Wie (ver)draagt de vrijheid van onderwijs? Pleidooi voor een pedagogische invalshoek. Maarten Simons KU Leuven

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wie (ver)draagt de vrijheid van onderwijs? Pleidooi voor een pedagogische invalshoek. Maarten Simons KU Leuven"

Transcriptie

1 Wie (ver)draagt de vrijheid van onderwijs? Pleidooi voor een pedagogische invalshoek Maarten Simons KU Leuven

2 1. Een politiek-juridische kwestie met pedagogische ondertoon 2. Waarom (geen) vrijheid van onderwijs (meer)? 3. Een (nieuwe) pedagogische taal voor de vrijheid van onderwijs? 4. Wie is drager van de vrijheid van onderwijs?

3 Een politiek-juridische kwestie met pedagogische ondertoon Waarom (geen) vrijheid van onderwijs (meer)? Een (nieuwe) pedagogische taal voor de vrijheid van onderwijs? Wie is drager van de vrijheid van onderwijs?

4 EVEN TERUG IN DE TIJD We weten goed wat ons het monopolie op onderwijs heeft gekost om nu niet alles op te offeren, en dus niet de fout te begaan om terug te keren naar deze onwaardige morele en intellectuele onderdrukking. Martelaren van de vrijheid, u heeft de ketens doorbroken waarmee men onze ziel zelf had geketend. ( ) Deze ketens zie ik, heren, in het recht op toezicht ( ). (M. Morel- Danheel, Katholieke stem)» Leidt elke macht, en vooral de macht die we vandaag zeker moet vastleggen, niet op een natuurlijke manier tot despotisme? Laten we toe dat die macht een middel krijgt om op een dag opnieuw het onderwijs te hermonopoliseren, met de grondwet in de hand? ( ) En waar zal de vrijheid zijn, wanneer de macht een groot aantal inrichters plaatst onder haar zeden en haar belangen. ( ). ( ) alle instellingen zijn open voor de ouders die van rechtswege inspecteurs en de enige die competent zijn.» (M. Morel- Danheel) «Door onze sociale staat te organiseren op een brede schaal, en door aan burgers elke vrijheid te geven die compatibel is met het handhaven van de staat, moeten we er ook op toe zien dat de jeugd een instructie krijgt die maakt dat alle Belgen hun liberale instituties kunnen appreciëren en dat ze kunnen genieten van het geluk dat er door wordt mogelijk gemaakt. Tot wat leidt het bij minder gefortuneerde burgers, alsze slaven blijven van ontwetendheid, van fanatisme en van vergissingen.» (Dam, Liberale stem)

5 EEN POLITIEK-JURIDISCHE KWESTIE Opvoeding Individueel Particulier Gezin Kerk vrijheid van: staatspedagogiek vrijheid voor: persoonsvorming vrijheid voor: burgerschapsvorming vrijheid van: indoctrinatie Staat Samenleving Algemeen Collectief Onderwijs MAAR MET PEDAGOGISCHE ONDERTOON

6 Een politiek-juridische kwestie met pedagogische ondertoon Waarom (geen) vrijheid van onderwijs (meer)? Een (nieuwe) pedagogische taal voor de vrijheid van onderwijs? Wie is drager van de vrijheid van onderwijs?

7 ECONOMISCHE- FINANCIËLE KWESTIE ETHISCH-LEVENS- BESCHOUWELIJKE KWESTIE Politiek Juridisch Vrijheid als pedagogische kwestie Bestuurlijk LEER-THEORETISCHE KWESTIE SOCIAAL-CULTURELE KWESTIE

8 ECONOMISCHE- FINANCIËLE KWESTIE ETHISCH-LEVENS- BESCHOUWELIJKE KWESTIE beroepskwalificaties Politiek Juridisch burgerschap Vrijheid als pedagogische kwestie LEER-THEORETISCHE KWESTIE evidence-based personalisering Bestuurlijk kwaliteitscontrole gelijke onderwijskansen inclusief onderwijs SOCIAAL-CULTURELE KWESTIE

9 Een politiek-juridische kwestie met pedagogische ondertoon Waarom (geen) vrijheid van onderwijs (meer)? Een (nieuwe) pedagogische taal voor de vrijheid van onderwijs? Wie is drager van de vrijheid van onderwijs?

10 NAAR EEN (SCHOOL)PEDAGOGISCHE TAAL Verschillende benaderingen, en verschillende vormen van leren: Sociologisch: leren als socialisatie in normen en waarden Economisch: leren als investeren, kwalificeren van/als menselijk kapitaal Politiek: leren als sociale emancipatie en harmonisering/burgerlijke catechese Cultureel: leren als initiatie in rituelen en culturele codes (bio-)psychologisch: leren als ontwikkeling(sfasen) en groei, identificatie en imitatie

11 NAAR EEN (SCHOOL)PEDAGOGISCHE TAAL externe benaderingen worden vaak toegepast op de school: introduceren van een buitenstaandersperspectief: instrumentele visie op school Risico 1: school slechts (al dan niet efficiënte/effectieve) infrastructuur voor leren Risico 2: modelleren van school naar specifieke vorm van leren: socialisatie, initiatie, werkplek leren, imitatie,. wat is typisch voor schoolse vormen van leren?

12 NAAR EEN (SCHOOL)PEDAGOGISCHE TAAL democratie als politieke vorm school als pedagogische vorm specifieke vorm/organisatie van macht in naam van vrijheid en gelijkheid niet meest efficiënt en effectief ambivalente reacties specifieke vorm/organisatie van leren in naam van vrijheid en gelijkheid niet meest efficiënt en effectief ambivalente reacties

13 NAAR EEN (SCHOOL)PEDAGOGISCHE TAAL gezin SCHOOL samenleving school is historische uitvinding, kan verdwijnen, kan worden her-uitgevonden unieke setting: de tijd/ruimte/leer-stof die de samenleving vrij-maakt voor de komende generatie om zich te vormen als eennieuwe generatie ensamenleving te vernieuwen gevaarlijke setting: bestaande orde staat altijd op het spel tendens om school (en leerling/leerkracht) te temmen of neutraliseren

14 SCHOOL (1) schoolse gelijkheid: herkomst/afkomst is niet bepalend voor toekomst aangesproken worden als leerling zorgen dat jongeren leerling kunnen zijn/blijven

15 SCHOOL (2) schoolse vrijheid: iedereen kan alles leren (als assumptie) wie/wat we zijn en wie/wat we kunnen worden zijn ontkoppeld bestemming ligt niet (van nature/sociaal) vast, zelf bestemming zoeken/geven

16 SCHOOL (3) schoolse vorming: je leren verhouden tot wat je beïnvloedt vorming als: -in vorm brengen -aan vorm/conditie werken voorbereiding: basisconditie (geen topprestaties) nieuwe verhouding (tot zichzelf, anderen, wereld)

17 VERSCHILLENDE SCHOOL-VORMEN ELEMENTAIRE VORMING BASIS VORMING INTERESSE VORMING

18 WAT VRAAGT DE SCHOOL VAN DE SAMENLEVING? niet: vastleggen van ideaal mensbeeld/maatschappijbeeld & jongeren vormen naar dat beeld wel: vastleggen van basisgrammatica s van het maatschappelijke leven & jongeren middelen geven om te werken aan hun basisconditie (zichzelf in vorm brengen, voorbereiden) eerder vormings- middelen (inhouden) dan vormings- idealen (doelen)

19 Een politiek-juridische kwestie met pedagogische ondertoon Waarom (geen) vrijheid van onderwijs (meer)? Een (nieuwe) pedagogische taal voor de vrijheid van onderwijs? Wie is drager van de vrijheid van onderwijs?

20 WIE DRAAGT EN VERDRAAGT VRIJHEID? (conclusie) STELLING (pedagogische verantwoordelijkheid & vrijheid) (oude generatie) leerkrachten gezin SCHOOL samenleving (keuze-vrijheid) leerlingen (komende generatie) ( vormings -vrijheid) (vrijheid oprichting) wie behoort de vrijheid van onderwijs toe? vanuit een pedagogische benadering dus als we uitgaan van school maken niet (in eerste instantie) de ouders en/of de besturen maar komende generatie tegenover de vrijheid (in gelijkheid) van leerlingen, staat een pedagogische verantwoordelijkheid (en vrijheid) kritische vraag: wie draagt en verdraagt de vrijheid van de komende generatie en de school

Mogen leraren ook iets (terug) verwachten van de school en van de samenleving?

Mogen leraren ook iets (terug) verwachten van de school en van de samenleving? Mogen leraren ook iets (terug) verwachten van de school en van de samenleving? Aanzet tot een pedagogische agenda Maarten Simons KU Leuven Maarten.simons@kuleuven.be Als pedagoog?! Pedagogus: slaaf die

Nadere informatie

THEMA 4: MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID

THEMA 4: MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID THEMA 4: MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID De volgende teksten zijn commentaren bij enkele kerkelijke documenten die te maken hebben met opvoeding en onderwijs. Deze Vaticaanse teksten spreken bepaalde

Nadere informatie

1. Wat is Dalton Dalton is no method, no system. Dalton is an influence. Geschiedenis 1. 2.

1. Wat is Dalton Dalton is no method, no system. Dalton is an influence. Geschiedenis 1. 2. 1. Wat is Dalton Dalton is no method, no system. Dalton is an influence. (Dalton is geen methode, geen systeem, maar een manier van denken.) Helen Parkhurst, founder Met meer dan 400 scholen is het daltononderwijs

Nadere informatie

ROTTERDAM 28 MARCH 2017

ROTTERDAM 28 MARCH 2017 ROTTERDAM 28 MARCH 2017 KUNST IN DE CONTEXT VAN HET ONDERWIJS ONDERWIJS IN DE CONTEXT VAN DE KUNST Gert Biesta Brunel University London Universiteit voor Humanistiek NLA University College, Norway EEN

Nadere informatie

Identiteitsontwikkeling en/in het curriculum? inspiratiemiddag persoonsvorming Amersfoort, 28 september 2017

Identiteitsontwikkeling en/in het curriculum? inspiratiemiddag persoonsvorming Amersfoort, 28 september 2017 Identiteitsontwikkeling en/in het curriculum? inspiratiemiddag persoonsvorming Amersfoort, 28 september 2017 Voorstellen Alderik Visser a.visser@slo.nl Voorheen: docent geschiedenis en filosofie Nu: leerplannen

Nadere informatie

Weten waar we goed in zijn 1

Weten waar we goed in zijn 1 Inburgering als voortdurend proces voor allen Lezing ter gelegenheid van de Conferentie Burgerschapsvorming. Islamitisch Onderwijs Ingeburgerd. Jaarbeursgebouw Utrecht Zaterdag 4 juni 2005. A.M.L. van

Nadere informatie

De Victoria Schaal. Foto-illustraties

De Victoria Schaal. Foto-illustraties De Victoria Schaal Foto-illustraties KU Leuven, 2015 De Victoria Schaal Pedagogische grondopties voor katholieke schoolidentiteit - Diagram MONOLOOGSCHOOL. Een katholieke school van, voor en door katholieken.

Nadere informatie

VALT HIER NOG WAT TE LEREN? EEN EDUCATIEF PERSPECTIEF OP DUURZAAMHEID Gert Biesta Universiteit Luxemburg. een populair recept

VALT HIER NOG WAT TE LEREN? EEN EDUCATIEF PERSPECTIEF OP DUURZAAMHEID Gert Biesta Universiteit Luxemburg. een populair recept VALT HIER NOG WAT TE LEREN? EEN EDUCATIEF PERSPECTIEF OP DUURZAAMHEID Gert Biesta Universiteit Luxemburg een populair recept een maatschappelijk probleem add some learning opgelost! deze bijdrage een perspectief

Nadere informatie

We zullen het zelf moeten doen

We zullen het zelf moeten doen We zullen het zelf moeten doen Amsterdam, april 2017 Beste Paul Verhaeghe, De drievuldigheid of triniteit die we van het Christendom kennen paste Freud op de mens toe door hem te begrijpen vanuit id, ego

Nadere informatie

Actuele vragen met betrekking tot de vrijheid van onderwijs. Fenneke Zeldenrust

Actuele vragen met betrekking tot de vrijheid van onderwijs. Fenneke Zeldenrust Actuele vragen met betrekking tot de vrijheid van onderwijs Fenneke Zeldenrust Vrijheid van onderwijs, artikel 23 Grondwet - Vrijheid van stichting - Vrijheid van richting - Vrijheid van inrichting Een

Nadere informatie

De stem verheffen. Leerlingparticipatie als pedagogische uitdaging

De stem verheffen. Leerlingparticipatie als pedagogische uitdaging De stem verheffen Leerlingparticipatie als pedagogische uitdaging Prof.dr. Micha de Winter Faculty of Social Sciences Dept. of Education Utrecht, the Netherlands Participatie: hype, hyperbool,of hyperbelangrijk?

Nadere informatie

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012 Morele Ontwikkeling van Jongeren Hanze Jeugdlezing 2012 Wiel Veugelers Universiteit voor Humanistiek Universiteit van Amsterdam Opbouw verhaal Wat is morele ontwikkeling? Wat leert onderzoek over morele

Nadere informatie

De sociale pedagogiek is springlevend en dat zullen ze weten in Rotterdam!

De sociale pedagogiek is springlevend en dat zullen ze weten in Rotterdam! De sociale pedagogiek is springlevend en dat zullen ze weten in Rotterdam! Lezing t.g.v. de opening van het schooljaar 2016-2017 van de Masteropleiding Pedagogiek Joop Berding en Wouter Pols Pedagogiek

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Politiek liberalisme, neutraliteit en de scheiding tussen kerk en staat

Inhoud. Deel 1 Politiek liberalisme, neutraliteit en de scheiding tussen kerk en staat Inhoud Inleiding 1. Overheidsfinanciering van religie in een postseculier tijdperk 2. Kerk en staat in België: drie domeinen van financiering 2.1 Financiering van erkende levensbeschouwingen 2.2 Organisatie

Nadere informatie

Schoolcultuur en medezeggenschap. WMS-congres 2017, Ede, 29 november 2017

Schoolcultuur en medezeggenschap. WMS-congres 2017, Ede, 29 november 2017 Schoolcultuur en medezeggenschap WMS-congres 2017, Ede, 29 november 2017 Elementen van cultuur Holistisch Historisch bepaald Sociale constructie Zacht, de menselijke factor Moeilijk te veranderen 2 Samenhang

Nadere informatie

Maarten Simons Laboratorium voor Educatie en Samenleving PPW KU Leuven

Maarten Simons Laboratorium voor Educatie en Samenleving PPW KU Leuven Maarten Simons Laboratorium voor Educatie en Samenleving PPW KU Leuven Aantrekkelijkheid? Gangbaar scenario (aan de basis van het huidige systeem) Aanpassing van de opleiding Aanpassing van arbeidsomstandigheden

Nadere informatie

Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1

Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1 Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1 Samenvatting door M. 1184 woorden 8 juni 2013 4 3 keer beoordeeld Vak Methode Maatschappijleer Delphi Hoofdstuk 1 De staat kan wetten maken, regels die voor alle

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 7 1 INLEIDING EN VRAAGSTELLING 13

INHOUDSOPGAVE 7 1 INLEIDING EN VRAAGSTELLING 13 Inhoudsopgave 7 1 INLEIDING EN VRAAGSTELLING 13 1.1. Inleiding 13 1.1.1 De Vreedzame School 13 1.1.2 De pedagogische opdracht van de school 15 1.1.3 Burgerschapsvorming in het onderwijs 16 1.1.4 Wat vermag

Nadere informatie

De morele intuïtie van kinderen

De morele intuïtie van kinderen De morele intuïtie van kinderen Respect en verantwoordelijkheid, vrijheid en geweten Tom Kroon Eerder publiceerde Tom Kroon de theoretische toelichting bij een methode morele vorming en een brochure voor

Nadere informatie

Een levensbeschouwelijk vak op school: een kans of een last?

Een levensbeschouwelijk vak op school: een kans of een last? Een levensbeschouwelijk vak op school: een kans of een last? Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Goedroen Juchtmans 13 mei 2016 Uitgangspunten huidige organisatie levensbeschouwelijke vakken

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende de invoering van een nieuw onderwijsvak rond burgerschap, filosofie en levensbeschouwing

Voorstel van resolutie. betreffende de invoering van een nieuw onderwijsvak rond burgerschap, filosofie en levensbeschouwing stuk ingediend op 1437 (2011-2012) Nr. 1 19 januari 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van mevrouw Elisabeth Meuleman betreffende de invoering van een nieuw onderwijsvak rond burgerschap, filosofie

Nadere informatie

TIJDSCHRIFT "MET ZORG" Thema: Divers jaargang 1 nummer 3 maart 1996

TIJDSCHRIFT MET ZORG Thema: Divers jaargang 1 nummer 3 maart 1996 TIJDSCHRIFT "MET ZORG" Thema: Divers jaargang 1 nummer 3 maart 1996 INHOUDSTAFEL Woord vooraf Het management binnen de welzijnssector Br. dr. R. Stockman Gedrags- en persoonlijkheidsproblemen vanuit een

Nadere informatie

Master in de seksuologie

Master in de seksuologie Master in de seksuologie Faculteit Geneeskunde Kiezen voor de opleiding seksuologie De seksuologie is een erg jonge wetenschap amper iets meer dan een eeuw oud, waarvan de ontwikkeling lang heeft geleden

Nadere informatie

16/12/2014 VORMING VOOR DE TOEKOMST VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS

16/12/2014 VORMING VOOR DE TOEKOMST VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS VORMING VOOR DE TOEKOMST VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS 1 TRAJECT VORMING 8 mei 12 september 14 december 14 Toekomst SO inkleuren Visietekst subgroepen Synthesetekst Inkleuring en concretisering - Terugkoppeling

Nadere informatie

In welke mate kunt u zich vinden in het benoemen van vrijheid, gelijkheid/gelijkwaardigheid en solidariteit als basiswaarden voor

In welke mate kunt u zich vinden in het benoemen van vrijheid, gelijkheid/gelijkwaardigheid en solidariteit als basiswaarden voor Ontwikkelteam Burgerschap Ronde Derde ronde () REFERENTIE BU000880 Naam Coen Gelinck Organisatie Nederlandse Vereniging van Leraren Maatschappijleer (NVLM) E-mailadres coengelinck@nvlm.nl Namens wie geeft

Nadere informatie

Verslag college 4: De staat van burgerschapsonderwijs en een blik op de toekomst

Verslag college 4: De staat van burgerschapsonderwijs en een blik op de toekomst Verslag college 4: De staat van burgerschapsonderwijs en een blik op de toekomst In de collegereeks Democratie en burgerschap, georganiseerd door ProDemos en de Universiteit van Amsterdam, kijken we naar

Nadere informatie

Vrijheid van onderwijs

Vrijheid van onderwijs Vrijheid van onderwijs Ledenpeiling van 9 t/m 27 februari 2012 Aanleiding In maart 2012 geeft de Onderwijsraad een advies over de vrijheid van onderwijs dat mogelijk zal leiden tot wijzigingen in het onderwijsbestel.

Nadere informatie

Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers

Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers Een nieuw sociaal paradigma voor opvoeding, onderwijs en jeugdbeleid MICHA DE WINTER Jeugdzorg-problemen zijn niet oplosbaar binnen de jeugdzorg Stelselherziening

Nadere informatie

Gelijke kansen met cultuur(onderwijs) Barend van Heusden Kunsten, Cultuur en Media Rotterdam, 2 november 2017

Gelijke kansen met cultuur(onderwijs) Barend van Heusden Kunsten, Cultuur en Media Rotterdam, 2 november 2017 Gelijke kansen met cultuur(onderwijs) Barend van Heusden Kunsten, Cultuur en Media Rotterdam, 2 november 2017 11/6/2017 2 1. Cultuur 2. Cultuuronderwijs 3. Gelijke kansen 4. Doorlopende leerlijn 6-11-2017

Nadere informatie

De schoolbrochure. Jenaplanschool Lieven Gevaert. van het GESUBSIDIEERD OFFICIEEL LAGER ONDERWIJS

De schoolbrochure. Jenaplanschool Lieven Gevaert. van het GESUBSIDIEERD OFFICIEEL LAGER ONDERWIJS De schoolbrochure van het GESUBSIDIEERD OFFICIEEL LAGER ONDERWIJS Jenaplanschool Lieven Gevaert 2017-2018 1 Inhoudsopgave 1. Het pedagogisch project van Jenaplanschool Lieven Gevaert... 3 1.1. Inleiding

Nadere informatie

Visie op burgerschap en sociale integratie

Visie op burgerschap en sociale integratie Visie op burgerschap en sociale integratie CNS De Regenboog Inleiding Tegenwoordig leven we in een multiculturele samenleving. Burgerschap is in toenemende mate belangrijk geworden. Kennis hebben over

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

De lijn van links naar rechts

De lijn van links naar rechts De lijn van links naar rechts Korte omschrijving werkvorm Met deze werkvorm gaat u met de leerlingen in gesprek over liberale en sociale standpunten. Aan de hand van standpunten wordt een lijn gevormd

Nadere informatie

RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN

RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN Wim Weymans RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN Filosofische perspectieven Recht en samenleving anders bekeken Filosofische perspectieven Wim Weymans Acco Leuven / Den Haag Verantwoording 13 Inleiding 17

Nadere informatie

De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap

De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap Congres Leve het jonge kind! 2011 Deelsessie Democraatjes in de dop? Mirjam van der Ven, Eduniek Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame

Nadere informatie

Burgerschap op school

Burgerschap op school Studiedag Burgerschap op school Brussel, 8 februari 2018 Programma voormiddag 9u30 10u15: Plenair Resultaten ICCS onderzoek: Hoe doet Vlaanderen het in internationaal perspectief? Ellen Claes, Dorien Sampermans,

Nadere informatie

BURGERSCHAP. Lesbrief 1: Wat is Burgerschap?

BURGERSCHAP. Lesbrief 1: Wat is Burgerschap? BURGERSCHAP Lesbrief 1: Wat is Burgerschap? WAT GAAN WE VANDAAG DOEN? Introductie en kennismaking Absenties Module, Boeken, methoden en andere dingen Lesbrief 1: WAT IS BURGERSCHAP? Afsluiting INTRODUCTIE

Nadere informatie

Op expeditie naar waarde(n)

Op expeditie naar waarde(n) Op expeditie naar waarde(n) 21e eeuwse educatie Effectief leiderschap Vakmanschap: de leraar doet ertoe! Verbinding met de gemeenschap Waardengedreven onderwijs Op expeditie naar waarde(n) De hele opvoeding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo I

Eindexamen filosofie vwo I Opgave 3 Ramadan in de post-seculiere samenleving 12 maximumscore 4 verlichtingsfundamentalisme: laïciteit: verbannen van religie uit openbaar onderwijs en politiek 1 verlichtingsvijandig multiculturalisme:

Nadere informatie

VRAGEN OVER HET ARTKEL HET MULTICULTURELE DRAMA

VRAGEN OVER HET ARTKEL HET MULTICULTURELE DRAMA Vak Maatschappijleer Thema de multiculturele samenleving Datum december 2013 Onderwerp Socialisatie en cultuur VRAGEN OVER HET ARTKEL HET MULTICULTURELE DRAMA Het multiculturele drama 1. a. Wat wordt bedoeld

Nadere informatie

Cultuur in de Spiegel

Cultuur in de Spiegel Cultuur in de Spiegel Naar een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs Barend van Heusden Afdeling Kunsten, Cultuur en Media 14 september 2011 Aanleiding Vragen vanuit het werkveld over: Inhoud cultuureducatie

Nadere informatie

Identiteit. Roelofsbrink CK Den Ham (0546)

Identiteit. Roelofsbrink CK Den Ham (0546) Identiteit Roelofsbrink 6 7683 CK Den Ham (0546) 672542 juni 2017 Voor u ligt het identiteitsdocument van GBS Domino in Den Ham. In dit document beschrijven we aan de hand van vier bouwstenen wie we zijn

Nadere informatie

Bildung. Decanensymposium 20 september 2017 Daan Roovers

Bildung. Decanensymposium 20 september 2017 Daan Roovers Bildung Decanensymposium 20 september 2017 Daan Roovers Wie ben ik? Filosoof Programmamaker (Human: Filosofisch Kwintet; What s the Right Thing to Do?; Rode Hoed) Docent Publieksfilosofie UvA Voormalig

Nadere informatie

Generation What? 1 : Jongeren over Politiek

Generation What? 1 : Jongeren over Politiek Generation What? 1 : Jongeren over Politiek De Generation What enquête peilde niet alleen naar de zogenaamd politieke opvattingen van jongeren, maar ook naar hun meer fundamentele houding tegenover het

Nadere informatie

Gewetensvol handelen: Wat houdt dat in? Op zoek naar goede zorg. Claudicatiocongres 10 maart 2016 Mirjam Kleinveld

Gewetensvol handelen: Wat houdt dat in? Op zoek naar goede zorg. Claudicatiocongres 10 maart 2016 Mirjam Kleinveld Gewetensvol handelen: Wat houdt dat in? Op zoek naar goede zorg. Claudicatiocongres 10 maart 2016 Mirjam Kleinveld Mirjam Kleinveld? Praktiserend fysiotherapeut, m.n afdeling geriatrie van het Jeroen Bosch

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie Die publieke opinie in de Europese Unie Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie. Dit werd opgesteld voor de Vertegenwoordiging van de Europese

Nadere informatie

Maatschappijleer in kernvragen en -concepten

Maatschappijleer in kernvragen en -concepten Maatschappijleer in kernvragen en -concepten Deel I Kennis van de benaderingswijzen, het formele object Politiek-juridische concepten Kernvraag 1: Welke basisconcepten kent de politiek-juridische benaderingswijze?

Nadere informatie

Inhoud. Hoofdstuk 1. De institutionalisering van het ingrijpen in opvoeding in de. Hoofdstuk 2. Sociale opvoeding in het regime van de Wet op de

Inhoud. Hoofdstuk 1. De institutionalisering van het ingrijpen in opvoeding in de. Hoofdstuk 2. Sociale opvoeding in het regime van de Wet op de 5 Inhoud Inleiding 11 Hoofdstuk 1. De institutionalisering van het ingrijpen in opvoeding in de jonge natie-staat België 15 Van 1830 tot aan de vooravond van de Wet op de Kinderbescherming van vijftien

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

KBO4: Leidraad werkcollege sessie 5. Sofie Mertens & Liesbeth Stevens

KBO4: Leidraad werkcollege sessie 5. Sofie Mertens & Liesbeth Stevens KBO4: Leidraad werkcollege sessie 5 Sofie Mertens & Liesbeth Stevens 1. Uitwisseling teksten Thema s Opvoedende rol van de leraar Pedagogische dilemma s Leerkracht, wie ben je Homogene groepen Tekst 4:

Nadere informatie

Uitwisseling Teksten

Uitwisseling Teksten KBO4 - Sessie 5 Karen Ryckaert Sofie Mertens Uitwisseling Teksten Heterogene groepen Opvoedende rol van de leraar Pedagogische dilemma s Leerkracht, wie ben je? werkcollege 1 Uitwisseling Teksten Heterogene

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

De beste krachten, zoeken, vinden en ook inzetten. Gabriël van den Brink 12 april 2012 Den Haag

De beste krachten, zoeken, vinden en ook inzetten. Gabriël van den Brink 12 april 2012 Den Haag De beste krachten, zoeken, vinden en ook inzetten Atriumlezing Gabriël van den Brink 12 april 2012 Den Haag Out of the box denken begin Out of the box denken slot Geloofwaardigheid staat centraal Onze

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

Van Rechtswege(n) Politìeke en rechtsfilosofische stromingen door de eeuwen heen & DIEDERIK VANDENDRIESSCHE ACADEMIA PRESS

Van Rechtswege(n) Politìeke en rechtsfilosofische stromingen door de eeuwen heen & DIEDERIK VANDENDRIESSCHE ACADEMIA PRESS Van Rechtswege(n) Politìeke en rechtsfilosofische stromingen door de eeuwen heen KOENRAES & DIEDERIK VANDENDRIESSCHE ACADEMIA PRESS Inhoudstafel Woord vooraf. Deell HlSTORISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE

Nadere informatie

2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw

2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw 2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw 1830 1870: Javaanse boer werkt voor Nederlandse staat: - cultuurstelsel - Herendiensten van verliespost naar wingewest Vanaf 1870: modern imperialisme particuliere bedrijven

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

Verbeelding van de samenleving

Verbeelding van de samenleving Verbeelding van de samenleving denken, dromen en doen na de verzorgingsstaat 11. extra bijeenkomst: vragen & discussie http://zorgenparticipatie.wordpress.com/ Verbeelding van de samenleving in 10 colleges

Nadere informatie

Toetsing en Afsluiting

Toetsing en Afsluiting Programma van Toetsing en Afsluiting Examen 2020 Afdeling vwo, leerjaar 4 PLANNING SCHOOLEXAMENS 2017-2018 DATUM VAK OMSCHRIJVING TIJD/MIN BIJZONDERHEDEN PERIODE 1 maatschappijleer schoolexamen 1 50 NOVEMBER

Nadere informatie

BELVUE MUSEUM. Jongeren eerst!

BELVUE MUSEUM. Jongeren eerst! BELVUE MUSEUM Jongeren eerst! HET BELvue Beheerd door de Koning Boudewijnstichting Geopend in 2005 als centrum voor democratie en geschiedenis Belangrijkste doelgroep: jongeren 2 Democratische waarden

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

Onderwijs-pedagogische visies van mbo-docenten

Onderwijs-pedagogische visies van mbo-docenten Onderwijs-pedagogische visies van mbo-docenten Do-mi-le 15 mei 2014 Carlos van Kan Onderzoeker carlos.vankan@ecbo.nl Mijn professionele interesse Het helpen ontwikkelen van een kritisch onderzoeksmatige

Nadere informatie

CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING

CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING Domènec Melé CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING Inleiding op de sociale leer van de Kerk 2018 INHOUDSOPGAVE LIJST VAN AFKORTINGEN... 9 INLEIDING... 13 Hoofdstuk I DE SOCIALE LEER VAN DE KERK... 17 De maatschappelijke

Nadere informatie

17 juni 2011. Introductie internationaal onderzoek naar tolerantie

17 juni 2011. Introductie internationaal onderzoek naar tolerantie Symposium Verschil moet er zijn? 17 juni 2011 Introductie internationaal onderzoek naar tolerantie Programma 13.30 Introductie en welkom door dr. Inge Versteegt, mede namens prof. Dr. Veit Bader en dr.

Nadere informatie

Katholiek onderwijs anno Domini Diaken drs. Titus G.W. Frankemölle Zeegse, 22 maart 2018

Katholiek onderwijs anno Domini Diaken drs. Titus G.W. Frankemölle Zeegse, 22 maart 2018 Katholiek onderwijs anno Domini 2018 Diaken drs. Titus G.W. Frankemölle Zeegse, 22 maart 2018 Titus Frankemölle diaken bisdom Breda Catharinaparochie Oosterhout voorzitter NKSR vicevoorzitter CEEC rector/algemeen

Nadere informatie

ICCS-Vlaanderen 2016 Internationaal vergelijkend onderzoek burgerschapseducatie

ICCS-Vlaanderen 2016 Internationaal vergelijkend onderzoek burgerschapseducatie AR-COM SAMENLEVING-DOC-1718-032 ICCS-Vlaanderen 2016 Internationaal vergelijkend onderzoek burgerschapseducatie Ellen Claes, Marc Hooghe, Dorien Sampermans, Lies Maurissen, Greet Louw International Civic

Nadere informatie

Inhoud 1 Gezinsopvoeding als politiek probleem 2 Zorgethiek: een politiek filosofisch vocabulaire

Inhoud 1 Gezinsopvoeding als politiek probleem 2 Zorgethiek: een politiek filosofisch vocabulaire Inhoud 1 Gezinsopvoeding als politiek probleem 13 De probleemstelling 13 1.1 Goede gezinsopvoeding: een persoonlijk, maatschappelijk en politiek belang 13 1.2 Opvoedingsondersteuning 16 1.2.1 Wetenschappelijke

Nadere informatie

Geluk en Capabilities: een filosofische analyse. Ingrid Robeyns Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit der Wijsbegeerte

Geluk en Capabilities: een filosofische analyse. Ingrid Robeyns Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit der Wijsbegeerte Geluk en Capabilities: een filosofische analyse Ingrid Robeyns Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit der Wijsbegeerte Geluk: welke bijdrage door filosofen? De academische filosofie is veel heterogener

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Religieuze ervaring 1 maximumscore 5 een bruikbare definitie van religie 1 drie problemen die zich kunnen voordoen bij het definiëren van religie 3 meerdere religieuze tradities;

Nadere informatie

De Vreedzame School. Voor peuters en kleuters 20 november 2012 Mirjam van der Ven CED-groep Eduniek. De Vreedzame School: democratie moet je leren

De Vreedzame School. Voor peuters en kleuters 20 november 2012 Mirjam van der Ven CED-groep Eduniek. De Vreedzame School: democratie moet je leren De Vreedzame School Voor peuters en kleuters 20 november 2012 Mirjam van der Ven CED-groep Eduniek Wat is er aan de hand met onze jeugd? Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) Toenemende

Nadere informatie

De school als morele gemeenschap Een programma

De school als morele gemeenschap Een programma De school als morele gemeenschap Een programma Programma 1. De school als morele gemeenschap. 2. Zuil 1: de integere onderwijsinstelling. 3. Zuil 2: de morele leergemeenschap. 4. Zuil 3: morele vorming

Nadere informatie

ICCS-Vlaanderen 2016 Internationaal vergelijkend onderzoek burgerschapseducatie

ICCS-Vlaanderen 2016 Internationaal vergelijkend onderzoek burgerschapseducatie ICCS-Vlaanderen 2016 Internationaal vergelijkend onderzoek burgerschapseducatie International Civic and Citizenship Survey ICCS-2016 ICCS = internationaal vergelijkend onderzoek bij leerlingen uit het

Nadere informatie

Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid

Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid Overzicht Over burgerzin en burgerparticipatie Waarom doen wij het? Wat willen we bereiken

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

Edukans Dik Verboom Sen. Program Advisor

Edukans Dik Verboom Sen. Program Advisor Edukans Dik Verboom Sen. Program Advisor Religieuze Waarden, Onderwijs en Doel van deze workshop 1. 2. 3. Inzicht krijgen in religie als drijfveer voor sociaalmaatschappelijk handelen; Verkennen van morele

Nadere informatie

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst?

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? 1 maximumscore 2 maatschappelijk belang van vrijwilligerswerk beargumenteerd met behulp van kernconcept sociale cohesie 1 maatschappelijk belang van vrijwilligerswerk

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

Cohortoverzicht maatschappijleer cohort 2015 Deze studenten zijn in eerstejaars

Cohortoverzicht maatschappijleer cohort 2015 Deze studenten zijn in eerstejaars Cohortoverzicht maatschappijleer cohort 2015 Deze studenten zijn in 2015-2016 eerstejaars VT/DT OidS VT/DT OidS VT/DT OidS VT/DT OidS VT/DT OidS 2015/2016 2015/2016 2016/2017 2016/2017 2017/2018 2017/2018

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

5,9. Samenvatting door een scholier 1448 woorden 6 februari keer beoordeeld. Maatschappijleer Thema's maatschappijleer

5,9. Samenvatting door een scholier 1448 woorden 6 februari keer beoordeeld. Maatschappijleer Thema's maatschappijleer Samenvatting door een scholier 1448 woorden 6 februari 2011 5,9 12 keer beoordeeld Vak Methode Maatschappijleer Thema's maatschappijleer Pluriforme samenleving In Nederland wonen ruim zestien miljoen mensen.

Nadere informatie

EEN VRAAG CADEAUTJE OF CADEAUBON?

EEN VRAAG CADEAUTJE OF CADEAUBON? DE TERUGKEER VAN HET LESGEVEN & HET WERK VAN DE LERAAR Gert Biesta Brunel University London & Universiteit voor Humanistiek EEN VRAAG CADEAUTJE OF CADEAUBON? IJSSELGROEP ONDERWIJSGESPREK 11 OKTOBER 2018

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo 2007-II

Eindexamen geschiedenis vwo 2007-II Van kind tot burger: Volksopvoeding via het onderwijs in Nederland (1780-1920) Gebruik bron 1. Op grond van deze bron kan Hermanus Johannes Krom gezien worden als een voorbeeld van een Nederlandse patriot.

Nadere informatie

Rapportage van de werkgroep identiteit en eigenheid

Rapportage van de werkgroep identiteit en eigenheid Rapportage van de werkgroep identiteit en eigenheid De rapportage van de werkgroep identiteit, samengesteld uit twee directeuren en twee GMR-leden (ouder en leerkracht) per bestuur, is door de stuurgroep

Nadere informatie

2de bach PSW. Mediarecht. Lesnotities. uickprinter Koningstraat Antwerpen B EUR

2de bach PSW. Mediarecht. Lesnotities. uickprinter Koningstraat Antwerpen   B EUR 2de bach PSW Mediarecht Lesnotities Q uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be B17 3.00 EUR Nieuw!!! Online samenvattingen kopen via www.quickprintershop.be MEDIARECHT 2014-2015 INHOUD

Nadere informatie

... de scholengemeenschap van het vrij secundair onderwijs in Deinze en Aalter Ideaal.

... de scholengemeenschap van het vrij secundair onderwijs in Deinze en Aalter Ideaal. ... de scholengemeenschap van het vrij secundair onderwijs in Deinze en Aalter Ideaal.... kwaliteitsvol, innovatief onderwijs met een aanbod voor élk talent Ideaal.... een waaier van hedendaagse, toekomstgerichte

Nadere informatie

Keuze Atheneum +/ Gymnasium

Keuze Atheneum +/ Gymnasium Keuze Atheneum +/ Gymnasium 19.30 19.45 Welkom 19.45 20.00 Gymnasium & Klassieke Talen 20.00 20.15 Lifestyle Informatics, Grote Denkers, Logica & Argumentatieleer, Drama & Rede. 20.15 21 Vragen voor vakdocenten

Nadere informatie

NGVO-Studiedag, 29 mei 2015 Nationaal Onderwijsmuseum, Dordrecht De Vrijheid van onderwijs (verslag A. Louwyck & P. Warnders)

NGVO-Studiedag, 29 mei 2015 Nationaal Onderwijsmuseum, Dordrecht De Vrijheid van onderwijs (verslag A. Louwyck & P. Warnders) NGVO-Studiedag, 29 mei 2015 Nationaal Onderwijsmuseum, Dordrecht De Vrijheid van onderwijs (verslag A. Louwyck & P. Warnders) Programma en sprekers - Historische achtergronden en maatschappelijke betekenis

Nadere informatie

Sociale Media & Onderwijs The future is now invissible

Sociale Media & Onderwijs The future is now invissible Sociale Media & Onderwijs The future is now invissible Michaël Opgenhaffen, KU Leuven - Antwerpen Houffalize - 16 okt 2013 - Colloquium secundair onderwijs Michael.Opgenhaffen@soc.kuleuven.be www.twitter.com/michopgenhaffen

Nadere informatie

Onderwijssociologie & Diversiteit

Onderwijssociologie & Diversiteit Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: www.presentain.com

Nadere informatie

BEGINSELVERKLARING. Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam

BEGINSELVERKLARING. Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam BEGINSELVERKLARING Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam 1. Missie en Visie De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) wil een Nederland waar mensen de ruimte

Nadere informatie

Feministische ethiek en voortplantingstechnieken (1989)

Feministische ethiek en voortplantingstechnieken (1989) Feministische ethiek en voortplantingstechnieken (1989) Sieth Delhaas Abdij Heeswijk-Dinther, 30 november 1989 Aantekeningen gebaseerd op de doctoraalscriptie van Dorry De Beijer, algemeen moraaltheologe

Nadere informatie

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl 1 Actief burgerschap en sociale integratie: Door de toenemende individualisering in onze samenleving is goed

Nadere informatie

Inleiding in de Sociologie

Inleiding in de Sociologie Inleiding in de Sociologie Johan Wets Academiejaar 2006-2007 SOCIOLOGIE Contact: Johan.Wets@hiva.kuleuven.be Met de vermelding cursus sociologie Info: http:// ://perswww.kuleuven.be/johan_wets/sociologie.html

Nadere informatie

Erfgoedonderwijs als cultuuronderwijs. Barend van Heusden Afdeling Kunsten, Cultuur en Media

Erfgoedonderwijs als cultuuronderwijs. Barend van Heusden Afdeling Kunsten, Cultuur en Media Erfgoedonderwijs als cultuuronderwijs Barend van Heusden Afdeling Kunsten, Cultuur en Media 12/14/2012 2 Vragen... Hoe verhoudt erfgoed- zich tot cultuureducatie? Wat zijn kenmerkende eigenschappen van

Nadere informatie

Pedagogische taak van de leraar. Jan Marten Praamsma

Pedagogische taak van de leraar. Jan Marten Praamsma Pedagogische taak van de leraar Jan Marten Praamsma Each individual, each unit who is the carrier of the lifeexperience of his group, in time passes away. Yet the life of the group goes on ( ) The primary

Nadere informatie

BRABANTS ERFGOED ALS MAATSCHAPPELIJK KAPITAAL

BRABANTS ERFGOED ALS MAATSCHAPPELIJK KAPITAAL BRABANTS ERFGOED ALS MAATSCHAPPELIJK KAPITAAL monumenten van het verleden, motoren van de toekomst Pieter van Wesemael Hoogleraar Architectural Design & Urban Cultures Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Een anarchistische moraal 28 oktober 2010

Een anarchistische moraal 28 oktober 2010 Een anarchistische moraal 28 oktober 2010 Henk Hogeweg OrganisatieAnarchist Twitter: @henkhogeweg Blog Mind of an Anarchist : http://henkhogeweg.wordpress.com Die ene keer dat ik leef, wil ik overal achter

Nadere informatie