Voeding bij gezondheid en ziekte, Inhoudsopgave. Inleiding in de voedingszorg. Deel 1 Voedselkeuze

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voeding bij gezondheid en ziekte, Inhoudsopgave. Inleiding in de voedingszorg. Deel 1 Voedselkeuze"

Transcriptie

1 Voeding bij gezondheid en ziekte, Inhoudsopgave Inleiding in de voedingszorg Deel 1 Voedselkeuze 1 Voedingspatronen 1.1 Voedingspatronen en voedingsgedrag 1.2 Factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een voedingspatroon en voedingsgedrag 1.3 Het ontstaan van het huidige voedingspatroon ( ) 1.4 Het huidige voedingspatroon 1.5 Alternatieve voeding Motieven voor een alternatieve voeding Vegetarisme Macrobiotiek Antroposofie Gezondheidskundige aspecten van alternatieve voedingssystemen 1.6 Voedingspatronen van migranten Migranten en hun voeding Het Turkse en Marokkaanse voedingspatroon Het voedingspatroon van Surinamers Gezondheidskundige aspecten van het Turkse, Marokkaanse en Surinaamse voedingspatroon 2 Voedselaanbod 2.1 Voedsel en de consument 2.2 Voedselproductie Intensieve landbouw Biologische landbouw 2.3 Informatie op de verpakking 2.4 Veiligheid van voedsel Natuurlijke gifstoffen

2 2.4.2 Additieven Contaminanten Micro-organismen Radioactiviteit Genetisch gemodificeerd voedsel 2.5 Voedsel en de wet 3 Voedingsvoorlichting 3.1 Veranderen van voedingsgedrag 3.2 Voedingsvoorlichting door verschillende instanties 3.3 Richtlijnen goede voeding 3.4 Modellen en methoden voor gedragsverandering 3.5 Schijf van Vijf 3.6 Actieve voedingsdriehoek Deel 2 Voedingsleer 4 Inleiding in de voedingsleer 4.1 Voeding en gezondheid 4.2 Behoefte aan voedingsstoffen 4.3 Aanbevelingen voor voedingsstoffen 4.4 Aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen 4.5 Voedingsonderzoek 4.6 Meten van de voedselconsumptie 5 Koolhydraten, voedingsvezels en alcohol 5.1 Structuur van koolhydraten 5.2 Functies van koolhydraten Verteerbare koolhydraten Onverteerbare koolhydraten 5.3 Eigenschappen en toepassingen van de verteerbare koolhydraten 5.4 Koolhydraten in ons voedsel 5.5 Aanbevelingen voor koolhydraten en voedingsvezels

3 5.6 Alcohol 5.7 Tandcariës en tanderosie 5.8 Obstipatie 6 Vetten 6.1 Structuur van vetten 6.2 Functies van vetten 6.3 Eigenschappen en toepassingen 6.4 Vetachtige stoffen: cholesterol, lecithine 6.5 Vetten in ons voedsel 6.6 Aanbevelingen voor vetten 6.7 Hart- en vaatziekten 7 Aminozuren en eiwitten 7.1 Structuur van aminozuren en eiwitten 7.2 Functies van eiwitten 7.3 Eigenschappen en toepassingen 7.4 Kwaliteit van eiwitten in de voeding 7.5 Eiwitten in ons voedsel 7.6 Eiwitbehoefte en aanbevelingen voor eiwitten 7.7 Eiwitondervoeding 8 Energie en stofwisseling 8.1 Energetische waarde van voedingsstoffen en voedingsmiddelen 8.2 Stofwisseling Katabole reacties Energietoevoer tussen de maaltijden en tijdens vasten 8.3 Energiebehoefte 8.4 Lichaamsgewicht en andere antropometrische indices 8.5 Overvoeding Overgewicht in onze samenleving Mogelijke oorzaken van overgewicht Behandeling van overgewicht Preventie van overgewicht

4 8.6 Energetische ondervoeding 9 Vitamines 9.1 Vitamines in het heden en verleden 9.2 Definitie en naamgeving 9.3 Functies van vitamines 9.4 In vet en in water oplosbare vitamines 9.5 Oorzaken van vitaminedeficiënties 9.6 Het gebruik van vitaminepreparaten en andere voedingssupplementen 9.7 Rachitis en osteomalacie 10 Mineralen en water 10.1 Mineralen en hun functies 10.2 Water- en elektrolytenbalans 10.3 Macro-elementen: calcium en kalium Calcium Kalium 10.4 Spoorelementen: jodium, ijzer, zink, seleen Functies van spoorelementen Jodium IJzer Zink Seleen 10.5 Essentiële hypertensie: een gevolg van te veel natrium? 10.6 Osteoporose 11 Nieuwe ontwikkelingen in de voedingsleer 11.1 Nieuwe onderzoeksgebieden en nieuwe voedingsmiddelen 11.2 Bioactieve stoffen 11.3 Darmecologie en gezondheid 11.4 Invloed van voeding op het ontstaan van kanker 11.5 Nutrigenomics, voeding in de eenentwintigste eeuw Deel 3

5 Voeding bij gezondheid 12 Voeding bij zwangerschap en lactatie 12.1 Belang van voeding voor en tijdens de zwangerschap 12.2 Het begin van de zwangerschap 12.3 Later in de zwangerschap 12.4 Bevalling en kraambed 12.5 Lactatieperiode 13 Zuigelingenvoeding 13.1 Borst- of flesvoeding? 13.2 Borstvoeding Geven van borstvoeding Mislukken van borstvoeding Borstvoeding bij prematuren en bij zieke en gehandicapte baby s Verontreinigingen in moedermelk 13.3 Flesvoeding Soorten flesvoeding Bereiding van flesvoeding Toediening van flesvoeding 13.4 Bijvoeding 13.5 Suppletie 13.6 Diarree, braken en obstipatie bij zuigelingen Diarree en braken Obstipatie 14 Voeding voor peuters en kleuters 14.1 Voedingsproblemen bij peuters en kleuters 14.2 Kiezen van voedsel door kleine kinderen 14.3 Tussendoortjes 14.4 Behoefte aan voedingsstoffen en voedingsmiddelen 14.5 Voeding als machtsmiddel 15 Voeding voor schoolkinderen en adolescenten

6 15.1 Voedingsproblemen bij schoolkinderen 15.2 Voedingsproblemen bij adolescenten 16 Voeding voor ouderen 16.1 Voedingsproblemen bij ouderen 16.2 Zorg voor de voeding 16.3 Fysiologische factoren 16.4 Voedingsadviezen voor ouderen 17 Sport en voeding 17.1 Sport 17.2 De behoefte aan koolhydraten, eiwitten en vetten bij sport 17.3 Vocht- en elektrolytenbalans bij sport 17.4 Vitamine- en mineralenbehoefte bij sport en gebruik van voedingssupplementen Deel 4 Voeding bij ziekte 18 Voedingszorg voor zieken 18.1 De maaltijd in de instelling Wensen van de patiënt Voedselbereiding en -distributie Menukeuze Contact tussen de afdeling en de keuken 18.2 Zorg voor de maaltijd op de afdeling 18.3 Voeding bij een slechte eetlust Oorzaken en gevolgen van een slechte eetlust Voedingsadviezen bij een slechte eetlust 19 Voeding van een operatiepatiënt 19.1 Preoperatieve voeding 19.2 Postoperatieve voeding 20 Voeding en geneesmiddelen

7 20.1 Opname en werking van geneesmiddelen 20.2 Invloed van voeding en voedingstoestand op geneesmiddelen 20.3 Invloed van geneesmiddelen op de voeding en voedingstoestand 20.4 Elkaar versterkende werking van voeding en geneesmiddelen 21 Ondervoeding 21.1 Chronische en acute ondervoeding: oorzaken en gevolgen 21.2 Vroegtijdige opsporing van (kans op) ondervoeding 21.3 Bepalen van de voedingstoestand 21.4 Preventie en behandeling van ondervoeding 21.5 Palliatieve voeding 22 Voeding en verstandelijk gehandicapten 22.1 Zelfzorg 22.2 Eetproblemen 22.3 Voedingsbehoefte en -problemen 23 Voeding bij chronische ziekten en lichamelijke handicaps 23.1 Voedingsproblemen bij ziekte en handicap 23.2 Reuma 23.3 Multiple sclerose 23.4 Ziekte van Parkinson 23.5 COPD en benauwdheid 23.6 Beroerte 23.7 Spastisch syndroom 23.8 Hiv en aids 24 Voeding en dementie 24.1 Dementie 24.2 Voedingsproblemen bij alzheimer 24.3 Diagnosticeren voedingsproblemen bij dementie 25 Voeding en psychiatrische stoornissen 25.1 Anorexia nervosa, boulimia nervosa, eetbuistoornissen en orthorexia

8 25.2 Andere psychiatrische ziektebeelden 26 Voeding bij ziekten van maag-darmkanaal, lever, galblaas en pancreas 26.1 Zin en onzin van diëten bij ziekten van het maag-darmkanaal 26.2 De werking van het maag-darmkanaal 26.3 Voeding bij mond- en slokdarmaandoeningen 26.4 Voeding bij ziekten van de maag 26.5 Voeding bij ziekten van de dunne darm 26.6 Voeding bij ziekten van het colon 26.7 Voeding bij ziekten van de lever, galblaas en pancreas 26.8 Diarree 27 Voeding bij nierinsufficiëntie 27.1 Acute en chronische nierinsufficiëntie 27.2 Dieet bij nierinsufficiëntie 27.3 Dieet bij dialyse 27.4 Dieet na een niertransplantatie 28 Voeding bij kanker 28.1 Voedingsadviezen bij kanker 28.2 Voedingsadviezen bij radio- en chemotherapie 28.3 Kiemarme voeding 28.4 Van adequate voeding naar palliatieve voeding 28.5 Alternatieve therapieën 29 Voedselovergevoeligheid 29.1 Vormen van voedselovergevoeligheid Voedselallergie Niet-allergische voedselovergevoeligheid (voedselintolerantie) Voedselaversie 29.2 Diagnose en behandeling van voedselovergevoeligheid 29.3 Prognose en preventie van voedselovergevoeligheid 30 Voeding bij diabetes mellitus

9 30.1 Diabetes mellitus 30.2 Behandeling met insuline en dieet 30.3 Behandeling met dieet en geneesmiddelen 30.4 Voedingsadvies bij diabetes 30.5 Begeleiding van diabetespatiënten Deel 5 Diëten 31 Diëtetiek 31.1 Diëten 31.2 Dieetbegeleiding 31.3 Dieetproducten 32 Voedingsstofverrijkte diëten 32.1 Energie-eiwitverrijkt dieet 32.2 Voedingsvezelverrijkt dieet 33 Voedingsstofbeperkte diëten 33.1 Energiebeperkt dieet 33.2 Vetbeperkt dieet 33.3 Lactosebeperkt en lactosevrij dieet 33.4 Natriumbeperkt dieet 33.5 Eiwitbeperkt dieet 33.6 Vochtbeperkt dieet 33.7 Kaliumbeperkt dieet 34 Eliminatiediëten 34.1 Koemelkeiwitvrij dieet 34.2 Glutenvrij dieet 35 Voeding met veranderde consistentie 35.1 Aanpassing van de consistentie en/of toedieningsweg 35.2 Voeding met gewijzigde consistentie per os

10 35.3 Enterale voeding 35.4 Parenterale voeding 36 Diagnostische diëten en balansdiëten 36.1 Diagnostische diëten 36.2 Balansdiëten Bijlagen A Organisaties B Aanbevelingen voor micronutriënten C Aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen D Checklists voedingstoestand E Voedingsvezels en hun herkomst F Normen voor HDL- en LDL-cholesterol Literatuur Internetlinks Illustratieverantwoording Register

Voeding bij gezondheid en ziekte

Voeding bij gezondheid en ziekte Voeding bij gezondheid en ziekte Nelleke Stegeman Zesde druk Noordhoff Uitgevers bv Voeding bij gezondheid en ziekte Handboek voor de gezondheidszorg N.E. Stegeman m.m.v. W.A. Gilbert-Peek en A. Franken

Nadere informatie

Inhoudsopgave Opleiding tot Gewichtsconsulent

Inhoudsopgave Opleiding tot Gewichtsconsulent Inhoudsopgave Opleiding tot Gewichtsconsulent Inhoudsopgave I Hoofdstuk 1: Onderwijsleerplan Opleiding tot Gewichtsconsulent 1.1 Definiëring en afbakening VII 1.2 Onderwijsleerplan VIII 1.3 Werkwijze en

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. Copyright Plantyn I DE JONGE ZORGVRAGER 15. Voorwoord 9. Pictogrammen 10. Doelstellingen 11. 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 17

INHOUDSTAFEL. Copyright Plantyn I DE JONGE ZORGVRAGER 15. Voorwoord 9. Pictogrammen 10. Doelstellingen 11. 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 17 INHOUDSTAFEL Voorwoord 9 Pictogrammen 10 Doelstellingen 11 I DE JONGE ZORGVRAGER 15 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 17 1.1 Behoefte 17 1.1.1 De groeicurven 17 1.1.2 Factoren die de voedingsbehoeften beïnvloeden

Nadere informatie

Dieetbevestiging. Naam. Praktijkadres. Telefoonnummer. Bevestigt hiermee dat (naam + adres patiënt) Burgerservicenummer

Dieetbevestiging. Naam. Praktijkadres. Telefoonnummer. Bevestigt hiermee dat (naam + adres patiënt) Burgerservicenummer 2016 Dieetbevestiging Naam Kruis aan wat toepassing is... bevoegd arts... bevoegd diëtist Praktijkadres Telefoonnummer Bevestigt hiermee dat (naam + adres patiënt) Burgerservicenummer Zich moet houden

Nadere informatie

Indirecte zorg voor de jonge zorgvrager 13

Indirecte zorg voor de jonge zorgvrager 13 INHOUDSTAFEL Doelstellingen 9 Indirecte zorg voor de jonge zorgvrager 13 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 15 1.1 Behoefte 15 1.1.1 De groeicurven 15 1.1.2 Factoren die de voedingsbehoeften beïnvloeden 18

Nadere informatie

Voedingsadvies bij kanker door de diëtist

Voedingsadvies bij kanker door de diëtist Voedingsadvies bij kanker door de diëtist IKR-netwerk Diëtetiek september 2002 Integraal Kankercentrum Rotterdam Postbus 289 3000 AG Rotterdam (010) 440 58 00 Inhoud 1. Inleiding 2 2. De voedingstoestand

Nadere informatie

Dieetadvies tijdens en na oncologische behandelingen. Tinne Roodhooft- Onco- diëtiste AZ Herentals Lies Schrauwen Onco diëtiste AZ Turnhout

Dieetadvies tijdens en na oncologische behandelingen. Tinne Roodhooft- Onco- diëtiste AZ Herentals Lies Schrauwen Onco diëtiste AZ Turnhout Dieetadvies tijdens en na oncologische behandelingen Tinne Roodhooft- Onco- diëtiste AZ Herentals Lies Schrauwen Onco diëtiste AZ Turnhout Overzicht Taak oncodiëtiste Ondervoeding bij kanker Voedingsadvies

Nadere informatie

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Pagina 1 / 5 Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Energie Energie De basaal stofwisseling neemt tijdens de zwangerschap geleidelijk toe. Aan het eind van de zwangerschap is de basaal

Nadere informatie

Voedselallergie en voedselintolerantie

Voedselallergie en voedselintolerantie DC 29 Voedselallergie en voedselintolerantie 1 Inleiding Bij voedselallergie of voedselintolerantie is er sprake van overgevoelige reacties op voedsel of bepaalde bestanddelen in voedsel. De informatie

Nadere informatie

De juiste voeding, advies op maat

De juiste voeding, advies op maat De juiste voeding, advies op maat Veelzijdig in zorg Voedingsvoorlichting & Dieetadvies Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week.

Nadere informatie

Voeding en uw gezondheid

Voeding en uw gezondheid Georgie Dom Voeding en uw gezondheid Ziekten voorkomen en behandelen 1e druk, september 2009 Copyright 2009 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

De rol van voeding bij darmkanker

De rol van voeding bij darmkanker De rol van voeding bij darmkanker Stefanie Mortier Oncologisch centrum 26 maart 2015 Inhoud 1. Oorzaken 2. Preventie 3. De nog niet behandelde patiënt 4. Radio- en chemotherapie 5. Chirurgie 6. Herstel,

Nadere informatie

Gastro-Intestinal Diet

Gastro-Intestinal Diet GASTRO-INTESTINAL DIET Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van maag-darmaandoeningen. Daarom zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Bij de behandeling

Nadere informatie

Brandwonden en voedingstherapie

Brandwonden en voedingstherapie Brandwonden en voedingstherapie Auteur: A. Meijer Vertaald/bijgewerkt: Nieuwsbrief: 1989 Pagina: 31-33 Jaargang: 5 Nummer: 1 Toestemming: Illustraties: Bijzonderheden: Kernwoorden: voeding brandwonden

Nadere informatie

Kanker en Voeding. een Alpe D HuZes/KWF leerstoel. Ellen Kampman, 14 mei 2014

Kanker en Voeding. een Alpe D HuZes/KWF leerstoel. Ellen Kampman, 14 mei 2014 Kanker en Voeding een Alpe D HuZes/KWF leerstoel Ellen Kampman, 14 mei 2014 Wat is gezonde voeding? Koffie verhoogt het risico op kanker Koffie verhoogt het risico op kanker Wat moet je eten als je kanker

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Gezond gewicht. Wat kunt u er zelf aan doen? altijd dichtbij. Vraag ons gerust om advies.

Gezond gewicht. Wat kunt u er zelf aan doen? altijd dichtbij. Vraag ons gerust om advies. Gezond gewicht Wat kunt u er zelf aan doen? Vraag ons gerust om advies altijd dichtbij www.alphega-apotheek.nl Gezond gewicht De meeste mensen willen graag een aantal kilo s afvallen. Maar is dat wel nodig?

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Voedingsmanagement in de Psychiatrie

Voedingsmanagement in de Psychiatrie Voedingsmanagement in de Psychiatrie Anneke van Hellemond, diëtist Anneke Wijtsma, diëtist 1 Inhoud presentatie Voedingsproblemen Overgewicht Metabool syndroom Verwijzen naar gespecialiseerd diëtist Behandelwijze

Nadere informatie

De rol van voeding bij preventie en behandeling van decubitus.

De rol van voeding bij preventie en behandeling van decubitus. KHBO Brugjaar verpleegkunde 1 De rol van voeding bij preventie en behandeling van decubitus. 1 inleiding Decubitus is een veel voorkomend probleem bij ouderen. Naast het gebruik van drukopheffende lig-en

Nadere informatie

Cellulaire voedingsstoffen

Cellulaire voedingsstoffen Cellulaire voedingsstoffen Dr. Rath's adviezen voor cellulaire gezondheid zijn gericht op de belangrijke rol die voedingsstoffen spelen bij de preventie en het ontstaan van vele chronische gezondheidsklachten

Nadere informatie

Voeding door de jaren heen! Inhoud. Diabetes dieet: Een stukje geschiedenis.. Wat eten we nu, en hoe was dat 20 jaar geleden?

Voeding door de jaren heen! Inhoud. Diabetes dieet: Een stukje geschiedenis.. Wat eten we nu, en hoe was dat 20 jaar geleden? Voeding door de jaren heen! Inhoud Nascholing Voeding in de praktijk, 30 juni 2015 Een stukje geschiedenis.. Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Wat eten we nu, en hoe was dat 20 jaar geleden? Hoe komen

Nadere informatie

De lever bij kat en hond

De lever bij kat en hond De lever bij kat en hond Veterinary Diet DE LEVER BIJ KAT EN HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

ANALLERGENIC DIET VOOR DE HOND

ANALLERGENIC DIET VOOR DE HOND ANALLERGENIC DIET VOOR DE HOND Bij de behandeling van voedselovergevoeligheid zal uw dierenarts uw hond een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Anallergenic Diet is speciaal ontwikkeld voor

Nadere informatie

6.3 Niet-medicamenteuze symptomatische behandeling: voedingsinterventies

6.3 Niet-medicamenteuze symptomatische behandeling: voedingsinterventies 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 6.3 Niet-medicamenteuze

Nadere informatie

Droogvoeding Verpakking van 1,5kg en 3,5kg

Droogvoeding Verpakking van 1,5kg en 3,5kg Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van diabetes mellitus. Daarom zal uw dierenarts uw kat meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven zoals Royal Canin Diabetic Diet. Diabetic Diet

Nadere informatie

Ondervoeding. 1.1 Begrippen

Ondervoeding. 1.1 Begrippen 1 Ondervoeding Wanneer is er sprake van ondervoeding? Welke soorten ondervoeding zijn er? En wat is eraan te doen? Voor een antwoord op deze en andere vragen volgt eerst een uiteenzetting van de diverse

Nadere informatie

RICHTRLIJN DIEETBEHANDELING STICHTING VILENTE PIETER PAUW

RICHTRLIJN DIEETBEHANDELING STICHTING VILENTE PIETER PAUW RICHTRLIJN DIEETBEHANDELING STICHTING VILENTE PIETER PAUW Dit is de richtlijn Dieetbehandeling van Stichting Vilente Pieter Pauw, Wageningen Richtlijn Dieetbehandeling Stichting Vilente Pieter Pauw, Wageningen

Nadere informatie

Diabetic. Waarschuwing Het Diabetic dieet is niet geschikt voor pups, teven tijdens dracht en lactatie en honden met een verhoogde energie-behoefte.

Diabetic. Waarschuwing Het Diabetic dieet is niet geschikt voor pups, teven tijdens dracht en lactatie en honden met een verhoogde energie-behoefte. DIABETIC DIET VOOR DE HOND Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van diabetes mellitus. Daarom zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven zoals Royal Canin

Nadere informatie

Orthomolecualire Gezondheidsleer. Curriculum 2015

Orthomolecualire Gezondheidsleer. Curriculum 2015 Orthomolecualire Gezondheidsleer Curriculum 2015 Dag 1 (Margo) Inleiding in de nutritionele geneeskunde. Wat mensen eten betekent nog niet dat het menseneten is Materiaal : Powerpoint 1. De cursist zal

Nadere informatie

Voeding bij kanker. Elles Steenhagen, diëtist Oncologische Gastro-Intestinale Chirurgie

Voeding bij kanker. Elles Steenhagen, diëtist Oncologische Gastro-Intestinale Chirurgie Voeding bij kanker Elles Steenhagen, diëtist Oncologische Gastro-Intestinale Chirurgie e.steenhagen@umcutrecht.nl Doel van de presentatie Kennis van (onder)voeding bij kanker tijdens en na de behandeling

Nadere informatie

Voedingsbeperkingen opgelegd door de ouders: hoe ga je er mee om in de praktijk?

Voedingsbeperkingen opgelegd door de ouders: hoe ga je er mee om in de praktijk? Voedingsbeperkingen opgelegd door de ouders: hoe ga je er mee om in de praktijk? Jong geleerd is oud gedaan Tim de Meij, kinderarts mdl Overgewicht en obesitas Niet het enige (voedings)probleem Wat geef

Nadere informatie

Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet

Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet De Schijf van Vijf is het voorlichtingsmodel dat het Voedingscentrum

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Diab-eten. Voeding en hartchirurgie. Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013

Diab-eten. Voeding en hartchirurgie. Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013 Diab-eten Voeding en hartchirurgie Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013 Inhoud Belang goede voedingstoestand De voedingstoestand van diabeten Risico s intake bij diabeten Gevolgen

Nadere informatie

van baby naar peuter met vitamines en mineralen

van baby naar peuter met vitamines en mineralen van baby naar peuter met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Bijna alle levensmiddelen bevatten eiwit. Het komt voor in zowel plantaardige als dierlijke producten.

Bijna alle levensmiddelen bevatten eiwit. Het komt voor in zowel plantaardige als dierlijke producten. Elk kind wegen bij opname, groeicurve invullen Anamnese : allergie, nierinsufficiëntie, gluten intolerantie, Hoe is zijn eetlust? Is hij vegetariër? Heeft hij pijn? Koolhydraten zijn een belangrijke energieleverancier.

Nadere informatie

Kieskeurig dossier: De Actieve voedingsdriehoek

Kieskeurig dossier: De Actieve voedingsdriehoek Kieskeurig dossier: De Actieve voedingsdriehoek VIGeZ, 2013 1 INLEIDING Leren over gezonde voeding Om kinderen en jongeren aan te leren wat een evenwichtige voeding inhoudt en hoe ze dit in de praktijk

Nadere informatie

Gezonde voeding (voor ouderen)

Gezonde voeding (voor ouderen) Gezonde voeding (voor ouderen) We worden steeds ouder Europe 29% North America 25% Eastern Asia 21% LA & Caribbean 14% 1953 Schijf van vijf 2004 1981 voorjaar van 2016 1965 1991 Algemene voedingsadviezen

Nadere informatie

Voeding Coaching / Gedragsverandering

Voeding Coaching / Gedragsverandering Lifestyle 1e leerjaar Voeding Coaching / Gedragsverandering Naam Leerling:.. Groep:. Inleiding Voor je ligt het programma lifestyle, ook wel leefstijl genoemd. Hieronder wordt als het ware de wijze van

Nadere informatie

Voedingsadvies bij short bowel

Voedingsadvies bij short bowel Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek De dunne darm is een belangrijk onderdeel van de spijsvertering. Na een maaltijd komt het voedsel via mond, slokdarm en maag in de dunne darm terecht. In de dunne darm wordt

Nadere informatie

Informatie. Dieetadvisering. Inhoud Dieetadvisering op maat Voedingsmail Cursussen

Informatie. Dieetadvisering. Inhoud Dieetadvisering op maat Voedingsmail Cursussen Informatie Tel. 0113 24 91 11 www.allevo.nl info@allevo.nl Meer informatie Voor meer informatie over dieetadvisering kunt u contact opnemen met de zorgcentrale van Allévo: 0113 24 91 11 of mail naar vodithuiszorg@allevo.nl.

Nadere informatie

Beter eten: Voeding bij ziekte en herstel

Beter eten: Voeding bij ziekte en herstel Beter eten: Voeding bij ziekte en herstel 23 juni 2015, Beter eten: voeding in de zorg Prof. dr. ir. Ellen Kampman Wie is ziek? Chronische ziekten: 5,3 miljoen Nivel, 2013 Chronische ziekten: 5,3 miljoen

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

It takes two to tango

It takes two to tango It takes two to tango Voeding & leefstijl bij kanker 19 november 2016 Ilse Kavak-Scholten Inhoud Kanker Ondervoeding Kankercachexie Voedingsadviezen Beweging Feiten en fabels Rol fitnessprofessional Take

Nadere informatie

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren 24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren Annette Schormans, diëtist Lezing 26 januari 2015 KBO Boxtel Gezondheidsproblemen leefregels voor senioren goede keuze in voeding maken blijven bewegen hersenen

Nadere informatie

HEPATIC DIET VOOR DE KAT

HEPATIC DIET VOOR DE KAT Bij de behandeling van leveraandoeningen zal uw dierenarts uw kat meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Hepatic Diet van Royal Canin is speciaal ontwikkeld ter ondersteuning van de behandeling

Nadere informatie

Volwaardige voeding 1

Volwaardige voeding 1 Volwaardige voeding 1 Het dieet dat door onze schepper voor ons is uitgekozen, bestaat uit graan, fruit, noten en groenten. Dit voedsel, zo eenvoudig en natuurlijk mogelijk bereid, is het gezondst en voedzaamst.

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Galstenen U bent bij Rijnstate onder behandeling voor galstenen. In deze folder vindt u meer informatie over galstenen en de voedingsadviezen die hierbij gelden. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en

Nadere informatie

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing de voedingskundige samenstelling + onderbouwing algemene informatie van de drinkvoeding, waarop de hoeveelheden van de ingrediënten zijn gebaseerd: Volledige voeding; drinkvoeding wordt zes keer op een

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER TEN BEHOEVE VAN DIEETVOEDING VOOR MEDISCH GEBRUIK

BEOORDELINGSKADER TEN BEHOEVE VAN DIEETVOEDING VOOR MEDISCH GEBRUIK BEOORDELINGSKADER TEN BEHOEVE VAN DIEETVOEDING VOOR MEDISCH GEBRUIK INHOUDSOPGAVE 1.INLEIDING 2 2. STROOMSCHEMA EN BEOORDELINGSKADER 4 2.1 STROOMSCHEMA 5 2.2 BEOORDELINGSKADER 7 3. GERAADPLEEGDE LITERATUUR

Nadere informatie

7992(',1* ,QKRXGVWDIHO

7992(',1* ,QKRXGVWDIHO 7992(',1*,QKRXGVWDIHO Beginsituatie... 2 Algemene doelstellingen... 2 Minimale materiële vereisten... 2 Vakbibliografie... 2 Specifieke doelstellingen, leerinhouden, pedagogische en didactische wenken,

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Samenvatting, conclusies en aanbevelingen In publiceerde de toenmalige oedingsraad de Nederlandse voedingsnormen. Deze waren hoofdzakelijk gericht op de preventie van deficiëntieverschijnselen. De laatste

Nadere informatie

Voeding en voedingssupplementen bij de ziekte van Pompe. Coby Wijnen, diëtist

Voeding en voedingssupplementen bij de ziekte van Pompe. Coby Wijnen, diëtist Voeding en voedingssupplementen bij de ziekte van Pompe Coby Wijnen, diëtist www.worldpompe.org Publicaties waarin een relatie met voeding: - Eiwitverrijkt dieet - Slikproblematiek - Lagere botdichtheid

Nadere informatie

AARDAPPELS. voedzaam & veelzijdig

AARDAPPELS. voedzaam & veelzijdig KENNIS PLATFORM AARDAPPELS AARDAPPELS voedzaam & veelzijdig Deze brochure is voor diëtisten en andere gezondheidsprofessionals en bevat praktische informatie over de voedingswaarde van aardappels en de

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Afdeling Diëtetiek Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Inleiding Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling

Nadere informatie

Sensitivity Control Diet voor de hond

Sensitivity Control Diet voor de hond SENSITIVITY CONTROL DIET Bij de behandeling van voedselovergevoeligheid zal uw dierenarts uw hond of kat een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Sensitivity Control Diet is speciaal ontwikkeld

Nadere informatie

Drie portretten. Voedingsproblemen bij ouderen...en wat heeft u vandaag gegeten?

Drie portretten. Voedingsproblemen bij ouderen...en wat heeft u vandaag gegeten? Voedingsproblemen bij ouderen...en wat heeft u vandaag gegeten? Auteur: K. Hoenderdos Vertaald/bijgewerkt: Nieuwsbrief: 1999 Pagina: 14-17 Jaargang: 6 Nummer: 5 Toestemming: Illustraties: Bijzonderheden:

Nadere informatie

1. Welke vorm van thiamine komt het meest voor in het menselijk lichaam?

1. Welke vorm van thiamine komt het meest voor in het menselijk lichaam? E-books en E-learning modules info@voedingonline.nl www.voedingonline.nl Thiaminetoets Naam: Functie: Datum: Vul uw naam, functie en de datum in. Zet een kruisje in het vakje met het juiste antwoord. 1.

Nadere informatie

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten, rozijnen, gedroogde pruimen en andere gedroogde zuidvruchten bevatten veel gezonde vetten, vezels, vitamines en mineralen. Uit

Nadere informatie

Dieetvoeding

Dieetvoeding Dieetvoeding 2011-2012 Dieet op maat Dieet = een voeding die is samengesteld uit normale voedingsstoffen in specifieke onderlinge verhoudingen en komt tegemoet aan pathologische verteringsstoornissen of

Nadere informatie

H. Elling F. van Opdorp. Farmacotherapie in de apotheek

H. Elling F. van Opdorp. Farmacotherapie in de apotheek H. Elling F. van Opdorp Farmacotherapie in de apotheek Houten 2013 V Woord vooraf Farmacotherapie in de apotheek is bedoeld om leerling-apothekersassistenten de basiskennis over geneesmiddelen te geven.

Nadere informatie

De spijsvertering bij kat en hond

De spijsvertering bij kat en hond De spijsvertering bij kat en hond Veterinary Diet DE SPIJSVERTERING BIJ KAT EN HOND Maag-darmaandoeningen of spijsverteringsproblemen komen vaak voor bij katten en honden. De meest voorkomende klachten

Nadere informatie

Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt

Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt Hilde Maris 4 TherapieWijzer Een woordje uitleg... 9 1. De geschiedenis van granen... 13 1.1. Tarwe is genetisch

Nadere informatie

Welzijn: gezond genieten van het leven

Welzijn: gezond genieten van het leven 1 Welzijnsevaluatie Relatie tussen voeding en gezondheid Bodyscan: is uw lichaam in balans? Voedingsanalyse Vrijblijvend advies hoe u uw voeding kunt optimaliseren 2 Welzijn: gezond genieten van het leven

Nadere informatie

Inhoudstafel. Voorwoord bij de negende herdruk. Voorwoord bij de eerste druk. DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1

Inhoudstafel. Voorwoord bij de negende herdruk. Voorwoord bij de eerste druk. DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1 Inhoudstafel Voorwoord bij de negende herdruk Voorwoord bij de eerste druk VII IX DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1 1. Een baby op komst 3 1.1. De zwangerschap 3 1.2. Preventie van vroeggeboorte en

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

DIEETVERKLARING BELASTINGDIENST / BIJZONDERE BIJSTAND*

DIEETVERKLARING BELASTINGDIENST / BIJZONDERE BIJSTAND* DIEETVERKLARING Ten behoeve van BELASTINGDIENST / BIJZONDERE BIJSTAND* Hierbij verklaar ik dat Naam Geboortedatum BSN een dieet gebruikt dat volgens de onderhavige regelgeving bekend is onder de naam:

Nadere informatie

Consequenties voor de voeding

Consequenties voor de voeding Alleen Diabetes? Chronische Nierschade Diabetes Mellitustype 2 wat betekent dat voor de voeding? DieGo, diëtisten Gooi en Omstreken Mariëtte Hoogers, diëtist te Hilversum Bron: DieGo Caresharing Nevendiagnoses

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Inleiding Peuterdiarree is een lastig en vervelend probleem waar peuters (en hun ouders/verzorgers) mee te maken kunnen krijgen. De voeding van uw kind kan hiermee te maken

Nadere informatie

RENAL DIET VOOR DE HOND

RENAL DIET VOOR DE HOND RENAL DIET VOOR DE HOND Bij de behandeling van een nieraandoening zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Renal Diet is speciaal ontwikkeld voor honden ter

Nadere informatie

CALM DIET VOOR DE KAT

CALM DIET VOOR DE KAT Wanneer uw kat last heeft van stress of een stressvolle situatie wordt verwacht, kan uw dierenarts een speciale dieetvoeding voorschrijven. Calm Diet van Royal Canin is speciaal ontwikkeld voor katten

Nadere informatie

X C D X C D. verzorging CSPE KB minitoets bij opdracht 12

X C D X C D. verzorging CSPE KB minitoets bij opdracht 12 verzorging CSPE KB 2009 minitoets bij opdracht 12 variant c Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). - Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.

Nadere informatie

Aan het einde van deze workshop weet u: Welke voedingsaspecten belangrijk zij bij de behandeling en preventie van wonden. Wat de gevolgen zijn van de

Aan het einde van deze workshop weet u: Welke voedingsaspecten belangrijk zij bij de behandeling en preventie van wonden. Wat de gevolgen zijn van de (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk

Nadere informatie

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking Samenvatting De zogeheten Richtlijnen goede voeding zijn bedoeld om de overheid steun te bieden bij het ontwikkelen van een voedingsbeleid en bij het volgen van de effecten van dat beleid. Het advies vormt

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de hond en kat

Leveraandoeningen bij de hond en kat Leveraandoeningen bij de hond en kat LEVERAANDOENINGEN BIJ HOND EN KAT Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij honden en katten. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen

Nadere informatie

ONDERSTEUNENDE ROL VAN VOEDING BIJ KANKERTHERAPIE

ONDERSTEUNENDE ROL VAN VOEDING BIJ KANKERTHERAPIE ONDERSTEUNENDE ROL VAN VOEDING BIJ KANKERTHERAPIE ISABELLE HEYENS, DIËTISTE UZ GENT Isabelle.Heyens@uzgent.be Inleiding Wereldwijd worden er dagelijks mensen gediagnosticeerd met kanker. Talrijke onderzoeken

Nadere informatie

Spijsverteringsstoornissen

Spijsverteringsstoornissen Spijsverteringsstoornissen Indicaties Voor pups tot 12 maanden: Acute en chronische diarree Maldigestie, malabsorptie Bacteriële overgroei Herstel Colitis Contra-indicaties Hyperlipidemie Lymfangiëctasie

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker Wondzorg Symposium 14 oktober 2014 (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of

Nadere informatie

Een portie chemie in je voedsel?

Een portie chemie in je voedsel? Een portie chemie in je voedsel? Je bent je er misschien niet echt van bewust dat voedsel heel wat met chemie te maken heeft, maar toch is het zo. Voedsel is immers opgebouwd uit vele verschillende soorten

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de hond

Leveraandoeningen bij de hond Leveraandoeningen bij de hond LEVERAANDOENINGEN BIJ DE HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen van de oorzaken

Nadere informatie

Goed eten werkt preventief en vergroot levenskwaliteit

Goed eten werkt preventief en vergroot levenskwaliteit Voeding en dementie hangen nauw samen Goed eten werkt preventief en vergroot levenskwaliteit Voeding en dementie hangen nauw samen Goed eten werkt preventief en vergroot levenskwaliteit De Wereldgezondheidsorganisatie

Nadere informatie

Voor 0-18 jaar. Sensire kinderdiëtist. Wat eet jij? www.sensirediëtisten.nl 0900 88 56

Voor 0-18 jaar. Sensire kinderdiëtist. Wat eet jij? www.sensirediëtisten.nl 0900 88 56 Sensire kinderdiëtist Voor 0-18 jaar Wat eet jij? www.sensirediëtisten.nl 0900 88 56 De kinderdiëtist Iedere dag is er eten. Eten is onderdeel van ons leven en onze cultuur. Het is verbonden aan gezelligheid

Nadere informatie

Een goed begin.. 12-11-2012. De zuigelingenperiode is een zeer kritieke en kwetsbare levensfase wat betreft de voeding

Een goed begin.. 12-11-2012. De zuigelingenperiode is een zeer kritieke en kwetsbare levensfase wat betreft de voeding Erica Post Kinderarts St Antoniusziekenhuis Utrecht/ Nieuwegein Een goed begin.. De zuigelingenperiode is een zeer kritieke en kwetsbare levensfase wat betreft de voeding Een goed begin.. De "Hongerwinterbaby

Nadere informatie

Wat eten Nederlandse ouderen en welke interventies zijn er om dit te verbeteren? Jolanda Boer

Wat eten Nederlandse ouderen en welke interventies zijn er om dit te verbeteren? Jolanda Boer Wat eten Nederlandse ouderen en welke interventies zijn er om dit te verbeteren? Jolanda Boer Disclosure of speaker's interests No (potential) conflict of interests 2 Achtergrond Sterke toename aantal

Nadere informatie

Richtlijn bespreking Anorexie en gewichtsverlies

Richtlijn bespreking Anorexie en gewichtsverlies Richtlijn bespreking Anorexie en gewichtsverlies Louise van der Knaap Eric-Jan Wissink Michael van t Hoff Renske Boogaard www.netwerkpalliatievezorg.nl/rotterdam Indeling Welkom Inleiding richtlijn - Renske

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de kat en hond

Leveraandoeningen bij de kat en hond Leveraandoeningen bij de kat en hond Veterinary Diet LEVERAANDOENINGEN BIJ KAT EN HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt

Nadere informatie

Voedingsadvies bij koemelkallergie. Diëtetiek

Voedingsadvies bij koemelkallergie. Diëtetiek Voedingsadvies bij koemelkallergie Diëtetiek Beter voor elkaar Voedingsadvies bij koemelkallergie Wat is een koemelkallergie? Een koemelkallergie is een ongewenste reactie op het eiwit in de koemelk. De

Nadere informatie

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Hoe werkt mijn darm Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Inleiding Hoe ziet een darm eruit Hoe werken de darmen (wat doen ze) Waarom een operatie? Soorten stoma Blijft de werking gelijk

Nadere informatie

Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers)

Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers) Tabel 41 Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers) Project : basis rapportage VCP (SAS) Weergave: Gewogen, vast aantal

Nadere informatie

De nieren bij kat en hond

De nieren bij kat en hond De nieren bij kat en hond Veterinary Diet DE NIEREN BIJ KAT EN HOND Nieraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. Hoewel ook jonge dieren last kunnen hebben van hun nieren, komen nierproblemen

Nadere informatie

V OEDING. Goed nieuws! EN KOOLHYDRATEN. Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij

V OEDING. Goed nieuws! EN KOOLHYDRATEN. Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij V OEDING EN KOOLHYDRATEN Goed nieuws! Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij Houdt u van suiker? Ja? Uitstekend! U hoeft zich hierover niet langer schuldig te voelen. Integendeel

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9. * De adviezen van de Gezondheidsraad zijn beschikbaar op

Samenvatting. Samenvatting 9. * De adviezen van de Gezondheidsraad zijn beschikbaar op Samenvatting In 1992 publiceerde de toenmalige Voedingsraad de Nederlandse voedingsnormen. Deze aanbevelingen voor de inneming van voedingsstoffen waren gericht op de preventie van deficiëntieverschijnselen

Nadere informatie