Bbk art 28 / memo NBr Eisen

Nadere informatie

Beheer en onderhoud in de praktijk. Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken. Peter Centen Nathan Group

Beheer en onderhoud in de praktijk. Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken. Peter Centen Nathan Group Beheer en onderhoud in de praktijk Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken Peter Centen Nathan Group 2 1 COLLECTIEF BRONSYSTEEM (WARMTEPOMP INDIVIDUEEL PER APPARTEMENT) VERTICALE BODEMWARMTE-

Nadere informatie

Veelgestelde vragen BRL9500

Veelgestelde vragen BRL9500 Veelgestelde vragen BRL9500 1. Waarom de BRL9500? Bedrijven die energieprestatiecertificaten ofwel energielabels voor gebouwen willen gaan afgeven zullen zich verplicht moeten certificeren voor BRL9500.

Nadere informatie

Raad voor Accreditatie (RvA) Specifiek Accreditatie- Protocol (SAP) voor Productcertificatie BRL 9500 Energieprestatieadvisering

Raad voor Accreditatie (RvA) Specifiek Accreditatie- Protocol (SAP) voor Productcertificatie BRL 9500 Energieprestatieadvisering Raad voor Accreditatie (RvA) Specifiek Accreditatie- Protocol (SAP) voor Productcertificatie BRL 9500 Document code: RvA-SAP-C017-NL Versie 1, 15 november 2012 Een Specifiek Accreditatieprotocol (SAP)

Nadere informatie

Samenvoegen van grond op eigen terrein. Voorlichting Cumela 30 november 2010 Eindhoven. 1 december 2010. Michiel Gadella

Samenvoegen van grond op eigen terrein. Voorlichting Cumela 30 november 2010 Eindhoven. 1 december 2010. Michiel Gadella Samenvoegen van grond op eigen terrein Voorlichting Cumela 30 november 2010 Eindhoven 1 december 2010 Michiel Gadella MENU Kwalibo achtergrond en doelstelling Erkenningsregeling wat betekent dat Werkzaamheid

Nadere informatie

Zonne-energie Vanzelfsprekend

Zonne-energie Vanzelfsprekend Zonne-energie Vanzelfsprekend Hendry Klooster Enerless Advies en Organisatie Namens UNETO-VNI UNETO-VNI streeft naar een vitale marktpositie en een optimaal economisch en financieel handelsklimaat voor

Nadere informatie

BRL 9500 Deel 02 2006-12-06

BRL 9500 Deel 02 2006-12-06 BRL 9500 Deel 02 2006-12-06 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het KOMO -procescertificaat voor het afgeven

Nadere informatie

CURSUSINFO BASISCURSUS NRB. Nederlandse Richtlijn Bodembescherming bedrijfsmatige activiteiten (NRB)

CURSUSINFO BASISCURSUS NRB. Nederlandse Richtlijn Bodembescherming bedrijfsmatige activiteiten (NRB) CURSUSINFO herziene NRB BASISCURSUS NRB Nederlandse Richtlijn Bodembescherming bedrijfsmatige activiteiten (NRB) voorjaar 2013 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 1.1 Achtergrond en inkadering... 3 1.2 Organisaties...

Nadere informatie

1. Voor welke deelregelingen wilt u zich certificeren?

1. Voor welke deelregelingen wilt u zich certificeren? Stappenplan naar certificering voor BRL9500 Energieprestatieadvisering Certificeren lijkt ingewikkeld, maar in de praktijk valt het meestal erg mee. In veel bedrijven zijn immers al belangrijke stappen

Nadere informatie

Samenwerking tussen toezichthouders in de bodemketen

Samenwerking tussen toezichthouders in de bodemketen Samenwerking tussen toezichthouders in de bodemketen Vanuit brede analyse en prioritering naar concrete inspecties in de bodemketen Francisco Leus Maarten Busstra Platform Toezicht Bodembeheer 11 november

Nadere informatie

Themaochtend zonne-energie

Themaochtend zonne-energie Themaochtend zonne-energie UNETO-VNI streeft naar een vitale marktpositie en een optimaal economisch en financieel handelsklimaat voor de leden: ondernemers in de installatiebranche en in de elektrotechnische

Nadere informatie

Grondopslag & Actiemaand. Regiodag Den Bosch 18 oktober 2011

Grondopslag & Actiemaand. Regiodag Den Bosch 18 oktober 2011 Grondopslag & Actiemaand Regiodag Den Bosch 18 oktober 2011 Inhoud presentatie 1. Aanleiding 2. Actiemaand november 3. Theorie 4. Praktijk 5. Documenten 6. IVW ontwateringsdepots 2 Aanleiding & Actiemaand

Nadere informatie

Inhoud. Portal K903 voor Bevoegd Gezag. Rutger van Mazijk Schakeldag, 2 november 2010

Inhoud. Portal K903 voor Bevoegd Gezag. Rutger van Mazijk Schakeldag, 2 november 2010 R van Mazijk, Kiwa Nederland BV Partner for progress Portal K903 voor Bevoegd Gezag Rutger van Mazijk Schakeldag, 2 november 2010 Inhoud Wat doet Kiwa? Wat is certificatie? BRL-K903 en zijn reikwijdte

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan

Nadere informatie

Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen. Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding

Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen. Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding Het gebruiken van de bodem als energiebron is de laatste jaren in populariteit

Nadere informatie

Handreiking provinciale besluiten bodemenergiesystemen (BUM BE deel 1)

Handreiking provinciale besluiten bodemenergiesystemen (BUM BE deel 1) Handreiking provinciale besluiten bodemenergiesystemen (BUM BE deel 1) Besluitvormings Uitvoerings Methode voor het toetsen en beschikken in het kader van de Waterwet, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,

Nadere informatie

Workshop bodem. Barimfinale 12 juni 2008 door Mark Diependaal. Mlieudienst IJmond. Programma

Workshop bodem. Barimfinale 12 juni 2008 door Mark Diependaal. Mlieudienst IJmond. Programma Workshop bodem Barimfinale 12 juni 2008 door Mark Diependaal Mlieudienst IJmond 1 Programma Korte herhaling Bodemonderzoek, hoe en wat Uitwerking NRB in Activiteitenbesluit Normdocumenten en Kwalibo Casus

Nadere informatie

Huidige tekst (versie 2.1) Ontwerp-tekst (versie 2.2) Motivatie

Huidige tekst (versie 2.1) Ontwerp-tekst (versie 2.2) Motivatie Overzicht van voorgestelde wijzigingen protocol 7001 ( versie 2.2) Plaats in 1, 4 e alinea 1 e 2 zinnen 1, na 6 e alinea Huidige tekst () Ontwerp-tekst (versie 2.2) Motivatie Het onderhavige protocol bevat

Nadere informatie

AANVRAAG ACCREDITATIE EXAMENS

AANVRAAG ACCREDITATIE EXAMENS AANVRAAG ACCREDITATIE EXAMENS EXAMEN Geef aan voor welk soort examen deze accreditatie-aanvraag is. O Biomassa ketels (theorie/praktijk) O Vakopleiding Installateur Haarden, kachels en rookkanalen (theorie)

Nadere informatie

BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO INSTAL procescertificaat voor ONTWERPEN, INSTALLEREN EN BEHEREN VAN INSTALLATIES BIJZONDER DEEL

BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO INSTAL procescertificaat voor ONTWERPEN, INSTALLEREN EN BEHEREN VAN INSTALLATIES BIJZONDER DEEL BRL 6000 Deel 21 23-01-2014 BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO INSTAL procescertificaat voor ONTWERPEN, INSTALLEREN EN BEHEREN VAN INSTALLATIES ONTWERPEN, INSTALLEREN EN BEHEREN VAN ENERGIECENTRALES VAN

Nadere informatie

Certificering: Workshop hoe werkt dat? Regionale Bodemdagen Ketenhandhaving 2010 door SIKB en CI (Kiwa-Intron-Eerland)

Certificering: Workshop hoe werkt dat? Regionale Bodemdagen Ketenhandhaving 2010 door SIKB en CI (Kiwa-Intron-Eerland) Certificering: Workshop hoe werkt dat? Regionale Bodemdagen Ketenhandhaving 2010 door SIKB en CI (Kiwa-Intron-Eerland) Inleiding Beleid overheid Wet: Bodemkwaliteit Toezicht CI's en bevoegd gezag Normen

Nadere informatie

IPMA Certificering. Een bewijs van goed projectmanagement

IPMA Certificering. Een bewijs van goed projectmanagement Cito Bedrijven en overheden IPMA Certificering Een bewijs van goed projectmanagement objectief en internationaal keurmerk professionalisering van projectmanagement inzicht in persoonlijke competenties

Nadere informatie

Kansen voor samenwerking bij toezicht op puinbrekers. Ronald Peters PTB 11 november 2014

Kansen voor samenwerking bij toezicht op puinbrekers. Ronald Peters PTB 11 november 2014 Kansen voor samenwerking bij toezicht op puinbrekers Ronald Peters PTB 11 november 2014 Inhoud 1. Even voorstellen; ILT 2. ILT-inspectie puinbrekers; scope & selectie bedrijven. 3. Controlepunten ILT &

Nadere informatie

1. Certificaten Product Persoon Proces 2. Procescertificatie 3. Wildgroei. Agenda

1. Certificaten Product Persoon Proces 2. Procescertificatie 3. Wildgroei. Agenda 1. Certificaten Product Persoon Proces 2. Procescertificatie 3. Wildgroei Agenda Waar moet dat heen? Inleiding Certificaten Certificaat Persoon Product Proces Productcertificaat Een productcertificaat

Nadere informatie

Energielabels Inhoudelijke gevolgen van de overgang naar de nieuwe BRL 9500, d.d. 2011-08-31

Energielabels Inhoudelijke gevolgen van de overgang naar de nieuwe BRL 9500, d.d. 2011-08-31 Energielabels Inhoudelijke gevolgen van de overgang naar de nieuwe BRL 9500, d.d. 2011-08-31 KBI heeft per 31 augustus 2011 nieuwe versies vastgesteld van BRL 9500-00, 01 en 03. De overgang van BRL 9500,

Nadere informatie

Certificering Mechanisch boren

Certificering Mechanisch boren SIKB, 18 juni 2010 Partner for progress Certificering Mechanisch boren BRL 2100, protocol 2101 Jan Keijzer Inhoud van de prestatie 1. Inleiding 2. Het certificatieproces 3. Planning tot 31-12-2010 Presentatie

Nadere informatie

Belangrijkste wijzigingen BRL 9335 (versie 2.1 naar versie 3.2)

Belangrijkste wijzigingen BRL 9335 (versie 2.1 naar versie 3.2) Belangrijkste wijzigingen BRL 9335 (versie 2.1 naar versie 3.2) Versie 3.2 van BRL 9335 en de bijbehorende protocollen bevat een aantal belangrijke wijzigingen ten opzichte van versie 2.1. - Versie 2.1

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem

Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem NL Milieu en Leefomgeving Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL Den Haag Postbus 93144 2509 AC Den Haag www.agentschapnl.nl Hoe wordt de communicatie mbt het

Nadere informatie

INTERPRETATIEDOCUMENT vastgesteld door het CCvD Bodembeheer

INTERPRETATIEDOCUMENT vastgesteld door het CCvD Bodembeheer INTERPRETATIEDOCUMENT vastgesteld door het CCvD Bodembeheer Van toepassing op : BRL SIKB 0100, versie 4.0-29 juni 2005 Versie en datum vaststelling : 1, 3 september 2009 Datum in werking treden : 7 september

Nadere informatie

BRL s. drs. ir. T. (Ton) van Oostwaard. Presentatie Workshop BRL6000-10/ 03-02-2009

BRL s. drs. ir. T. (Ton) van Oostwaard. Presentatie Workshop BRL6000-10/ 03-02-2009 Het Wat en Waarom van Komo Instal BRL s drs. ir. T. (Ton) van Oostwaard Presentatie Workshop BRL6000-10/ 03-02-2009 Inhoud Het Wat en Waarom van KOMO INSTAL Organisatiestructuur KBI Wat is een BRL? BRL6000

Nadere informatie

Mechanisch boren. Beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2100. Versie 3.3, 16-04-2015

Mechanisch boren. Beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2100. Versie 3.3, 16-04-2015 Groningenweg 10 Postbus 420 2800 AK Gouda telefoon 0182-540675 www.sikb.nl Beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2100 BRL SIKB 2100 Pagina 1 van 44 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Doel en onderwerp... 5 1.2

Nadere informatie

INTERPRETATIEDOCUMENT vastgesteld door het CCvD Bodembeheer

INTERPRETATIEDOCUMENT vastgesteld door het CCvD Bodembeheer - 1 - INTERPRETATIEDOCUMENT vastgesteld door het CCvD Bodembeheer Van toepassing op : BRL SIKB 1000, versie 8 van 17 juni 2009 Versie : 3 datum vaststelling : 16 december 2010 Datum in werking treden :

Nadere informatie

BRL 9500 Deel 04 2006-12-06

BRL 9500 Deel 04 2006-12-06 BRL 9500 Deel 04 2006-12-06 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het KOMO -procescertificaat voor het afgeven

Nadere informatie

Aanleg en installatie van Brandputten

Aanleg en installatie van Brandputten Aanleg en installatie van Brandputten Scope presentatie Soorten brandputten Richtlijn brandputten met zuigleiding Eisen aan brandputten Procesbeheersing Vergunningen Voorbereiding werkzaamheden Uitvoering

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD BRL 1332 Het thermisch isoleren met een in situ spraysysteem van polyurethaanschuim. Pagina 1 van 5 d.d. 2015-07-29

WIJZIGINGSBLAD BRL 1332 Het thermisch isoleren met een in situ spraysysteem van polyurethaanschuim. Pagina 1 van 5 d.d. 2015-07-29 Pagina 1 van 5 d.d. 2015-07-29 Dit wijzigingsblad behoort bij BRL 1332 d.d. 2013-01-02. Vaststelling, aanvaarding en bindend verklaring Vastgesteld door het College van Deskundigen Na-Isolatie d.d. 01-07-2015.

Nadere informatie

Vakbekwaamheidseisen en -bewijzen in het kader van procescertificering voor het ontwerpen, installeren en beheren van gebouwinstallaties

Vakbekwaamheidseisen en -bewijzen in het kader van procescertificering voor het ontwerpen, installeren en beheren van gebouwinstallaties Vakbekwaamheidseisen en -bewijzen in het kader van procescertificering voor het ontwerpen, installeren en beheren van gebouwinstallaties PRC divisie Bouwcentrum MCM Advies 7 juni 2007 INHOUDSOPGAVE...

Nadere informatie

Bodem+, Kennis van bodemzaken

Bodem+, Kennis van bodemzaken Bodem+, Kennis van bodemzaken Bodem+, Kennis van bodemzaken Handhaving Activiteitenbesluit Fred Mudde Robert Luinge Inhoud presentatie - Beleidsachtergronden Activiteitenbesluit - Uitvoeren toezicht op:

Nadere informatie

HOE KOM IK IN HET REGISTER VOOR KNA ACTOREN?

HOE KOM IK IN HET REGISTER VOOR KNA ACTOREN? HOE KOM IK IN HET REGISTER VOOR KNA ACTOREN? Miranda Maring Hobéon Veldmiddag cer3ficering en registra3e 14 juni 2016 Kennismaking Miranda Maring! Adviseur Hobéon! Gecertificeerd lead auditor! Audits cultureel

Nadere informatie

Opleiding. BoMil. Bodem voor Milieutoezichthouders en opsporingsambtenaren. Vanaf juli 2007

Opleiding. BoMil. Bodem voor Milieutoezichthouders en opsporingsambtenaren. Vanaf juli 2007 Opleiding BoMil Bodem voor Milieutoezichthouders en opsporingsambtenaren Vanaf juli 2007 BoMil is een modulair ingedeeld opleidingsprogramma dat in nauwe samenwerking met het LOM en Bodem+ is opgezet.

Nadere informatie

KBI Wijzigingsblad d.d. 2008-03-07 bij BRL 9500-01

KBI Wijzigingsblad d.d. 2008-03-07 bij BRL 9500-01 KBI Wijzigingsblad d.d. 2008-03-07 bij BRL 9500-01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT, BESTAANDE WONINGEN Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Wat is WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

KvINL. WB 9500-01 d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIE-INDEX, BESTAANDE WONINGEN

KvINL. WB 9500-01 d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIE-INDEX, BESTAANDE WONINGEN WB 9500-01 d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIE-INDEX, BESTAANDE WONINGEN Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteit voor Installaties

Nadere informatie

Uitwerking flappen certificeren

Uitwerking flappen certificeren Uitwerking flappen certificeren Flap 1: Onderscheid slechte/goede AD wordt door certificering niet duidelijk Heeft nu geen waarde Hoe dan wel? Oordeel klant/opdrachtgever ->360 graden feedback Toetsen

Nadere informatie

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT 1 PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT Aan: Gedeputeerde Staten van Utrecht en Provinciale Staten van Utrecht Pythagoraslaan 101 3508 TH Utrecht Datum: 1 oktober 2009 Ons kenmerk: PCL 2009/05

Nadere informatie

Duurzaam Beheer en Onderhoud. Docentendag 2010. André Derksen Projectcoördinator. Duurzaam Beheer & Onderhoud. Algemene Technieken

Duurzaam Beheer en Onderhoud. Docentendag 2010. André Derksen Projectcoördinator. Duurzaam Beheer & Onderhoud. Algemene Technieken Docentendag 2010 Algemene Technieken André Derksen Projectcoördinator Inhoud Duurzaam Beheer en Onderhoud Zonne-energie Noodverlichtingsinstallaties Sprinklerinstallaties Duurzaam Beheer & Onderhoud Duurzaam

Nadere informatie

Regeling art Verwijzingen en overige eisen Belangrijkste wijzigingen

Regeling art Verwijzingen en overige eisen Belangrijkste wijzigingen Sinds 1 december 2013 verwijst de Activiteitenregeling naar de nieuwste versies van de PGS-richtlijnen 28 en 30 voor de opslag in ondergrondse en bovengrondse opslagtanks. Deze wijziging van de Activiteitenregeling

Nadere informatie

Directie Financiële Markten. 26 mei 2008 FM 2008-00913 M Stcrt. nr. 100. Erkenningsregeling permanente educatie Wft. De Minister van Financiën,

Directie Financiële Markten. 26 mei 2008 FM 2008-00913 M Stcrt. nr. 100. Erkenningsregeling permanente educatie Wft. De Minister van Financiën, Directie Financiële Markten Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 26 mei 2008 FM 2008-00913 M Stcrt. nr. 100 Onderwerp Erkenningsregeling permanente educatie Wft De Minister van Financiën, Gelet op artikel

Nadere informatie

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst.

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. Bodemenergie in Haarlem Marc van Someren (Bodem en Water Consultancy) 14 februari 2012 ILB Congres Media Plaza - Utrecht De ondergrond als basis voor

Nadere informatie

Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector. KeesArkesteijn,projectcoördinator

Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector. KeesArkesteijn,projectcoördinator Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector KeesArkesteijn,projectcoördinator Energielabelen maatwerkadvies Energieprestatiecertificaat Bestaande bouw Woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR HET EXAMEN KEURMEESTER KNPV POLITIEHOND 1 en 2 en OBJECTBEWAKING

REGLEMENT VOOR HET EXAMEN KEURMEESTER KNPV POLITIEHOND 1 en 2 en OBJECTBEWAKING KNPV Examenreglement Keurmeester PH1, PH2 en Objectbewakingshond REGLEMENT VOOR HET EXAMEN KEURMEESTER KNPV POLITIEHOND 1 en 2 en OBJECTBEWAKING Als lid van de KNPV heeft men de mogelijkheid om keurmeester

Nadere informatie

KBI Accreditatiereglement voor de Centrale Opleidings- en Examencommissie

KBI Accreditatiereglement voor de Centrale Opleidings- en Examencommissie K ruisplein 25 3 014 D B Rot terdam Postbus 8 57 3000 AW Rotterdam T 010 20 6 65 5 0 F 010 213 03 8 4 info @ kbi.nl w w w. kbi.nl KBI Accreditatiereglement voor de Centrale Opleidings- en Examencommissie

Nadere informatie

Enkele type certificaten: Procescertificaat NL-BSB en KOMO certificaat Productcertificaat Systeemcertificaat Certificaat van vakbekwaamheid

Enkele type certificaten: Procescertificaat NL-BSB en KOMO certificaat Productcertificaat Systeemcertificaat Certificaat van vakbekwaamheid Enkele type certificaten: Procescertificaat NL-BSB en KOMO certificaat Productcertificaat Systeemcertificaat Certificaat van vakbekwaamheid CE-markering managementsysteemcertificaat Fabrikant eigen verklaring

Nadere informatie

Juridisch kader Hogetemperatuuropslag Deelrapport Werkpakket II

Juridisch kader Hogetemperatuuropslag Deelrapport Werkpakket II Juridisch kader Hogetemperatuuropslag Deelrapport Werkpakket II Penvoerder onderzoek IF Technology Velperweg 37 Postbus 605 6800 AP ARNHEM T 026-35 35 555 F 026-35 35 599 E info@iftechnology.nl 26.715/61335/RW

Nadere informatie

NOTITIE. : Omgevingsdienst Regio Nijmegen. Datum : 8 april 2016

NOTITIE. : Omgevingsdienst Regio Nijmegen. Datum : 8 april 2016 NOTITIE Aan Van Datum : 8 april 2016 Kenmerk : Omgevingsdienst Regio Nijmegen : KWA Bedrijfsadviseurs B.V. : 2607.00/3311540DN02 BODEMBESCHERMING/AL/ist Onderwerp : aanvullende informatie ter onderbouwing

Nadere informatie

SCIOS certificatieregeling

SCIOS certificatieregeling SCIOS certificatieregeling SCIOS certificatieregeling SCIOS certificatieregeling is een kwaliteitsmanagementsysteem voor het uitvoeren voor inspectie- en onderhoudswerkzaamheden aan technische installaties.

Nadere informatie

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

BESLUIT VAN DE COMMISSIE L 314/36 Publicatieblad van de Europese Unie 29.11.2011 BESLUIT VAN DE COMMISSIE van 22 november 2011 inzake criteria voor de erkenning van opleidingscentra voor treinbestuurders, inzake criteria voor

Nadere informatie

Versie : 2012-01 (vervangt versie 2011-01)

Versie : 2012-01 (vervangt versie 2011-01) EIND- EN TOETSTERMEN SENIOR OCE-DESKUNDIGE Vaststelling door : Examencommissie Kenmerk : EXA-OCE 011 Versie : 2012-01 (vervangt versie 2011-01) Vaststellingsdatum : 01-09-2012 Van kracht : 01-09-2012 Status

Nadere informatie

Nieuwe PGS 28 en PGS 30 in vogelvlucht. Harold Pauwels Projectsecretaris PGS 28 en PGS 30 NEN 29 november 2011

Nieuwe PGS 28 en PGS 30 in vogelvlucht. Harold Pauwels Projectsecretaris PGS 28 en PGS 30 NEN 29 november 2011 Nieuwe PGS 28 en PGS 30 in vogelvlucht Harold Pauwels Projectsecretaris PGS 28 en PGS 30 NEN 29 november 2011 1 Inhoud presentatie Doel PGS PGS beheerorganisatie PGS 28: Ondergrondse tankinstallaties PGS

Nadere informatie

Brandmeldinstallaties

Brandmeldinstallaties Brandmeldinstallaties 1 Welkom bij Bedankt voor het downloaden van de brochure Opleidingen Brandmeldinstallaties. (BVO) biedt verschillende technische opleidingen aan voor medewerkers van installatiebedrijven/branddetectiebedrijven

Nadere informatie

Overzicht van wijzigingen BRL SIKB 7000 (versie 4.3 versie 5)

Overzicht van wijzigingen BRL SIKB 7000 (versie 4.3 versie 5) Overzicht van wijzigingen BRL SIKB 7000 ( versie 5) Plaats in Voorwoord Voorwoord Oude tekst () Nieuwe tekst (versie 5) Reden aanpassing Onder deze BRL vallen de uitvoering van (water)bodemsaneringen en

Nadere informatie

bevoegd gezag gesloten in de praktijk zeer weinig voorkomt.

bevoegd gezag gesloten in de praktijk zeer weinig voorkomt. telefoon 085-4862450 www.sikb.nl Pagina 1 van 9 OVERZICHT WIJZIGINGEN BUM S EN HUMS S BODEMENERGIE OKTOBER 2015 Voorgenomen wijzigingen in versie 2.4 ten opzichte van versie 2.3 Tabel 1. Wijzigingen BUM

Nadere informatie